와하라까 코리아
CD012-02

CD012 · 2번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음

dharma guṇa gāthā

දම් ගුන ගාථාව.

tamā akæmætida anunṭatya nokaranna tamāṭa yamak kanaṭa tamā kæmætida anṭat karanna

자기가 싫어하는 것은 남에게도 하지 말고, 자기가 바라는 것이 있으면 남에게도 그렇게 해 주라.

vena maṁsayē ōka tamayi tiyennē. itin oyiṭa anukūla vannā vū āśvādaya velā daham āsvādaya labāganna oya kaṭayutu karalā ēka tamayi lē. menna mē mānsaya aya lǣvilā santōsa vallā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin koccara santōsa venna puḷuvanda? koccara dharmānukūlada?

그러니 얼마나 기뻐할 수 있습니까? 얼마나 dharma에 맞습니까?

pāpayak duccaritayak ævæḍak kanunṭa nokara yahapata karamin santōsa venna puḷuvan nam menna mēkayi kivvā.

남에게 악한 일, 나쁜 행실, 해로움을 끼치지 않고 좋은 일을 하며 기뻐할 수 있다면, 바로 이것이라고 말했습니다.

ēka yahapat anna esē jīvitaya hæṭagahaganna ēka pættakin tiyadama mokada? hon̆daṭa ōken særasenna.

그것은 좋은 것입니다. 그렇게 삶을 꾸려 가는 것을 제쳐 두고 무엇을 합니까? 그것으로 잘 꾸며야 합니다.

ēken særasenna kiyanavā peri sapat udāgena mēāyi kōṭ æn̆dagena særenavā. bāhira æn̆dumaga. tærasen kivva æn̆duma ōkayi.

그것으로 꾸미라고 하니, 신을 신고 코트를 입고 꾸밉니다. 겉옷 말입니다. 꾸미라고 한 옷을 그렇게 알아들었습니다.

īṭa passē ara sāra dharmaya āśvādayaṭa lē kivāṭa gattā vayin mat pæn ṭikak gattā. mas ṭika pættaka dalā pahan gattā ēka ara sāra dharmē pættaka dālā sāra dharmayanaṭa pahan gattā.

그 뒤에, 그 핵심 dharma의 즐거움을 '피'라고 했다며 와인 같은 술을 마셨습니다. 고기는 한쪽에 두고 빵을 들었습니다. 그 핵심 dharma를 한쪽에 밀어 두고 핵심 dharma 대신 빵을 들었습니다.

āsvādayaṭa vayin aragattā. pahankkā vayin bibī kaliṁkōraṭa æn̆dagena sat udāgena itin uḍa pæna pæna nenavā. elam karanavā.

즐기려고 와인을 들었습니다. 빵을 먹고 와인을 마시며 차려입고 신을 신고 위로 펄쩍펄쩍 뛰며 떠들썩하게 놉니다.

itin mokakda vennē?

그러면 어떻게 됩니까?

deviyan vahansēgē gr̥haya horungē tibbolak karagena innavā kiyalā kivvē ōkaṭa nēda

'하느님의 집을 도둑의 소굴로 만들고 있다'고 한 것이 바로 이것 때문 아닙니까?

antima gihillā sattu kenat bæn̆dalā tiyāgena

마지막에는 짐승들까지 묶어 두고,

birisa deen gilā maralā piṭpucca mas kakak oya kālē vayin bibī innakoṭa ē kālet mokakda karannē gihillā ehenam koṭē gihillā bān kapalā panalā mahā viyak ætda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ætdaṭa passē mokada velā

그 뒤에 어떻게 되었습니까?

deviyan vahansēgē guhaya horungē tibbolak karagena mēka bimaṭa samatalā karalā hat davasaki mama deviyan vahansēgē mālikāva nagāsiṭava.

'하느님의 집을 도둑의 소굴로 만들었다. 이것을 땅바닥에 허물어라. 사흘 만에 내가 하느님의 궁전을 세우겠다.'

ōka tamayi varadaṭa allagattē.

바로 그것을 잘못이라고 붙잡았습니다.

etakoṭa puḷuvan tiyadda tōhē kiyannē. etakoṭa deviyan vahansēṭat apahata karalā horanna bæri ekak karalā minissu rævæṭuvā kiyalā varada mē idiripat kaḷē varadalā idiripat kāraṇaya ōkayi.

'네가 그것을 할 수 있느냐'고 하면서, 하느님까지 모독하고 할 수 없는 일을 한다며 사람들을 속였다고 잘못을 들이댔습니다. 잘못이라고 내세운 까닭이 그것입니다.

itin obaṭa puḷuvanda karanna. oya oya māligāvalā dālā havasaken obaṭa puḷuvanda māligāvak hadānna?

그러니 당신은 할 수 있습니까? 그 궁전을 허물고 짧은 날 만에 궁전을 지을 수 있습니까?

dæn kivva eka tērum ganna bæriva nihāra vara. varadara ahuvelā koṭalā kr̥tinna gahanna daluvamak ehema bala.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin ē vagē dēval tiyenavā dharmaya tuḷa tērum araganna ōnē.

dharma 안에도 그런 것들이 있으니 깨달아 알아야 합니다.

api mē daham guṇa pāṭhaya vistara kaḷē nædda mēṭa issellā?

우리는 이 앞서 guṇa 구절을 풀이하지 않았습니까?

supaṭipannō bhagavatō sāvaka saṁghō kiyana taṭa sōtāpanna phalayaṭa patvena hæṭi. api guṇa namayakin san̆gaguṇa vistara karalā dunnā.

'supaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho'라는 대목에서 sotāpatti phala에 이르는 길을, 아홉 가지 guṇa로 saṅgha guṇa를 풀어 주었습니다.

īṭa issellā ov

그 앞서, 네.

san̆gaguṇa san̆gaguṇa tuḷin san̆gaguṇa namayak tuḷin sōtāpannayek bavaṭa pat venna tænakam vigrahaya karapu mīṭa issellā api mē karapu dēśanāvak tibuṇā.

saṅgha guṇa, 아홉 가지 saṅgha guṇa를 통해 sotāpanna가 되는 데까지 풀이한, 이 앞서 우리가 한 desanā가 있었습니다.

anna etenṭa patvuna kenāṭa īḷan̆gaṭa tiyenavā sakr̥dāgāmī anāgāmī kiyana mārga phala dekak pūrṇa karaganna kālayak.

거기에 이른 사람에게는 다음으로 sakadāgāmī와 anāgāmī라는 두 magga-phala를 채워 갈 때가 있습니다.

menna mē tuḷaṭa anungē ādhārayak avaśya næti parapratta rahitava dharmaya tērum gatta dharmaya kiyannē sæka næti karagatta menna mevannāvē ē ārya pudgalayā sōtāpanna pudgalayā. etana paṭangena ituru mārgaya vaḍana ākāraya tamayi daham guṇa haya tuḷin pennannē pennum karannē.

여기에는 남의 도움이 필요 없이, 남에게 기대지 않고 dharma를 깨달아 dharma에 대한 의심을 없앤 ariya puggala, 곧 sotāpanna가 있습니다. 거기서부터 남은 magga를 닦는 길을 여섯 가지 dharma guṇa를 통해 보여 줍니다.

etakoṭa sūpaṭipānna etakoṭa etanṭa enakoṭa enavā. svākkhāta sandiṭṭhika akālika ehipattika ōpanayika paccattāṁ vēditabbō viññu oya guṇa hayak enavā.

그러면 supaṭipanna, 거기에 이르면 'svākkhāto, sandiṭṭhiko, akāliko, ehipassiko, opanayiko, paccattaṃ veditabbo viññūhi'라는 여섯 guṇa가 나옵니다.

svākkhāta sandiṭatṭhika akālika ēhipassika ōpanayika paccattāṁ vēditabbō viññā

svākkhāto, sandiṭṭhiko, akāliko, ehipassiko, opanayiko, paccattaṃ veditabbo viññūhi.

api pallehā in̆dalā ihaṭa nægena yana kramayak gænayi kiyā dunnē suvisi guṇa valaṭa yanakoṭa dæn paccaṁ vēditabbō viññu kiyana guṇayaṭa tamayi dæn ē sōtāpanna pudgalayā dharmāvabōdhayen ætul vennē. mūlika daham darśanaya karalā tiyennē.

우리는 아래에서 위로 올라가는 길을 가르쳤습니다. guṇa로 나아갈 때, 이제 그 sotāpanna는 'paccattaṃ veditabbo viññūhi'라는 guṇa에 dharma를 깨달음으로써 들어갑니다. 기본 dharma를 보았습니다.

dækīma atdækīmak bavaṭa pat karaganimin ituru keles vin̆dinnayi dæn tiyennē.

봄을 몸소 겪음으로 바꾸어 가면서 남은 kilesa를 부수는 일이 이제 남아 있습니다.

ælīmak, gæṭīmak mulāvak tibuṇā nam ituru velā. sōvān phalin passē. anna ē kāmarāga paṭigha kiyana deka ayin karagannavā.

들러붙음, 거부, 미혹이 있었다면 sotāpatti phala 뒤에도 그것이 남아 있습니다. 바로 그 kāma-rāga와 paṭigha 둘을 없앱니다.

ælīma kæṭīma ayin karaganna. ēkaṭa avaśya karannā vū īḷan̆ga væḍapila tiyenavā. daham guṇa tuḷin yanavā.

들러붙음과 거부를 없애야 합니다. 그것에 필요한 다음 닦음의 차례가 있습니다. dharma guṇa를 통해 나아갑니다.

anna ē san̆dahā mokada karannē? paccataṁ vēditabbō, viññō kiyana guṇayaṭa dharmāvabōdhaya tuḷin ætul venavā.

그것을 위해 무엇을 합니까? paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa에 dharma를 깨달음으로써 들어갑니다.

dharmaya sihi karanna sihi karanna eyā dænaganna ekak tiyenavā. eyā gnānayantayō gnānavantava tērum ganna ekak tamayi.

dharma를 거듭 떠올리면서 그가 알아야 할 것이 있습니다. 그가 슬기롭게 깨달아야 할 것입니다.

paccattaṁ vēditabbō

paccattaṃ veditabbo.

mē lōkayē yamkisi deyak venavā nam tiyenavānam ē yamak vennē yamak tiyennē. pratyayak nisayi. hētuvak nisayi. hētuvak nætuva mē lōkē phalayak haṭagannē nǣ.

이 세상에서 무엇이 일어나거나 있다면, 그것이 일어나고 있는 것은 paccaya, 곧 hetu 때문입니다. hetu 없이는 이 세상에 phala가 생기지 않습니다.

ehenam yamkisi phalayak mē lōkē haṭagattā nam, hædenavā nam, tiyenavā nam, pævætmaṭa pēnavā nam anna haṭagænīmaṭa hētuvak tiyenavā pratyayak. anna nuvaṇin yutuva ēka dænaganna tattvayaṭa pat venavā.

그러니 어떤 phala가 이 세상에 생겼다면, 만들어지고 있다면, 있다면, 이어져 보인다면, 거기에는 생겨남의 hetu, 곧 paccaya가 있습니다. 그것을 슬기롭게 아는 자리에 이릅니다.

mē dukayi. kohomada mē duka haṭaganna? dukaṭa hētuva

이것이 괴로움입니다. 이 괴로움은 어떻게 생깁니까? 괴로움의 hetu.

mē duka æti vennē kohomada? mē loku vidyāmāna vennē kohomada? menna mēka tērum ganna tænaṭa enavā.

이 괴로움은 어떻게 생깁니까? 이것은 어떻게 나타납니까? 바로 이것을 깨닫는 자리에 옵니다.

jātiyak nætnam mē duka nǣ. jātiyaṭa hētuva bhavayayi bhavayak nætnam mē jātiya nǣ.

jāti가 없으면 이 괴로움도 없습니다. jāti의 hetu는 bhava입니다. bhava가 없으면 이 jāti도 없습니다.

bhavaya bhavaya hæṭiyaṭat jātiya jātiya hæṭiyaṭat mē mē jāti mē mē bhava nisā kiyalā. nōvanin tērum gænīmē śaktiyaṭa kiyanavā. paccattaṁ vēditabbō viññō

bhava는 bhava로, jāti는 jāti로, 이 jāti는 이 bhava 때문이라고 슬기로 깨닫는 힘을 'paccattaṃ veditabbo viññūhi'라고 합니다.

anna dænaganna vidyāmāna vena ākāraya menna mē mē pratya nisā. menna mē mē hētuva nisā. mē mē dē pahaḷa vennē.

알아야 할 것은 나타나는 방식입니다. 이러한 paccaya 때문에, 이러한 hetu 때문에 이것이 나타난다는 것입니다.

yamak duka nam menna mē duka mē mē dē æsuru karagenayi tiyennē. mē kaya æsuru karagena mē duka enavā. ehenam mē kaya pahaḷa vennē kohomada? ēka dakinavā.

무엇이 괴로움이라면, 이 괴로움은 이러한 것에 기대어 있습니다. 이 몸에 기대어 이 괴로움이 옵니다. 그렇다면 이 몸은 어떻게 나타납니까? 그것을 봅니다.

kaya nisā æti vennā vū yam dukak vidi siddha vena bava pēnavā nam mē kaya kumak nisā ætivada?

몸 때문에 생기는 어떤 괴로움을 겪게 됨이 보인다면, 이 몸은 무엇 때문에 생겼습니까?

anna dakina hæṭi. menna mēka dækagænīmē paṭicca samuppāda daham nyāya tamayi tērum ganna paṭan gannē atdakinna paṭan gannē otanada?

그렇게 봅니다. 이것을 보는 paṭicca samuppāda의 dharma 이치를 깨닫기 시작하고 몸소 겪기 시작하는 것이 거기 아닙니까?

æti tæna duka næti.

있는 곳에 괴로움이 있고, 없으면 없습니다.

mūlika vaśayen podu dahamak vaśayen ōka tērum ganna sōvān phalayaṭa pat vuṇā.

기본적으로, 두루 통하는 dharma로서 그것을 깨닫고 sotāpatti phala에 이르렀습니다.

kumak ætiena kumana dukakda kumak næti vena kumana dukak nætika vigraha karalā dænaganna paṭan gannavā dænagatta daham vigraha karanakoṭa anna manussa jīvitaya æti tæna manussa pævætma æti tæna manussayāṭa himi duka vin̆dinavā.

무엇이 있으면 어떤 괴로움이 있고, 무엇이 없으면 어떤 괴로움이 없는지 풀어서 알기 시작합니다. 안 dharma를 풀어 보면, 사람의 삶이 있는 곳, 사람으로 있음이 있는 곳에서는 사람에게 딸린 괴로움을 겪습니다.

dæn satara apā dukaṭa hētu ṭika ayin karā unat tava manussa duka ivara kaḷē næha.

이제 네 apāya의 괴로움으로 가는 hetu들은 없앴지만, 아직 사람의 괴로움은 끝내지 못했습니다.

dēva manussa kiyana degatiya tava ivara kaḷē nǣ. ē dekē tava sōvān pudgalayā innavā. hæbæyi ēkē innavā nemeyi ēkat dænagannakan ēkē innē. ēka yathārthaya dænagannae.

deva와 사람이라는 두 gati는 아직 끝내지 않았습니다. 그 둘에 sotāpanna가 아직 있습니다. 하지만 거기 눌러 있는 것이 아니라, 그것도 알 때까지 거기 있는 것입니다. 그 실상을 알 때까지.

satara apāyaṭa yanna tiyena mānasikatvaya saha ēkaṭa matuva tiyena hētuvak næti karalā dæmmaṭa passē. hæbæyi sōvān kun̆dina tama manussava upadinna tiyena manussava pavatinna tiyena kāraṇaya næti karannē næti nisā. eyāṭa ituru vecca duka pēnavā. manussayek velā ipadunot mē mē ākāra nindā pahasa duk haradalā okkoṭama gōcara venna siddha venavā.

네 apāya로 갈 마음가짐과 거기에 놓인 hetu를 없앤 뒤라도, sotāpanna는 사람으로 태어나고 사람으로 이어질 까닭을 없애지 않았기에 남은 괴로움이 보입니다. 사람으로 태어나면 이러저러한 비난과 갖가지 괴로움을 모두 겪어야 합니다.

dæn manussayek velā ipadunē nætnam. mēka vennē næhanē.

사람으로 태어나지 않으면 이런 일은 일어나지 않지요.

ehenam kohomada manussayek velā upadinnē? dæn maṭa hoyāganna ōnē ēkayi. mokak nisāda? manussa jātiya upadinna hētuvak æti nisayi manussa jātiya upadinnē. mē manussa jātiya noupannot mē manussayek væsen vidihaṭa tiyena duk ṭikat ivarayi.

그러면 어떻게 사람으로 태어납니까? 이제 내가 찾아야 할 것이 그것입니다. 무엇 때문입니까? 사람의 jāti가 생길 hetu가 있기에 사람의 jāti가 생깁니다. 이 사람의 jāti가 생기지 않으면, 사람으로 살며 겪는 괴로움들도 끝납니다.

ehenam ēket duka tērum gatta kenā. manussayek velā upadinna tiyena hētuva dænagena gnānavantava tērum aragena anna ē hētuva duru karaganna kaṭayutu karanavā.

그러니 그것에서도 괴로움을 깨달은 이는 사람으로 태어나는 hetu를 알고 슬기롭게 깨달아 그 hetu를 없애려고 애씁니다.

ēka duru karaganna kaṭayutu karanna nam manussayek velā upadinnē deyak tibunotda kiyalā. kumana hētuvak nisāda kiyalā. nuvaṇaṭa daham nuvaṇaṭa gōcara karagena dænaganna paṭan gannavā manussayek kiyalā upadinna ena hētuva monavā nisā manussayek velā upadinna hētu venavada?

그것을 없애려면, 무엇이 있으면 사람으로 태어나는지, 어떤 hetu 때문인지를 dharma의 슬기로 비추어 알기 시작합니다. 무엇 때문에 사람으로 태어나게 되는가?

dæn ōka balanakoṭa api tērum ganna ōnē manussayek venna nam manussa bæn̆dīmak tiyenna ōnē. manussa bavak nætnam manussa jātiyak nǣ.

이것을 볼 때 우리가 알아야 할 것은, 사람이 되려면 사람에 대한 묶임이 있어야 한다는 것입니다. 사람이라는 bhava가 없으면 사람의 jāti도 없습니다.

manussa bavak mokakda hadahaṭa ganna? upādāna paccayā bhava kiyana siddhāntayaṭa anuva.

사람이라는 bhava는 무엇이 만듭니까? 'upādāna paccayā bhavo'라는 원리에 따라서입니다.

upādāna kiyanavā manussayō samaga bæn̆dīmaṭa. bæn̆dīmaṭa upādāna kiyanavā. ē bæn̆dīma upādānaya manussa upādānayak nam manussayot ekka bæn̆dunahama manussa upādānaya haṭagannavā.

사람들과의 묶임을 upādāna라고 합니다. 묶임을 upādāna라고 합니다. 그 묶임이 사람에 대한 upādāna라면, 사람들과 묶일 때 사람 upādāna가 생깁니다.

manussayō manussayōka bæn̆denna paṭan gattot. manussa dharmayaṭa hima yamak nætnam ēken bæn̆dunot eyā ara manussa upādānaya atharinna bæri nisā upādāna patyā bavō kiyana manussa baven midenna bæhæ.

사람이 사람에게 묶이기 시작하면, 사람 dharma에 딸린 무엇에 묶이면, 그는 그 사람 upādāna를 놓을 수 없기에 'upādāna paccayā bhavo'라는 사람의 bhava에서 벗어날 수 없습니다.

tarayi svāmīn vahansa dæn manussa guṇa dharma etana

(질문자) 그렇다면 스님, 거기서 이제 사람의 guṇa dharma가…

næ manussa guṇadharma vitarak nemeyi. manussa guṇadharma tiyennē manussaya kiyalā ipaduna kenāgē eka koṭasak vitarayi.

아니요, 사람의 guṇa dharma만이 아닙니다. 사람의 guṇa dharma는 사람으로 태어난 이의 한 부분일 뿐입니다.

manussa guṇadharma kiyalā api vistara karalā pennanakoṭa ē guṇadharma kiyana ekē adahasak tiyenavā. guṇa kiyannē mokakda? vardhanaya vena ekak. yahapat pættaṭa guṇa karanna puḷuvan nam ēkē guṇa kiyanavā apiṭa.

사람의 guṇa dharma라고 풀어 보일 때, 그 guṇa라는 말에는 뜻이 있습니다. guṇa란 무엇입니까? 자라나는 것입니다. 좋은 쪽으로 이롭게 할 수 있으면 우리는 그것을 guṇa라고 합니다.

manussa guṇa kiyalā kiyannē satara apāguṇa ēvā aguṇa nam manussa pætta guṇayi.

사람 guṇa란, 네 apāya의 성질이 aguṇa라면 사람 쪽은 guṇa라는 것입니다.

satara apāya kiyannē pāpa pætta nam ēka aguṇa kiyalā nigamanaya karalā. ēken ahak vena pætta guṇa kiyalā nigamanaya karagannavā hon̆da sugati pættaṭa.

네 apāya가 악의 쪽이라면 그것을 aguṇa라 결론 짓고, 거기서 비켜난 쪽, 좋은 sugati 쪽을 guṇa라고 결론 짓습니다.

anna manussa dharma guṇadharma bavaṭa pat vuṇē dugatiyaṭa væḍiya guṇa nisā. anna manussa guṇa dharma kiyannē manussa dharmavamayi.

사람 dharma가 guṇa dharma가 된 것은 duggati보다 낫기 때문입니다. 사람 guṇa dharma란 바로 사람 dharma입니다.

ēka guṇa kiyana vacana dānna hētuva. pævætma tuḷa durguṇa saha suguṇak tiyenavā.

그것이 guṇa라는 말을 붙인 까닭입니다. 존재 안에는 나쁜 성질과 좋은 성질이 있습니다.

dasā akusalayu durguṇa hæṭiyaṭa tērum gatta nam satara apāyaṭa hētu vena hæṭiyaṭa dænagattā nam ēvā durguṇa kiyalā nigamanayak karanavā.

열 가지 akusala를 나쁜 성질로 깨닫고 네 apāya의 hetu가 됨을 알았다면, 그것들을 나쁜 성질이라고 결론 짓습니다.

ehenam manussa dharmaya tuḷa lōka sammatiyē suguṇa kiyalā ekak ven karagannavā. hon̆da guṇa.

그러면 사람 dharma 안에서 세상의 관례로 좋은 성질이라는 것을 따로 떼어 냅니다. 좋은 성질.

anna ē nisā manussa dharmaya kiyana eka satara apāyen mehāṭa tiyena ekak nisā. sugatiyaṭa ayitiya ekak nisā. ēvaṭa kivā manussa manussa dharmayaṭa manussa guṇa dharma kiyalā.

그래서 사람 dharma는 네 apāya에서 이쪽에 있는 것이기에, sugati에 딸린 것이기에, 그것을 사람 guṇa dharma라고 했습니다.

hæbæyi guṇa kiyana vacanaya ikma yannayi mē yannē.

하지만 이 길은 guṇa라는 말마저 넘어서려는 것입니다.

oya guṇa kiyana tana duk nædda?

그 guṇa라는 것에는 괴로움이 없습니까?

manussa guṇadharma ætuḷu karanna giyahama manussayek venavā. manussayek vunot duken nidahas venavā.

사람 guṇa dharma를 받아들이면 사람이 됩니다. 사람이 되면 괴로움에서 풀려납니까?

manussayāṭa ayiti dukaṭa himikārayek vennē nædda?

사람에게 딸린 괴로움의 임자가 되지 않습니까?

manussa guṇadharma allaganna giyot. eyāṭa manussayek vena eken bērenna bæyinam. manussayek velā ipadunot nindā apahāta ælum peḷum baḍigini vēdanā, duk haradalā agahin ekakam mē siyallu dē leḍa rōga mēvayen peḷennā vū kayakaṭa urumakāriyekka vennē nædda?

사람 guṇa dharma를 붙잡으면, 그래서 사람이 되는 데서 벗어날 수 없다면, 사람으로 태어나 비난과 모욕, 애착과 시달림, 배고픔과 아픔, 갖가지 괴로움, 병과 탈에 시달리는 몸의 상속자가 되지 않습니까?

ehenam ēka guṇa guṇayak nam apiṭa guṇayak kiyat dæn sammata karanna puḷuvanda? anna api dakina ekak. yamak yamak nisā duka enavā nam ēka guṇayi sammata karalā inna sudusu tænak nemeyi.

그러면 그것을 이제 guṇa라고 인정할 수 있습니까? 우리가 보는 것이 있습니다. 무엇 때문에 괴로움이 온다면, 그것은 guṇa라고 인정하고 머물 만한 자리가 아닙니다.

onna ōkē dækē næti nisā tamā. apiṭa oya upādānayen midenna bæri vuṇē. bæn̆dīmen midenna bæri vuṇē.

바로 그것을 보지 못했기에 우리가 그 upādāna에서, 묶임에서 벗어나지 못했습니다.

manussa dharmaya guṇa dharmayak kiyalā ēka bæn̆di bæn̆dī inna yanavā. manussaya kiyana eka koccara hon̆dada kiya inna yanavā. ēkē inna tākal api manussa dharmayen upādāna karanavā. upādāna karāgana ēkaṭa ḷan̆ginma bæn̆denavā kiyana ekayi. manussa dharmaya hon̆dayi kiyana nigamanaya inna hindā tamayi ēkē bæn̆dennē.

사람 dharma가 guṇa dharma라며 거기에 묶여 머뭅니다. 사람이라는 것이 얼마나 좋은가 하며 머뭅니다. 거기 머무는 동안 우리는 사람 dharma에 upādāna를 하고, upādāna를 하여 거기에 바짝 묶입니다. 사람 dharma가 좋다는 결론이 있기에 거기에 묶입니다.

etakoṭa manussa ē chanda rāgaya nisā manussayek velā ipadīmē manussa dharmaya kerehi yam chanda rāgayak ætda ē nisā ohu ēkē bæn̆denavā. ē nisā ohuṭa manussa upādānaya læbenavā. ē nisā ohuṭa bhavayē manussa bhavaya midenna bæhæ. ē nisā oma manussa jātiya upadinavā.

그러니 사람으로 태어나는 것, 곧 사람 dharma에 대한 chanda-rāga가 있기에 그는 거기에 묶이고, 그래서 사람 upādāna를 얻고, 그래서 사람 bhava에서 벗어날 수 없고, 그래서 사람의 jāti로 태어납니다.

ēkayi manussa bæn̆dīma. anna manussa bæn̆dīma onna ōkayi. itin menna mēka tērum gannavā mokada satara apā duken nidahas vecca kenāṭa īḷan̆ga tiyena duk maṭṭama balavatva pēnavā. īḷan̆gaṭa tiyena duka mokakda? manussayek velā ipadilā bin̆dina duka.

그것이 사람에 대한 묶임입니다. 사람에 대한 묶임이 바로 그것입니다. 이것을 깨닫는 까닭은, 네 apāya의 괴로움에서 벗어난 이에게는 다음 괴로움의 단계가 뚜렷이 보이기 때문입니다. 다음 괴로움은 무엇입니까? 사람으로 태어나 부서지는 괴로움입니다.

manussayek velā ipadilā bin̆dina eka dukayi kiyalā dænagattā. dāsa. anē mē manussa dharmaya hon̆dayi kiyalā mama meccara kala aran hiṭiya mulāva nisā nēda? kohomada hon̆dak vennē? hon̆da manussayek kiyalā duk vin̆dinna venuvē.

사람으로 태어나 부서지는 것이 괴로움임을 알았습니다. '아, 이 사람 dharma가 좋다고 내가 이토록 오래 붙잡고 있던 것은 미혹 때문 아니었던가? 어떻게 좋은 것이 되는가? 좋은 사람이라며 괴로움을 겪어야 했구나.'

manussayekma duk min̆dinna bæhæ vin̆dinnama venavānē. ehenam manussayek vunahama ipaduna tæn paṭan gena jarāvaṭa patve mahaḷu venakama keḷavarak nætuvada kāyika duk vin̆dinna venavā.

사람은 괴로움에서 벗어날 수 없고 겪을 수밖에 없지요. 그러니 사람이 되면 태어난 때부터 늙어 쇠할 때까지 끝없이 몸의 괴로움을 겪어야 합니다.

baḍiginnaṭa baḍaginnaṭa monavāhari kanna ōnæhæ pipāsayaṭa bonna ōnē. nikan hambennē næhæ. veheta venna ōnē mahansi venna ōnē hari hamba karaganna ōnē. taniyen tamangē væḍa karaganna epæhænna ēvana ōnē ādhārayaṭa upakārayaṭa pirisa ekatu karaganna ōnē. ē pirisat ē

배고프면 무엇이든 먹어야 하고 목마르면 마셔야 합니다. 그냥 얻어지지 않습니다. 애쓰고 땀 흘려 벌어야 합니다. 혼자서는 제 일을 다 할 수 없으니 돕고 거들 사람들을 모아야 합니다.

pirisa ekatu karaganna ōnē. ē pirisat ē jātiyamenma pirisak ē vagē duk goḍak ekatu karagattē. ēgollangē kaṭayutulaṭat veheta venna ōnē kaṭayutu karanna ōnē. ē vagēma

그 사람들도 똑같은 jāti의 무리로서 그런 괴로움을 잔뜩 모은 이들입니다. 그들의 일에도 애쓰고 일해야 합니다.

taran̆gakārī ballanṭa ahuvecca mat kaṭuruvāgē ugussanṭa ahuvecca mat kæṭuvā vāgē kāma sambhōgayaṭa ayiti kāma vastuvanṭa porakana ehema lōkayaka taran̆ga karanna ōna. ē vædi noyakārayen ārakṣā karanna ōnē pōṣaṇaya karanna ōnē. ēvaṭa noyek ākārayen mē vidiya saṁvidhāna salassanna ōnē. sækavaraṇa salassanna ōnē dan̆ḍuvan karanna ōna. ē vagēma tamāgē tiyena dēval

또한 사나운 개들에게 잡힌 고깃덩이처럼, 독수리들에게 잡힌 고깃점처럼, kāma 즐김에 딸린 대상을 두고 다투는 세상에서 겨루어야 합니다. 그것들을 갖가지로 지키고 길러야 하며, 갖가지로 꾸려 나가고 지킬 울타리를 마련하고 벌을 주어야 합니다.

karanna ōna. ē vagēma tamāgē tiyena dēval rækaganna boru kiyanna venavā. noyek ākārayen apa mē karanna venavāna kiyaṭa avaḍa karanna venavā. mē ākārayen kaṭayutu kirīma nisā mānasika dūsita mānasikatvayakin bohōkoṭa gevanna venavā manussa samādhiya manussaya guṇā.

또 자기 것을 지키려고 거짓말을 해야 하고, 갖가지로 남에게 해를 끼쳐야 합니다. 이렇게 하다 보니 더러워진 마음가짐으로 대부분을 보내야 합니다. 사람의 성질이란 그렇습니다.

itin ehema manussayat bæva hon̆dayi kiyalā mama nigamanaya karannē kohomada kiyalā. manussayek vīmē tibena asahanayē duka dakinavā.

그러니 그런 사람의 bhava가 좋다고 내가 어떻게 결론 짓겠습니까? 사람이 되는 데 있는 불안의 괴로움을 봅니다.

menna mēka dækkahama taman visin. menna metandi tamā visin dænagannavā. menna mēka tamayi mē manussayek velā tiyenna.

이것을 스스로 보면, 여기서 스스로 압니다. 바로 이것이 사람으로 있다는 것임을.

vēditī sabbō manussayek velā hiṭan etana pihiṭana hæṭi. gnānayen dakinavā.

veditabbo. 사람으로 있으면서 거기 자리 잡는 모습을 지혜로 봅니다.

anna pratya dakina hæṭi. menna mēka ārambha karalā. sugatiyaṭa upadinna tiyena pratyaya mēkayi kiyalā dækkahama anna ēken midena ākāraya.

그렇게 paccaya를 봅니다. 이것에서 시작하여, sugati에 태어날 paccaya가 이것임을 보면 그것에서 벗어나는 길을 봅니다.

dæn api daval udēvaruvēdī vigraha karagattē paccaṁ vēditabbō viññō kiyana guṇayaṭa sōtāpanna phalayaṭa patvuna pudgalayā ætulat vena hæṭi.

오늘 오전에 우리가 풀이한 것은, sotāpatti phala에 이른 이가 'paccattaṃ veditabbo viññūhi'라는 guṇa에 들어가는 방식이었습니다.

ē kiyannē ē guṇaya tuḷa guṇaya piḷiban̆dava tērum aragena ē tuḷaṭa ætulat vena ākāraya dæn mēvā ananta guṇa

곧 그 guṇa 안에서 guṇa를 깨달아 그 안으로 들어가는 방식입니다. 이것들은 끝없는 guṇa입니다.

paccaṁ vēditabbō kiyalā kiyannē api dakinna ōnē a vēdita dæn dænagata yutuyi dæn ē kiyannē tamā visin pratyakṣayen dænagata yutuyi kiya tamayi mēkaṭa uḍinmat ekka aṭuvāvala vigraha karalā pennannē. dæn oya ṭika pennuṭa mē guṇaya piḷiban̆da vigrahayak apiṭa hariyaṭa væṭahennē næha.

paccattaṃ veditabbo란 우리가 보아야 할 것, veditabba, 곧 알아야 할 것, 스스로 몸소 알아야 한다는 뜻이라고 aṭṭhakathā에서 겉으로 풀어 보입니다. 그렇게 보여 주어도 이 guṇa에 대한 풀이가 우리에게 제대로 와닿지 않습니다.

taman visinma dænagata yutuyi kiyana vacanē kivva paliyaṭa dæn ōka gæṭalu æti karaganna mē dharmaya tamā visinma dænaganna ōna nam budurajāṇan vahansē mokaṭada dharmaya tripiṭakaya aran ennē mokaṭada tamanṭa oya bægiya karagannē. dæn mohoma praśna karanna puḷuvan kenek dharmaya svabhāvaya tama taman visin dænagata yutunā

'스스로 알아야 한다'는 말만으로는 문제가 생깁니다. 이 dharma를 스스로 알아야 한다면 Buddha께서는 왜 오셨고, 왜 dharma와 tipiṭaka를 가져오셨으며, 왜 그 수고를 하셨는가? 이렇게 따질 수 있는 사람이 있습니다. dharma의 본성을 저마다 스스로 알아야 한다면,

budurajāṇan vahansē dharma dēśanā karanna bæhæ tamanṭama dænaganna bæri kiyalā kenek tarka karanna puḷuvan.

Buddha께서 dharma를 가르칠 수 없지 않느냐, 스스로 알 수 없지 않느냐고 누군가 따질 수 있습니다.

oya velāvēdī dæn otana pennannē mokakda vēdita tabba kiyana vacanayēdī dænagata yutu kiyana arthayen ehāṭa dænaganna avaśya koṭasak tiyenavā.

그럴 때 여기서 보여 주는 것은, veditabba라는 말에서 '알아야 한다'는 뜻 너머로 알아야 할 부분이 있다는 것입니다.

yamkisi api yamkisi deyak api dænīmehi pihiṭanakoṭa ē dænīmehi pihiṭannē monavā gænada? ē pratyaya piḷiban̆da dænīmehi pihiṭanna ōnē. ēka gnānayen taman visin karanna ōna gnānavanta dakinna ōnē.

우리가 무엇을 앎에 자리 잡을 때, 그 앎은 무엇에 대해 자리 잡습니까? 그 paccaya에 대한 앎에 자리 잡아야 합니다. 그것은 지혜로 스스로 해야 하고 슬기롭게 보아야 합니다.

viśāla upanimisarayak budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmayat ē vāgē mē dharmaya ada venakam pavatvāgena ævidillā ē dharmaya apiṭa ahanna læbena ekat.

Buddha께서 가르치신 dharma도, 그 dharma가 오늘날까지 이어져 와서 우리가 들을 수 있는 것도 큰 upanissaya, 곧 뒷받침입니다.

yamak haṭagannē keban̆du hētuvak nisāda kiyalā dænaganna kramayaṭa apiṭa viśāla upanisarayak. ē upanisraya nætuva apiṭa oya kramaya allaganna bæ.

무엇이 어떤 hetu로 생기는지 아는 길에 그것은 우리에게 큰 upanissaya입니다. 그 upanissaya 없이는 그 길을 잡을 수 없습니다.

dæn mūlika upanissarayē kramayak tiyenavā paṭicca samuppādaya in̆dīlā. menna mē raṭāvaṭayi mē lōkē yamak haṭagannē pavatinnē.

기본 upanissaya의 방법이 paṭicca samuppāda로 주어져 있습니다. 바로 이 틀대로 이 세상에서 무엇이 생기고 이어집니다.

menna mēka vigraha karalā dīlā tiyenavā anna ēka dænaganna ōnē. etakoṭa tamayi apiṭa pratyaya dænaganna puḷuvan nuvaṇin. nætnam hētuva dænaganna ōnē yamak haṭaganna næhæ hæ.

이것이 풀이되어 주어져 있으니 그것을 알아야 합니다. 그래야 우리가 슬기로 paccaya를 알 수 있습니다. 그렇지 않으면 무엇이 생기는 hetu를 알 수 없습니다.

ēka hayiyākārava tērum gænīmēdī. paṭicca samuppannava tōragannavā kiyanakoṭa dæn mēkē praśna dekakaṭa uttarayak enavā. mē paṭicca samuppādaya satva pudgala dr̥ṣṭiyaṭa ætulakda kiyana praśnayakaṭat uttaraya mēka enavā.

그것을 제대로 깨달을 때, paṭicca samuppanna로 가려낸다고 할 때, 여기서 두 물음에 답이 나옵니다. 이 paṭicca samuppāda가 satta-puggala diṭṭhi 안에 있는가 하는 물음에도 이것으로 답이 나옵니다.

ēkat ekka mēken tōraganna bæ mē paccā vihitabbō, viññō kiyana guṇaya kiyanakoṭa ē praśnayaṭa uttarayakut ōka enavā.

그와 함께, paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa를 말할 때 그 물음에 대한 답도 거기서 나옵니다.

dæn mokakda ennē? lōka satvayā hæmedīmēma mē satva pudgala kiyana dr̥ṣṭiyen aragena mama mehema karanavā. mama sæpa vin̆dinavā mama duk vin̆dinavā. etakoṭa mamayi balannē, mamayi ahannē, mamayi sparśa karannē. ehin mamayi mē sasarē gaman karannē. menna mē ākārannā vū mamek gæna dr̥ṣṭiyakin yuttava mamek karana væḍa hæṭiyaṭa mēvā hitā innē.

이제 무엇이 나옵니까? 세상 중생은 언제나 satta-puggala diṭṭhi로 받아들여 '내가 이렇게 한다, 내가 즐거움을 겪는다, 내가 괴로움을 겪는다, 내가 보고 내가 듣고 내가 닿는다, 그래서 내가 이 saṃsāra를 떠돈다'고 합니다. 이런 '나'에 대한 diṭṭhi를 지닌 채 이것들을 '나'가 하는 일로 여깁니다.

menna mēka tamayi api ara ātma dr̥ṣṭiyen gattahama apiṭa ætivena svabhāvaya. satva pudgala dr̥ṣṭiyen gattahama ætivena svabhāvaya menna mē satva pudgala dr̥ṣṭiyen gatta svabhāvayen ganna sakkal apiṭa ara paccattāṁ vēditabbō viññō kivō daham guṇaṭa anuva væṭahīma ennē næ.

이것이 우리가 그 ātma diṭṭhi로 받아들일 때 생기는 모습, satta-puggala diṭṭhi로 받아들일 때 생기는 모습입니다. 이 satta-puggala diṭṭhi로 받아들이는 동안은 paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 dharma guṇa에 맞는 깨달음이 오지 않습니다.

ehenam hæma ehakama pratyaya dænaganna ōnē. kumana pratyayak nætnam kumak āhāra karagena kumak mūlika karagena kumak vidyāmāna venavada? menna mēkayi tōrāganna ōna ṭika.

그러니 모든 것의 paccaya를 알아야 합니다. 어떤 paccaya로, 무엇을 먹이 삼아, 무엇을 바탕으로 무엇이 나타나는가? 바로 이것을 가려내야 합니다.

dæn mēka dænagænīmēdī vædagat deyak tiyenavā tērum ganna mē paccattā behatabbū viññu guṇaya tēru gannakoṭa æhu paṭicca samuppādaya tuḷin yamak haṭaganna hētuva dænaganna ōnē. menna mēka tamayi metana tērum ganna ōnē.

이것을 알 때 깨달아야 할 중요한 점이 있습니다. 이 paccattaṃ veditabbo viññūhi guṇa를 깨달을 때 paṭicca samuppāda를 통해 무엇이 생기는 hetu를 알아야 합니다. 바로 이것을 여기서 깨달아야 합니다.

dæn minis jātiya haṭagannē mona hētuvenda? jātiya kivvē mokakda? jātiya kāgēda? onna oya siddhiya vigraha karalā tērum ganna ōnē.

이제 사람의 jāti는 어떤 hetu로 생깁니까? jāti란 무엇입니까? jāti는 누구의 것입니까? 이 일을 풀어서 깨달아야 합니다.

dæn mē satva pudgala dr̥ṣṭiyen ektarā bhikṣūn vahansē navā budurajāṇan vahansēgen ahanavā. svāmīni mē jarāmaraṇa kāgēda? kavuda jarāmaraṇayaṭa patvennē?

satta-puggala diṭṭhi를 지닌 어떤 bhikkhu가 Buddha께 묻습니다. 'Bhante, 이 jarā-maraṇa는 누구의 것입니까? 누가 jarā-maraṇa를 겪습니까?'

dæn mehema praśnayak æhillā. dæn ada itin mamat jarā maraṇayaṭa pat venavā. anik ayat jarā maraṇayaṭa pat venavā kiyalā api ohomayi uttarayak dennē.

이런 물음을 했습니다. 오늘 우리라면 '나도 jarā-maraṇa를 겪고 남들도 겪는다'고 답할 것입니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mahaṇa oya praśnaya æhuvā væradiyi. oya kramayaṭa ahapuvahama jarāmaraṇa kāgeda kiyalā æhuvot kavuda jarāmaraṇayaṭa pat venna æhuvot mama kiyana dr̥ṣṭiyen uttarayak enavā.

Buddha께서 말씀하십니다. 'bhikkhu여, 그 물음은 잘못 물었다. 그렇게 jarā-maraṇa가 누구의 것이냐, 누가 jarā-maraṇa를 겪느냐고 물으면 '나'라는 diṭṭhi로 답이 나온다.'

menna mē dr̥ṣṭiyen oya uttaraya enakoṭa satva pudgalayā dr̥ṣṭiya ærennē næ.

이 diṭṭhi로 답이 나오면 satta-puggala diṭṭhi가 떨어지지 않습니다.

ehenam jarāmaraṇa siddha vennē kohomada? kesēda jarāmaraṇa siddha vena ākāraya kiyalā ahanavā. kumak nisā kumak haṭagannavada? yam tænaka jātiyak pahaḷa vunot jarāvak maraṇayak haṭagannavā.

'그러니 jarā-maraṇa는 어떻게 일어나는가, 어떤 식으로 일어나는가를 물어라. 무엇 때문에 무엇이 생기는가? 어디서든 jāti가 나타나면 늙음과 죽음이 생긴다.'

dæn etakoṭa ayitikāraya gæna kiyavuṇada? dæn ayitikāragē katāva etanin ēvara mamayi jarāvaṭa pat vennē, mamayi maraṇayaṭa pat vennē kiyalā mē vidihaṭa uttarayak dunā nam ehemavā anna mamek ahuvelā. anna satva pudgalaya dr̥ṭṭiya ahuvenavā.

그러면 임자에 대한 말이 나왔습니까? 임자 이야기는 거기서 끝났습니다. '내가 늙고 내가 죽는다'고 답했다면 거기서 '나'가 걸려들고 satta-puggala diṭṭhi가 걸려듭니다.

ehenam mē paṭicca samuppāda dharmaya dīlā tiyennē satva pudgalayek vigraha karanna nemeyi. satva pudgalayekgē mē pævætmak pennalā dr̥ṣṭiyaṭa dānna nemeyi. ē dr̥ṣṭiya duru karalā mē hētuphala dharmaya pennanna.

그러니 이 paṭicca samuppāda dharma는 중생이나 사람을 풀이하려고, 그들의 존재를 보여 diṭṭhi에 빠뜨리려고 주어진 것이 아니라, 그 diṭṭhi를 없애고 이 hetu-phala dharma를 보여 주려고 주어진 것입니다.

jarāmaraṇa kāgeda kiyalā ahanna bhikṣūn vahansēṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā jarāmaraṇa kāgeda kiyalā æhuvot mē praśnaya æhuvā væradi.

jarā-maraṇa가 누구의 것이냐고 물은 bhikkhu에게 Buddha께서, 그렇게 물으면 그 물음은 잘못이라고 말씀하십니다.

mē jarāmaraṇa vidyāmānaya vennē kumak tibunotda? kumakinda? kumana hētuvak nisā yam tænaka jātiyak vidyāmāna venavā nam etana jarāmaraṇayak vidyāmāna venavā. uttaraya ōkayi.

'이 jarā-maraṇa는 무엇이 있으면, 무엇으로, 어떤 hetu로 나타나는가? 어디서든 jāti가 나타나면 거기에 jarā-maraṇa가 나타난다.' 답은 그것입니다.

dæn mama ohu ādī vaśayen ven kiruvē nǣha metana kotana hari kamak næha. oya mama kiya kiya kiya minissu inna tæna hari. eyin piṭa hari. jātiyak vidyāva vunot tamayi jarāmaraṇaya pennum karannē.

여기서는 나, 그 사람 하는 식으로 가르지 않았습니다. 여기든 어디든 상관없습니다. '나, 나' 하는 사람들이 있는 곳이든 그 밖이든, jāti가 나타나야 jarā-maraṇa가 드러납니다.

yam tænaka jātiyak vidyāmāna vennē nætnam etana jarāvarṇayak vidyāmāna vennē nǣ uttarē vunna ōka

어디서든 jāti가 나타나지 않으면 거기에 jarā-maraṇa도 나타나지 않습니다. 답은 그래야 합니다.

etakoṭa svāmīni jāliya kāgeda kohen hari vanakama tiyena hāmuduruvanṭa mē mama kiyana ekkenāyi kiyana eka ahaganna satva pudgala dr̥ṣṭiyaṭa āyasarayak æn̆daganna tamayi mē balannē. etakoṭa jātiya kāgēda mahaṇa praśnaya æhuvā væradiyi.

그러자 'Bhante, jāti는 누구의 것입니까?' 하고, 이 스님은 어떻게든 '나라는 그 사람'이라는 답을 들어 satta-puggala diṭṭhi에 다시 한 번 매달리려 합니다. 그러자 'bhikkhu여, jāti가 누구의 것이냐는 물음은 잘못이다.'

jātiya kāgēda kiyana praśnayak æhuvot ē jātiya magē mama kiyana dekaṭa gattot ehema oya dr̥ṣṭiya ærennē.

jāti가 누구의 것이냐고 물으면, 그 jāti를 '내 것', '나'라는 두 가지로 받아들이게 되어 그 diṭṭhi가 떨어지지 않습니다.

dæn jāti kesē vēda kiyalā ahannē kohomada mē jāti hædennē? bhava pratyayen jāti vē kiyalā uttarayak dunnā.

'jāti는 어떻게 되는가, 이 jāti는 어떻게 생기는가?' 하고 물으니 'bhava paccayā jāti'라는 답을 주었습니다.

bhavaya nisā jāti venavā. satva pudgala katāven ahak karalā hētuphala balanna yam tænaka bhava ætda bhava vidyāmāna venavāda jātiya etana vidyāmāna venavā. yam tænaka bhava nætnam etana jāti vidyāmāna vennē nǣ.

bhava 때문에 jāti가 됩니다. 중생과 사람 이야기를 치우고 hetu-phala를 보십시오. 어디서든 bhava가 있으면, bhava가 나타나면 거기에 jāti가 나타납니다. 어디서든 bhava가 없으면 거기에 jāti가 나타나지 않습니다.

menna hētuphala niyamaya uttaraya. mama magē praśnayak ātma dr̥ṣṭi praśnayak otana nǣha dæn. kotana hō jarā bhava vidyāmāna vunot bhava nisayi jāti haṭagannē. bhava nætnam jāti haṭagannē nǣ. satva pudgala katāvak metana næ.

이것이 hetu-phala 법칙의 답입니다. 이제 거기에 나, 내 것이라는 물음, ātma diṭṭhi의 물음이 없습니다. 어디서든 bhava가 나타나면 bhava 때문에 jāti가 생깁니다. bhava가 없으면 jāti가 생기지 않습니다. 여기에는 중생과 사람의 이야기가 없습니다.

anna etanadi kiyanavā. svāmīni bhava kahagenada āya særayak karaga uttarana paṭalanavā ahanavā. mahaṇa praśnaya æhuva væradi. bhava kiyana tattvaya kohomada vennē kiyalā ahanna. bhavayaṭa hētu ahanna

그러자 거기서 'Bhante, bhava는 누구의 것입니까?' 하고 다시 한 번 답을 엉키게 하며 묻습니다. 'bhikkhu여, 그 물음은 잘못이다. bhava라는 상태가 어떻게 되는지 물어라. bhava의 hetu를 물어라.'

upādāna pratyayen bhava vē. yam tenaka bæn̆dīma nisā bhava næmati svabhāvaya phalaya vidyāmāna venavā. bæn̆dīmē hētuven bhava næmati phalaya vidyāmāna venavā. upādāna hētuven bhava næmati phalaya vidyāmāna venavā.

'upādāna paccayā bhavo.' 어디서든 묶임 때문에 bhava라는 성질, 곧 phala가 나타납니다. 묶임이라는 hetu로 bhava라는 phala가 나타납니다. upādāna라는 hetu로 bhava라는 phala가 나타납니다.

svāmīni bæn̆dennē kavuda? ehenam upādānaya kāgeda? āyet ahanavā budurajāṇan vahansēgen ara mamek gatta duṭṭiyama ara uttara.

'Bhante, 누가 묶입니까? 그러면 upādāna는 누구의 것입니까?' 그 '나'를 받아들인 diṭṭhi로 다시 Buddha께 묻습니다.

mahaṇa upādāna kāgayada kiyalā æhuvot praśnaya værada. etakoṭa ayitikārayek himikārayek inna kenek gæna san̆dahan venavā. etakoṭa mē ātma dr̥ṣṭiya araganna bæ.

'bhikkhu여, upādāna가 누구의 것이냐고 물으면 그 물음은 잘못이다.' 그러면 임자, 주인인 누군가가 말해지게 되어 이 ātma diṭṭhi를 떼어 낼 수 없습니다.

ehemanam upādānaya vennē kohomada kiyalā ahannavā. upādānaya kohomada siddha vennē? upādānavaṭa hētuva mokakda? taṇhā pratyayen ennē upādānaya vē kiyana ekayi uttaraya.

그러니 'upādāna는 어떻게 되는가, 어떻게 일어나는가, upādāna의 hetu는 무엇인가'를 물으라고 합니다. 'taṇhā paccayā upādānaṃ'이라는 것이 답입니다.

yam yam tænaka ælīmak haṭagattā nam ē hētuven bæn̆dīmak haṭagannavā. apē bhāṣāven kiyanavā kotana kotana hari ælunot kotana kotana hari bæn̆dīmak haṭagannē?

어디서든 들러붙음이 생기면 그 hetu로 묶임이 생깁니다. 우리말로 하면, 어디든 들러붙으면 어디든 묶임이 생기지 않습니까?

kavuda ælennē? kāgeda ælīma? āya særayak ara ma kāgē hari kenekgē māṭa dānna ayit ahanavā. mahana ēkaṭat praśnaya ævā væradi.

'누가 들러붙습니까? 들러붙음은 누구의 것입니까?' 다시 한 번 누군가의 것으로 '나'를 끼워 넣으려고 묻습니다. 'bhikkhu여, 그것도 잘못 물었다.'

oya ælīma taṇhāva kesē vēda kiyalā ahanna. ælīma kohomada haṭagannē kiyalā ahanna. etakoṭayi mē praśna nirākaraṇaya karaganna puḷuvan.

'그 들러붙음, 곧 taṇhā가 어떻게 되는지 물어라. 들러붙음이 어떻게 생기는지 물어라. 그래야 이 물음들을 풀 수 있다.'

anna etakoṭa kiyanavā vēdanā pratyayen taṇhāvē. [ugura kǣrīma] vēdanāva nisā taṇhāva haṭagannavā.

그러자 'vedanā paccayā taṇhā'라고 말합니다. [목을 가다듬음] vedanā 때문에 taṇhā가 생깁니다.

sæpa vēdanāvak ætivenakoṭa ælīmak haṭagannavā. ehenam mama æluṇā kiyana eka nemeyi yathārthaya. vēdanā pratya karagena ælīma haṭagattā.

즐거운 vedanā가 생길 때 들러붙음이 생깁니다. 그러니 '내가 들러붙었다'는 것이 실상이 아닙니다. vedanā를 paccaya로 들러붙음이 생겼습니다.

anna ælīmaṭa ælīma næmati phalayaṭa hētuva vēdanāva næmati hētuva tamayi ælīma næmati vēdanāva tamayi ælīmaṭa taṇhāvaṭa hētuva.

들러붙음이라는 phala의 hetu가 vedanā입니다. vedanā가 들러붙음, 곧 taṇhā의 hetu입니다.

svāmīni kavuda vēdanāvinnē? kavuda vēdanāva? kāgeda vēdanāva ē kavuruva satu ekakda? oya vidihaṭa ara hāmuduruvō āyata ahanna.

'Bhante, 누가 느낍니까? 누가 vedanā입니까? vedanā는 누구의 것입니까? 누구에게 딸린 것입니까?' 그 스님은 이렇게 또 묻습니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā anna āyusarayā mamek gæna hæn̆gīmen æhuvā. oya praśnaya æhuva væradiyi.

Buddha께서 말씀하십니다. '다시 '나'라는 느낌으로 물었다. 그 물음은 잘못이다.'

ē vēdanāva siddha vennē kohomada kiyalā ahannē. vēdanāva haṭagannē kohomada? ēkaṭa mula mokakda? sparśa vunot vēdanā venavā. sparśa vuṇē nætnam vēdanāva vennē næ.

'그 vedanā가 어떻게 일어나는지, 어떻게 생기는지, 그 뿌리가 무엇인지 물어라.' phassa가 있으면 vedanā가 되고, phassa가 없으면 vedanā가 되지 않습니다.

dæn pudgalaya kiyannē sambandhayak næha. ēka hētu phalayak pennuvā. sparśayak æti tæna vēdanāva haṭagannavā. sparśaya novunot vēdanāvak haṭagannē næha. n vēdanāva haṭaganna hæṭi, vēdanāva haṭa noganna hæṭiya dekama pennuvā dæn pudgala sambandhaya athæralā.

이제 사람과는 아무 관계가 없습니다. hetu-phala를 보여 주었습니다. phassa가 있는 곳에 vedanā가 생기고, phassa가 없으면 vedanā가 생기지 않습니다. 사람과의 관계를 놓고, vedanā가 생기는 길과 생기지 않는 길을 둘 다 보여 주었습니다.

svāmīni kavuda sparśa karannē? āyasarayak ara mamatva aragena ara satva pudgala dr̥ṭṭiyama ganna ahanavā. mahanavaya praśnaya æhuvā væradiyi.

'Bhante, 누가 닿습니까?' 다시 '나'를 붙잡아 satta-puggala diṭṭhi를 가지려고 묻습니다. 'bhikkhu여, 그 물음은 잘못이다.'

sparśa kiyana ēvā hædennē kohomada? sparśavalaṭa hētuva mokakda kiyalā ahannē? anna etana praśnayaṭa nirākaraṇaya enna uttarayak enavā.

'phassa는 어떻게 생기는가, phassa의 hetu는 무엇인가를 물어라.' 그러면 거기에 물음을 푸는 답이 나옵니다.

salāyatana nisā sparśa venavā. salāyatana notibuṇā nam sparśa vennē nǣ. anna sparśayaṭa hētuva salāyatana mamekgē katāvak etana sambandha nǣha dæn.

saḷāyatana 때문에 phassa가 됩니다. saḷāyatana가 없었다면 phassa가 되지 않습니다. phassa의 hetu는 saḷāyatana입니다. 이제 거기에 '나'의 이야기는 끼지 않습니다.

svāmīni ē salāyatana kāgeda āyucarayak arā ātma dr̥ṣṭiyama ganna ayiti uttaraya ahanavā. ayitikārayek hoyanna mahaṇa oya praśnaya æhuvā væradiyi.

'Bhante, 그 saḷāyatana는 누구의 것입니까?' 다시 ātma diṭṭhi를 지닐 답을 바라고 묻습니다. 임자를 찾으려 하니 'bhikkhu여, 그 물음은 잘못이다.'

salāyatana kohomada hædennē salāyatanaya vennē kohomada? salāyatana hædennē kohomada kiyalā ahanna. anna etakoṭa ē praśnayaṭa uttaraya tiyenavā.

'saḷāyatana는 어떻게 생기는가, 어떻게 되는가를 물어라.' 그러면 그 물음에 답이 있습니다.

nāma rūpa pratyayen salāyatana vē. nāma rūpa nisayi salāyatana hædennē. loku gāk vigraha karaganna ōnē pada o itāma keṭiyen oma oya vigraha karalā dennē.

'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ.' nāma-rūpa 때문에 saḷāyatana가 생깁니다. 크게 풀어야 할 구절들을 아주 짧게 풀어 주는 것입니다.

etana svāmīni nāma rūpa kāgeda nāma rūpa navannē kavuda? mē ādī vaśayen ahanavā praśnaya. ānna nævatat mamek naipadavanavā kiyana dr̥ṣṭiyaṭa enna āya særayak ayitinna. ehenam oya praśnaya ahanavā væradiyi.

'Bhante, nāma-rūpa는 누구의 것입니까? nāma-rūpa를 일으키는 이는 누구입니까?' 이런 식으로 묻습니다. 다시 '나'를 만들어 내는 diṭṭhi로 돌아오려는 것입니다. 그러니 그 물음은 잘못입니다.

nāma rūpa næmati phalaya kumana hētuvak nisā haṭagannavada kiyalā ahanna. anna etakoṭa satva pudgala dr̥ṣṭiyak nætuva hētuphala dr̥ṣṭiya hētuphala dharmaya tērennē.

'nāma-rūpa라는 phala가 어떤 hetu로 생기는지 물어라.' 그래야 satta-puggala diṭṭhi 없이 hetu-phala의 견해, hetu-phala dharma가 이해됩니다.

viññāṇa nisā nāma rūpa haṭagannavā. viññāṇa pratya karagenayi nāma rūpa haṭagannē. viññāṇa notibuṇā nam nāma rūpa haṭagannē nǣ.

viññāṇa 때문에 nāma-rūpa가 생깁니다. viññāṇa를 paccaya로 nāma-rūpa가 생깁니다. viññāṇa가 없었다면 nāma-rūpa는 생기지 않습니다.

svāmīn viññāṇaya kāgeda etakoṭa āyet viññāṇayaṭa ayitikārayek ahanna. viññāṇa ahaval ekkenāgē satvayengē pudgalayangē kivvo satva pudgala dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā. etakoṭa ēkaṭa etaṭa yathārthaya tērennē næha.

'Bhante, 그러면 viññāṇa는 누구의 것입니까?' 다시 viññāṇa의 임자를 묻습니다. viññāṇa가 아무개의 것, 중생의 것, 사람의 것이라고 하면 satta-puggala diṭṭhi에 떨어집니다. 그러면 그에게 실상이 이해되지 않습니다.

oya viññāṇaya kohomada haṭagannē kiyalā ahanavā. etakoṭa satva pud dr̥ṣṭiyak nætuva hētu phalaya dæk æhe.

'그 viññāṇa는 어떻게 생기는가'를 묻습니다. 그러면 satta-puggala diṭṭhi 없이 hetu-phala를 보게 됩니다.

saṁkhāra pratyayen viññāṇa vē kiyalā gattahavanna viññāṇa valaṭa hētuva yam tænaka saṁkhāra nægunē nætnam viññāṇa nægennē.

'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라고 받아들이면 viññāṇa의 hetu가 보입니다. 어디서든 saṅkhāra가 일어나지 않으면 viññāṇa도 일어나지 않습니다.

etakoṭa sata pudgala dr̥ṣṭiya aha karalā piyā saṁkhāra valaṭa svāmīn saṁkhāra kāgēda hiten kayen vacanayen karana væḍa kāgeda ēkayi mē ahannē.

그러면 satta-puggala diṭṭhi를 치우고 saṅkhāra로 갑니다. 'Bhante, saṅkhāra는 누구의 것입니까? 마음과 몸과 말로 하는 일은 누구의 것입니까?' 이것을 묻습니다.

etakoṭa āya hærayak mama kaḷā mama kivvā mama hituvā mē ādī vaśayen væṭenavā ē dr̥ṣṭiyaṭa saṁkhāra kohenda konnagennē?

그러면 다시 '내가 했다, 내가 말했다, 내가 생각했다' 하는 식으로 그 diṭṭhi에 떨어집니다. saṅkhāra는 어디서 쌓입니까?

avidyā pratyayen saṁkhāra vē. avidyā nirōdhayen nam saṁkhāra nǣ. anna saṁkhāra hētu phalayak kivvē. satva pudgalaye koṇaganna bæhæ.

'avijjā paccayā saṅkhārā.' avijjā가 사라지면 saṅkhāra도 없습니다. saṅkhāra를 hetu-phala로 말한 것입니다. 중생이나 사람을 끌어들일 수 없습니다.

mama kaḷā mama kivvā kivvat ē mama kavuda? anna īṭa passē āyē praśnayak enavā. karapu mama kiyapu mama kavuda? ē tamayi mama kiyana ekkenā. eyā tamayi kaḷē. anna mama kiyana dr̥ṣṭiya ærunnē næ. satva pudgala dr̥ṣṭiya bin̆denna bæ.

'내가 했다, 내가 말했다'고 해도 그 '나'는 누구입니까? 그러면 다시 물음이 나옵니다. 한 '나', 말한 '나'는 누구인가? '그것이 바로 나라는 사람이다, 그가 했다'고 하면 '나'라는 diṭṭhi가 떨어지지 않습니다. satta-puggala diṭṭhi가 깨지지 않습니다.

mē kriyāvak siddha venakoṭa avidyā pratyayen haṭagannā vū saṁkhārayayi mē apiṭa praśnē tiyennē. ēkayi mē hoyāgena yannē. dukaṭa mula hoyāgena yannē. duka hædenna mula ætta æti ākārayen nopenicca nisā. æti vuṇa dr̥ṣṭiya nisā hita kaya vacanaya kriyātmaka karanavā. ēka nisā saṁkhāra goḍannægenna hētu.

어떤 행위가 일어날 때 avijjā paccaya로 생기는 saṅkhāra가 우리의 문제입니다. 그것을 찾아가는 것입니다. 괴로움의 뿌리를 찾아가는 것입니다. 괴로움이 생기는 뿌리는 참을 있는 그대로 보지 못한 데 있습니다. 그래서 생긴 diṭṭhi 때문에 마음과 몸과 말을 움직이고, 그것이 saṅkhāra가 쌓이는 hetu입니다.

da avidyāva kāyada kiyalā ahanakoṭa asatpuruṣa sēvanaya mul karagena avidyāva goḍanægenavā. etakoṭa avidyāvaṭat mulak tiyenavā asatpuruṣa śāstraya.

그러면 avijjā는 어디서 오느냐고 물으면, asappurisa를 가까이함을 뿌리로 avijjā가 쌓입니다. avijjā에도 뿌리가 있습니다. asappurisa의 가르침입니다.

dæn metendi satvayā, pudgalayā mē lōka satvayāva bæhægena tiyena ēka ekaka sampiṇḍanaya vigraha karalā balapuvahama kō ē satvayā kiyalā ven karapu kǣlla kiyalā anna dharmaya dakinavā. satva pudgala dr̥ṣṭiya næti karanna etana.

이제 여기서 중생, 사람, 세상 중생이 빠져 있는 그 하나의 뭉침을 풀어 보면, 중생이라고 따로 떼어 낸 조각이 어디 있느냐며 dharma를 봅니다. 거기서 satta-puggala diṭṭhi를 없앱니다.

dæn api [ugura kǣrīma] ahanavā mehema deyak. avidyāva satvayāda? avidyāva kiyana ekaṭa satvayā kiyiya hækida bæ.

이제 우리는 [목을 가다듬음] 이렇게 묻습니다. avijjā가 중생입니까? avijjā를 중생이라고 할 수 있습니까? 없습니다.

saṁkhāra satvayāda? viññāṇa satvayāda? nāmarūpa satvayāda? salāyatana satvayāda? sparśa satvayāda? vēdanā satvayāda? taṇhā satvayāda? upādāna satvayāda? bhava satvayāda, jāti satvayāda? okkoma hētuphala

saṅkhāra가 중생입니까? viññāṇa가 중생입니까? nāma-rūpa가, saḷāyatana가, phassa가, vedanā가, taṇhā가, upādāna가, bhava가, jāti가 중생입니까? 모두 hetu-phala입니다.

aragena i velā satvayā kiyannāū dr̥ṣṭiyakaṭa lōka satvayāva bæhægena innē tamayi mamek hadāgatta dr̥ṣṭiyannē.

그것들을 붙잡아 '중생'이라는 diṭṭhi에 세상 중생이 빠져 있는 것, 그것이 바로 '나'를 지어낸 diṭṭhi입니다.

menna mē mama kiyana dr̥ṣṭiya vibhajjavādī kiyannē bedalā balanna. mē mama kiyalā gatta kǣlla sampīṇḍana velā tiyennē mona monavā ekatu velāda?

이 '나'라는 diṭṭhi를 두고 vibhajjavāda란 나누어 보는 것입니다. '나'라고 받아들인 이 덩어리는 무엇무엇이 모여 뭉친 것입니까?

anna mama kiyana dr̥ṣṭiya hædilā tiyenna tibena mūla dharmaya mokakda? menna mē kǣli 12 ekatuva. mē kǣli 12 kriyākārītvaya lōka satyāva ven karalā tērum ganna danna næti nisā. mē doyahæma sampīḍaka eka manasen mavāgannavā eka hadāgannavā dr̥ṣṭiyak vaśayen. anna ē dr̥ṣṭiya satva pudgala kiyana dr̥ṣṭiyaṭa bæhæganna.

'나'라는 diṭṭhi가 생겨난 뿌리 dharma는 무엇입니까? 바로 이 열두 조각의 모임입니다. 세상 중생은 이 열두 조각의 작용을 나누어 깨달을 줄 모르기에, 이 열둘의 뭉침을 마음으로 하나로 지어내어 diṭṭhi로 만듭니다. 그 diṭṭhi가 satta-puggala diṭṭhi로 빠져듭니다.

dæn api katā karana sammatiyaṭa mama nokiyā katā karanna bæhæ. satva pudgala vaśayen katā nokarā katā karanna bæha. katā kirīmen nemeyi duṭṭhiyaṭa ahuvennē. ēka dannē næti nisā.

우리가 쓰는 관례의 말로는 '나'라고 하지 않고는 말할 수 없습니다. 중생, 사람이라는 말을 쓰지 않고는 말할 수 없습니다. 말을 해서 diṭṭhi에 걸리는 것이 아니라, 그것을 모르기 때문입니다.

ehenam metandi api dænagannavā. mē mama kiyana yam sampiḍanayak sammatayak lōka sattvayā bhāvitā karannē. kumanuno ēvaṭa menna mē koṭas 12kin haṭagatta sampiṇaḍanayakaṭa lōka satvayā mama kiyanavā.

그러니 여기서 우리는 압니다. 세상 중생이 쓰는 '나'라는 뭉침, 그 관례는 무엇에 대한 것인가? 바로 이 열두 부분으로 생긴 뭉침을 세상 중생은 '나'라고 합니다.

mē koṭas 12 tuḷama hētuvak nisā haṭaganna phalayak hētuva nætnam ē phalaya nǣha kiyana eka nam api hitā inna mama kotana otanada in̆dalā tiyennē? mama kiyalā kivvē oya dos ākāra hētuphala dahamak.

이 열두 부분 안에서 모두 hetu 때문에 phala가 생기고 hetu가 없으면 그 phala가 없다면, 우리가 생각하는 '나'는 어디에 있었습니까? '나'라고 한 것은 그 열두 가지 hetu-phala dharma입니다.

doḷos ākāra hētuphala sampiṇaḍanayakaṭayi mē mama kiyalā lōka satyayā bhāvitā karannē. satvayek pudgalayek kiyalā bhāvitā karannē ōkaṭa.

세상 중생은 열두 가지 hetu-phala의 뭉침을 '나'라고, 중생이라고, 사람이라고 부르는 것입니다.

ehenam satvaya pudgalayek kiyalā bhāvitā karapu mē sampīḍanaya nisā næti ākārayak æti sē aragena dr̥ṣṭiyaṭa bæn̆denavā. ē nisā mama kiyana dr̥ṣṭiya mama kiyalā gatta hæn̆gīmen eyāṭa ayin venna bæ.

그러니 중생이나 사람이라고 부른 이 뭉침 때문에 없는 것을 있는 것처럼 받아들여 diṭṭhi에 묶입니다. 그래서 그는 '나'라는 diṭṭhi, '나'라고 받아들인 느낌에서 벗어날 수 없습니다.

ehā mē mama yanavā, mama enavā, mama karanavā. mama kiyana saṁgnāva tuḷa, mama kiyana dr̥ṣṭiya tuḷa pudgalayā elbagannavā.

'내가 간다, 내가 온다, 내가 한다' 하며, '나'라는 saññā, '나'라는 diṭṭhi 안에 사람이 매달립니다.

mēkedi api lōka sammataya katā kirīmaṭa mē mama kiyana vacanaya bhāvitā nokara bæhæ.

여기서 세상의 관례로 말하려면 '나'라는 말을 쓰지 않을 수 없습니다.

hæbæyi dr̥ṣṭ sahagatava misa aragatta ātma dr̥ṣṭiyen bhāvitā kaḷot pudgalayāṭa yathārthaya dakinna bæ. ehenam mama kiyana sampiṇaḍanaya mama kiyana sammataya monavada goḍanægilā tiyennē?

하지만 diṭṭhi를 품고 붙잡은 ātma diṭṭhi로 그 말을 쓰면 사람은 실상을 볼 수 없습니다. 그러면 '나'라는 뭉침, '나'라는 관례는 무엇으로 쌓여 있습니까?

avidyā, saṁkhāra, viññāṇa, nāma rūpa, salāyatana, sparśa, vēdanā, taṇhā, upādāna bhava jātiya kiyana jarāmaraṇa kiyana menna mē sampiṇaḍanayēmē sampiṇaḍanaya lōkayā hitā innē ekatu vunāhama dakinnē mama kiyalā ekkenek innavā kiyalā.

avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāma-rūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarā-maraṇa라는 이 뭉침입니다. 세상 사람들은 이 뭉침이 모인 것을 보고 '나'라는 사람이 있다고 생각합니다.

mama kiyana tibunē onna oya ṭikayi. dæn oya ṭika okkoma hētuvak nisā haṭaganna phalayak misak oya eka tænakavat hētuvak nætnam phalaya næti vena ekakna. kotanada balāporottu vecca mama innē?

'나'라고 하는 것에 있던 것은 바로 그것들뿐입니다. 그것들은 모두 hetu 때문에 생긴 phala이고, 어느 하나도 hetu가 없으면 phala가 사라지는 것이니, 바라던 '나'는 어디에 있습니까?

oya mama kiyana dr̥ṭiyē inna lōka satvayā sadātanika mamek gæna hitāgena tamayi oya hindu dharmaya pavā kiyā tiyennē. embā ātmaya kaḍuvakin topa kæpiya nohæka ginnakin topa dæviya nohæka kurullā kūḍuvak hæra kūḍuvat ananāsayat topa kayak hæra kayak anan hindu dharmayat ōkaṭa bæ.

그 '나'라는 diṭṭhi에 있는 세상 중생은 영원한 '나'를 생각하기에, 힌두 dharma조차 이렇게 말합니다. '오 ātman이여, 칼로도 너를 벨 수 없고 불로도 너를 태울 수 없다. 새가 둥지를 버리고 다른 둥지로 가듯, 너는 몸을 버리고 다른 몸으로 간다.' 힌두 dharma도 거기에 빠져 있습니다.

ē vagē anya dharmalat tamangē ātmaya kiyalā ekak tiyenavā. ē ātmaya eka ekka ekanaṭa bāra dīlā hō eka eka vidihaṭa eka vidiyan adahat valin genanavā ātmaya kiyalā ekak tiyenavā kiyalā. menna mē ātmaya kivvē mokakda? mama kivvē mokakda kiyana eka vigraha karalā tērum gannakoṭa tamayi mēka mē māyā darśanayakaṭa māyā dr̥ṣṭiyakaṭayi mē mama kiyana hæn̆gīmen innē. ātmaya kiyana hæn̆gīmen innē metana ātmaya kiyalā mama kiyalā venama ganna ekak næhæ. menna mē hētuphala daham sampiṇayi mē mama kiyana eka vidyāmānaya vennē kiyalā dækkadāṭa ē ātma dr̥ṣṭiya bidilā yanavā.

그처럼 다른 종교들에도 저마다 ātman이라는 것이 있습니다. 그 ātman을 이런저런 것에 맡기거나 갖가지 믿음으로 ātman이 있다고 내세웁니다. 이 ātman이란 무엇인가, '나'란 무엇인가를 풀어서 깨달을 때, 이것이 māyā 같은 봄, māyā 같은 diṭṭhi로 '나'라는 느낌, ātman이라는 느낌에 머무는 것임을 압니다. 여기에는 ātman이니 '나'니 하고 따로 받아들일 것이 없습니다. 이 hetu-phala dharma의 뭉침이 '나'로 나타난다는 것을 본 날, 그 ātma diṭṭhi는 깨져 버립니다.

etakoṭayi mama kivvē mokakda kiyalā dakinnē.

그때 비로소 '나'라고 한 것이 무엇인지 봅니다.

dæn mē samaharayi mē daham tērum ganna kiyalā paṭicca samuppādaya satvaya pudgalayek gæna kiyanavā nam satva pudgalayāṭa paṭicca samuppādaya panava satva pudgala dr̥ṣṭiya ærennē kohomada kiyalā mehema nigamanayak karanavā.

어떤 이들은 이 dharma를 깨닫는답시고, paṭicca samuppāda가 중생과 사람에 대해 말한다면 중생에게 paṭicca samuppāda를 내세워 어떻게 satta-puggala diṭṭhi가 떨어지느냐고 이렇게 결론을 내립니다.

paṭicca samuppādayen mē satvayāgē gamana bhava gamana pennanavā ādī vaśayen kiyana oya satvayek gæna kiyennē anna ē adahasa gannavā. ehenam paṭicca samuppādaya yathā tatvayen tērum gattē hētuphala dahamak eyā tērum gattē nætika kramaya varada tamayi. oya kiyana væradi ākalpayaṭa vahinna hētuva.

paṭicca samuppāda가 중생의 여정, bhava의 여정을 보여 준다는 식으로 중생에 대해 말한다는 생각을 받아들입니다. 그렇다면 그는 paṭicca samuppāda를 있는 그대로, hetu-phala dharma로 깨닫지 못한 것이니 길이 틀렸습니다. 그것이 그런 잘못된 생각에 빠지는 까닭입니다.

mama kiyana dr̥ṣṭiyakin mama jarāvaṭa pat venavā, maraṇayaṭa pat venavā. maṭa bhavayak tibuṇā. bhavaya nisā nisayi magē jātiya haṭagattē. mama upādāna bæn̆dicca nisayi maṭa bhavaya hædunē. ānna maṭa kiyana kǣllak mama maṭa kiyana kǣllak aragena ōkē vin̆danna giyahama antimaṭama kǣllen kǣlla vigraha karanna giyat mama maṭa kiyana adahasē tibitana dr̥ṭiya ærunnē næha.

'나'라는 diṭṭhi로 '내가 늙고 죽는다, 나에게 bhava가 있었다, bhava 때문에 나의 jāti가 생겼다, 내가 upādāna에 묶였기에 나에게 bhava가 생겼다' 하며 '나', '나에게'라는 조각을 붙잡아 그것을 겪으려 하면, 끝까지 조각조각 풀어 보아도 '나', '나에게'라는 생각에 있는 diṭṭhi가 떨어지지 않습니다.

dæn mama kivvē koyi ṭikada ōkē? avidyāvat ahak karanna. saṁkhārak aha karanna ēka mama nemeyi nam mama æyi ganna ekak nemeyi nam ē tibunē. mama kiyana saṁgnāven gattē avidyāva vaśayen ven karapu ekak nemeyinam. saṁkhārak nemeyi nam, viññāṇat nemeyi nam. mē ādi vaśayen kǣllen kǣlla ven karalā ara mama kivvē eka dæn tava ituru koyi ēkē tiyennē balannakō kivvot dæn mokē kiyanna.

이제 그중 어느 것을 '나'라고 했습니까? avijjā를 치워 보십시오. saṅkhāra를 치워 보십시오. 그것이 '나'가 아니라면, '나'로 받아들일 것이 아니라면, '나'라는 saññā로 받아들인 것이 avijjā로 떼어 낸 것도 아니고 saṅkhāra도 viññāṇa도 아니라면, 이렇게 조각조각 떼어 놓고 '나'라고 한 것이 이제 어디에 남아 있는지 보라고 하면 무엇이라고 하겠습니까?

ehenam mama kiyana eka gonnægilā tiyennē. onna oya kiyanada 12 ākārayaka hētuphala kriyāvaliyaka sampiḍanayaṭayi mē mama kiyalā lōka satvayā bhāvitā karanna kiyalā dænagattaṭa passē.

그러니 '나'라는 것이 쌓인 것은, 그 열두 가지 hetu-phala 과정의 뭉침을 세상 중생이 '나'라고 부르는 것임을 알고 난 뒤에는,

ē avij saṁkhāra, viññāṇa nāma rūpa, salāyatana, sparśa vēdanā, taṇhā, upādāna bhava jāti, jarā maraṇa kiyana mē siyallama hētuphala daham misak hētuva nætnam phalaya nǣha kiyana ēkarayitiya misak. tavat ē tuḷa pavatina ekak pennanna nǣ kiyalā dænagattaṭa passē.

그 avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāma-rūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarā-maraṇa 모두가 hetu-phala dharma일 뿐이고 hetu가 없으면 phala가 없다는 한결같은 이치일 뿐, 그 안에 머무는 다른 무엇을 보일 수 없음을 알고 난 뒤에는,

ehenam oya tuḷin ahakalā tava mamek panavannē mokarada kiyalā ævot ē vi oya tuḷin ahakalā panavanna kenekut nætnam.

그것들 말고 '나'를 따로 무엇에 내세우겠느냐고 물으면, 그것들 말고는 내세울 누구도 없습니다.

mē mama kiyana saṁgnāven mama kiyana dr̥ṣṭiyen api aran tiyennē. hētuvak nisā haṭaganna phala dharma ē hētuva nætnam ēka nǣ. ehenam etakoṭa hētuvaka phalayak nam api kohomada ēkaṭa mama kiyannē.

우리는 '나'라는 saññā, '나'라는 diṭṭhi로 받아들였습니다. hetu 때문에 생긴 phala dharma는 그 hetu가 없으면 없습니다. 그렇다면 hetu의 phala를 어떻게 '나'라고 하겠습니까?

hētuva tiyenakan ē phalaya kriyātmaka venavā. ē hētuva næti vena phalaya næ.

hetu가 있는 동안 그 phala가 작용합니다. 그 hetu가 사라지면 phala도 없습니다.

hētuvaka phalayaṭa mama kiyalā lōka satyayā sambattaṭa mama kivvē ōkaṭa itin mulā dr̥ṭṭhiyen dr̥ṭṭiyaṭa væhægattaṭa hētuphala ærenna tavat mamek nǣha kiyalā dænagattahama mama aya ganna tiyennē oya ṭikaṭa misak. mama kiya sammata karalā tiyennē lōka satvaya ōkaṭa misā. pavatina mamekuṭa nemeyi kiyalā dænagattahama mama kiyannē dr̥ṣṭiyak mama kiyannē māyā mulāvak kiyalā dænaganna. menna mēka dænagattahama ara ātma dr̥ṣṭiya satva pudgala dr̥ṣṭiya etanin ivarayi. hæbæyi pēnna inna satvayā pēnna inna pudgalayā pēnavamayi. ē pēnnē sampiḍanaya pēna hæṭi.

세상 중생은 hetu의 phala를 관례로 '나'라고 했고 미혹의 diṭṭhi로 diṭṭhi에 빠졌는데, hetu-phala 말고 다른 '나'는 없음을 알게 되면, '나'라고 받아들일 것은 그것들뿐이고 세상 중생이 '나'라고 정한 것도 그것일 뿐 이어지는 '나'에 대한 것이 아님을 알게 되면, '나'란 diṭṭhi이고 māyā 같은 미혹임을 압니다. 이것을 알면 ātma diṭṭhi, satta-puggala diṭṭhi는 거기서 끝납니다. 하지만 눈앞의 중생, 눈앞의 사람은 여전히 보입니다. 그것은 뭉침이 보이는 모습입니다.

oya kriyādhāmē sampiḍanaya hētuphala kriyādhāmē sampiḍanaya æhen balapuvahama pēna hæṭi tamayi oya rūpaya. dæn mōla apiṭa pēnavā æhen balapuhama pēnavā. dæn ēkanē kivvē dæn api hitamu manussayā kiyannē kavuda hitalā balanna bæṭa manussayek gæhæ rūpa ēva væṭahenavada kiyalā ov mama dannavā manussaya mama dækalā tiyenavā. kelinma kiyanavā.

그 작용 흐름의 뭉침, hetu-phala 작용 흐름의 뭉침을 눈으로 보면 보이는 모습이 그 rūpa입니다. 눈으로 보면 그것이 보입니다. 이제 생각해 봅시다. 사람이란 누구인가? 생각해 보라며 사람의 모습이 떠오르느냐고 물으면, '네, 압니다. 사람을 본 적이 있습니다' 하고 곧바로 말합니다.

dæn oyā manussayā an̆duranavada? ov mama manussayō dækahama an̆duranavā. kohomada an̆durannē? mama manussayō dækalā tiyenavanē. dækalā tibicca rūpaya tamangē ara vidihaṭa manasaṭa kriyātmaka velā dæn pēnavā manussa rūpaya ākārayen manussayā kiyannē meyeyi.

'사람을 알아봅니까?' '네, 사람을 보면 알아봅니다.' '어떻게 알아봅니까?' '사람을 본 적이 있으니까요.' 본 적이 있는 모습이 마음에 작용하여, 사람의 모습으로 '사람이란 이것이다' 하고 보입니다.

dæn hon̆daṭa mataka tiyāganna eyā manussayet dækkanē. dæn api kǣli kalahanavā mē kes ṭika galavala pættakin tiyenavā dækka ekkenek.

잘 기억해 두십시오. 그는 사람을 보았습니다. 이제 우리가 조각을 떼어 냅니다. 사람을 본 그 사람 앞에서 이 머리카락을 뽑아 한쪽에 둡니다.

kes manussayekda ahanna. ara manussa rūpaya kes valin balanna bæ. lom ṭika gælevā tibbā pættakin. ara lom ṭika ara rūpē tiyenavada balannakō nǣ. ēvaṭa api lom kivvā.

'머리카락이 사람입니까?' 물어보십시오. 그 사람의 모습을 머리카락에서 볼 수 없습니다. 털을 뽑아 한쪽에 두었습니다. 그 털이 그 모습에 있는지 보십시오. 없습니다. 그것을 우리는 털이라고 했습니다.

niyapata ṭiya gæna ēvā tibbā pættakin dæn ahanavā ēvā monavada? ēvā niyapotu. eyā manussayekda? niyapatu manussayekda næ.

손발톱을 떼어 한쪽에 두었습니다. 이제 그것이 무엇이냐고 물으면 손발톱입니다. 그것이 사람입니까? 손발톱이 사람입니까? 아닙니다.

daṭ ṭikat gælēvā tibbā pættaka ē monavada? ēvā dat dat manussayekda ētnē. haṁkaḍayak gælevvā tibbā pættakin. araka mokakda ēka haṁkaḍaya.

이도 뽑아 한쪽에 두었습니다. 그것은 무엇입니까? 이입니다. 이가 사람입니까? 그것도 아닙니다. 가죽을 벗겨 한쪽에 두었습니다. 저것은 무엇입니까? 가죽입니다.

haṁkaḍē manussayada ēna mas ṭika gattā sūr lana tibbā pættakin ē monavada ēvā mas mas manussayekda ēt næ. nahara ṭika kælēvā tibbā pættakin. ē monavada ēvā nahara nahara manussayet ē æṭa ṭika gattā tibbā pættakin. ē monavada? ēvā æṭakaṭu. æṭakaṭu manussayekda ēt næha. æṭa midu ṭiya gælēvā tibbā pættakin. ē monavada aṭavilla manussayekda ē vakuḍuva gælēvā tibbā vakuḍu deka pættakin manussayekda næ ēvā vakuru manussayekda næ.

가죽이 사람입니까? 아닙니다. 살을 발라 한쪽에 두었습니다. 그것은 무엇입니까? 살입니다. 살이 사람입니까? 그것도 아닙니다. 힘줄을 떼어 한쪽에 두었습니다. 그것은 무엇입니까? 힘줄입니다. 힘줄이 사람입니까? 뼈를 떼어 한쪽에 두었습니다. 그것은 무엇입니까? 뼈입니다. 뼈가 사람입니까? 그것도 아닙니다. 골수를 떼어 한쪽에 두었습니다. 그것은 무엇입니까? 골수가 사람입니까? 콩팥 둘을 떼어 한쪽에 두었습니다. 사람입니까? 아닙니다. 그것은 콩팥입니다. 사람입니까? 아닙니다.

hadavatat gælīma tibbā pættaka itin hadavataṭa bæn̆dalā tiyena bæn̆dun ṭikat gælēvā tibbā pættaka baḍavæl ṭikat gælēvā tibbā pættakin ēvā bæn̆dalā tibi jak gattā ēvā tibbā pættakin. itin oya vidihaṭa aragena ivaralā molē gattā ēkak tibbā pættakin. æn̆ga ætulē tiyena pirita gattā ēkat pættakin tibbā goṭṭaka dālā. kema ṭika gattā ēkat tava goṭaka dālā tava mokādena galalā pættakin tibbā.

심장도 떼어 한쪽에 두었습니다. 심장에 이어진 것들도 떼어 한쪽에 두었습니다. 창자도 떼어 한쪽에 두고, 그것을 묶고 있던 것도 떼어 한쪽에 두었습니다. 이렇게 다 떼고 나서 뇌를 꺼내 한쪽에 두었습니다. 몸 안의 쓸개즙을 떠서 자루에 담아 한쪽에 두고, 가래도 떠서 또 다른 자루에 담고, 또 다른 것들도 떼어 한쪽에 두었습니다.

særavat tibuṇā nam ēkat dæmmā pættakin. lē ṭikat pættakin tibbā. dāḍiya ṭikat pættakin tibbā. mē vidihaṭa 3dakaṭa tivicca kǣli ṭika okkoma gala pættakin tiyalā ahanavā dæn ōkē manussayā pennanna.

고름이 있었다면 그것도 한쪽에 두었습니다. 피도 한쪽에, 땀도 한쪽에 두었습니다. 이렇게 서른둘로 있던 조각을 모두 떼어 한쪽에 두고 묻습니다. '이제 여기서 사람을 보여 보십시오.'

kēsā, lōmā, nakā dantā tatuu keslōm niyadassa manussayō nemeyi. manussaya pennanna bæ. nahāru naharavalin manussaya pennannat bæhæ. aṭṭhi æṭavalin manussaya pennannat bæhæ. aṭṭhī viṁjā æṭamiduli manussaya pennannat bæhæ. vakkan vakkavalḍulī manussaya pennannat bæhæ. hadayan hadavatē manussaya pennannat bæhæ. dæn mē kramayaṭa kǣli 32ma manussayā pennanna bæha.

kesā, lomā, nakhā, dantā, taco, 곧 머리카락, 털, 손발톱, 이, 가죽은 사람이 아닙니다. 사람을 보여 줄 수 없습니다. nhāru, 힘줄로도 사람을 보여 줄 수 없습니다. aṭṭhi, 뼈로도 보여 줄 수 없습니다. aṭṭhimiñjā, 골수로도 보여 줄 수 없습니다. vakkaṃ, 콩팥으로도 보여 줄 수 없습니다. hadayaṃ, 심장으로도 사람을 보여 줄 수 없습니다. 이렇게 서른두 조각 어디서도 사람을 보여 줄 수 없습니다.

dæn api ahanavā oyā dækka manussayā oya 32ē nætnam. oyāgē hitē inna manussayā koheda ōken innē? ara manussayā dækkā kivva rūpaya nam 3kaṭa bedalā kǣli 31 pættakin tibbā 31 ehema næhallu dæn kiyanavā. itin oyā dæka manussayā koya kǣllē tiyennē kōstun veniya

이제 우리는 묻습니다. 당신이 본 사람이 그 서른둘에 없다면, 당신 마음속의 사람은 그중 어디에 있습니까? 사람을 보았다고 한 그 모습을 서른둘로 나누어 조각들을 한쪽에 두었는데, 그 서른둘에는 없다고 합니다. 그러면 당신이 본 사람은 어느 조각에 있습니까? 서른세 번째입니까?

oyā dækka manussayā veni ekak tiyenna epæ manussayā kiyalā ekakkut dækkē tava ekak dæn eyā kō

당신이 본 사람이 따로 하나 있어야 하지 않습니까? 사람이라고 본 것은 또 다른 하나여야 하는데, 이제 그는 어디 있습니까?

antayaṭa vanā eyā tamayi ē kǣli gælaginnē. dæn kǣli gælapuva kǣli koyi kǣlihari innavanē? kohara dækka ek karannē. balamu kǣli 32da manussayā. kǣlien ahaka manussayekut næ. ara dækka rūpet næ.

마지막에는 '그 조각들을 이어 붙인 것이 그 사람'이라고 합니다. 이어 붙여도 결국 그 조각들이 있을 뿐이지요. 어디서 본 것을 이어 붙입니까? 서른두 조각이 사람인지 봅시다. 조각들 밖에도 사람이 없고, 그 본 모습도 없습니다.

ehenam oyā dækka rūpaya hædena hæṭi balanna kiyalā kǣlit ekin eka ekin eka tibuṇā tibuṇā vagē āya amu balanakoṭa ā manussayā pēnavā.

그러면 당신이 본 모습이 어떻게 생기는지 보라며 조각들을 하나하나 있던 대로 다시 놓고 보면, 아, 사람이 보입니다.

dæn kǣlit ekkama pennum karapu ākārayakaṭa manussayā kiyalā oyā rūpayak hadāgena oluvē manasē tiyā manasaṭa gattā misā. oyā manussayek koheda ilā tiyennē lōka.

조각들과 함께 보인 모양으로 당신이 사람이라는 모습을 지어 머리에, 마음에 두고 받아들였을 뿐, 세상에서 사람이 어디에 있었습니까?

anna manussayā kiyana dr̥ṣṭiya næti karanna kǣlivalā balanna kivvā ōkaṭa ekatu vunāma pēna sammata valaṭa lōka satvayā æti dēval hæṭiyaṭamē rævaṭilā satva pudgala dr̥ṣṭiyen galavāganna bæruva innavā.

사람이라는 diṭṭhi를 없애려고 조각으로 나누어 보라고 한 것이 그 때문입니다. 세상 중생은 모였을 때 보이는 관례들을 있는 것으로 여겨 속고, satta-puggala diṭṭhi에서 빠져나오지 못합니다.

ē nisā mē pudgalayā mē lōkē æti deyak tiyenavā kiyalā nigamanayaṭa pin mehema pavatina deyak tiyenavā ēka hæṭi mehemayi kiyalā ehema dr̥ṣṭiya kara bæhælā innē. oya dr̥ṣṭiya inna tākkam mē lōka satvayāṭa ætta dænaganna bæ.

그래서 사람은 이 세상에 있는 것이 있다고 결론 지어, 이렇게 이어지는 것이 있고 그것은 이러하다는 diṭṭhi에 빠져 있습니다. 그 diṭṭhi가 있는 동안 세상 중생은 참을 알 수 없습니다.

ehenam mē lōkē pēnna tiyena siyaluma dēval māyā svabhāvaya ærenna māyā darśana māyā matuvīma ærenna kuḍā kuḍāla ēkīya vīma nisā haṭagena hætisē pēna māyāval ærenna tavat oya hitā inna jātiyē skandha koṭasak goḍak æti ekak satva pudgala vaśayen ehema ekak oya hitā jātiyak mē lōkē nǣha kiyalā. ēvā okkoma hētuphala vaśayen yam yam dēval ekatu vīma nisā haṭagatta kriyāvaliyaka phalayak vaśayen vidyāmānaya enavā misā. ehema dēvalut ē ākārayen nǣha kiyalā eka balanna kiyalā pennavā.

그러니 이 세상에 보이는 모든 것은 māyā의 성질, māyā의 봄, māyā의 드러남, 작은 것들이 하나로 모여 생겨나 있는 것처럼 보이는 māyā일 뿐, 우리가 생각하는 그런 덩어리, 중생이나 사람으로 있는 그런 것은 이 세상에 없다고 보여 줍니다. 그것들은 모두 hetu-phala로 여러 것이 모여 생긴 과정의 phala로 나타날 뿐, 그런 것들도 그런 식으로 있지 않음을 보라고 보여 줍니다.

īṭa passē ganna ara mas ṭikak. dæn ē monavada? mas. manussayekda? nǣ ēka mas goḍak. dæn mas kiyana sammataya innavā. dæn ōka aragena hiṭan poḍḍak balamuka kiyalā ara ṭika mirilā mirekalā menalā hiṭa okkoma pættakaṭa kara dānavā.

그다음 그 살점을 가져옵니다. 이제 그것은 무엇입니까? 살입니다. 사람입니까? 아니요, 살덩이입니다. 이제 살이라는 관례가 있습니다. 이것을 가져다 조금 보자며 그것을 짜고 비틀고 이겨서 모두 한쪽으로 치웁니다.

dæn mas vaśayen pēnnē tibunē monavada? drava gatiyayi ghana gatiyayi, vāyu gatiyayi, uṣṇa gatiyayi. mē gati hataraka ekatuvak nisā sampīraṇayak vecca hæki tamayi mas kǣlla penna tibunnē. mas ṭika pennati tiyennē. ōka marilā mirekalā hiṭam tanikaṭama roḍa karalā gattot ehema ara okkoma piṭi velā piṭi velā giyā vāgē vunā ara monavada kiyalā hoyanna bæhæ roḍu ṭika vitarayi pættaka. ēka vatura ṭika pættakaṭa tibbā vāyuvat pættakin tiyalā hiṭan anitsa ara raśnaya ṭikat uṣyak tibicca ehanam ēkat pættakin tiyalā. mē monavada?

살로 보였던 것은 무엇이었습니까? 흐르는 성질, 단단한 성질, 바람 성질, 열 성질입니다. 이 네 성질이 모여 뭉친 모양이 살점으로 보였습니다. 그것을 짜고 비틀어 완전히 찌꺼기로 만들면, 모두 가루가 된 것처럼 되어 무엇인지 찾을 수 없고 찌꺼기만 한쪽에 남습니다. 물은 한쪽에, 바람도 한쪽에 두고, 또 열이 있었다면 그것도 한쪽에 둡니다.

ehanam ēkat pættakin tiyalā. mē monavada? ēvā paṭhavi dhātuva. nætnam ēka tada dēval ṭikak. monavada kiyalā hoyanna bæha ēka. mē monavada ēkē vatura. nætnam āpō dhātuva metana monavada tiyennē mē uḷan̆ga metana monavada mē uṣṇa

이것은 무엇입니까? 그것은 paṭhavī dhātu입니다. 곧 단단한 것들인데, 무엇인지는 찾을 수 없습니다. 이것은 무엇입니까? 그 물, 곧 āpo dhātu입니다. 여기 무엇이 있습니까? 열입니다.

hatarakaṭa ven vunāṭa passē balanakoṭa kō mas kǣllan mas kǣlla hædilā tiyennē āpō dhātuvayi, tējō dhātuvayi, vāhaya dhātuvayi, paṭhavi dhātuvayi kiyana dhātu hataraka sampiṇaḍanaya vīma nisā mavalā pennuvā mas kǣlla kiyalā eka. ehenam mas kǣllak tiyenavā kiyalā dr̥ṣṭiyaṭa væhægattahama ara sakas karalā tibi vecca māyā darśanayaṭa ævilā æti ekak hæṭiyaṭa gattā misā mas kiyalā deyak tiyenavā kiyalā. ēkat ara vagēma hadagattā māyā darśanaya.

넷으로 나눈 뒤 보면 살점은 어디 있습니까? 살점은 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu라는 네 dhātu가 뭉쳐서 살점이라는 것을 지어 보였습니다. 그러니 살점이 있다는 diṭṭhi에 빠지면, 짜 맞춰진 māyā의 봄에 이끌려 있는 것으로 받아들였을 뿐입니다. 살이라는 것이 있다는 것도 마찬가지로 지어낸 māyā의 봄입니다.

dæn apiṭa mē keḷavarak nætuva balanna nemeyi pinva mē lōka visi acintayayi. onnam īṭa passē tavat tin bin̆dagena yanna puḷuvan.

우리가 이것을 끝없이 볼 필요는 없습니다. 벗님들, 이 세상의 일은 acinteyya, 곧 헤아릴 수 없습니다. 그 뒤로도 더 쪼개 들어갈 수 있습니다.

ara gatta vatura ṭika aragena ivelā hiṭam ēkat api tava tavat krama vikāśanayakin ayi særē uṣṇaṭa uṣyaṭa mē ēka gōduru karalā vāyuvak bavaṭa pat karalā hayiḍrajan oksijan kiyana vāyu dekaṭa gattā. balakama vatura hædilā tiyilā tiyennē hayiḍrajan oksijan deka ekatu. oksijan anudayi hayiḍrajanvayi oksijan paramāṇu dekayi ekatu velā hiṭan sampanna hiṭan haṭagatta ē ban̆dunnā vū aṁśu goḍāk ekatu vena tamayi jala vāspraya kivvē ēka ganī banalā jalaya kivvā. e āpō dhātuva kivvā.

그 물을 가져다 또 다른 방법으로, 열을 가해 기체로 만들어 수소와 산소라는 두 기체로 나눕니다. 보면 물은 수소와 산소 둘이 모여 된 것입니다. 수소 원자 둘과 산소 원자 하나가 모여 생긴 그런 알갱이들이 많이 모인 것을 수증기라 하고, 그것이 엉긴 것을 물이라 하고, āpo dhātu라 했습니다.

dæn āpō dhātuva kivvē eka āya vigraha karalā balapuvahama metana āpō dhātuvak næhæ. dæn tiyennē oyā dhātuva velā. ēka mutnam hayiḍrajan vātayayi oksijan vātaya anara vātaya paramāṇava enakam mi paramāṇu bin̆dut mokada vennē ilekṭrōna prōṭōna kiyalā veu vanā etana ilekṭrōna prōṭōna niyuṭrōnan vunāṭa passē bala paḷamukoṭa etana vātaya.

āpo dhātu라 한 것을 다시 풀어 보면 여기 āpo dhātu는 없습니다. 이제 있는 것은 vāyo dhātu입니다. 그것은 수소 기체와 산소 기체입니다. 그 기체도 원자까지, 원자도 쪼개면 어떻게 됩니까? 전자, 양성자가 됩니다. 전자, 양성자, 중성자가 되고 나서 보면 거기 기체가 어디 있습니까?

dæn antiṭa bin̆dagena bin̆dagena giyo tati sūkṣaṇaya velā suddhāṣṭakaṭa vin̆dinnat puḷuvan suddhāṣṭakaya hæduna hæṭi balapuhama mukut ituru denna deyakna. hæma ekakma hētuphala phalayak vaśayen haṭagatta eka ē ākārayen sammata karalā gatta gamanma lōka satvayā æti deyak kiyannā vū dr̥ṣṭiyen ēka ganna yannē.

끝까지 쪼개고 쪼개 가면 아주 미세해져 suddhaṭṭhaka까지 쪼갤 수 있고, suddhaṭṭhaka가 생긴 모습을 보면 남겨 둘 것이 아무것도 없습니다. 모든 것이 hetu-phala로, phala로 생긴 것인데, 그렇게 관례로 받아들이자마자 세상 중생은 있는 것이라는 diṭṭhi로 그것을 받아들입니다.

apiṭa occara duraṭa ati sūkṣama balanna ōnē næha lovturā budupiyāṇan vahansē namut ōvā siyallama dækalā tamayi antima suddhārthakaya hædena hæṭit ēka næti vena hæṭit okkoma pennannē.

우리는 그렇게까지 아주 미세하게 볼 필요는 없습니다. 세간을 넘어선 Buddha께서는 그 모두를 보시고 마지막 suddhaṭṭhaka가 생기고 사라지는 모습까지 다 보여 주십니다.

namut apiṭa balanna kivvē mokakda yam yam tænaka āsāven hita bæn̆denavā nam onna oya āsāven hita bæn̆dena ekaṭa kiyanavā chandarāgaya oya chandarāgaya duru karagat dāṭa pævætmē tibenā vū praśna ivarayi.

하지만 우리에게 보라고 하신 것은, 어디서든 바람으로 마음이 묶이면 그렇게 마음이 바람으로 묶이는 것을 chanda-rāga라고 하며, 그 chanda-rāga를 없앤 날 존재의 문제는 끝난다는 것입니다.

duken nidahas venna tiyena avaśyama dē chanda rāgaya duru karaganna chanda rāgaya duru karaganna nam yamak nisā yam sammatayaka chanda rāgayen bæn̆dīmak enavada anna ēka bidahæragattahama hon̆daṭama. ēken ehā hari lōkayaṭa hoyanna ōnē.

괴로움에서 벗어나는 데 꼭 필요한 것은 chanda-rāga를 없애는 것입니다. chanda-rāga를 없애려면, 무엇 때문에 어떤 관례에 chanda-rāga로 묶임이 오는지, 그것을 깨뜨려 버리면 충분합니다. 그 너머로 세상을 찾아야 하겠습니까?

ehenam apiṭa mas gæna hoyanna ōnē nǣhædæn jalaya kiyala dænagattahama poḷova jalaya vātaya ginna kiyalā hataraṭa beduvot ehenna. apē paṁcakāma āśvādayaṭa hita bæn̆daganna pætta gihin ivarayi.

그러니 이제 살에 대해 찾을 필요가 없습니다. 물이라고 알고, 땅, 물, 바람, 불 넷으로 나누면, 다섯 가지 kāma 즐거움에 마음을 묶는 쪽은 끝납니다.

ihen ehāṭa pænalā ivarayi ē kǣlla. dæn apiṭa āyasayak kivā rūpa kalāpa misak ēvāyien gihillā api hita bæn̆dilā næhæ. hæbæyi jalayen jalayaṭa hita bæn̆dunē næhæ. jalayen haṭagatta vatura malaṭa hita bæn̆dunā.

그 너머로 넘어가면 그 부분은 끝입니다. 다시 rūpa kalāpa라 해도, 그것들에 우리 마음이 묶인 것은 아닙니다. 물에, 물 그 자체에 마음이 묶인 것이 아니라, 물로 생긴 분수에 마음이 묶였습니다.

lassana vatura malak kiyanavā. æyi lassana vatura mala kivvē jalayen hæṭunāṭa jalaya hindā nemeyi. jalaya nisā haṭagatta tava ākārayakaṭa apiṭa hita bæn̆dunā.

아름다운 분수라고 합니다. 왜 아름다운 분수라고 했습니까? 물로 생겼지만 물 때문이 아니라, 물로 생긴 또 다른 모양에 우리 마음이 묶였습니다.

anna ē ākāra siyallenma ayin karalā dæmaṭa passē. apē hita bæn̆dieni hadabbuva okkoma ivarayi.

그런 모양 모두에서 벗어나고 나면 우리 마음이 묶이는 일은 다 끝납니다.

ehenam mē dravya pasva okkoma ekatu karalā hatarak ekaṭa kalavan karalā eka eka jātiya ēvā mana vaḍana rūpa, mana vaḍana śabda, mana vaḍana gandha, mana vaḍana rasa, mana vaḍana sparśa kiyalā varga pahak mē lōkē hadanavā.

그러면 이 재료들을 모두 모아 넷을 한데 섞어 갖가지로, 마음을 끄는 rūpa, 마음을 끄는 소리, 냄새, 맛, 감촉이라는 다섯 가지를 이 세상에 만듭니다.

oya hadana hæma ekama monavada tiyennē? pasja ginisulaṁ kiyana hatarin eka eka vidihaṭa haṭagatta ēvā. tavat ehaṭa giyama āpō, tējō, vāyō paṭan paṭan gatta ārambhaya paṭangena haṭagatta rūpa kalāpayangē sampiṇḍanayangin goḍanaga āpuvā tamayi api mē mana vaḍana rūpa kivvē mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha ādi vaśayen kivvē.

그렇게 만든 모든 것에 무엇이 있습니까? 흙, 물, 불, 바람이라는 넷에서 갖가지로 생긴 것들입니다. 더 나아가면 āpo, tejo, vāyo에서 비롯해 생긴 rūpa kalāpa들의 뭉침으로 쌓여 온 것을 우리가 마음을 끄는 rūpa, 마음을 끄는 소리, 냄새라고 했습니다.

ēnisā lōka satyā ham̆bā yannē onna ōvā passē. ara haṭagatta māyāvan passē tamayi lōka satvayā ham̆bā yannē maṭa ēvā nævata nævatat ōnē. ēvā nævata nævata bhukti vin̆dinna ōnē. ēvā goḍa gahaganna ōnē ekatu karaganna ōnē. ēvā sakas karanna ōnē. menna mē adahasatin tamayi lōka satvayāmē pævætma tuḷa ham̆bā yana mānasikatvayak goḍanægannē.

그래서 세상 중생은 바로 그것들을 뒤쫓습니다. 생겨난 그 māyā를 세상 중생이 뒤쫓으며 '나는 그것들이 거듭 필요하다, 거듭 누려야 한다, 쌓고 모아야 한다, 다듬어야 한다' 합니다. 이런 생각으로 세상 중생은 존재 안에서 뒤쫓는 마음가짐을 쌓습니다.

anna ē gonnægena mānasikatvaya ḍa tamayi avidyā, patyā, saṁkhārā kiyana tænin paṭan gatta eka tamayi ēvæla piḷivennē. ē goṇagāhagatta eka nisā dænuvat tiyena svabhāvayak tiyenavā. ē sænuvat tiyena svabhāvaya tamayi saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyalā mulā sahakata dænīmakaṭa pat vuṇē.

그렇게 쌓이는 마음가짐이 바로 'avijjā paccayā saṅkhārā'에서 시작된 그 사슬입니다. 그렇게 쌓인 것 때문에 아는 성질이 있습니다. 그 아는 성질이 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라는, 미혹을 품은 앎이 된 것입니다.

ehema viññāṇayak tiyenavada kiyalā balapuvahama ēka hædunē ara saṁkhāra nisayi. saṁkhāra goḍanægena nisayi. saṁkhāra pratiphalayak vaśayen. ē viññāṇayaṭa āhāra saṁkhāra ē saṁkhāra gonnægīma dunnē nætnam ara viññāṇaya pavatinna vidihak næhæ. mokada viññāṇaya kiyalā ēkīya vastuvak notibavicca nisā saṁkhārayangē pratiphalayak nisā tamayi viññāṇaya kiyana eka vidyāmāna vunē. saṁkhāra goḍanæguvē nætnam viññāṇa kiyalā ekak goḍanæge

그런 viññāṇa가 있느냐고 보면, 그것은 그 saṅkhāra 때문에, saṅkhāra가 쌓였기에, saṅkhāra의 결과로 생겼습니다. 그 viññāṇa의 먹이는 saṅkhāra입니다. saṅkhāra가 쌓이지 않으면 그 viññāṇa는 이어질 길이 없습니다. viññāṇa라는 하나의 실체가 없었기에, saṅkhāra의 결과로 viññāṇa라는 것이 나타났습니다. saṅkhāra를 쌓지 않으면 viññāṇa라는 것도 쌓이지 않습니다.

kiyana dr̥ṣṭiya næti karanavā misatva pudgala dr̥ṣṭiyak æti karannē næ.

(그것은) …라는 diṭṭhi를 없앨 뿐, satta-puggala diṭṭhi를 일으키지 않습니다.

dæn samahara aya mēka tērum ganna bæruva paṭicca samuppādaya satva pudgala dr̥ṣṭiya næti karanna bæhæ. ēka sihi karanna giyot satva pudgala dr̥ṣṭiyamayi ohu innē kiyalā. mē vaṭinā daham maga næti karalā dālā mulāvakaṭa pat karanavā.

어떤 이들은 이것을 깨닫지 못해, paṭicca samuppāda는 satta-puggala diṭṭhi를 없앨 수 없고 그것을 떠올리면 그는 satta-puggala diṭṭhi에 머물 뿐이라고 하여, 이 값진 dharma의 길을 없애 버리고 미혹에 빠뜨립니다.

itin mēke yathārthaya tērum ganna ōnē satva pukagayen dr̥ṣṭiya hædilā tiyena sampiṇḍanaya ekatu velā tibilā mē goḍa gæhilā tiyena māyāva goḍanaga koṭas ṭika tamayi mē 12kaṭa ven karalā pennuē ekin ekaṭa hētuphala sambandhatāvayak æti.

이것의 실상을 깨달아야 합니다. satta-puggala diṭṭhi가 생긴 뭉침, 모여 쌓인 māyā를 이루는 부분들을 열둘로 나누어, 하나하나 hetu-phala 관계가 있음을 보여 준 것입니다.

ē hētuvaka phalayak vaśayen haṭagannavā. hētuva næti venakoṭa phalaya næti velā yanavā kiyalā mē dharmatāvaya misā. etana tavat ēken ehāṭa ganna satvaya pudgalayekgē ekak tuḷavat nǣ kiyalā dænagattahama api mē hitā inna satva pudgala kiyana eka māyāvak dr̥ṣṭiyak kiyalā vaṭahā gata dālā. anna apiṭa tibicca ātma saṁgnāva ivarayi.

hetu의 phala로 생기고 hetu가 사라지면 phala가 사라진다는 이 dharmatā일 뿐, 그 너머로 받아들일 중생이나 사람의 것은 그 안 어디에도 없음을 알면, 우리가 생각하는 중생과 사람이라는 것이 māyā요 diṭṭhi임을 깨달은 날, 우리가 지닌 ātma saññā는 끝납니다.

ehema kenek innavā, ehema kenek innavā mama kiyalā kenek innavā kiyana dr̥ṣṭiya ivarayi. menna mēka midagat dāṭa ātma dr̥ṣṭiya satva pudgala dr̥ṣṭiya ivarayi.

그런 이가 있다, 그런 이가 있다, '나'라는 이가 있다는 diṭṭhi가 끝납니다. 이것에서 벗어난 날 ātma diṭṭhi, satta-puggala diṭṭhi는 끝납니다.

ehenam satva pudgala dr̥ṣṭiya ivara karanna bæha paricca sampādayen ōka ven karalā balanakam.

그러니 paṭicca samuppāda로 그것을 나누어 볼 때까지는 satta-puggala diṭṭhi를 끝낼 수 없습니다.

ohoma hitannē nætuva hiṭiyot mokada vennē? tērum ganna nætuva amata karalā dænna. dæn mokakda aparādhayak neda karaganna tērum gata yutu dahama tērum gannē nætuva amata karalā dæmma praśnē visan̆denavada?

그렇게 생각하지 않고 있으면 어떻게 됩니까? 깨닫지 않고 잊어버리라고 하면, 그게 무슨 짓입니까? 깨달아야 할 dharma를 깨닫지 않고 잊어버리면 문제가 풀립니까?

satvayek pudgalayek innavada nædda kiyalā praśnayak nagalā. ōka amataka karanna hitenma amataka karalā dānē.

중생이나 사람이 있느냐 없느냐 하는 물음을 일으켜 놓고, 그것을 잊으라고, 마음에서 아예 잊어버리라고 합니다.

dæn hitenma amata karalā dānna kiyalā amataka dæmmot satvayek pudgalayek ætta vaśayenma innavada nædda kiyana praśnaya visan̆du vuṇā.

마음에서 잊어버리라 해서 잊어버리면, 중생이나 사람이 정말 있느냐 없느냐는 물음이 풀렸다는 것입니까?

amada karanna nemeyi yathārthaya dænagatta tamayi visan̆dilā næ. īṭa passē matak vunāma

잊는 것이 아니라 실상을 알아야 풀립니다. 잊으면 풀린 것이 아닙니다. 그 뒤에 다시 떠오르면,

dæn amataka karalā dānna kiyanavā satva pudgala tr̥ṭṭiya kohomada amataka karannē æhæ æralā balapu bavama ahu velā nē tæna kotanada amata karalā kotanada eyā pævætma kotanada innē?

이제 satta-puggala diṭṭhi를 잊어버리라고 합니다. 어떻게 잊습니까? 눈을 뜨고 보면 바로 걸려들지 않습니까? 어디서 잊고, 그의 존재는 어디 있습니까?

koyi velāvada amataka karana velāvada amataka karalā dāhim æs sæhæ æralā balanakoṭa ayisaharayā matak vana mokakda tīra praśnē ida āyusarayā matak venavā. pēnakoṭa o pēnavānē āya satiyē pudgalaye amaka karanna ahaka balāgattā. visidu vunānavada praśnē āya vannaṭa ayi pēnavanē. visadilā næhænē balanakoṭa praśna

언제가 잊는 때입니까? 잊어버려도 눈을 뜨고 보면 다시 떠오릅니다. 문제가 무엇입니까? 다시 떠오릅니다. 보면 보이지 않습니까. 다시 중생과 사람을 잊으려고 딴 데를 보았습니다. 문제가 풀렸습니까? 다시 보면 보이지 않습니까. 보면 문제는 풀리지 않았습니다.

ahaka balana ekayi amata karana ekayi pættakin tiyalā amata karalā hariyak næhæ yathārthaya dænaganna menna mēka kiyalā pennuṭa passē īṭa passē koccara penāma ka dæn praśna visan̆dilā

딴 데를 보는 것과 잊는 것은 제쳐 두십시오. 잊어서는 쓸모가 없습니다. 실상을 알아야 합니다. '바로 이것이다' 하고 보여 준 뒤에는 아무리 보여도 이제 문제는 풀렸습니다.

onna praśna visan̆daganna hæṭiin praśnaya visan̆da ganna tiyena paṭicca samuppādaya ahakara dālā ōken satva pudgala duṭṭiya æraganna bæhæ kivvot eyā mona dharmayenda arinnē? kumak dækilā dænagannē

문제를 푸는 길, 문제를 풀 수 있는 paṭicca samuppāda를 치워 버리고 '그것으로는 satta-puggala diṭṭhi를 없앨 수 없다'고 하면, 그는 어떤 dharma로 없앱니까? 무엇을 보고 압니까?

anna menna mē ṭika dænagattahama īṭa passē eyā dækagannavā. ehenam mē satvayā pudgalayā kiyannē menna mē kāraṇā hētuphala dharmayan hētuvak nisā haṭaganna phala dharmayangen. medu sampiṇḍanayaka ekatuvaṭayi mē lōka satvayā satvaya pudgalaya kiyannē kiyalā paḷaveni ākārayen dænagattā issellāma. anna paccattā vēditabbō kaḷā.

이것들을 알면 그 뒤에 그는 봅니다. 중생, 사람이란 이런 것들, 곧 hetu-phala dharma, hetu 때문에 생긴 phala dharma들의 뭉침이 모인 것을 세상 중생이 중생, 사람이라고 하는 것임을 맨 먼저 첫 번째로 알았습니다. 그것이 paccattaṃ veditabbo를 한 것입니다.

pævætma nævati satvayā pudgalayā lōkaya haṭagannē kohomada kiyalā. dæn otana paṭan gena navatinnē nǣhæ vigraha venavā.

존재라는 중생, 사람, 세상이 어떻게 생기는가. 거기서 시작하여 멈추지 않고 풀이가 이어집니다.

itin oya kāraṇāda valan haṭagannaekā vividhākāraya vennē mokada kāraṇā 12n haṭaganna eka jātiyak balapuvahama samāna kāraṇā 12kkin nam samāna jātiyak epæ dakinnē.

그런데 그 열두 가지로 생기는 것이 왜 갖가지가 됩니까? 열두 가지로 생기는 jāti를 보면, 같은 열두 가지라면 같은 jāti를 보아야 하지 않습니까?

ehenam dakina vividhākāra jātiya. eka jātiyak baḷu jātiya hæṭiyaṭa dakinavā. eka jātiyak minis jātiya hæṭiyaṭa dakinavā. eka jātiyak balal jātiya hæṭiyaṭa dakinavā. eka jātiyak arak jātiya hæṭiyaṭa dakinavā. eka jātiyak ūru jātiya hæṭiyaṭa dakinavā. vividhākāra sattungē śarīraya vividhākārayi. etakoṭa dakinnē ōru jātiya, būru jātiya, harat jātiya, baḷu jātiya, balal jātiya, minit jātiya, mehe vividhākāra jātiya.

그런데 갖가지 jāti를 봅니다. 어떤 것은 개의 jāti로, 어떤 것은 사람의 jāti로, 어떤 것은 고양이의 jāti로, 어떤 것은 소의 jāti로, 어떤 것은 돼지의 jāti로 봅니다. 갖가지 짐승의 몸이 갖가지입니다. 그래서 돼지, 당나귀, 소, 개, 고양이, 사람, 이렇게 갖가지 jāti를 봅니다.

ehenam mē jātiyalaṭa mama kiyalā magē kiyalā pudgalatvayen rævaṭennē nætuva satva pudgalayaṭa rævaṭennē næti venna. mē okkoma jāti vala mūla dharmayak dæka kāraṇā 12ka ekatuvakin jātiyak haṭaganna hæṭi. mē jātiyak vidyāmāna velā tiyennē jātiyak hæṭiyaṭa pēnnē. jarāmaraṇa pēnnē menna mē kāraṇā 12ka sampinnaḍana kriyāvaliyē hæṭi. kriyāvaliya pēna hæṭi. oya mūla dharmaya visan̆dagattā.

그러니 이 jāti들에서 '나', '내 것'이라는 개인성에 속지 않고 중생과 사람에 속지 않으려면, 이 모든 jāti의 뿌리 dharma를 보아 열두 가지의 모임으로 jāti가 생기는 모습을 보아야 합니다. jāti가 나타나 jāti로 보이고 jarā-maraṇa가 보이는 것은 이 열두 가지 뭉침 과정의 모습, 그 과정이 보이는 모습입니다. 그 뿌리 dharma를 풀었습니다.

itin etakoṭa mē vividhākāra jātiya haṭagannē kohomada? ehenam paṭicca samuppāda kriyāvaliyaṭa anukūlava tavat lakṣaṇayak tiyenna ōnē. anna ēka dænagannavā.

그러면 이 갖가지 jāti는 어떻게 생깁니까? 그렇다면 paṭicca samuppāda 과정에 맞는 또 하나의 특징이 있어야 합니다. 그것을 압니다.

ehenam monavæyida ēka dænaganna yam dharmatāvayak tiyenavā. dharmatāvaya kiyannē satvayada pudgalayekda? dharmatāvaya satvaya pudgalayekut nemeyi. monavada dharmatāva?

그것을 알려면 무엇을 알아야 합니까? 어떤 dharmatā가 있습니다. dharmatā란 중생입니까, 사람입니까? dharmatā는 중생도 사람도 아닙니다. dharmatā란 무엇입니까?

minissu karana kiyana hitana dēval tuḷin mē lōkayē samahara dharmatāvayō yahapat. sucaritayi hon̆dayi. samahara dharmatāvaya duṣcaritayi narakayi. avæḍayi ayahapavatayi. dasa akusal sahagata dharmatāvaya avæḍayi ayahapatayi. dasa kusal sahagata dharmatāvayō hæmavætmatula sugatiyaṭa gælapennā vū sugati dharmatāvaya.

사람들이 하고 말하고 생각하는 것들을 통해, 이 세상의 어떤 dharmatā는 이롭고 sucarita이며 좋습니다. 어떤 dharmatā는 duccarita이며 나쁘고, 해롭고 이롭지 않습니다. 열 가지 akusala를 품은 dharmatā는 해롭고 이롭지 않습니다. 열 가지 kusala를 품은 dharmatā는 존재 안에서 sugati에 맞는 sugati dharmatā입니다.

ehenam issellāma bedāgannavā dugati dharmatā saha sugati dharmatā. e dharmatā kiyannē satvaya vana nemeyi.

그러니 먼저 duggati dharmatā와 sugati dharmatā로 나눕니다. 그 dharmatā는 중생이 아닙니다.

baḷu væḍa kiyalā yamak tiyenavā. oyā mahā baḷu væḍa api katāvaṭat kiyanavā monavāhari naraka væḍak karapuvahama ē væḍēda kara mahā baḷu væḍak nē api nigamanaya kaḷā.

'개 짓'이라는 것이 있습니다. 누가 나쁜 짓을 하면 우리도 말로 '참 개 같은 짓을 했다'고 하며 그 일을 개 짓이라고 결론 짓습니다.

mona ekat mē balalluvāgē æn̆gē ætilla æti koccara hara tavat dharmatāvayak pen karagannā. koccara hari ætilla ætin yavura gā innakoṭa tavat dharmatāvayak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkadena mahā goṁ væḍak mē karalā tiyennē. mahā būru væḍakma karalā tiyennē. dæn mehema api katā karanakoṭa kiyanavā. eka eka væḍa jāti vala

'참 소 같은 짓을 했구나, 참 당나귀 같은 짓을 했구나.' 우리가 이렇게 말할 때, 갖가지 일의 jāti를 말합니다.

svāmīn vahansa etana kriyāvaliyak vidihada dæn kriyāvaliyak tuḷin api yamak dækkanē.

(질문자) 스님, 거기서 과정 같은 것이 있습니까? — 이제 과정을 통해 우리가 무엇을 보았지요.

ē kriyāvaliyak tibunahama kriyāvaliyēdī hiddha vunē mokakda? hata paya kriyātmaka vuṇā, kaṭa kriyātmaka vuṇā, æn̆ga kriyātmaka vuṇā kriyāvaliya ehema nætvā. dæn̆galuvā. śaddayak piṭa vuṇā. ēvanē kriyāvaliyi kiyannē. oya kriyāvalī yam yam ākārayanṭa kriyātmaka venakoṭa ē kriyātmaka vana ākāraya anuva api dænagannavā ēka hon̆dayi mēka narakayi. mē kriyāvaliya hon̆dayi mē kriyāvaliya narakayi. mē kriyāvaliya pav mē kriyāvaliya pin.

그 과정이 있을 때 과정에서 무엇이 일어났습니까? 손발이 움직였고, 입이 움직였고, 몸이 움직였고, 버둥거렸고, 소리가 났습니다. 그것을 과정이라고 합니다. 그 과정이 이러저러하게 작용할 때 그 작용하는 모습에 따라 우리는 압니다. 이것은 좋다, 이것은 나쁘다, 이 과정은 좋다, 이 과정은 나쁘다, 이 과정은 pāpa, 이 과정은 puñña.

mehema ē kriyāvalīngē sucarita duccarita dekak api dakinavā ē tuḷin. anna ē tuḷin ēvā hon̆da væḍa naraka væḍa kiyalā api ven karanavā. itin hon̆da væḍa kiyannē satvayekda pudgalayekda? naraka væḍa kiyannē satvayetda pudgalayekda? æhuvot ē dekama satvaya pudgalaya kiyanna bæhæ. ēka væḍa koṭasak ayit. anna hædicca hæṭi balaku hāmu hon̆da væḍa hon̆da hitakin haṭagattā naraka væḍa naraka hitakin haṭagattā.

이렇게 우리는 그것을 통해 그 과정들의 sucarita와 duccarita 둘을 봅니다. 그것을 통해 좋은 일, 나쁜 일로 가릅니다. 그런데 좋은 일이 중생입니까, 사람입니까? 나쁜 일이 중생입니까, 사람입니까? 물으면 둘 다 중생이나 사람이라고 할 수 없습니다. 그것은 일의 한 부분에 속합니다. 생긴 모습을 보면, 좋은 일은 좋은 마음으로 생겼고 나쁜 일은 나쁜 마음으로 생겼습니다.

dæn īṭa passē apiṭa āyusarayak bahinn̆dinavā koṭasak ekin ekaṭa æn̆da venavā. hon̆da væḍa nisā hētu phalaya hon̆da hita. naraka væḍa nisā haṭagatta phalaya naraka hita. ēka hētu phalayak misak. ēkā satvayek nemeyi. pudgalayekut nemeyi. satva pudgalaya kiyana dr̥ṣṭiyaṭa bahinnē nætuva hētuphala vaśayen dakinna paṭan gannavā oya vidihaṭa

그 뒤에 다시 부분 부분이 하나하나 드러납니다. 좋은 일과 좋은 마음이 hetu-phala이고, 나쁜 일과 나쁜 마음이 hetu-phala입니다. 그것은 hetu-phala일 뿐 중생도 사람도 아닙니다. satta-puggala diṭṭhi에 빠지지 않고 그렇게 hetu-phala로 보기 시작합니다.

menna metenadi dænagannavā vividhākāra hētūngē vividhākāra phala raṭāvak tiyenavā. namut hētuphala dharmatāvayaṭa anuva kriyātmaka venna.

여기서 압니다. 갖가지 hetu의 갖가지 phala 틀이 있지만, 그것은 hetu-phala dharmatā에 따라 작용합니다.

anna hētuphala dharmatāvaya tamayi avijjā paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpayācā salāyatanā saralāyatana patyā passō passa paccayā vēdanā vēdanā paṭaccayā taṇhā taṇhā patyā upādāna upādāna patiyā bava bhava paccayā jāti jāti patyā jarā maraṇa sōka paridēvaya duka dōmanassa upāyāsā sambhavanti onna otænkam kivvē ektaraha mūla hētuphala paramparā dharmatāvaya

그 hetu-phala dharmatā가 바로 'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā upādānaṃ, upādāna paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarāmaraṇaṃ soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā sambhavanti'입니다. 거기까지 말한 것이 하나의 뿌리 hetu-phala 이어짐의 dharmatā입니다.

dæn oya dharmatāvayaṭa goṇu velā oya dharmatāvaya tuḷa ē hētuphala paramparā tiyenavā hon̆da ēvā saha naraka ēva anna eka hētu para paramparāvak tamayi harak hētuphala paramparāva.

그 dharmatā에 묶여 그 dharmatā 안에 hetu-phala 이어짐들이 있습니다. 좋은 것들과 나쁜 것들. 그 가운데 하나가 소의 hetu-phala 이어짐입니다.

anna ēken balāgannavā monavada jarāvaṭa patvecca maraṇayaṭa patvecca harakayek dækkahama kiyanavā harak jarā maraṇayak dækkā. anna harakayek mærilā. anna harakē jarāvaṭa pat velā innavā vællā.

그것으로 봅니다. 늙고 죽은 소를 보면 '소의 jarā-maraṇa를 보았다'고 합니다. '저기 소가 죽었다, 저기 소가 늙어 있다'고.

api dækkā oya itin harak jarāvak, harak maraṇayak lōkē siddha vuṇē kumak pahaḷa vecca nisāda? harak jātiyā pahala vecca nisayi. harak kiyalā jātiyak rōgaya pahaḷa velā nætnam jarāvaṭa pat vecca harakayek hō mærilā inna haraka dakinna puḷuvan.

우리가 본 그 소의 늙음, 소의 죽음이 세상에 일어난 것은 무엇이 나타났기 때문입니까? 소의 jāti가 나타났기 때문입니다. 소라는 jāti가 나타나야 늙은 소나 죽은 소를 볼 수 있습니다.

harakayekgē maraṇayak dækka hæṭa harak jātiya pahaḷa vuṇē nætnam mona vidihenvat harak jarāvak, harak maraṇayak lōkē vidyāmāna vennē næha.

소의 죽음을 본 것처럼, 소의 jāti가 나타나지 않았다면 어떤 식으로도 소의 늙음, 소의 죽음은 세상에 나타나지 않습니다.

ehenam harat jātiya pahala mūla siddhāntaya mokakda mūla dharmatāvaya bhava paccayā jāti dharmatāvaya harak bava nisā harak jātiyak haṭagattā manisā vena bavakin haraganna nǣhak jātiyak. harak jātiyak lōkaya haṭagattā nam harak bava nisā haṭagattā misak venakin haṭaganna.

그러면 소 jāti가 나타나는 뿌리 원리, 뿌리 dharmatā는 무엇입니까? 'bhava paccayā jāti' dharmatā입니다. 소 bhava 때문에 소 jāti가 생겼지, 다른 bhava로 소 jāti가 생기지 않습니다. 소 jāti가 세상에 생겼다면 소 bhava 때문에 생긴 것이지 다른 것으로 생기지 않습니다.

mēn harak bhavayē siddhāntaya mokakda hētuphala dharmatāvaya mokakda upādāna paccayā bava hētuphala siddhāntaya. ehenam metana vunē mokakda harak upādānayak nisā harak bavak haṭaganavā.

그러면 소 bhava의 원리, hetu-phala dharmatā는 무엇입니까? 'upādāna paccayā bhavo'라는 hetu-phala 원리입니다. 그러면 여기서 무엇이 일어났습니까? 소 upādāna 때문에 소 bhava가 생깁니다.

menna hētuphala dharmaya vigraha karalā yanavā. mahā sāgarayā vagē vigraha karanna puḷuvan kivvē ēkayi paṭicca samuppādaya. oya paṭicca samuppādaya mūla dharmaya vitara api mē kiya kiya innavā. vigraha karanna bæhæ lōkē hædicca hari dænaganna. anna harakā næmati lōkaya haṭagatta paṭicca samuppāda siddhāntayayi mē yannē.

이렇게 hetu-phala dharma를 풀어 갑니다. paṭicca samuppāda를 큰 바다처럼 풀 수 있다고 한 것이 그 때문입니다. 우리는 그 paṭicca samuppāda의 뿌리 dharma만 말하고 있습니다. 세상에 생긴 것을 다 알려고 풀 수는 없습니다. 지금 가는 것은 소라는 세상이 생긴 paṭicca samuppāda 원리입니다.

ehenam harak upādānaya haṭagatē mokak nisāda? taṇhā paccayā upādāna siddhāntaya dālā balanakoṭa harak taṇhāva nisā harak upādānaya haṭagattā.

그러면 소 upādāna는 무엇 때문에 생겼습니까? 'taṇhā paccayā upādānaṃ' 원리를 대어 보면 소 taṇhā 때문에 소 upādāna가 생겼습니다.

harak taṇhāva kohomada haṭagattē? siddhāntaya mokakda? vēdanā paccayā taṇhā siddhāntaya harak vēdanā nisā harak taṇhā haṭagattā. anna yana hæṭi hoyāginna.

소 taṇhā는 어떻게 생겼습니까? 원리는 무엇입니까? 'vedanā paccayā taṇhā' 원리입니다. 소 vedanā 때문에 소 taṇhā가 생겼습니다. 이렇게 가는 길을 찾아보십시오.

vēdanāva kohomada haṭagannē? passa paccayā vēdanā siddhāntaya mūla siddhāntaya harak sparśaya nisā harak vindanaya haṭagattā. anna pasu paccayā vēdanā kiyana eka harak hædicca hæṭi dæn īṭa passē mokada vennē?

vedanā는 어떻게 생깁니까? 'phassa paccayā vedanā' 원리, 뿌리 원리입니다. 소 phassa 때문에 소의 느낌이 생겼습니다. 'phassa paccayā vedanā'로 소가 생긴 모습입니다. 그 뒤에 어떻게 됩니까?

harak sparśayama væyada haṭaganna siddhāntaya mokakda salāyatana patyā passō siddhāntaya harak salāyatanaya nisā harak sparśa haṭagattā misak vena salāyatana jātiyakin harak sparśa haṭagannē næha. anna harak salāyatana pahaḷa vecca nisayi harak sparśa haṭagattē.

소 phassa가 생기는 원리는 무엇입니까? 'saḷāyatana paccayā phasso' 원리입니다. 소 saḷāyatana 때문에 소 phassa가 생겼지, 다른 saḷāyatana의 jāti로 소 phassa가 생기지 않습니다. 소 saḷāyatana가 나타났기에 소 phassa가 생겼습니다.

harak salāyatana pahaḷanē kohomada? harak nāma rūpa nisā harak salāyatanaya paṭan nāma rūpayā salāyatana siddhānta

소 saḷāyatana는 어떻게 나타납니까? 소 nāma-rūpa 때문에 소 saḷāyatana가 나타납니다. 'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ' 원리입니다.

harak nāma rūpa kohomada haṭagattē? harak viññāṇayak nisā harak nāma rūpa haṭagattā. viññāṇa paccayānāma rūpaṁ siddhāntaya. anna harak hædicca hari paṭiccama baddha dahalā balana hæṭi. saṁkhāraya goḍanæga dæn goḍanægena yana hæṭi. dæn viññāṇa kohomada haṭagattē? saṁkhāra

소 nāma-rūpa는 어떻게 생겼습니까? 소 viññāṇa 때문에 소 nāma-rūpa가 생겼습니다. 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ' 원리입니다. 소가 생긴 모습을 paṭicca samuppāda에 대어 보는 길, saṅkhāra가 쌓여 가는 모습입니다.

hæṭi. dæn viññāṇa kohomada haṭagattē? saṁkhāra paccayā viññāṇa siddhāntaya mona saṁkhārada harak saṁkhāra nisā harak viññāṇa haṭagattā. menna [ugura kǣrīma] hētu hētuva phalaya harak saṁkhāra monavada? haraka vāgē hitanavā nam, harakavā vāgē kiyanavā nam, harakavāgena nam koranna. harak væḍanam, harak dharmayaṭa annuva nam hituvē, harak dharmayaṭa anuvā nam kivvē, harak dharmayaṭa annuva nam kaḷē. menna mēka tamayi harak saṁkhāra.

이제 viññāṇa는 어떻게 생겼습니까? 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ' 원리입니다. 어떤 saṅkhāra입니까? 소 saṅkhāra 때문에 소 viññāṇa가 생겼습니다. [목을 가다듬음] 여기 hetu와 phala가 있습니다. 소 saṅkhāra란 무엇입니까? 소처럼 생각하고, 소처럼 말하고, 소처럼 행동한다면, 소의 짓이라면, 소 dharma에 따라 생각하고 말하고 했다면, 바로 이것이 소 saṅkhāra입니다.

æyi ehema kaḷē? ēka priyayi manāpayi āśvāda yanakayi hari hon̆dayi kiyalā bæhættā nigamanayaṭa avidyāven. avidyāven nigamanayak velā harak væḍa kiyana ēvā maṭa hon̆dayi. um̆balaṭa harak vaḍu vanaṭa maṭa hon̆da væḍiyā. anna bæhæpu nigamana.

왜 그렇게 했습니까? 그것이 사랑스럽고 마음에 들고 즐겁고 좋다고 avijjā로 결론에 빠졌기 때문입니다. avijjā로 결론이 나서 '소 짓이라는 것이 나에게 좋다'고 했습니다. 그렇게 빠진 결론입니다.

samaha mēhārakāgē pēnædæjja næti ekak. ohoma tænaka gihillā nam kuṇak kuṇak gānē dan̆galalā dan̆galalā maḍē kāma maḍē læn̆ga lægā inna ekak. ākama kiyanavā balalā hiṭiyā eka harakeknē. manussayek nam mehema væḍa karanavā ammā atana innavā tāttā metana innavā. sahōdariya aratæna ara pēnnē næda gihillā ara banu vidiha hædi nē mahārakayek mēkak anna api kiyanavā dæn harak gæn harakun gæha.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna harak væḍapiḷive kō harē oka harē kā dālā haraya kāpu nisā haraka kā harakā anna harak hædivicca harā saṁkhāra hædinna mula

이것이 소의 행동 방식입니다. 핵심은 어디 있습니까? 핵심을 먹어 치웠습니다. 핵심(hare)을 먹었기에(kā) 소(harakā)입니다. 그것이 소를 만든 saṅkhāra가 생기는 뿌리입니다.

haraya kāda damanavā hon̆dayi kiyalā hitāgena haraya kā dæmmot vennē vināśaya samājayenma vināśa samājayē ducaritayaṭa pat karalā samājaya vināśayaṭa pat karanavā samāra samājayaṭa æti sucarita sāra dharma vināśa kaḷova siddha vennē ōkayi.

핵심을 먹어 치우는 것이 좋다고 여겨 핵심을 먹어 버리면 파멸이 옵니다. 사회를 duccarita로 끌어 사회를 무너뜨립니다. 사회에 있는 sucarita와 sāra dharma를 무너뜨리면 일어나는 것이 그것입니다.

sucarita sāra dharma valaṭa pahara gahalā duṣcarita ahatdharma karapinnāgena hiten kayen vacanayen kaṭayutu karanna giyā. harē kāmana væḍapilak anya etana kriyātmaka venavā.

sucarita와 sāra dharma를 내리치고 duccarita와 asat dharma를 걸치고 마음과 몸과 말로 일하려 했습니다. 핵심을 먹는 행동 방식이 거기서 작용합니다.

ēka hon̆dayi kiyalā nigamanaya kaḷē ætta pēnnē næti avidyāva. ē nisā avakin vena væḍa avaḍa ū dækē næ. væḍa avæḍa dækkē næti nisā ē nigamanayaṭa bæhægattē.

그것이 좋다고 결론 지은 것은 참이 보이지 않는 avijjā입니다. 그래서 이로운 일과 해로운 일을 보지 못합니다. 이로운 일과 해로운 일을 보지 못했기에 그 결론에 빠졌습니다.

etakoṭa otana dæn kriyātmaka vennē monavada? hita hita kivvaṭa hariyannē nǣ. hita kiyannē samāna deyak. nǣ adahas kiyannē samāna ēvaṭa ēt nǣnē. eka eka mohotē eka eka ākārayen vividhākāra venavā.

그러면 거기서 작용하는 것은 무엇입니까? 마음, 마음이라고 해서는 맞지 않습니다. 마음이란 한결같은 것입니까? 아니요, 생각도 한결같지 않습니다. 순간마다 갖가지로 바뀝니다.

ehenam dæn otana mona monavada kriyātmaka velā tibunē? harak dharmayaṭa ayiti vannā vū hituvili kriyāva vadanna etana kriyātmaka vuṇā misā tava ekak kriyātmaka vuṇā.

그러면 거기서 무엇무엇이 작용했습니까? 소 dharma에 딸린 생각, 행동, 말이 거기서 작용했을 뿐, 다른 무엇이 작용했습니까?

ehenam kaya manussammatē manussa kriyāva mokakda harahā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn harak kriyāvaliyak harak hā samāna harak æti karanna hituna katāvaliyak harak harakayek æti karanna harakā damana situvili metana kriyātmaka vuṇānam dæn pudgalayek kiyalā sthiraya kenek satvaya pudgalayek yam tænaka sthirava hiṭiyānam kōda dæn ē pudgalayek eyāgē hæṭi kohomada dæn harak karmaya æsuru karana tæna koya tava pudgalayek hiṭiyāda

이제 소의 과정, 소와 같은, 소를 일으키려는 생각의 흐름, 소를 일으키는 생각이 여기서 작용했다면, 사람이라는 고정된 누군가, 중생이나 사람이 어디에 고정되어 있었다면, 그 사람은 지금 어디 있고 그 모습은 어떻습니까? 소의 kamma를 따르는 자리에 다른 사람이 있었습니까?

hitat harak vidihaṭa gatat harak vidihaṭa okkoma harak vidihaṭa kriyātmaka venna paṭan gatta tæna kō manussa vidihaṭa tibicca eka dæn tiyenavada etana dæn api lōka sammatayen meyā manussayek kivvat dæn kō ē manussayā

마음도 소처럼, 몸도 소처럼, 모두 소처럼 작용하기 시작한 곳에 사람처럼 있던 것은 어디 있습니까? 지금 거기 있습니까? 우리가 세상 관례로 이이를 사람이라고 해도, 그 사람은 지금 어디 있습니까?

dr̥ṣṭiyen hitā innavā manussayā kiyana eka manussayāṭa ehema yam dharmayak tibuṇa nam kohara harak væḍa karana ekāḷan dæn ēka manussayō hitak tibunam harak væḍa karanavā upata manussayek vecca kenāṭa manussa hitak tibuṇā kiyana tīraṇaya hiṭiyot.

diṭṭhi로 '사람'이라는 것을 생각합니다. 사람에게 그런 dharma가 있었다면 어떻게 소 짓을 하겠습니까? 사람의 마음이 있다면서 소 짓을 합니다. 태어날 때 사람이 된 이에게 사람의 마음이 있다는 판단에 머문다면,

tirisan væḍa karana velāvēdī pudgalayāṭa tiyenavada ē manussa hita. dæn matu velā tiyennē tirisan hitak.

짐승 짓을 하는 때에 그에게 그 사람의 마음이 있습니까? 지금 드러난 것은 짐승의 마음입니다.

manussa kramayaṭa æti gata tibuṇā. rūpayen nam pēnna tiyenavā tama manussa dharmayaṭa anuva kriyātmakana gatak tibunā nam ēken tirisaṁ vena karayi.

사람의 방식으로 몸은 있었습니다. 모습으로는 사람으로 보입니다. 사람 dharma에 따라 움직이던 몸이 있었는데, 그것으로 짐승 짓을 합니다.

ehenam mē lōkē pēnna tiyennē gatayi hitayi deka tiyena eka ætta pēnna tiyenavā. yamakaṭa yamakaṭa gōcara karapu hæṭiyaṭa ē anuva ē gatta dēṭa anuva gatā hitā hæḍa gæhunahama etana ēka nisā tava ekak vidyāma anu.

그러니 이 세상에 보이는 것은 몸과 마음 둘이 있다는 것, 그것은 참으로 보입니다. 무엇을 대상으로 삼느냐에 따라, 받아들인 것에 따라 몸과 마음이 꼴 지어지면, 거기서 그것 때문에 또 다른 무엇이 나타납니다.

api hitā gattot mē minihā mēka karanavā minihā araka karanavā kiyalā gattot ehema apiṭa gati lakṣaṇaya yathārthaya mayinna bæ.

'이 사람이 이것을 한다, 저 사람이 저것을 한다'고 받아들이면 우리는 성향의 실상을 알 수 없습니다.

ehenam tirisan gati lakṣaṇayak yam tænaka kriyātmaka venavā nam manasa ē mohotē manasa tirisan. ē mohotē katāva tirisan, kriyāva tirisan, hitavilla tirisan. ov manussayekga

그러니 어디서든 짐승의 성향이 작용하면 그 순간 마음은 짐승입니다. 그 순간 말도 짐승, 행동도 짐승, 생각도 짐승입니다. (질문자) 네, 사람의…

hæbæyi yam mohotakadī ēvā væḍayi kiyalā dækalā hiṭan āyu særak idiriya avasthāva ē mohota āya hadanna bæ. kālayat ekkama gihillā yaḷigoḍa nægunot ehema āyasarayak yam hētuvakin ēvā væradi kiyana adahatak.

하지만 어느 순간에 그것들이 해롭다는 것을 보아도, 지나간 그 순간을 다시 되돌릴 수는 없습니다. 시간과 함께 가 버렸습니다. 다시 쌓인다면, 어떤 hetu로 그것들이 잘못이라는 생각이 들어,

hita mēvā hon̆da naraka kiyannē mēvayi kiyalā dænaganna avastha pat vunānam. anna ē avasthāvēdī eyāgē mānasikatvaya āyet manussa.

마음이 좋고 나쁨이 이것이라고 아는 때에 이르렀다면, 그때 그의 마음가짐은 다시 사람입니다.

dæn manussanasikatvayak nisā hitana hitalit manussa kriyāvat manussa katāvat manussa. dæn kaya kriyātmaka venavā manussayatvaya āyē manussayatvaya. kohara issellā hiṭiya tirisa saṁkhama dænna. vidyāmāna.

이제 사람의 마음가짐 때문에 생각도, 행동도, 말도 사람입니다. 몸이 움직이는 것도 다시 사람다움입니다. 앞서 있던 짐승의 saṅkhāra는 이제 어디에 나타납니까?

issellā tibuṇa hētuven issellā eka vidyāmāna vuṇā. ēka athæralā pasē tibi vecca hētuven passē eka vidyāmāna vuṇā. ehenam mohotak mohotak pāsā hētuphala kriyādhāmayak nisā haṭaganna kriyāphala paṭipāṭiyak ærenna.

앞서 있던 hetu로 앞의 것이 나타났고, 그것을 놓고 뒤에 있던 hetu로 뒤의 것이 나타났습니다. 그러니 순간순간 hetu-phala 흐름 때문에 생기는 행위와 결과의 차례일 뿐입니다.

mē lōka satvayā hitā innē jātiyē tabat ōvā karana satvaya pudgalayek innavā kiyalā gattot ehema anna mulāva araganna bæru yanavā etanin.

이 세상 중생은 jāti 속에서 그것들을 하는 중생이나 사람이 있다고 생각하는데, 그렇게 받아들이면 거기서 미혹을 떼어 낼 수 없게 됩니다.

ēken api dænaganna hæma hæma mohotak pāsā menna mē paṭicca samuppāda kriyādhāmayak kriyātmaka venakoṭa ē tuḷa yam ākārayak ætda ē tattvaya deyak vidyāmāna venavā. hæbæyi ēka ē hētuvē phalayak misak. sadātanika vastuvak nemeyi.

그것으로 우리는 압니다. 순간순간 이 paṭicca samuppāda 흐름이 작용할 때, 그 안에 어떤 모양이 있으면 그런 것이 나타납니다. 하지만 그것은 그 hetu의 phala일 뿐 영원한 실체가 아닙니다.

yam hētuvakin yam phalayak kriyātmaka kaḷā nam ē phalaya kriyātmaka karanna ē hētuva ēkaṭa kriyātmaka venna gevenavā śaktiya yaḷi yaḷi hētuvak goḍanæguvot goḍanægana nisā yaḷi anukūla hētuvak goḍanægilā anukūla phalaya læbenavā. ē kriyādhāmayē tiyena tākkal eban̆du phalayak vidyāmāna venavā.

어떤 hetu로 어떤 phala가 작용했다면, 그 phala를 작용하게 하느라 그 hetu의 힘은 닳아 없어집니다. 거듭 hetu를 쌓으면, 쌓기에 다시 맞는 hetu가 쌓여 맞는 phala를 얻습니다. 그 흐름이 있는 동안 그런 phala가 나타납니다.

menna mēkaṭa kiyanavā hētuphala dharmaya lōkaya dænaganna kiyalā. satva pudgala dr̥ṭṭiya ahak karalā menna mehema vunahama api dænagannavā.

이것을 hetu-phala dharma로 세상을 아는 것이라고 합니다. satta-puggala diṭṭhi를 치우고. 이렇게 되면 우리는 압니다.

mē mē ākārayen kaṭayutu karanna giyot menna mēvā tirisaṁgolaṭa ayitiyi. menna tirisan dharmatāvaya. tirisan dharmatāvaya kiyannē satvayek nemeyi. ē dharmatāvaya æsuraṭa giyot mokada vennē? tirisanayaka vidyāmāna.

이러이러하게 하면 이것들은 짐승 무리에 속합니다. 이것이 짐승의 dharmatā입니다. 짐승의 dharmatā는 중생이 아닙니다. 그 dharmatā를 가까이하면 어떻게 됩니까? 짐승이 나타납니다.

hæbæyi tirisenā kivvē ē tirisan dharmaya æsuru karapu paricca samuppāda kriyā paṭipāraya kriyā sampiṇaḍanaya ēka hētuphala dharmayak misak ætayi kiyalā pennannē ven karalā pennanna puḷuvan ekakvat ē ata tibunē nætnam. [goravanavā] metana mokakda tibuṇē? hētu nisā haṭagatta phala dharma misak vena ekak nemeyi.

하지만 짐승이라 한 것은 그 짐승 dharma를 가까이한 paṭicca samuppāda 행위의 차례, 행위의 뭉침입니다. 그것은 hetu-phala dharma일 뿐, 따로 떼어 보일 수 있는 것은 하나도 없습니다. [코 고는 소리] 여기 무엇이 있었습니까? hetu 때문에 생긴 phala dharma일 뿐 다른 것이 아닙니다.

avidyāva tavaduraṭat goḍanæguvot tamayi avidyāva idiriyaṭa tiyennē. ehenam avidyāva idiriyen idiriṭa goḍanagamin narakaṭa hētuvak nam hētu vaśaya naraka hētuva nagamin ē naraka dharmatāvaya æturu kara karā yaḷi yaḷi kriyātmaka venakoṭa ehi kriyātmaka vena tākkal ēkaṭa anukūlavannā vū jātiya ipadenavā.

avijjā를 계속 쌓아야 avijjā가 앞으로 이어집니다. 그러니 avijjā를 거듭 쌓으며, 나쁜 hetu를 쌓으며 그 나쁜 dharmatā를 가까이하여 거듭 작용하면, 그것이 작용하는 동안 그것에 맞는 jāti가 태어납니다.

menna sammata jāti dænaganna ōnē menna mevvat. sammata jātiyak goḍanægena ākārayak tiyenavā. ē ē mohotē api goḍanagannē yamakda? api ē mohotē ē jātiyē innē.

이것이 관례상의 jāti라는 것도 알아야 합니다. 관례상의 jāti가 쌓이는 방식이 있습니다. 그 순간마다 우리가 무엇을 쌓느냐에 따라, 우리는 그 순간 그 jāti에 있습니다.

upatiṁ upan manussa jātiya kiyalā ekak nam ēka hædilā tiyennet oya kiyana cakrānusārayen misā. oyiṭa amutu vehekin nemeyi.

태어날 때 태어난 사람의 jāti라는 것도 그 바퀴를 따라 생긴 것일 뿐, 별다른 길로 생긴 것이 아닙니다.

haṭagatta mohotē paṭan gena vidividē venas vena īḷan̆ga tibennā vū karma śaktiyē hētuva kriyātmaka vīma nisā ē mohotē haṭagannā vū karma cittr̥tu āhāra kiyana mē satara ayiṭa vannā vū kriyādhāmayangē sampīḍanayangen rūpārayan nibadavami. hētuphala vaśayen kriyātmaka vena kriyādhāmayak ē ē mohotē kriyātmaka venavā misak. oyien ehāṭa tavat satvaya panavanna tænak nǣha kiyalā dænagattā dāṭa satva pudgala dr̥ṣṭiya ivaranna.

생긴 순간부터 순간순간 바뀌며 다음에 있는 kamma 힘의 hetu가 작용하여, 그 순간 생기는 kamma, citta, utu, āhāra라는 네 가지에 속한 흐름들의 뭉침으로 rūpa들이 생겨납니다. hetu-phala로 작용하는 흐름이 그 순간마다 작용할 뿐, 그 너머로 중생을 내세울 자리가 없음을 안 날 satta-puggala diṭṭhi는 끝납니다.

satvayā panavannē onna oya hētuphala kriyāvaliyakaṭayi kiyalā dænagatta davasaṭa hētuphala kriyāvaliya satvayek nemeyi pudgalayek nemeyi. satva pudgala māyāva matu karalā pennanavā mē hētuphala kriyāvaliya kiyalā kiyā dækka dā api meccara kal hitāgena inna vātma tuḷaṭiya ivarayi.

중생이라 부르는 것은 그 hetu-phala 과정이라는 것을 안 날, hetu-phala 과정은 중생도 사람도 아니며 이 hetu-phala 과정이 중생과 사람이라는 māyā를 드러내 보인다는 것을 본 날, 우리가 이제껏 생각해 온 ātman은 끝납니다.

menna mēka dænagattaṭa passē mokada vennē? menna pratya dænagattā hari ākāra vidyātmakava dænagattā. hariyaṭama dænīm sahitava

이것을 알고 나면 어떻게 됩니까? paccaya를 바로 알았습니다. 분명하게 알았습니다. 정확한 앎으로.

satyaya hita pihiṭaruva hāma mokada vennē? dharmaya tuḷin dænagattā menna lōkaya dharmayan haṭaganna hæ. menna vidyāva. menna pratyaya. menna hētu haṭaganna.

참에 마음이 자리 잡으면 어떻게 됩니까? dharma를 통해 알았습니다. 세상의 dharma들이 생기는 모습, 이것이 vijjā, 이것이 paccaya, 이렇게 hetu가 생긴다.

menna mē ākārayen hētu haṭaganna hæṭiya phala haṭaganna hæṭiya dænagattahama hētuva nisā haṭaganna phalaya hētuvē śaktiyen kriyātmaka venavā. ē hētuva ē phalaya san̆dahā givī yanavā. sadātanika phalayak lōkē haṭaganna kavadāvat nǣha. ekākāra phalayak haṭaganna vidihak næhæ. mokada phalaya kiyannē hētuvē nirmāṇayak.

이렇게 hetu가 생기는 모습과 phala가 생기는 모습을 알면, hetu 때문에 생긴 phala는 hetu의 힘으로 작용하고 그 hetu는 그 phala를 위해 닳아 없어집니다. 영원한 phala는 세상에 결코 생기지 않습니다. 한결같은 phala가 생길 길이 없습니다. phala는 hetu가 지은 것이기 때문입니다.

hētuva nirmāṇaya karanakaṭa gevi yanavā nam goḍanagapu hētuva sadātanika kālayak pavatina sthira ekak nemeyi. ehenam eban̆du hētuven goḍannagu phalaya ēkaṭa gevilā yanavā nam otana ekakvat nǣha pavatina dharmayak. vipariṇāmikava ekin ekaṭa ekin pariṇāma venavā pēnavā misā ekākāravama mohotakvat pēna ekak nǣha kiyalā dænagatta dānna. anna api etanin hētuphala dharmayangē yathārthaya dænagannavā.

hetu가 지으면서 닳아 없어진다면, 쌓은 hetu는 영원히 이어지는 굳은 것이 아닙니다. 그러니 그런 hetu로 쌓인 phala가 그것에 닳아 없어진다면, 거기에는 이어지는 dharma가 하나도 없습니다. 바뀌고 바뀌어 하나하나 변해 가는 것이 보일 뿐 한순간도 한결같이 보이는 것은 없음을 안 날, 우리는 거기서 hetu-phala dharma의 실상을 압니다.

menna mē dænagænīmen bæluvot mē dænagænīma sampūrṇa suddha karanna. mēka anantayi apramāṇayi. lōkayē haṭagatta siyaluma dēval piḷiban̆dava ananta apramāṇa sakvalā tiyena siyaluma dēval piḷiban̆dava mē mē dē haṭagattē menna mē hētuvē phalaya menna mehema kriyātmaka velā ādi vaśayen balanna giyavot muḷu jīvita kālaya ivara venavā mē lōkē hētuphala haṭāva bala balāgena inna giyot ehema ivara karanna hamba vennē næ.

이 앎으로 보면, 이 앎을 완전히 끝까지 채우려 하면 그것은 끝없고 헤아릴 수 없습니다. 세상에 생긴 모든 것, 끝없는 cakkavāḷa에 있는 모든 것에 대해 이것은 이 hetu의 phala로 이렇게 작용했다는 식으로 보려 들면, 온 생애가 다하도록 세상의 hetu-phala 모습을 보고 있어도 끝낼 수 없습니다.

ē nisā hētuphala dharmayen pennapu dē. vigraha karalā okkoma karalā menna mēkayi hētuphala dharmaya kivvē menna mē ṭika sampinna karapu kiyanna yam kenek kaṭaralā paṭan gattot lovturā budupiyāṇan vahansē nama kiyanna paṭan gattat unvahansēgē jīvita kālē gevilā yanavā kiyalā ivara karanna hamba vennē næ.

그러니 hetu-phala dharma로 보인 것을 다 풀어서 '이것이 hetu-phala dharma다, 이것들을 모은 것이다' 하고 누가 말하기 시작하면, 세간을 넘어선 Buddha께서 말씀하기 시작하셔도 그분의 생애가 다하도록 끝낼 수 없습니다.

ahanna viha geturu vennē nǣ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ananta apramāṇa vigrahayak aḍaṁgu vecca kæṭi karapu ekak tamayi paccataṁ vēdita sabbō viññō kiyana guṇayaṭa vigraha vuṇē.

끝없고 헤아릴 수 없는 풀이를 담아 뭉쳐 놓은 것이 paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa로 풀이된 것입니다.

api itin ananta guṇayakin apiṭa ōna hariya gannavā misā ananta guṇa vigraha karalā nam menna metakin mē guṇaya venavā kiyalā ehema kiyannē api samat næhæ kavuruvat ē karanna puḷuvan kamak næhæ. ehenam ōka ananta guṇayak kiyanna nigamanaṭa bæhælā oya ananta guṇayaṭa gæbbelā tiyena hariyen apiṭa avasaya karannē hētuphala nyāya raṭāva ganna ōnæ nivan avabōdha karanna.

우리는 끝없는 guṇa에서 우리에게 필요한 만큼 가질 뿐, 끝없는 guṇa를 다 풀어서 이 guṇa는 여기까지라고 말할 수 있는 이는 우리 가운데 없고 누구도 할 수 없습니다. 그러니 그것이 끝없는 guṇa라는 결론에 이르러, 그 끝없는 guṇa에 담긴 것 가운데 우리에게 필요한 hetu-phala 이치의 틀을 nibbāna를 깨닫기 위해 가져야 합니다.

yathārthaya avabōdha karaganna apiṭa avaśya ṭika gattaṭa passē ehen ehāṭa hoyanna yanna ōnē næhæ tērumak næhæ. ananta apramāṇa guṇaya koccara hevvat en ehāṭa gihin keḷavara karanna bæhæ. ēka ivara karanna bæha. guṇaya tiyennē ananta guṇaya kiyā hita hitā inna nemeyi. otanin dharmaya tōraganna.

실상을 깨닫는 데 필요한 만큼 가진 뒤에는 그 너머로 찾으러 갈 필요도 뜻도 없습니다. 끝없고 헤아릴 수 없는 guṇa는 아무리 찾아도 그 너머로 가서 끝을 낼 수 없습니다. 끝낼 수 없습니다. guṇa는 끝없는 guṇa라고 생각만 하고 있으라고 있는 것이 아닙니다. 거기서 dharma를 가려내십시오.

vimuktiya san̆dahā dænagattēdī yam dharmayak ætda anna ē dharma avabōdhaya læbenavā. onna oya ṭika vigraha karalā gannakoṭa oya maṭṭamala goḍāk vigraha kara oya passē yanna avaśya næhæ.

vimutti를 위해 알아야 할 dharma가 있다면 그 dharma의 깨달음을 얻습니다. 그만큼 풀어서 가지면, 그 수준 너머 많은 풀이를 뒤쫓을 필요가 없습니다.

ehenam api dænaganna satva pudgala dr̥ṣṭiyak næti velā. ē saṁgnāven midenna avaśya karana dharma raṭāvak tamayi onna oya vidihaṭa hētuphala dakina eka paṭicca samuppanna.

그러니 우리가 알아야 할 것은, satta-puggala diṭṭhi가 사라지고 그 saññā에서 벗어나는 데 필요한 dharma의 틀이 그렇게 hetu-phala를 보는 것, 곧 paṭicca samuppanna라는 것입니다.

menna mē ṭika dænaganna ē kramayaṭa sihi karanna paṭan gannakoṭa ē hækiyāva læbunahama paccattāṁ vēditabbō viññō kiyana guṇayen nivan dækīmaṭa sudusu maṭṭamaṭa gōcara kara ætul vuṇā. an śrāvakayekuṭa oya guṇa maṭṭama hon̆daṭama æti nivan avabōdha karanna yamak dænagata yutuda paccaṁ vētabbūññō kiyana guṇaya tuḷin ē ṭika dænagattā nam hon̆daṭama mæti nivan avabōdha karanna.

이것들을 알고 그 방식으로 떠올리기 시작해 그 힘을 얻으면, paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa로 nibbāna를 보기에 알맞은 수준에 들어갔습니다. sāvaka에게는 그 guṇa 수준으로 넉넉합니다. nibbāna를 깨닫는 데 알아야 할 것을 paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa로 알았다면, nibbāna를 깨닫기에 넉넉합니다.

yathārtha avabōdhayaṭa yan taramak ōken gata yutu. ē ṭika gattahama hon̆daṭama æti. muḷu guṇaya vigraha kara inna nemeyi guṇa tiyennē. oya tuḷin apiṭa avaśya karana koṭasa ganna

실상을 깨닫는 데 이르는 만큼 거기서 가져야 합니다. 그만큼 가지면 넉넉합니다. guṇa는 그 전체를 풀어 보라고 있는 것이 아니라, 그 안에서 우리에게 필요한 부분을 가지라고 있습니다.

avasarayi svāmīn vahansa dæn mē avasthāvēdī api kivvē mē avidyāva nisā yamkisayin vacanaya karana kriyāvaladī mānasika maṭṭama paṭicca samuppādaya anuva kriyāva nisā ē anuva jātiya pahaḷa vena eka nēda?

(질문자) 실례합니다, 스님. 이 대목에서 우리가 말한 것은, avijjā 때문에 말과 행위를 할 때 그 마음의 수준이 paṭicca samuppāda에 따라, 그 행위 때문에, 그에 따라 jāti가 나타난다는 것이지요?

oya ṭikayi mē gattē. oya ṭika tamayi siddha vuṇē. jātiyak pahaḷa venna mē api hētuphala vaśayen api avidyāva nisā ganna væḍa piḷi jāti pahaḷa vennē kohomada? itin oya ṭika dænagattahama api dakinavā. pævætmak hon̆dayi kiyalā ganna tāka kal avidyāvenma gata nigamanayak venavā misā. pævætmak hon̆dayi kiyalā kavadāvat vidyāven nigamana karanna bæ.

그것을 가진 것입니다. 바로 그것이 일어났습니다. jāti가 나타나는 데 우리가 hetu-phala로, avijjā 때문에 하는 행동으로 jāti가 어떻게 나타나는가. 그것을 알면 우리는 봅니다. 존재가 좋다고 받아들이는 한 그것은 avijjā로 받아들인 결론일 뿐, 존재가 좋다고 vijjā로 결론 지을 수는 결코 없습니다.

mokada hētuva? pævætma oya dharmatāvayaṭa anukūlava ena ekak nam. haṭagena vidiha yana hētuphala dharmatāvayak nam. oya hatara mama kiyanna, magē kiyanna, magē ātmayayi kiyanna sudusu ekakvat nætnam. kæmati sē pavatvanna oya atara ekakvat næti bava dækkā nam. ehema deyak tuḷa mama yam tavaduraṭa pævæt hon̆dayi kiyalā kivvānam ēka magē avidyāva misak vuma mokakda kiyalā nigamanaya karanavā. ehenam avidyāvē nigamanaya sahamulin ivara vecca dāṭa pævætmē balāporottuva ivarayi.

왜입니까? 존재가 그 dharmatā에 맞게 오는 것이라면, 생겨나 사라지는 hetu-phala dharmatā라면, 그 가운데 '나', '내 것', '나의 ātman'이라 할 만한 것이 하나도 없다면, 그 가운데 뜻대로 이어지게 할 것이 하나도 없음을 보았다면, 그런 것 안에서 내가 더 존재하는 것이 좋다고 한다면 그것은 나의 avijjā일 뿐이라고 결론 짓습니다. 그러니 avijjā의 결론이 뿌리째 끝난 날, 존재에 대한 바람은 끝납니다.

kavuru vennada? ebanek vennada? kokada hon̆da oya nigamanaya nanē gatta araṭa allanna ekak nǣha kiyalā dharmaya tuḷin dakinnē. kavuru vennada? kohē hon̆dayi kiyanna.

무엇이 되겠습니까? 그런 이가 되겠습니까? 무엇이 좋습니까? 그 결론에서 붙잡을 것이 하나도 없다고 dharma를 통해 봅니다. 무엇이 되겠습니까? 어디가 좋다고 하겠습니까?

svarūpayak la hiṭiyat api ē citta vēgaya anuva ē mohotaṭa eka satva rūpa valin rūpa valin napuru sattungē rūpa valin apima

(질문자) 어떤 모습으로 있어도 우리는 그 마음의 기세에 따라 그 순간 짐승의 모습, 사나운 짐승들의 모습으로…

apima ama tuḷama ēka æti venavā vena ēkayi kiyannē minis rūpaya tiyennē minis rūpaya tiyennē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin mēkaṭa kiyanavā pravr̥ti paṭicca samuppāda kriyāvaliya

이것을 pavatti paṭicca samuppāda 과정이라고 합니다.

oya kriyāvaliya tuḷin yamkisi āsēvita bhāvitīkr̥ta kiyana æsuru karanavā bhāvitā karanavā bohōkoṭa æsuru karanavā. oya vidihaṭa purudu karagena giyā nam ehema maraṇāsanna mohota dakvā. ē pudgalannē etendi ōgē sampiḍanayak vaśayen. haṭagannavā śakti viśēṣayak. ēkat hētuphalayak. ē śakti viśēṣaya matu balāporottuva dūsiya gatiyen nam haṭagattē dūṣaya gatiyen yamak haṭaganna balāporottu śaktiyak nepadu vanavā. anna ē nipadavapu śaktiyaṭa api kiyanavā karma śaktiya nam bhava śaktiya.

그 과정을 통해 āsevita, bhāvita, bahulīkata, 곧 가까이하고 닦고 자주 가까이하는 것, 그렇게 익혀 죽음이 가까운 순간까지 갔다면, 그 사람에게 거기서 그것의 뭉침으로 어떤 특별한 힘이 생깁니다. 그것도 hetu-phala입니다. 그 힘이 앞날의 바람을 품고 더러운 성질로 생겼다면, 더러운 성질로 무엇이 생기기를 바라는 힘을 만들어 냅니다. 그렇게 만든 힘을 kamma의 힘, 곧 bhava의 힘이라고 합니다.

atthi karama bhavō atthi uppatti bhava kiyana onna ōka. uppatta bhavayak tiyenavā karma bhavayak tiyenavā. æsuru karalā bhāvitā karalā bohōkoṭa æsuru karalā yamkisi tirisan bavakaṭa baḷu bavakaṭa baḷu væḍa karalā hiṭan ē pættema gihillā ēkama karalā ē jātiyen gati lakṣaṇa baḷu gatiyen baḷu bavaṭa pat velā hiṭiyā nam melova melo minis ballek hæṭiyaṭa hiṭiyā nam. eyāgē jīvitaya ē jātiya ekak nam. eyā mærenna mohotak enavā nam atthi karma bava atthi uppattiya bava anna uppattiya bavaṭa hētu vunē karma bava mokakda tibiccu praguṇa tibicca karma bava anna baḷu bava nisā baḷu jātiya æṭan ilaṭa uppattiyaṭa yanavā anna uppattiya bava anna etakoṭa hatara payin gæna homba tiyena ara datuvili balla ekuṭa tiyena eka venavā.

'atthi kammabhavo, atthi uppattibhavo'라는 것이 그것입니다. uppatti bhava가 있고 kamma bhava가 있습니다. 가까이하고 닦고 자주 가까이하여 어떤 짐승의 상태, 개의 상태로 개 짓을 하며 그쪽으로만 가서 그것만 하여, 그 jāti의 성향, 개의 성향으로 개 상태가 되어 있었다면, 이 세상에서 사람 개로 살았다면, 그의 삶이 그런 jāti였다면, 그가 죽는 순간이 오면, atthi kammabhavo, atthi uppattibhavo, uppatti bhava의 hetu가 된 것은 무엇입니까? 있던 것, 익혀 온 kamma bhava입니다. 그 개 bhava 때문에 개 jāti로, uppatti로 갑니다. 그것이 uppatti bhava입니다. 그러면 네 발로 다니고 주둥이가 있는 개의 몸이 됩니다.

anna lōka samata balla hædenavā æti etanin. etakoṭa etan nikama mokada vennē minis ballā velā hiṭiyā minis ballā mæruṇahama lōka sammata ballā velā upanna. anna ætivē næhæ. mē smaraya vidi avasāna mohotē upādāna karaganna upādāna karaganna ēka vena ekak næhæ. praguṇa kara gattē ēka nam ēka tamā upādānaya vennē.

거기서 세상 관례의 개가 생깁니다. 그러면 거기서 어떻게 됩니까? 사람 개로 살다가 그 사람 개가 죽으면 세상 관례의 개로 태어났습니다. 마지막 순간에 upādāna하는 것이 다른 것이 될 수는 없습니다. 익혀 온 것이 그것이라면 그것이 upādāna가 됩니다.

itin ē nisā mē hæmatænama tiyena hētuphala kriyādhāmayak misā satvaya pudgalayaka yanavā enavā kiyana eka nemeyi. onna ōka tērum gatta ahama yana satayek, ena satayek, inna satek nætuva ahanna pera mama hiṭiyāda kiyana dr̥ṣṭiyak tiyenavā koheda mama kiyanē? dænut næhenam. edat næhænē. hētuphala dharmaya tuḷa koheda mamē?

그러니 모든 곳에 있는 것은 hetu-phala 흐름일 뿐, 중생이나 사람이 가고 온다는 것이 아닙니다. 그것을 깨달으면, 가는 중생, 오는 중생, 있는 중생 없이, '전에 내가 있었는가' 하는 diṭṭhi가 있는데, '나'가 어디 있습니까? 지금도 없다면 그때도 없지요. hetu-phala dharma 안에서 '나'가 어디 있습니까?

hētuphala dharmayak anna pera tibuna tibilā tiyannē hētuphala dharmayak mahā mamayek nemeyi.

hetu-phala dharma입니다. 전에 있었다면 있었던 것은 hetu-phala dharma이지 커다란 '나'가 아닙니다.

matu mamayek hædīda? mē hētuphala dharmayak matuva hædunavā misā mamek hædenna vidihak næha. dæn dænut hētuphala dharmayanē. dæn koheda mama dæn atīta anāgata vartamāna tun kālehi mama yana saṁgnāvak venam bidilā ivaranna. menna ātma dr̥ṣṭiya bidena hæti.

앞으로 '나'가 생기겠습니까? 이 hetu-phala dharma가 앞으로 생길 뿐 '나'가 생길 길은 없습니다. 지금도 hetu-phala dharma지요. 지금 '나'가 어디 있습니까? 과거, 미래, 현재 세 때에 '나'라는 saññā가 깨져 끝납니다. 이것이 ātma diṭṭhi가 깨지는 모습입니다.

itin issara mama hiṭiyada? issara mama innavada? matuvaṭa mama in̆dīda kiyalānam menna mēka sæka nætuva dænaganna kivvahamahama dæn ōka varaddalā tērum aram mokada karannē? nǣna næ api bauddhaya api issara ātmayaka hiṭiyā kiyalā viśvāsa karanavā kiyalā issara mama hiṭiyāgē vigraha kara onnohoma gannavā dādā matuvarat mama hidihama. nǣæ mē maraṇayen keḷavara næhæ maturak karapu pin pavvanu kara gatta ēvānavā. maturat yanavā. api ēka viśvāsa karanavā. apiṭa ē sǣē nǣha kiyalā mama yana tæna tun kāla sakaranna hadanavā oya jātiya yathābōdhayak dækalā nemeyi bayaṭa

그러니 '전에 내가 있었나? 지금 내가 있나? 앞으로 내가 있을까?' 하는 것을 의심 없이 알라고 하면, 이것을 잘못 받아들여 어떻게 합니까? '아니요, 우리는 불교도입니다. 우리는 전생에 있었다고 믿습니다' 하며 전에 내가 있었다고 풀어 그렇게 받아들이고, 앞으로도 내가 있을 거라고 합니다. '아니요, 죽음으로 끝나지 않습니다. 지은 puñña와 pāpa가 앞날로 따라옵니다. 앞날로 갑니다. 우리는 그것을 믿습니다. 우리에게 그 의심은 없습니다' 하며 '나'가 가는 곳을 세 때에 걸쳐 짜 맞추려 합니다. 그런 것은 있는 그대로 깨달아 본 것이 아니라 두려워서입니다.

æyi mēkē mē sækē tibunot ehema eyā bauddhayekut nemeyi mityā dr̥ṣṭiya kiyalā pot vala tiyenavanē. ōka ahagena ivaralā mokada karannē baya venavā. nǣ nǣ apiṭa viśvāsa karanavā kiyalā.

왜냐하면 이것에 의심이 있으면 그는 불교도도 아니고 micchā diṭṭhi라고 책에 있으니까요. 그것을 듣고 어떻게 합니까? 두려워합니다. '아니요, 아니요, 우리는 믿습니다' 합니다.

viśvāsayen sammā diṭṭhi veda kavuda dannē pera hiṭiyā kiya ehema hiṭiyā kiya atbǣvaka pera hiṭiyā kavuda dannē kārada mataka viśvāsa karanna metanin mæralā gihillā matu upadē kārada mataka viśvāsa karannē

믿음으로 sammā diṭṭhi가 됩니까? 전에 있었다고, 어떤 생에 있었다고 누가 압니까? 누구의 기억으로 믿습니까? 여기서 죽어 앞으로 태어나는 것을 누구의 기억으로 믿습니까?

divæsak pahaḷa velā tibuṇanam cutūpapāta gnānayak pahaḷa velā ehema tibuṇana nam ē vagē dækka nam dænagatta hæki pera mama mehema tænaka hiṭiyā. ē mataka ehemanam gatta hæma. dæn mama mehema tænaka upannā ehema menna mē hētu vennē. dæn mama mē karagatta pin pavvanavā sucarita ducaritanavā maturaṭa menna mehema tænaṭayi maṭa yanna vennē kiyalā ēkat dækka nam ehema kiri vuṇa ēka dækka æhē. dæn metana kivvē ēka nemeyi.

dibba cakkhu가 생겼다면, cutūpapāta ñāṇa가 생겼다면, 그렇게 보았다면 알 수 있을 것입니다. '전에 나는 이런 곳에 있었다.' 그런 기억이라면 받아들일 수 있겠지요. '지금 내가 이런 곳에 태어난 것은 이 hetu 때문이다, 지금 내가 지은 puñña와 pāpa, sucarita와 duccarita로 앞으로 이런 곳으로 가야 한다'는 것까지 보았다면, 그렇게 본 눈이라면. 하지만 여기서 말한 것은 그것이 아닙니다.

mama kiyana dr̥ṣṭiya ærunaṭa passē. dænda mama nættē issara mama nin̆dalā tiyenavada? issara tibunet mē ṭika nam, dæn tiyennēt mē ṭika nam, matu tiyennet oya ṭika nam oya tun palema mamek hædena vidihak næhænē kiyalā dækkaṭa passē mama kiyana dr̥ṣṭiya ivarayi. menna dr̥ṣṭiya ivara karayi. ōkaṭa divæs pahaḷa venna ōnē næhæ. oya dharmaya tērum gatta nam hon̆daṭa vennē.

'나'라는 diṭṭhi가 떨어진 뒤의 일입니다. 지금 '나'가 없는데 전에 '나'가 있었겠습니까? 전에 있던 것도 이것들이고, 지금 있는 것도 이것들이고, 앞으로 있을 것도 이것들이라면, 세 때 어디서도 '나'가 생길 길이 없음을 보면 '나'라는 diṭṭhi는 끝납니다. 이렇게 diṭṭhi를 끝냅니다. 그것에 dibba cakkhu가 생길 필요는 없습니다. 그 dharma를 깨달았다면 충분합니다.

dæn tiyennē hētuphala kriyāvaliya kiyalā dænagattā nam mē jātiyakaṭanē pera tiburunam tibilā tiyennē. tibuṇā nam tibilā tiyennē ēkanē. ehenam ēkat hētuphala kriyāvaliyak misā koheda ēkē mayek hitinnē. matu haṭagattot ēt mē ṭikamanē. kohomada matuva mama hædennē?

지금 있는 것이 hetu-phala 과정임을 알았다면, 전에 있었다면 있었던 것도 이런 것이었습니다. 있었다면 있었던 것은 그것입니다. 그러니 그것도 hetu-phala 과정일 뿐, 거기 어디에 '나'가 있습니까? 앞으로 생긴다 해도 역시 이것들입니다. 앞으로 어떻게 '나'가 생기겠습니까?

ehenam atītayē mamek idalat nǣha. dæn mama ættet næhæ. matuva mamek hædenna vidihakut nǣha. hæbæyi mama kiyana penena māyā darśanayak nam hētuphala vaśayen ohoma pēnavā. ehenam mama æta kiyalā gannet næhæ. mama næta kiyalā kiyannet næhæ lōkayaṭa. mokada hētuva?

그러니 과거에 '나'가 있었던 것도 아니고, 지금 '나'가 있는 것도 아니고, 앞으로 '나'가 생길 길도 없습니다. 하지만 '나'라고 보이는 māyā의 봄은 hetu-phala로 그렇게 보입니다. 그러니 세상에 '나는 있다'고 받아들이지도 않고 '나는 없다'고 말하지도 않습니다. 왜입니까?

æta næta yana dr̥ṣṭa deka tuḷa lōka satvayā bohō kālayak æmī dr̥ṣṭiya vælan̆dagena āpu nisā. mama næta kiyana dr̥ṣṭiya kivva gāma lōka satvayā nāstika nāstika dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā. uccaya dr̥ṣṭiyaṭa væḍenavā. mama æta kiyana dr̥ṣṭiya dunna gama mokada vennē? śāsta dr̥ṣya æralā mamek innavā kiyalā badāgannavā. sasara purutara oya dē karanavā. ē nisā budurajāṇan vahansē mama æta mama næta kiyana mē dekama ahak karalā hētuphala balanna purudu venna kivvā. hētuphala dækalā

세상 중생은 '있다'와 '없다'라는 두 diṭṭhi 속에서 오랫동안 이 diṭṭhi를 껴안고 왔기 때문입니다. '나는 없다'는 diṭṭhi를 말하는 순간 세상 중생은 natthika diṭṭhi, uccheda diṭṭhi에 떨어집니다. '나는 있다'는 diṭṭhi를 주는 순간 어떻게 됩니까? sassata diṭṭhi를 일으켜 '나'가 있다고 껴안습니다. saṃsāra 내내 그렇게 합니다. 그래서 Buddha께서는 '나는 있다', '나는 없다' 둘 다 치우고 hetu-phala를 보도록 익히라고 하셨습니다.

balanna purudu venna kivvā. hētuphala dækalā purudu vecca kenāṭa pera mama hiṭiyā kiyalā kivvat mama kiyana dr̥ṣṭiya næhæ. dæn mama innavā kiyalā vacanayen kivvat mama kiyana dr̥ṣṭiya næhæ. matuvaṭat mama mehema kenek venavā kivvat mama kiyana dr̥ṣṭiya næhæ. dannam pera mama kivvē hētuphala dharma kriyāvaliyakaṭa. dæn mama kiyannē hētuphala dharma kriyāvaliyakaṭa matu haṭagattā nam mama kiyalā kiyanna vennē hētuphala dharma kriyāvaliyaṭa ē misā mama kiyalā siddhāntayakaṭa ættakaṭa nemeyi kiyalā. dækalā inna kenā kohoma katā kaḷat āya dr̥ṣṭiyaṭa væṭennē. anna ætta dænagattahama tiyena vaṭinā karana ōkayi tērum ganna ōnē.

hetu-phala를 보아 익힌 이에게는 '전에 내가 있었다'고 말해도 '나'라는 diṭṭhi가 없습니다. '지금 내가 있다'고 말로 해도 '나'라는 diṭṭhi가 없습니다. '앞으로 내가 이런 사람이 된다'고 해도 '나'라는 diṭṭhi가 없습니다. 그는 압니다. 전에 '나'라고 한 것은 hetu-phala dharma 과정에, 지금 '나'라고 하는 것도 hetu-phala dharma 과정에, 앞으로 생긴다면 '나'라고 해야 할 것도 hetu-phala dharma 과정에 붙인 것일 뿐, '나'라는 원리나 참에 붙인 것이 아님을. 그렇게 보고 있는 이는 어떻게 말해도 다시 diṭṭhi에 떨어지지 않습니다. 참을 알았을 때 있는 값어치가 이것임을 깨달아야 합니다.

dæn sammā sambudun vahansē kohoma vitarayi kivvānē tirātma okkoma kiyanna bæhæ. ēvā ōka anika ayaṭa kiyanna bæhæ. api satya manussayek vaśayen api mē mohotin mohota api satvayō venavā ēget tirisanta venavā venavā.

sammāsambuddha께서도 그렇게만 말씀하셨지요. 모두 다 말할 수는 없습니다. 그것을 다른 이들에게 다 말할 수는 없습니다. 우리는 사람으로서 이 순간에서 저 순간으로 중생이 되고, 짐승이 되기도 합니다.

mohota hiti etakoṭa svāmīni satvayama tirisanya utpatti namē. ov ē satya kohomada ē sit ē dænǣnī valaṭa hitanna ov ēgollanṭa hitanna bæhæ. satyaya etakoṭa kohomada ēgollan dæn hon̆gākma vædagat praśnayak kivva

(질문자) 순간마다… 그러면 스님, 중생이 짐승으로 태어나면 — 네. — 그 중생은 어떻게 그런 마음과 앎으로 생각합니까? — 네, 그들은 생각할 수 없습니다. — 그러면 그들은 어떻게…? — 아주 중요한 물음을 했습니다.

dæn api issellā kivvā menna mehema deyak. vipāka vaśayen haṭaganna ara bhava kiyalā ekak kivvā. karma bhavayakin uppatta bhavayaṭa kiyanna.

우리가 앞서 이런 것을 말했습니다. vipāka로 생기는 bhava라는 것을 말했습니다. kamma bhava로부터 uppatti bhava로.

anna pahaḷa karagatta karma bavak tiyenavā nam menna mē karma bava yamkisi deyak aharagatta nam mē pævætma balāporottuva mūlika karagena ē piṭa goḍa goḍanagāgatta dr̥ṣṭiyak tiyenavā. pævætmē balāporottuva sahitava pāpa dr̥ṣṭiyak goḍanæguvā nam dæn ohugē sasarēdī oya vagē goḍanægāgatta dr̥ṣṭiya ekin eka eka vælaṭa væḷadāmayaṭa sambandha velā tiyenavā.

일으킨 kamma bhava가 있다면, 이 kamma bhava가 무엇을 붙잡았다면, 존재에 대한 바람을 바탕으로 그 위에 쌓은 diṭṭhi가 있습니다. 존재에 대한 바람과 함께 악한 diṭṭhi를 쌓았다면, 그의 saṃsāra에서 그렇게 쌓은 diṭṭhi는 하나하나 한 줄기로 이어져 있습니다.

ē sambandha velā tiyennē monavayanda? hētuphala kriyādhāmayak vaśayen skandha paramparāvak vaśayen. eham rūpaskandhaya satvayakut nemeyi, vēdanā skandhaya satvayakut nemeyi. saṁgnā skandhaya kiyannē satvayakut nemeyi. saṁkhāra skandha kiyana satvayakut nemeyi. viññāṇa skandha kiyannē satvayakut nemeyi satvayā etana beduvā. anna paṁcaskandhaya satvayā kiyalā rævaṭa enavaṭa tamayi ēkat beduvē. skandhayaṭa satvayā kiyalā rævaṭanot ehema ēka næti karanna ōna. skandhaya pahakaṭa ebedalā vipajjavādī karalā pennuvā. bedalā pennuvā.

무엇으로 이어져 있습니까? hetu-phala 흐름으로, khandha의 이어짐으로입니다. 그런데 rūpakkhandha도 중생이 아니고, vedanākkhandha도, saññākkhandha도, saṅkhārakkhandha도, viññāṇakkhandha도 중생이 아닙니다. 거기서 중생을 나누었습니다. 다섯 khandha를 중생이라 속으니 그것도 나누었습니다. khandha를 중생이라 속는다면 그것을 없애야 합니다. 다섯 khandha로 나누어 vibhajjavāda로 보여 주었습니다. 나누어 보여 주었습니다.

dæn mokakda rūpaskandhayaṭada satvayā kivvē vēdanā skandhayaṭada satvayā kivvē saṁgnā skandhayaṭa satvayā kivvē saṁkhāra skandhayaṭa satvayā kivvē viññāṇa skandhayaṭa satvayā kivvē. ē hakarava satvayā kiyanna bæ nam oya skandha pahak karalā tava satvaya panavanna puḷuvanda panavanna dek et nǣ. ehenam satvayā kiyana dr̥ṣṭiya panavā tiyena oya skandha pahaya sampiḍanayeṭa nēda kivvahama etana anna skandha dr̥ṣṭiya ivarayi. anna skandha dhātu āyatana

그러면 rūpakkhandha를 중생이라 했습니까, vedanākkhandha를 중생이라 했습니까? saññākkhandha를, saṅkhārakkhandha를, viññāṇakkhandha를 중생이라 했습니까? 그 다섯을 중생이라 할 수 없다면, 그 다섯 khandha 말고 또 중생을 내세울 수 있습니까? 내세울 것이 없습니다. 그러면 중생이라는 diṭṭhi를 내세운 것이 그 다섯 khandha의 뭉침 아니냐고 하면, 거기서 khandha에 대한 diṭṭhi는 끝납니다.

dr̥ṣṭiya ivarayi. anna skandha dhātu āyatana paṭicca samupada dænaganna kiyannē oya kramayaṭa skandha satvaya pudgalayek nemeyi kiyalā dænaganna kiyanavā skandha ven karalā balalā. [goravanavā] paṁcaskandha pahaṭa bedalā balalā. dhātu vaśayen bedalā balapuhama mahā āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhayō dhātu, ākāśa dhātu, viññāṇa dhātu dhātu hayakaṭa bedalā balanavā. bedalā baluvahama etanat satva pudgala dr̥ṣṭiya ivarayi.

khandha, dhātu, āyatana, paṭicca samuppāda를 알라는 것은 이런 방식입니다. khandha를 나누어 보고 khandha가 중생도 사람도 아님을 알라고 합니다. [코 고는 소리] 다섯 khandha로 나누어 보고, dhātu로 나누어 보면 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu, ākāsa dhātu, viññāṇa dhātu, 이렇게 여섯 dhātu로 나누어 봅니다. 나누어 보면 거기서도 satta-puggala diṭṭhi는 끝납니다.

æsa kana divanāsaya, śarīraya mana kiyana mēvā ekatu karalā mēvā āyatana karenna mēkaṭa satvayā kiyanavanē. cakkāyatanaya satvayada? sōtāyatanaya satvayada, rūpayatanaya satvayada, saddhāyatanaya satvayada, gahanāyatanaya kiyannē satvayada? gandhāyatanaya kiyannē satvayada? balā giyāhama ohoma abhyantara bāhira dekama varaganna. abhyantarayaṭa satvayā kivvā nam rūpāyatanaya kiyana satvayada? sabdāyatanaya kiyannē satvayada? gandhāyatanaya kiyannē satvayada? jivhāyatanaya kiyannē satvayada? kāyāyatanaya kiyannē satvayada? manāyatanaya kiyannē satvayada? ēt nǣha ēka āyatanayaknē. āyatanaya satvayek nemeyi. ehenam oya hayama hakalā satvayā panavanna puḷuvan. monavada panavanna ēt bæhænē. ehenam oya hayēma sampīraṇaya nisā māyā mulāvakaṭa gatta nigamanayak tibuṇā ayanna nigana satvayā kivvā. anna ehenam

눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 모아 āyatana라 하고, 이것을 중생이라고 하지요. cakkhāyatana가 중생입니까? sotāyatana가, rūpāyatana가, saddāyatana가, ghānāyatana가, gandhāyatana가 중생입니까? 이렇게 보아 가면 안과 밖 둘 다 나눕니다. 안을 중생이라 했다면 rūpāyatana가 중생입니까? saddāyatana가, gandhāyatana가, jivhāyatana가, kāyāyatana가, manāyatana가 중생입니까? 아니요, 그것은 āyatana입니다. āyatana는 중생이 아닙니다. 그러면 그 여섯을 치우고 중생을 내세울 수 있습니까? 무엇을 내세웁니까? 역시 못합니다. 그러니 그 여섯의 뭉침 때문에 māyā 같은 미혹으로 받아들인 결론이 있었고, 그 결론을 중생이라 했습니다.

āyatana vatana ibedalā balanavā satvayā skandha vaśayen bedalā bæluvā satva pudgala pragnā mē ēkē mē ēkaṭa panavalā sammata karanna dr̥ṣṭiya tiyanna bæha. dhātu vaśayen bedalā bæluva satvaya pudgalaya panavanna bæhæ. āyatana vaśayen bedalā bæluva satvaya pudgalaya panavanna bæhæ. paricca samahama pāda vaśayen bedalā bæluva satvaya pudgalaya panavanna bæhæ. mona vidihen bedalā bæluvat satvaya pudgalaya panvanna bæhæ kiyalā dænagattā ara skandha dhātu āyatana paricca samuppāda ādī mēka dænagænīmaṭa kiyanavā abhidharmaya dænagattā. o abhidharmaya kiyannē gægæm̆buruma dharmaya onna oka

āyatana로 나누어 중생을 봅니다. khandha로 나누어 보니, 중생이나 사람이라는 이름을 거기에 붙여 관례로 삼아 diṭṭhi를 둘 수 없습니다. dhātu로 나누어 보니 중생이나 사람을 내세울 수 없습니다. āyatana로 나누어 보니 내세울 수 없습니다. paṭicca samuppāda로 나누어 보니 내세울 수 없습니다. 어떤 식으로 나누어 보아도 중생이나 사람을 내세울 수 없음을 알았습니다. khandha, dhātu, āyatana, paṭicca samuppāda 같은 이것을 아는 것을 Abhidhamma를 안다고 합니다. Abhidhamma란 가장 깊은 dharma, 바로 그것입니다.

oya ṭika dænaganna oya ṭika tamayi vigraha velā ennē abhidharmayaṭa skandha piḷiban̆da dhātu piḷiban̆da āyatana piḷiban̆da paṭicca samuppāda piḷiban̆da vigrahaya tamayi pelā tiyennē satva pudgala dr̥ṣṭṭiyak næti karaganna yathārthayen dakina hæṭi. itin abhidharmaya tiyennē ōka tava siyumma karalā bohoma siyum vigrahayak ekkalā. ēka dharma rasaya misak. ē vagē budurajāṇan vahansēgē dharma gāmbhīratvaya dakinna misā nivan dakinna eccara atara yanna ōnē næhæ. caturārya satyaya dakina maṭṭamaṭa oya ṭiken skandha dhātu āyatana atda dænagattāma hon̆daṭama æti. ē maṭṭamayi sūtra piṭakaya tiyena hariyanu dænagattā ēka.

그것을 알도록 그것들이 Abhidhamma에서 풀이되어 있습니다. khandha, dhātu, āyatana, paṭicca samuppāda에 대한 풀이가 pāḷi에 있는 것은 satta-puggala diṭṭhi를 없애 실상대로 보는 길입니다. Abhidhamma에는 그것이 더 미세하게, 아주 미세한 풀이와 함께 있습니다. 그것은 dharma의 맛일 뿐입니다. 그처럼 Buddha의 dharma의 깊이를 보기 위한 것일 뿐, nibbāna를 보는 데 그렇게까지 갈 필요는 없습니다. cattāri ariyasaccāni를 보는 수준에는 그만큼, 곧 khandha, dhātu, āyatana를 알면 넉넉합니다. 그 수준이 sutta piṭaka에 있는 만큼을 아는 것입니다.

tērum ganna bæri hariyak tiyenavā. api piṭakayen vigraha karaganna puḷuvan pæṭililā tiyana tiyalā tiyenavā. tavat dharma rasaya vidinna puḷuvan mahā gnānavanta ayaṭa mē vagē gæm̆bura balanna puḷuvan budurajāṇan vahansēgē daham harē daham gæm̆bura koccarada kiyalā balanna puḷuvan tava ehalā bæhælā ara abhidharmayaṭa ayiti skandha dhātu āyatana paṭicca samuppāda vigrahayak balanakoṭa koyi taram rīkṣanaṭa koyi taram mē lassanaṭa kramānukūlada koyi taram hētuphala nē ayaṭa ekan̆gada meccara dharmayak mē lōkē dēśanā karanna puḷuvan samathayek innavada tava in̆dalā tiyenna puḷuvanda kohedaka innē kavuda innē? koheda ehema oppu karanna puḷuvan sādhaka tiyennē mē ādi vaśayen mē siyallama bæluvi hæ. balāpuvahama anna buddhagna gnānaya tiyena śrēṣṭha tattvaya pēnavā. budun kiyannē koyi taram gæm̆buru gnānayak æti kenekda puduma uttamanna kiyalā ēka dakinavā etana. [ugura kǣrīma] [ugura kǣrīma]

깨닫기 어려운 부분이 있습니다. 우리가 piṭaka로 풀 수 있게 펼쳐져 있습니다. 더 dharma의 맛을 누릴 수 있는 큰 지혜를 지닌 이들은, Buddha의 dharma 핵심과 깊이가 얼마인지 보려고 더 들어가 Abhidhamma에 속한 khandha, dhātu, āyatana, paṭicca samuppāda의 풀이를 보면, 얼마나 섬세하고, 얼마나 아름답게 차례가 있으며, 얼마나 hetu-phala 이치에 맞는지, 이토록 큰 dharma를 이 세상에 가르칠 수 있는 이가 또 있는지, 있었을 수 있는지, 어디 있고 누구인지, 그것을 입증할 증거가 어디 있는지, 이 모든 것을 보게 됩니다. 보면 Buddha ñāṇa의 빼어남이 보입니다. Buddha가 얼마나 깊은 지혜를 지닌 놀라운 분인지 거기서 봅니다. [목을 가다듬음] [목을 가다듬음]

itin oya ākārayen api dænaganna ōnē. anna paccaṁ vēditabbō viññu kiyana guṇayēdī dæn apiṭa mē praśna kīhapaya kara uttara āvā. dæn mokada dæn metanin pennuvēmē paṭicca samuppādaya satva pudgala dr̥ṣṭiyaṭa tuḷada nædda kiyana praśnayaṭa uttaraya dæn ōkema ævidin tiyenavā. [ugura kǣrīma]

그러니 그렇게 알아야 합니다. paccattaṃ veditabbo viññūhi라는 guṇa에서 이제 우리에게 몇 가지 물음과 답이 나왔습니다. 여기서 보여 준 것은, 이 paṭicca samuppāda가 satta-puggala diṭṭhi 안에 있느냐 없느냐는 물음에 대한 답이 이제 그 안에 들어 있다는 것입니다. [목을 가다듬음]

itin etakoṭa īḷan̆ga vacanaya mokakda dæn daham guṇa hayakin paccaṁ vēhitabbu viññu kiyana guṇayaṭa āvē. anika tamayi dæn ōpana ayika guṇaya. ēhipassikō ōpanayikō pacca vētabbō viññā

그러면 다음 낱말은 무엇입니까? 여섯 dharma guṇa 가운데 paccattaṃ veditabbo viññūhi guṇa까지 왔습니다. 또 하나가 opanayika guṇa입니다. 'ehipassiko, opanayiko, paccattaṃ veditabbo viññūhi.'

dæn ōpa kiyana vacanayen pennannē uppattiya upadīma upata nayika kiyana vacanaya pennannē upadina nyāya dæn ōka ōkin dækkē nættē eka eka upat haṭagannē mona mona nyāyenda kiyalā oya paṭicca samuppādaya dæn api ēkat dækkē

'opa'라는 말로 보이는 것은 uppatti, 곧 태어남, 생겨남입니다. 'nayika'라는 말이 보이는 것은 태어나는 이치입니다. 이제까지 그것을 그렇게 보지 못했습니다. 갖가지 태어남이 어떤 이치로 생기는지, 그 paṭicca samuppāda를 우리는 이제 그것도 보았습니다.

balu dharmaya æturu karapu paṭicca samuppāda nyāyānukūla væḍapivelayen ballaya haṭagannavā. etakoṭa ē vagēma harak dharmayak æsuru karapu paricca samuppāda nyāya tuḷin kriyātmaka velā harakayek haṭagannavā. ē ē upat haṭaganna nyāyaṭa kiyanavā ōpanayi.

개 dharma를 가까이한 paṭicca samuppāda 이치에 맞는 행동 방식으로 개가 생깁니다. 그와 같이 소 dharma를 가까이한 paṭicca samuppāda 이치를 통해 작용하여 소가 생깁니다. 그 갖가지 태어남이 생기는 이치를 opanayika라고 합니다.

etakoṭa mokada vennē? sithilā darāganna sudusuyi kiyalā mēkaṭa apiṭa muḍin matten aṭuvā uttarayak denavā. dæn sithilā darāganna sudusuka hamba venavā. ōpana ayika dækara bava

그러면 어떻게 됩니까? 이것에 대해 aṭṭhakathā는 겉으로 '마음에 지니기에 알맞다'는 답을 줍니다. 이제 마음에 지니기에 알맞은 것이 얻어집니다. opanayika를 보는 것입니다.

kohomada ēka hoyāgannē? mē mē dharmaya æsuru karapu hāma menna mē tirisambhavaṭayi kiyalā tērum gattaṭa passē. api dænaganna apōcciya ēkana sithilā darāganna sudusu nǣ. menna mē dharmaya æturova ballek venna enavā kiyalā dænagattaṭa passē. appō ēkat sitihilā darāganna sudusu næhænē. tarāgattot venasayi

그것을 어떻게 찾습니까? 이 dharma를 가까이하면 이 짐승 bhava로 간다는 것을 깨달은 뒤, '아이고, 그것은 마음에 지니기에 알맞지 않구나' 하고 압니다. 이 dharma를 가까이하면 개가 되러 온다는 것을 안 뒤, '아이고, 그것도 마음에 지니기에 알맞지 않구나. 지니면 파멸이다.'

mē mē dharmaya æsara kaḷu kaḷot satara apāyaṭa yanna enavā kiyā vidihaṭa tērum gattaṭa passē appō satara apā gata vīmaṭa hitu vena dharmayak sittilā darāganna sudusu næhæ. ayin kaḷā. [ugura kǣrīma] mē mē dharmaya æsuru kaḷot manussayek velā avapadinna enavā. hæbæyi mæri mæri ipadina noyek kālā manussa dukkhaskandhayak enavā. ēkat hon̆dayi kiyalā nam sittilā hadāganna sudusuna ayin karalā.

이 dharma를 가까이하면 네 apāya로 가게 된다는 식으로 깨달은 뒤, '아이고, 네 apāya로 가는 hetu가 되는 dharma는 마음에 지니기에 알맞지 않다' 하고 치웠습니다. [목을 가다듬음] 이 dharma를 가까이하면 사람으로 태어나게 됩니다. 하지만 죽고 또 태어나며 갖가지 사람의 괴로움 덩어리가 옵니다. 그것도 좋다며 마음에 지니기에는 알맞지 않다고 치웠습니다.

mē mē dharma æsuru kaḷot deviyek venavā. menna dēva dharmaya æsuru kaḷot paṭicca samuppāda kriyāvaliya kriyātmaka velā menna mehema deviyek venna puḷuvan. venehekin vennē næhæ. deviyek ennē mē dharmaya ēkat dækkā. itin ē giyāhama haṭagattā nam itin ē kālayak in̆dalanam ēkat gevillā yanavā vænasila yanavā. āya særayak mē særi sala venavā. ēkat darāganna sūtra ekak nemeyi sadātaka balāporottu vimukti ēket.

이 dharma를 가까이하면 deva가 됩니다. deva dharma를 가까이하면 paṭicca samuppāda 과정이 작용하여 이렇게 deva가 될 수 있습니다. 다른 길로 되는 것이 아닙니다. deva가 되는 것은 이 dharma 때문임을 그것도 보았습니다. 그렇게 가서 생겼다 해도 얼마 동안 있다가 그것도 닳아 없어지고 무너집니다. 다시 떠돌게 됩니다. 그것도 지닐 만한 것이 아닙니다. 영원을 바라는 vimutti는 거기에도 없습니다.

mē mē dē æsuru kaḷot brahmaya ēka venavā. mē dharmaya æsuru kaḷot menna ēkē paṭicca samuppādaya brahma jātiya upannat ēkat gevillā yanavā. ēkat keḷavaralā yanavā. ēke tallaganna harayak næ.

이것들을 가까이하면 brahma가 됩니다. 이 dharma를 가까이하면 그 paṭicca samuppāda로 brahma의 jāti에 태어나도 그것도 닳아 없어집니다. 그것도 끝나 버립니다. 거기에도 붙잡을 핵심이 없습니다.

ehenam mokakda hita hadak ganna ōnē athærīmak ætda noyalmak ætda midīmak æda tun bhavīma athærīma noyalma midīma misak maṭa oya dharma ekakvat allaganna deyak nǣhæ kiyalā dænagattahama hithilā darāganna sūsu ekama dē mokakda ōken ahak vena athærena væli yana midī yana yam dharma mārgayak æda sihi karanna anna ē nivan dækīmaṭa hētu vena dharma mārgaya sittilā darā gannavā misā koyien pirasaṭa maṭa sittihilā darāganna vaṭanā ekak nǣhæ kiyalā oya dharmaya tuḷin dakagannavā. ē nisā hitilā darāganna sudusu dænagannavā kiyana eka ōpanaka kiyana eket oya arthaya tiyenavā. hæbæyi hitilā darāgannaṭa

그러면 마음에 무엇을 지녀야 합니까? 놓아 버림, 들러붙지 않음, 벗어남이 있다면, 세 bhava를 놓고 들러붙지 않고 벗어나는 것일 뿐, 이 dharma들 가운데 붙잡을 것이 하나도 없음을 알면, 마음에 지니기에 알맞은 단 하나는 무엇입니까? 그것에서 비켜나고 놓고 떨어지고 벗어나는 dharma의 길이 있다면 그것을 떠올리십시오. nibbāna를 보는 hetu가 되는 그 dharma의 길을 마음에 지닐 뿐, 그 밖에는 마음에 지닐 만한 것이 없다고 그 dharma를 통해 봅니다. 그래서 마음에 지니기에 알맞은 것을 안다는 것, opanayika에도 그 뜻이 있습니다.

arthaya tiyenavā. hæbæyi hitilā darāgannaṭa sudusu dē mokakda kiyalā vigraha karalā næti nisā. ēka læbennē kohomada kiyalā vigraha karalā næti nisā oya padaya tuḷin dharmāvabōdhaya labā gænīmaṭa hariya væhilā tiyenavā.

하지만 마음에 지니기에 알맞은 것이 무엇인지 풀이하지 않았기에, 그것을 어떻게 얻는지 풀이하지 않았기에, 그 구절로 dharma를 깨닫는 길이 가려져 있습니다.

ehenam ōpan ayika ēhi pas eka kiyana vacanēdī mokakda araganna ōnē? dæn onna api dænagannavā īḷan̆gaṭa īḷan̆ga eka ōpan ayika hoyāgannavā. menna mēka tamayi ipadīmē nyāya.

그러면 opanayika와 ehipassika라는 말에서 무엇을 가져야 합니까? 이제 우리는 다음 것, opanayika를 찾아냅니다. 이것이 태어남의 이치입니다.

hitahāyā darāganna sudusu ekakvat otana næha. ōken athærīn væli vidinna yamkisi daham magak ætda anna ēka nam hitilā darāganna eka sūsuyi. ēken nivan dakinna puḷuvan nisā.

거기에는 마음에 지닐 만한 것이 하나도 없습니다. 그것에서 놓고 떨어지는 dharma의 길이 있다면, 그것은 마음에 지니기에 알맞습니다. 그것으로 nibbāna를 볼 수 있기 때문입니다.

dæn mokada vennē? oya dharmaya hon̆daṭa vimarśanaya karalā tērum arayi yanakoṭa īḷan̆ga daham guṇayak īḷan̆gaṭa matu velā yanavā. api kiyanavaṭa ēhi passēka daham guṇan eva balava kiyalā pennanna sudusuyi kiyalā pennanavā kivaṭa mēka tērennē nǣ.

이제 어떻게 됩니까? 그 dharma를 잘 살펴 깨달아 가면 다음 dharma guṇa가 이어서 드러납니다. 우리가 ehipassika dharma guṇa를 '와서 보라고 보여 주기에 알맞다'고 말해도 그것이 이해되지 않습니다.

mokak pennannada? ē bala. pragnāvantayan dhammō nāyaṁ dhammō duppaññāssayā kivporada pennannē? ara pragnāvantayāṭa pennanna kiyalā. mokakda pennanna tiyennē eka?

무엇을 보여 줍니까? 와서 보라고요? 'paññavantassāyaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo duppaññassa', 곧 지혜로운 이에게 보여 주라는 것인데, 보여 줄 것이 무엇입니까?

ehi passē kiyana ēva balayayi kiyanna sudusuyi kiyalā kiyanavā. monavā pennanna tama taman visin taman tamangē næ pamaṇin tama tamangē pragnāvaṭa vaṭahā karalā tama taman dænaganna tiyena dharmayada? anna gahalā monavā pennanna?

ehipassika를 '와서 보라고 말하기에 알맞다'고 합니다. 무엇을 보여 줍니까? 저마다 자기 앎만큼, 자기 지혜로 깨달아 저마다 알아야 할 dharma라면, 무엇을 보여 줍니까?

mama mama dænagatta eka magē hiten mama dænagannavā magē pragnāven maṭa væṭahenavā nisā mama kohomada anikara kiyāda tiyannē. anikāra pennannē kohomada dharmaya? dharmaya tamāgē manasa tuḷin tamāgē pragnāva tuḷin taman dækittak nēda?

내가 안 것은 내 마음으로 알고 내 지혜로 와닿기에 아는 것인데, 어떻게 남에게 보여 줍니까? dharma를 남에게 어떻게 보여 줍니까? dharma는 자기 마음을 통해, 자기 지혜를 통해 스스로 보는 것 아닙니까?

dharmaya tama taman dækiya yutunā. kārak pennannē kavuruvat genilā kohomada pennannē? ehenaṭak pennanna puḷuvan ekakna. kō tama taman dækī eka dinna gælapennē næhænē etakoṭa

dharma는 저마다 보아야 하는 것이지요. 누구에게 누가 가져가 어떻게 보여 줍니까? 그렇게 보여 줄 수 있는 것이 아니지요. 그러면 저마다 본다는 것과 맞지 않지요.

tama tama næna pamaṇin dænagata yutu kiyalat mēka pennanavā siṁhala hahæra kāyavalak. itin anit hæra kiyanavā ævida balanna kiyalā pennanna puḷuvan ekak kiyalā. menna balāganna kiyalā. puḷuvanda pennannē?

저마다 자기 앎만큼 알아야 한다는 것도 싱할라 풀이책에 보입니다. 그런데 다른 데서는 '와서 보라고 보여 줄 수 있는 것', '여기 보라'고 합니다. 보여 줄 수 있습니까?

menna mēka tamayi mē aṭuvāva vigraha karagena yanakoṭa pennapu tænvala api hon̆daṭa vimarśanaya kaḷa yuttē. mēvā tērum ganna ōnē.

aṭṭhakathā를 풀어 갈 때, 그것이 보여 준 곳들을 우리는 잘 살펴야 합니다. 이것들을 깨달아야 합니다.

dæn eva balava kiyana ekam pennanna kiyana eka tamayi mē aṭuvāvaladī mēka gæna vigraha karalā pennannē. ēhi passē guṇēda?

'와서 보라'는 것과 '보여 주라'는 것을 aṭṭhakathā에서 이것에 대해 풀이해 보여 줍니다. ehipassika guṇa 말입니다.

dæn mokakda metana pennannē? dharmaya dækkaṭa passē dæn api mē lōkē jīvat venakoṭa dharmānukūlava dakinna ōnē.

여기서 무엇을 보여 줍니까? dharma를 본 뒤 우리가 이 세상을 살 때 dharma에 맞게 보아야 합니다.

kohomada dharmānukūlava dakinnē? æhæ rūpa dakinavā. kana saddayaṭa yomu venavā. diva rasayaṭa yomu venavā. nāsaya gandhayaṭa yomu venavā. kaya sparśayanṭa yomu venavā. mē mohotak mohotak pāsā api yomu karanavā.

어떻게 dharma에 맞게 봅니까? 눈은 rūpa를 봅니다. 귀는 소리로, 혀는 맛으로, 코는 냄새로, 몸은 감촉으로 향합니다. 순간순간 우리는 향합니다.

onna oya ēhi kiyalā kivvā anna ē tæn. ē yomu karana tænadima dakinna dakṣa venna ōnē. pastika karanna ōnē næhæna sparśaya dakinna ōnē yathārthayen. api dækapu dahamaṭa anuvā.

'ehi'라고 한 것이 바로 그 자리입니다. 그 향하는 자리에서 바로 보는 데 능숙해야 합니다. 감촉을 실상대로 보아야 합니다. 우리가 본 dharma에 따라.

mē kumakda? koyahāṭa ayitida? mēka kāma lōkayaṭa ayitiyi rāgayaṭa ayitiyi. mē dækapu darśanaya piḷiban̆dava dakinakoṭama dækīma dækīmē mātrayā pamaṇayi kiyalā navattannē nætuva dækīmaṭa ælunot ehema

이것은 무엇인가? 어디에 속하는가? 이것은 kāma loka에 속하고 rāga에 속한다. 이 본 것에 대해 볼 때 바로 '봄은 봄일 뿐'이라고 멈추지 않고 봄에 들러붙으면,

mē apē purudda ekkō gæṭenavā, ekkō ælenavā, ekkō mulā venavā. mehiri nādayak enavā. enakoṭama etanṭa ælenavā.

우리 버릇은 거부하거나, 들러붙거나, 미혹되는 것입니다. 달콤한 소리가 옵니다. 오자마자 거기에 들러붙습니다.

ekkō mē nādaya amihiri nam gæṭenavā. ēkaṭa mulā venavā. gandhayak āvot ēka mihirim ælenavā, amihiri nam gæṭenavā. ēkaṭa mulā venavā. rasayak āvot mahiri nam ælenavā, amihiri gæṭenavā. ēkaṭa mulā venavā. sparśayak āvot mehiran ælenavā amihiri nam gæṭenavā ēkaṭa mulā venavā. namut mē pævætmē yana apiṭa koyi mokayi mohotē hari ōvā æyagenna eka enavā.

아니면 그 소리가 거슬리면 거부합니다. 그것에 미혹됩니다. 냄새가 오면 달콤하면 들러붙고 거슬리면 거부하고 그것에 미혹됩니다. 맛이 오면 달콤하면 들러붙고 거슬리면 거부하고 그것에 미혹됩니다. 감촉이 오면 달콤하면 들러붙고 거슬리면 거부하고 그것에 미혹됩니다. 하지만 이 존재를 사는 우리에게 어느 순간이든 그것들이 다가옵니다.

mana vaḍana rūpa, mana vaḍana śabda, mana vaḍana gan̆da, mana vaḍana rasa, mana vaḍana pahasa ekaka avasthāvala goduru venavā. onna ē tænadī api dænaganna ōnē. mēkaṭa ælenna giyot ehema pævætmaṭa hētu vennā vū pættaṭayi yannē.

마음을 끄는 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉에 갖가지 때에 먹잇감이 됩니다. 그 자리에서 우리는 알아야 합니다. 이것에 들러붙으면 존재의 hetu가 되는 쪽으로 갑니다.

mēkaṭa gæṭenna giyot ehema gæṭi gæṭiya ē passē ēkaṭa avaśya pættē gæṭena pættē yannē. ælīmen giyot gæṭīmen giyot mulā velayi gaman karanna.

이것을 거부하면 거부하고 또 거부하며 거부하는 쪽으로 갑니다. 들러붙음으로 가든 거부로 가든, 미혹되어 가는 것입니다.

mulāva gamana koharada pævætma pavatvanna misak venehekaṭa nemeyi kiyalā dækka ahana onna ōka ē tænadī dækalā.

미혹의 길은 존재를 이어 가기 위한 것일 뿐 다른 데로 가지 않음을 그 자리에서 보았습니다.

dakinna purudu venavaṭa mokada ennē? etana ælīmak tibunam atharilā yanavā. gæṭīmak tibunam athæralā yanavā. mulāvak tibunam athæralā yanavā. anna rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa maga pædenavā.

보는 데 익숙해지면 무엇이 옵니까? 거기 들러붙음이 있으면 놓아 버리고, 거부가 있으면 놓아 버리고, 미혹이 있으면 놓아 버립니다. rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함으로 길이 열립니다.

mennaē yam yam tænakadī yathā yathāvā kāyō panahitō hōti tathā tanaṁ pajānāti onna otenna. mē kāyan praṇītiyayi kiyalā yamka hita pihiṭiravanavā nam panahita karanavā nam menna mē mē ākārayangē yathārthaya tathā tattvaya mēkayi kiyalā dænagannavā.

'yathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti, tathā tathā naṃ pajānāti'가 바로 그것입니다. 이 몸이 어떻게 놓여 있든, 마음이 어디에 자리 잡든, 그 모양의 실상, 있는 그대로가 이것임을 압니다.

anna ēka dænagattahama mokada vennē? mana vaḍana rūpa pasē giyot lōkeṭa mana vaḍana śabdaya pasē giyot lōkeyaṭa mana vaḍana gandhayēhi ællunot lōkeṭa mana vaḍana rasaya ælunot lōkayeṭa mana vaḍana pahatē ælunot lōkeṭa ena mohotaṭema ēka dænaganna hækiyāva læbuṇā. daham guṇaya diyuṇu. anna tava guṇa guṇa vuṇā.

그것을 알면 어떻게 됩니까? 마음을 끄는 rūpa를 뒤쫓으면 세상으로, 마음을 끄는 소리를 뒤쫓으면 세상으로, 냄새에 들러붙으면 세상으로, 맛에 들러붙으면 세상으로, 감촉에 들러붙으면 세상으로 오는 바로 그 순간 그것을 아는 힘을 얻었습니다. dharma guṇa가 자랐습니다. 또 guṇa가 늘었습니다.

menna mēkaṭa kiyanavā ehi passaka kiyana tænaṭa pat velā daham guṇayen diyuṇu onna daham guṇayak. mēka kāṭavat pennanna puḷuvan ekak nemeyi tama tamanma dakinna ōnē ēka.

이것을 ehipassika라는 자리에 이르러 dharma guṇa로 자란 것, 곧 dharma guṇa라고 합니다. 이것은 누구에게 보여 줄 수 있는 것이 아니라 저마다 스스로 보아야 하는 것입니다.

maṭa rahena mayi dannē anik aya dannē næhænē. maṭa bahada væṭahena mama dannavā isānika dannavā. tama tamangē dænaganna næha tama tamanṭa ailā ē ē tæna pratyaksa karana ekaṭa kiyanavā eha passē.

내가 맛본 것은 나만 알지 남은 모르지요. 나에게 와닿은 것은 내가 압니다. 저마다 알아야 하고, 저마다 그 자리에서 몸소 하는 것을 ehipassika라 합니다.

anna ē tænama pratyā kṣaya karanna ōnē. passēka kivvē ēkayi. dænagannavā kivvaṭa bæhæ. ē tænadima lōkayē pævætmaṭa hitu vena pratyaya kṣaya karanna api dakṣa venna ōnē dharmaya tuḷin.

바로 그 자리에서 paccaya를 없애야 합니다. passika라고 한 것이 그것입니다. 안다고 말해서는 안 됩니다. 바로 그 자리에서 세상 존재의 hetu가 되는 paccaya를 없애는 데 우리는 dharma를 통해 능숙해져야 합니다.

ehenam mana vaḍana rūpayak āpa tæna mana vaḍana śabdayak āpu tæna mana vaḍana gandhayak āpa tæna mana vaḍana rasayak āpa tæna mana vaḍana pahasak āpu tæna mana vaḍana dharmayak āpu tæna etanama api ē pratyaya kṣaya kara damanna ōnē. menna ahuṇa menna sasaraṭa hētuva menna pævætmaṭa mula mēka æḷum kirīmak.

그러니 마음을 끄는 rūpa가 온 자리, 마음을 끄는 소리가 온 자리, 냄새가 온 자리, 맛이 온 자리, 감촉이 온 자리, 마음을 끄는 dharma가 온 자리에서 바로 그 paccaya를 없애 버려야 합니다. '여기 걸려들었다, 이것이 saṃsāra의 hetu다, 이것이 존재의 뿌리다, 이것은 들러붙음이다.'

ehenam indriya saṁvarayen yukta venna ōnē. indriya asaṁvara vunot tava sihiyen innē. indriya saṁvaraṇa nam manāsihiyen hiṭiyā nam ē ena ena eka ē mohotē pattayana kṣaya karanavā. tava tenek kṣaya karanna api ituru velā nē. etanama kṣaya kaḷot ohu perat nǣha, dænut nǣhæ, matut nǣha. tunpolēmanē.

그러니 indriya saṃvara를 갖추어야 합니다. indriya가 단속되지 않으면 sati로 있는 것이 아닙니다. indriya를 단속하여 sati를 잘 지니고 있었다면, 오는 것마다 그 순간 그 paccaya를 없앱니다. 또 없애야 할 다른 곳이 우리에게 남아 있지 않습니다. 거기서 없애면 그에게 전에도 없고, 지금도 없고, 앞으로도 없습니다. 세 때 모두에서.

atītayēt nǣha anāgatayēt nǣha vartamānayet nǣ. tun polema nidahas onna chanda rāgaya duru karaganna hæṭi.

과거에도 없고, 미래에도 없고, 현재에도 없습니다. 세 때 모두에서 풀려납니다. 이것이 chanda-rāga를 없애는 길입니다.

atīta anāgata vartamāna dæn api kāraṇā tunak atīta ekak tiyenavā vartamānayak tiyenavā anāgatayak tiyenavā. lōka sammatayē kālatarayak ōkaṭa tiyenavā. atīta kiyannē issara ēvā. vartamāna kiyannē dæn ēvā. anāgata kiyannē idiriyaṭa ēvā.

과거, 미래, 현재. 우리에게 세 가지가 있습니다. 과거가 있고, 현재가 있고, 미래가 있습니다. 세상의 관례에서 세 때가 있습니다. 과거란 예전 것들, 현재란 지금 것들, 미래란 앞날의 것들입니다.

dæn mēkē daham arthaya dænaganna ōnē. ē issaraya dæn apē manasē monavada api matak kara gannē? ati hitavat dēval matak karaganna. ati hita dēval tamayi issarayā matak karalā gannē. anna atihita atīhita ayin karanna ōnē ekak.

이제 이것의 dharma 뜻을 알아야 합니다. 그 예전 것으로 우리는 마음에 무엇을 떠올립니까? 아주 정다운 것들을 떠올립니다. 아주 정다운 것(ati-hita)이 바로 예전(atīta)을 떠올리는 것입니다. 그 atīta, 곧 ati-hita를 치워야 합니다.

ōvā matak venakoṭama væḍak nǣhæ kiyalā dænagena ayin karanna ōnē. ati hitavatkama ayin karanna ōnē. ata hiten midenavā. ati hitavat dēval tamayi mataka tiyāgena innē.

그것들이 떠오르자마자 쓸모없다고 알고 치워야 합니다. 아주 정다움을 치워야 합니다. 아주 정다운 마음에서 벗어납니다. 우리가 기억해 두고 있는 것은 아주 정다운 것들입니다.

varta karanavā kiyannē māna karanavā kiyannē mæna mæna kriyātmaka venavā. dæn mē vartamāna kivvē ara hitavat dēval kiyalā dæn hambaveena rūpa śabda gandha rasa mana vaḍina ēvā passē gihillā ē passē vartanaya venakoṭa kiyanavā vartamāna mæna mæna vartanaya venavā. ēka ayin karaganna ōnē.

'vartta'는 돌아 듦이고 'māna'는 잼이니, 재고 재며 작용하는 것입니다. 이 vartamāna, 곧 현재라는 것은, 그 정다운 것들, 지금 얻는 마음을 끄는 rūpa, 소리, 냄새, 맛을 뒤쫓아 가서 그 뒤로 돌아 드는 것을 두고, 재고 재며 돌아 든다 하여 vartamāna라고 합니다. 그것을 치워야 합니다.

etakoṭa anāgat ēvā ekakvat nǣhæ issarahaṭa ōkkama anāganna tamayi tiyā. anāgataya ayin kara anāgataya ivarayi

그러면 미래의 것은 하나도 없습니다. 앞으로 오는 것은 모두 아직 오지 않은 것(anāgata)일 뿐입니다. 미래를 치우면 미래는 끝납니다.

oya ṭika ayin karavahama nivan dakinna

그것들을 치우면 nibbāna를 보러… (여기서 끊김)

번역 고르기