ariyakanta sīla에서 빛의 kammaṭṭhāna까지
අරිය කාන්ත සීලය, බ්යාමමත්තේ කලේබරේ, ගිරි භාණ්ඩ, සෘද්ධි, අරිය මෙත, සුවාසූ දහසක්, දෙවුදත් තෙර, උපේක්ෂාතර උපේක්ෂාව, අරි අටඟි මඟ, පබස්සර සිත, ආලෝක කර්මස්ථානයක්
gata vīmaṭa hētu vennā vū paddha dharmayanṭa hētu vena saṁkhāra nævati āhāraya antayaṭa pat kaḷā nam keḷavaraṭa pat kaḷā nam ē tuḷin āpu śikṣaṇayak sil bavak tiyenavā. menna mēkaṭa kiyanavā ariyakānta sīlaya.
(apāya로) 떨어지게 하는 원인이 되는 dhamma들, 그 원인이 되는 saṅkhāra가 멈추고 āhāra가 끝에 이르렀다면, 끝까지 다했다면, 그로부터 나온 길들임, sīla의 성품이 있습니다. 바로 이것을 ariyakanta sīla라고 합니다.
mēkaṭa padaven karanna bæhæ. ariyakānta sīlayaṭa apramāṇa pada vyaṁjana valin yuktayi ariyakānta sīlaya.
이것은 낱말로 만들어 낼 수 없습니다. ariyakanta sīla는 헤아릴 수 없는 구절과 글자를 갖추고 있습니다. ariyakanta sīla는 그렇습니다.
ehenam eyā ivat karapu koṭasa koccarada kiyanavā nam ehenam āryan visin satara apā gata vīmaṭa hētu vena ka bavaṭa hevat
그러면 그가 걷어 낸 몫이 얼마나 되느냐 하면, ariya들이 네 apāya에 떨어지게 하는 원인이 되는 것, 곧…
mahā mohodaṭa ata dālā mē æn̆gi æn̆gili dekaṭa vatura ṭiyak aran ussalā gattahama ivara karapu daham mē mahāmutē tiyena vatura vitara æti. sōvānpu ara ituru velā tiyena9 æn̆giḍi dekē ē ticca vaturaṭa vitara poḍḍak.
큰 바다에 손을 넣어 두 손가락에 물 한 방울을 찍어 들어 올렸을 때, 끝낸 dhamma는 이 큰 바다에 있는 물만큼이고, sotāpanna에게 남아 있는 것은 두 손가락에 묻은 물만큼 조금입니다.
maha poḷovē niyapiṭaṭa pas cuṭṭak gatto. ivara karapu dahama maha poḷavē passē vitaræddi. ituru tiyena niyapiṭaṭa gatta væḍi poḍḍak vitaræddi. oya ādī vaśayen noyē ākārayen
큰 땅에서 손톱 위에 흙을 조금 집었다고 합시다. 끝낸 dhamma는 큰 땅의 흙만큼이고, 남은 것은 손톱 위에 집은 조금만큼입니다.
vitaræddi. oya ādī vaśayen noyē ākārayen pennalā tiyenavā. viśāla parvatayak ḷan̆ga puṁci gal kæṭa hatak tibbanam ituru dahama ara puṁci gal kæṭa vitara hæti. ara mahā parvata taram ivara vecca daham mehema nānā prakāra upamāvalin pennanavā. menna mē ē ivara vecca daham
이처럼 여러 가지로 보여 줍니다. 큰 바위 곁에 작은 돌멩이 일곱 개를 두었다면 남은 dhamma는 그 작은 돌멩이만큼이고, 끝난 dhamma는 저 큰 바위만큼입니다. 이렇게 갖가지 비유로 보여 줍니다.
pennanavā. menna mē ē ivara vecca daham monavada? rāgika, dvēśa sahagata, mōha sahagata kiyana ēvaṭa ayiti vennā vū dahama tamayi ivara vecca ēvā. ēvā ivarenna issellā rāgini, dvēśa gini, mōha gini apramāṇayakin dævi dævi hiṭapu kenā. oya ārya phalaya labanavat ekka ḷama ē
그러면 그 끝난 dhamma는 무엇인가? rāga에 물든 것, dosa를 동반한 것, moha를 동반한 것에 속하는 dhamma가 바로 끝난 것들입니다. 그것들이 끝나기 전에는 rāga의 불, dosa의 불, moha의 불로 끝없이 타고 또 타던 사람이었습니다.
hiṭapu kenā. oya ārya phalaya labanavat ekka ḷama ē dævi dævi hiṭapu daham athærīmen labannā vū sænasīma koccarada kiyanavā nam eyin læbuna sisila gini nivīmen laba nivan suvaya eyāṭa væṭahenavā anna ēkaṭa tiyenavā ariyakānta sīlayot
ariya의 phala를 얻자마자, 타고 또 타던 그 dhamma들을 놓아 버림으로써 얻는 평온이 얼마나 큰지, 그로써 얻은 서늘함, 불이 꺼짐으로 얻는 nibbāna의 행복이 그에게 드러납니다. 바로 거기에 ariyakanta sīla가 있습니다.
ariyakānta sīlaya kiyalā pennanna kiyilā satu marak nǣhæ horakam karan nææhæ kāmē vara næ bora kiyanna næhæ matta pæn bonna nǣhæ kiyalā pennanna giyot ehema dharmayaṭa galapanna bæ.
ariyakanta sīla를 보여 주려고 생명을 죽이지 않는다, 도둑질하지 않는다, 삿된 음행을 하지 않는다, 거짓말하지 않는다, 술을 마시지 않는다고 보여 주려 하면 dhamma에 맞출 수가 없습니다.
hariya antaśīlaya paṁcaśīlaya kivvot ehema kiyapu eka vigraha karalā galapāganna bæruva yanavā.
ariyakanta sīla를 pañcasīla라고 말해 버리면, 그 말을 풀어서 맞추어 볼 수 없게 됩니다.
paṁcaśīlaya kiyana ekē ta ættak tiyenavā. dæn mokakda paṁcaśīlaya tōrāganna ōnē. kiṁ sīlaṁ sīlaya nam kumakda? pahāṇa sīlaṁ, vēramaṇī sīlaṁ, cētanā sīlaṁ, saṁvara sīlaṁ, avitikkama sīlaṁ pansa.
pañcasīla라는 것에도 참된 것이 있습니다. 이제 pañcasīla가 무엇인지 가려내야 합니다. 'kiṃ sīlaṃ', sīla란 무엇인가? pahāna sīla, veramaṇī sīla, cetanā sīla, saṃvara sīla, avītikkama sīla, 이 다섯입니다.
sōtāpanna bavaṭa patvuna ārya śrāvakayā satara apaha gata vīmaṭa hētukāraka vannā vū yam pāpayak æda ē ṭika paha kaḷā paha kaḷāmayi nævata vārayak ē vidaṭa ennē næha. pahāṇa tīra.
sotāpanna가 된 ariya sāvaka는 네 apāya에 떨어지게 하는 원인이 되는 pāpa가 있다면 그것을 버렸습니다. 버렸으면 그만이고, 다시는 그쪽으로 돌아오지 않습니다. 이것이 pahāna sīla입니다.
satara apā gata vīmaṭa hētu vennē yamkisi pāpa dharmayak śravaṇaya kirīmen ven vunānam. ven vuṇā ven vunāmayi nævata ramanaya karanna hētu vennē næha. vēramaṇī sīla
네 apāya에 떨어지게 하는 원인이 되는 어떤 pāpa dhamma에서 (dhamma를) 들음으로써 떨어져 나왔다면, 떨어졌으면 그만이고 다시 그것을 즐기게 될 원인이 되지 않습니다. 이것이 veramaṇī sīla입니다.
satara apaha gata vīmaṭa hētu vena pāpa cētanāvak paha vunā nam ē cētanāva nævata vaharayak nægennē nǣ. ēka gevuṇā gevuṇayi. ēka tamayi cētanā sīla. satara apaha gata vīmaṭa hētu vena pāpa
네 apāya에 떨어지게 하는 악한 cetanā가 버려졌다면 그 cetanā는 다시 일어나지 않습니다. 그것은 닳아 없어졌으면 그만입니다. 그것이 cetanā sīla입니다.
sīla. satara apaha gata vīmaṭa hētu vena pāpa asaṁvarayak ē hitē siddha vennē nǣha kavadāvat ēka saṁvara sīlaya arihatyaṭa pat vennē kavakda sasara gamana keḷavara karannē kavakda edā venakan mēka kæḍennē nǣha kisi davasaka avikkama sīla menna ārya śrāvakayāgēt ariyakānta sīlaya kivvē ēt ōkayi. hæbæyi
네 apāya에 떨어지게 하는 악한 asaṃvara가 그 마음에 결코 일어나지 않습니다. 그것이 saṃvara sīla입니다. arahant가 되는 때까지, saṃsāra의 길을 끝내는 때까지 이것은 어느 날에도 깨지지 않습니다. 이것이 avītikkama sīla입니다. ariya sāvaka의 ariyakanta sīla라고 한 것도 바로 이것입니다.
ariyakānta sīlaya kivvē ēt ōkayi. hæbæyi ariyakānta sīlaya paṁcaśīlaya kiyanna kivē paṁcaśīlaya tōrāgannakan kiyanna bæha. kiyanna giyot ehema anit dharmayaṭa pælenavā. anit daham koṭas valaṭa viruddhayi. paraspara venavā.
그러나 ariyakanta sīla를 pañcasīla라고 말하는 것은 pañcasīla를 제대로 가려낼 때까지는 할 수 없습니다. 그렇게 말하려 하면 다른 dhamma와 갈라집니다. 다른 dhamma 부분들과 어긋납니다. 서로 모순됩니다.
sōvān pudgalayā sattu maraṇaya næhærakam karannē nǣhæ kivvot ehema dharmaya pelā tiyenavā arihatun vahansē væṭiya karanna nætta kiyalā. sōvān pudga satun marætin kara næti marannē næhæ api eyā marannē næhæ arihatun vahansēlā marannē. occarayi vennē nǣhæ kiyalā api pēnnē.
sotāpanna는 짐승을 죽이지 않고 도둑질하지 않는다고 말하면, 경전에는 그런 일을 하지 않는 이는 arahant라고 나와 있습니다. sotāpanna가 생명을 죽이지 않는다고들 하지만, 우리가 보기에 결코 죽이지 않는 이는 arahant들입니다. 그만큼은 되지 않는다고 우리는 봅니다.
dæna prāṇaghātiyak siddha vennē nættē arihatun vahansē. ehenam mē dharmayaṭa mēka gælapennē næha parasparak.
알면서 생명을 죽이는 일(pāṇātipāta)이 일어나지 않는 이는 arahant입니다. 그러니 이 말은 이 dhamma와 맞지 않고, 모순입니다.
etakoṭa ka cāpiṭāna abbōkatu haya poḷaka vitarayi kaṭayutu kē næ. mav marannē nǣhæ piyā maran næhæ arihatun vahansēlā maran næhæ buddha śarīra dē upadda næhæ saṁdayak karannē næhæ. niyata mityā dr̥ṣṭayek vennē næhæ. oya kiyana hayanam siddha vennē næha. namut satu maraṇaya nǣ horagan karanna kiyalā ariyānta sīlaya api piinna kivot ēke.
sotāpanna가 하지 않는 것은 'cha cābhiṭhānāni abhabbo kātuṃ', 여섯 가지뿐입니다. 어머니를 죽이지 않고, 아버지를 죽이지 않고, arahant를 죽이지 않고, Buddha의 몸에 피를 내지 않고, saṅgha를 깨뜨리지 않고, 굳은 micchādiṭṭhi를 지닌 이가 되지 않습니다. 이 여섯은 일어나지 않습니다. 그러나 짐승을 죽이지 않고 도둑질하지 않는 것이 ariyakanta sīla라고 우리가 말하면 그것은…
itin ē kiyannē mokakda ahapu satu maraṇaya horagan karannē kiyalā ehema uttara denna giyot kohomada galapannē ara pera ani daham valaṭa paraspara velā daham parasparabhāvayak pennavā. satyaya tuḷa paraspara venna bæ. satyaya tuḷa kotanin bæluvat gælapenna ōna. gælapenna tērum ganna bæri nam ē ṭika karaganna bæ.
그러니 누가 물었을 때 짐승을 죽이지 않고 도둑질하지 않는 것이라고 대답하려 하면 어떻게 맞추겠습니까? 앞의 다른 dhamma들과 어긋나서 dhamma에 모순이 있는 것처럼 보입니다. 진리 안에서는 모순될 수 없습니다. 진리 안에서는 어디서 보아도 맞아야 합니다. 맞게 이해할 수 없다면 그것을 해낼 수 없습니다.
yōnisō manasikāraya yōnisō manasikāraya kiyannē hariyāākārava mēka dakinna ōnē. ē kiyannē manasikāra karanavā kiyalā kiyannē manen sikhāra karanna. ehenam manasen goḍanagalā dakinna ōnē yathārthaya
yoniso manasikāra. yoniso manasikāra란 이것을 올바르게 보아야 한다는 것입니다. 곧 manasikāra를 한다는 것은 마음으로 짓는다는 것입니다. 그러니 마음으로 쌓아 올려 실상을 보아야 합니다.
yamkisi dēka tibennā vū nisi ākārayē yamaka nisi tattvaya manasen dækaganna ōnē. yamaka nisi tattvaya mokakda? anicca bava, dukkha bava, anatta bava ēkayi nisitvaya. anē yōnisō kivvē ēkayi.
어떤 것에 있는 알맞은 모습, 어떤 것의 알맞은 상태를 마음으로 보아야 합니다. 어떤 것의 알맞은 상태란 무엇인가? anicca인 것, dukkha인 것, anatta인 것, 그것이 알맞음입니다. yoniso라고 한 것이 그것입니다.
etakoṭa ēka dækaganna ōnē. menehi karanna ōnē. etakoṭa nissa kiyana vacanayen pennanavā. hētuvat yam hētuvak ætda ēka manasin dakinna ōnē. monavaṭada pævætmaṭa hētu vennē yamakda? ēka nuvaṇin dakinna purudu venna ōnē. mē
그러면 그것을 보아야 하고 마음에 새겨야 합니다. 그러면 'nissaya(기댐)'라는 낱말로 보여 줍니다. 원인도, 어떤 원인이 있다면 그것을 마음으로 보아야 합니다. 무엇이 존재의 원인이 되는지, 그것을 지혜로 보는 데 익숙해져야 합니다.
nuvaṇin dakinna purudu venna ōnē. mē pævætma sasara gamanaṭayi. mē pævætma sugatiyaṭayi. mē pævætma dugatiyaṭayi. etakoṭa mē pævætma bam̆balavaṭayi. mē pævætma arūpa lōkayaṭayi. mē pævætma nivanaṭayi. anna nisa dakinna ōnē. yamaka nisi ākāraya kiyannē ōkayi.
이 존재는 saṃsāra의 길로 간다. 이 존재는 sugati로, 이 존재는 duggati로 간다. 이 존재는 brahma 세계로, 이 존재는 arūpa 세계로, 이 존재는 nibbāna로 간다. 이렇게 기대는 것을 보아야 합니다. 어떤 것의 알맞은 모습이란 이것입니다.
ēka menehi karanna puḷuvan kamak nætnam. apiṭa nivan daki maga hoyāganna bæ. kavuru hari kiyana eyā passē ellilā hiṭiyot ēka nivan mokakda kiyalā. apiṭa nivan dakinna maga anungen anugē vacana vala illā nivan dakina kramayak hoyāganna bæha. ē nisā pennannē. ē yamak nisā yamak venavada? anna ēka api dakinna ōnē.
그것을 마음에 새길 수 없다면 우리는 nibbāna를 보는 길을 찾을 수 없습니다. 누군가 하는 말에 매달려 그것이 nibbāna라고 여기며 있으면, 남의 말에서 빌려 와서는 nibbāna를 보는 길을 찾을 수 없습니다. 그래서 보여 줍니다. 무엇 때문에 무엇이 되는가? 그것을 우리가 보아야 합니다.
yōnisō kiyana vacanayē arthaya yamak niśraya karagena kiyana ekayi. mana sakas vena hæṭi. api dækalā tiyenna ōnē. dæn mē baṇa kohomada baṇak vennē? mē bana kohomada nivan dakinnē? kohomada ēka nivanṭa hētu vennē? ē vagē illa karalā yanna ōnē mārgayak tiyenavā.
yoniso라는 낱말의 뜻은 어떤 것에 기댄다는 것입니다. 마음이 짜여지는 방식을 우리는 보았어야 합니다. 이 baṇa는 어떻게 baṇa가 되는가? 이 baṇa로 어떻게 nibbāna를 보는가? 그것이 어떻게 nibbāna의 원인이 되는가? 이렇게 따져 가야 할 길이 있습니다.
ehema nætnam loku amāruvaka væṭenavā. ara eka upāsaka mahattayek baṇa ahanna giyāma purudda nindayanayaki
그렇지 않으면 큰 곤경에 빠집니다. 어떤 upāsaka가 baṇa를 들으러 가면 버릇처럼 졸았다고 합니다.
baṇa paṭan ganna bohōma āsāven baṇa ahanna balāporottu hiṭiyā. itin hāmuduruvō baṇak kiyanna gihillā ehe ektarā ballam maraṇa manussayekgē vistarayak kiyanna gihillā ballō maralā kiyanakoṭa in̆da giyā. nivan dækkā kiyanaṭa æhærunā.
그는 baṇa가 시작되기를 무척 바라며 듣고자 기다렸습니다. 스님께서 baṇa를 하시다가 어떤 개를 죽이는 사람 이야기를 하셨는데, '개를 죽이고'라고 할 때 그는 잠들어 버렸습니다. 'nibbāna를 보았다'고 할 때 깨어났습니다.
minihāṭa matakayi ballō maralā nivan dækkā kiyana ekē. īṭa passē pollak aragena nivan dakina lēsima karamin apiṭat hon̆dama karamin āya ballō kannet næhæ hiṭapiyaka hon̆da væḍak karanna nivan dakinna lēsima karē hon̆da pollat tiyāna balla mara mara giyālu. dæka dæka toka
그 사람은 '개를 죽이고 nibbāna를 보았다'는 것만 기억했습니다. 그 뒤로 이것이 nibbāna를 보는 가장 쉬운 길이라며 좋은 몽둥이를 들고 개를 죽이고 또 죽이며 다녔답니다.
hāmuduruvō kivvā kiyalā ballō maralā nivan dakinavā kiyalā. balla maralā kiyana ninda giyā nivan dakinavā kiyana eka ahanna hærunā. mē mataka tibunē ara deka menna mē vagē siddhi venavā.
스님께서 개를 죽이면 nibbāna를 본다고 하셨다고 여긴 것입니다. '개를 죽이고'에서 잠들고 'nibbāna를 본다'는 데서 깨어 들은 것입니다. 기억에 남은 것은 그 둘뿐이었습니다. 이런 일이 일어납니다.
itin ē vagē avasthāvaladī api dakinnē næha. nivan dakinna mokakda karanna ōnē kiyalā ōka tamayi oya hon̆da upamā upahāsa katāda dennē. ē kiyannē hētuphala dharmaya tōraganna bæruva anun kiyana ēvā ahalā koranna yanna minihaṭa hon̆da paharak oya kiyannē.
그런 때에 우리는 보지 못합니다. nibbāna를 보려면 무엇을 해야 하는지, 그 때문에 이런 좋은 비유와 우스개 이야기를 하는 것입니다. 곧 원인과 결과의 dhamma를 가려내지 못하고 남이 하는 말을 듣고 따라 하려는 사람에게 주는 따끔한 일침입니다.
ohodarśa katāvak. oḷaṭa kiyanavā nemeyi oya. oya ohoma katā kiyannē mokada? ara minihā tērum gannē nætuva anungē kiyamaṭa viśvāsa karā nivan dakinna puḷuvan nivan dakinna puḷuvan kiyalā kiyana passē ēvadaval koranna giyāma siddha vennē loku amāruvaka væṭana ekaṭa. anna ēka tamayi oya vigraha karalā pennannē. ehema baṇa ahanna epā.
본보기 이야기입니다. 그냥 재미로 하는 말이 아닙니다. 왜 이런 이야기를 하는가? 그 사람이 이해하지 못한 채 남의 말을 믿고, nibbāna를 볼 수 있다, 볼 수 있다는 말을 따라 그런 짓을 하면 큰 곤경에 빠지게 됩니다. 그것을 풀어서 보여 주는 것입니다. 그렇게 baṇa를 듣지 마십시오.
mē baṇen kohomada nivan dakinnē? mē kriyāva kohomada nivan dakinna hētu vennē? mē han̆ḍa mē katāva kohomada nivanaṭa hētu vennē? kramayak tiyenavā. anna ēka api dakinna ōnē. ē kramaya tuḷin anugamanaya karalā ōnē nivan maga issellā dækaganna. mehemayi
이 baṇa로 어떻게 nibbāna를 보는가? 이 행위가 어떻게 nibbāna를 보는 원인이 되는가? 이 소리, 이 이야기가 어떻게 nibbāna의 원인이 되는가? 길이 있습니다. 그것을 우리가 보아야 합니다. 그 길을 따라 nibbāna의 길을 먼저 보아야 합니다.
ōnē nivan maga issellā dækaganna. mehemayi nivan dakinnē kiyalā dænagattaṭa passē sæka nætuva dænagattaṭa passē. ē maga anugamanaya karapuhama vena magak næhæ nivan dakinavā. ehæ kāgēvat sæka nǣhæ. kāgēvat ahanna deyak næha īṭa passē. mama sōvān velāda? mama sakr̥dāgāmī velāda? ehema ahanna deyak næhæ. mayi keles nivilāda ahanna deyak nǣha. anna ēkayi kramaya. yōnisō manasikāraya kiyannē nuvaṇin menehi kirīma kavaṭa mēkē tērennē næha.
이렇게 nibbāna를 본다는 것을 의심 없이 알고 난 뒤 그 길을 따르면, 다른 길 없이 nibbāna를 봅니다. 그때는 누구에게도 의심이 없고 누구에게 물을 것도 없습니다. 내가 sotāpanna가 되었나? 내가 sakadāgāmī가 되었나? 그렇게 물을 것이 없습니다. 내 kilesa가 꺼졌나 물을 것도 없습니다. 그것이 길입니다. yoniso manasikāra란 지혜로 마음에 새기는 것인데, 아무에게도 이것이 잘 이해되지 않습니다.
itin etakoṭa api æhuvot ehema nuvaṇin menehi karalā nemeyida rokaṭ mērokaṭ eka hadannē nuvaṇin menehi karalā nemeyida misayil vala nipadavannē aya hæduvē oyaka kiyana jātiya nuvaṇin menehi karā kiyana katāva vennē nemeyida ēket tiba hadanna nuvanā. ēka mahā vināśayaṭa hētu vuṇā.
그러면 누가 묻습니다. 지혜로 마음에 새겨서 로켓을 만드는 것 아닌가? 지혜로 마음에 새겨서 미사일을 만드는 것 아닌가? 그런 것들을 만든 이들도 지혜로 마음에 새겼다는 이야기 아닌가? 거기에도 만드는 지혜가 있었습니다. 그것이 큰 파괴의 원인이 되었습니다.
eham nuvaṇin menehi kirīma kiyana vacanaya gatta gaman ēka prabhēda sahitayi mē sampūrṇa suddha nǣ. eka eka ka eka nam eka eka vidihaṭa kǣli dālā ahanna puḷuvan tarkavāda karanna puḷuvan. anna ēkayi kāraṇa.
그러니 '지혜로 마음에 새김'이라는 낱말만 잡으면 그것은 갈래가 있어 온전히 깨끗하지 않습니다. 저마다 다르게 조각내어 묻고 따지는 말다툼을 할 수 있습니다. 그것이 까닭입니다.
yamak siddha vennē kumak nisāda kiyalā menehi karalā dakinna ōnē. hētum paṭicca saṁbhūtaṁ hētu baṁgahā nirujjati onna ōka dakinna ōnē. yōnisō manasikāraya etakoṭa hambavenna. hæbæyi ēken araganna puḷuvan kamak næhæ. minihā vināśayaṭa pat karanna.
어떤 일이 무엇 때문에 일어나는지를 마음에 새겨 보아야 합니다. 'hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati', 바로 이것을 보아야 합니다. 그때 yoniso manasikāra를 얻습니다. 그러나 그것으로는 사람을 파괴로 이끄는 것을 얻을 수 없습니다.
yamak siddha ven siddha vennē mepadu hētuvakin. rāgaya hētukaṭa dvēśaya hētukaṭa mōhaya hētukaṭa yamak siddha venavada? ēken satara apāgata vīmaṭa hō sasara pævætmaṭa hētu venavā. rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa yamak hētu venavada? eban̆du hituvili kriyāvadan nivanaṭa hētu venavā. anna dænagattā.
어떤 일이 일어나는 것은 이러한 원인으로입니다. rāga 때문에, dosa 때문에, moha 때문에 어떤 일이 일어나는가? 그것은 네 apāya에 떨어지거나 saṃsāra의 존재에 원인이 됩니다. rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함에 원인이 되는 것이 있는가? 그런 생각, 행동, 말이 nibbāna의 원인이 됩니다. 그렇게 알았습니다.
dīghana nikāyē rōhitassa sūtraya san̆dahan vanavānna oya gāthā pāṭa vitara karanavā.
Dīgha Nikāya의 Rohitassa sutta에 나온다는 이 gāthā를 외워 보겠습니다.
vimasminṭa eyāmatyadamē tiyennē? kalē barē sasaṁ sasaññā samanakē lōḍama
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hari vacana lōkaṁca paññāpēmi dukkha samudayanti dukkha nirōdhanti
맞는 말은 'lokañca paññāpemi', 그리고 'dukkhasamudayan ti, dukkhanirodhan ti'입니다.
mēken pennannē mēkayi.a a
이것으로 보여 주는 것은 이것입니다.
kēsa mat mokakda rāttēda mēka vigahata tiyenna ǣ honna puḷuvanda mahattaya vacana imas meṁca kayā matayeda kǣla tiye kayamat kalayā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mattē kalē barē kiyalā tiyennē kayā neveyi metana vacanaya enna ōnē mēka tiyanna mē hita sahita vū gatihi kiyana kalēraya kiyannē mē kayaṭa maslē kayaṭa mē hita sahita vū maslē kayehima bāma bhayāma mattē nē tibuṇē. bam̆bayak bam̆bayak pamaṇa vū kiyana ekayi mē kiyannē kǣma neveyi.
'byāmamatte kaḷevare'라고 되어 있습니다. 여기 나와야 할 말은 'kaya'가 아닙니다. 이 마음을 갖춘 몸에서 kaḷevara란 이 몸, 살과 피의 몸, 마음을 갖춘 바로 그 살과 피의 몸입니다. 'byāmamatte'라고 되어 있었지요. 한 길(byāma)만 하다는 뜻이고, 그 밖의 뜻이 아닙니다.
mē mē bam̆bayak pamaṇavannā vū kayehi saṁgnā sahita vannā vū manasa sahitavannā vū mē kaya tuḷa lōkayat lōka samudayat, lōka nirōdhayat paṭipadāvat panavanavā. kiyana ekayi mē pennannē.
한 길만 한 이 몸, saññā를 갖추고 마음을 갖춘 이 몸 안에서 세계와 세계의 일어남과 세계의 소멸과 paṭipadā를 밝힌다는 것을 보여 줍니다.
itin ē kiyannē mē kaya tuḷama. etakoṭa bam̆bayak pamaṇa vannā vū mē kaya tuḷa tamayi. mē saṁgnā sahita mē kaya tuḷamayi. mē caturārya satya dharmaya dækīmē pænavīma karannē.
곧 바로 이 몸 안에서입니다. 한 길만 한 이 몸 안에서, saññā를 갖춘 바로 이 몸 안에서 cattāri ariyasaccāni의 dhamma를 보는 것을 밝힙니다.
meyin piṭastara dakinna deyak nǣha. mokada api ælilā tiyennē bāhira lōkē nemeyi. mē bāhira lōkayē tibena rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana mēvā kāmayaṭa hita daham misā. paṁcakāmayaṭa hitavat daham nisā. paṁca kāma daham nemeyi.
이것 밖에서 볼 것은 없습니다. 왜냐하면 우리가 들러붙은 것은 바깥 세계가 아니기 때문입니다. 바깥 세계에 있는 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba는 kāma에 가까운 dhamma일 뿐입니다. pañcakāma에 가까운 dhamma이기 때문이지, pañcakāma dhamma 자체는 아닙니다.
ōka dakinna ōnē. ēvā kāmayaṭa hita daham avidyāva tiyenavā nam tamayi tr̥ṣṇāvaṭa kāmayaṭa hētu vennē. bāhira lōkē koccara lassana ēvā tibuṇat avidyāva duru karapu kenekuṭa. ē nisā kāmayak āśvādayangē bæn̆dīmak haṭagannē nǣ.
이것을 보아야 합니다. 그것들은 kāma에 가까운 dhamma입니다. avijjā가 있어야 taṇhā와 kāma의 원인이 됩니다. 바깥 세계에 아무리 아름다운 것들이 있어도, avijjā를 걷어 낸 사람에게는 kāma나 assāda에 묶임이 일어나지 않습니다.
ehenam ē ṭika karagattē saṁgnā sahita vannā vū mē bam̆bayak pamaṇa vannā vū mē kaya tuḷa piṭapu mānasikatvaya suddha suvapat
그러면 그것을 이룬 것은 saññā를 갖춘 이 한 길만 한 몸 안에서, 마음 상태를 깨끗이 하여서입니다. (건강하시기를.)
ē tuḷin tamayi tērum balagannē. ara kiyana mē duka panavanavā kivvē suvapat vēvā.
그것을 통해 뜻을 알아봅니다. 저 'dukkha를 밝힌다'고 한 것은… (건강하시기를.)
sa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa lōkayehi yamkisi deyak haṭagannavā nam mama magē kiyana mē dr̥ṣṭiya tuḷa haṭaganna hæma ekakma. mama magē kiyalā ganna yam hæma ekakma haṭagannavā nam æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana kiyana menna mē indriyayan æsuru karagenayi haṭagannē.
그러면 세계에서 무엇이 일어난다면, '나'와 '내 것'이라는 이 견해 속에서 일어나는 모든 것, '나', '내 것'으로 잡는 모든 것이 일어난다면, 그것은 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 이 indriya에 기대어 일어납니다.
ē indriyan æsuru karagena cakkhu viññāṇa, sōta viññāṇa, gāna viññāṇa, jihā viññāṇa, kāya viññāṇa, manō viññāṇa kiyana mē viññāṇa æsuru karagenayi haṭagannē.
그 indriya에 기대어, cakkhuviññāṇa, sotaviññāṇa, ghānaviññāṇa, jivhāviññāṇa, kāyaviññāṇa, manoviññāṇa라는 이 viññāṇa에 기대어 일어납니다.
avidyāva nisā ēvaya cakkhu sampassa sōta sampassa ghāna sampassa jivhā sampassa kāya sampassa manō sampassa kiyana saṁsyan nisayi haṭagannē. yam dukak haṭagannavānam.
어떤 dukkha가 일어난다면, 그것은 avijjā 때문에 cakkhusamphassa, sotasamphassa, ghānasamphassa, jivhāsamphassa, kāyasamphassa, manosamphassa라는 phassa 때문에 일어납니다.
cakkhu sampassajā vēdanā, sōta sampassā vēdanā, gāna sampassajā vēdanā, jivhā sampassajā vēdanā kāya sampassa vēdanā, manōsampassa vēdanā kiyana menna mē vēdanā haya allagenayi hæma dukakma haṭagannē. oya ṭika mē bam̆bayak pamaṇa vannā vū mē manas sahita saṁgnā sahita kaya tuḷa siddha venavā nisā. meyin bāhira siddha vena ēvā nemeyi.
cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā, 이 여섯 vedanā를 붙잡고 모든 dukkha가 일어납니다. 이것들이 이 한 길만 한, 마음과 saññā를 갖춘 몸 안에서 일어나기 때문입니다. 이것 밖에서 일어나는 것들이 아닙니다.
duka haṭagænīmē mula etana nam. ē avidyāva duru karapuvahama duka haṭagænīmē mula næti vennē mē kaya tuḷa piṭa dihāka nemeyi. an etakoṭa tērenavā bāhira lōkaya nemeyi api æḷumaṭa gattē.
dukkha가 일어나는 뿌리가 거기라면, 그 avijjā를 걷어 냈을 때 dukkha가 일어나는 뿌리가 없어지는 곳도 이 몸 안이지 바깥 어디가 아닙니다. 그러면 알게 됩니다. 우리가 붙잡은 것은 바깥 세계가 아니었다는 것을.
api ḷan̆gama tibicca mulāva nisā haṭagatta chandarāgayayi. apiṭa duka dunnē bāhira lōkaya nemeyi. api ḷan̆gama mulā velā api ḷan̆ga haṭagatta goḍanægicca chandarāgayayi. ehenam ēka saṁgnā sahitavana bam̆bayak pamaṇa vannā vū mē kaya tuḷa haṭagatta ekak misak. vena eka haṭagattē nǣ.
우리 곁에 있던 미혹 때문에 생긴 chandarāga입니다. 우리에게 dukkha를 준 것은 바깥 세계가 아닙니다. 우리 곁에서 미혹되어 우리 안에서 일어나 쌓인 chandarāga입니다. 그러니 그것은 saññā를 갖춘 한 길만 한 이 몸 안에서 일어난 것일 뿐, 다른 것이 일어난 것이 아닙니다.
itin etakoṭa dæn bam̆bayak pamaṇa vannā vū kaya tuḷa kiyana vacanaya api aran tiyenavā. ada laukika adahasin bam̆bayak pamaṇa vannā vū kaya tuḷa dæn bam̆bayak pama næha poḍi ekat tiyenavānē poḍi ekāṭa aḍi gānayi kaya bam̆bayak venna bam̆bēk vænadi kaya tiyena eka at avurudula arihattayaṭa pat velā tiyennē. bam̆ba katāva dānna bæhænē eyāṭa. eyā bam̆balak pamaṇa vannā vū śarīrayen tamayi eyā ṭika karagattē.
그러면 이제 '한 길만 한 몸 안에서'라는 말을 우리가 잡았습니다. 오늘날 세상 식으로 '한 길만 한 몸'이라 하면, 한 길이 안 되는 작은 이도 있지요. 작은 아이는 몸이 몇 자뿐이라 한 길이 되지 않는데, 일곱 살에 arahant가 된 이도 있습니다. 그에게는 한 길 이야기를 붙일 수 없지요. 그런데도 그는 '한 길만 한 몸'으로 그것을 이루었습니다.
ehenam mokakda metana mē kivvē? api mastrakak prāpta karagena mudun pat karagena inna deyak tiyenavā. bhayā amastakak prāptaka nisā bhayā amatta bayāmatta baya kiyana vacanayen pennannē bhavayavat bihi kirīma.
그러면 여기서 말한 것은 무엇인가? 우리가 정수리(mastaka)에 이고 꼭대기에 올려놓고 있는 것이 있습니다. bhaya를 amata로 여기는 mastaka를 얻었기에 'bhayāmatta', 'byāmatta'입니다. 'bhaya'라는 낱말로 보여 주는 것은 bhava를 낳는 것입니다.
mē bihivīma amr̥tayak kiyalā mattakak prāpta karagena inna tākkal. ehenam bhavaya amr̥tayak samānava jīvat venna sudusu tēena kiyalā. [goravanavā] onna oya mata inna tākkal. ē matayen yuttava mē kayak darāgena inna tākkal. oya pudgalayāṭa duka panavanavā. dukaṭa hētuva panavanavā. etana etakoṭa lōkayak panavanavā. dukaṭa hētuvak panavanavā.
이 태어남이 amata라는 정수리 같은 견해를 지니고 있는 동안, 곧 bhava가 amata처럼 살기에 알맞다고 여기는, (코 고는 소리) 그런 견해에 머무는 동안, 그 견해를 지닌 채 이 몸을 지니고 있는 동안, 그 사람에게 dukkha를 밝히고 dukkha의 원인을 밝힙니다. 거기서 세계를 밝히고 dukkha의 원인을 밝힙니다.
n mēka ayin karagattahama etanamayi dukkha nirōdhaya vennē. ehenam mē bhavaya kiyana bhavayē hevat pævætma amr̥tiyak hitā inna mulāva nomærana tænak yahapat tænak kiyalā hitā inna mulāva athæricca dāṭa bǣma matta ivarayi. ēka puṁci ramaṭaguṇat ekayi loku venāṭaguṇat ekayi. deviyanṭat ekayi. dæn mēka
이것을 걷어 내면 바로 거기서 dukkha의 nirodha가 됩니다. 그러니 bhava, 곧 존재를 amata로 여기는 미혹, 죽지 않는 곳, 좋은 곳이라고 여기는 미혹을 놓아 버린 날 'byāmamatta'는 끝납니다. 그것은 작은 몸에도 같고 큰 몸에도 같습니다. deva들에게도 같습니다.
deviyanṭat ekayi. dæn mēka bam̆bayak pamaṇa vana kaya tuḷa panavanavā kivvot nivan dakinna puḷuvan manussayanṭa vitarayi. bam̆bayak vitara kaya æti manussayanṭa vitarak venavā.
이제 이것을 '한 길만 한 몸 안에서' 밝힌다고 하면, nibbāna를 볼 수 있는 것은 사람들뿐이게 됩니다. 한 길쯤 되는 몸을 가진 사람들에게만 해당하게 됩니다.
hæbæyi ara gav ganan yodum ganam dura tiyena dēvatāva innavā kiyanavanē. samaharagē atbæv yodun gaṇan gav ganam usayi. gāmak kṣētrayak taram gamat aran paḷalayi suvapat usamahatayi. ē ayaṭa vyāmattaya kiyanna dānna bæ. suvapat vē suvapat vēda
그런데 gāvuta, yojana만큼 큰 deva가 있다고 하지요. 어떤 이는 팔 길이가 yojana, gāvuta만큼 깁니다. 한 마을 땅만큼 넓고, (건강하시기를.) 키가 큽니다. 그들에게는 'byāmatta'를 붙일 수 없습니다. (건강하시기를. 건강하시기를.)
etakoṭa ē vagē yodun gaṇan gav ganan usa tiyena śarīraya tiyena kenāṭa bǣmat ē kalabarē nemeyi tiyennē. bam̆ba kīyakda dannē næhænē etana. hæbæyi ē ayaṭat eka deyak tiyenavā. mē ama kiyana vacanayē tiyenavā bhayāma kiyana vacanaya mē amr̥tayak hari mē bhavaya amr̥ttak hari hitāgena innalā ē mata innavā nam ē mata kayak darāgena innavānam yam kenek anna ē tuḷa tamayi oya dukayi dukaṭa hētuvayi haṭagannē.
그렇게 yojana, gāvuta 높이의 몸을 가진 이에게는 한 길만 한 kaḷevara가 있는 것이 아닙니다. 몇 길인지 모르지요. 그러나 그들에게도 한 가지가 있습니다. 이 'ama'라는 말 속에 'bhayāma'라는 말이 있습니다. amata든, 이 bhava를 amata로 여기며 그 견해에 머물러 있다면, 그 견해로 몸을 지니고 있다면, 누구든 바로 그 안에서 dukkha와 dukkha의 원인이 일어납니다.
ōka nirōdha karagannavā nam oya chandara rāgaya duru karaganna ōna. ara dr̥ṣṭiya næti karaganna ōnē. etakoṭa duken nidahas bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa kiyana vacanaya tamayi mēkaṭa bhāvitā karannē. næva mē kālē bhāvita katāvala bhāvitā karannē bam̆bayak pavana kaya tuḷa kiyalā.
이것을 소멸시키려면 그 chandarāga를 걷어 내야 하고, 그 견해를 없애야 합니다. 그러면 dukkha에서 벗어납니다. '한 길만 한 몸 안에서'라는 말을 이것에 씁니다. 요즘 이야기에서도 '한 길만 한 몸 안에서'라고 씁니다.
itin ōya tiyenavā nirukti artha.
이렇게 nirutti의 뜻이 있습니다.
itin mē duka haṭagænīmak ætnam suyi ēka mē kaya tuḷama nægennā vū deva tuḷin nægenavā misak. æhæ nisā rūpaya nisā haṭagattā cakkhu viññāṇaya nisā tamayi inhaṭayi ēvā haṭagannē. cakkhu viññāṇaya haṭagannē bāhira nemeyi abhyantaraya. æsa kana diva nāsaya śarīraya mana kiyana oya tuḷa tamayi haṭagannē. cakkhu viññāṇayak. cakkhu sampassaya. cakkhu sampassajā vēdanā kiyana mē siyallama haṭagannē.
그러니 dukkha의 일어남이 있다면 그것은 이 몸 안에서 일어나는 것을 통해 일어날 뿐입니다. 눈과 rūpa 때문에 일어난 cakkhuviññāṇa 때문에 그것들이 일어납니다. cakkhuviññāṇa는 바깥이 아니라 안에서 일어납니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 그 안에서 cakkhuviññāṇa, cakkhusamphassa, cakkhusamphassajā vedanā, 이 모든 것이 일어납니다.
oya kiyana bam̆bayak pamaṇa kiyana eka kohomana oya minihe priyamanāpa avidyāven tr̥ṣṇāven lōkaya allagena inna mē kāyikatvaya tuḷa saṁgnā sahita kaya tuḷa metana tamayi duka ennē. duka nirōdhaya karanna tiyennē ē chandara rāgaya duru karapu dāṭa duka nirōdhayi.
그 '한 길만 한'이라는 것이 어떻게 되느냐면, 사람이 좋아하고 마음에 들어 하는 avijjā와 taṇhā로 세계를 붙잡고 있는 이 몸 됨, saññā를 갖춘 몸 안, 바로 여기서 dukkha가 옵니다. dukkha를 소멸시키려면 그 chandarāga를 걷어 낸 날 dukkha가 소멸합니다.
ṭikaṭa ena praśna vala etara harinē ṭika
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pasugiya satiyē itiri hariyē yōnisō manasikāraya han̆dunvā denna api ēka gattannē dæn
지난주 남은 부분에서 yoniso manasikāra를 소개하려고 그것을 다뤘지요, 이제.
smr̥tiya ailāpana ismr̥ti upagannahana esmr̥tiya
sati. apilāpana sati, upaggaṇhana sati라는 sati.
stamas vanna bæ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn mēket mē smr̥ti kiyana vacanayak api aragattā. yōnisō manasikāraya kiyana ekat api han̆dunāgattā.
이제 여기서도 sati라는 낱말을 우리가 잡았습니다. yoniso manasikāra라는 것도 알아보았습니다.
manasikāra kiyana caitasikayen tamayi kerennē. smr̥ti kiyalā caitasikayak tiyenavā. ēken karannē sihi kirīma. sihi karanavā kiyanakoṭat sihi karana krama tiyenavā. ārya smr̥tiya ekak. anārya smr̥ti tava ekak.
그것은 manasikāra라는 cetasika로 이루어집니다. sati라는 cetasika가 있습니다. 그것으로 하는 일은 떠올림입니다. 떠올린다고 해도 떠올리는 방식들이 있습니다. ariya sati가 하나, anariya sati가 또 하나입니다.
ē vagēma lōkayāgē anārya smr̥tiyaṭa atītayak sihi karanna puḷuvan. atītayē vecca dēval piḷiban̆dava rāgika dēval piḷiban̆da sihi karanavā. sāka hæn̆gīmen sihi karanavā. dvēśa hæn̆gīmen sihi karanavā. mōha hæn̆gīmen sihi karanavā. mehema sihi kirīm tiyenavā. ēvā anārya smr̥ti.
또 세상 사람의 anariya sati로도 과거를 떠올릴 수 있습니다. 과거에 있었던 일들, rāga에 물든 것들을 떠올립니다. soka의 느낌으로 떠올리고, dosa의 느낌으로 떠올리고, moha의 느낌으로 떠올립니다. 이런 떠올림들이 있습니다. 그것들은 anariya sati입니다.
muṭṭha sati kiyana vacanayut ōka pelā tiyenavā. hæbæyi smr̥tiyama tamayi oya tiyennē. ēka ārya vunot tamayi sammā satiyaṭa væṭennē. āryataya smr̥tiya sammā sati bavaṭa pat venavā. suvapat vēda anārya vunot micchā sati kiyanavā. hæbæyi sati kiyalā micchā sati sammāsa caitasika ṭikak pennannē næhæ. śddhā sati kiyalā satiya kiyana kusala caitasikayak vaśayen pennavā tiyenavā sati kiyana caitasikaya
muṭṭhassati라는 말로도 그것이 경전에 나와 있습니다. 그러나 거기 있는 것도 sati입니다. 그것이 ariya가 되면 sammā sati에 듭니다. ariya가 된 sati는 sammā sati가 됩니다. (건강하시기를.) anariya가 되면 micchā sati라고 합니다. 그러나 sati를 micchā sati, sammā sati라는 cetasika로 보여 주지는 않습니다. saddhā, sati 하여 sati를 kusala cetasika로 보여 주고 있습니다, sati라는 cetasika를.
dan etana etana kivva sati kiyana eka tōrāganna ōnē. smr̥ti kiyana vacanayēdī sihi kirīma kiyana vacanayen atītayē sihi kirīma kiyana vacanayadīt ōka tōrāganna ōnē ē sihi kirīma mokakda? laukika sihi kirīmayi ārya sihi kirīmayi deka venvin dænaganna ōnē.
그러니 그때그때 말한 sati를 가려내야 합니다. sati라는 낱말에서 '떠올림'이라는 말, '과거를 떠올림'이라는 말에서도 그것을 가려내야 합니다. 그 떠올림이 무엇인가? 세상의 떠올림과 ariya의 떠올림, 둘을 따로 알아야 합니다.
dæn mēkē tamayi mē ailāpana smr̥ti saha upanna smr̥ti kiyalā dekak. dæn sihi kirīma tuḷin ayin karanna ekak tiyenavā paha kaḷa yuttak tiyenavā æturu kaḷa yuttak tiyenavā. suvapat
이제 여기에 apilāpana sati와 upaggaṇhana sati라는 두 가지가 있습니다. 떠올림을 통해 걷어 낼 것이 있고, 버려야 할 것이 있고, 가까이해야 할 것이 있습니다. (건강하시기를.)
æsuru kaḷa yutuā vū āryaṣṭhāṁgika mārgaya aragannakoṭa ena upagannana is mulati. ayin kaḷa yutu anārya aṣṭhāṁgika mārgaya. havat micchā diṭṭhi micchā saṁkappā ādī vaśayen tiyena koṭasa ayin kirīma kiyanavā ailāpanas muruddhi. oya dekama niyama sihina vanayin karanna ōna ekak.
가까이해야 할 ariya aṭṭhaṅgika magga를 잡을 때 오는 것이 upaggaṇhana sati입니다. 걷어 내야 할 anariya aṭṭhaṅgika magga, 곧 micchā diṭṭhi, micchā saṅkappa 같은 부분을 걷어 내는 것을 apilāpana sati라고 합니다. 그 둘 다 올바른 sati로 해야 하는 것입니다.
mityāva dænena mityā paha kirīmayi. sammāva dænena sammāva æsuru kirīmayi. oya deka tiyenna ōnē.
그릇된 것을 알고 그릇된 것을 버리는 것, 바른 것을 알고 바른 것을 가까이하는 것, 그 둘이 있어야 합니다.
s puṁci praśnayak tiyenavā mokak tiyennē? aṭṭha samāpattiya kiyannē kumakda? saṁgnā nirōdhaya kiyannē nivanaṭamada? nivanamada? aṭṭha samāpattiya kiyannē mēkayi. ārya mārgaya tuḷa navanupūrava samāpattiya kiyalā kramayak tiyenavā.
작은 물음이 하나 있지요, 무엇인가요? aṭṭha samāpatti란 무엇인가? saññā nirodha는 nibbāna로 가는 것인가, nibbāna 자체인가? aṭṭha samāpatti란 이것입니다. ariya magga 안에 navānupubba samāpatti라는 길이 있습니다.
ē kiyannē issellāma prathamadhyāna, dtiya dhyāna, tr̥tīna, caturattana kiyana dhyāna samāpattiya hatarayi. catutta dhyānayaṭa patvecca kenāṭa etana in̆dalā tiyena arūpa samāpatti hatarak tiyenavā. ākāśānaṁcāyatana, viññāṁcāyatana, ākiṁcaṁññāyatana, nēva saṁgnā, nāsaṁyatana kiyalā samāpati hatarak tiyenavā. atana dhyāna hatarē hatarayi arūpāvaṭa samāpattiya hatarayi gattahama kiyanavā aṣṭha samāpattiya
곧 먼저 paṭhama jhāna, dutiya jhāna, tatiya jhāna, catuttha jhāna라는 jhāna samāpatti 넷입니다. catuttha jhāna에 이른 이에게는 거기서부터 arūpa samāpatti 넷이 있습니다. ākāsānañcāyatana, viññāṇañcāyatana, ākiñcaññāyatana, nevasaññānāsaññāyatana라는 samāpatti 넷입니다. 앞의 jhāna 넷과 arūpa samāpatti 넷을 합쳐 aṭṭha samāpatti라고 합니다.
hun̆gāk vigraha karanna tiyena kāraṇāva keṭi vasin vacana vaśayen gattahamayi oya aṣṭha samāpatta kiyannē prathamadhyāna dtīdhyana tr̥tiya caturadhyāna ākāsānāyatana viññāṇaṁtana ākiṁcaññāyatana nēva saṁgnā nāsaṁta kiyana samāpattiya yaṭaṭa kiyanavā aṣṭha samāpattiyaτι
많이 풀어야 할 것을 짧게 말로 하면, paṭhama jhāna, dutiya jhāna, tatiya jhāna, catuttha jhāna, ākāsānañcāyatana, viññāṇañcāyatana, ākiñcaññāyatana, nevasaññānāsaññāyatana라는 samāpatti까지를 aṭṭha samāpatti라고 합니다.
ēken ihilām īḷan̆gaṭa saṁgnā vēdayita nirōdhaya kiyalā tiyenavā. saṁgnā nirōdhaya saṁgnā vēdita nirōdhayē ē kiyannē nēva saṁgnā nā saṁgnāyatana kiyana tænalā gihillā nam sampūrṇama citta nirōdha karanavā. saṁgnāva dænennē nǣ. saṁgnāva sampūrṇa keḷavara karanavā. etakoṭa kiyanavā nirōdha samāpattiya saṁgnā nirōdhayaṭa samædunā. saṁgnā nirōdhaya kiyannē nivana nemeyi.
그 위로 다음에 saññāvedayita nirodha가 있습니다. saññā nirodha, saññāvedayita nirodha란 nevasaññānāsaññāyatana에까지 가서 citta를 완전히 소멸시키는 것입니다. saññā가 느껴지지 않습니다. saññā를 완전히 끝냅니다. 그러면 nirodha samāpatti, saññā nirodha에 들었다고 합니다. saññā nirodha는 nibbāna가 아닙니다.
nirōdhaya kiyannē lova lova inna kenekuṭa labanna puḷuvan atvin̆dinna puḷuvan ihaḷama samāpattiyayi. nivana kiyannē rāgakkhayō nibbānaṁ, dvēśakkhayō nibbāṇaṁ, mōhakkhayava nibbā nam mē tunayi. rāgakkhaya, dvēśakkhaya, mōhakkhaya nivanayi. nivana tiyennē etana ara tiyennē ihātma sukha viharaṇaya uparima sukhaya. ēka tamayi nirōdha samāpattiya. nirōdha samāpattiya nivana nemeyi.
nirodha란 이 세상에 있는 이가 얻고 겪을 수 있는 가장 높은 samāpatti입니다. nibbāna란 'rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ', 이 셋입니다. rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya가 nibbāna입니다. nibbāna는 거기 있고, 저쪽에 있는 것은 diṭṭhadhamma sukhavihāra, 가장 높은 즐거움입니다. 그것이 nirodha samāpatti입니다. nirodha samāpatti는 nibbāna가 아닙니다.
nirōdha samāpattiya kiyannē melova hita piḷiban̆da, gata piḷiban̆da yam taramak atharinna puḷuvanda? athæralā nidahas venna puḷuvanda? ē nidahas mānasikatvaya tuḷin gihillā. antima nidahasak kiyalā yamak labanna puḷuvan nam. anna ē ṭika tamayi pennannē atana mē nirōdha samāpattiya kiyalā upari samāpat
nirodha samāpatti란 이 세상에서 마음과 몸에 대해 얼마만큼 놓아 버릴 수 있는가, 놓아 버리고 자유로워질 수 있는가, 그 자유로운 마음 상태를 거쳐 가서 마지막 자유라 할 것을 얻을 수 있다면, 바로 그것을 보여 주는 것입니다. 거기서는 이 nirodha samāpatti를 가장 높은 samāpatti라고 합니다.
sōvan pudgalayāt metanṭa enakoṭa nivan dækalā tiyenavā. rāgakya, dvēśaksaya, mōhakṣaya karalā tiyenavā ektarā maṭṭamakaṭa. satara apaha gata vīmaṭa hētu vena rāgayan, dvēśayan, mōhayan kṣaya karapu nisā. ē maṭṭamen nivan dækalā tiyenavā sōvān pudgalaya.
sotāpanna도 여기에 오면 nibbāna를 본 것입니다. 어느 정도까지 rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya를 했습니다. 네 apāya에 떨어지게 하는 rāga, dosa, moha를 다했기 때문입니다. 그 정도로 sotāpanna는 nibbāna를 보았습니다.
kāma lōkayē adhika kāmayangen ven vuna rāga akṣaya, dvēśakya, mōhakṣayakin digē maṭṭamak keruṇā nam sakr̥dāgenma kiyanavā ē gānaṭa nivan dækkā. kāma rāga paṭigha kiyana ṭikat athæralā dālā rāgakya, dvēśakya, mōhakya kiyalā kāma lōkaya ikmapu nisā. ē maṭama nivan dækalā tiyenavā anāgāmī kenā. tun bhavayēma tibena rāga akṣaya, dvēśa akṣaya, mōhakṣaya pūrṇa vaśayen ivara karapu nisā. siyalu ākārayen pūrṇava nivan dækalā tiyenavā arihatun vahansē
kāma 세계의 지나친 kāma에서 떨어진 rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya가 한 단계 더 이루어졌다면 sakadāgāmī라고 하고, 그만큼 nibbāna를 보았습니다. kāmarāga와 paṭigha마저 놓아 버리고 rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya로 kāma 세계를 넘어섰기에 anāgāmī는 그만큼 nibbāna를 보았습니다. 세 bhava에 있는 rāga, dosa, moha를 온전히 다했기에 arahant는 모든 면에서 온전히 nibbāna를 보았습니다.
rāgakyayi, dvēśakyayi mōhak saya vunā nam ēkaṭayi nivana kiyannē. nirōdha samāpattiya kiyalā kiyannē. ēkaṭa na cētō vimuktiya. nivana kiyannē pragnā vimuktiya.
rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya가 되었다면 그것을 nibbāna라고 합니다. nirodha samāpatti라고 하는 것, 그것은 cetovimutti입니다. nibbāna는 paññāvimutti입니다.
avidyāva duru karalā nivan dakinna ōnē. rāgakṣaya, dvēśakya, mōhak sēya karanna ōnē. ē vagēma citta samādhigata karalā rāgaya yaṭapat karagena gihillā otanṭa yanna ōnē. cētō vimuktiyaṭa
avijjā를 걷어 내고 nibbāna를 보아야 합니다. rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya를 해야 합니다. 또한 마음을 samādhi에 들게 하여 rāga를 눌러 가며 거기, cetovimutti로 가야 합니다.
etakoṭa rāga nirōdhayat cētō vimuktiyen karagannavā. avidyā nirōdhaya pragnā vimuktiyen karagannavā. pragnā vimuktiyen nivana læbenavā. cētō vimuktiyen samāpati læbenavā. oya dekama læbuvot ubatō vimukta kiyanavā. pragnā saha cētō kiyana mē dekama labanavā.
그러면 rāga의 소멸은 cetovimutti로 이룹니다. avijjā의 소멸은 paññāvimutti로 이룹니다. paññāvimutti로 nibbāna를 얻습니다. cetovimutti로 samāpatti를 얻습니다. 그 둘을 다 얻으면 ubhatovimutta라고 합니다. paññā와 ceto, 이 둘을 다 얻습니다.
iddhi prātihāraya adhiṭṭhāna iddhi dæn mē adhiṭṭhāna iradhi kiyannē yamkisi pudgalayekuṭa puḷuvan citta adhiṣṭhānayan æti karanna. mulin paṭan gannakoṭa apiṭa oya adhiṣṭhāna iddi kiyana eka yamkisi mehema tiyenavā. mē iddi dænaganna issellā iddi varga tiyenavā.
iddhi pāṭihāriya, adhiṭṭhāna iddhi. 이 adhiṭṭhāna iddhi란 어떤 사람이 마음의 adhiṭṭhāna를 일으킬 수 있는 것입니다. 처음 시작할 때 adhiṭṭhāna iddhi라는 것이 이렇게 있습니다. 이 iddhi를 알기 전에, iddhi의 갈래들이 있습니다.
mokada a iradhi labanakoṭa dhyānalābhiyā dhyāna iradhi labanavā. mēka idiyak.
왜냐하면, iddhi를 얻을 때 jhāna를 얻은 이는 jhāna iddhi를 얻습니다. 이것이 한 가지 iddhi입니다.
karmayaṭa vipāka vaśayen upadina prētādī koṭṭhāsa valaṭat karma vipākayen læbena itiyak tiyenavā. mama mehema pavak karapu nisā mehema asādhāraṇayak karapu nisayi maṭa ada mēka vin̆dinna siddha velā tiyennē kiyalā pēnavā. pera bhavaya karapu ekaṭa pēnavā. issellā mehema pāpayak kaḷā maṭa ada vin̆dinna velā tiyennē ēkayi. ēka hitā duk vevī vin̆dinavā. ehema pera bava pēna svabhāvayak tiyenavā karma vipākayen.
kamma의 vipāka로 태어나는 peta 같은 무리에게도 kamma vipāka로 얻는 iddhi가 있습니다. '내가 이런 pāpa를 지었기에, 이런 부당한 일을 했기에 오늘 이것을 겪게 되었다'고 보입니다. 전생에 한 일이 보입니다. '전에 이런 pāpa를 지었다, 오늘 겪는 것은 그 때문이다' 하고 그것을 생각하며 괴로워하며 겪습니다. 이렇게 전생이 보이는 성품이 kamma vipāka로 있습니다.
ē vagēma perētayāṭa karma vipākaya iridiyen perēta duk vin̆dinna avaśya pasutalaya mævenavā. ēkat karma vipāka jīvitayak. satara duk vidiena satvayinṭa ē anuva læbennā vū hækiyāvan tiyenavā. ēvat karma vipāka iri.
또 peta에게는 kamma vipāka iddhi로 peta의 괴로움을 겪는 데 필요한 배경이 만들어집니다. 그것도 kamma vipāka의 삶입니다. 네 apāya의 괴로움을 겪는 중생들에게 그에 따라 얻는 능력들이 있습니다. 그것들도 kamma vipāka iddhi입니다.
dæn satva pakṣīn piyāsara karalā ākāśayē yanavā. ēkat karma vipāka vaśayen læbuṇa idiyā. mēkē dālā tiyenava karma vipākidi vigraha karalā tiyenavanē.
짐승과 새들은 날아서 하늘을 갑니다. 그것도 kamma vipāka로 얻은 iddhi입니다. 여기에 kamma vipāka iddhi가 풀이되어 있지요.
o dæn mēkē itin api paḷamu eka adhiṣṭhānaya iradiyē yamkisi kenekuṭa adhiṣṭhāna karalā dæn apiṭat puḷuvan adhiṣṭhānayak æti karaganna. hæbæyi mē sāmānyaya ayagē adhiṣṭhāna durvalayi. citta balayen mehīnayi.
이제 여기서 첫째 adhiṭṭhāna iddhi는, 누구든 adhiṭṭhāna를 해서… 우리도 adhiṭṭhāna를 일으킬 수 있습니다. 그러나 보통 사람의 adhiṭṭhāna는 약합니다. 마음의 힘이 모자랍니다.
dæn citta samādhiyak vaḍu kenāṭa adhiṣṭhānayan balavat karaganna puḷuvan. avaśya karana kāraṇaya piḷiban̆da yali yali anukūla āvartanaya karanna puḷuvan. yamak siddha venna hituvat ē piḷiban̆dava tadin hitāganna puḷuvan. viśēṣa viśēṣayen itāvā. viśēṣayen hitanavā. ē śakti viśēṣaya mē dhyānalābhīnṭa væḍiyi. ēgollangē ekan̆ga vū mānasikatvayen ē kiyannē akampaya vū mānasikatvaya nisā bohōma hon̆din hitanna puḷuvan śaktiyak læbenavā. menna mēka tamayi ara adhiṣṭhāna iradhi kiyalā kiyannē anna ēkayi.
samādhi를 닦은 이는 adhiṭṭhāna를 강하게 할 수 있습니다. 필요한 일에 대해 거듭거듭 알맞게 되풀이할 수 있습니다. 어떤 일이 일어나기를 생각해도 그것을 굳게 생각할 수 있습니다. 남다르게 생각합니다. 그 남다른 힘이 jhāna를 얻은 이들에게 더 많습니다. 그들의 하나로 모인 마음, 곧 흔들리지 않는 마음 덕분에 아주 잘 생각할 수 있는 힘이 생깁니다. 바로 이것을 adhiṭṭhāna iddhi라고 합니다.
vikura vana iridhi kiyannē śarīrayen eka eka jātiyē koṭas mavanna puḷuvan iradi balayaṭa āvaṭa passē. ballekgē vesara yanna ōna ballekgē vesaran giya hæki. rāssek nam rāsa vesak mavā gatta hæki. yamkisi 100īk mavanna nam 100k mavā gatta hæginna. ōnanam 10k mavāgat hæki. ekanā vāgē dæn culla pantaka hāmuduruvō 10k mavāgena hiṭiyā kiyannē. anna ara vikara vana iradhi kiyana balaya
vikubbana iddhi란 iddhi의 힘에 이른 뒤 몸으로 여러 가지 모습을 지어낼 수 있는 것입니다. 개의 모습으로 가야 하면 개의 모습으로 갈 수 있습니다. rakkhasa라면 rakkhasa의 모습을 지어낼 수 있습니다. 백을 지어내려면 백을, 열을 지어내려면 열을 지어낼 수 있습니다. 그처럼 Cūḷapanthaka 스님이 (자기 모습을) 열 개 지어내어 앉아 계셨다고 하지요. 그것이 vikubbana iddhi라는 힘입니다.
etakoṭa manōmaya iriya. etakoṭa vikr̥vana ida kiyana ekē vinna ōnē vikr̥ti śarīravanna puḷuvan.
그러면 manomaya iddhi. 그리고 vikubbana iddhi라는 것에서 알아야 할 것은 몸을 바꾸어 지어낼 수 있다는 것입니다.
dæn ara apē katāvak tiyena mokakda mē anrādhapuriyē sīmā uguluvanṭa hadanakoṭa situl pav vehe hiṭapu hatvāruṇu puṁci sāmanaya namak rākṣē vēśayak mavāgena yan̆gadāvak atin aragena gihillā pinihiṭiyā æn̆ga haṭanam ara viruddhava ēvā rajjuruvat baya vuṇā, pirisat baya vuṇā. sīmāhi muguluvannē nǣha kiyalā poranduvak
우리 이야기에도 있지요. Anurādhapura에서 sīmā를 뽑아 없애려 할 때, Situlpavva 절에 있던 일곱 살 작은 sāmaṇera 한 분이 rakkhasa의 모습을 지어내어 쇠몽둥이를 손에 들고 가서 맞서 섰더니 왕도 두려워하고 무리도 두려워했습니다. sīmā를 뽑지 않겠다는 약속이 된 뒤…
vunāṭa passē ē ætulen ēka oppu venna ætulen bhikṣūn vahansēlāt gena halalā ætulenma han̆gavalā hiṭapu ikṣūn vahansēlā dækkaṭa passē igillevvat mē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kara kivvā etanadi. itin menna mē vagē avasthāva tiyenavā mē vikarana iddi kiyalā kiyanavā anna ē vagē nānā prakāra vis ganna puḷuvan.
…거기서 그렇게 했다고 합니다. 이런 일이 있습니다. 이것을 vikubbana iddhi라고 합니다. 그처럼 갖가지 모습을 취할 수 있습니다.
dæn puṁci ḷamiyekgē vis aragena ajāsattara rajjuluvangē kukulē gihillā hiṭiyalu. a mē dēvadatta hāmuduruvō edā. mokada ajāsattara rajjuruvō tamangē pættaṭa ponabavā ganna gatta upakramayak. nairagattā.
작은 아이의 모습을 하고 Ajātasattu 왕의 무릎에 가서 앉아 있었다고 하지요, 그 Devadatta 스님이 그때. 왜냐하면 Ajātasattu 왕을 자기 편으로 끌어들이려고 쓴 꾀였습니다.
upakramayak. nairagattā. nopena hiṭiyā. mē vagē eka ākāra karanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
nopena hiṭiyā. mē vagē eka ākāra karanna puḷuvan iradiṭa tamayi vikura vana iradhi kiyannē.
이처럼 여러 가지를 할 수 있는 iddhi를 vikubbana iddhi라고 합니다.
anika manōmaya iradhiyi. manōmaya iradi kiyannē manasaṭa nirmāṇaya karagena manasin mavanna puḷuvan. manasin yamak hitalā hiṭan anukūla dē manasin mavanavā. etakoṭa ehenam manō nirmāṇayak karanna puḷuvan hækiyāvak enavā. mēvat mē iddi balayat ekkalā læbena ēvā. manōdhi iddi dibba sōtādī paṁcā abhignā kiyana ēvayi mēvā læbenavā ekin ekaṭa vigraha vaśayen.
또 하나는 manomaya iddhi입니다. manomaya iddhi란 마음으로 지어내어 마음으로 만들어 낼 수 있는 것입니다. 마음으로 무엇을 생각하고 그에 맞는 것을 마음으로 만들어 냅니다. 그러면 마음으로 지어낼 수 있는 능력이 생깁니다. 이것들도 iddhi의 힘과 함께 얻는 것들입니다. manomaya iddhi, dibbasota 같은 다섯 abhiññā라는 것들이 하나하나 풀어 보면 이렇게 얻어집니다.
ani tamayi gnāna vipāti. gnāna spārayada kiyalā kiyannet tamangē ē gnāna śaktiyangen noyek noyek dēval karanna kiyanna puḷuvan hækiyāva gnānaya paturavanna puḷuvan. paturala ē tuḷin yamak karanna puḷuvan hækiyāva
다른 하나는 ñāṇavipphāra iddhi입니다. ñāṇavipphāra iddhi란 자기 ñāṇa의 힘으로 여러 가지를 하고 말할 수 있는 능력, ñāṇa를 퍼뜨려 그것으로 무엇을 할 수 있는 능력입니다.
samādhi vippahārīddhiya kiyalā kiyannē adhiṣṭhāna karalā nam samādhiyaṭa samadilā tamanṭa inna ōna avasthāvak inna pæya gānak hari davas gānak hari inna hitunot inna anna ē ākārayen samādhiyen vēgayen ikmanin nægiṭinna samavædilā inna oyādī vaśayen tiyena hækiyāva samādhi vipahara inna prathamak dhyānaya inna puḷuvan, dhyānaya inna puḷuvan ōna taram velāvak ēvā inna puḷuvankama kiyana śaktiya
samādhivipphāra iddhi란 adhiṭṭhāna를 하여 samādhi에 들어, 있고 싶은 때만큼 몇 시간이든 며칠이든 머물고 싶으면 머물고, samādhi에서 빠르게 나오고 들어가는 것 같은 능력입니다. paṭhama jhāna에 머물 수 있고, jhāna에 원하는 만큼 오래 머물 수 있는 힘을 samādhivipphāra라고 합니다.
ariya kiyalā hiṭan kiyannē āryayanṭa pihiṭana iradi. nopaḷulehi lōkayā piḷikul karana dē āryō piḷikul nokarayi. lōkayā piḷikul nokarana dē āryō piḷikul karayi. lōkayā piḷikul karana nokarana siyalla āryava piḷikul nokarayi. lōkayā piḷikul karana nokarana siyalla āryava piḷikul karayi kiyalā hatara ākārayakin iradiyak vigraha venavā. menna mē hataraṭa kiyanavā ārya iraddha kiyalā.
ariya iddhi라고 하는 것은 ariya들에게 깃드는 iddhi입니다. 세상 사람이 싫어하는 것을 ariya는 싫어하지 않습니다. 세상 사람이 싫어하지 않는 것을 ariya는 싫어합니다. 세상 사람이 싫어하든 싫어하지 않든 모든 것을 ariya는 싫어하지 않습니다. 세상 사람이 싫어하든 않든 모든 것을 ariya는 싫어합니다. 이렇게 네 가지로 iddhi가 풀이됩니다. 이 넷을 ariya iddhi라고 합니다.
mokada āryō visin lōkayāganna sammatavala pihiṭa gatta hæn̆gīma vala nemeyi innē. lōkayāgannē satva pudgala vaśayen bæhægatta dr̥ṣṭiyen bæhægataē ē sammata valaṭa bæhælā ē hæn̆gīma tuḷa innavā. ēnisā eyā kæta kenek dakinavā. lassana kenek dakinavā. ē vagēma eka vidiha priyamanāpaya dakinavā. apriya amanāpaya dakinavā. ælīmen gæṭīmen yuttava eyā lōkaya tuḷa sammata valaṭa bæhægena innavā. ē nikada anāryava āryō ēvaya yathā svabhāvaya dækkahama ēvā māra mulāval māyāva bava dannavā. dænagattā lōkayāgē vāgē tibennā vū ara ælena gatiya, piḷikul karana gati ælena gati, gæṭena gati nǣha. ēkē venvaya tamayi ārya idiya.
왜냐하면 ariya들은 세상 사람의 sammuti에 기댄 느낌 속에 있지 않기 때문입니다. 세상 사람은 중생이다, 사람이다 하고 내려 잡은 견해로 그 sammuti에 빠져 그 느낌 속에 있습니다. 그래서 못생긴 사람을 보고 예쁜 사람을 봅니다. 또 좋고 마음에 드는 것을 보고, 싫고 마음에 들지 않는 것을 봅니다. 들러붙음과 부딪침을 지닌 채 세상 속에서 sammuti에 빠져 있습니다. anariya와 달리 ariya는 그것들의 참모습을 보았을 때 그것이 Māra의 미혹, māyā임을 압니다. 알았기에 세상 사람 같은 들러붙는 성향, 싫어하는 성향, 부딪치는 성향이 없습니다. 그것에서 떨어져 있음이 ariya iddhi입니다.
dæn kamma vipāka iddhiya tamayi ara api issellama kivvē ara ekē karma balayen haṭaganna perētādī koṭṭhās valaṭa ætivena kriyādāmaya.
kamma vipāka iddhi는 우리가 처음에 말한 것, kamma의 힘으로 생기는 peta 같은 무리에게 일어나는 작용입니다.
anika puṇya iradhī. deviyanṭa divya iradhi balaya nisā noyēt dēval karanna puḷuvan. deviyanṭat noyēt gal mavanna puḷuvan. noyek sampat mavanna puḷuvan. ehema iradi hækiyāvak tiyenavā puṇya phalayaṭa. dæn manussaya hatarak tiyenavā dæn o katāvaṭa na viśākhāva upāsikāva eka bat peṭṭiyak aragattahama ōna gaṇaṭa patbedanna puḷuvan. ēka punya ikratiyak. pinaṭa pahaḷa venna ektarā vidiyahaka yahapat balayak.
또 하나는 puñña iddhi입니다. deva들은 dibba iddhi의 힘으로 여러 가지를 할 수 있습니다. deva들은 여러 가지를 지어낼 수 있고, 여러 재물을 지어낼 수 있습니다. 그런 iddhi 능력이 puñña의 열매에 있습니다. 이야기에 사람 넷이 나오는데, Visākhā upāsikā는 밥 한 상자를 들면 원하는 만큼 나누어 줄 수 있었습니다. 그것은 puñña iddhi입니다. puñña 덕에 나타나는 어떤 좋은 힘입니다.
dæn tava dæn budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē ē katāvak tiyenavā ē gamaka hatara denek hiṭiyā. ē hatara denāṭama hatara ākārayaka iridhi hatarak pahiilā tibuṇā kiyalā.
또 Buddha께서 계시던 때의 이야기가 있습니다. 어느 마을에 네 사람이 있었는데, 그 넷 모두에게 저마다 다른 iddhi 넷이 갖추어져 있었다고 합니다.
ē kiyannē ē gehimiyāṭa tiyenavā viśēṣa iradi. eyāṭa yamak hipuvahama ē hitapu dē mævilā enavā. gedaraṭa kisi deyak aḍuvak vennē nǣ. ē vagēma gehimiyāgē bhārayāvaṭa tibuṇā iradi balayak. aṭuven koccara vī gattat va aḍu vennē næha aṭuvē. eyāṭa pihiṭapu iraddhiyak. putāṭa iradhi phalayak tibuṇā. oya kīyak hari dāgena hiṭan oya pasumba biyaekaṭa dāgena giyāma ōna taram paṭi kīhægē salli ivara vennē næ. koccara hari hambavenavā. mævenavā.
곧 그 집주인에게는 남다른 iddhi가 있었습니다. 그가 무엇을 생각하면 생각한 것이 지어져 나왔습니다. 집에 아무것도 모자라지 않았습니다. 집주인의 아내에게도 iddhi의 힘이 있었습니다. 곳간에서 벼를 아무리 꺼내도 곳간의 벼가 줄지 않았습니다. 그에게 깃든 iddhi였습니다. 아들에게도 iddhi의 열매가 있었습니다. 얼마든 지갑에 넣어 가면 원하는 만큼 써도 돈이 떨어지지 않았습니다. 얼마든 나왔습니다. 지어져 나왔습니다.
etana sēvakayek hiṭiyā. sēvakayāṭa iradhi phalayak tibuṇā. sēvakayā eka hīyak hāgena hī tunak nikan hævilā yanavā. oya hatara denāma ekatunā karapu mahā pinaka hatara denāṭama læbena iratiphalayak hatara denā eka pavulakaṭa ekatu velā hiṭan bhukti vinda hæṭi kiyalā pelā tiyenavā.
거기 일꾼이 하나 있었습니다. 일꾼에게도 iddhi의 열매가 있었습니다. 일꾼이 쟁기질을 한 고랑 하면 세 고랑이 저절로 갈렸습니다. 네 사람이 함께 지은 큰 puñña로 넷 모두가 얻은 iddhi의 열매를, 네 사람이 한 집안에 모여 누린 이야기가 경전에 나와 있습니다.
dæn menna mē ara kiyanavā puṇya kiyalā. dæn satara mahā nidan pahaḷa vuṇā kiyana atayaṭa pin balen jētanārāma anē piṭimāra. koccara mudal gattat ivara vennē næ. nidan hatarak hatara pætten pahaḷa velā galāgena enavā. anna puṇya kiyannē ēvā.
이것을 puñña iddhi라고 합니다. 또 네 개의 큰 nidhi가 나타났다고 하는 Anāthapiṇḍika에게, puñña의 힘으로 Jetavanārāma를… 아무리 돈을 꺼내도 떨어지지 않았습니다. nidhi 넷이 네 방향에서 나타나 흘러왔습니다. puñña iddhi란 그런 것들입니다.
yamkisi ākārayen oyaa nirōdha samāpattiyaṭa samava vædilā hat davasak vaḍa in̆dalā giya rahatan vahansē namakaṭa dānaya pūjā karapu kenāṭa dina hatak 14k 21k meyā kāla sīmāvak tuḷa ē atbæīma mahā sampattiyak læbenavā. ēkat puṇya vidiya.
어떤 방식으로든, nirodha samāpatti에 이레 동안 들어 계시다 나오신 arahant 한 분께 dāna를 올린 이에게는 이레, 열나흘, 스무하루 같은 기간 안에 그 손에 큰 재물이 생깁니다. 그것도 puñña iddhi입니다.
anika samprayōga iraddhiyi. samprayōga iradhiya kiyannē pudgalayō visin tamā visin noyek ākārayen yamak karaganna ōna nuvaṇa mehā mē laukika nuvaṇa meheyavalā upakrama tuḷin yantra sūtra hadāgannavā. ēvayien aragena prayōjana gannavā. ēvayen vr̥ttiyaṭa pæmiṇenavā avaśya kaṭayutu karagannavā. anna ē hækiyāvaṭa kiyanavā samprayōga vidiya.
또 하나는 sampayoga iddhi입니다. sampayoga iddhi란 사람들이 스스로 여러 방식으로 무엇을 이루려 할 때 세상의 지혜를 써서 꾀로 기계 장치를 만들고, 그것을 가져다 쓰고, 그것으로 생업을 이루고 필요한 일을 하는 것입니다. 그 능력을 sampayoga iddhi라고 합니다.
dæn minissunṭa karanna bæri dē bæka oya ekak gena ahalā ada kapalā hiṭan ganna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
paskandha. samprayōgayen hadāgattā kramayak. ikmanin væḍa karaganna. itin ēka samprayōga iradiyi. ada navīna vidyāva kiyannē navīna vidyā niṣpātana samyāprayōga iradiya.
…sampayoga로 만든 방법입니다. 일을 빨리 하려고. 그것이 sampayoga iddhi입니다. 오늘날 현대 과학이라는 것, 현대 과학의 산물이 sampayoga iddhi입니다.
ov vidyāmē vidyāmēdī kiyalā kiyannē mē vidyānukūla kaṭayutu valin. dæn noyek ākārayada mantra gurakam valin næ ara yamkisi ākārayen vidyā karē tiyenavanē. ē vidyātmaka hækiyāvan mehe yavalā ē tuḷin goḍanægāganna iratiyi.
네, vijjāmaya iddhi라는 것은 이 과학적인 일들로 하는 것입니다. 이제 여러 가지로, 주문이나 주술이 아니라 어떤 방식으로 학문을 하지요. 그 학문의 능력을 써서 그것으로 쌓아 올리는 iddhi입니다.
samprayōga kiyannē pudgalayā visin kapaṭikamak novana ē kiyannē yam yam krama aragena mē ē tuḷin goḍanagāgannavā. ēkē prayōga karama tamangē væḍa karaganna upakrama.
sampayoga란 사람이 속임수가 아닌, 이런저런 방법을 가져와 그것으로 쌓아 올리는 것입니다. 그 payoga란 자기 일을 이루는 꾀입니다.
mēka tamayi andha pr̥thagjana kalyāṇa pr̥thagjana mē andha pr̥thagjana kiyannē baṇa daham ahalā tērum gattē næti. dahama piḷiban̆da adakṣa tērum ganna bæri. sāmānya lōka satyāṭa andha pr̥thagjanna. daham tērum gænīmē hækiyāvak nǣ. tērum aragenat nǣ.
이것이 andha puthujjana와 kalyāṇa puthujjana입니다. andha puthujjana란 baṇa와 dhamma를 듣고도 이해하지 못한 이, dhamma에 서툴러 이해하지 못하는 이, 보통 세상 사람을 andha puthujjana라고 합니다. dhamma를 이해할 능력이 없고, 이해하지도 않았습니다.
daham ahalā oya culla sōtāpanni tattvayaṭa pat vuṇayi kiyana mārga phalaya avabōdha nokarapu daham dænumaṭa dænuma æti. ē ayaṭa kiyanavā kalyāṇa pr̥thagjanaya.
dhamma를 듣고 cūḷasotāpanna 상태에 이르렀다고 하는, magga phala를 깨닫지는 못했지만 dhamma 앎을 넉넉히 가진 이들을 kalyāṇa puthujjana라고 합니다.
mokada ē tuḷin ē pudgalayā ektarā nuvana maṭṭamak væḍilā tiyenavā. væḍuṇu nuvana maṭṭama nisā væradi væḍa karannē nǣhæ. pav væḍa karannē næha. ēvayen venvelā yahapataṭa næm̆buru velā innavā. hitavan æsuru karanavā. ē vagēma āryan æsu innavā. ē guṇa priya karanavā. dandenavā. ē kaṭayutu karagannaṭa kiyanavā æṭa kalyāṇa pr̥thagjana
왜냐하면 그것으로 그 사람은 어느 정도 지혜가 자랐기 때문입니다. 자란 지혜 덕에 잘못된 일을 하지 않고 pāpa를 짓지 않습니다. 그것에서 떨어져 좋은 쪽으로 기울어 있습니다. 좋은 벗을 가까이합니다. 또 ariya들을 가까이합니다. 그 덕을 좋아합니다. dāna를 합니다. 그런 일을 하는 이를 kalyāṇa puthujjana라고 합니다.
andha pr̥thagjana kiyannē ara dasa vastuka mityā dr̥ṣṭiyaṭa ehema ahuvelā ē pættēlu inna pr̥thagjana koṭasaṭa kiyanavā andha pr̥thagjāna.
andha puthujjana란 저 dasavatthukā micchādiṭṭhi에 걸려 그쪽에 있는 puthujjana 무리를 andha puthujjana라고 합니다.
mē giri bhāṇḍa pūjāva yanuven han̆dunvannē kumana pūjāvakda
'giri bhaṇḍa pūjā'라고 하는 것은 어떤 pūjā입니까?
mē giri kiyana vacanayen pennannē gal valaṭa pera kālē hun̆gāk væḍa kaḷē gal vaḍuvak pātraya pavā galen hæduvā. galen koḍalā pātra hæduvā. gal pātra gal geval gal kuḷuṇu galin karana laladdāva noyek dēval miris gal ādī dēval okkoma karava ē hæma ekakma sakas karagattē mulada anna giri bhāṇḍa kiyannē ēvā. galin karana lada upakaraṇa
이 'giri'라는 낱말로 보여 주는 것은 돌입니다. 옛날에는 많은 일을 돌로 했습니다. patta마저 돌로 만들었습니다. 돌을 쪼아 patta를 만들었습니다. 돌 patta, 돌집, 돌기둥, 돌로 만든 여러 것, 맷돌 같은 것들을 모두 처음에는 그렇게 만들었습니다. giri bhaṇḍa란 그것들, 돌로 만든 도구들입니다.
kan darayak gātana giri bānaṭa pūjā kiyalā kandak pusaṭa kandakṭa mē pirīgala pūjāvak kiyalā hāragena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov giri kiyana vacanayen pennannē gala kiyana ekayi. galin karana ēvā.
네, giri라는 낱말로 보여 주는 것은 돌입니다. 돌로 만든 것들입니다.
ē kiyannē ēken pennannē bohō kālayak. dæn galin karana eka ēka sammatayak. dæn bohō kal pavatinna hadana ēvā. hariya mē gal væḍa vāya kiyanavā. galē koṭapu akuravāya kiyanavā. ē kiyannē kālayak pavatinna hadana dēval sainēka vagē
곧 그것으로 보여 주는 것은 오랜 세월입니다. 돌로 만든다는 것은 하나의 sammuti입니다. 오래가도록 만드는 것들입니다. '돌에 새긴 일 같다', '돌에 새긴 글자 같다'고 하지요. 곧 오랫동안 남도록 만드는 것들, 돌에 새긴 글 같은 것입니다.
ov giribāṇḍa valaṭa vænavāda buddha hāmuduruvō liyā tiyenavā. ē okkoma girihanna galin karanada sellipi. hē tunin yam dahamak hari genā nam, ādharśayak hari livvānam okama kiripahanna
그러면 giri bhaṇḍa에 Buddha의 말씀을 써 놓은 것, 그것은 모두 돌로 만든 비문입니다. 그것으로 어떤 dhamma를 전했거나 본보기를 써 놓았다면 그것이 바로 giri bhaṇḍa입니다.
ov ov.
네, 네.
dæn asō kastamba væni dēval pihiṭavalā hadannē. ē vagē rajavaru venuven siṭuvaru dæn hadanna. dæn śāsanaya venuven hadalā denaval. ēvā viśēṣayi.
Asoka 돌기둥 같은 것을 세워 만듭니다. 그처럼 왕들을 위해, 또 seṭṭhi들이 만들고, sāsana를 위해 만들어 바칩니다. 그것들은 남다릅니다.
itin giribhāvaṇḍa pūjā kiyalā mē oya jātiya ekak budurajāṇan vahansē væḍa inna kālēvat karalā tibunē nǣnē. kandak kotara goḍa gahalā pūjā karapu ē vacana tamangē vāsiyaṭa hadāgattā bahanna pūjā. budurajāṇan vahansē pennapu danakavat næha ehema pūjāvak.
그러니 giri bhaṇḍa pūjā라는 그런 것은 Buddha께서 계시던 때에도 하지 않았지요. 산 하나만큼 쌓아 올려 바친 pūjā라는 것은 그 말을 자기 이득에 맞게 만든 pūjā입니다. Buddha께서 보여 주신 그런 pūjā는 없습니다.
epā kiyayi aragena gihillā īṭa pavassē anit pætten kariya tiyalā gāna gattahama itin hon̆dayinē. pūjā apē pansilē giripālanna pūjāvak tiyanna kiyalā kiyē hæki
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vagga pajja sūtrayē ena ǣ ov mama mē pæhæcara karana
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka ē koṭasa kiyavalā balalā inna ōnē ēkanam uttarayak ganna ē padayen vitarak arthaya gannavā māra metana tiyena vākya peḷa balanna venavā.
그 부분을 읽어 보아야 합니다. 그래야 답을 얻을 수 있습니다. 그 구절만으로 뜻을 잡으면 큰일이고, 여기 있는 문장들을 보아야 합니다.
dam̆būtal sik anatattil 100k. emavat padaya sik gæna dharmaya san̆dahan vannē prr̥thī talayen oben næti deta. ov mē eka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn dam̆badi tala 100k kiyannē mē eka sakvalakaṭa eka dam̆badi talayayi. etakoṭa mē siyak dam̆badi tala tiyennē 100k sakvalaka.
이제 Jambudīpa 백 개란, cakkavāḷa 하나에 Jambudīpa가 하나입니다. 그러니 백 개의 Jambudīpa는 백 cakkavāḷa에 있습니다.
dahasak vala dasa dahasaksak vala ē gānaṭama tiyenavā. anavata vil dam̆badi tala himāla kan̆du ē vagēma uturu kuru diva inna aparagōyāna oyādi vaśayen cātar mahārājī tāvatīndasa mē hæma ekakma dasa daha sakvala okkoma da000k tiyenavā. ēkin da gānē. eka eka sakvala eka gānē.
천 cakkavāḷa, 만 cakkavāḷa에도 그 수만큼 있습니다. Anotatta 못, Jambudīpa, Himālaya 산, 또 Uttarakuru 섬, Aparagoyāna 같은 것들, Cātummahārājika, Tāvatiṃsa, 이 모든 것이 만 cakkavāḷa에 만 개씩 있습니다. 하나씩 셈으로, cakkavāḷa 하나에 하나씩입니다.
mē siyak sakvala pradēśayaṭayi mē siyak sakvalē vahuva vennē. dahasaksakvala dasa dahasaksakvala kōṭi lakṣayak sakvala mē mē ākārayen yanavā eka pramāṇa valaṭa ē hæma sakvalakaṭama eka sakvalakaṭa eka pradēśaya gāna ohoma hiṭenavā.
백 cakkavāḷa의 지역이 이 백 cakkavāḷa에 해당합니다. 천 cakkavāḷa, 만 cakkavāḷa, koṭi lakkha cakkavāḷa, 이렇게 수량대로 갑니다. 모든 cakkavāḷa마다 cakkavāḷa 하나에 지역 하나씩, 수가 그렇게 맞습니다.
maitrī bhāvanāvēdī siyalu satvayō niduk vetvā, nirōgī vetvā, suvapat vetvā yanuven kiyannē æyi pahadā dennē?
mettā bhāvanā에서 '모든 중생이 괴로움 없기를, 병 없기를, 행복하기를'이라고 말하는 까닭을 풀어 주시겠습니까?
dæn metanadi api dakinna ōnē menna mehema deyak. ārya mārgayen vigraha karalā yanakoṭa siyalu satvayō niduk vetvā kivvahama lōka satvayāgē poduvē vin̆dina mahā duka mokakda mēka dakinna ōnē.
여기서 우리는 이런 것을 보아야 합니다. ariya magga로 풀어 가면, '모든 중생이 괴로움 없기를'이라 할 때 세상 중생이 두루 겪는 큰 괴로움이 무엇인지 보아야 합니다.
lōka sattvayā poduvē satara særisaraṇakoṭa vidiha vana loku duka tamā satara apā duka. ē nisā siyalu satvaya inna yamkisi deyak api dukak nætuva inna pætuvaṭa ehema inna tænak ættet næ. ē pætuma iṣṭa velā sārthakatvayak karaganna puḷuvan avasthāvak æti parisarayak lōkaya ættet nǣ. ehenam yamkisi kenekuṭa satara apā duka næti pradhāna duken nidahas vīmak ætnam. ēkaṭa kramayak mē buddha śāsanayē sthiravama tiyenavā. sōvan vecca pudgalayek nævata kisi kalaka satara apāgata vennē næha.
세상 중생이 두루 떠돌며 겪는 큰 괴로움은 네 apāya의 괴로움입니다. 모든 중생이 괴로움 없이 있기를 우리가 바란다고 해서 그렇게 있을 곳이 있는 것도 아니고, 그 바람이 이루어질 수 있는 환경, 그런 세계도 없습니다. 그러니 누군가 네 apāya의 괴로움이라는 큰 괴로움에서 벗어날 수 있다면, 그 길이 이 Buddha의 sāsana에 틀림없이 있습니다. sotāpanna가 된 이는 다시는 결코 네 apāya에 떨어지지 않습니다.
ehenam yamkisi kenekuṭa pætumā patanavā nam ārya pætumak venna ōnē. matu dukaṭa novæṭena yamak karanna puḷuvan deyak tiyenavā nam menna mēka śrēṣṭhayi kiyana tæna in̆dalayi. ehenam satara apādhakin sadahaṭama yam kenek nidahas venavā nam yam kramayakin. menna mēka atiśarēyi. patanna vaṭinā pætumak. satvayin kerehi. mē anāthava særisaraṇa satvayin kerehi saṁsāra duken kiyalā gannakoṭa niduk vetvā kiyalā vigraha karalā gannaṭa satara apā duken nidahas vīma tamayi paḷaveni niduk vēnnē.
그러니 누군가 바람을 빈다면 ariya의 바람이어야 합니다. 앞으로 괴로움에 떨어지지 않게 할 수 있는 것이 있다면 '바로 이것이 가장 뛰어나다'는 데서 시작합니다. 누군가 어떤 길로 네 apāya에서 영원히 벗어난다면, 이것이 가장 뛰어납니다. 빌 만한 값진 바람입니다. 중생들에게, 의지할 데 없이 떠도는 중생들에게 saṃsāra의 괴로움을 두고 '괴로움 없기를'을 풀면, 네 apāya의 괴로움에서 벗어나는 것이 첫째 '괴로움 없음'입니다.
hæbæyi satara apādhaken nidahas vunāṭa kāma rōgayen nidahas velā nǣ. satara apā duken nidahas vecca ē satvayāṭa īḷan̆gaṭa tiyennē kāma rōgayen perena ekayi. kāmadāhaya nætivelā yanavā sakr̥dāgāmī phalayaṭa patvenakoṭa kāma rāga paṭigha tunī venavā kivvē ēkayi. rōgaya duru vuṇā. yaṭapat velā poḍḍak tiyenna puḷuvan. ēka anāgāmī phalaya næti vennē. anna nirōgī vetvā kiyannē kāma rōgayen midīma kāmaya ginnā. kāmayē dāhayak, kāmayē rōgayak. mē ākārayen dækalā kāma rōgaya nirōgī venakoṭa kiyanavā nirōgī vevā. ēkaṭa kramayak tiyenavā. yathābōdhayen dharmāvabōdhaya tuḷin ēkāntayen kāmayava tunī karanna puḷuvan.
그러나 네 apāya에서 벗어났다고 kāma의 병에서 벗어난 것은 아닙니다. 네 apāya의 괴로움에서 벗어난 그 중생에게 다음에 남은 것은 kāma의 병으로 앓는 것입니다. sakadāgāmī에 이를 때 kāma의 불길이 사그라집니다. kāmarāga와 paṭigha가 엷어진다고 한 것이 그것입니다. 병이 걷혔습니다. 눌려서 조금 남아 있을 수 있는데, 그것은 anāgāmī에서 사라집니다. '병 없기를'이란 kāma의 병에서 벗어남입니다. kāma는 불입니다. kāma의 불길, kāma의 병. 이렇게 보고 kāma의 병에서 나을 때 '병 없기를'이라고 합니다. 거기에 길이 있습니다. 참된 깨달음, dhamma의 깨달음으로 틀림없이 kāma를 엷게 할 수 있습니다.
ē magin nævata vārayak væḍennē nǣ kāmayak. tunē vuṇā tunē vunāmayi, sakr̥dāgāmī vunā sakr̥dāgāmī vunāmayi nævata āpahu yannē næha. ehenam ē kramayak tiyenavā nam lōka satyayō kavadā hari midenavā midenna oya kramaya tuḷinmayi. ehenam anupūrava duken midena kramayama mē pelalā tiyennē.
그로써 kāma가 다시는 자라지 않습니다. 엷어졌으면 그만이고, sakadāgāmī가 되었으면 그만이며 다시 되돌아가지 않습니다. 그런 길이 있다면 세상 중생은 언젠가 벗어나는데, 벗어나는 것은 바로 그 길을 통해서입니다. 그러니 차례로 괴로움에서 벗어나는 길을 이렇게 보여 놓은 것입니다.
hæbæyi samādhiyē suvayak vaśayen tava sammata karaganna iḍa madi. samādhiya læbunaṭa samādhiyē suva madi. mokada ē suva venna nam samādhiyaṭa avaśya karana aṁn̆ga sampūrṇatvaya pirenna ōnē. anāgāmī phalayaṭa pat vunahama tamayi kāma rāga paṭighā duruvelā hanam samādhi suvaya dæna paṭan gannē. anna samādhi suvaya ærenna.
그러나 samādhi의 행복으로 여기기에는 아직 모자랍니다. samādhi를 얻어도 samādhi의 행복은 모자랍니다. 그 행복이 되려면 samādhi에 필요한 요소들이 다 채워져야 하기 때문입니다. anāgāmī에 이르러 kāmarāga와 paṭigha가 걷혔을 때 비로소 samādhi의 행복을 느끼기 시작합니다. 그 samādhi의 행복 말고는…
ē suvaya ærenna lōka satvayaṭa tava suvayak lōkaya panna bæha. samādhi suvaya kiyalā kiyannē bāhira samādhi suvaya nemeyi. āryayan labana phala samāpattiya nisā labana samādhi suvaya phala samāt suvaya menna mē phala samavas saya kiyannē lōkayē vin̆dinna goḍanagāgatta suvayak nemeyi. tibicca ginihayen nikmī giyāēda athærī giyāda kiyalā labana sahanaya pera maṭa mehema dāha ginnak tibuṇā. taraha enavā, kampā enavā, rāgayen davenavā, dvēśayen dævenavā. mōhayen mulā venavā dævenavā. dæn maṭa ēvā nǣnē. dæn mama koccara nidahasna menna mehema dannē nidahas suvayak tiyenavā. menna mē suvayen pūrṇa velā innē anāgāmī kenā. anāgāmī kenā labana suvaya akhaṇḍa suvayak.
그 행복 말고는 세상 중생에게 다른 행복을 세상에서 보여 줄 수 없습니다. samādhi의 행복이란 바깥의 samādhi 행복이 아닙니다. ariya들이 얻는 phala samāpatti로 얻는 samādhi의 행복, phala samāpatti의 행복입니다. 이 phala samāpatti란 세상에서 누리려고 쌓아 올린 행복이 아닙니다. 있던 불길과 두려움에서 빠져나왔는가, 놓여났는가 하여 얻는 안도입니다. '전에 나에게는 이런 불길이 있었다. 화가 나고, 흔들리고, rāga로 타고, dosa로 타고, moha로 미혹되어 탔다. 이제 나에게는 그것들이 없다. 이제 나는 얼마나 자유로운가.' 이렇게 아는 자유의 행복이 있습니다. 이 행복으로 가득 차 있는 이가 anāgāmī입니다. anāgāmī가 얻는 행복은 끊이지 않는 행복입니다.
ehenam kavadā hari mē satvayinṭa mē satara gamana keḷavara karagena yanakoṭa menna mē nirōgī vecca næ kāma rōgaya duru karapu kenā sakr̥dāgāmī vecca kenā anāgāmī suvayaṭa patvenna ōnē. menna mēkaṭa kiyanavā suvapat vetvā. anāgāmī suven suvapat vena tænakaṭayi keḷavara karalā tiyennē suvapat vē. hæbæyi anāgāmī velā bam̆balava upanna. rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mē skandha pahē midunnē nǣ. skandha dukkhayen midenna nam sasara gamana keḷavara venna ōnē. edāṭar paṁcaskandha dukkhaya vunā nam duken midet vāgē antima tattvayi. ehenam nivana mul karagatta adahas hatarak misak. lōkayē pævætmaṭa guṇu karagatta adahasa hatarak nemeyi āryayangē maitriya.
그러니 언젠가 이 중생들이 saṃsāra의 길을 끝내 갈 때, 병 없게 된 이, kāma의 병을 걷어 낸 sakadāgāmī는 anāgāmī의 행복에 이르러야 합니다. 이것을 '행복하기를'이라고 합니다. anāgāmī의 행복으로 행복해지는 데서 '행복하기를'을 끝맺어 놓았습니다. 그러나 anāgāmī가 되어 brahma 세계에 태어나도 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이 다섯 khandha에서는 벗어나지 않았습니다. khandha의 괴로움에서 벗어나려면 saṃsāra의 길이 끝나야 합니다. 그날 pañcakkhandha의 괴로움이 다했다면 그것이 괴로움에서 벗어나는 마지막 상태입니다. 그러니 ariya들의 mettā는 nibbāna를 뿌리로 한 네 생각이지, 세상의 존재를 바탕으로 한 네 생각이 아닙니다.
ov tiyenavā venasē sēkayi.
네, 다른 점이 있습니다, 그렇지요.
ārya maitriya tēraganna ōnē. lōka maitriyak tōraganna ōnē. ārya maitriya lautarā budurajāṇan vahansē hæra unvahansēgen ahagatta kenek hæra danna kenek lōkē nǣha. tathāgatayan vahansē hō tathāgatayan vahansēgen ahapu kenekgen hō ærenna mā pennu maitrī bhāvanāva tun lōkaya kavuruvat dannē nǣ kiyalā budurajāṇan vahansēma dēśanā karanā.
ariya mettā를 가려내야 하고 세상의 mettā를 가려내야 합니다. ariya mettā는 lokuttara Buddha와 그분에게서 들은 이 말고는 아는 이가 세상에 없습니다. 'Tathāgata나 Tathāgata에게서 들은 이 말고는 내가 보여 준 mettā bhāvanā를 세 세계의 누구도 모른다'고 Buddha께서 몸소 설하셨습니다.
ehenam itin api ada ē maitrī bhāvanāvada væhilā tiyennē eka. dæn mārgaphala piḷiban̆dava lōkayā dakinnē nǣ. mārga phalaya labana sænasīmat lōkayaṭa gōcara nǣha. budurajāṇan vahansēṭa gōcarayi budurajāṇan vahansēgen ahagatta śrāvakayanṭa gōcarā ē aya tamayi dannē lōka satyayāṭa dukin midīt tiyenavā nam
그러니 오늘 우리에게는 그 mettā bhāvanā도 가려져 있는 것입니다. 세상 사람은 magga phala를 보지 못합니다. magga phala로 얻는 평온도 세상에는 보이지 않습니다. Buddha께 보이고, Buddha에게서 들은 sāvaka들에게 보입니다. 세상 중생에게 괴로움에서 벗어남이 있다는 것을 아는 이는 그들입니다.
tapō guṇaya hæra bojjhaṁga dharma hæra nivana hæra lō satunṭa tavat suvayak mama nodakīma kivva buddha dēśanāva tērum gannē. lōka satyaṭa vena suvayak nǣha. suvayi kiyalā mulāvanṭa pat venavā. mulāvanṭa patvelā suvayi suvayi kiyalā dukaṭa pat velā innavā misā. sænasillaṭa pat venna vidihak nǣha. menna mēka tamayi lōka sattvayāgē maitrī tiyenna aḍupāḍuva. ēvā pramāṇavat maitrī lōka satyayā vaḍanna
'tapo, bojjhaṅga dhamma, nibbāna 말고는 세상 중생에게 다른 행복을 나는 보지 못한다'고 하신 Buddha의 말씀을 이해합니다. 세상 중생에게 다른 행복은 없습니다. 행복이라 여겨 미혹에 빠집니다. 미혹에 빠져 행복이다, 행복이다 하며 괴로움에 빠져 있을 뿐입니다. 평온에 이를 길이 없습니다. 바로 이것이 세상 중생의 mettā에 있는 모자람입니다. 그것들은 세상 중생이 닦는 한정된 mettā입니다.
apramāṇa maitriyak nam ārya maitriyak venna ōnē. ārya maitriyan nivana mul karagatta sænasuma dækalā. ē hærenna tavat lōkayanṭa vena sænasumak nǣha kiyat nigamanaya karalā. ē uttarī vitara sænasuma lōka sattvayenṭa læbetvā kiyalā karana pætumu. pæthamen ārambha karalā ē venuven karana kriyāva saha kiyana katāva ārya maitriyaṭa ayiti.
appamāṇa mettā라면 ariya mettā여야 합니다. ariya mettā는 nibbāna를 뿌리로 한 평온을 보고, 그것 말고는 세상에 다른 평온이 없다고 결론지은 뒤, 그 더없는 평온이 세상 중생에게 얻어지기를 바라는 것입니다. 바람에서 시작해 그것을 위해 하는 행동과 하는 말이 ariya mettā에 속합니다.
niduk venna, nirōgī venna, suvapat venna, duken midenna yamak karanna puḷuvanda tamanṭa puḷuvan dē karalā denakaman taman ē maga vaṭinākama badāgannavā. etakoṭa ārya mārgayē tibena ārya maitriya kiyannē ēkayi. ārya mātr̥yen nivanen piṭa śāsanayen piṭa ekak nemeyi. śāsanayen bæhæra næti dahamak buddha śāsanaya misā tava tænaka næhæ. ē nisā tamayi budurajāṇan vahansē dēśanā karanē mā hō magen ahagatta kenek hæra māgē śrāvakayek hæra mē mama kiyana maitrī bhāvanā danna kenek tun lōkema næ tava kiyalā.
괴로움 없도록, 병 없도록, 행복하도록, 괴로움에서 벗어나도록 무엇을 할 수 있는가, 자기가 할 수 있는 것을 해 주면서 스스로 그 길의 값어치를 끌어안습니다. ariya magga에 있는 ariya mettā란 그것입니다. ariya mettā는 nibbāna 밖, sāsana 밖의 것이 아닙니다. sāsana에서 벗어나지 않은 dhamma는 Buddha의 sāsana 말고 다른 곳에는 없습니다. 그래서 Buddha께서 '나나 나에게서 들은 이, 나의 sāvaka 말고는 내가 말하는 mettā bhāvanā를 아는 이가 세 세계 어디에도 없다'고 설하셨습니다.
svāmīn vahansa avasarayi mē asuva avudadhā dharmaskandhaya kiyapuvahama mē ilakkada nætnam suvā asuvā adahas ṭikayi.
스님, 여쭙겠습니다. '84,000 dhammakkhandha'라고 할 때 이것은 숫자입니까, 아니면 suva와 asuva의 생각들입니까?
næ oya adahas dekak aragannavā. sū asū adahasak suva dahasak kiyalat ōka tōrana pirisak innavā. 8dahasak dharmaskandhaya kivvahama ē depættaṭama karuṇu tiyenavā. lōka sammataya bedana kramayada dannē næ. 86da000 bedannē kohomada kiyalā.
아니, 두 가지 뜻으로 다 잡습니다. 'sū asū 생각', 'suva 천'으로 가려내는 이들도 있습니다. 84,000 dhammakkhandha라고 할 때 두 쪽 모두에 근거가 있습니다. 세상의 셈법으로 84,000을 어떻게 나누는지는 모릅니다.
namut ektarā aṭuvā pāṭēka vigrahayak tiyenavā oya eka eka guṇa padayaṭa a guṇa a 3500 gānē. onnahu gānak pennalā. a 24ṭa væḍa karapahama 84da000k enavā kiyalā guṇasu 4000 ennē oya suvasi guṇa tuḷin kiyalā. ēka aṭavāvaka keṭiyen san̆dahan ena vigrahayak.
그러나 어떤 aṭṭhakathā에 풀이가 있습니다. guṇa의 낱말 하나하나에 3,500씩, 그렇게 수를 보여 주고, 24를 곱하면 84,000이 나온다고, 그 84 guṇa를 통해서라고 합니다. 그것은 aṭṭhakathā에 짧게 나오는 풀이입니다.
etakoṭa a æta pættana ekayi ēkē naraka pættana ekayi kiyalā suva dēval pasuva kiyana deyak neveyi. suvā asuva dahasak kiyalā suvāsuva dæn ōka tōranna puḷuvan eka eka vidihaṭa
그러면, 좋은 쪽 하나와 나쁜 쪽 하나라고 해서 suva를 따로 말하는 것이 아닙니다. 'suvā asū dahasak'으로, suvāsū를 여러 가지로 가려낼 수 있습니다.
dæn suvā asuva kiyalā gattahama sukha dēval asukha dēval hæṭiyaṭa balalā hiṭan aragattā kivvahama ehemat adahas ganna puḷuvan. suvāsū dahasak kiyana noyek adahas tiyenavā. ēka tamayi tænin tænaṭa adahas ganna ōnē. dæn suvāsū dahasak yodum gæm̆bura æti muhudak kivvahama etanidi ē mona muhuda gænada kiyannē? ēkat dakinna ōnē.
suvā asuva로 잡으면 sukha인 것들과 sukha 아닌 것들로 보고 잡았다고 하면 그런 뜻으로도 잡을 수 있습니다. suvāsū dahasak에는 여러 뜻이 있습니다. 그래서 곳에 따라 뜻을 잡아야 합니다. '84,000 yojana 깊이의 바다'라고 할 때 그것은 어떤 바다를 말하는가? 그것도 보아야 합니다.
etakoṭa ēvā kiyana suva dahasak kivvahama etakoṭa ē adahasatin gannavā nam ēka kramat vigraha karalā ganna ōnē. hæbæyi ārya vinaya muhuda kiyana eka ekak. lōkayē muhuda kiyannē tava ekak. ārya vinayē artha ekak. lōkayē artha tava ekak.
그러니 그 84,000이라는 것도 그런 뜻으로 잡는다면 방식을 풀어 잡아야 합니다. ariya vinaya의 바다는 하나이고, 세상의 바다는 또 하나입니다. ariya vinaya의 뜻이 하나이고, 세상의 뜻은 또 하나입니다.
saṁsāra sā anna ēkayi. saṁsāra sāgaraya etakoṭa æsa muhun̆dak, rūpaya muhudak, cakkhu viññāṇaya muhun̆dak oya vidihaṭa pelā tiyenavā kramayak. mē suvāsuva oya deket enavā.
saṃsāra의 바다… 그렇습니다, saṃsāra의 바다. 눈이 바다이고, rūpa가 바다이고, cakkhuviññāṇa가 바다라고 경전에 방식이 나와 있습니다. 이 suvāsū는 그 둘에서 다 나옵니다.
dæn suvā adahasak kiyalat oṭa gannavā. su adahas saha asuvā adahas suvāsahas kiyalā. ehemat ōkē kæṭi karalā tērumak gannavā. monavada suva monavada asuva dæn ara kiyana vidihaṭa suva pættaṭa gattot ārya mārgaya suva pættaṭa ganna tiyenavā anārya mārgaya asuva pættaṭa ganna tiyenavā.
'suvā 생각'이라고도 잡습니다. 'su 생각과 asuvā 생각'을 suvāsahas라고 하여, 그렇게 묶어서 뜻을 잡습니다. 무엇이 suva이고 무엇이 asuva인가? 앞서 말한 대로 suva 쪽으로 잡으면 ariya magga를 suva 쪽에, anariya magga를 asuva 쪽에 둘 수 있습니다.
suvāsavadahasat dharmaya kivvahama oya deka dænagattā suvāsavadahasat dharmayaṭa gæppenavā gælapenavā. ēkē amuttak nǣ. prabhēda vaśayen suvāsa daha000k gattā nam 84000k gatta nam ēkat ōkenma gæbbavelā tiyenavā. ōka ekina ekaṭa vigraha yana ekak.
84,000 dhamma라고 할 때 그 둘을 알면 84,000 dhamma에 들어맞습니다. 이상할 것이 없습니다. 갈래로 84,000을 잡았다면 그것도 그 안에 들어 있습니다. 하나하나 풀어 가는 것입니다.
ara tr̥ṣṇāva kiyana eka aragattahama taṇhāva tunak vaśayen vigraha karanavā. hayak vaśayen, 18k vaśayen 36k vaśayen vigraha karanavā kiyalā pennavanē. menna mē vagē eka eka kramavalaṭa ganna puḷuvan.
taṇhā를 잡으면 taṇhā를 셋으로, 여섯으로, 열여덟으로, 서른여섯으로 푼다고 보여 주지요. 이렇게 여러 방식으로 잡을 수 있습니다.
ēra vihāraya asuvāraāyi pasuvādaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ovē sammataya ē sammataya ehemayi.
네, 네, 그 sammuti. 그 sammuti. 그렇습니다.
mē sammataya tiyena koṭasakut tiyenavā. paramārthayakut tiyenavā. paramāyaṭa anukūlava sammatayak goḍanægenavā. dæn mēkedī ekak ayin karalā ekak ayin karanna bæhæ. suvāsa dahasak kiyana ekēdī oya paramārthayak ganna puḷuvan. oya paramārthaya puṭa goḍanægicca tava ekak venavā anit pæ ē vacanayama anit pættaṭa dekama væradi nē dekama væradi næhæ. dekēma tiyenavā krama dekak ekak
sammuti인 부분이 있고 paramattha도 있습니다. paramattha에 맞추어 sammuti가 쌓입니다. 여기서 하나를 걷어 내고 다른 하나를 걷어 낼 수 없습니다. 84,000이라는 데서 paramattha를 잡을 수 있습니다. 그 paramattha 위에 쌓인 다른 하나가 됩니다, 같은 말이 다른 쪽으로. (그러면 둘 다 틀린 것이지요?) 둘 다 틀리지 않습니다. 둘 다에 방식 두 가지가 있습니다.
suvāsuva ven karanna paṭan gattaṭa passē 8dahata dharmāndhaya kivvahama dukkhayi dukkha hētuvayi eka pættak. dukkha nirōdhayayi mārgaya anit pætta ē suva asuvanē. duka saha dukaṭa hētuva asuva nirōdhaya saha nirōdha mārgaya suva ē kiyannē mārgaya hæra tapasa hæra tapō guṇaya hæra bojjhaṁga dharma hara nivana hæra tavat lōka satina suvayak nodakimin suva pættak pennavā. yathārthayama suva pættak. aham dukkha nirōdhaya saha mārgaya kiyana ati tapō guṇaya bojjhaṁga dharma nivana lōkaya pættaṭa dukayi dukaṭa hētuvayi dekaṭa ayitiya tr̥ṣṇāva ē suva pættayi asuva pættayi tamayi otana dakinna tiyennē.
suvāsuva를 나누기 시작하면, 84,000 dhammakkhandha라 할 때 dukkha와 dukkha의 원인이 한쪽, dukkha의 nirodha와 magga가 다른 쪽, 그것이 suva와 asuva입니다. dukkha와 dukkha의 원인은 asuva, nirodha와 nirodha의 magga는 suva입니다. 곧 magga, tapa, tapo의 덕, bojjhaṅga dhamma, nibbāna 말고는 세상 중생에게 다른 행복을 보지 못한다 하여 suva 쪽을 보여 줍니다. 실상 그대로 suva 쪽입니다. dukkha의 nirodha와 magga, tapo의 덕, bojjhaṅga dhamma, nibbāna. 세상 쪽으로는 dukkha와 dukkha의 원인 둘에 속하는 taṇhā. 그 suva 쪽과 asuva 쪽을 거기서 보아야 합니다.
adahat valin dakinna ōnē ṭikak. mē adahat harama gattā nam etanat ē adahata enavā.
생각 쪽으로도 조금 보아야 합니다. 생각 쪽으로만 잡았다면 거기서도 그 뜻이 나옵니다.
itin ēt lōkaya oyakama ahuvenavā. asudha dharmaskandha tiyennē oya tuḷamayi. kohen gattat ēka ehemamayi. pada vaśayen aragena bæluvat 84da uppatta krama tiyenavā gatiya 8hāda lōkayē satva koṭṭhāsa innē 86dayi. ē gatiya anuva labana upata gati upata. īṭa raṭāva væḍi karanna bæ.
그래도 세상은 그 안에 다 걸립니다. 84,000 dhammakkhandha는 바로 그 안에 있습니다. 어디서 잡아도 그렇습니다. 낱말로 잡아 보아도 84,000가지 태어나는 방식, 곧 84,000 gati가 있습니다. 세상의 중생 무리는 84,000입니다. 그 gati에 따라 얻는 태어남이 gati의 태어남입니다. 그 틀을 늘릴 수 없습니다.
itin ehema raṭāvak lōkē tiyenavā. eka eka satva koṭas. arama bæluvahama pradhāna vaśayen eka koṭasē prabhayada ærinna. pradhāna satva koṭas 8hādak enavā gati 84,000kin upadilā. ēkat eka raṭāvak.
그렇게 세상에 틀이 있습니다. 여러 중생 무리. 그것을 보면, 한 무리 안의 갈래는 빼고, 주요한 중생 무리 84,000이 84,000 gati로 태어나 옵니다. 그것도 한 틀입니다.
mē lōkē acintiyayi. mēka apiṭa nigamanaya karalā tērum ganna bæhæ. api dakinna ōnē kōkaya upannat. hētuvak nisā phalayak haṭagattā ēka pævætma nam aniccayi dukkhayi anattayi. anicca dukkha anatta pævætmak 86da haṭagattat ekat dekak haṭagatta kōka haṭagattā væḍak næha. etakoṭa oya praśnayē visan̆danna dēkut næha. dharmaya dækkaṭa passē eya hon̆da naraka deka dækkā. suvāsuva adahasak kiyalā gattā nam ēt dækalā tiyenavā. suvāsuva dahasa dharmaskandhaya ēt dækkā.
이 세상은 acinteyya입니다. 우리가 결론지어 이해할 수 없습니다. 우리가 보아야 할 것은, 무엇이 태어나든 원인 때문에 결과가 생겼고 그것이 존재라면 anicca, dukkha, anatta라는 것입니다. anicca, dukkha, anatta인 존재가 84,000이 생기든 하나 둘이 생기든 무엇이 생기든 상관없습니다. 그러면 그 물음에서 풀 것도 없습니다. dhamma를 본 뒤 그는 좋은 것과 나쁜 것 둘을 보았습니다. suvāsū 생각이라고 잡았다면 그것도 본 것이고, 84,000 dhammakkhandha도 본 것입니다.
etakoṭa mē suva asuvak kiyalā gattana ēt tiviṭaya dækalā tiyenavā. adahasak kiyalā gannat adahasak kiyalā gannat puḷuvan. su asuva adahasak suva dahasak. ehemat gatta hæ niruktiya bedenavā. koyikamen gattat caturārya satiya dækkā nam oyaṭiya dækalā. aturudahat dharmākandhaya kivva nam ēkat dækalā. ēkayi raṭāva.
그러니 suva asuva로 잡아도 tipiṭaka를 본 것입니다. (생각으로 잡아도요?) 생각으로 잡을 수도 있습니다. 'su asuva 생각', 'suva 천', 그렇게도 잡을 수 있습니다. nirutti가 나뉩니다. 어느 쪽으로 잡든 cattāri ariyasaccāni를 보았다면 그것을 다 본 것입니다. 84,000 dhammakkhandha라고 했다면 그것도 본 것입니다. 그것이 틀입니다.
dæn 8hāra dahatak dharmākandha koṭu vena vidihaṭa kiya tamayi tripiṭakaya hadā tiyennē. sara dr̥ṣṭi valaṭat ē dr̥ṣṭiya tiyennet dæn ara 62k dr̥ṣṭi valin giyāmat diyasarak mityā dr̥ṣṭiya aragena bæluvat ēt oyaganna prabēda bedenavā.
84,000 dhammakkhandha로 묶이도록 tipiṭaka가 짜여 있습니다. 견해들에도, 그 견해도 62 diṭṭhi로 가든 열 가지 micchādiṭṭhi를 잡아 보든, 그렇게 갈래가 나뉩니다.
eka eka vidihē pudgalayāgē dr̥ṣṭi tiyennē gati kivvē ēkayi. 86daha000k gati lakṣa nætuva satvayō innavā. kavadā hari ē gatiya tibena anicca dukkha anittāvaya dækkahama ēkaṭa gōcara novi vecca ekama gatiyakvat næhæ. ēka dækkāṭa ē okkoma gati atharinavā. ē gati atharinam sampūrṇa gati keḷavaraka dhāraṭa arihat
여러 사람의 견해가 있는 것을 gati라고 한 것이 그것입니다. 84,000 gati로 중생이 있습니다. 언젠가 그 gati에 있는 anicca, dukkha, anatta를 보면, 그것에 드러나지 않는 gati는 하나도 없습니다. 그것을 보면 그 모든 gati를 놓아 버립니다. 그 gati들을 놓아 버리면 gati가 완전히 끝나는 곳, arahant입니다.
mē hon̆da ekayi naraka ekayi kiyana dekama atharinavā. antimaṭa naraka ekat varalā hon̆da ekaṭa ævidillā hon̆da ekat vaḍak nǣhæ kiyalā ēkat atharivi. etakoṭa hon̆dak næhæ naraka ekak næhæ. hari atun vahansēṭama etanṭa yanakan apiṭa hon̆da ekak pēnavā. vaḍā araka hon̆dayi. vaḍā ēka hon̆dayi. gihillā gihillā antiṭa balanakoṭa ekakvat hon̆da nǣha kiyana tænaṭa væṭenavā. āpahu balanakoṭa okkoma narakayi. æyikada hon̆da balāgena hoyāgena yanavā. sæpa kiyana eka hon̆da karaga næ gattam sæpak dukaṭa vaḍana eka santa ekanikaṭa yanavā hoyāgena giyahama dakinavā. īṭa væḍi sanisilava dækkahama īṭa pallavā dukayi. ōkayi dakinnē.
좋은 것과 나쁜 것 둘 다를 놓아 버립니다. 마지막에는 나쁜 것을 피해 좋은 것으로 와서, 좋은 것도 쓸모없다며 그것마저 놓아 버립니다. 그러면 좋은 것도 없고 나쁜 것도 없습니다. arahant께는요. 거기 이를 때까지 우리에게는 좋은 것이 보입니다. 저것이 더 좋다, 이것이 더 좋다. 가고 가서 마지막에 보면 하나도 좋지 않다는 데 이릅니다. 되돌아보면 다 나쁩니다. 그래도 좋은 것을 바라고 찾아갑니다. 즐거움을 좋은 것으로 여겨 잡으면, 괴로움보다 나은 평온을 하나씩 찾아가며 봅니다. 그보다 더 평온한 것을 보면 그 아래 것은 괴로움입니다. 그것을 봅니다.
dev pey buduhāmuduruvanṭa bōsa kālē hæmadāhama vaiyana kē. ov etakoṭa buddhatvaya labana ātmayek mē devigat meccara napu væḍa kara kohomada eyāgē gnātīya lan̆ga gnātayek vaśayen mē ipadinna kohomada ēka ēka nikan mappa vatāvakda nætnam
Devadatta는 Buddha께서 bodhisatta였을 때 늘 원수였다지요? 네. 그러면 Buddha가 될 이가, 이 Devadatta가 이렇게 나쁜 짓을 하는데 어떻게 그의 친척으로 태어납니까? 그것이 그냥 그런 것입니까, 아니면…
næ dæn mēkayi hētuva dæn api hitamukō kenekgen paḷiganna puḷuvanda mōnaṭa muvaṇa moracci novī dæn api hitamu mama maṁ tora gahanavā kavada hari kiyalā kiyanavā. ma tora gahanavā kavada hari kiyannam ekkenek gālla ipadilā ekkenek mātaṭa ipadilā dennā buna gæhu næm gahannē kō eka eṁgalanta ipadenavā eka laṁkāvē ipadinavā. dæn moken gahannada kavadā hari toraṭa pēkē paliya mama gannavada ōken. ǣt velā hiṭiya palaganna puḷuvanda? ǣt velā upanna kohomada paliya gannē? laṁ velāvamanē paḷiganna.
아니, 이것이 까닭입니다. 생각해 봅시다. 가까이 가지 않고 누군가에게 앙갚음을 할 수 있습니까? '내가 언젠가 너를 때리겠다'고 말한다고 합시다. 그렇게 말해 놓고 한 사람은 Galle에서, 한 사람은 Mātara에서 태어나면 둘이 어떻게 싸우겠습니까? 하나는 영국에서, 하나는 스리랑카에서 태어나면 무엇으로 때립니까? 언젠가 너에게 갚을 앙갚음을 그렇게 해서 하겠습니까? 멀리 떨어져 있으면서 앙갚음을 할 수 있습니까? 멀리 태어나서 어떻게 앙갚음을 합니까? 가까이 있을 때라야 앙갚음을 하지요.
phalaganna vidihak nǣhana nætuva ov dæn balamu. dæn epā vunayi kiyalā nǣhanē. ehe
가까이 가지 않고는 갚을 길이 없지요. 네, 이제 봅시다. 싫어졌다고 해서 떨어지는 것이 아니지요.
dæn haturek kiyanavā. allapu getaekā magē parama hatura maṭa ōka æhæṭa pēnna bæhæ. dæn pēnna bæhæ kiya assen mulin udī hæpim karalā balanna nædda ū mokakda karannē kiyalā? ada nǣnē arū gedara kohē giya dannē næhæ. udē ina arǣhanakan udihamayi balannē. kiyannē mokakda maṭa ōka æhæṭa pēnna bæha. na balannē udihamayi ō koheda giyē? mokada karannē? ahaṁ aru yanavā uḍahā mokaṭada yannē? balanavā. mokaṭada mēkē maṭa ōkā pēnna bæhæ giya udihama balanavā. oya pēnna bæriṭa kǣli hoyanna bæyi udiha balannē.
원수라고 합시다. '옆집 녀석은 내 철천지 원수다, 그놈은 눈 뜨고 볼 수가 없다.' 그런데 보기 싫다면서 아침부터 먼저 엿보지 않습니까, 그놈이 무엇을 하나? '오늘 저놈이 없네, 어디 갔는지 모르겠네.' 아침부터 밤까지 그쪽만 봅니다. 무슨 말입니까? '나는 그놈을 눈 뜨고 볼 수 없다'면서 그쪽만 봅니다. 어디 갔나? 무엇을 하나? 저놈이 위쪽으로 가네, 왜 가지? 하고 봅니다. '나는 그놈이 보기 싫다' 하면서 간 쪽을 봅니다. 보기 싫어서 흠을 찾느라 그쪽을 보는 것입니다.
svabhāvaya ēkayi. mē haturaken ahak venna bæha kavadāvat. haturā pēnna bæhæ kiyiya haturaṭa haturakam karanna ū dihā valā innaekan ūḷan̆gama enavā. ōkayi kramaya. kota kivvā haturagē midenna bæhæ. hatura epā nam atharinna ōnē. hatura epā nam ūgē haturagē tiyena aḍu pāḍu hoya passē yanna giyo. ū hatura epā giyē assēma gannē.
본성이 그렇습니다. 이렇게는 원수에게서 결코 떨어질 수 없습니다. 원수가 보기 싫다면서 원수 짓을 하려고 그쪽을 보고 있으니 그가 바로 곁으로 옵니다. 그것이 방식입니다. 그래서 원수에게서 벗어날 수 없다고 했습니다. 원수가 싫으면 놓아 버려야 합니다. 원수가 싫다면서 그 원수의 흠을 찾아 따라가면, 싫다면서 바로 그 속으로 들어갑니다.
anna api hētuphala dakinna ōnē. yamakaṭa yamek laṁ venavā nam ēkaṭa hētu vanavāda? ē laṁ vena eka karadarayak nam laṁ venna tiyena hētuva ayin karanna ōna. etakoṭayi ayin vennē. maṭa ōka æhæṭa pennanna bæhæ kiya eka ēka væḍi væradi hoyanavā nam ōgē aḍupāḍu hoyanavā nam ēka laṁ vena mārgayak. katuraṭa laṁ vena magak atna atharinna ōna ēka atralā tamayi ivara hitenma athæriyā nam maṭa væḍak næhæ. ma oyā hoyannet næhæ. maṭa ōnet nǣhæ hoyalā. unnat ekayi malat ekayi.
그러니 우리는 원인과 결과를 보아야 합니다. 누가 무엇에 가까워진다면 거기에 원인이 있는가? 그 가까워짐이 골칫거리라면 가까워지는 원인을 걷어 내야 합니다. 그래야 떨어집니다. '그놈은 눈 뜨고 볼 수 없다'면서 잘못을 찾고 흠을 찾는다면 그것은 가까워지는 길, 원수에게 가까워지는 길입니다. 그러니 놓아 버려야 합니다. 그것을 놓아 버려야 끝납니다. 마음으로 놓아 버렸다면 '나는 상관없다. 너를 찾지도 않는다, 찾고 싶지도 않다. 살든 죽든 마찬가지다' 하게 됩니다.
ēka samahara hitē manasin næti karagatta deyak ov manasinma tamayi. dæn mokada manasa hoyannē ehemamayi. dæn lōkayē yam deyak priya svabhāvayen yuttada madhura svabhāvayen yuktada mē hitē ehi ælenavā. dæn kiyapuhama metana vacana dekak kiyanavā. yaṁ lōkayē piyara rūpaṁ sata rūpaṁ.
그것은 마음에서 없애 버린 것이군요? 네, 바로 마음으로입니다. 마음이 찾는 것이 바로 그렇습니다. 세상에서 어떤 것이 piya한 성품이나 madhura한 성품을 지녔다면 이 마음은 거기에 들러붙습니다. 여기서 두 낱말을 말합니다. 'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ'.
dæn mē dekaṭama eka adahasak ganna hadanavā. mē lōka satyayā ælennē. mē taṇhāva kiyana eka haṭagannē. āsā karana dēṭa vitarak nemeyi. etakoṭa taṇhāva kiyana eka æti venakoṭa taṇhāvaṭa enavā krama dehakin. mokē gæṭenna priyayi. ælena eka madhurayi. priya madhura dekak priya svabhāvaya sata svabhāvaya kivvē ēkayi. sāta svabhāvayaṭa ælenavā. priya nisā gæṭenavā.
이 둘에 같은 뜻을 붙이려 합니다. 그러나 세상 중생이 들러붙는 것, taṇhā가 일어나는 것은 바라는 것에만이 아닙니다. taṇhā가 생길 때 두 방식으로 taṇhā에 옵니다. 부딪치는 것을 좋아합니다(piya). 들러붙는 것은 달콤합니다(madhura). piya와 madhura 둘, piya 성품과 sāta 성품이라고 한 것이 그것입니다. sāta 성품에는 들러붙습니다. piya 때문에 부딪칩니다.
dæn priya nisā gæṭenavā kivvahama ōka dakinna ōnē. udēna ara rǣ yana vana yanakan bæna bæna innavā. ēn kavuruhari kiyanavā bayi nætuva nikan innava mokaṭada bayinnē? um̆baṭa inna puḷuvanyi ē maṭa ōka apiṭa bayinna bayi hitennē priya nēda? bahinna priyayi.
piya 때문에 부딪친다고 할 때 이것을 보아야 합니다. 아침부터 밤이 될 때까지 욕하고 또 욕하며 있습니다. 누가 '욕하지 말고 가만히 있으라'고 하면 '왜 욕하느냐고? 너는 가만히 있을 수 있겠지만 나는…' 합니다. 욕하고 싶은 마음이 드는 건 좋아서가 아닙니까? 욕하는 게 좋은 겁니다.
priya apriya ekak. madhura amadhura tava ekak. anna ælena pætta madhurayi. gæṭenna priya nætnam lōkayā gæṭennē nǣ. gæṭennē ēkaṭa āsā innā. gæṭenna āsā nætnam kiyalā kiyannē āsa nætnam kiyalā kiyannē anu bidavanakoṭa santōsa venna ēka satuṭak tiyenavā. duk dīlā satuṭu venavā. dæn ēkat asatpuruṣa lōkē hæṭiyā. ehenam gæṭennet akæmætten nemeyi. ēkaṭa priyāvayak tiyenavā.
piya와 appiya가 하나, madhura와 amadhura가 또 하나입니다. 들러붙는 쪽은 madhura입니다. 부딪치는 것이 좋지 않다면 세상 사람은 부딪치지 않습니다. 부딪치는 것은 그것을 바라서입니다. 부딪치기를 바란다는 것은 남을 무너뜨릴 때 기뻐하는 즐거움이 있다는 것입니다. 괴로움을 주고 즐거워합니다. 이것도 asappurisa 세상의 모습입니다. 그러니 부딪치는 것도 싫어서가 아닙니다. 거기에 좋아함이 있습니다.
ēkaṭa kiyanavā upēkṣā sōmanasa kiyannē nǣ. upēkṣāva kiyannē āsannayaṭa ekka venavā kiyana ekayi. āsannayaṭa ekkava āśraya karanavaṭa kiyanavā upēkṣā upē āsanna. ē kiyannē ek venavā. kṣā kiyana ekē pennannē upa ēk kṣā āśā kiyana vacanaya kiyana ekaṭayi æsura kiyannē. āsaraya kiyana eka āsannayaṭa ekvī æsuru karanna yamak karagattot upēkṣāva ēka priya nisā karagattot tamayi sōmanassa vennē.
그것을 upekkhā라고 하지 somanassa라고 하지 않습니다. upekkhā란 가까이 붙는다는 것입니다. 가까이 붙어 가까이하는 것을 upekkhā라고 합니다. 'upe'는 가까이, 곧 하나가 된다는 것입니다. 'kkhā'로 보여 주는 것, 'upa', 'ikkhā', 'āsā'라는 말이 가까이함을 말합니다. 가까이 붙어 가까이하려고 무엇을 하면 upekkhā이고, 그것을 좋아서 하면 somanassa가 됩니다.
itin āsannaṭa ekkalā duk vin̆dinavā. ennat ōna ayin karalat nǣhana. anna ē ayin karanna bæhæ. ov ḷan̆gaṭa enavā. bayi in̆dan ḷan̆ga vaenavā. dæn maṭa gæhuvaṭa ōkāṭa maṭa gæhuvat mama ōkaṭa marāgena hari mærenavā kiyalā kiyanavā. dæn āsānayaṭa ekka venavānē. ædilā yanavānē etanṭa. gæṭennat laṁ venna ōnē. ælennat laṁ venna ōnē. ǣn̆dan gæṭennat bæhæ. æhaṭa nam ælennat bæha. oya dak ov dæn upēkṣāva kiyalā kiyannē ē vagē ælenṭa laṁ venavā, gæṭenṭa laṁ venavā. laṁ vuṇē nætnam mē dekama karanna bæ.
그러니 가까이 붙어서 괴로움을 겪습니다. (떨어지고 싶어도 걷어 낼 수가 없네요.) 그렇게 걷어 낼 수 없습니다. 네, 가까이 옵니다. 욕하면서도 곁으로 옵니다. '그놈이 나를 때려도 나는 그놈을 죽이고서라도 죽겠다'고 말합니다. 가까이 붙지요. 그쪽으로 끌려가지요. 부딪치려 해도 가까이 가야 하고, 들러붙으려 해도 가까이 가야 합니다. 멀리 있으면 부딪칠 수도 없고, 눈에 안 보이면 들러붙을 수도 없습니다. 네, upekkhā란 그렇게 들러붙으려 가까이 가고 부딪치려 가까이 가는 것입니다. 가까이 가지 않으면 이 둘 다 할 수 없습니다.
dunna dana guē ītalitala gamuvē rā mī gamuvē muvek hæn̆ḍuvayi sabara gamuvē kivvala. maraganna bæ. dunna eka dihāgitālē tava dihā rahalā tava dihāga muvā tava dihāga hatara kolē hiṭiyā nam ehema væḍē kerennē nǣ. api issara kavi dunna duṇu gamuvē ītalitala gamuvē. kāla mīgamuvē muvek hæn̆ḍuvayi rabaragamu.
'활은 Dunugamuwa에, 화살은 Ītalitala gamuwa에, 사슴이 운 곳은 Sabaragamuwa에' 하면 잡을 수 없습니다. 활은 한쪽에, 화살은 또 한쪽에, 사슴은 또 한쪽, 네 군데에 있었다면 일이 되지 않습니다. 우리가 옛날에 듣던 시입니다. '활은 Dunugamuwa에, 화살은 Ītalitala gamuwa에, … Mīgamuwa에, 사슴이 울었네 Sabaragamuwa에.'
itin hatara hatara pætta hatara pættaṭa giyot ehema gæṭenna vidihak nǣha.
그러니 넷이 네 방향으로 가 버리면 부딪칠 길이 없습니다.
karma payak niyāva næti venavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
næti velā yanavā. rāgaya, dvēśaya, mōhaya, mānaya hatara polaṭa giyot ehema ekatu vunē nætnam ehema ēkaṭa sambandha velā tamayi okkoma rāgayak heṭa gannat ōnē. ēkaṭa viruddha deyak āpuvahama dvēśayak haṭagannavā. rāgayak āvē nætnam ehema apē hita tuḷa dvēśayaṭa hētukāraka nǣ.
사라져 버립니다. rāga, dosa, moha, māna가 네 군데로 가서 모이지 않으면… 거기에 이어져서 rāga도 생기고, 그에 어긋나는 것이 오면 dosa가 생깁니다. rāga가 오지 않으면 우리 마음에 dosa의 원인이 없습니다.
rāgaya upaniśraya kara dvēśaya haṭagannavā. vaṭinā deyak magē dē kæḍuvā kiyanavā. magē dē bindā kiyanavā. ē magē kiyana hæn̆gīma tiyena ekam ēkaṭa viruddha venakoṭa dvēśayen nægenavā. magē kiyana hæn̆gīma rāgayen ahak vunahama dvēśayaṭa ticca mula kæpilā giyā. dvēśayaṭa mula vennē rāgaya. ekaṭa yedennē næ. namut upaniśaraya vaśayen yedenavā. niśraya pratyayi upaniśaraya pratyayi tadakin ōka tōraganna ōnē.
rāga를 upanissaya로 하여 dosa가 일어납니다. 값진 것을, '내 것을 깨뜨렸다', '내 것을 부수었다'고 말합니다. 그 '내 것'이라는 느낌이 있기에 그것에 어긋날 때 dosa가 일어납니다. '내 것'이라는 느낌이 rāga에서 떨어지면 dosa에 있던 뿌리가 잘려 나갑니다. dosa의 뿌리는 rāga입니다. 함께 일어나지는 않지만 upanissaya로 이어집니다. nissaya paccaya와 upanissaya paccaya를 똑똑히 가려내야 합니다.
dæn maitrī upēsāva kiyak tiyenavā. ēket tiyenavā mehema prīti tara, sukha tara, upēkṣā tara kiyalā koṭas tunak tiyenavā. eyāgē dharmaya hæn̆gilā tiyena koṭas tunak. dæn ārya yannē prītiya tuḷa nemeyi prīti tara tuḷa. sukhaya tuḷa nemeyi sukha tara tuḷa. upēkṣāva tuḷa nemeyi upēkṣā tara tuḷa. upēkṣāvayi upēkṣāva tarayi tōrāganna ōnatennē.
mettā, upekkhā는 몇 가지가 있습니까? 거기에도 pītitara, sukhatara, upekkhātara라는 세 부분이 있습니다. 그 dhamma가 담긴 세 부분입니다. ariya는 pīti 안이 아니라 pītitara 안으로 갑니다. sukha 안이 아니라 sukhatara 안으로, upekkhā 안이 아니라 upekkhātara 안으로. upekkhā와 upekkhātara를 가려내야 합니다.
sæpa duk vaśayen dakinna, duk mul vaśayen dakinna upēkṣā vēdanā anicca vaśayen dakinna. sæpa vēdanā duk vaśayen duk vēdanā ul upēkṣā vēdanā anicca vaśayen dækkahama vēdanā pirisin̆da dænagattā venavā. etakoṭa vēdanā nirōdha kaḷa hæki. vēdanā nirōdha nam taṇhā nirōdhayi ehenam upādā nirōdhayi. ehenam bhava nirōdhayi. ehenam jāti nirōdhayi. ehenam jarā maraṇa sōka paridēya okkoma dukavaṭa dura nirōdhayi.
sukha vedanā를 dukkha로 보고, dukkha vedanā를 가시로 보고, upekkhā vedanā를 anicca로 보아야 합니다. sukha vedanā를 dukkha로, dukkha vedanā를 가시로, upekkhā vedanā를 anicca로 보면 vedanā를 두루 안 것이 됩니다. 그러면 vedanā를 소멸시킬 수 있습니다. vedanā가 소멸하면 taṇhā가 소멸하고, 그러면 upādāna가, bhava가, jāti가 소멸하고, jarā, maraṇa, soka, parideva, 모든 괴로움 덩어리가 소멸합니다.
ehenam vēdanā ekak hari upēkṣā vēdanā tiyāgattot upēkṣā vēdanāva upēkṣāktāva nisāna lōkē hari upadinavā. ṭa bava gamana ivara vennē næ. upēkṣātara kiyannē. ēka vin̆dina upēkṣā caitasikaya etana næha. ēkagratā caitasikaya nǣ. sukha caitasikayen tora suvayak tiyenavā. ēkaṭa kiyanavā sukha tara.
그러니 vedanā 하나라도, upekkhā vedanā를 남겨 두면 그 upekkhā vedanā 때문에 어느 세계에든 태어납니다. bhava의 길이 끝나지 않습니다. upekkhātara란 그것을 느끼는 upekkhā cetasika가 거기 없는 것입니다. ekaggatā cetasika가 없습니다. sukha cetasika 없는 행복이 있습니다. 그것을 sukhatara라고 합니다.
prīti caitasika prītiyen tora sukhayak tiyenavā. mē tora prītiyak tiyenavā. ēkaṭa kiyanavā prīti tara. næ tavaka kiyanavā mē ēkaṭa nirāmisa prītiya. āmisa prītiya kiyana ekaṭa caitasikaya avaśyayi. nirāmisa prītiya kiyana ekaṭa ē caitasikaya midina sukhaya nemeyi. caitasikaya ikmeva vū sukhayā. ēka nivan suvaya.
pīti cetasika의 pīti 없는 즐거움이 있습니다. cetasika 없는 pīti가 있습니다. 그것을 pītitara라고 합니다. 또 그것을 nirāmisa pīti라고도 합니다. āmisa pīti에는 cetasika가 필요합니다. nirāmisa pīti는 그 cetasika로 느끼는 즐거움이 아니라 cetasika를 넘어선 즐거움입니다. 그것이 nibbāna의 행복입니다.
dæn sukhita tara dækkā kiyalā ov sukhita tara kiyannē ēkayi. nivan suvayen suvapat vīmayi lōka suvayen suvapat vīmayi dekak. nivan suvaya kiyannē lōkē athærīmen labana vimukti suvaya ēkaṭa kiyanavā sukhita tara sukhita vettā kivvot lōka suvaya ēka sukha kiyana caitasikayen yuttayi. ēka vin̆dina suvaya. vin̆dinasu eyā lōka satvayāṭa pætuvot bhavayakma patanavā. anāthayakma patanavā.
sukhitatara를 보았다는 것이… 네, sukhitatara란 그것입니다. nibbāna의 행복으로 행복해지는 것과 세상의 행복으로 행복해지는 것, 둘이 있습니다. nibbāna의 행복이란 세상을 놓아 버림으로써 얻는 vimutti의 행복, 그것을 sukhitatara라고 합니다. 'sukhitā hontu'라고 하면 세상의 행복인데, 그것은 sukha라는 cetasika를 지닌 것, 느끼는 행복입니다. 그 느끼는 행복을 세상 중생에게 바라면 bhava 자체를 바라는 것이고, anātha를 바라는 것입니다.
āryō anātayak bava dænagattahama mē vin̆dina suvaya anātayi kiyalā dænagattahama paṁcakāma suvaya vin̆dina suvayak. paṁcakāma suvayaṭa lōka satyayaṭa adhiṣṭhānayak karanavā nam inna ē pudgala etana nam ēka paramārthaya ēkana nam ē balāporottu vena nam karanna. ēka mulāvak. avidyā sākacchamak. avidyā pætumā koyi velāvakavat aragannē næhæ āryō. ēkē yam upanisayak ganna puḷuvan nam ē hētuvaṭa ēka gannavā.
ariya들은 그것이 anātha임을, 이 느끼는 행복이 anātha임을 알았습니다. pañcakāma의 행복은 느끼는 행복입니다. pañcakāma의 행복을 세상 중생에게 adhiṭṭhāna한다면, 그 사람에게 그것이 궁극이라면, 그것을 바란다면 그렇게 하십시오. 그것은 미혹이고 avijjā에서 나온 것입니다. avijjā의 바람을 ariya는 결코 잡지 않습니다. 거기서 어떤 upanissaya를 잡을 수 있다면 그 까닭으로 그것을 잡습니다.
sīla viśuddhiya san̆dahā śāsanaya mahaṇa vunē mokaṭada? sīla viśuddhiya san̆dahā kiyalā kiyannē. æyi sīla viśuddhiya katē ē citta viśuddhiyaṭa upaniśaraya venna nisā kiyanna. ē citta viśuddhiya mokada diṭṭhi viśuddhiyaṭa hētu vennē nisā kiyanna. diṭṭhi viśuddhiya mokaṭada? kaṁkā vitana viśuddhiyaṭa hētu vennē nisā kiyanna. ehemat uttara denna kramayak tiyenavā. kaṁkā vitana viśuddhiya mokaṭada? maggāmaga gnāna darśana viśuddhiyaṭa kiyanna maggāmaga gnāna darśana visuddhiyaṭa yannē mokaṭada paṭipadā gnāna darśana viśuddhiyaṭa kiyannē paṭipadā gnāna darśana viśuddhiyaṭa yannē mokaṭada gnāna darśana viśuddhiyaṭa kiyannē. gnāna darśana viśuddhiyaṭa yannē mokaṭada duk karuvara karanna kiyanna. ēt giyā nivanaṭama itin ē vagē ekin ekaṭa yana krama tiyenavā.
sīla visuddhi를 위해서. sāsana에 출가한 것은 무엇 때문인가? sīla visuddhi를 위해서라고 합니다. sīla visuddhi는 왜인가? citta visuddhi의 upanissaya가 되기 때문이라고 하십시오. citta visuddhi는 왜인가? diṭṭhi visuddhi의 원인이 되기 때문이라고. diṭṭhi visuddhi는 왜인가? kaṅkhāvitaraṇa visuddhi의 원인이 되기 때문이라고. 그렇게 답하는 방식도 있습니다. kaṅkhāvitaraṇa visuddhi는 왜인가? maggāmaggañāṇadassana visuddhi를 위해서라고. 그것은 왜인가? paṭipadāñāṇadassana visuddhi를 위해서라고. 그것은 왜인가? ñāṇadassana visuddhi를 위해서라고. ñāṇadassana visuddhi는 왜인가? 괴로움을 끝내기 위해서라고. 그래도 nibbāna로 갔습니다. 그렇게 하나씩 이어 가는 방식들이 있습니다.
itin yamek pin karannē mokaṭada an ēkat tarkamenma yanna ōnē. anupūrava yanna ōnē. āyusabala pragnā pahaḷa karanna kiyanna. āyusa bala pragnā mokada? dahama avabōdha karannē ēka nætuva væri hindā kiyanna. dahama avabōdha karannē mokada? vimuktiya san̆dahā kiyanna. vimuktiya mokaṭada sasara du kevara san̆dahā kiyanna kramayak tiyenavā. anna ē kramayaṭa pin kaḷot ēvaṭa kiyanavā āryayanṭa gælapena ara sumanā sūtraya ehema kivvē sumanā vana dandiya yutumē pin yutumē deviya uvvanṭat, minissunṭat śramaṇa ūvanṭat śramaṇava nivan avabōdha karana tuḷut pina upakāra vē. sumanāvanē dandiya yutumayi pin kaḷa yutumē. kiyalā ēkaṭa ēka nivanaṭa upakāra venavā.
그러니 누가 puñña를 짓는 것은 왜인가? 그것도 이치대로 가야 합니다. 차례로 가야 합니다. āyu, bala, paññā를 일으키려고라고 하십시오. āyu, bala, paññā는 왜인가? 그것 없이는 dhamma를 깨달을 수 없기 때문이라고. dhamma를 깨닫는 것은 왜인가? vimutti를 위해서라고. vimutti는 왜인가? saṃsāra의 괴로움을 끝내기 위해서라고 하는 방식이 있습니다. 그 방식으로 puñña를 지으면 그것을 ariya에게 맞는 것이라고 합니다. Sumanā sutta에서 그렇게 말했습니다. 'Sumanā여, dāna를 해야 하고 puñña를 지어야 한다. deva에게도, 사람에게도, samaṇa에게도, samaṇa가 nibbāna를 깨닫는 데도 puñña가 도움이 된다. Sumanā여, dāna를 해야 하고 puñña를 지어야 한다.' 그것이 nibbāna에 도움이 됩니다.
lōkayē lōkayē suva hoyanna upakāra venavā. lōka suvayaṭa ēka anātha venavā. ēka avidyāva niganayak. araka kusala mūla niganaya. alōbha advēśa amōha nigamanayak. alōbha advēśa amōhayen gihillā lōbhakṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōhasayaṭa pat venavā. ēka nivan maga. eyā pin hon̆dada naraka dæhuvot ehema api nigamanaya karanna bæ. yam pinak nivanaṭa upaniśaraya venavā nam ēka hon̆dayi. pina hon̆da indā nemeyi.
세상에서 세상의 행복을 찾는 데 도움이 되면, 세상의 행복에 대해서는 그것이 anātha가 됩니다. 그것은 avijjā의 결론입니다. 저것은 kusala mūla의 결론, alobha, adosa, amoha의 결론입니다. alobha, adosa, amoha로 가서 lobha의 다함, dosa의 다함, moha의 다함에 이릅니다. 그것이 nibbāna의 길입니다. puñña가 좋은지 나쁜지 묻는다면 우리가 단정할 수 없습니다. 어떤 puñña가 nibbāna의 upanissaya가 된다면 그것은 좋습니다. puñña가 좋아서가 아닙니다.
væhillā inna minihaṭa lin̆dē vælā inna minihāṭa kuṇu gǣvilā tiyena kabet ādhāra venavā nam eyāṭa ē kam̆bē hon̆dayi. mokaṭada valin goḍa enna næā ara maḍa valin læna diden goḍaṭa enna. ēka hon̆da hindā ēka lagalā inna nemeyi. anna ē vagē pinat hon̆dayi. mokaṭada nivan avabōdha karanna ādhatāṭa karaganna oya kramayaṭa dakinna ōnē ēka
우물에 빠진 사람에게, 더러운 것이 묻은 밧줄이라도 도움이 된다면 그에게 그 밧줄은 좋습니다. 왜? 구덩이에서, 진흙에서 빠져나와 땅 위로 올라오려고. 그것이 좋다고 붙잡고 있으려는 것이 아닙니다. 그처럼 puñña도 좋습니다. 왜? nibbāna를 깨닫는 데 도움을 얻으려고. 그런 방식으로 그것을 보아야 합니다.
mē ṭika ivarayi nēda
이것은 끝났지요?
ārya aṣṭhāṁgika mārgaya væḍīmaṭa praviṣṭa viya yutu ākāraya pahadā dennē. āryaṣṭhāṁgika mārgaya væḍīmaṭa issellāma dænagannavā yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ tadanattā kiyana menna mē dahama anicca dukkha anatta tērum ganna ōnē. otanṭa tērum ganna tākal ārya aṣṭhāṁgika māga væḍīmaṭa mūla dharmaya nǣ.
ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦는 데 들어가야 할 방식을 풀어 주십시오. ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦기 위해 먼저 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라는 이 dhamma를 알아야 합니다. anicca, dukkha, anatta를 이해해야 합니다. 거기까지 이해하기 전에는 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦는 바탕 dhamma가 없습니다.
sammā diṭṭhi kiyana mūla dharmaya pahaḷa karanna hētu næ. dukkhē gnānaṁ dukkha samudē gnāṇaṁ dukkha nirōdhayē gnāṇaṁ dukkha nirōdhagāmiṇī paṭipadā gnānaṁ ayaṁ uccati bhikkhavē sammā diṭṭhiya kiyapu. menna mē sammā diṭṭhiyaṭa enna ōnē. mēkaṭa ennam pūrva bhāga nuvaṇa pūrva bhāga sammā diṭṭhiya paḷamuva pahaḷa venna ōnē. mārga sammā diṭṭhiya tamayi dukkhē gnāṇaṁ duka samudē gnāṇaṁ duka nirōdhayē gnāṇaṁ duka nirōdha gāmiṇi paṭipadā gnānaṁ ayaṁ uccati bhikkhavē sammā diṭṭhiya kivvē ēkaṭa
sammā diṭṭhi라는 바탕 dhamma를 일으킬 원인이 없습니다. 'dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadāya ñāṇaṃ, ayaṃ vuccati bhikkhave sammādiṭṭhi'라고 하신 이 sammā diṭṭhi에 와야 합니다. 여기에 오려면 pubbabhāga의 지혜, pubbabhāga sammā diṭṭhi가 먼저 일어나야 합니다. magga sammā diṭṭhi란 'dukkhe ñāṇaṃ … ayaṃ vuccati bhikkhave sammādiṭṭhi'라고 하신 그것입니다.
ōkaṭa enna issellā kammassata sammā diṭṭhiya saha dhyāna sammā diṭṭhiya tiyenna ōnē. issellama kamma asagata sammā diṭṭhiya hevat karmaphala adahana tattvaya tiyenna ōnē. viśvāsayen issellā paṭan ganna.
거기 오기 전에 kammassakata sammā diṭṭhi와 jhāna sammā diṭṭhi가 있어야 합니다. 먼저 kammassakata sammā diṭṭhi, 곧 kamma의 열매를 믿는 상태가 있어야 합니다. 먼저 믿음으로 시작합니다.
yamkisi kenek pāpayak karapuvahama matu upadinavada kiyana eka nemeyi etana gannē. hon̆dak kaḷot hon̆dak venavā narakak vut narakak venavā kiyana eka tōrāganna ōna issellama hon̆dakaṭa hon̆da pratiphala. narakaṭa naraka pratiphala mēkē krama dekak tiyenavā. hon̆dak vaḷot hon̆dak venavā narakak vaḷot narakak venavā kiyana vacanaya nikan laukika vaśayen gattot.
누가 pāpa를 지었을 때 다음 생에 태어나느냐 하는 것을 거기서 잡는 것이 아닙니다. 좋은 일을 하면 좋은 일이 생기고 나쁜 일을 하면 나쁜 일이 생긴다는 것을 먼저 가려내야 합니다. 좋은 일에 좋은 결과, 나쁜 일에 나쁜 결과. 여기에 두 방식이 있습니다. '좋은 일을 하면 좋은 일이 생기고 나쁜 일을 하면 나쁜 일이 생긴다'는 말을 그냥 세상 식으로 잡으면…
budurajāṇan vahansēma dēśanā karanavā mē katāva væradiyi. udāharaṇayak vaśayen budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā yamkisi æmati mē sēnāpatiyē yam raṭakin yam rajjuruvangen anat labāgena yamkisi rājyayak tamangē vaśayaṭa ganna mehevanavā sēnāvak. ē sēnādhipatiya gihillā ara pirisa maralā haṭa vināśa karalā mahā vināśayan karalā raṭa denavā sajjuruvanṭa. sajjuruvō mokada karannē? ohuṭa lokuṭa ānāntara dīlā, sæpa sampat dīlā usat sattvayaṭa pat karanavā.
Buddha께서 몸소 이 말이 틀렸다고 설하십니다. 보기로 Buddha께서 설하시기를, 어떤 대신이나 장군이 어떤 왕에게서 명을 받아 어떤 나라를 자기 손에 넣으려고 군대를 이끕니다. 그 장군은 가서 그 무리를 죽이고 쳐부수고 크게 무너뜨려 나라를 왕에게 바칩니다. 왕은 무엇을 합니까? 그에게 큰 지위를 주고 즐거움과 재물을 주어 높은 자리에 올립니다.
dæn narakak karalā hon̆dak velā tiyenavanē. kaḷē narakak. pratiphala vaśayen eyā hon̆da labalā tiyenavā. hon̆dak kaḷahama hon̆dak venavā. narakak kaḷahama narakak venavā kiyalā uḍinten tērum ganna giyot oya praśna ahuvenavā.
나쁜 일을 하고 좋은 일이 생겼지요. 한 것은 나쁜 일인데, 결과로 그는 좋은 것을 얻었습니다. '좋은 일을 하면 좋은 일이 생기고 나쁜 일을 하면 나쁜 일이 생긴다'를 겉으로만 이해하려 하면 이런 물음에 걸립니다.
namut mēka gæm̆buru pættak tiyenavā. ohuṭa evalē hon̆dak perunaṭa ohu karagatta aparādhayaṭa ohu van̆digava vecca dāṭa. ara karana kalaṭa pava mīriya mīsayē vin̆dina kalaṭa duk dæḍiveyi ginisaya kivatenṭa væṭenavā. prāṇaghāta karalā haṭak aragena onna avurudu kīyak jīvat venavada?
그러나 여기에 깊은 쪽이 있습니다. 그때는 그에게 좋은 일이 생긴 것 같아도, 그가 저지른 잘못의 값을 치르게 되는 날, '지을 때는 pāpa가 꿀처럼 달지만 겪을 때는 괴로움이 불처럼 심하다'는 데 떨어집니다. 생명을 죽이고 지위를 얻어 몇 해나 삽니까?
eyā rajjuruvangen avidyā sahagata nigamanaya cagayan atarē asatpuruṣayan atara tænak aragena ē jīvitaya gata karalā ē jīvitayē avasānayada hu ataramaṁ vecca velāvaṭa vipākaya ena velāvaṭa duk vipākaya karapu karmayaṭa vipāka ena velāvaṭa rajjuruvan kamak nǣ ohu apāyen goḍaganna. ohu tirisenek velāva padilā tiyenavā. apāgata venna tiyenavā. prētayek hō venna tiyenavā. yakṣayek hō venna tiyenavā. ēken goḍaganna rajjuruvanṭa bæha. tamangē ammā rāttak bæhæ. sahōdara sahōdarayanṭat bæhæ tamangē pirisalat bæha. ēka tamangē ēkaṭa yanna ōnē.
그는 왕에게서, avijjā에 물든 결정을 하는 이들, asappurisa들 사이에서 자리를 얻어 그 삶을 보내고, 그 삶의 끝에 길을 잃을 때, 지은 kamma의 vipāka가 올 때, 왕은 그를 apāya에서 건져 낼 수 없습니다. 그는 짐승으로 태어날 수도 있고, apāya에 떨어질 수도 있고, peta나 yakkha가 될 수도 있습니다. 거기서 건져 내는 것은 왕도 못 합니다. 자기 어머니, 아버지도 못 하고, 형제자매도 못 하고, 자기 사람들도 못 합니다. 그것은 자기가 가야 합니다.
anna etana karmayaṭa vipākaya ekak. karmaṭa pratikarma tava vidyāvak. asatpuruṣa lōkayē naraka karma valaṭa hon̆da praticāra tiyenavā. hon̆da karma valaṭa naraka praticāra tiyenavā. dæn asatpuruṣa lōkayaṭa budurajāṇan vahansē ihaḷama hon̆da karmayak karanna bæssā. bæhælā lōkē ara mē muḷu dahama dēśanā kaḷā. hæbæyi lōkayāgen hambavuna praticāra antima narakayi.
그러니 거기서 kamma에 대한 vipāka가 하나이고, kamma에 대한 맞대응은 또 다른 이치입니다. asappurisa 세상에서는 나쁜 kamma에 좋은 대응이 있고, 좋은 kamma에 나쁜 대응이 있습니다. Buddha께서는 asappurisa 세상에 가장 높은 좋은 kamma를 하려고 내려오셨습니다. 내려오셔서 세상에 이 모든 dhamma를 설하셨습니다. 그러나 세상 사람에게서 받은 대응은 아주 나빴습니다.
ahaṁ nāgō saṁgāmē cāpātō patitantaraṁ ativākayan tik hisaṁ dussīlōhi bahujjanō mē dussīla bohō janayāgē læbennā vū noyē vacana næmati ī paharaval mē daham saṁgrāmayaṭa bæhælā yana vaṭa læbenavā. hariyaṭa saṁgrāmayaṭa giya ætekuṭa hæma pættemanna ē ఈ paharaval kāgena idiriyaṭa yanavā vāgē mamat ē okkoma sæṭa paharaval kāganna ఈ paraval kāgena idiriyaṭa yanavā. ehenam hon̆dak hamba vuṇē nǣ.
'ahaṃ nāgova saṅgāme cāpāto patitaṃ saraṃ, ativākyaṃ titikkhissaṃ dussīlo hi bahujjano.' sīla 없는 많은 사람에게서 오는 갖가지 말의 화살을 이 dhamma의 싸움에 나서서 갈 때 받는다. 싸움터에 나간 코끼리가 사방에서 화살을 맞으며 앞으로 나아가듯, 나도 그 모든 화살을 맞으며 앞으로 나아간다. 그러니 좋은 것을 받지 못했습니다.
hon̆da hambavunē bohoma ṭika denekgē asatpuruṣa lōkayā hambavunē væḍi hariyā vacana næmati ī paharaval anun bæindā pahātu ovun enavā māyākārayet minihek doṭṭa basavanna epā. oya kāla kanna āpuvahama apē inna pirisa aragena yanavā. māyākārayek oya ennē? pavulu anāta karana eka ennē kiyalā ēgollō kǣ gahanavā. yōgī kǣ gahanavā. oya mahā ucchēdavādī ātmaya vināśa karanna vennē oyāṭa ahuvenna epā ātmaya vināśa venavā. ēgollō ehema kǣ gahanavā. itin ē vagē laukika lōkayaṭa bæhægatta pudgalayā avidyāven idagena oya tīraṇaya gattā. hari budurajāṇan vahansēṭa apavāda kaḷā. budurajāṇan vahansē siyallō piḷigattē næha.
좋은 것은 아주 적은 사람에게서 받았고, asappurisa 세상 사람에게서 받은 것은 대부분 말의 화살이었습니다. 남들이 욕했습니다. '저 사람이 온다, 마술사 같은 사람이니 문밖으로 나가지 마라. 저 사람이 밥 먹으러 오면 우리 사람들을 데려간다. 마술사가 오는 거다. 집안을 망치는 자가 온다'고 그들이 외칩니다. yogī들도 외칩니다. '저 큰 ucchedavādī, attā를 파괴하는 자다, 그에게 걸리지 마라, attā가 파괴된다.' 그렇게 외칩니다. 그렇게 세상에 빠진 사람들은 avijjā에 앉아 그런 결정을 내렸습니다. 그래서 Buddha를 헐뜯었습니다. 모두가 Buddha를 받아들인 것은 아닙니다.
nivanaṭa minissu bayanna jīvat venna kæmatiyi. [ugura kǣrīma] kohē hari sæpasē innat ēka tamayi vimuktiya hæṭiyaṭa sælakuvē. sæpasē inna tænak nǣha kiyanakoṭa kæmati næha. ēka lōkayāgē hæṭi. ada vunā kivvot athærīmē sænasīma tiyennē kivvot kavuda piḷiganna kī denavā ekkenā api yannē ehema ekak nemeyi. apiṭa dēpoḷava iḍa karan hari hamba karagena yāna vāhana aran sukhōbhōgī jīvita habu sæmiyan ekka vaśayen jīvat velā inna menna mehema suva jīvitayak karanna kramayak nædda. ēkayi vimukti hæṭiyaṭa mē sāmānya lōkaya a salakannē. ēkaṭayi mārga hoyannē.
사람들은 nibbāna를 두려워하고 살고 싶어 합니다. (헛기침) 어딘가에서 즐겁게 사는 것, 그것을 vimutti로 여겼습니다. 즐겁게 살 곳은 없다고 하면 좋아하지 않습니다. 그것이 세상 사람의 모습입니다. 오늘 놓아 버림의 평온이 있다고 하면 누가 받아들이겠습니까, 몇이나 되겠습니까? '우리가 가는 길은 그런 것이 아니다. 재산과 땅을 벌고 탈것을 사서 편안하게, 아내와 남편이 함께 살며 이렇게 행복한 삶을 사는 방법은 없는가.' 이 보통 세상은 그것을 vimutti로 여깁니다. 그것을 위해 길을 찾습니다.
ōvā væḍak nǣ kivvot ehema ōkaṭa hataraha.
그런 것이 쓸모없다고 하면 그것을 원수로 여깁니다.
ē kālayak issellā mama havennā vū mahattayek eyāgē bhāryāvatē ara vahinavā daruvota yara vahinavā kiyalā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin yanna kiyanavā. kiyalā itin maṭa kivvā ehema mehe ekak velā tiyennē. ma itin maṭa ehema ekak kivva nam ehema api vanavāgē mama ara ma ikmanaṭa yanavā koccara hon̆da ehema kiyanavā. oyāṭa lēsiya næ pavidaṭa yanna hari lēsiyanē. oya vayasak dayinna. gihin pævidi venna. koccara vāsanāvaklā vadanavā. koccaradilā mama kivvā. itin ēvalē hada nætuva gihillā mama kiyē vena ekaṭa maṭa kivvē vena ekak kiyalā mat dos kivvā. dos kiyalā pissa vuṇā.
그래서 '가라'고 한다고 나에게 말했습니다. 여기서 그런 일이 있었다고요. 나는 '나에게 그런 말을 했다면 나는 얼른 가겠다, 얼마나 좋으냐'고 했습니다. '당신에게는 쉽지 않겠지만 출가하기엔 아주 쉽지요. 그 나이에, 가서 출가하십시오. 얼마나 큰 복입니까' 하고 내가 말했습니다. 그러자 그는 마음이 상해서 가서는, 내가 한 말과 다른 말을 했다며 나를 탓했습니다. 탓하며 화를 냈습니다.
an̆ḍāraṭa haārayak āvā. ē tamayi ara innē upāsa mahattaya. issellāma hambavecca davasa avurudu 15kka vitara issellā. tava venakanvat ē dr̥ṣṭiya nida haṭagatta vipāka tavat tiyenavā.
…그 사람이 저기 계신 upāsaka 분입니다. 처음 만난 날은 15년쯤 전입니다. 지금까지도 그 견해 때문에 생긴 결과가 아직 남아 있습니다.
adat gannakoṭat baṇa kiyanakoṭa buddhi. bhāvanā kivva buddhi. hari vanama tiyenavā nivan dakinna. ē vunāṭa bæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin issellāma yadaniccaṁ saṁkkhaṁ yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. ōkē yathārthayama ganna ōnē ēkayi. yamak istira nædda ēka dukayi kiyalā gattahama apiṭa yathā dharmaya ennē næha. yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. kæmati sē tiyenavā nam duka næha. kæmati sē næti nisāmayi mē duka tiyennē.
그러니 먼저 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ', 무엇이든 뜻대로 되지 않으면 그것은 괴로움입니다. 이것의 실상을 그대로 잡아야 합니다. '무엇이든 영원하지 않으면 그것은 괴로움이다'라고 잡으면 우리에게 참된 dhamma가 오지 않습니다. 뜻대로 되지 않는 것은 괴로움입니다. 뜻대로 된다면 괴로움이 없습니다. 뜻대로 되지 않기 때문에 이 괴로움이 있습니다.
ehenam kæmati sē tiyena deyak lōkē hoyanna næha. koccara hon̆dayi kiyana ēvā kæmati sē næhæ. narakayi kiyana ēvā enavaṭa kæmati næhæ. namut enavā. hon̆dayi kiyana ēvā gevenavaṭa kæmati næhæ namut gevenavā. dekaṭama kæmati næhæ duka sæpa dekema hæṭiya ēkayi. kæmati [ugura kǣrīma] nætti duka enavā. kæmati sæpa yanavā. lōkē hæṭiya eccarayi. eham muḷu lōkema hædilā tiyennē oya tuḷa eham lōkaya dukayi kiyalā dakinnē otana āyi yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. yamak kæmati sē nætnam duka nam ēvā anāthayi. ēka anāta væḍa piḷik misak sænasillak ēken næhæ. onna lōka hariyaṭa dænagattā nam edāṭa anātha lōkayen im ganna tīraṇaya mokakda? lōkaya anāthayi kiyalā dækkā.
그러니 세상에서 뜻대로 되는 것은 찾을 수 없습니다. 아무리 좋다는 것도 뜻대로 되지 않습니다. 나쁘다는 것이 오는 것을 바라지 않지만 옵니다. 좋다는 것이 닳는 것을 바라지 않지만 닳습니다. 둘 다 바라지 않습니다. 괴로움과 즐거움 둘의 모습이 그렇습니다. (헛기침) 바라지 않는 괴로움은 오고, 바라는 즐거움은 갑니다. 세상의 모습은 그것뿐입니다. 온 세상이 그 안에 지어져 있습니다. 세상이 괴로움이라고 보는 것이 거기서입니다. 무엇이든 뜻대로 되지 않으면 괴로움입니다. 뜻대로 되지 않아 괴로움이라면 그것들은 anātha입니다. 의지할 데 없는 일일 뿐, 거기서 평온은 없습니다. 세상을 바로 알았다면, 그날 의지할 데 없는 세상에서 벗어나는 결정은 무엇인가?
tīraṇaya mokakda? lōkaya anāthayi kiyalā dækkā. ehenam mokakda nātha? lōkaya tuḷa anāthamisak nātayak nætnam. lōkē athærīm novælīm midī yāma hærenna vena nātayak nǣha. niyama tīraṇayaṭa āvā. daham tīraṇaya satya tīraṇaya onna oya tīraṇaya issellā inna ōnē. oya tīraṇaya pihiṭapu kenekuṭa tamayi budu dahama tuḷin ēkara mārgaya mokakda kiyana praśnaya matu vennē.
세상이 anātha라고 보았습니다. 그러면 nātha는 무엇인가? 세상 안에 anātha뿐 nātha가 없다면, 세상을 놓아 버림, 들러붙지 않음, 벗어남 말고 다른 nātha는 없습니다. 바른 결정에 이르렀습니다. dhamma의 결정, 진리의 결정. 이 결정이 먼저 있어야 합니다. 이 결정이 선 사람에게 비로소 Buddha의 dhamma에서 ekāyana magga가 무엇인가 하는 물음이 일어납니다.
dæn maṭa ōnē anāthayen midilā nātatvayaṭa hevat athærīmaṭa novælmaṭa midīmaṭa pat vena kramaya mokakda? menna mēka maṭa ōnǣ kiyalā budurajāṇan vahansē hamuvennē an īṭa passē tamayi ēka ahannē. īṭa passē budurajāṇan vahansēvā ēkaṭa mārgaya venna kiyalā ārya aṣṭhāṁgāka mārgaya dēśanā karanavā. anna ārya aṣṭhāṁgika mārgaya tamayi mārgaya væḍīmaṭa īṭa passē apiṭa avaśya vennē. otanṭa āpu næti
'이제 나는 anātha에서 벗어나 nātha, 곧 놓아 버림, 들러붙지 않음, 벗어남에 이르는 길이 무엇인가? 바로 이것이 나에게 필요하다' 하고 Buddha를 만나고, 그 뒤에 그것을 묻습니다. 그러면 Buddha께서 그 길이 되라고 ariya aṭṭhaṅgika magga를 설하십니다. 그 ariya aṭṭhaṅgika magga가 그 뒤에 우리가 닦는 데 필요한 것입니다.
passē apiṭa avaśya vennē. otanṭa āpu næti kenāṭa budu dahama tuḷin vimuktiyaṭa ādhāra næha. aragena vimuktiya labanna ēkāyana mārgayaṭa væṭenna bæha. rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa ena mārgayaṭa væṭenna bæhæ. ehema
거기 오지 않은 사람에게는 Buddha의 dhamma로 vimutti에 도움이 없습니다. 잡아서 vimutti를 얻는 ekāyana magga에 들어설 수 없습니다. rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함으로 가는 길에 들어설 수 없습니다.
mōha akṣayaṭa ena mārgayaṭa væṭenna bæhæ. ehema aya tiyannavā muladī. namut kavada hari kavada eyā enna ōnē oya kivva tænaṭa. lōkaya anāthā kiyalā dakinna ōnē nivana nāthā kiyalā dakinna ōnē. ē dækagatta davasaṭa satætahærīma hara noyalma hæra midīma hara tava sænasīmak nǣha kiyana tīraṇayaṭa hinna.
처음에는 그런 이들이 있습니다. 그러나 언젠가는 그가 말한 그 자리에 와야 합니다. 세상을 anātha로, nibbāna를 nātha로 보아야 합니다. 그것을 본 날, 놓아 버림, 들러붙지 않음, 벗어남 말고 다른 평온은 없다는 결정에 이릅니다.
anna etakoṭa eyā nivana dækkā. rāga akṣaya, dvēśakya, mōhakya kirīmen misak venakin bæhæ kiyalā ēkaṭa dharma mārgaya ahagannavā budurajāṇan vahansēgē dēśanā karana ēkattāma læbennē āryatvāyakama. ehenam sīla samādhi pragnā kivvet ōkayi.
그러면 그는 nibbāna를 보았습니다. rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya로만 될 뿐 다른 것으로는 안 된다 하여 그것을 위한 dhamma의 길을 듣습니다. Buddha께서 설하시는 그 ekāyana로 얻는 것은 ariya됨입니다. sīla, samādhi, paññā라고 한 것이 그것입니다.
ē sīla samādhi pragnā valaṭa amatu mārgayak nǣhæ. oya ṭika tērum aragena oya dahama tuḷa yanakoṭa eyā dannavā gini aragattē rāga dvēśa mōha lōkaya lōkaya æsuru kaḷot gini sil venna nam sīla venna nam sihila venna ōnē sīlaya kiyannē sisil venavā. ginnakin dævi dævinna apiṭa ginna diruvelā giyahama nivī giyahama læbennē sisilāvak. anna ēka tamayi ārya vinaya sīla kiyannē. pada nemeyi. pada vatā rāga gini, dvēśa gini, mōha gini nivena taramaṭa sītalayi. sisilayi. anna ēka tamayi sīla vennē.
그 sīla, samādhi, paññā 말고 다른 길은 없습니다. 그것을 이해하고 그 dhamma 안에서 갈 때 그는 압니다. 세상을 가까이하면 rāga, dosa, moha의 불이 붙는다는 것을. 불이 꺼지려면, sīla가 되려면 서늘해져야 합니다. sīla란 서늘해지는 것입니다. 불에 타고 또 타던 우리에게 불이 사그라져 꺼지면 얻는 것이 서늘함입니다. 그것이 ariya vinaya의 sīla입니다. 구절이 아닙니다. rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 꺼지는 만큼 시원하고 서늘합니다. 그것이 sīla가 되는 것입니다.
etakoṭa ārya samayaṭa ædilā hiṭinavā. ārya samayaṭa ædilā hiṭapuvahama samayaṭa ædilā hiṭapuvā kiyanavā samādhi ārya samayaṭa ædilā hiṭapuma kiyanavā ārya samādhi. ehenam metana sīla kiyannē athærīmen noyalmen midīmen labana sisilak læbuvā nam anicca, duka, anatta vaśayen dækalā. ēvā ārya sīla. ē āryangē samayak ætda nivī giya saṁsin̆dī giya samayak ætda ē samayaṭa ædī hiṭapuhama ārya samādhiya āryayan dækiya yutu caturārya satyaya prakārayen dakinakoṭa ārya pragnā sīla samādhi pragnā kiyana eka vigraha karaganna ārya sīla ārya samādhiārya pragnā kiyalā. etakoṭayi ēka niyama artha vennē.
그러면 ariya의 sama(고요)에 끌려 머뭅니다. sama에 끌려 머무는 것을 samādhi라고 하고, ariya의 sama에 끌려 머무는 것을 ariya samādhi라고 합니다. 그러니 여기서 sīla란 놓아 버림, 들러붙지 않음, 벗어남으로 얻는 서늘함을 anicca, dukkha, anatta로 보고 얻었다면 그것이 ariya sīla입니다. ariya들의 sama, 꺼지고 가라앉은 sama가 있다면 그 sama에 끌려 머물 때 ariya samādhi, ariya들이 보아야 할 cattāri ariyasaccāni의 방식으로 볼 때 ariya paññā입니다. sīla, samādhi, paññā를 ariya sīla, ariya samādhi, ariya paññā로 풀어 잡을 때 비로소 참뜻이 됩니다.
tabassara midaṁ bhikkhavē cittaṁ saṁkhō āgantukēhi upakilēsēna upakiliṭṭhāṁ pabassara midaṁ bhikkhavē cittaṁ pabassara kiyalā kiyannē nævata bhavayaṭa saraṇa balāporottuvak nætnam paba assara kiyanavā. paba kiyana vacanaya pennannē nævata nævatat bhavayaṭa væṭenavā kiyana ekayi. sara kiyannē saranavā. assara kiyannē sarannē nǣ. nævata nævatat bhavehi saraṇa balāporottuvak næti mānasikatvayak ætnam. ēkayi niyama pabā assara bava.
'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ.' 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'에서 pabhassara란, 다시 bhava를 떠돌 바람이 없으면 'pabha-assara'라고 합니다. 'pabha'라는 말은 거듭거듭 bhava에 떨어진다는 것을 보여 줍니다. 'sara'는 떠도는 것, 'assara'는 떠돌지 않는 것입니다. 거듭거듭 bhava를 떠돌 바람이 없는 마음 상태가 있다면 그것이 참된 pabhassara입니다.
etakoṭa citta kiyana svabhāvaya svabhāvaya eccarayi. etakoṭa ārammaṇa vijānana lakkhaṇaṁ cittaṁ tā vidihakin pennanavā. citta tabassara midā bhikkhavē cittaṁ tā vidihakin pennanavā. āram vividhākāra ārambhaṇayan dænaganna lakṣaṇayak tiyenavā. manasē. ē maṭṭamē vitarak nævatunot in ehāṭa yanna nætuva anna nævata bhavayaṭa saraṇa balāporottuvak næti mānasikatvaya hæṭiya. ēkaṭa kiyanavā pabassavara cittaya.
그러면 citta라는 성품은 그만큼입니다. 'ārammaṇa vijānana lakkhaṇaṃ cittaṃ'이라고도 보여 주고, 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라고도 보여 줍니다. 마음에는 갖가지 ārammaṇa를 아는 특성이 있습니다. 그 수준에서만 멈추고 그 너머로 가지 않으면, 다시 bhava를 떠돌 바람이 없는 마음 상태의 모습입니다. 그것을 pabhassara citta라고 합니다.
etakoṭa mē cittaya āgantuka upakiles kiyannē. etana paṭan gena manō kiyana tattvayaṭa væṭenavā. ē kiyannē cittayen mayinna paṭan gannavā. araka mokakda mēka mokakda? kavuda koheda yannē monavada mē? oya praśnārthaya edāgena lōkē mayinavā. oya mayina maṭṭamaṭa āpu api gahama kiyanavā citta manō bavaṭa kahaṭa gannā. dæn cittayen væḍa gannavā. pævætma tuḷa araka mokakda mēka mokakda kavuda koheda yannē ōvā parīkṣā karanna giyot eyā jīvat venna ōnē. ē tura særi saranna ōnē. nætnam ēvā hoyanna bæha. ehenam eyā pavatinna ōnē. ehenam citta vitin hiṭiya nam nopatina tæna hiṭiyā nam nopatina pættaṭa inna vidihak næhæ. oya hētu nisā pavatina pættaṭa enavā. itin avidyāva duru karaganna tākkal manō valin bērenna bæ citta valaṭa. citta manōyaṭa pat venavā. ākantuka kelesayak.
그러면 이 citta에 āgantuka upakkilesa가 오는 것은 거기서 시작해 mano라는 상태에 떨어지는 것입니다. 곧 citta로 재기 시작합니다. 저것은 무엇인가, 이것은 무엇인가? 누가 어디로 가는가, 이것들은 무엇인가? 그 물음을 가지고 세상을 잽니다. 그 재는 수준에 온 우리를 두고 citta가 mano로 물들었다고 합니다. 이제 존재 안에서 citta로 일을 합니다. 저것이 무엇인가, 이것이 무엇인가, 누가 어디로 가는가를 살피려면 그는 살아야 합니다. 그 안에서 떠돌아야 합니다. 그렇지 않으면 그것들을 찾을 수 없습니다. 그러니 그는 존재해야 합니다. citta에 머물렀다면 존재하지 않는 자리에 있었겠지만, 존재하지 않는 쪽에 머물 길이 없습니다. 이런 까닭으로 존재하는 쪽으로 옵니다. 그러니 avijjā를 걷어 낼 때까지 citta는 mano에서 벗어날 수 없습니다. citta가 mano가 됩니다. āgantuka kilesa입니다.
etakoṭa āgantaka upaklēsa valin yaḷi yali kiriṭi venavā. mænaganna tattvayaṭa āpuhama mænagatta ēvā tuḷa sita hita dekak pēnavā. ehenam āśvāda ēvā tiyenavā āśvāda nodena ēvā tiyenavā. etakoṭa āśvādina ēvā mænagena ēvaya ælenavā. ēvā samaga ek venavā. anna tava ṭikak ahaṭagenalā māna saṁṭa āvā. cittavala manō vuṇā, mānasaṁ vuṇā. īṭa passē ælicca dēval samaga ekkalā inna balanavā. hada venavā. ara hadayan kiyana tattvayaṭa kilṭu vuṇā. citta manō mānasaṁ hadayak. ēkama paṇa povā gannavā. ēka balavat karagannavā. paṇḍaraṁ kiyana tattvayaṭa hita dūṣaya vuṇā.
그러면 āgantuka upakkilesa로 거듭거듭 더럽혀집니다. 재는 상태에 오면 잰 것들 안에서 두 가지가 보입니다. assāda를 주는 것들과 주지 않는 것들이 있습니다. 그러면 assāda를 주는 것을 재어 그것에 들러붙습니다. 그것과 하나가 됩니다. 그렇게 조금 더 물들어 mānasa에 왔습니다. citta가 mano가 되고, mānasa가 되었습니다. 그 뒤 들러붙은 것들과 함께 있으려 합니다. hadaya가 됩니다. 그 hadaya라는 상태로 더럽혀졌습니다. citta, mano, mānasa, hadaya. 그것에 숨을 불어넣고 강하게 합니다. paṇḍara라는 상태로 마음이 더럽혀졌습니다.
dæn aluten ekak hita dūṣaya vunāṭa passē næti deyak æti sē mænaganna mama magē kiyana dekak hadāgattā. mama kiyana eka pavatinnē nædvalaṭa mama kivvā. magē kiyana ekanvat pavatinnē næti lōkayaṭa magē kivvā. dæn mokada vunē? anna mænagatta ekaṭa mana āyatana karagattā. dæn ara hadāgattā mana ara mulāvaṭa āyatana karagena manō manāyatanaṁ vuṇā. manō manāyatanaṁ kiyannē dūṣitāvayaṭa patvuṇā. ēkama agra karagattā. manī indriyan vuṇā. etakoṭa mokada vennē? dæn gnānayak nǣha. gnānayen kiyalā gayinnē gnānayen tora dēval viññāṇaṁ kiyana tænaṭa patvuṇā. anna ēvā skandhayak vaśayen atīta anāgata vartamāna tunēma ran̆davā gattahama viññāṇa skandhayat ekka bæn̆dunā. anna viññāṇa skandhaya hædunē āgantuka upak lēsayan̆gen kil gænīlā. ohoma tamayi hita kahaṭa gænīma ākāraya.
이제 새로 마음이 더럽혀진 뒤, 없는 것을 있는 것처럼 재어 '나'와 '내 것' 둘을 만들었습니다. '나'라는 것이 이어지지 않는 데에 '나'라고 했습니다. '내 것'이라는 것도 이어지지 않는 세상에 '내 것'이라고 했습니다. 어떻게 되었습니까? 잰 것을 mana āyatana로 삼았습니다. 만들어 낸 그 미혹을 āyatana로 삼아 mano manāyatana가 되었습니다. mano manāyatana란 더러움에 이르렀다는 것입니다. 그것을 으뜸으로 삼아 manindriya가 되었습니다. 그러면 어떻게 됩니까? 이제 ñāṇa가 없습니다. ñāṇa 없는 것들, viññāṇa라는 자리에 이르렀습니다. 그것들을 khandha로서 과거, 미래, 현재 셋에 붙잡아 두면 viññāṇakkhandha와 묶입니다. viññāṇakkhandha는 āgantuka upakkilesa로 더럽혀져 생겼습니다. 그렇게 마음이 물드는 것입니다.
āgantu upakalēsa valin kiḷaṭa vunā kiyannē eta viññāṇa skandhaya hā sambandha velā ikan paṁcaskandhayaṭa sambandhā. mokada viññāṇa skandhayaṭa sambandha venavā nam rūpaskandhayak ōna vēdanā skandhayak ōna. saṁgnā skandhayak ōna. saṁkhāra skandhayak ōna. nætuva viññāṇayaṭa sambandha venna vidihakna. ehenam paṁcaskandhayat ekka sambandhayak vunāhama dukkhaskandhayaṭa sambandha velā. dukin midīmak nǣha. anna kāṭa gænunaṭa passē velā tiyennē.
āgantuka upakkilesa로 더럽혀졌다는 것은 viññāṇakkhandha와 이어져 곧 pañcakkhandha에 이어졌다는 것입니다. viññāṇakkhandha에 이어지려면 rūpakkhandha가 있어야 하고, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha가 있어야 하기 때문입니다. 그것 없이는 viññāṇa에 이어질 길이 없습니다. 그러니 pañcakkhandha와 이어지면 dukkhakkhandha에 이어진 것입니다. 괴로움에서 벗어남이 없습니다. 물든 뒤에 이렇게 된 것입니다.
itin ē nisāma apiṭa atītayat matak kara santōsa venavā. atītaya matak kara kara ē anuva anāgatayā goḍanaganavā. vartamānayē kriyātmaka venavā. kriyātmaka vemin skandhaya tuḷa jīvat venavā. rūpaskandhayak allagena vēdanā skandhayaṭa bæn̆dilā saṁgnā skandhayaṭa ræn̆dilā, saṁkhāra skandhaya goḍanagamin viññāṇa skandhaya tuḷa pavatvanavā.
그래서 우리는 과거를 떠올리며 기뻐합니다. 과거를 떠올리고 또 떠올려 그에 따라 미래를 쌓아 올립니다. 현재에서 움직입니다. 움직이며 khandha 안에서 삽니다. rūpakkhandha를 붙잡고, vedanākkhandha에 묶이고, saññākkhandha에 머물고, saṅkhārakkhandha를 쌓으며 viññāṇakkhandha 안에서 이어 갑니다.
metana tiyena gnāna kīhapayak gæna pennapu tava vistarayak tiyenavā. diṭṭhē gnāṇaṁ ekak. mē diṭṭhē gnānaṁ kiyannē issellāma dahama tuḷin mē ahalā daham dakina eka. dahama dahama hæṭiyaṭa dakinavā. suta kiyalā kiyannē ahanavā kiyana eka nemeyi. ēkē dænuvat venavā kiyana ekayi. æsū daham kirehi yaḷi yaḷi sihi kirīmen dænuvat venavā. dæn diṭṭhē gnāna caturārya satyaya kiyannē mēkayi kiyalā baṇa ahalā tērum gannava ara kiyanavā.
여기 있는 몇 가지 ñāṇa에 대해 보여 준 다른 풀이가 있습니다. diṭṭhe ñāṇa가 하나입니다. diṭṭhe ñāṇa란 먼저 dhamma를 듣고 dhamma를 보는 것입니다. dhamma를 dhamma로 봅니다. suta란 듣는다는 것이 아니라 그것을 알게 된다는 것입니다. 들은 dhamma를 거듭 떠올려 알게 됩니다. diṭṭhe ñāṇa란 cattāri ariyasaccāni가 이것이라고 baṇa를 듣고 이해하는 것을 말합니다.
daham dækkā. mēka dukayi kiyannē mēkayi. ēka maṭa tērum ganna puḷuvan. dukaṭa hētuvayi kiyana ekat maṭa tērum gatta hæ. dukkha nirōdhayat mēkayi kiyalā vaṭaha gatta hæē. dukkha nirōdha mārgaya kiyalā maṭa mēkē sæka næhæ. anē diṭṭhiyē gnānaṁ vuṇā. hæbæyi dænagattaṭa tava anugamanaya kaḷē nǣ. tava æsuru karenna etakoṭa rūpa rāga rūpa śabda gandha rasa sparśana paṁca kāmayan æsuru karagena innē mē. inna æddi mēka dækkā issellāma.
dhamma를 보았습니다. '이것이 dukkha라는 것이다, 나는 이해할 수 있다. dukkha의 원인이라는 것도 이해할 수 있다. dukkha의 nirodha도 이것이라고 알 수 있다. dukkha nirodha의 길이라는 것에 나는 의심이 없다.' 그러면 diṭṭhe ñāṇa가 된 것입니다. 그러나 알았어도 아직 따르지는 않았습니다. 아직 가까이하고 있습니다. rūpa에 대한 rāga, rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba라는 pañcakāma를 가까이하며 있습니다. 그렇게 있으면서 이것을 먼저 보았습니다.
dækka dē piḷiban̆dava yali yali dakinakoṭa ē piḷiban̆da dænuvat bavaṭa pat venavā. a dænuvat bavaṭa pat venakoṭa issellaṭa vaḍā dænīmē yukta venavā. dækapu dē tava ikmavā īṭa vaḍā haravatva dakinavā. āyata dakinavā sutē gnāṇaṁ
본 것에 대해 거듭 볼 때 그것을 알게 됩니다. 알게 될 때 전보다 더 앎을 갖춥니다. 본 것을 넘어서 그보다 더 알차게 봅니다. 길게 봅니다. 이것이 sute ñāṇa입니다.
īṭa passē eyā eyā kalpanā karanavā. atdækīma labanavā midī midī. yam rūpa kāmayak ætda kosen hari midenavā. saddha kāma gandha kāmādī koṭasen koṭasen hari midenavā. midenna midenna eyā midunā kiyalā dænagannavā. sōtāpanna phalayen satara apā duken midena maṭṭamaṭa samidilā kiyā dænaganna. kāma lōkē kāma lōkayē dæḍi kāmayangen midunā kiyalā sakr̥dāgāmī phalaya dænagannavā. anāgāmī venakoṭa kāmayangen kiyalā dænagannavā. arihatvayaṭa pat venakoṭa tun bhavaya midunā kiyalā dænagannavā. anna midunu bava dænaganna gnānayaṭa kiyanavā mutē gnāṇaṁ
그 뒤 그는 곰곰이 생각합니다. 벗어나고 벗어나며 경험을 얻습니다. 어떤 rūpa kāma가 있다면 부분적으로라도 벗어납니다. sadda kāma, gandha kāma 같은 것에서 부분부분이라도 벗어납니다. 벗어나고 벗어나며 그는 벗어났다고 압니다. sotāpanna phala로 네 apāya의 괴로움에서 벗어나는 수준에 이르렀다고 압니다. kāma 세계의 심한 kāma에서 벗어났다고 sakadāgāmī phala를 압니다. anāgāmī가 될 때 kāma에서 벗어났다고 압니다. arahant가 될 때 세 bhava에서 벗어났다고 압니다. 그 벗어났음을 아는 ñāṇa를 mutte ñāṇa라고 합니다.
paccavekkīya gnāṇaṁ kiyannē ēka pratya vesā karalā dænagannē issellā midenavā. midunu bava pratya pratyavēśā karana dænenavā. mama ahaval vidihaṭa ahaval mārgaya anugamanaya karalā ahaval vidihē avabōdhaya labāgena mē keles valin mē ākārayen midīmē sænasīmaṭa pat vuṇā maṭa meccara tāma mideṭṭa nætuva midenna tiyenavā. mē adisa pratyavēkṣā gnānaya a pratyavekkhīya gnāṇaṁ kivvē ēkayi.
paccavekkhaṇa ñāṇa란 되돌아보아 아는 것입니다. 먼저 벗어나고, 벗어났음을 되돌아보면 압니다. '나는 이러이러하게 이러이러한 길을 따라 이러이러한 깨달음을 얻어 이 kilesa에서 이렇게 벗어나는 평온에 이르렀다. 아직 이만큼 벗어나지 못해 벗어날 것이 남아 있다.' 이것이 paccavekkhaṇa ñāṇa이고, paccavekkhaṇa ñāṇa라고 한 것이 그것입니다.
ēkaṁsikā dēśanā paññattē gnāṇaṁ dæn taman taman giya mārgaya tamanṭa pratyakṣayi. mama meban̆du mārgayakin meban̆du vidihaṭayi atæralā giyē. ēvā eka eka vidihen dakinavā. taman dækka aṁśaya taman lōkayaṭa prakāśa karalā dēśanā karanavā.
ekaṃsika desanā paññatte ñāṇa. 이제 자기가 간 길은 자기에게 분명합니다. '나는 이러한 길로 이러하게 놓아 버리며 갔다.' 그것을 저마다 다르게 봅니다. 자기가 본 면을 세상에 밝혀 설합니다.
ēka eka nam dækapu hæṭi. samahara kenek mē lōkē gini vāgē dakinavā. lōkē maḍagoruvak vāgē dakinavā. lōkē asūci valak vagē dakinavā. eka ekka eka ekkenā eka eka vidihaṭa dakinavā mē dækapu ākārayen. taman dækapu dækapu ākārayen tamayi śrāvakayō vigraha karannē. lovturā budurajāṇan vahansē ē ē pu ē pudgalayāṭa gōcara vena kramaya balalā ē kramaya vigraha karanavā siyalla dak nisā. siyalu gnānayen pūrṇaya
그것은 저마다 본 방식입니다. 어떤 이는 이 세상을 불처럼 봅니다. 세상을 진흙 수렁처럼 보고, 세상을 똥구덩이처럼 봅니다. 저마다 다르게, 본 방식대로 봅니다. sāvaka들은 자기가 본 방식대로 풀어 말합니다. lokuttara Buddha께서는 그 사람에게 와닿는 방식을 보시고 그 방식으로 풀어 주십니다. 모든 것을 보셨기 때문에, 모든 ñāṇa로 가득하시기에.
śrāvakayinṭa atdækīma tiyennē taman giya maga gæna budurajāṇan vahansēṭa atdækīma tiyenavā siyalla gæna ē ē pudgalayā innē kotanada ē pudgalayāṭa mē rāgaya kumak sē væṭahanoda mēken midenavada ēka dakinavā. ohu æsuru karapu dē tuḷin tamayi upamā gannē.
sāvaka들에게는 자기가 간 길에 대한 경험이 있고, Buddha께는 모든 것에 대한 경험이 있습니다. 그 사람이 어디에 있는지, 그 사람에게 이 rāga가 어떻게 와닿는지, 이것에서 벗어날지를 보십니다. 그가 가까이한 것을 통해 비유를 잡습니다.
dæn gini deviya gindara pudalā. gini pudamin hiṭapu ara ālāmē issellā hiṭa uruvel kaśapa nadī kaśapa gayā kāśyapa kiyana aya gini devi amudamin hiṭapu aya. ēgollō dakinavā ginnaṭa dāna dēval alu vena hæṭi darā aḷu velā yana hæṭi nitara dækalā huru purudu aya.
불의 신에게 불을 바치던 이들, 그 assama에서 앞서 지내던 Uruvela Kassapa, Nadī Kassapa, Gayā Kassapa는 불의 신을 섬기던 이들입니다. 그들은 불에 넣는 것들이 재가 되는 모습, 장작이 재가 되어 가는 모습을 늘 보아 익숙한 이들입니다.
itin gini aragattahama vennē mokakda kiyalā gindē svabhāvaya hon̆daṭa dækalā huruyi. itin ē ayaṭa dēśanā kaḷā mahaṇeni siyalla ginigattē ginimul karagena æsa ginigattē, rūpaya ginigattē, cakkhu viññāṇaya ginigattē cakkhu sampassaya ginigattē cakkhu sampassa jāya vēdanā ginigattē mē ādi vaśayen vigraha karalā. kumakin ginigattēda? rāga ginnen ginigattē, dvēśa ginnen ginigattē, mōha ginnen ginigattē, jāti ginnen, jarā ginnen ē vagēma maraṇa ginnen, sōka ginnen paridēva ginnen, duk ginnen, dōmasaginnen, upāyāsa ginnen ginigattē mesē ēkolos ginnakin ginigattē kiyalā mehe vigraha karagena giyā. itin gini upamā karagena
그래서 불이 붙으면 어떻게 되는지, 불의 성품을 잘 보아 익숙합니다. 그래서 그들에게 설하셨습니다. 'bhikkhu들이여, 모든 것이 불타고 있다. 눈이 불타고, rūpa가 불타고, cakkhuviññāṇa가 불타고, cakkhusamphassa가 불타고, cakkhusamphassajā vedanā가 불탄다.' 이렇게 풀어서, '무엇으로 불타는가? rāga의 불로, dosa의 불로, moha의 불로, jāti의 불로, jarā의 불로, 또 maraṇa의 불로, soka의 불로, parideva의 불로, dukkha의 불로, domanassa의 불로, upāyāsa의 불로 불탄다' 하여 열한 가지 불로 불탄다고 풀어 가셨습니다.
karagena giyā. itin gini upamā karagena dækkahama anna ē ayagē mārgaya vuṇā. dæn ē aya mokada karannē lōkayāṭa baṇa kiyannē mē okkoma ekama ginnaknē. mē okkoma dævenavanē. ē jātiya
그렇게 불을 비유로 삼아 보니 그것이 그들의 길이 되었습니다. 이제 그들은 세상 사람에게 baṇa를 할 때 '이 모든 것이 하나의 불이다, 이 모든 것이 타고 있다'고 합니다. 그런 식입니다.
ē maḍē erilā inna goviyekuṭa jarā maḍa oya diya kūḍalva inna erē maḍa maḍa vaguru hon̆daṭa atdækīm tiyenavā. ēṭa enavā kāmaya maḍa vagurak vāgē. giyahama erenavā. hariyaṭa maḍa gǣ venavā vāgē kāmiya tævarenavā. jarāvaṭa patvenavā. hita dūṣaya venavā. kāma maḍa maḍaṭa upamā karalā ē ayaṭa dēśanā karanavā. eta maḍa æsuru karapu ayaṭa ē ākārayen ādīnava dakinavā. mē vagē eka vidihaṭa eyā æsuru karapu ākāraya dekakin tamayi ē upamāva karannē. anna ēkaṭa kiyanavā pradēśa gnānaya. ēkāṁsika dēśanā kivvē ēkayi.
진흙에 빠져 지내는 농부에게는 늪, 물웅덩이, 빠지는 진흙 수렁에 대한 경험이 많습니다. 그에게는 kāma가 진흙 수렁처럼 와닿습니다. 가면 빠집니다. 진흙이 묻듯 kāma가 들러붙습니다. 더러워집니다. 마음이 더럽혀집니다. kāma를 진흙에 비유하여 그들에게 설하십니다. 진흙을 가까이한 이들은 그렇게 ādīnava를 봅니다. 이렇게 저마다 그가 가까이한 방식에 따라 그 비유를 합니다. 그것을 padesa ñāṇa라고 합니다. ekaṃsika desanā라고 한 것이 그것입니다.
rāgak kṣēvī ālōka vetvā, dvēśak sēvī ālōka vetvā, mōhak sēvī ālōka vetvā. buddhānubhāvayen ālōka vetvā, dhammānubhāvayen ālōka vetvā. saṁghānubhāvayen ālōka vetvā. etakoṭa ē catānakūla karmak gannakoṭa ganna puḷuvan ēvā.
'rāgakkhaya로 빛이 되기를, dosakkhaya로 빛이 되기를, mohakkhaya로 빛이 되기를. Buddha의 위력으로 빛이 되기를, Dhamma의 위력으로 빛이 되기를, Saṅgha의 위력으로 빛이 되기를.' 그에 맞는 kammaṭṭhāna를 잡을 때 이런 것들을 잡을 수 있습니다.
itin mokakda mēka ahannē mē san̆dahan ālōka saṁgnā karmasthānaya vaḍana ākāraya pahadā dennē. dæn mē rāgak sēvī ālōka vetvā. dæn api innē lōkaya. rāgaya kṣaya karanatā kala api innē lōka velā. lōka velā inna kaṭṭiyaṭa ālōka vunahama lōkayen etera vuṇā. lōkayē tiyena sambandhayen ivat vunāma alōka venavā. alōka vecca gati lakṣaṇaya tamayi ālōka gati lakṣaṇaya kivvē. suvapat
여기서 묻는 것은, 이 āloka saññā kammaṭṭhāna를 닦는 방식을 풀어 달라는 것입니다. 'rāgakkhaya로 āloka가 되기를'. 우리는 세상(loka)에 있습니다. rāga를 다하지 않는 동안 우리는 loka가 되어 있습니다. loka가 되어 있는 이들이 a-loka가 되면 세상을 건넌 것입니다. 세상과의 이어짐에서 떨어지면 aloka가 됩니다. aloka가 된 성품을 āloka의 성품이라고 한 것입니다.
tamayi ālōka gati lakṣaṇaya kivvē. suvapat ālōka gati lakṣaṇayak āpuvahama ālōka hæn̆gīma āpuvahama nætnam lōkaya ataraṇa hæn̆gīma āpuvahama eyā lōke nidahas rāgayen nidahas venavaṭa lōkaye nidahas dvēśayen nidahas vunāhamat lōkayen nidahas mōhayen nidahas vunāmat lōkayen nidahas ālōka gati lakṣaṇayē lakṣaṇaya tamayi vidyāmānaya lakṣaṇaya tamayi svabhāvika ālōkaya manasa ālōka venavā. an̆duru næti venavā. āpu dura an̆dura. āpu lōkaya ālōkaya [ugura kǣrīma]
(건강하시기를.) āloka의 성품이 오면, āloka의 느낌이 오면, 곧 세상을 건너는 느낌이 오면 그는 세상에서 자유롭습니다. rāga에서 자유로워지면 세상에서 자유롭고, dosa에서 자유로워져도 세상에서 자유롭고, moha에서 자유로워져도 세상에서 자유롭습니다. āloka 성품의 특징은 본디의 빛입니다. 마음이 밝아집니다. 어둠이 사라집니다. '온 거리(āpu dura)'가 andura(어둠)이고, '온 세상(āpu loka)'이 āloka입니다. (헛기침)
ehenam api āpu lōkayak tiyenavā. ā vasara brahma lōkē in̆dalā. ē āpu lōkē in̆dalā āpu dura tamayi ādura an̆dura. ada ennē āpu dura mē monavaṭa ahu velāda rāgayaṭa ahuvelā, dvēśayaṭa ahuvelā, mōhayaṭa ahuvelā æyi tiyena dura ābara brahma kayakatvaya in̆dalā. ē tamayi lōka ālōkaya lōkaya pavatina maṭṭama oya maṭṭama ikmavāgī ālōkayak tamayi ārya ālōkaya
그러니 우리가 떠나온 세상이 있습니다. ābhassara brahma 세계에서부터. 그 떠나온 세상에서 온 거리가 바로 ā-dura, 어둠입니다. 오늘 오는 것은 온 거리, 무엇에 걸려서인가? rāga에 걸리고, dosa에 걸리고, moha에 걸려 생긴 거리입니다. ābhassara brahma의 몸 됨에서부터. 그것이 세상의 āloka, 세상이 이어지는 수준입니다. 그 수준을 넘어선 빛이 ariya의 빛입니다.
eyā ābassaratvayā ikmavanavā. ēkat lōkayā kiyalā dænagena anupiḷivelin ēkat ikmavalā yanavā. dæn lōkaya sambandhayen sampūrṇa chanda rāgayen nidahas venna niyama ālōka tattvayaṭa patvenavā. ē niyama ālōka gati lakṣaṇayē lakṣaṇaya lōkayē vinavida pēnavā. hæn̆gava nǣ. an̆duru nǣ. ē nisā ē lōkayē ē mānasikatvayen vividhatvayan dakinna puḷuvan. vidarśanā vaśayen dakinna puḷuvan. ē vagē lōka svabhāvaya vinavida dakinna puḷuvan mānasikatvayak udā venavā. ēkē svabhāvaya ālōkavat dænenavā. an̆duru nǣ. pēna ālōka svabhāvayama pēnna paṭan gannavā. manasa ālōkayi.
그는 ābhassara됨을 넘어섭니다. 그것도 세상이라고 알고 차례로 그것마저 넘어갑니다. 이제 세상에 대한 chandarāga에서 완전히 자유로워져 참된 āloka 상태에 이릅니다. 그 참된 āloka 성품의 특징은 세상이 꿰뚫어 보이는 것입니다. 가려지지 않고 어둡지 않습니다. 그래서 그 마음 상태로 세상의 갖가지를 볼 수 있고, vipassanā로 볼 수 있습니다. 그렇게 세상의 성품을 꿰뚫어 볼 수 있는 마음 상태가 열립니다. 그 성품이 빛처럼 느껴집니다. 어둡지 않습니다. 보이는 빛의 성품 그대로 보이기 시작합니다. 마음이 빛입니다.
on dæn gana ehema dæn mēkamayi rāgakṣēvī ālōka vetvā. mē rāgaya kiyannē mokakda? rāgaya an̆durak. ēka dakinavā. ēkē svabhāvaya ætta nætta pēnnē nǣ. yathārthaya væhilā yanavā. mānasikatvaya an̆duru velā. mānasikatvayaṭa thīnamiddhayaṭa ahuvelā. ē ākārayen an̆duru velā tiyennē. mē rāgakṣē ālōka vetvā kiyanakoṭa rāgakṣē athærīmen noyalben labana ālōka svabhāvaya menehi karanavā. lōkayen lōkōttara svabhāvaya nivana menehi karanavā. oya hæma tænema ālōka kivvē nivanaṭa.
바로 이것이 'rāgakkhaya로 빛이 되기를'입니다. 이 rāga란 무엇인가? rāga는 어둠입니다. 그것을 봅니다. 그 성품에서는 참과 거짓이 보이지 않습니다. 실상이 가려집니다. 마음 상태가 어두워집니다. thīnamiddha에 걸려 그렇게 어두워져 있습니다. 'rāgakkhaya로 빛이 되기를'이라 할 때, rāgakkhaya, 곧 놓아 버림과 들러붙지 않음으로 얻는 빛의 성품을 마음에 새깁니다. 세상으로부터 lokuttara 성품, nibbāna를 마음에 새깁니다. 그 모든 곳에서 '빛'이라고 한 것은 nibbāna를 말합니다.
nivana væṭahena ākārayak ālōka cakkhuṁ udapāi gnānaṁ udapādi pragnā uddhādhi, vidyā udapāi ālōkō udapāi. anna ālōkayak pahaḷa vuṇā kiyanavā. ē kiyannē ara duka piḷiban̆dava gnānaya pahaḷa vunāma dahama æsa pahaḷa vuṇā. gnānaya pahaḷa vuṇā, pragnā pahaḷa vuṇā, vidyā pahaḷa vuṇā ālōkaya pahaḷa vuṇā. anna ālōkaya kiyalā kivvē nivana. nivī giyā. athæri noveli midī giyahama lōkaya athærī giyā. athærī giyahama ætivena lakṣaṇaya ālōka lakṣaṇaya. ē manasat ālōkayi. ē ālōka lakṣaṇaya āvē ālōka gatiguṇaya. ālōka gatiguṇaya kiyannē lōkē atærapu gatiguṇaya
nibbāna가 드러나는 방식이 빛입니다. 'cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi', 빛이 일어났다고 합니다. 곧 그 dukkha에 대한 ñāṇa가 일어나니 dhamma의 눈이 일어났고, ñāṇa가 일어났고, paññā가, vijjā가, 빛이 일어났습니다. 그 빛이라고 한 것이 nibbāna입니다. 꺼져 버렸습니다. 놓아 버리고 들러붙지 않고 벗어났을 때 세상이 놓여났습니다. 놓여났을 때 생기는 특징이 빛의 특징입니다. 그 마음도 빛입니다. 그 빛의 특징이 온 것이 빛의 성품이고, 빛의 성품이란 세상을 놓아 버린 성품입니다.