satta visuddhi와 dukkha ariya sacca 바로 보기 2
සප්ත විසුද්ධියට කමටහන් වැඩීමට නිවැරදි දුක්ඛ අරිය සත්යය දකින අයුරු - 2 කොටස
apriya jarāva dukayi.
싫은 늙음(jarā)이 괴로움입니다.
anika tamayi vyādhi. yam jātiyak priyada apriyayada ē jāti dekama lōkē tiyenavā. ē dekamat jarāvaṭa patvenavā. ē dekamat vyādhiyaṭa pat venavā. væhærilā yanavā.
다음은 vyādhi, 곧 병입니다. 좋아하는 jāti든 싫어하는 jāti든 그 둘은 다 세상에 있습니다. 그 둘 다 늙음에 이르고, 그 둘 다 병에 이르러 시들어 갑니다.
etakoṭa priya deyak væhærilā yanakoṭa apiṭa ēka dukayi. api ēkaṭa kæmati næha. anna apriya væhærīmak.
그런데 좋아하는 것이 시들어 갈 때 우리에게는 그것이 괴로움입니다. 우리는 그것을 바라지 않습니다. 바로 그것이 달갑지 않은 시듦입니다.
priyarīmak tiyenavā. yamak apiṭa aniṣṭhada apiṭa apriya eban̆du jātiyak tuḷa væhærīmak pat venavā. ēka apiṭa satuṭak misak dukak gena dennē næha. ehenam monavada apiṭa
반가운 시듦도 있습니다. 우리가 바라지 않고 싫어하는 그런 jāti 안에 시듦이 오면, 그것은 우리에게 기쁨을 줄 뿐 괴로움을 주지 않습니다.
gena dennē næha. ehenam monavada apiṭa yamkisi vyādhiyakin duka dennē? api priya nokarana vyādhiyak apiṭa āvānam api priya karana manāpa karana dēkaṭa vyādhiyak ena ekayi apiṭa duka innē. ehenam vyādhi api
그렇다면 어떤 병이 우리에게 괴로움을 줍니까? 우리가 좋아하지 않는 것에 병이 오면 몰라도, 우리가 좋아하고 마음에 들어 하는 것에 병이 오는 것, 그것이 우리에게 괴로움입니다.
ekayi apiṭa duka innē. ehenam vyādhi api dukkhā vyādhipi dukkhā apriya vyādhiyak ætda ēka dukayi.
그래서 'vyādhi api dukkhā', 'vyādhipi dukkhā'입니다. 싫은 병이 있다면 그것이 괴로움입니다.
menna yathārthaya.
이것이 있는 그대로의 모습입니다.
apriya vyādhayak tiyenavā nam anna ēkayi dunnē. ōka tamayi vyādhi api dukkhā kiyana ekayi vyādhipi dukkhā kiyana.
싫은 병이 있다면 바로 그것이 괴로움을 줍니다. 그것이 'vyādhi api dukkhā'라는 것이고, 'vyādhipi dukkhā'라는 것입니다.
ē vagēma maraṇayaṭa pat venakoṭat yam jātiyak haṭagannakoṭama priyamanāpa jāti tiyenavā, apriyamanāpa jāti tiyenavā. maraṇayaṭa patvenakoṭa ē priya manāpavaṭayi apriya amanāpa jātiyaṭayi okkoṭama uruvayi varaṇaya.
마찬가지로 죽음(maraṇa)에 이를 때에도, 어떤 jāti가 생겨날 때부터 좋고 마음에 드는 jāti가 있고 싫고 마음에 들지 않는 jāti가 있습니다. 죽음에 이를 때는 그 좋고 마음에 드는 것에도, 싫고 마음에 들지 않는 jāti에도, 모두에게 죽음이 물려받은 몫입니다.
apiṭa duka dennē koduven api priyamanāpayak mæṭilā giyot apiṭa duka denavā. api apriyā manāpayak mæṭilā giyot ēkat duka denavada?
우리에게 괴로움을 주는 것은 어느 쪽입니까? 우리가 좋아하고 마음에 들어 하는 것이 죽어 버리면 괴로움을 줍니다. 우리가 싫어하는 것이 죽어 버리면 그것도 괴로움을 줍니까?
ēka dukak æti vennē næha apiṭa oppu karanna bæ. api apriya nam amanāpa nam yam jātiyak monavā hō apriya amanāpa jātiyak næti velā giyot mærilā giyot api ēkaṭa kæmatiyi. apiṭa ēka dukak vennē næ. ehenam
그것이 괴로움이 된다고 우리는 증명할 수 없습니다. 싫고 마음에 들지 않는 어떤 jāti가 없어지거나 죽어 버리면 우리는 그것을 반깁니다. 우리에게 그것은 괴로움이 되지 않습니다.
kæmatiyi. apiṭa ēka dukak vennē næ. ehenam yathārthayama duka dakinna ōnē boruven navaṭṭannē nætuva avaṁkama pēna duka dakinna ōnē. ehenam apriya maraṇayak ætda yamak
그러니 있는 그대로의 괴로움을 보아야 합니다. 거짓으로 속이지 말고 정직하게 보이는 괴로움을 보아야 합니다.
ōnē. ehenam apriya maraṇayak ætda yamak priya svabhāvayen yuttanam madhura svabhāvayen yutta nam mē maraṇayaṭa api priya karannē næha. menna mēvā apiṭa dukayi.
그렇다면 싫은 죽음이 있다면 — 무언가가 좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔다면 그것의 죽음을 우리는 좋아하지 않습니다. 바로 이런 것들이 우리에게 괴로움입니다.
ehenam maraṇaṁ api dukkhan tamayi maraṇaṁpi dukkhaṁ kivvē. anna pada niruktiya maraṇaṁ api maraṇaṁpi api maraṇaṁ api kivvē apriya maraṇa apriya maraṇa dukayi. menna maraṇaṁpi dukaṁ kivvē.
그래서 'maraṇaṃ api dukkhaṃ'을 'maraṇampi dukkhaṃ'이라고 한 것입니다. 이것이 낱말 풀이(pada nirutti)입니다. maraṇaṃ api가 maraṇampi입니다. 'maraṇaṃ api'라고 한 것은 싫은 죽음, 싫은 죽음이 괴로움이라는 뜻입니다. 이것이 'maraṇampi dukkhaṃ'이라고 한 뜻입니다.
anna oya api meccara kivvā vacanaya lassanaṭa tērum karalā denna īḷan̆ga avasthāvē vāk kiyanavā.
우리가 이만큼 말한 이 낱말을 아름답게 풀어 주려고, 다음 자리에서 그 문장을 말합니다.
apiya ehi sampayōgō dukkhō apriya karannā vū vēvā samaga ekatu venna dena eka dukayi. anna api kiyana vacanayē arthaya hariyaṭa āvā.
'appiyehi sampayogo dukkho' — 싫은 것들과 함께 묶이게 되는 것이 괴로움입니다. 이제 우리가 말하는 낱말의 뜻이 제대로 들어맞았습니다.
apiya ehi sampayōgō apriya vū ēvā samagayēda dīmak ædē ēka dukayi. priya ēhi vippayōgō dukkō tamā piyehi vippayōgō dukkō kivvē. priya karannā vū dēvayayen venvīma dukayi.
'appiyehi sampayogo' — 싫은 것들과 만남이 있다면 그것이 괴로움입니다. 'piyehi vippayogo dukkho'라고 한 것은 좋아하는 것들에서 떨어지는 것이 괴로움이라는 말입니다.
ehenam mē lōkē tiyennē monavada? anna ē apriya samaga ekvenna vena eka lōka dharmatāvayak. anna ē priya svabhāvayangē ven vena eka lōka dharmatāvayak. ehenam mē
그렇다면 이 세상에 있는 것은 무엇입니까? 싫은 것과 묶여야 하는 것이 loka dhammatā, 곧 세상의 이치입니다. 좋은 것들과 떨어지는 것이 loka dhammatā입니다.
ven vena eka lōka dharmatāvayak. ehenam mē lōkaya tuḷa ehema novana lōkayak hoyanna næti nisā menna mēka mehemayi duken pirennē.
그러니 이 세상 안에서 그렇지 않은 세상을 찾을 수 없기에, 바로 이렇게 괴로움으로 가득 찹니다.
dukaṭa hētuva nisā koṭu venavā. dukaṭa pirilā hita haṭam vædaganna siddha venavā.
괴로움의 원인 때문에 갇히고, 괴로움으로 가득 차 마음이 그 안에 빠져들 수밖에 없습니다.
ehenam duka duka hæṭiyaṭa dakinna ōnē. dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva hæṭiyaṭa dakinna ōnē. dukaṭa hētuva priya svabhāvaya madhura svabhāvaya kiyalā dækkē nætnam. apiṭa siddha vennē mokakda? api duka dækalat næhæ dukaṭa hētuva dækalat næhæ. caturā arahatin dekak dækalā næ.
그러니 괴로움을 괴로움으로 보아야 하고, 괴로움의 원인을 괴로움의 원인으로 보아야 합니다. 괴로움의 원인이 좋은 성질, 달콤한 성질이라는 것을 보지 못했다면 우리에게 무슨 일이 일어납니까? 우리는 괴로움도 보지 못했고 괴로움의 원인도 보지 못했습니다. 네 가지 ariya sacca 가운데 두 가지를 보지 못한 것입니다.
vacanaya kiyāgena kiyā yāyayāṁ taṇhā pōnō bhavakā nandirāga sahagatā tattatra tattarābhinandanaya seya atidaṁ kāma taṇhā bhava taṇhā vibhava taṇhā kiyalā dukkha samudāraya satyaya tēruda? tēruṇāda?
'yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā' 하고 낱말만 외면서 dukkha samudaya ariya sacca를 이해했습니까? 이해되었습니까?
anna notērena tæna. tōraganna nam dæn nam oya kramayaṭa dakinna ōnē hariyākārayava dukayi dukaṭa hētuvayi.
바로 그곳이 이해되지 않는 자리입니다. 가려내려면 이제 이런 방식으로 제대로 괴로움과 괴로움의 원인을 보아야 합니다.
ehenam jātiyak tuḷa tiyenavā dukayi dukaṭa hētuvayi. jarāvak tuḷa tiyenavā duka saha dukaṭa hētuva vyādhiya tuḷat tiyenavā maraṇaya tuḷak tiyenavā. dukak saha dukaṭa hētuvak.
그렇다면 jāti 안에 괴로움과 괴로움의 원인이 있습니다. 늙음 안에도 괴로움과 괴로움의 원인이 있습니다. 병 안에도 있고 죽음 안에도 있습니다 — 괴로움과 괴로움의 원인이.
apriya dēval mærenavā nam api ēka priya karanavā.
싫은 것들이 죽는다면 우리는 그것을 반깁니다.
priya karanna priya karanna nam mokada karannē hena gahalā giyaekamayi hon̆da ōkaṭa hæn̆di kǣ velāvama giyakamayi hon̆da satuṭu venavā. mokakda
반긴다면 어떻게 합니까? '벼락 맞아 가 버린 게 잘됐다, 그놈은 그렇게 간 게 잘됐다' 하며 기뻐합니다.
velāvama giyakamayi hon̆da satuṭu venavā. mokakda velā tiyennē? apiṭa dæn priya svabhāvayak hambavelā. mokada api aniṣṭha apriyakāva vænasilā.
무슨 일이 일어난 것입니까? 이제 우리에게 좋은 성질이 생긴 것입니다. 왜냐하면 우리가 바라지 않던 싫은 것이 무너졌기 때문입니다.
ēkaṭa api satuu velā api uddāma venavā. uddāma vennaṭa mokada velā tiyennē? apē ātmalābhayaṭa apē vāsayaṭa api anikaṭa væsīmak vecca eka anikaṭa dukak karadarayak vecca eka gæna satuṭu venavā.
그것에 우리는 기뻐하고 들뜹니다. 들뜨게 된 데에는 무슨 일이 있었습니까? 우리 자신의 이득을 위해, 우리의 편안함을 위해, 다른 이에게 막힘이 된 것, 다른 이에게 괴로움과 곤란이 된 것을 두고 기뻐합니다.
api dannē nætuva koṭa vuṇā dukaṭa hētuvak nisā dukaṭa
우리는 모르는 채로 괴로움의 원인 때문에 괴로움에 갇혔습니다.
apriya amanāpahu yamkisi pudgalayōṭa hiṁgiyak hiṁsāvak vunā kiyalā anē sādhu ṭara vecca kamayi hari oṭa hina gahanama kiyana paramparāva
싫고 마음에 들지 않는 어떤 사람들에게 해코지와 해침이 일어났다고 '아, sādhu! 잘됐다, 그놈에게는 벼락이 떨어져야 한다'고 말합니다.
nætilā kiyanavā hon̆daṭama hon̆dayi. gamaṭa manusseṭa hiṭiya ægē hon̆daṭa api uddāmaya kiyannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mokakda? dvēśaya. dvēśa sahakata vacī karma mēkē pāpayak tiyenavā. hæbæyi api hituvē næha. ehema deyak gænnē. anna ē pāpaya væhilā giyā apē priya svabhāvayen madhura svabhāvaya
그것이 무엇입니까? dosa, 곧 성냄입니다. dosa와 함께하는 말의 kamma — 여기에는 pāpa가 있습니다. 그러나 우리는 그런 것을 생각하지 못했습니다. 그 pāpa는 우리의 좋은 성질, 달콤한 성질에 가려져 버렸습니다.
mokada api kæmatiyi sundara lōkayak tuḷa kāgenvā siṁ hiṁsāna bava jīvat vennē. ē apē priya svabhāvaya. namut lōkaya tuḷa
왜냐하면 우리는 아름다운 세상 안에서 누구에게서도 해침 없이 살기를 바라기 때문입니다. 그것이 우리의 좋은 성질입니다.
apē priya svabhāvaya. namut lōkaya tuḷa tiyennē ehema ekak nemeyi. ehema deyak lōkē næhæ. yampriya svabhāvayak matuura svabhāvayak koccara hon̆dak kiyaha allanna giyā nam apriya ama dēval valin vaṭa velā tiyennē ehena taran̆gayakaṭa bahinna velā tiyenavā. mahā taran̆gayak karanna velā tiyenavā.
그러나 세상 안에 있는 것은 그런 것이 아닙니다. 그런 것은 세상에 없습니다. 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질을 아무리 좋다며 붙잡으러 가도, 그것은 싫고 쓴 것들로 둘러싸여 있어서 다툼에 뛰어들어야 합니다. 큰 다툼을 벌여야 합니다.
api ē væḍē jaya gattayi kiyalā api saturu venavā nam satu velā tiyennē monavaṭada? tava ehekuṭa karadarayak dukak āpuvahama api santōsa venavā.
우리가 그 일에서 이겼다고 기뻐한다면 무엇에 기뻐한 것입니까? 다른 이에게 곤란과 괴로움이 왔을 때 우리는 기뻐합니다.
anikekuṭa anna ēyekuṭa karadarayak hiṁgiyak hiṁsāvak enakoṭa santōsa venavā nam mēka pāpayak.
다른 사람, 바로 그 사람에게 곤란과 해코지와 해침이 올 때 기뻐한다면 이것은 pāpa입니다.
anna ē pāpayaṭa koṭu venavā sundara lōkayak śānta lōkayak hoyanna giyot api.
아름다운 세상, 고요한 세상을 찾으러 가면 우리는 바로 그 pāpa에 갇힙니다.
dæn budu dahama koccara væhenavada ehenam pævætma tuḷa yam sundaratvayak gæna balāporottu venavā nam yam kenek ohu innē budu dahamen nemeyi.
이제 Buddha의 가르침이 얼마나 가려지는지 보십시오. 그러니 존재 안에서 어떤 아름다움을 바라는 사람이 있다면, 그는 Buddha의 가르침 안에 있지 않습니다.
pævætma tuḷa sundara lōkayaka hita pihiṭavā ganna deyak nǣha kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya dækalā nætnam api balāporottu venavā.
존재 안에는 마음을 둘 아름다운 세상이 없다고 Buddha께서 설하신 dharma를 보지 못했다면, 우리는 그런 것을 바랍니다.
hon̆da aihiṁsā sahagata samādhiyak hadāganna æhennam tavat.
게다가 해침 없는 좋은 사회를 만들고 싶어 합니다.
dæn mokada karannē? dr̥ṣṭiyu api dr̥ṣṭiya sparśayakin sparśa karalā tiyenavā aihiṁsā sahagata samādhiyā. koheda tiyennē? tavada tibuṇē? koyi kālē ehema ekak tibunē.
이제 무엇을 합니까? 우리는 해침 없는 사회라는 diṭṭhi, 곧 견해를 붙잡고 있습니다. 그런 것이 어디에 있습니까? 언제 있었습니까? 어느 때에 그런 것이 있었습니까?
abhihiṁsā sahagata samādhiyak lōkē bihi vecca davasak kāṭavat kiyanna puḷuvan.
해침 없는 사회가 세상에 태어난 날을 누가 말할 수 있겠습니까?
avihiṁsā sahagata samādhiyak nam lōkayak hædenavada?
해침 없는 사회로 세상이 만들어집니까?
sukkhaṁ kalla sukha vipākaṁ kiyana kalusuudu saha kaḷusudu vipāka valin haṭagatta mē lōkaya tuḷa næhat pav vin̆dinnayi pin vin̆dinnayi dekaṭama haṭagatta lōkaya tuḷa dukayi sæpayi dekama vin̆dina lōkaya tuḷa sæpa vin̆dik vin̆dina śānta vū praṇīta vū lōkayak mēkē mavanna hæduvot api yathārthayavat tilā tiyenavā. apē mānasikatvaya avidyāvala.
'kaṇhasukka kaṇhasukkavipāka'라고 하는 검고 흰 것, 검고 흰 과보에서 생겨난 이 세상, pāpa도 겪고 puñña도 겪도록 둘 다를 위해 생겨난 세상, 괴로움과 즐거움을 둘 다 겪는 이 세상 안에서 즐거움만 겪는 고요하고 뛰어난 세상을 지어내려 한다면, 우리는 있는 그대로의 사실조차 놓친 것입니다. 우리의 마음가짐이 avijjā 속에 있습니다.
hæbæyi lovturā budupiyāṇan vahansē allapu væṭa hiṭapu cunda sūkarayin karanna bæliætinna oya hētuvaku. mokada hētu? mē lōkayē śāntavarun bihivecca lōkayak karanna bæha. ehema hētu næha.
그러나 세상을 넘어선 Buddha께서도 바로 옆 울타리 너머에 살던 돼지 잡이 Cunda를 어찌하지 못하신 것도 그 까닭입니다. 무슨 까닭입니까? 이 세상을 성인들만 태어나는 세상으로 만들 수는 없습니다. 그럴 원인이 없습니다.
duka sæpa karalā duk vipākayi sæpa vipākayi dekaṭama bhuktivanta gōcara kara satvayāgē jīvita pævætmak geniyana vipāka pævætmak genaniyana lōkaya. api hitā gattot sæpa sahagatama lōkayak śānta lōkayak bihi karanna ōnē kiyalā. mēka hētu næti katāvak.
괴로움과 즐거움, 괴로운 과보와 즐거운 과보 둘 다를 누리고 마주하며 중생의 삶을 이어 가는, 과보의 삶을 이어 가는 세상입니다. 가장 즐겁고 고요한 세상을 만들어야 한다고 우리가 생각한다면, 이것은 근거 없는 이야기입니다.
dharmānukūla næti katāvak venavā. ehenam apē dr̥ṣṭiyak misak venakat tibilā tiyenavā. avidyāva nisā apiṭa dr̥ṣṭiyak æti venna puḷuvan śāntuvarungen piricca lōkayak kavada hari api goḍa nagamu.
dharma에 맞지 않는 이야기가 됩니다. 그렇다면 그것은 우리의 diṭṭhi일 뿐 다른 무엇도 아닙니다. avijjā 때문에 우리에게 '언젠가는 성인들로 가득한 세상을 세우자'는 diṭṭhi가 생길 수 있습니다.
ehenam ēka avidyā sahagatta dr̥ṣṭiyak misā ættak nemeyi. namut ē nisāda kī denek duk venavada?
그러니 그것은 avijjā에 물든 diṭṭhi일 뿐 진실이 아닙니다. 그런데 그 때문에 얼마나 많은 사람이 괴로워합니까?
kiyana kī denek kiyana dē denavada?
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē ban̆du ava karana aya, mē asādhāraṇa karana aya ovun vænasenna ōnē. ovun næti velā yanna ōnē. raṭak hadanna bæhæ unvaya karalā. dæn sādhāraṇa raṭak hadana dr̥ṣṭiya apē hitaṭa ævidilā apiṭa vada denavā. api mokada karannē? ēka hadāgannakan apiṭa spasuvak nætuva dan̆galanavā.
'이런 나쁜 짓을 하는 자들, 이런 불공정한 짓을 하는 자들은 무너져야 한다, 없어져야 한다, 그자들을 두고는 나라를 만들 수 없다.' 이제 공정한 나라를 만든다는 diṭṭhi가 우리 마음에 들어와 우리를 괴롭힙니다. 우리는 어떻게 합니까? 그것을 이룰 때까지 쉼 없이 몸부림칩니다.
hadanna bæri deyak karanna. hin nisā api spa nætuva mærenna siddha venavā nisā. asahanaya mærenna siddha venavā nisā hadalā mærennā hambavennē næha kavadāva
만들 수 없는 것을 하려고 말입니다. 그래서 우리는 쉼 없이, 불안 속에 죽어 가야 하니, 그것을 이루고 죽는 일은 결코 없습니다.
lovturā budupiyāṇan vahansēṭat væḍiyi. mē lōkē hadanna tava kenek hiṭiyāyi kiyalā api kiyanna tiyenavā.
세상을 넘어선 Buddha보다 더 이 세상을 고칠 다른 누가 있었다고 우리가 말할 수 있겠습니까?
lōkē hiṭapu mahāma dhārśanika. mahāma vidyāgnayan siyalu hētuphala yathārthayan pennapu kenā. yam sugatiyak labanna puḷuvan nam uparimīma pennapu uttamayan vahansē.
세상에 있었던 가장 위대한 사상가, 가장 위대한 과학자, 모든 원인과 결과의 사실을 보여 주신 분, 얻을 수 있는 좋은 곳(sugati)이 있다면 그 끝까지 보여 주신 거룩한 분입니다.
unvahansēvat pennuvē nǣha. siyallō siyalu ākārayen sugatigāmī karana mārgaya. siyallanṭa siyalu ākārayen saṁsunva śāntava jīvat venna puḷuvan mē lōkayā. ehema ekak hadanna bæri bava unvahansēlā yathārthayen danna nisā ōkaṭa ata gæhuvē næha. namut ada mokada velā
그분조차 보여 주지 않으셨습니다 — 모든 이를 모든 방식으로 sugati로 이끄는 길, 모든 이가 모든 방식으로 평온하고 고요하게 살 수 있는 이 세상을. 그런 것을 만들 수 없다는 것을 그분들은 있는 그대로 아셨기에 거기에 손대지 않으셨습니다.
ōkaṭa ata gæhuvē næha. namut ada mokada velā tiyennē? lovturā budunṭa karanna bæri. væḍak karanna api ata gahanavā.
그런데 오늘날 무슨 일이 벌어졌습니까? 세상을 넘어선 Buddha도 하실 수 없던 일에 우리가 손을 댑니다.
apiṭa puḷuvanda? anna avidyāvē saṁkalpayak. dæn mē yathārthaya dakinna ōnē.
우리가 할 수 있겠습니까? 바로 그것이 avijjā의 생각입니다. 이제 이 사실을 보아야 합니다.
itin mēka dækkā nam apiṭa tērum ganna puḷuvan vam issellama api yana maga mokakda?
그래서 이것을 보았다면, 맨 먼저 우리가 가는 길이 무엇인지 이해할 수 있습니다.
ā maggāmaga gnāna darsana viśuddhiya apiṭa ōnē. mārgaya mēkayi, amārgaya mēkayi kiyalā dækkē næti kenā. tērum ganna bæri nisā nānā prakāra dr̥ṣṭi valaṭa bæhælā.
아, 우리에게는 maggāmagga ñāṇadassana visuddhi가 필요합니다. 이것이 길이고 이것이 길 아닌 것이라고 보지 못한 사람은 이해하지 못하기 때문에 갖가지 diṭṭhi에 빠집니다.
siyalu śāntavarungen piricca samādhiyak hadanna hadanavā. siyalu dāmarikayangen tora samādhiyak hadanna hadanavā.
모든 성인으로 가득한 사회를 만들려 합니다. 모든 불량배가 없는 사회를 만들려 합니다.
ehenam api etanadima dækalā tiyenna ōnē mārgaya ēka nemeyi. ehema mārgayak nǣ. ehenam ēka amārgayak.
그렇다면 우리는 바로 거기서 보았어야 합니다 — 길은 그것이 아니다, 그런 길은 없다. 그러니 그것은 길 아닌 것입니다.
ehenam maggāmaga gnāna darśana viśuddhiya læbuṇā nam eyāṭa kampā nǣhanē. eyā dannavanē mēka hari maga mēka væradi maga mēka nivan maga mēka giniīma maga mārga deka dannavā. mēka kaḷa hækima mēka nokaḷa hækima ēkat dannavā.
그렇다면 maggāmagga ñāṇadassana visuddhi를 얻었다면 그에게는 흔들림이 없지요. 그는 압니다 — 이것이 옳은 길이고 이것이 그른 길이며, 이것이 nibbāna의 길이고 이것이 불타는 길이라는 두 길을 압니다. 이것은 할 수 있는 것이고 이것은 할 수 없는 것이라는 것도 압니다.
ehenam anna api sapta viśuddhiyen mūlika vaśayen dakinna ōna pættam. maggāmaga gnāna darśana viśuddhiyan dakinna ōnē. nivan san̆dahā maṭa yamak karagata hækida lōkayāṭa yamak kara hækida menna mē pamaṇakin ēka kaḷa hæki. mehen ehāṭa bæha.
그러니 satta visuddhi에서 기본으로 보아야 할 쪽이 바로 이것입니다. maggāmagga ñāṇadassana visuddhi를 보아야 합니다. nibbāna를 위해 내가 무엇을 할 수 있는지, 세상 사람들에게 무엇을 해 줄 수 있는지 — 바로 이만큼까지는 할 수 있고, 여기서 넘어서는 할 수 없습니다.
ēka dækenek nam apiṭa maggāmagya gnāna darśana viśuddhiyak nætnam paṭipadā gnāna darśanayak pahaḷa venna vidihak næha. pratipadāva kohomada gannē? anna dækagattē.
그것이 보이지 않는다면, 우리에게 maggāmagga ñāṇadassana visuddhi가 없다면 paṭipadā ñāṇadassana가 생겨날 길이 없습니다. paṭipadā를 어떻게 얻겠습니까? 바로 그것을 보아서 얻는 것입니다.
dæn mē ṭika api tērum ganna ōnē mūlikavayi dukkhārya satyaya gæna dænagena inna ōnē karmasthānayak ganna ssiya tava ṭikak api vigraha karagamu.
이제 이것을 우리는 기본으로 이해해야 합니다. kammaṭṭhāna를 잡으려면 dukkha ariya sacca를 알고 있어야 하므로 조금 더 풀어 봅시다.
apiyehi sampayōgō dukkhō īḷan̆gaṭa apriya vannā vū yamak ætda ēvā samaga ekatu vīma dukayi. priyehi vippayōgō dukkhō ehenam apriya sampayōgayak næti priya vippayōgayak næti lōkayak hoyanna nǣ. menna lōka dharmatāvayak. menna mē lōka dharmatāva ekkarā nāyāmayak.
'appiyehi sampayogo dukkho' — 다음으로, 싫은 것이 있다면 그것과 함께 묶이는 것이 괴로움입니다. 'piyehi vippayogo dukkho'. 그렇다면 싫은 것과의 만남이 없고 좋은 것과의 헤어짐이 없는 세상은 찾을 수 없습니다. 이것이 loka dhammatā입니다. 이 loka dhammatā는 하나의 정해진 법칙(niyāma)입니다.
ēka ēka apiṭa siddhānta. mē vidyānukūla siddhānta kiyannē mēvaṭa misak mēka mē buduhāmuduruvō dēśanā karapu venama padavælak nemeyi.
그것이 우리에게는 이론입니다. 과학적 이론이라는 것은 바로 이런 것을 말하는 것이지, 이것이 Buddha께서 설하신 따로 떨어진 글귀가 아닙니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā kātya satya siddhānta mahā vidyātmayek vidyā siddhānta idiripat karalā tiyenavā. ē vacanayen ganna kiyalā mama nitarama kiyannē mokada nætnam budurajāṇan vahansē budu baṇa kiyā tiyenavā kivvot ehema minissu hævaṭa ēka bauddhayanṭa vitarayi apiṭa næhænē kiyalā ehema nigamanayaṭa bahinavā. mahā vidyāgnayek vidyā siddhāntaya idiripat karalā tiyenavā. ehenam kisima jāti kulamala āgamyēdī katāvak ēkē næhæ.
Buddha께서 설하신 참된 이론 — 위대한 과학자가 과학 이론을 내놓은 것입니다. 내가 늘 그런 말로 받아들이라고 하는 까닭은, 그렇지 않고 'Buddha께서 불교 설법을 하셨다'고 하면 사람들이 대개 '그것은 불자들만을 위한 것이지 우리와는 상관없다'고 결론짓기 때문입니다. 위대한 과학자가 과학 이론을 내놓은 것입니다. 그렇다면 거기에는 어떤 민족·계급·종교의 이야기도 없습니다.
ehenam anna ē mahā vidyāgnā idiripat karapu vidyā siddhānta podu minis vargayāṭama ayiti. podu satvayāṭama himi.
그러니 그 위대한 과학자가 내놓은 이론은 모든 사람에게 속합니다. 모든 중생의 것입니다.
ē nisā ēka dakinna ōnē. ēsā budurajāṇan vahansē āgamika nāyakayek nemeyi. āgam kaṭuvarayakut neveyi. āgam hadapu kenek neveyi. okkoma āgam pættaka dālā. ōvā pattē gihilalā maṭa hoyāganna bæmvā satyaya mokakda kusalaya mokakda kiyalā mama hoyāgannam kiyalā kiṁ satya gavēsī kiṁ kusala gavēsī kiyalā ē pasupata gavēṣaṇaya karalā hiṭan gihillā hoyā gattā misā. ætta ēni ē nisā
그래서 그것을 보아야 합니다. Buddha께서는 종교 지도자가 아닙니다. 종교를 세운 분도 아닙니다. 종교를 만든 분이 아닙니다. 모든 종교를 한쪽으로 밀어 두고, '이런 데서는 내가 찾을 수 없다, 진리가 무엇이고 kusala가 무엇인지 내가 찾겠다' 하며 'kiṃ saccagavesī, kiṃ kusalagavesī', 그 길을 찾아 나서서 찾아내신 것일 뿐입니다. 그것이 사실입니다.
hoyā gattā misā. ætta ēni ē nisā vidyāgnayek visin mahā vidyāgnaya tattvayaṭa patvelā anna ē vidyā siddhānta lōkayaṭa kiyā dunā menna āgamak, jātiyak, kulayak bhēdayak karagannē nætuva menna mēka hitalā balanna
그러니 한 과학자가 위대한 과학자의 자리에 올라 그 이론을 세상에 가르쳤습니다 — 종교·민족·계급의 차별을 두지 말고 이것을 생각해 보라고.
mona vagē mē kivvā kamak nǣha sammatiya. mēka ættada kiyalā hitalā balanna ætta kiyalā væṭahuṇā nam piḷiganna nætnam tava hitalā balanna.
누가 무엇이라 했든 상관없으니 이것이 사실인지 생각해 보라, 사실이라고 깨달아지면 받아들이고, 아니면 더 생각해 보라고 했습니다.
boruva kiyalā væṭahenna hētu næha. mokada mēka satya siddhāntayak nisā. menna mēka tamayi budurajāṇan vahansē pennuvē menna mē ṭika mē duka kiyannē mokakdalā balāganna.
거짓이라고 깨달아질 까닭이 없습니다. 이것은 참된 이론이기 때문입니다. 바로 이것이 Buddha께서 보여 주신 것입니다 — 이 괴로움이 무엇인지 알아보라고.
yam piccaṁ nalabampi dukkhaṁ yampi iccaṁ kiyana ekayi yam piccaṁ kivvē. yamkisi icca deyak yam iccatvayak kæmættak. læbennē nædda? anna ēka dukayi. ehenam kæmætta mokakda?
'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ'. 'yampicchaṃ'이라 한 것은 'yampi icchaṃ'입니다. 어떤 바라는 것, 어떤 바람과 원함이 얻어지지 않습니까? 바로 그것이 괴로움입니다. 그렇다면 그 바람이 무엇입니까?
api balāporottu vena śānta sundara lōkayak kæmætta. priya svabhāvaya madhura svabhāvaya venas vennē nætnam. apriya amaduru dēkaṭa gōcara venna vennē nætnam. ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya gevilā vænasilā yannē nætnam api balāporottu venavā anna ehema ekak.
우리가 바라는 고요하고 아름다운 세상, 그것이 바람입니다. 좋은 성질, 달콤한 성질이 바뀌지 않는다면, 싫고 쓴 것을 마주하지 않아도 된다면, 그 좋고 달콤한 성질이 닳아 무너지지 않는다면 — 우리는 그런 것을 바랍니다.
anna ē icca vū kæmætta apiṭa labanna bæ. yam piri iccaṁ nolabatē anna ēka dukayi.
그 바라는 원함을 우리는 얻을 수 없습니다. 'yampicchaṃ na labhati' — 바로 그것이 괴로움입니다.
saṁkittēna paṁca upādānakkha kandā dukkhā kiyana eka tōranna gihillā koṭa kiyanavā nam paṁca upādānaskandhayama dukayi kiyalā tōranavā.
'saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā'라는 것을 풀이하면서, 짧게 말하면 다섯 upādānakkhandha가 바로 괴로움이라고 풀이합니다.
dæn upādānaskandhaya dukayi kiyalā kiyanakoṭama upādāna kaḷē mokakda? taṇhā patyā upādāna upādāna kalē taṇhāven. taṇhāva koyida haṭagannē? yaṁ lōkē piyarūpaṁ sāta rūpaṁ etsā taṇhā uppajjamāṇā uppajjati etta nivīsamāṇā nivīssati. lōkē yam priya svabhāvayak ætda madhura svabhāvayak ætda ē tr̥ṣṇāva ehi haṭagannavā ehi pavatinavā. ehenam
이제 upādānakkhandha가 괴로움이라고 할 때, upādāna 한 것은 무엇입니까? 'taṇhā paccayā upādānaṃ' — taṇhā로 upādāna 했습니다. taṇhā는 어디서 생깁니까? 'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati'. 세상에 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질이 있다면 taṇhā는 거기서 생기고 거기에 머뭅니다.
tr̥ṣṇāva ehi haṭagannavā ehi pavatinavā. ehenam upādāna karalā tiyennē lōkayē yam priya svabhāvayak æda matura svabhāvayak æda upādāna kaḷē ēkanē.
그렇다면 upādāna 한 것은 세상의 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질이니, upādāna 한 것은 바로 그것이지요.
koṭiyen kiyanavā nam mē upādāna pahama dukayi kivvot upādānaya priyayi. upādānaya dukayi kiyalā koheda pennannē? upādānaya nam dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva piyayida? madhurayida?
짧게 말해 이 다섯 upādāna가 모두 괴로움이라고 하면, upādāna는 좋은 것입니다. upādāna가 괴로움이라고 어디서 보여 줍니까? upādāna라면 괴로움의 원인입니다. 괴로움의 원인이 좋은 것입니까? 달콤한 것입니까?
ehenam paṁca upādānaskandhaya kiyalā kiyannē lōka sammatiyē dukak nemeyi. paṁca upādānaskandhaya dukaṭa hētu velā tiyennē ōka tamā.
그렇다면 pañcupādānakkhandha라는 것은 세상 사람들이 흔히 말하는 괴로움이 아닙니다. pañcupādānakkhandha가 괴로움의 원인이 된 것이 바로 그것입니다.
priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yutta nisā yam rūpayak upādānaya karanavā nam siyalu rūpa upādāna karannē næ. upādānaya karannē monavada? priya nisā madhura nisā tiyena rūpa
좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔기에 어떤 rūpa를 upādāna 한다면 — 모든 rūpa를 upādāna 하지는 않습니다. upādāna 하는 것은 무엇입니까? 좋기 때문에, 달콤하기 때문에 있는 rūpa입니다.
yam vēdanāvak priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yuttanavā ēka upādāna karanavā. anna vēdanāva upādānaskandhayaṭa væṭennē ēka.
어떤 vedanā가 좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔다면 그것을 upādāna 합니다. vedanā가 upādānakkhandha에 드는 것은 그 때문입니다.
dæn yam yam saṁgnāvak priya nam madhura nam ēka upādāna karanavā. saṁgnāva upādānaskandhayaṭa ahuvē ēka. apriya nam amadunā upādānaya karanna balanna næha. venna balanavā.
이제 어떤 saññā가 좋고 달콤하다면 그것을 upādāna 합니다. saññā가 upādānakkhandha에 걸리는 것은 그 때문입니다. 싫고 쓰다면 upādāna 하려 하지 않고, 떨어지려 합니다.
yam saṁkhārayak piyanam madura nam ēka upādānaya karanavā.
어떤 saṅkhāra가 좋고 달콤하다면 그것을 upādāna 합니다.
yam viññāṇayak piyanam madura nam ēka upādānaya karanna balanavā. ehenam mokakda
어떤 viññāṇa가 좋고 달콤하다면 그것을 upādāna 하려 합니다.
upādānaya karanna balanavā. ehenam mokakda pennuvē? saṁkhītta ēna paṁca upādānakkhandhā saṁkhr̥ttiya kiyannē onna ē paṁca upādānaskandhaya sakas kirīma san̆dahā karana kaṭayattak ætda? ēka dukayi.
그렇다면 'saṃkhittena pañcupādānakkhandhā'로 무엇을 보여 주신 것입니까? 여기서 saṃkhitta라는 것은, 그 다섯 upādānakkhandha를 짓기 위해 하는 일이 있다면 그것이 괴로움이라는 뜻입니다.
saṁkhitta ēna ēna paṁca upādānaskandhā dukkhā kiyana nisā saṁkhitna paṁca upādānaskandhā dukkhā kiyalā pada sambandha velā tiyennē.
'saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā'라고 하기에, 'saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā'라고 낱말이 이어져 있습니다.
saṁkhitta yēna paṁca upādānaskandhaṁ yam paṁca upādānaskandhayak ætda anna ēka sakas kirīmaṭa karana kr̥ttiyak ætda anna ēka dukayi.
'saṃkhitta-yena pañcupādānakkhandhaṃ' — 어떤 다섯 upādānakkhandha가 있다면, 그것을 짓기 위해 하는 일이 있다면 바로 그것이 괴로움입니다.
anna sabbē saṁkhārā dukkhāti kivvata priya nisāma madhura nisāma ē priya svabhāvaya madhura svabhāvayen atavidenna bæruva anna ē upādānaskandha paha labāganna kaṭayutu karanna darāganna yam kaṭayuttak karanavada api hitenavada menna mēka dukayi. koṭa kivvot paṁca
'sabbe saṅkhārā dukkhā'라고 한 것도 바로 그것입니다. 좋기 때문에, 달콤하기 때문에 그 좋고 달콤한 성질을 놓지 못해, 그 다섯 upādānakkhandha를 얻으려 애쓰고 지니려고 무슨 일을 하거나 무슨 생각을 한다면, 바로 이것이 괴로움입니다.
menna mēka dukayi. koṭa kivvot paṁca upādānaskandhaya dukayi kiyalā tōrapuvahama apiṭa sampūrṇa arthaya gihillā væhilā giyā dukrya satyaya væhuṇā.
짧게 말해 다섯 upādānakkhandha가 괴로움이라고 풀이하자, 우리에게서 온전한 뜻이 가려져 버렸고 dukkha ariya sacca가 가려졌습니다.
dæn pæhædiliva tiyennē duka. hon̆daṭa tērum ganna kisima kena vicanaya karanna bæri duka dæn otana kiyavuṇā.
이제 분명한 것은 괴로움입니다. 잘 이해하면 누구도 반박할 수 없는 괴로움이 이제 거기서 말해졌습니다.
dæn menna mēkē hæn̆gavicca duka hæn̆gilā tiyena ākāraya mēkayi kiyalā kivvahama ēka ehema nemeyi kiyanna vidihak næhæ. hon̆daṭa pæhædili āśvādayan passē yanna veha vin̆din̆dinavā. āśvādayak lōkaya passē yanna tibunē nætnam satvayāṭa veheta vin̆da vin̆da særinna deyak nǣha. ē nisayi budurajāṇan
이제 여기서 드러난 괴로움이 이렇게 드러나 있다고 말하면, 그렇지 않다고 말할 길이 없습니다. 분명히, 맛(assāda)을 좇아가야 하기에 지침을 겪습니다. 세상의 맛을 좇아갈 일이 없었다면 중생이 지침을 겪고 또 겪으며 떠돌 까닭이 없습니다.
særinna deyak nǣha. ē nisayi budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē lōkayē yam priya svabhāvayak madhura svabhāvayak ætda ē nisāma lōka sattvayava særi saranavā.
그래서 Buddha께서 세상에 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질이 있기에 바로 그 때문에 세상의 중생이 떠돈다고 설하셨습니다.
ehema deyak notibuṇamma særisaranna hētu næha.
그런 것이 없다면 떠돌 까닭이 없습니다.
dæn budurajāṇan vahansē hariyaṭama ætta pennuvā. passē vigraha karanna gihillā bhāṣā rītiyanavā apiṭa siṁha artha denna giyāma oya tæn siyum vidihaṭa væhilā giyā. dukkhārya satyaya væhuṇa hoyāganna bæruva giyā.
이제 Buddha께서는 정확히 사실을 보여 주셨습니다. 나중에 풀이하면서 말의 규칙에 따라 우리에게 싱할라어 뜻을 주려다 보니 그 자리들이 미묘하게 가려져 버렸습니다. dukkha ariya sacca가 가려져 찾을 수 없게 되었습니다.
menna mēkayi siddha vuṇē. ehenam mokakda dæn api dakinnē? onna duka piḷiban̆dava vigraha karalā tibuṇā oya yathārthayen api ekak dakinavā. lōka dharmatāvayak.
이것이 일어난 일입니다. 그렇다면 이제 우리는 무엇을 봅니까? 괴로움에 대해 풀이해 둔 그 사실에서 우리는 하나를 봅니다 — loka dhammatā입니다.
mē lōkaya oya dharmatāvaya ikmavāgena pavatvanna puḷuvan kisima samataya kisima tænak nǣha. lōkayayi yamak yam tænaka pavatinavā nam onna oya kiyana dharma hāvaṭa anuvayi pavatinnē. ehenam
이 세상이 그 이치를 넘어서 이어 갈 수 있는 힘도, 자리도 없습니다. 세상에서 무엇이든 어디에 있다면 바로 그 dharma의 이치에 따라 있습니다.
kiyana dharma hāvaṭa anuvayi pavatinnē. ehenam api ēkak dakinavā. yamak apiṭa priya svabhāvayen, madhura svabhāvayen yutta nam yam rūpayak, śabaddhayak, gandhayak, rasayak, sparśayak, dharmayak priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yuttanam ōka hæmavelēma apriya ama dēval valin ōka vahagannavā.
그렇다면 우리는 하나를 봅니다. 무엇이 우리에게 좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔다면 — 어떤 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma가 좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔다면 — 그것은 언제나 싫고 쓴 것들로 덮입니다.
apriya amatuu dēval oya karā ham̆bā enavā. ōka vaḷak bæhæ. onna dharmatāvaya. ehenam ēkaṭa api kæmati næha. namut siddha venavā. ē vagēma mē
싫고 쓴 것들이 그것을 향해 쫓아옵니다. 그것을 막을 수 없습니다. 이것이 이치입니다. 우리는 그것을 바라지 않지만 일어납니다.
kæmati næha. namut siddha venavā. ē vagēma mē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya gevilā yanavā. ēka ven karalā tiyāganna puḷuvan ekak nemeyi. mokak nisāda? gevena daham æsuru
마찬가지로 이 좋은 성질, 달콤한 성질은 닳아 없어집니다. 그것은 따로 떼어 둘 수 있는 것이 아닙니다.
nemeyi. mokak nisāda? gevena daham æsuru karannē mærena daham jarāvaṭa pat vena væhærena daham æsuru karennē tamayi ara priya svabhāvaya matuura svabhāvaya ē tuḷin yoknæn vunē. ē nisā monama vidihen api
왜 그렇습니까? 닳아 없어지는 dhamma에 기대고, 죽는 dhamma, 늙음에 이르고 시드는 dhamma에 기대어서야 그 좋은 성질, 달콤한 성질이 그것을 통해 드러났기 때문입니다.
vunē. ē nisā monama vidihen api balāporottu vunāṭa mē priya svabhāvaya mē madhura svabhāvaya novænasēvā. nodiāvā, nomærēvā, vināśa novēvā kiyalā balāporottu vunāṭa ēka karanna puḷuvan deyaknē. dæn sǣma
그래서 우리가 아무리 '이 좋은 성질, 이 달콤한 성질이 무너지지 않기를, 닳지 않기를, 죽지 않기를, 망가지지 않기를' 바라도, 그것은 할 수 없는 일이지요.
vunāṭa ēka karanna puḷuvan deyaknē. dæn sǣma siyalu priya svabhāvayak ætda matura svabhāvayak ætda koccara kæmæti vunat gevilalā yanavā. kænasilā yanavā. kæmati sē næha. ēkaṭa viruddhava vena dahamavat enna epāma mēka rækenna ōnǣ kiyalā hituva ara hariyannē næha. bāhira viruddha dahamalin eka vahagannavā.
이제 모든 좋은 성질, 달콤한 성질은 아무리 바라도 닳아 가고 무너져 갑니다. 바라는 대로 되지 않습니다. 그에 맞서는 다른 dhamma조차 오지 말고 이것이 지켜져야 한다고 생각해도 그렇게 되지 않습니다. 바깥의 맞서는 dhamma들이 그것을 덮어 버립니다.
menna lōka dharmatāvaya. menna dharmaya dækkā kiyannē tripiṭakayakaṭa paṭan kaḷā nemeyi. onna ōka dakina ekayi. ōka dækkana eyā lōka dharmayama dækkā. menna mēkaṭa kiyanavā lōkē dharmaya. nivan dakina dharmaya kiyannē onna ōkayi. nivan dakinna oya dharmaya dakinna ōnē.
이것이 loka dhammatā입니다. dharma를 보았다는 것은 tipiṭaka를 외웠다는 것이 아닙니다. 바로 이것을 보는 것입니다. 이것을 보았다면 그는 loka dharma 자체를 본 것입니다. 이것을 세상의 dharma라 합니다. nibbāna를 보는 dharma란 바로 이것입니다. nibbāna를 보려면 이 dharma를 보아야 합니다.
oya ṭika dækka nam api dænagannavā mēkada lōkē kiyannē? mēkada sārayi kiyalā hitāgena hiṭiyē? mēkada vaṭinavayi kiyalā hitāgena hiṭiyē. ehenam mēka vaṭinna vidihak næhænē. kæmati sē næti nisā mēka dukak
이것을 보았다면 우리는 압니다 — 이것이 세상이라는 것인가? 이것을 알맹이라고 생각하고 있었나? 이것을 값지다고 생각하고 있었나? 그렇다면 이것이 값질 길이 없지요.
næhænē. kæmati sē næti nisā mēka dukak enavā. ehenam mē duka svabhāvaya nemeyi api mē duka kiyannē. ē priyamanāpa svabhāvaya kæmati sē næha. oya kiyannā vū duk valin vahaganna. oya duk valin vahaganna næti priyamanāpayak, madhura svabhāvayak lōkayē vidyāmāna karanna kramayak nǣhæ. ehema tænak nǣha.
바라는 대로 되지 않기에 이것에서 괴로움이 옵니다. 그렇다면 우리가 말하는 이 괴로움은 괴로움의 성질 그 자체가 아닙니다. 그 좋고 마음에 드는 성질이 바라는 대로 되지 않는 것입니다. 앞서 말한 괴로움들로 덮입니다. 그 괴로움들로 덮이지 않는 좋고 마음에 드는 것, 달콤한 성질을 세상에 드러낼 방법은 없습니다. 그런 곳은 없습니다.
yam tænaka lōkayē priya svabhāvayak, madhura svabhāvayak vidyāmāna karagannavā nam onna oya kiyannā vū vā ādīnava paramparāven vahaganna ekak. ehenam ē kæmati sē næhæ kavadāvat. ehenam priyamanāpa vū duka
세상 어디에서 좋은 성질, 달콤한 성질을 드러낸다면, 그것은 앞서 말한 재난(ādīnava)들이 줄줄이 덮어 버리는 것입니다. 그러니 그것은 결코 바라는 대로 되지 않습니다.
kavadāvat. ehenam priyamanāpa vū duka priyamanāpa vū sænasīma kæmati sē nætnam. ehema ekak goḍanaganna kramayakut nætnam. ī passē yanavā nam dukaṭama taman gōcara vennavā. yamā kæmati sē nædda anna ē kæmati sē nætikamamayi duka. yada aniccantaṁ dukkhā.
그렇다면 좋고 마음에 드는 즐거움, 좋고 마음에 드는 편안함이 바라는 대로 되지 않는다면, 그런 것을 세울 방법도 없다면, 그 뒤를 좇아가면 자기 자신이 괴로움만 마주하게 됩니다. 무엇이 바라는 대로 되지 않는다면, 바로 그 바라는 대로 되지 않음이 괴로움입니다. 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ'.
yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. dæn mēkaṭa tarka vāda karanna bæhæ kisi kenekuṭa kæmati sē nætnam dukamayi. kæmati sē tiyena nam dukaknē. kæmati sē tiyena lōkayak mavanna hæduvaṭa gonnaganna hæduvaṭa ehema lōka dharmatāvayak næha. anna lōka dharmatāvaya dækkadāṭa nigamanayak enavā. ehenam ehema
무엇이 바라는 대로 되지 않는다면 그것이 괴로움입니다. 이제 여기에 대해서는 누구도 따지고 들 수 없습니다. 바라는 대로 되지 않는다면 괴로움일 뿐입니다. 바라는 대로 있다면 괴로움이 아니지요. 바라는 대로 있는 세상을 지어내려 해도, 쌓아 올리려 해도 그런 loka dhammatā는 없습니다. loka dhammatā를 본 날 결론이 나옵니다.
dækkadāṭa nigamanayak enavā. ehenam ehema dēval duklama misak. ē āśvādaya passē giyot dukaṭa væṭenna siddha venavā misā. kavadāvat duken tora karagatta āśvādaya ven karanna lōka dharmatāvayaknē.
그렇다면 그런 것들은 괴로움일 뿐입니다. 그 맛을 좇아가면 괴로움에 떨어질 수밖에 없습니다. 괴로움 없는 맛을 따로 떼어 내는 loka dhammatā는 결코 없지요.
ehenam koccara piya svabhāvayen madhura svabhāvayen tibuṇat passen giyot væṭennē dukaṭa nam ganna nigamanaya mokakda yamkisi dukak enavā nam ē duk ena væḍapila anātha væḍapilak misak, anartha væḍapirilak misak allaganna yam dukkhaṁ tada anattā yamak dukada ēka anattayi. anatta saṁhi anna
그렇다면 아무리 좋은 성질, 달콤한 성질을 지녔어도 좇아가면 떨어지는 곳이 괴로움이라면, 내릴 결론은 무엇입니까? 어떤 괴로움이 온다면 그 괴로움이 오는 일의 짜임은 기댈 데 없는 짜임, 이로움 없는(anattha) 짜임일 뿐 붙잡을 것이 아닙니다. 'yaṃ dukkhaṃ tad anattā' — 무엇이 괴로움이면 그것은 anatta입니다.
dukada ēka anattayi. anatta saṁhi anna anātmayi kiyalā ōkaṭa tōranna. ātma kiyannē æta. anātma kiyannē næta.
그것은 'anattha saṃhita'인데, 이것을 anātma라고 풀이해 버립니다. ātma는 '있다'는 것이고, anātma는 '없다'는 것입니다.
ætu ekāntiyagē næta yanuva ekāntayaka tathāgatayan vahansē mē anta dekaṭama pat novī mādhya tuḷin yathābōdhaya læbuvā.
'있다'는 한쪽 끝이고, '없다'는 한쪽 끝입니다. Tathāgata께서는 이 두 끝에 이르지 않고 가운데를 통해 있는 그대로의 깨달음(yathābodha)을 얻으셨습니다.
anātma katāvak apiṭa siṁhala dīlā tiyenavā. mona pāli padayakvat anattā kiyalā tiyenavā misak anātmā kiyana ekak nǣha. asāraṭṭēna anattā kiyalā aṭuvāvat vigraha karanavā.
anātma 이야기가 우리에게 싱할라어로 주어졌습니다. 어떤 Pāli 낱말에도 anattā라고 되어 있을 뿐 anātmā라는 것은 없습니다. aṭṭhakathā도 'asāraṭṭhena anattā'라고 풀이합니다.
hīnō dhammō, pōtujanikō anariyō anatta saṁhitō kiyalā hon̆daṭa antaya vigraha karanavā anatta sahitayi. anartha sahitayi. anarthayi. ætē anantayekṭa nǣhæ, nætintayet nǣhæ. harayak nǣha kiyana eka asārayi.
'hīno ... pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito'라고 그 끝(anta)을 잘 풀이합니다. anattha와 함께하고, 이로움 없음과 함께하며, 이로움이 없습니다. '있다'는 끝에도 없고 '없다'는 끝에도 없습니다. 알맹이가 없다는 것, 그것이 asāra입니다.
ehenam oya væḍapilaṭa tibuṇat ekayi. nættat ekayi maṭa ē katāven væḍak næhæ. æti vuṇā hō nætina oya væḍapila asāra bava dækkā.
그렇다면 그 짜임이 있든 없든 마찬가지이니, 나는 그 이야기가 필요 없습니다. 생겼든 없든 그 짜임에 알맹이가 없음을 보았습니다.
ehenam maṭa ōkē ædda nædda hoyanna ōnet næhæ kavada paṭan gat ada hoyanna ōnē næhæ kavada keḷavara venada hoyanna deyak næhæ. ōgē hæṭi mama dækkanna maṭa ōken væḍak næhæ. anna atæralā gā. atinærīmēdī giyā. anta dekaṭa nopatta yathābōdhaya tuḷin athæriya giyā.
그렇다면 거기에 있는지 없는지 찾을 필요도 없고, 언제 시작했는지 찾을 필요도 없고, 언제 끝나는지 찾을 것도 없습니다. 그것이 어떤지 내가 보았으니 나는 그것이 필요 없습니다. 그렇게 놓아 버리고 갔습니다. 놓아 버림 속에서 갔습니다. 두 끝에 이르지 않은 yathābodha를 통해 놓아 버리고 갔습니다.
anta dekaṭa bæhægannakan ætu ekāntayak, næta yanuva ekantayak æta dekē yanakoṭa yathābōdhaya væhenavā.
두 끝에 빠져 있는 동안은 — '있다'는 한 끝, '없다'는 한 끝 — 그 둘로 가면 yathābodha가 가려집니다.
ehenam mokada yamak duka nam ēka mama nemeyi mama nemeyi magē nemeyi kiyalā mēdi atharinna gihillā ēka ma ganna giyāma mokada vennē?
그렇다면 왜 그렇습니까? 무엇이 괴로움이면 그것은 내가 아니다, 나의 것이 아니다 하고 여기서 놓으려다가 그 말뜻을 그대로 붙잡으면 어떻게 됩니까?
vemi yanu ekāntayak, noyemi yanu ekāntayak. sasara gamanē anantayē paṭan inna satvaya āvē vemi noyemi kiyana dekaṭa væhægena āsanam piyanam ē mama kiyalā gannavā. āsanna næhenam piyena eka magē nemeyi. ayin karanavā. menna meban̆du svabhāvayakin tamayi lōka satyayā dr̥ṣṭikāvēdī vemi novemi kiyana dekē āvē. ē nisā bhāvanāvak karanna giyāma mama
'나는 있다'는 한 끝이고 '나는 없다'는 한 끝입니다. 끝없는 saṃsāra를 처음부터 걸어온 중생은 '있다, 없다'라는 둘에 빠져서 왔습니다. 좋아하고 마음에 들면 그것을 '나'라고 잡고, 좋아하지 않고 마음에 들지 않으면 그것은 내 것이 아니라며 밀어냅니다. 이런 성질로 세상 중생은 diṭṭhi 속에서 '있다, 없다'라는 둘 속을 걸어왔습니다.
dekē āvē. ē nisā bhāvanāvak karanna giyāma mama nemeyi kiyana arthaya gannakoṭama saṁsāragatava āpu dr̥ṣṭiya otennaṭa vædilā hitanna eyā væṭenā ucchē dr̥ṣṭiyaṭa dannema næha. yathārthaya inna nætuva yanavā. ehenam mama nemeyi ma magē nemeyi kiyana vacanaya kiyanna kiyanna onna ohoma deyak siddha venavā.
그래서 bhāvanā를 하려 할 때 '내가 아니다'라는 뜻을 잡자마자 saṃsāra를 거쳐 온 diṭṭhi가 거기에 끼어들어, 그는 자기도 모르게 uccheda diṭṭhi에 떨어집니다. 사실 그대로 있지 못하고 벗어나 버립니다. 그러니 '내가 아니다, 나의 것이 아니다'라는 말을 거듭할수록 이런 일이 일어납니다.
ehenam mama ayin magē aya ganna sudusu nǣha. anna yathārthayaṭa āvā. etakoṭa ætta tērenavā. mama vemi mama nomi dekama nætuva magē aya ganna sudusu næha.
그렇다면 '나'로도 '나의 것'으로도 잡기에 알맞지 않습니다. 이제 사실 그대로에 왔습니다. 그러면 진실이 이해됩니다. '나는 있다', '나는 없다' 둘 다 없이, '나의 것'으로 잡기에 알맞지 않습니다.
nomi kivvet næhæ. vemi kivvet næ. kohomada sudusu næti bava dannē? mēka istraya kæmē næhæ. istra næhæ kiyana eka nemeyi sthira næti ka dharmatāvayak. ēka dharmatāvayen dænaganna ōnē. dharmatāvaya
'없다'고 한 것도 아니고 '있다'고 한 것도 아닙니다. 알맞지 않다는 것을 어떻게 압니까? 이것은 바라는 대로 굳건하지 않습니다. '굳건한 것이 없다'는 말이 아니라 굳건하지 않은 이치(dhammatā)입니다. 그것을 dhammatā로 알아야 합니다.
dharmatāvayen dænaganna ōnē. dharmatāvaya dænagattahama avabōdha gnānayak læbenavā kæmati sē nǣhænē mēka. kæmati sē nætnam. ē hituvenma mokaṭa bahinna bahinna kæmati sē nætihalā bahinakoṭama bahina bahinaya kæmati sē nætnam. ē bahina bahinayen duka enavā misā kohoma sæpak vaennē. anna vidyānukūlavama
dhammatā를 알면 깨달음의 앎이 생깁니다 — 이것은 바라는 대로 되지 않지요. 바라는 대로 되지 않는다면 그 생각으로 무엇에 빠지겠습니까. 바라는 대로 되지 않는 것에 빠질 때 그 빠짐이 바라는 대로 되지 않는다면, 그 빠짐에서 괴로움이 올 뿐 어떻게 즐거움이 오겠습니까.
kohoma sæpak vaennē. anna vidyānukūlavama dharmānukūlavama āvā yathārthayen duka dakina sæna kæmati sē nætnam mama koccara kæmati vuṇat ēka sæpa sē tiyāganna. kæmati sē nætiven vahanavā nam ē mama priyamayāpen allapu dē nisā maṭa duka enavā. kæmē næti nisā mama.
이렇게 과학에 맞게, dharma에 맞게 사실 그대로 괴로움을 보는 자리에 왔습니다. 바라는 대로 되지 않는다면, 내가 아무리 바라도 그것을 즐거운 채로 둘 수 없습니다. 바라는 대로 되지 않고 사라져 간다면, 내가 좋고 마음에 들어 붙잡은 것 때문에 나에게 괴로움이 옵니다. 바라는 대로 되지 않기 때문입니다.
anna apiṭa apivanna ākāraya koccara priya vuṇat manāpa vuṇat ēka api kæmati sē pavatvanna puḷuvanda? bæyiida? mēka api hitalā balanna ōnē. vigraha karalā balanna ōnē.
그래서 우리가 우리로 있는 모습이 아무리 좋고 마음에 들어도, 그것을 우리가 바라는 대로 이어 갈 수 있습니까, 없습니까? 이것을 우리는 생각해 보아야 합니다. 풀어 보아야 합니다.
balanakoṭa apiṭa pēnavā apiṭa duka dennē, gini dennē monavænda? api yamak kæmatida ē kæmati dē āśrayama tamayi duka tibuṇē gini tibuṇē. api yamak athara dæmmada ēken apiṭa duka geni denna vidihak nǣha kiyana eka dharmānukūlava dakinavā. itin api oya nikan
살펴보면 우리에게 보입니다 — 우리에게 괴로움을 주고 불을 주는 것이 무엇인지. 우리가 무엇을 바라든, 그 바라는 것에 기대는 데에 괴로움이 있었고 불이 있었습니다. 우리가 무엇을 놓아 버렸다면 그것으로 우리에게 괴로움과 불이 올 길이 없다는 것을 dharma에 맞게 봅니다.
dharmānukūlava dakinavā. itin api oya nikan kivvaṭa bæhæ. ōka api hētuvak aragena udāharaṇayak karā vigraha karalā balanna ōnē. api hitamu api anrādhapura poḷon aru pættē yi vandanā gamanak hari vinōdha gamanak hari giyā kiyalā.
그런데 그냥 말로만 해서는 안 됩니다. 원인을 들어 예를 통해 풀어 보아야 합니다. 우리가 Anurādhapura나 Polonnaruva 쪽으로 성지 순례나 나들이를 갔다고 해 봅시다.
apē salli pars ekak tiyenavā. apiṭa væsigiliyaṭa yannat ōnē. dæn kælē tamayi duvannē giyahama maha kælǣvala duvalā hiṭam
우리에게 돈지갑이 하나 있습니다. 그런데 뒤도 보러 가야 합니다. 이제 숲으로 달려갑니다. 큰 숲으로 달려가서,
pahalalā venavā in sat isā kanavā itin kisi carāpē innet næhæ mot næhæ. api in
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
puruda mokata karannē giyā koṭē uḍaṭa væṭicca gaha koyak koṭa gihillā apē væḍē karagena āvā. hæbæyi enakoṭa inē gahaticca sallipaccaeka tibbā koṭē havulē.
늘 하던 대로 쓰러진 나무 둥치 위로 가서 볼일을 보고 왔습니다. 그런데 오면서 허리에 차고 있던 돈지갑을 그 둥치 위에 두고 왔습니다.
kiyalā apē væḍē kena ṭak gālā hadistiya āvā passē karā nægilā ṭikak daralā enakoṭa apiṭa matak vuṇā śā salli passēka ara maḷa paha karapu tiyena koṭē uḍana hari væḍē vunē. dæn api dævenavā. ko 5000k vitara tiyuṇā 100000k vitara denā meccara salli tibuṇā. kavuruvat ara gatta dannet næhæ. dæn mokada karannē? āpahu yanna velāvakut næhæ. nogihanut bæha. hari praśnaya vuṇē maṭa dæn ætulē abhyantarayen dævenavā kampa āvā.
그러고는 볼일을 서둘러 마치고 급히 버스에 올라 조금 가다가 생각이 났습니다 — 아, 돈지갑을 그 똥 눈 둥치 위에 두고 왔구나. 이제 우리는 속이 탑니다. 5천쯤, 10만쯤 이만큼 돈이 들어 있었는데, 누가 가져갔는지도 모릅니다. 이제 어떻게 합니까? 되돌아갈 시간도 없습니다. 안 갈 수도 없습니다. 진짜 문제는 이제 내 안에서 속이 타고 흔들림이 왔다는 것입니다.
dæn apiṭa sallipassa gæna api hitā hiṭiyē apiṭa sæpa dena eka ahaka dāpu eka apiṭa duk dena eka dæn asūci piri ahaka dāpu eka api allapu eka nemeyi. api hiṭāṭiyē duk denavāyi apiṭa duk dennē. priyamanāpavā sæpa denavā kiyalā.
이제 우리는 돈지갑이 우리에게 즐거움을 주는 것이라고 생각하고 있었습니다. 내버린 것이 우리에게 괴로움을 준다고 여겼지만, 지금 내버린 똥 무더기는 우리가 붙잡은 것이 아닙니다. 우리는 괴로움을 주는 것이 괴로움을 주고, 좋고 마음에 드는 것은 즐거움을 준다고 생각하고 있었습니다.
dæn bas eka enakoṭa asuca jīvita paṭada duk dennē pars ekaṭa.
이제 버스를 타고 오는데, 괴로움을 주는 것은 똥 무더기가 아니라 지갑입니다.
dæn pars eka kan̆dura kan̆da pallē asūci pila dæn apiṭa hitenavada koyi lakā asūci ṭika satayek kālā giyāt dannet næhæ. hari væḍiyi. ehemavat hitenavada apiṭa dukak enavada salli parasaka aran giyāt dannet næhæ væḍiyi. ē gæna mokada hitē? priya karana manāpa
지금 지갑은 그 둥치 위에, 그 아래에는 똥 무더기가 있습니다. 이제 '어느 짐승이 그 똥을 먹고 갔는지도 모른다, 아주 잘됐다'는 생각이 듭니까? 그런 생각이라도 듭니까? 그것으로 괴로움이 옵니까? '누가 돈지갑을 가져갔는지도 모른다, 큰일이다' — 그것에 대해서는 무슨 생각이 듭니까?
væḍiyi. ē gæna mokada hitē? priya karana manāpa karana dēma apiṭa duka denavā kiyana eka anna oppu vena tæna. api apriya karana amanāpa karana ahagena dāpu apiṭa duk dennē næhæ. ēka tibuṇat ekayi nætat ekayi aran giyat ekayi tiyāgena hiṭiyat ekayi monavā karalā apiṭa praśnaya yanna. namut api priyamanāpa
좋아하고 마음에 들어 하는 것 바로 그것이 우리에게 괴로움을 준다는 것이 증명되는 자리가 바로 여기입니다. 우리가 싫어하고 마음에 들지 않아 내버린 것은 우리에게 괴로움을 주지 않습니다. 그것은 있든 없든, 누가 가져가든 그대로 있든 마찬가지입니다. 무슨 일이 생겨도 우리에게 문제 될 것이 없습니다.
praśnaya yanna. namut api priyamanāpa vaśayen yamakaṭa hita tibbānam kæḍeyida vin̆deyida vināśa veyida kadayida vin̆dīda vināśa karayida kæḍī bin̆dī vināśa vī yayida mona vidihen hari ē tattvaya venas veyida menna mē venna issellā duk vena avasthāvak tiyenavā. tava velā næhæ. venna issellāma dukē in̆dan gatta vihē in̆dan priya manāpa dē allagatta vilē han̆dā kæḍena bidena vināśa vena deyakma allagatta nisā.
그러나 우리가 좋고 마음에 든다며 무엇에 마음을 두었다면 — 깨지지 않을까, 부서지지 않을까, 망가지지 않을까, 누가 깨뜨리고 부수고 망가뜨리지 않을까, 어떤 식으로든 그 모습이 바뀌지 않을까 — 이런 일이 일어나기 전에 이미 괴로워하는 때가 있습니다. 아직 일어나지도 않았습니다. 일어나기 전부터, 좋고 마음에 드는 것을 붙잡은 그때부터 괴로움 속에 있습니다. 깨지고 부서지고 망가지는 것을 붙잡았기 때문입니다.
api kæḍēda bin̆deyida vināśa veyida kiyana mē sækayaṭa bhājana venavā.
우리는 '깨지지 않을까, 부서지지 않을까, 망가지지 않을까' 하는 이 의심에 빠집니다.
kaḍana bin̆dina vināśa karana svabhāvaya æti deyakma priyayi manāpayi kiyalā allagatta nisā kaḍayida bin̆dīda vināśa karayida kiyana sækēṭa bhājanaya velā vikṣipta velā innavā.
깨뜨리고 부수고 망가뜨리는 성질을 지닌 것을 좋고 마음에 든다며 붙잡았기에, 깨지지 않을까 부서지지 않을까 망가지지 않을까 하는 의심에 빠져 마음이 흩어진 채 있습니다.
kæḍī yana bin̆dī yana vināśa vī yana deyakma alla gatta nisā piyayi manāpayi kiyalā kæḍī ayiida bin̆dīyida vināśa vīyida kiyannā vū sækayin kampita velā innavā.
깨지고 부서지고 망가져 가는 것을 좋고 마음에 든다며 붙잡았기에, 깨지지 않을까 부서지지 않을까 망가지지 않을까 하는 의심으로 흔들린 채 있습니다.
ehenam venna issellāma api kampāvaka innē hæma mohotak pāsā.
그렇다면 일이 일어나기 전부터 우리는 매 순간 흔들림 속에 있습니다.
ehenam mana vaḍana deyak allagatta mohotē paṭan ohu gini vin̆dinavā kiyannē onna ōkayi. ōka ætta namut hæn̆gavilā tibunē. vaṭinā deyak vaṭinavayi kiyalā tamā śātu væḍi venavada? vena taramaṭa gini enavā. namut api hitāgannē ē dē apiṭa priyamanāpaya denavā kiyalā. anē apiṭa
그러니 마음에 드는 것을 붙잡은 순간부터 그가 불을 겪는다는 것이 바로 이것입니다. 이것이 진실이지만 감춰져 있었습니다. 값진 것을 값지다고 여겨 애착이 커집니까? 커질수록 불이 옵니다. 그러나 우리는 그것이 우리에게 즐거움을 준다고 생각합니다.
apiṭa priyamanāpaya denavā kiyalā. anē apiṭa hon̆da koḷu pæṭiya kiriyā nam vivāha velā dæn meccara kallenavāda avurudu dekak enavā tunak enavā. anik ayanam daruvō huratal karanavā. apiṭa daru sampatak nædda itin okkoma karana mahā sampattiyak ganna dēvālayak ganē pansalak ganē hæmatama gihillā paṇḍu gæṭa gahalā aramayak karalā yāṭikak karalā okkoma karalā hari ka kohoma hari haṭagattā kiyakō. dæn
'아, 우리에게 좋은 아이가 있었으면! 결혼하고 벌써 이렇게 오래 — 2년, 3년이 지납니다. 다른 사람들은 아이를 어르며 귀여워하는데 우리에겐 자식 복이 없는가.' 그래서 모든 것을 이루는 큰 복을 얻으려고 devāla마다, 절마다 다니며 실 매듭을 묶고 예식을 하고 빌기도 하고 온갖 것을 해서, 어떻게든 아이가 생겼다고 합시다.
karalā hari ka kohoma hari haṭagattā kiyakō. dæn api haṭagatta gaman hariya santōsayi. apiṭat dæn darupaṭiyaevā huratal kara inna. dæn meccara kal notibicca ginnak api vaṭa karā kiyalā dækkē næha.
이제 아이가 생기자마자 우리는 아주 기쁩니다. 우리도 이제 아이를 어르며 지낼 수 있다고. 그런데 이제까지 없던 불이 우리를 둘러쌌다는 것은 보지 못했습니다.
dæn otana paṭan genama api balanna ōnē. priyamanāpa kīyak tibuṇada? ē api allagatta daruvā kiyana vastuvaṭa apriyamanāpa kīyak ēka vaṭa karalā tiyenavada?
이제 바로 거기서부터 우리는 살펴보아야 합니다. 좋고 마음에 드는 것이 몇 개 있었습니까? 우리가 붙잡은 아이라는 대상을 싫고 마음에 들지 않는 것이 몇 개나 둘러싸고 있습니까?
ekak priyamanāpa vin̆dinakoṭa apriya amanāpa kīyak apiṭa davillā denavada ē vastuva nisā.
좋고 마음에 드는 것 하나를 누릴 때, 그 대상 때문에 싫고 마음에 들지 않는 것이 몇 개나 우리를 태웁니까?
putra senēhaya kiyana eka daru kṣaṇēhiya kiyana eka daruvā dakinakoṭama ammaṭat pahaḷa venavā tāttak pahaḷa venavā. daru senehata. hæbæyi hariya satuuru deyak hæṭiyaṭa mahā vāsanāvak hæṭiyaṭa hitāgattaṭa mokakda hamba vunē? bæri velāva hari yaṭagiriyen kǣ gahana vunot ammāṭa mokada dennē? bot velā duvagena enavā. darunitin allagatta vaṭināt valaṭa mokada velā tiyennē balanna.
아들 사랑, 자식 사랑이라는 것이 아이를 보자마자 어머니에게도 생기고 아버지에게도 생깁니다. 자식 사랑입니다. 그런데 아주 기쁜 일로, 큰 행운으로 여겼지만 무엇을 얻었습니까? 혹시라도 아이가 목청껏 울면 어머니는 어떻게 합니까? 허둥지둥 달려옵니다. 자식이라며 붙잡은 값진 것 때문에 무슨 일이 일어났는지 보십시오.
aput mama bhava vecca taramak eka pāraṭa kǣ gahanakoṭa itin otanin paṭan gatta paṭan gænnuvā. anē balanaki ṭika bonnē næhæ. kaṭahakaṭa gannavā. nan̆ga rat velā dæn mokada paṭan gannē etana hidihaṭa mokakda paṭan gannē? sæpada tiyannē? daruvaṭa karadarayak ada dannē næhæ.
아이가 갑자기 울어 대면 거기서부터 시작됩니다. '아이고, 젖도 안 먹네. 몸이 뜨거워졌네.' 이제 무엇이 시작됩니까? 거기서 갑자기 무엇이 시작됩니까? 즐거움입니까? '아이에게 무슨 탈이 났는지 모르겠다.'
anē ekma karalā ekka vahama śritāla kiyanna kivvot ehema etana balayanna enakoṭa navatā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
gannā buduhamāru. ē taram amāruyi. daruvaṭa karadarayakda? æyi dostara mahattayō hadisida amāruvakda? væḍida amāruvada? dæn itin api innē koheda mataka nǣ kǣhena mahansiyak mahā ginnak vin̆dinavā. mokakda api hitāgattē? sæpa sampat dena mahā puṇya vastuvak maṭa pahaḷa vuṇā mē daruvē.
그렇게 힘듭니다. '아이에게 탈이 났나요? 의사 선생님, 급한 병인가요? 많이 아픈가요?' 이제 우리는 어디에 있는지도 모른 채 엄청난 고생, 큰 불을 겪습니다. 우리가 무엇이라 생각했습니까? 즐거움과 복을 주는 큰 puñña의 보물이 이 아이로 나에게 왔다고 생각했습니다.
daru sampattiyē vaṭinākama ehein hitāgena hiṭiyaṭa ē daru sampattiyama dena ginna koccarada?
자식 복의 값어치를 그렇게 생각하고 있었지만, 그 자식 복이 주는 불은 얼마나 큽니까?
daru sampattiya gini denavā kiyalā api hituvē næhæ. mokakda dharu [ugura kǣrīma] sampattiya næmæti māyā āśvādayen ara ginna væhuvā. koccara kivvat ginna matu velā ennē næha. ginna ginna hæṭiyaṭa pēnnē næha. ehenam priya dē manāpa dē gini denavā kivvaṭa ætta pēnnē. namut dennē monavada? priyamanāpa dē gini denavā. apriya manāpa dē nemeyi gini dennē.
자식 복이 불을 준다고 우리는 생각하지 못했습니다. 왜냐하면 자식 복이라는 환상의 맛(māyā assāda)이 그 불을 덮었기 때문입니다. 아무리 말해도 불은 드러나지 않습니다. 불이 불로 보이지 않습니다. 그렇다면 좋은 것, 마음에 드는 것이 불을 준다고 말해야 진실이 보입니다. 무엇이 불을 줍니까? 좋고 마음에 드는 것이 불을 줍니다. 싫고 마음에 들지 않는 것이 불을 주는 것이 아닙니다.
ē eka vastuvak. otana paṭangena api dæn balannavā kalpanā karalā koccara ēvā tiyenavā.
그것은 대상 하나일 뿐입니다. 거기서부터 우리는 그런 것이 얼마나 많은지 곰곰이 살펴봅니다.
apē gē puṁci nam ōkē tiyennē æda kabalakuyi. oya puṭu kabalakuyi. mona monavā hariya vaḷan kǣllekuyi aramayak tiyenavā nam pahalā dālā æralā dālāt oha yanavāna. monavāgena yanna apē gedara gānak nætuva innavā. ova ṭika
우리 집이 작을 때는 낡은 침대 하나, 낡은 의자 하나, 무슨 냄비 조각 하나쯤 있어서 문을 열어 둔 채로도 그냥 나갑니다. 무엇을 가져가겠습니까. 우리 집은 걱정 없이 지냅니다.
davasak in̆dalā mata karannē. poḍḍak hari giyahama puru sæṭ ekak gena halā gē ṭikak loku karalā ara ṭīvī ekak gena halalā ṭiken ṭika vaṭk genak dālā. dæn yanavā do æralā dālā. dæn puḷuvan deyak
그렇게 지내다가 조금 형편이 나아지면 의자 세트를 들여오고, 집을 좀 늘리고, 텔레비전을 들여오고, 조금씩 이것저것 들여놓습니다. 이제 문을 열어 두고 나갈 수 있습니까?
lassana sundara lōkē mavanavā vāgēma yana mohotak pāsāma īviya karayi ayida? kuḍi saṭarayi ayida? ahava tiyena baḍamuṭṭina eḷiyaṭa dæmmada? doruva æhuvaṭa hayiya næhæ. taman kaḍāgena yayida? dæn itin api upakramaya yodedā hæma mohotak pāsāma api dævenavā. gamanak yanna bæhæ kavadāvat nidahas illā baṇak ahannat bæhæda oya ṭika karalā tibunē.
아름다운 세상을 지어내는 것과 함께, 집을 나설 때마다 '텔레비전을 가져가지 않을까? 의자 세트를 가져가지 않을까? 잠가 둔 세간을 밖으로 내갔을까? 문 잠금이 단단하지 않은데 부수고 들어가지 않을까?' 이제 우리는 온갖 꾀를 쓰면서도 매 순간 속이 탑니다. 마음 놓고 어디 갈 수도 없고, 설법을 들으러 갈 수도 없게 된 것은 그런 것들을 해 두었기 때문입니다.
hæma velēma apiṭa kæḍena bidena vināśa vena kaḍana bidena vināśa karana kæḍī bin̆dī vināśa vevī yana horu pæhæraganna noyek ākārayen āpadāvalṭa goduruvena lōkayak allagena sænasenna hituvaṭa avidyāvē nigamanaya nisā sārayi kiyana dr̥ṭṭiya nisā sænasumak æti kiyalā api hitanavā misak hamba vennē gini.
언제나 깨지고 부서지고 망가지고, 깨뜨리고 부수고 망가뜨리고, 깨지고 부서지며 망가져 가고, 도둑이 빼앗아 가고, 온갖 방식으로 재난의 먹잇감이 되는 세상을 붙잡고 편안해지려 하지만, avijjā의 결론 때문에, 알맹이가 있다는 diṭṭhi 때문에 편안함이 있다고 생각할 뿐 얻는 것은 불입니다.
namut ara āśvāda māyāven vahana nisā mēginna væhilā yanavā. duka pēnnē nǣ. anna dukkha ārya satyaya væhilā.
그러나 그 맛의 환상이 덮기에 이 불은 가려집니다. 괴로움이 보이지 않습니다. 그렇게 dukkha ariya sacca가 가려졌습니다.
anna yam davasaka api dænagattot ara āśvāda gena dennā vū māyāla lōkayē apiva ravaṭṭanavā apramāṇa saṁsāraya paṭan sævætuva misak apiṭa sænasillak udā kaḷē næhæ. yam taramak apiṭa gini dunnā nam yam taramak pāpayaṭa api peḷam̆bevvā nam poḷovalā api varasā tiyennē. oya priyamanāpaya misak vena ekak nemeyi kiyalā dænagattā nam priyamanāpaya sarapayek vagē dakinna paṭan gannavā.
어느 날 우리가 알게 된다면 — 맛을 가져다주는 그 환상들이 세상에서 우리를 속이고, 헤아릴 수 없는 saṃsāra 내내 우리를 끌고 다녔을 뿐 편안함을 가져다주지 않았다는 것, 우리에게 불을 준 만큼, 우리를 pāpa로 이끈 만큼 우리를 그르친 것은 바로 그 좋고 마음에 드는 것일 뿐 다른 것이 아니라는 것을 알았다면 — 좋고 마음에 드는 것을 독사처럼 보기 시작합니다.
yam lōkayē priya svabhāvayak ada madhura svabhāvayak tamayi mē tamayi sarapayak. mē tamayi ugula mē tamayi māyāva. mēka tamayi api meccara kal
세상의 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질 — 바로 이것이 독사입니다. 이것이 덫입니다. 이것이 환상입니다.
mē tamayi māyāva. mēka tamayi api meccara kal koṭu kollē. anēka jāti saṁsāraṁ sandhā visaṁ anibbaṁ grahakārakaṁ gavēsantō dukkhā jāti punakpajarajāṇan vahansē udānayak udāna vannavā yathārthaya dækaṭa passē. gahakāraka diṭṭhōsi pūṇagēṁ nakāhati sabbātē pāsukā bhaggā gaha kūṭaṁ vasaṁkhitaṁ visaṁkhāra gataṁ cittaṁ taṇhānaṁ kaya majjagāti. anna taṇhāva næmati. menna mē
이것이 우리가 이토록 오래 갇혀 있던 곳입니다. 'anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ anibbisaṃ, gahakārakaṃ gavesanto dukkhā jāti punappunaṃ' — Buddha께서는 사실을 보신 뒤 이 udāna를 읊으셨습니다. 'gahakāraka diṭṭhosi puna gehaṃ na kāhasi, sabbā te phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ, visaṅkhāragataṃ cittaṃ taṇhānaṃ khayamajjhagā.'
kaya majjagāti. anna taṇhāva næmati. menna mē vaḍuvā hoya hoyā mama apramāṇa saṁsāraya æviddā. hoyāganna bæruva ada maṭa mēka hamba vuṇā. mēka tamayi mē dukgena denna gē hæduvē. mē duk pævætma hæduvē. mīṭa passē ē vaḍuva oba māteka sambandhayak næha. āyē geval hædilā ivarayi. mama oba dækalā ivarayi kiyalā. mē udan kiyavænnavā. dæn
'taṇhā라는 이 목수를 찾고 또 찾으며 나는 헤아릴 수 없는 saṃsāra를 떠돌았다. 찾지 못하다가 오늘 나는 이것을 찾았다. 이것이 괴로움을 주려고 집을 지었다. 이 괴로운 삶을 지었다. 이제부터 목수여, 그대와 나는 아무 상관이 없다. 다시 집 짓기는 끝났다. 나는 그대를 보았다' — 이렇게 udāna를 읊으십니다.
ivarayi kiyalā. mē udan kiyavænnavā. dæn namut api dakinnē oya taṇhāvama tamayi śānta sisil jalāsaya kiyalā api dakinnē. anna yathārthaya mokakda mēka tanikara kaṇapiṭa gæhilla. meccara kal hitā inna lōkayē api hitā innavā nam mēka sæpayi kiyalā ēka dukayi kiyalā dakina ekak. mēka sisil kiyalā dækka nam ēka ginnak kiyalā dakina ekak ēka yathārthaya. yathārthavat nuvaṇa kiyana eka siyallaṭa
그런데 우리는 바로 그 taṇhā를 고요하고 시원한 호수라고 봅니다. 사실은 무엇입니까? 이것은 완전히 뒤집힌 것입니다. 이제까지 세상에서 우리가 이것이 즐겁다고 생각해 왔다면 그것을 괴로움이라고 보는 것, 이것이 시원하다고 보았다면 그것을 불이라고 보는 것 — 그것이 사실입니다.
yathārthaya. yathārthavat nuvaṇa kiyana eka siyallaṭa poduvē vidanna bæha. itin siyallaṭa poduvē baṇa kiyanna giyot mokada vennē? dharmayaṭa dos kiyanavā. yathārthaya ganna bæ pañagnāvantassa āyan dhammō nāyaṁ dhammō duppaññasa kivvēō kayi siyallaṭa maradinna bæha. anna yathārthaya
사실 그대로의 지혜는 모두가 똑같이 받아들일 수 없습니다. 그래서 모두에게 똑같이 설법하려 하면 어떻게 됩니까? dharma를 탓합니다. 사실을 받아들이지 못합니다. 'paññavantassāyaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo duppaññassa'라고 하셨듯이 모두가 소화할 수는 없습니다.
kayi siyallaṭa maradinna bæha. anna yathārthaya danna kenāṭa ætta vaśayen avaṁkava madhyasthayā hitanna paṭan gannavā. mē kiyana kiyama vena ættada? mēka harayak tiyenavada? mēkada lōka dharmatāvaya vena ekakda? balanna mē dharmatāvaya ikma giya ekak nemeyi lōkaya kiyannē mēka tamayi lōka dharmatāvaya kiyalā dækka. ara dharmaya dakinavā. anna daham æsa pahaḷa vuna davasa dakinavā.
사실을 아는 사람은 참으로 정직하게, 치우침 없이 생각하기 시작합니다. '이 말이 정말 사실인가? 여기에 알맹이가 있는가? 이것이 loka dhammatā인가, 다른 것인가?' 살펴보니 세상은 이 이치를 넘어선 것이 아니라 이것이 바로 loka dhammatā라는 것을 보았습니다. 그 dharma를 봅니다. dharma의 눈이 생긴 날 봅니다.
yaṁ kiṁci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammanti yam dharmayak haṭagatta eka næti venasu kiyalada vigraha karanavā. næti vena katāvak otana kivvē næhæ. æta næta deka anta deka. ehenam mokakda nirōdha kiyannē? rōdha kiyannē ravun gahanavā. særisaranavā. nirōdha kiyannē særisaranna vaṭina ekak nemeyi.
'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ' — 생겨난 어떤 dharma든 없어지는 것이라고 풀이합니다. 그런데 거기서 없어진다는 이야기를 한 것이 아닙니다. 있다, 없다는 두 끝입니다. 그렇다면 nirodha란 무엇입니까? rodha란 맴도는 것, 떠도는 것입니다. nirodha란 떠돌 만한 가치가 없는 것입니다.
lōkayē yam dharmayak udā venavada ekakvat særisaranna vaṭina ēvā nemeyi. menna paḷamu daham nuvanaṭa væṭahina eka daham avabōdhayaṭa væṭahenavā. nirōdha dharma kiyannē ravun gahanna vaṭina dharma nemeyi. ravun gahannē næti
세상에 어떤 dharma가 생겨나든 그 하나도 떠돌 만한 것이 아닙니다. 이것이 처음으로 dharma의 지혜에 깨달아지는 것, dharma의 깨달음에 이해되는 것입니다. nirodha dharma란 맴돌 만한 dharma가 아닙니다.
vaṭina dharma nemeyi. ravun gahannē næti dharma. ravun gahanna vaṭina dharma eyak ēvaya næhæ. æri saranna ekak nǣha kiyana eka ravun
맴돌지 않는 dharma입니다. 맴돌 만한 dharma는 하나도 없습니다.
næhæ. æri saranna ekak nǣha kiyana eka ravun gahanavā kiyana eka tamayi apē vacanayaṭa ahannē. koheda ravun gæhuvē? hō dē gahalā āvakda eccaralā.
떠돌 것이 없다는 것, 맴돈다는 것을 우리말로는 이렇게 묻습니다 — '어디를 맴돌았니? rondē 다니다 왔니? 그만큼이나?'
api ahanavā mokakda rōndē kiyannē? rō kiyannē okka rōdha dharma. rōdha dharma vala giyot mokada vennē? avidyāva nisā andha vennavā.
우리는 'rondē가 무엇이냐'고 묻습니다. 'ro'라는 것은 모두 rodha dharma입니다. rodha dharma로 가면 어떻게 됩니까? avijjā 때문에 눈이 멉니다.
api pæraṇi bauddhayō dænagena hiṭiyā. avidyāva nisā priya svabhāvayan, madhura svabhāvayan pasē ravun gahanna giyot andha venna venavā. andha bāla pr̥thagjanayagē svabhāvaya ōkayi.
옛 불자들은 알고 있었습니다. avijjā 때문에 좋은 성질, 달콤한 성질을 좇아 맴돌면 눈이 멀게 된다는 것을. 눈먼 어리석은 puthujjana의 성질이 바로 그것입니다.
ehenam ravun gahanna giyot andha vena nisā tamayi rō andha yanavada kiyalā kivvē. rō kiyannē særisaranavā. koheda andhabhāvaya
그렇다면 맴돌면 눈이 멀기 때문에 'ro andha yanavada(눈멀러 가느냐)'라고 한 것입니다. 'ro'는 떠돈다는 뜻입니다.
rō kiyannē særisaranavā. koheda andhabhāvaya ḷamayā æhæma ænakoṭa ahanavā. koheda rōndē giyāda? koheda rōndē ga ahanna giyē. mokada mē andha vena ravamē yanavada?
아이에게 이렇게 묻습니다. '어디 rondē 갔었니? 어디 rondē 하러 갔니?' 왜냐하면 이 눈먼 길로 가느냐는 뜻입니다.
andha vena ravamē særi saraṇāvaṭa kiyanavā hō andhē yanavā rōndē yanavā.
눈먼 길로 떠도는 것을 'andhē yanavā, rondē yanavā'라고 합니다.
pada nirukti? oyā koccara lassana harayak tiyenavā. ān nirōdha karapu hāma mokada vennē? andha vana pættē yannē næhæ. dahama æhæ pahaḷa velā tiyennē.
낱말 풀이(pada nirutti)에 얼마나 아름다운 알맹이가 있는지요. 그러면 nirodha하면 어떻게 됩니까? 눈먼 쪽으로 가지 않습니다. dharma의 눈이 생긴 것입니다.
dharma cakṣutaya pahaḷa vunā nam andha pættē gaman karannē nǣ. andha væḍavala yannē nǣ. hōdē nǣ. nirōdhayi.
dhammacakkhu가 생겼다면 눈먼 쪽으로 가지 않습니다. 눈먼 일에 가지 않습니다. 맴돌지 않습니다. nirodha입니다.
yaṁ kicci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammanti. monavada mē lōkē udā vennē? saṁ udaya samudaya saṁ kiyannē ekatuvak udā venavā. ekatuva goḍanægam ēvā samudaya. anna samudaya dharma vala særisara vaṭana āhārayak næha. onna ōka dakinavā. dækkaṭa passē paḷaveni yathābōdhana dharmagnānaya pahaḷa vuṇā. menna mēka pahaḷunāṭa
'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ'. 이 세상에 생겨나는 것은 무엇입니까? saṃ-udaya, samudaya — saṃ이란 모임이 생겨나는 것입니다. 모임으로 쌓인 것들이 samudaya입니다. samudaya dharma에는 떠돌 만한 것이 없습니다. 바로 그것을 봅니다. 본 뒤에 첫 yathābodha, dharma의 지혜가 생겼습니다.
dharmagnānaya pahaḷa vuṇā. menna mēka pahaḷunāṭa passē dakinavā. yam lōkayē priya rūpaṁ sata rūpaṁ kiyalā tiyena lōkē yam priya svabhāvayak madhura svabhāvayak yama ædda mana vaḍana rūpa mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana poṭṭabba mana vaḍana dharma kiyana yamak ætnam mēvā ekakvat særisaranna vaṭina ēvā nemeyi harayak næti asāraya ēvā. onna ōka dækka dāṭa mokada karannē? ōka tamayi api vahalā tibunē apē duka vahalā tibunē. dæn pēnna
이것이 생긴 뒤에 봅니다 — 'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ'이라 한, 세상의 어떤 좋은 성질, 달콤한 성질이든, 마음에 드는 형색, 마음에 드는 소리, 마음에 드는 냄새, 마음에 드는 맛, 마음에 드는 닿음, 마음에 드는 dhamma라는 것이 있다면 이것들 하나도 떠돌 만한 것이 아니며 알맹이 없는 asāra라는 것을. 그것을 본 날 어떻게 합니까? 그것이 우리를 덮고 있던 것, 우리의 괴로움을 덮고 있던 것입니다.
tibunē apē duka vahalā tibunē. dæn pēnna paṭan gannavā asāra deyak passē goḍanaganna mama beheta vidiha nam anna saṁkhāra dukkhaya ismatu vuṇā. anna meccara kal dakinna bæri tibi vecca āryan visin dakinna dukkha satvaya matu vunā. dukārya satyaya matu vuṇā.
이제 보이기 시작합니다 — 알맹이 없는 것을 좇아 쌓느라 내가 지치는 모습이 보인다면, 바로 거기서 saṅkhāra dukkha가 드러났습니다. 이제까지 볼 수 없던, ariya가 보는 dukkha sacca가 드러났습니다. dukkha ariya sacca가 드러났습니다.
saṁkhāra piḷiban̆dava māyāven væhilā hiṭiyā sārayi kiyana māyāven væhilā inna tākkal ē san̆dahā karana utsāhaya vehesa vīrya suyayi kiyalā dævuṇā misak dukak kiyalā abaṁkavayakaṭipicca yathārthaya dækkennē. dæn pēnavā utsāha karannē vīrya karannē harayak næti dēkaṭa nam ē utsāhaya vīryaya vehesak misak venavā mokakda ehenam anna api
saṅkhāra에 대해 환상으로 덮여 있을 때, 알맹이가 있다는 환상에 덮여 있는 동안에는 그것을 위한 애씀과 지침과 노력을 즐거움이라고 여겼을 뿐, 괴로움이라는 사실을 정직하게 보지 못했습니다. 이제 보입니다 — 애쓰고 힘쓰는 것이 알맹이 없는 것을 위해서라면 그 애씀과 노력은 지침일 뿐 무엇이 되겠습니까.
misak venavā mokakda ehenam anna api dakinavā etanē saṁkhāra dukkhaya eccara kal væhilā tibicca eka āryatvayaṭa pat venakoṭa duka dakinna paṭan gattā kiyanna ēkayi. saṁkhāra dukkhaya dakinavā.
그렇다면 우리는 거기서 그토록 오래 가려져 있던 saṅkhāra dukkha를 봅니다. ariya가 될 때 괴로움을 보기 시작했다고 하는 것이 바로 그것입니다. saṅkhāra dukkha를 봅니다.
anna ēka dakinakoṭama dæn dakina dukaṭa hētuva mokakda mēka meccara noṭi hitivicca kenekna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn dukkha nirōdhaya mokakda mē tr̥ṣṇāven allaganna tibiccā harayak næti ēka harayak nǣhæ kiyalā dænagattahama saṁkhāra dukkhaya etanama nirōdayi. ēka karanna hitena.
이제 dukkha nirodha가 무엇인지 — 이 taṇhā로 붙잡으려던 알맹이 없는 것, 그것에 알맹이가 없다는 것을 알면 saṅkhāra dukkha는 바로 거기서 그칩니다. 그것을 하려는 마음이…
dæn ēkaṭa bæn̆denava. ē vihata vin̆dina. maṭa monavā karanna ōnē maṭa ōka karanna deyak nǣ vagē. maṭa monavā hadāgannada? maṭa monavā goḍanagannada? inna ekakan mē kālaṭa kanna deyak tibunahama æti. inna tænak tibunahama æti.
이제 그것에 묶여 그 지침을 겪던 일이 — '내가 무엇을 해야 하지? 나에게는 할 일이 없는 것 같다. 무엇을 만들겠는가? 무엇을 쌓겠는가? 살아 있는 동안 끼니마다 먹을 것이 있으면 충분하다. 머물 곳이 있으면 충분하다.'
leḍakaṭa behedak innakan tibunahama æti. innakan kohara hiṭuvahama maṭa hon̆daṭama mædi. nikandha āhārayak, inna ta denak, leṭara vastrayak, inna behedak maṭa hon̆daṭama mædi. maṭa oya ehāṭa karanna deyak næhæ. kavada hari oya
'병에 쓸 약이 사는 동안 있으면 충분하다. 사는 동안 어디든 머물 수 있으면 나에게는 아주 넉넉하다. 그저 먹을 것 하나, 머물 곳 하나, 입을 옷 하나, 약 하나면 나에게는 아주 넉넉하다.'
maṭa oya ehāṭa karanna deyak næhæ. kavada hari oya tænaṭa enavā. enna enna ekapārama ennē næ. oya yathābōdhaya væḍenna væḍenin nantivaṭa pihinnē mokakda jīvat velā innakan maṭa oya poḍḍak tiyenavā nisā koheṭa ehamaṭa dæn ēket næ. anna sīmā vuṇā. anna lōkaya athæriyā. saṁkhāra dukkhayenut midunā.
'그 너머로 나에게 할 일은 없다.' 언젠가는 그 자리에 옵니다. 한꺼번에 오지는 않습니다. yathābodha가 자랄수록 — 살아 있는 동안 나에게 그만큼은 있으니 어디로 더 가겠는가 — 이제 그것도 없습니다. 그렇게 한정되었습니다. 세상을 놓았습니다. saṅkhāra dukkha에서도 벗어났습니다.
ehenam duka dukkhē tibunē mokakda? oya mata tamayi. ehenam melōdī api goḍanagaha gattaṭa anuvak dukkha duka ivarayi. mē vipāka dukkhayak vaśayen kaya pavatvinakan baḍigina kanna denna ōnē. pipāsayaṭa dama bonna denna ōnē. hīta uṣana nisā an̆dinna ōnē. avuna nisā yam tænaka inna ōnē. oya ṭika tava ituru dukkha dukayak tiyenavā. vipāka dukkhaya vaśayen. pera bhavayen mē bhavaya kaya hadapu nisā. ē dukkha kālaya mæ mæranakan iralā tiyennē kiyalā dannavā.
그렇다면 dukkha dukkha에 있던 것은 무엇입니까? 바로 그 생각들입니다. 그렇다면 이 삶에서 우리가 쌓아 올리던 것에 따른 dukkha dukkha는 끝났습니다. 이 vipāka dukkha로서 몸이 이어지는 동안은 배고프면 먹여야 하고, 목마르면 물을 마시게 해야 하고, 추위와 더위 때문에 입어야 하고, 머물 곳이 있어야 해서 어딘가에 지내야 합니다. 이만큼의 괴로움이 아직 남아 있습니다 — vipāka dukkha로서. 앞의 bhava에서 이 bhava의 몸을 지었기 때문입니다. 그 괴로움의 때는 죽을 때까지 남아 있다는 것을 압니다.
ehenam ēn ehāṭa mama goḍa nagana dukkhayat næhæ. vipāka dukē dayak vitara ituralā tiyena eka ēka maraṇayen ivarayi. ehenam antima maraṇaya davasēdī siyalu duken nidahas venavā. anna anupati śēṣa nirvāṇaya. ehenam kaḷa yutu siyalla karalā ivarayi matu karanna deyak nǣhæ kiyalā dænagattā brahmacariyāpūrvala ivarayi yathārthaya tērum gattā. ehenam itin maṭa vena ekak va karannē næhæ. gannakan iillā kelavara karana ekayi tiyenna kiyalā arihatun vahansē nigamanaya karanavā.
그렇다면 그 너머로 내가 쌓는 괴로움도 없습니다. 조금 남은 vipāka 괴로움은 죽음으로 끝납니다. 그러면 마지막 죽음의 날에 모든 괴로움에서 벗어납니다. 그것이 anupādisesa nibbāna입니다. 해야 할 일을 모두 마쳤고 더 할 것이 없다는 것을 알았습니다. brahmacariya가 완성되었고, 사실을 이해했습니다. 그러니 '나는 다른 무엇을 하지 않는다, 살아 있는 동안 남은 것을 마치는 것뿐이다'라고 arahant께서는 결론을 내리십니다.
etakoṭa apiṭa dæn koccara lassa pahasu mārgayakda
그러면 이제 우리에게 이것이 얼마나 아름답고 쉬운 길입니까.
itin ē nisā mul paṭan gannakoṭa eka pārakama okkoma attara ælalā yanavā kiyana ekaṭa pat vennē næhæ. issellama dænagannavā væḍak næti duṣcarita valin maṭa væḍak næhæ. sīmāva ikmavā giya āśvādayan passē yāmen maṭa væḍak næhæ. ehemayi ātrinna paṭan gannē ārambhaya.
그래서 처음 시작할 때 한꺼번에 모든 것을 놓아 버리게 되는 것은 아닙니다. 먼저 압니다 — 쓸모없는 나쁜 행실(duccarita)은 나에게 필요 없다, 한계를 넘은 맛을 좇는 것은 나에게 필요 없다. 그렇게 놓기 시작하는 것이 시작입니다.
ehenam sōtāpanna kiyana ārya śrāvakayā paṭan gattahama asīmita balāporottuva ælā dānavā. siyalu balāporottuvakiyē nǣ. kāmarāgaya tava paṭigha tiyenavā. ē vitara ivara velā næhæ. hæbæyi namut kāma rāgaya namut ēka gini maga bava dannavā. kavada hari atradāṭayi sahamulin sænasīma kiyalat dannavā. dænagena ē maga anugamanaya karana gaman yathābutaya væḍenna væḍenna sakr̥dāgāmīt venavā, anāgāmīt venavā, arihatyaṭa pat venavā kramānukūlaya antimaṭa tamayi sahamulin keḷavara vennē.
그렇다면 sotāpanna라는 ariya sāvaka가 시작하면 한없는 바람을 놓아 버립니다. 모든 바람을 놓는 것은 아닙니다. kāmarāga와 paṭigha는 아직 있습니다. 그것까지 끝나지는 않았습니다. 하지만 kāmarāga가 불의 길이라는 것을 압니다. 언젠가 그것을 놓는 날에야 온전히 편안해진다는 것도 압니다. 알고서 그 길을 따라가면서 yathābhūta가 자랄수록 sakadāgāmī도 되고 anāgāmī도 되고 arahant에 이릅니다 — 차례대로. 마지막에야 온전히 끝납니다.
itin mēkē rakinna deyakvat amutuven karanna deyak næhæ. mē tamayi vadak hakala mē karanna deyak nǣhæ kiyalā dænagannavā. yathābōdhaya tuḷin tamayi mē athærimi dē yannē. mēka tamayi daham auṣadhaya vena kramayak nǣhæ kiyalā dænagattāhamahama anna ē kramaya anugamanaya karanavā. dæn metanṭa oya ṭika tērum
그러니 여기에는 지킬 것도, 따로 할 것도 없습니다. 할 일이 없다는 것을 압니다. yathābodha를 통해서 이 놓아 버림이 일어납니다. 이것이 dharma의 약이며 다른 방법은 없다는 것을 알고 나면 그 방법을 따릅니다.
anugamanaya karanavā. dæn metanṭa oya ṭika tērum gattā nam dæn mē ṭikat api dækalā tiyenavā eka deyak. ehenam lōkayē mē priyayi svabhāvayi kiyalā api monavāhari allanna giyā nam dæn apiṭa ektaraha vaṭinākama bæhælā ivarayi. ara edā vecca pr̥thagjana mānasikatvaya dannē næhæ. dharmaya śravaṇaya karalā tiyenavā. dharmaya tērum aragattā. ehenam mē velāvē venakoṭat ananta
이제 여기까지 이것을 이해했다면, 이제 우리는 한 가지를 본 것입니다. 세상에서 좋은 성질이라며 무엇을 붙잡으려 했다면, 이제 우리에게 그 값어치는 어느 만큼 내려갔습니다. 그 예전의 puthujjana 마음가짐은 이제 없습니다. dharma를 들었습니다. dharma를 이해했습니다.
aragattā. ehenam mē velāvē venakoṭat ananta saṁsārayē ahanna nolæbicca vaṭinā dharmayak, buddha dharmayak æhuṇā. ē dharmaya tīraṇayak āvā mēka ætta. ehenam allanna harayak nǣha ēka boru nemeyi. sāra dharma nǣha lōkē. sārayi kiyalā pennena māyāvakin væhilā tiyena asāra dharmayangen patirilā tiyennē. asāra dharmayak tuḷa mama monavallagē sāratvayak hoyāgannada? ē tuḷa sāratvayak nǣhæ kiyalā tērum aragatta gahama dharmāsa pahaḷa velā ivarayi.
그렇다면 지금 이때, 끝없는 saṃsāra에서 들을 수 없던 값진 dharma, Buddha의 dharma를 들었습니다. 그 dharma로 판단이 섰습니다 — 이것이 진실이다. 붙잡을 알맹이가 없다는 것은 거짓이 아니다. 세상에 알맹이 있는 dharma는 없다. 알맹이 있는 것처럼 보이는 환상으로 덮인 알맹이 없는 dharma들로 가득하다. 알맹이 없는 dharma 안에서 내가 무엇의 알맹이를 찾겠는가? 그 안에 알맹이가 없다고 이해한 순간 dharma의 눈이 생긴 것입니다.
ehenam daham æsa pahaḷa vuṇā kiyannē sōtāpanna vuṇā.
dharma의 눈이 생겼다는 것은 sotāpanna가 되었다는 것입니다.
īṭa passē kavadāvat eyāṭa hatara apāraṭa gata venna hētu vennē dæḍi pāpa karmayak kerenna balavat cētanā pihiranna kramayak nǣha. mokada asīmitava tibicca sāra dharmayan piḷiban̆da adahasa gælavilā gihin ivarayi. dæn tiyennē sīmā sahita ektaraha tamā ætuḷu karana paṁcakāma lōkayakaṭa sīmāva vecca koṭasak vidiha ituru velā tiyennē. īṭa vaḍā vaṭinā hariyak tibunā kiyalā asīmita balāporottu ivarana. īṭa passē
그 뒤로 그에게는 네 apāya로 가게 할 원인이 되는 무거운 pāpa kamma를 지을 강한 cetanā가 일어날 길이 결코 없습니다. 왜냐하면 한없이 있던, 알맹이 있는 dharma에 대한 생각이 빠져나가 버렸기 때문입니다. 이제 남은 것은 자신을 담는 pañca kāma 세상에 대해 한계가 있는, 한정된 부분일 뿐입니다. 그보다 값진 알맹이가 있다는 한없는 바람은 끝났습니다.
kiyalā asīmita balāporottu ivarana. īṭa passē eyāgē ē ṭika ēvā allalā næhæ. ektarā lihil tatvakin tamayi ēket tiyennē. ē nisā eyāṭa kavadā paṁcakāmayan nisā satara apā gata vīmaṭa hētukāraka vana pāpa dharmayak karana yam kriyāvaliyak karanna puḷuvan. dæn ē kriyāvala hētu næha. anna anusaya van̆dilā gihillā. dæn satara apāgata vena
그 뒤로 그는 그런 것들을 꽉 붙잡지 않습니다. 어느 정도 느슨한 상태로 있을 뿐입니다. 그러니 그가 pañca kāma 때문에 네 apāya로 갈 원인이 되는 pāpa를 저지르는 일을 할 수 있겠습니까? 이제 그런 일의 원인이 없습니다. anusaya가 시들어 버렸습니다.
gihillā. dæn satara apāgata vena prāṇaghātayak, adattā ādānayak kāmitcāryak karanavā kiyana ēsā satara apāgata vena maṭṭama ekak eyāṭa næhæ. siyallen tora vuṇā kiyana eka nemeyi kiyā. satara apā gata vīmaṭa hētu vena dūsayandema ekak kerennē næha.
이제 네 apāya로 가게 할 만한 pāṇātipāta, adinnādāna, kāmesu micchācāra를 저지르는 수준이 그에게는 없습니다. 모든 것에서 벗어났다는 말은 아닙니다. 네 apāya로 갈 원인이 되는 허물은 하나도 짓지 않습니다.
anna ēka tamayi paḷamu avaṁkaya. kriyākalāpaya avaṁka velā. mokak nisāda? mē dharmāvabōdhaya nisā. anna samaha lan̆ga avaṁkattayak dæn vidyāmāya sihi karalā balanakoṭa vacana pirisidu issara boru valin kavaṭṭanavā kēlemen anu bidavanavā. pasu vacanayen sævaṭa pat karanavā falāpen anu mulāvaṭa pat karanavā. mehema ekak issara tibuṇā. dæn katā karalā katā karannē
그것이 첫 번째 정직함입니다. 행동이 정직해졌습니다. 무엇 때문입니까? 이 dharma의 깨달음 때문입니다. 그에게 있는 정직함을 이제 떠올려 보면 말이 깨끗합니다. 예전에는 거짓말로 속이고, 이간질로 남을 갈라놓고, 거친 말로 상처를 주고, 쓸데없는 말로 남을 헷갈리게 했습니다. 이런 것이 예전에는 있었습니다.
issara tibuṇā. dæn katā karalā katā karannē baṇa padayak. venanna monavā katā karannada? boruṭṭanna hitennē næhæ. kēla meba bin̆davanna kæmati næhæ. kæmættak æti vennē næhæ. paruvā vacanaya sævaṭa pat karā lōkayā dūṣaya karanna kæmati næhæ. kalāpaya mulāvaṭa pat karana katā kiyiya lōkayā mulā karanna kæmati næhæ. ēvā nemeyi harayak æti dahamak tiyenavā menna mēka aha balalā. menna mēka viṭalā vaṭinavā oya væḍak næti katā athara pallā. menna mēka hita pala harayak tiyenavā kiyalā tamā dækapu hariya tiyena nisā ē ē darśanā gnānayaṭa gōcaraya dharmayi passannavā dæn tava kinaṭa labā denna.
이제 말을 한다면 하는 것은 설법의 글귀입니다. 다른 무슨 말을 하겠습니까? 거짓으로 속이고 싶은 마음이 들지 않습니다. 이간질로 갈라놓고 싶지 않습니다. 그런 바람이 생기지 않습니다. 거친 말로 상처를 주어 세상 사람을 더럽히고 싶지 않습니다. 쓸데없는 말을 해서 세상 사람을 헷갈리게 하고 싶지 않습니다. '그런 것 말고 알맹이 있는 dharma가 있다, 이것을 들어 보라, 이것이 값지다, 그런 쓸모없는 이야기는 그만두라, 이것을 생각해 보라, 알맹이가 있다' — 자신이 본 알맹이가 있기에, 그 보는 지혜에 닿은 dharma를 이제 다른 이에게도 주려고 서두릅니다.
ehenam boru nǣhæ, kēlan næhæ, parisara nǣhæ, palāpa nǣha. sammā vācatna sammā kammanta prāṇaghātattāna kāmityācāla yam veīmak vunā sammā kammanta mārga aṁgaya pirilā. boru kēnam parasavacana palapanam sammā vācā mārga aṁgaya piri. anna ēkin eka sakas
그러니 거짓말도 없고, 이간질도 없고, 거친 말도 없고, 쓸데없는 말도 없습니다. sammā vācā와 sammā kammanta입니다. pāṇātipāta, adinnādāna, kāmesu micchācāra에서 물러남이 있으니 sammā kammanta라는 길의 갈래가 채워졌습니다. 거짓말·이간질·거친 말·쓸데없는 말이 없으니 sammā vācā라는 길의 갈래가 채워졌습니다.
vācā mārga aṁgaya piri. anna ēkin eka sakas velā inna hæṭi. maṭa dæn nodahæma vidihaṭa jīvat venna maṭa ōnakamak næhæ. monavā labāgannada? mataka yantamma monavāhari jīvat vena krama vunā hon̆daṭama æti. ōkaṭa ayiutukam karalā, asādhāraṇakam karalā anun ravaṭṭalā boru kiyalā itin koraṭa bænalā, koraṭa hiralā boru væḍa karalā anun ravaṭalā anun iḍē kaḍā vadāgena maṭa ehema jīvat venna ōnē næhæ. ehema harayak næhænē. mokada ehema mona mona vaṭinākamaṭa ehemayak gata karannē. magē jīvitaya mama gata karannē dæn pradhāna kāraṇayak tiyenavā. meccara kal mē lōkē allanna tamayi mama mīṭa issara adahas karagena hiṭiyē. namut dæn mama innē yathābōdhaya pūrṇa kara gænīmē vaṭinākama dækalā ē san̆dahā mehema tænṭa magē jīvat vennē. ehenam magē jīvitayē nivan san̆dahan misak venehi karannaṭa nemeyi kiyalā adahasa ævidin ivarayi otennaṭa enakoṭa. ehenam eyāgē jīvitaya sammājīvayen yuttayi. anna mārga haṁginna eka væḍena hæṭi. ehenam
그렇게 하나씩 갖추어져 가는 모습입니다. '이제 나는 dharma에 어긋나게 살고 싶지 않다. 무엇을 얻겠다고? 겨우 살아갈 방법만 있으면 아주 넉넉하다. 그것을 위해 옳지 않은 일, 불공정한 일을 하고, 남을 속이고 거짓말하고, 남을 꾸짖고 짓누르며 거짓된 일을 하고, 남의 땅을 빼앗아 가며 그렇게 살고 싶지 않다. 그런 데에는 알맹이가 없지 않은가. 무슨 값어치로 그렇게 산단 말인가. 내 삶을 살아가는 데에는 이제 중요한 까닭이 있다. 이제까지는 이 세상을 붙잡으려고 마음먹고 있었다. 그러나 이제 나는 yathābodha를 온전히 이루는 값어치를 보고 그것을 위해 이렇게 살고 있다. 그러니 내 삶은 nibbāna를 위한 것일 뿐 다른 것을 위한 것이 아니다' — 여기에 이르면 그런 생각이 이미 와 있습니다. 그러니 그의 삶은 sammā ājīva를 갖추었습니다. 이것이 길의 갈래가 자라는 모습입니다.
mārga haṁginna eka væḍena hæṭi. ehenam menna metana sammā vācā sammā kammata sammā ājīva kiyana ēvā ādhyātmika guṇaya tuḷin matu vunā nam menna mēkaṭa kiyanavā mē śāsanayē sīla śāsanaya matu vuṇā.
그러니 여기서 sammā vācā, sammā kammanta, sammā ājīva가 안의 덕을 통해 드러났다면, 이것을 이 sāsana에서 sīla sāsana가 드러났다고 합니다.
menna meyāṭa kiyanavā akhaṇḍa, acitra, asamala, akalmāsa vū menna mē kiyana sīla guṇayen yukta vuṇā vū āryakānta sīlayen yukta vuṇā kiyalā. ārya dharmaya dækalā læbuṇā vū dīptiya kāntiya tuḷin mē dharmaya avabōdha karanavā. menna āryayangē sīlaya ār sīla
이런 사람을 '끊어지지 않고(akhaṇḍa), 뚫리지 않고(acchidda), 얼룩지지 않고(asabala), 더럽혀지지 않은(akammāsa) 이 sīla의 덕을 갖춘, ariyakanta sīla를 갖춘 이'라고 합니다. ariya dharma를 보아 얻은 빛과 광채를 통해 이 dharma를 깨닫습니다. 이것이 ariya들의 sīla, ariya sīla입니다.
śāsanaya satarā gattenna hitu nætuva giyā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna mula paṭan gannakō. dæn eyāṭa tiyennē mokakda? duṭu daham āvarjanā karana ekayi. tava dahamak dakinna næhæ. dækiya yutu niyama dahama dækalā ivarayi. nivana karā keḷavenaka yana dahama tērum aran ivarayi. amutuven tērum ganna dahamak tava ituru velā næhæ nivan dakinna. ē nisā parapattaya rahitayi ādhāra ōnē næhæ. vanungē ādhārayak īṭa passē ōnē næhæ.
바로 거기서 시작하십시오. 이제 그에게 있는 것은 무엇입니까? 본 dharma를 되새기는 것뿐입니다. 더 볼 dharma가 없습니다. 보아야 할 참된 dharma를 이미 보았습니다. nibbāna로 끝까지 가는 dharma를 이미 이해했습니다. nibbāna를 보기 위해 따로 이해할 dharma가 더 남아 있지 않습니다. 그래서 남에게 기대지 않고(aparappaccaya) 도움이 필요 없습니다. 그 뒤로는 남의 도움이 필요 없습니다.
ehenam mokakda karanna ōnē? dækka ætta yaḷi yali āvarjanā karanna pragnā matu velā enna paṭan gannavā prabala velā. anna mokakda karagannē? dæn api dakinavā yana kramayak tiyenavā. anna budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā sīla sampanna sil vatnaṭa abhavitisāraya ipadīvayi cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvayagē ēka læbenavā. mokakda? dæn sīla sampanna velā ivarayi.
그렇다면 무엇을 해야 합니까? 본 진실을 거듭거듭 되새기면 paññā가 강해져 드러나기 시작합니다. 그렇게 무엇을 이룹니까? 이제 우리는 가는 방법이 있다는 것을 봅니다. Buddha께서 설하셨습니다 — 'sīla를 갖춘 sīlavanta에게는 avippaṭisāra가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다. 그것을 얻는 것은 dhammatā이다.' 그것을 얻게 됩니다. 왜냐하면 이제 sīla를 이미 갖추었기 때문입니다.
yathābōdhaya læbenakoṭama dharmāvabōdhaya læbenakoṭama anna sīla guṇayak dæn samādan vecca vatak nemeyi mē kiyannē. yathābōdhaya tuḷin asāra lōkaya mokaṭa prāṇaghāta karannada mokaṭa hora mæravaṁcā karannada mokaṭa surātūru durācāra karannada mokaṭa boruven kavaṭnnada monavaṭa kiyalā mē bidavannada monavaṭa parasa vacanaya sæḍa bavaṭa pat karannada monavaṭa mē lōkē ehā palāpayaṭa patlā mulā karannada monavaṭa lōbhakam karannada monavaṭa taraha innada monavaṭa mōḍakam karannada maṭa mē dahayama væḍak nǣhæ kiyalā tamanṭa væṭahilā ivarayi yathābōdhaya menna śīla śāsanaya onna sīla
yathābodha를 얻는 순간, dharma의 깨달음을 얻는 순간 생기는 sīla의 덕 — 여기서 말하는 것은 받아 지니는 계율 행이 아닙니다. yathābodha를 통해 '알맹이 없는 세상에서 무엇 때문에 산목숨을 죽이겠는가, 무엇 때문에 도둑질과 사기를 치겠는가, 무엇 때문에 술과 방탕에 빠지겠는가, 무엇 때문에 거짓으로 속이겠는가, 무엇 때문에 이간질로 갈라놓겠는가, 무엇 때문에 거친 말로 상처를 주겠는가, 무엇 때문에 쓸데없는 말로 이 세상을 헷갈리게 하겠는가, 무엇 때문에 탐욕을 부리겠는가, 무엇 때문에 성을 내겠는가, 무엇 때문에 어리석은 짓을 하겠는가, 나에게 이 열 가지는 다 쓸모없다'는 것이 스스로에게 이미 이해되었습니다.
ivarayi yathābōdhaya menna śīla śāsanaya onna sīla sampanna sil vatnaṭa aipratisāraya hehavat viparisara bava ehenam hitē visirena bava avupati venvīma tamayi avit pratisāraya visirena bava nætivīma n tamayi avipratisāraya kiya. vipratisāra kiyannē viparisara bava. ēken ahak velā avipatirī venavā kiyannē viparisara novana tattvayaṭa hita tænpat vuṇā. menna
그것이 yathābodha이고, 이것이 sīla sāsana입니다. 'sīla를 갖춘 sīlavanta에게 avippaṭisāra가…' — 마음이 흩어지는 것이 사라지는 것, 그것이 avippaṭisāra입니다. 흩어짐이 없어지는 것을 avippaṭisāra라 합니다. vippaṭisāra란 흩어짐입니다. 거기서 벗어나 avippaṭisārī가 된다는 것은 흩어지지 않는 상태로 마음이 가라앉았다는 것입니다.
novana tattvayaṭa hita tænpat vuṇā. menna mēkaṭa amutuven karanna deyak næhæ. sīla sampanna silvat vatnaṭa ayipratisāraya upadiva cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvayage. menna āryayanṭa dharmatāvayakinma læbena api pirasara bavak nætikama.
이것을 위해 따로 할 일이 없습니다. 'sīla를 갖춘 sīlavanta에게는 avippaṭisāra가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다.' 이것이 ariya에게 dhammatā로 저절로 얻어지는, 흩어짐 없음입니다.
ayiipratisārī bava ayiipratisāraya ættaṭa pramōdaya upadīva āya cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvaya citta prabōdhaya læbilā tiyennē. āya amuten upadanna. monavada ituru velā næha. ara mūla dharmaya enakoṭama yathārthaya væṭahenakoṭama ē cittaya nidahas velā prabōdha velā ivarayi. āyē kammæli gati æn̆ga mæli karana gati ituru vennē nǣhæ. yathārthayen hæma velēma dharmaya dækkama daham prabōdhaya hæma velēma kriyātmaka venavā. pæditiyāṭa
avippaṭisāra가 있는 이에게는 'pāmojja가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다' — 마음이 깨어난 것입니다. 다시 따로 일으킬 것이 남아 있지 않습니다. 그 뿌리 dharma가 올 때, 사실이 이해될 때 그 마음은 이미 자유로워지고 깨어났습니다. 다시는 게으름, 몸을 늘어지게 하는 버릇이 남지 않습니다. 사실 그대로 언제나 dharma를 보면 dharma의 깨어 있음이 언제나 움직입니다.
velēma kriyātmaka venavā. pæditiyāṭa pasśabdiya upadīvāya cētanāven kaṭayuttak æta læbiyama dharmatāgē hitakayi sæhælluvē. hon̆dada sæhællu jīvitayak gata karanna. ē sæhælluvaṭa amutuven karanna deyak næha. oya mula paṭan gattā kenāṭa ē sæhælluva dharmatāvayakma læbenavā.
기뻐하는 이에게는 'passaddhi가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다' — 마음이 가볍습니다. 가벼운 삶을 살기 얼마나 좋습니까. 그 가벼움을 위해 따로 할 일이 없습니다. 처음부터 시작한 사람에게 그 가벼움은 dhammatā로 얻어집니다.
etakoṭa passaddhiyaṭa pat vū ohuṭa prītiya upadīvāya cētanāven kaṭayuttak hædīma dharmatāvaya mē nidāmisa prītiya. daham dækīma nisā dakina prītiyak enavā. ēka paṁcakāma prītiya vāgē nemeyi. īṭa viśāla sænasumak sahaga sahitayi. mama koccara nidahasda? dæn koccara sænasillē innavada anna prītiya matuvilā enavā. etakoṭa prītiya manasak
그러면 passaddhi에 이른 그에게 'pīti가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다' — 이것은 nirāmisa pīti입니다. dharma를 보았기 때문에 오는 기쁨이 있습니다. 그것은 pañca kāma의 기쁨과 같지 않습니다. 그보다 큰 편안함과 함께합니다. '나는 얼마나 자유로운가, 이제 얼마나 편안히 있는가' — 그렇게 pīti가 솟아오릅니다.
matuvilā enavā. etakoṭa prītiya manasak ættāhaṭa passa mē sukhaya upadīvavāyi cētanāven kaṭuttak næta læbīma dharmatāvaya kiyi. prīti māsa kāyō passada passaddha kāyō sukhandēti. anna prītiya nisā passa diha sæhælluva æti venavā. sæhælluva nisā mokada vennē? sukhita pat venavā. kāyika mānasika suvayen innē. nidahas vū hæmallīm balapānavā.
그러면 pīti의 마음을 지닌 이에게 'sukha가 일어나라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다'라고 하셨습니다. 'pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati' — pīti 때문에 가벼움이 생깁니다. 가벼움 때문에 어떻게 됩니까? 즐거움에 이릅니다. 몸과 마음의 편안함 속에 있습니다. 자유로움이 온몸에 퍼집니다.
sukhitayā haṭa samādhiyaṭa patvemī cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvaya kanna vædagat. dæn samādhiyaṭa mokakda karanna tiyenavā kivvā api budurajāṇan vahansē mokakda dēśanā karannē? sukhita sit ættāhaṭa samādhiyaṭa patvemi cētanāven kaṭayuttak nætta læbīma dharmatāvayaka ehenam samādhiya dharmatāvayak.
즐거운 이에게는 'samādhi에 들라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다' — 이것을 잘 들으십시오, 중요합니다. 이제 samādhi를 위해 무엇을 해야 한다고 했습니까? Buddha께서는 무엇을 설하십니까? '즐거운 마음을 지닌 이에게는 samādhi에 들라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다.' 그러니 samādhi는 dhammatā입니다.
samādhi sit ættāhaṭa yathā bhūtava danimī dakimī cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvaya ehema pragnāva vahala venavānē hitaṭa samājitayaṭa amutin kiyanna deyak nēmati igenaganna deyaknē. yathābhūtō dannāhara daknāṭa virāgayaṭa patvemī cētanāven kaṭayuttak næta virāga vīma dharmatāvayaka
'samādhi의 마음을 지닌 이에게는 있는 그대로 알고 보라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다.' 그렇게 paññā가 마음에 생기지요. samādhi에 든 이에게 따로 말해 줄 것도 배울 것도 없습니다. '있는 그대로 알고 보는 이에게는 virāga에 이르라는 cetanā로 할 일이 없다, virāga가 되는 것은 dhammatā이다.'
etakoṭa virāgayāṭa vimukti gnāna darśanaya pasak karamī cētanāven kaṭayuttak næta læbīma dharmatāvaya hari aritphaliyaṭa pat venakama dharmatāvayak.
그러면 virāga에 이른 이에게 'vimutti ñāṇadassana를 이루라는 cetanā로 할 일이 없다, 얻는 것은 dhammatā이다' — arahatta phala에 이르기까지가 dhammatā입니다.
mesē kusala sīlaya abhipratisāriyat, abhiprati pramōdhayat, pramōdhaya paśabdiyat, praśabdaya prītiyat, prītiya sukhayat, sukhaya samādhiyat samādhiyē yathābhūtat gnāna darśanayat, yathābhūtat gnāna darśanaya nirvēdayat, nirvēdaya, virāgayat, virāgaya, vimuktiyat, vimuktiya, vimukti gnāna darśanayat labā dī. mēsē dharmayōma dharmaya pavatvayi nirvāṇa parataraṭa yāma san̆dahā dharmayōma dharmayavayi na cētanā karaṇa sūtraya arthaya
이렇게 kusala sīla는 avippaṭisāra를, avippaṭisāra는 pāmojja를, pāmojja는 passaddhi를, passaddhi는 pīti를, pīti는 sukha를, sukha는 samādhi를, samādhi는 yathābhūta ñāṇadassana를, yathābhūta ñāṇadassana는 nibbidā를, nibbidā는 virāga를, virāga는 vimutti를, vimutti는 vimutti ñāṇadassana를 줍니다. 이렇게 dhamma들이 dhamma를 이어 가 nibbāna의 저편에 이르게 합니다 — dhamma들이 dhamma를 이끕니다. 이것이 Na Cetanākaraṇīya Sutta의 뜻입니다.
itin apiṭa monavada karanna? tiyennē nivan dakinnē sīla sampanna vena vidira hariyaṭa yathārthaya dænna. sīla sampanna kiyana vata nemeyi. baṇa ahalā hiṭan yathārthayen śikṣaṇayaṭa pat venna ōnǣ dharmaya avabōdha karana ēka velā ivarayi. ehenam dharmaya avabōdha kara gænīma vitara karanna tiyennē ārya mārgaya amuti varanna deyak ituru vennē næhæ. īṭa
그러니 우리에게 할 일이 무엇입니까? nibbāna를 보는 것은 sīla를 갖추는 방식으로 제대로 사실을 아는 것입니다. sīla를 갖춘다는 것은 계율 행이 아닙니다. 설법을 듣고 사실로써 길들여져야 합니다 — dharma를 깨닫는 것, 그것으로 이미 다 된 것입니다. 그러니 할 일은 dharma를 깨닫는 것뿐이고, ariya magga를 위해 따로 할 것이 남지 않습니다.
amuti varanna deyak ituru vennē næhæ. īṭa passē mokada ahagatta tērum gatta dharmaya yali ali āvarjanā karanakoṭa anna væḍilā yanavā ituru okkoma anna kusala sīlaya. kōsāni vicaya
그 뒤에는, 들어서 이해한 dharma를 거듭거듭 되새길 때 나머지 모든 것이 자라납니다. 그것이 kusala sīla입니다.
ituru okkoma anna kusala sīlaya. kōsāni vicaya kēvalānī diṁ mānusa kaṁca brahma kōsaṁ sabba kōṣa mūla bandhanā pamuttō kusalōtādī paviccatō tattā divya kōṣa, manussa kōsa, brahma kōsa, sakala vidasa mē upadina tæn. ēvāyi ipætmaṭa hē tiyena avidyā tr̥ṣṭina mūla bandhanayangē paha kirīmak ætda kusalyayi kiyavena læbē. menna kusal. pin kiyana eka
'kosāni viceyya kevalāni dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ, sabbakosamūlabandhanā pamutto kusalo tādi pavuccate tathattā' — deva의 곳간, 사람의 곳간, brahma의 곳간, 이 모든 태어나는 자리들입니다. 그곳들에 태어나는 원인이 되는 avijjā와 taṇhā 같은 뿌리 묶임들을 없앰이 있다면, 그것을 kusala라고 합니다.
kiyavena læbē. menna kusal. pin kiyana eka venayi. ēka sasara pætmaṭa hētu vena ekak. kusal kiyannē ārya aṣṭhāṁgika mārgaya nivanaṭa hētu vena eka. ehenam kotana hari upadinnaṭa avidyā tr̥ṣṇādakaya paha kirīmak tiyenavada? anna kusal. anna vaḍanaya. ehena avidyā tr̥ṣṇādaka pahanam duṭu ætta yaḷi yali āvarjanā karanna ōnē. anna ara gata yathārgaya. dæn krama dekak tiyenavā. ēkat
이것이 kusala입니다. puñña라는 것은 다릅니다. 그것은 saṃsāra가 이어지는 원인이 되는 것입니다. kusala란 ariya aṭṭhaṅgika magga, nibbāna의 원인이 되는 것입니다. 그렇다면 어디든 태어나게 하는 avijjā와 taṇhā 같은 것을 없앰이 있습니까? 그것이 kusala입니다. 그것이 bhāvanā입니다. 그러니 avijjā와 taṇhā를 없애려면 본 진실을 거듭거듭 되새겨야 합니다. 그것이 바로 그 사실입니다.
yathārgaya. dæn krama dekak tiyenavā. ēkat sīla viśuddhiya sihi karanna pahasuma kramayak.
이제 방법이 두 가지 있습니다. 그것도 sīla visuddhi를 떠올리는 가장 쉬운 방법입니다.
dæn api ḷan̆ga tiyenavā mokakda? anna kæmættak nætikama nisā mokada velā tiyennē? anna lōkayaṭa ælum kirīmaṭa tiyena yam cētanāvak tibunam ēka apen atæralā gihillā. dæn mokakda velā tiyennē?
이제 우리에게 있는 것은 무엇입니까? 바람이 없어졌기에 무슨 일이 일어났습니까? 세상에 들러붙으려는 어떤 cetanā가 있었다면 그것이 우리에게서 떨어져 나갔습니다. 이제 무슨 일이 일어났습니까?
pāṇaghātattādāna kāmityācāra kiyanaṭa kæmættak nætnam apē kriyākalāpaya avaṁkayi apiṭa tama pēnavā. dæn pera kriyākalāpaya vaṁkayayi. yathābōdhaya læbenna issellā mē baṇa ahanna issellā lōkē asārayi kiyalā tērum ganna issellā lōkē sārayi kiyalā hitā inna kālē maralā hari kamak næhæ soragam karalā hari kamak næhæ mona vidihen hari kamak næhæ magē bala vadā gattot marana adahasa tibuṇā. dæn ē adahasa
pāṇātipāta, adinnādāna, kāmesu micchācāra에 대한 바람이 없다면, 우리의 행동이 정직하다는 것이 우리 스스로에게 보입니다. 예전의 행동은 굽어 있었습니다. yathābodha를 얻기 전, 이 설법을 듣기 전, 세상이 알맹이 없다고 이해하기 전, 세상이 알맹이 있다고 생각하던 때에는 '죽여서라도 괜찮다, 도둑질을 해서라도 괜찮다, 어떤 식으로든 괜찮다, 내 손에 넣을 수만 있다면' 하는 죽이려는 생각이 있었습니다.
gattot marana adahasa tibuṇā. dæn ē adahasa gælavilā ivarayi. ehenam dæn prāṇagha gāta karalā maṭa asādhāraṇa karalā harima kiyalā væḍak næhæ. hora væravaṁcā karalā surāsū durācāradīn hadāganna kiyalā maṭa æti væḍak næhæ. anna yathārthaya dækkā. ehenam mokada
이제 그 생각은 빠져나가 버렸습니다. 그러니 이제 산목숨을 죽이고 불공정한 짓을 해서 얻을 것이 없습니다. 도둑질과 사기를 치고 술과 방탕으로 무엇을 이루겠다고 할 일이 나에게는 없습니다. 바로 사실을 본 것입니다.
næhæ. anna yathārthaya dækkā. ehenam mokada vennē? ohu ḷan̆ga yathābhōdhaya læbīmen avaṁkattayaṭa patvelā tiyenavā dæn æda næha. kriyākalāpaya avaṁkayi. anna yathābhōdhayen tamanṭa læbicca sīla viśuddhiya viśēṣa suddhiyak hambavelā tiyenavā. avaṁkattaya kiyannē vatak nemeyi. avaṁkattayak kiyannē saṁvaraṭṭhēna sīlaṁ abhyantaralā saṁvarattaya tuḷin læbuṇā vū sīlaya saṁruvā. saṁ kiyannē ekatuva saṁ kara gatiyaṭa api hiṭiyē. saṁ karā illā dæn saṁ varalā. varanavā kiyannē
그러면 어떻게 됩니까? 그는 yathābodha를 얻어 정직함에 이르렀으니 이제 굽음이 없습니다. 행동이 정직합니다. yathābodha로 스스로 얻은 sīla visuddhi, 남다른 깨끗함을 얻은 것입니다. 정직함이란 계율 행이 아닙니다. 정직함이란 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ' — 안의 단속(saṃvara)을 통해 얻은 sīla입니다. saṃ이란 모임이니, 우리는 늘 모아들이는 버릇으로 살았습니다. 모아들이던 것을 이제 saṃ을 막았습니다. 막는다는 것은…