와하라까 코리아
CD015-11

CD015 · 11번째 · 1시간 29분 · 원문 녹음

hetu-phala 2

හේතුඵල 2

dæn minihā marapu velāvē dicca rūpa vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa dæn tiyenavada ēka viñara velā ivarayi. ē citta midī

그 사람을 죽였을 때 있던 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 지금도 있습니까? 그것은 이미 흩어져 끝났습니다.

ēka viñara velā ivarayi. ē citta midī paramparāvaṭa pennagena giyā ē velāvēdī ēka siddha vuṇā uppāda vidiṁga velā cittakṣaṇaya ē mohotē milok vināśa vuṇā. ov dæn ēka

그 citta는 흐름을 따라 넘어갔습니다. 그때 일이 일어났고, 일어나고 사라지면서 그 citta 찰나는 그 순간에 무너져 없어졌습니다.

ē mohotē milok vināśa vuṇā. ov dæn ēka vite avurudu hayaṭa passē mærenna enakoṭa ara milla marayaṭa ē vipākaya vite dæn igillā ē vipākō kamma sambhava kiyalā avucitta vidihak pahaḷa karanavā. ehenam alucitta vītiyē paṭicca samuppādaya etanayi tiyennē.

그렇습니다. 그런데 여섯 해 뒤 죽음이 다가올 때, 그 vipāka가 'vipāko kamma sambhavo'라 하여 하나의 citta vīthi를 일으킵니다. 그러면 paṭicca samuppāda는 바로 그 새 citta vīthi 안에 있습니다.

avijā paccā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇak nema mē kiyana paṭicca samuppādaya paṭisandhiyak ne paṭicca samuppādaya kriyātmaka vennē. paṭisandhi dena avasthāvē ē cittakṣaṇaya ēkaṭa hētu vecca vipākaya siddha vunē. avurudu 10kaṭa pahalakuṭa

'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라 하는 이 paṭicca samuppāda는 paṭisandhi로서 작동합니다. paṭisandhi를 줄 때 그 citta 찰나의 까닭이 된 vipāka가 일어난 것입니다.

vipākaya siddha vunē. avurudu 10kaṭa pahalakuṭa 20 30kaṭa ōnē. 100da000k gānaṭa ehā vena bhavaya kohomada venna puḷuvan. vipākaya kriyātmaka velā vipāka dharmaya kriyātmaka velā hitā vipākō kamma sambhavō kiyalā cētanāva nipadavana citta vidiha pahaḷa karanavā. anna maraṇāsanna

열 해든, 스무 해든, 서른 해든, 십만을 넘든, 다음 bhava가 어떻게 생길 수 있겠습니까? vipāka가 작동하고 vipāka dhamma가 작동하여 'vipāko kamma sambhavo'라 하며 cetanā를 낳는 citta vīthi를 일으킵니다.

citta vidiha pahaḷa karanavā. anna maraṇāsanna ehenam avasāna citta vītiya. avasāna citta vītiya pahaḷa karannē vipākayak mul karagena karmayak siddha karā avurudu 16kaṭa isseralā ēka vipāka bavaṭa pat velā vipāka śaktiyak āvā. vipākaya hitak nemeyi. śaktiyak. karma

그것이 죽음 가까이의 마지막 citta vīthi입니다. 마지막 citta vīthi는 하나의 vipāka를 바탕으로 일어납니다. 열여섯 해 전에 지은 kamma가 vipāka로 바뀌어 vipāka의 힘으로 온 것입니다.

āvā. vipākaya hitak nemeyi. śaktiyak. karma śaktiya kiyalā api obaṭa tiyenavā. karma śaktiya vipāka karma śaktiyak kriyātmakalā dæn nava mē citta vidik ipadinna.

vipāka는 마음이 아니라 힘입니다. 우리는 그것을 kamma의 힘이라고 부릅니다. vipāka kamma의 힘이 작동하여 이제 새 citta vīthi가 태어납니다.

menna mē citta vītiya ipadavana avasthāvēdī anna vipāka cittayak haṭagænīmaṭa hētu vuṇāda. mokada karmayak āvē pāpa vipākaya īṭa anukūlatvayen ævidilā han ēken ipadapu cittaya

이 citta vīthi가 일어나는 그때, 그것이 vipāka citta가 생기는 까닭이 되었습니까? kamma가 왔기 때문에 pāpa vipāka가 그에 맞게 와서, 그것으로 태어난 citta가…

ā kaḷē kohomada javanayak pahaḷa issellā mūla dasāva kivvā maraṇāsanna mohotakava kriyākāratvaya hædē næha.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn mē maraṇāsanna mohotak enakoṭa ē mohotēdī nityayi, sæpayi, ātmayi kiyana mē dr̥ṣṭiya yutta pudgalayek.

이제 죽음 가까운 순간이 올 때, 그 순간에 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi를 지닌 사람이 있습니다.

ē pudgalayā mē lōkē hariyaṭa vaḍinavā. mē vaṭinākama ærilā næ. ē vaṭinākama ærilā næti ekē ektarā katāvak tiyenavā a priyamanāpa deyak āvo mahā vaṭināyak kiyalā

그 사람은 이 세상을 몹시 값지게 여깁니다. 이 값어치를 놓지 못했습니다. 놓지 못했기에 이런 이야기가 있습니다. 마음에 드는 것이 오면 아주 값진 것이라고 여겨…

ēkaṭa pælæk dumgatā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

viśāla udēkaṭa uddāmayaṭa patvenavā.

크게 들뜨고 기뻐 날뜁니다.

api amanāpadayak ā ævicca taramaṭa mē viruddha gæṭīmak etana padienavā.

마음에 들지 않는 것이 오면, 온 만큼 거기서 맞서 부딪치는 마음이 일어납니다.

vaṭinādiyak læbunahama satuṭu venavā. vaṭinādayak bin̆dunot ehema ē matakaṭama duk venavā. kanvēga paddha venavā. vaṭinādayak aragatto kavuru hari genak dunnot satuṭu venavā. kavuru hari balen aran giyot ehema hari vēgayak æti venavā. dahagannavā marā gannavā dennat nǣha mehak dēvā kiyalā kævenavā.

값진 것을 얻으면 기뻐합니다. 값진 것이 깨지면 그 생각만으로도 괴로워하고 흔들림이 일어납니다. 누가 값진 것을 가져다주면 기뻐합니다. 누가 억지로 빼앗아 가면 크게 들끓습니다. 붙잡고, 죽이려 들고, '이건 내 것이니 못 준다'고 소리칩니다.

namut o kohe diddi monavāhari koḍu kǣllak kiyana gama aran vadiniyanam kaṭayala panā enavā nikan āvaṭa giyāgā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

āiyā kavuda ganak denavā. mokakda vennē? maṭa kōtu genā ēka dunnāgi kiyalā kisima vidihē tayak nǣ.

누가 무언가를 줍니다. 무슨 일이 일어납니까? '나에게 가져다주었다'는 어떤 느낌도 없습니다.

ṭigivana gannakō tiyā denavā. mōnavā karanna mē væḍakna tiyenavā. ā kamanna hitakuṭa daganna ōnē koya dīlā yanna ōnē ōnaṭa gannava tavakina ekama hidinna maṭa dīlā hadu yanavā iya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

śabdayak gihillā. mokada mē vaṭinākamak næti udgāmayat ælīmak nǣ. ēka kæḍuvā kiyilā bindā kiyalā aran giyā kiyalā ēkē gælīmakut næ.

값어치가 없는 것이니 들뜸도 달라붙음도 없습니다. 그것이 부서졌다, 깨졌다, 누가 가져갔다 해도 매달림이 없습니다.

menna mē vagē vaṭinākamak æti sattan gǣllak gattanna tiyavā. hattaṭan ādaraṇayak

이처럼 무언가를 값지게 여겨 붙드는 중생들이 있습니다.

gænnat tiyenavā. ada lōka sattara utumāpaya kiyannē. ānē kavada genāvē matada genāvē anē oyāgē badāgannā. hari saṁkhō ōka matena eka kavaṭa uttarayak tiyenavā. kǣ gassē panavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mokada mē ælīmat ēka næti venakoṭa gæṭīmat ēkē vaṭinākamana ahapu.

달라붙음이 있고, 그것이 없어질 때 부딪침이 있는 것은 그것을 값지게 여기기 때문입니다.

luvarat venna tæna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

īṭa passē kǣl velā innavāē passē maṭa venas vuṇā eka ubalagiya ahaval ekak. ōka dæn ōka vigallan kuṇu kelī bona maṭa ōka hambuvennē næhæ. aniyamayi karmaya ohoma giha an̆da duk vaenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kavuru hari kiyanavā binna epā avaka hattak nemeyi. manu ravattanna gǣt lōgat ekayi ut ekayi. maṭa matak nǣha nēda dæn annet næhæ vattana anna vaṭināka bæs idecca menna mē vagē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budurajāṇan vahansē dē lōkayā mārayāgē pākṣika māra pætten ævidi tibena sattanam golaga. lassana rūpa kaya śabda gandha rasa ipasa paṁcakāmī gilak dīlā tibuṇā mahā vaṭinā sattaram paratara apramāṇa vaṭināgamak kiyalā tibuṇā. hariyē vaṭināvana inna kiyalā aragena innā ara innakoṭa mokada karannē

이와 같이 Buddha께서 보신 세상 사람들, Māra 쪽에 선 중생들에게는 아름다운 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba라는 다섯 kāma가 아주 값진 것, 헤아릴 수 없이 값진 것으로 주어져 있었습니다. 그것을 값지다고 붙들고 있을 때 무엇을 하셨습니까?

ōvā gimiṭētæn baru ōgot ōvā hattarak nemeyi kiyalā kivvā ō anityayi vikāya anātmayi.

그것들은 보이는 그대로가 아니라고, 그것들은 anicca, dukkha, anatta라고 말씀하셨습니다.

koyada anit sakātma hon̆dayi kiv pōka balahatu venavada kiyalā ō kāla yanna dunnā. aragena balapama anitya nam duk nēnam anātma nēnam ēka ætta. anna ē vistara kitāva ivat venavā kiyalā

'anicca, dukkha, anatta가 맞는지 살펴보라'고 맡겨 두셨습니다. '가져다 살펴보라. anicca라면, dukkha라면, anatta라면 그것이 참이다.' 그러면 그 잘못된 봄이 떨어져 나갑니다.

lōkema vo vuṇā. lōkayaka isimata nætāgama deyak nǣha kiyana ekana ehenam ætta meccara kævaṭilāna hiṭiyē. dænnavā ēka dannē. anna vidyāva pahaḷa vuṇā.

온 세상에 붙들 만한 것이 아무것도 없다는 것을 알고, '아, 이렇게 오래 속아 살았구나, 이제야 안다' 하는 그때 vijjā가 일어났습니다.

dæn vaṭinā karagattā dæn ara sattalan rōgaṭa vunāma lōkema rōgoṭa velā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn lōkeṭama ælak næha. dæn mokada vennē? maraṇāsanna mohotakadī ovita āvā kiyalā. ara mē lōkē gāyālagē aramuṇu karalā dunnē. dæn ælennē gæṭuda ælena dēkut næha. gæṭenna dēkut næha.

이제 세상 어디에도 달라붙음이 없습니다. 그러면 어떻게 됩니까? 죽음 가까운 순간이 왔다 해도, 이 세상 것들을 대상으로 삼았던 그 마음이 이제 무엇에 달라붙고 무엇에 부딪치겠습니까? 달라붙을 것도 부딪칠 것도 없습니다.

kriyākārī tattvaya javan valint denavā. kriyā kirīma ada venā. gæṭa kriyā karanna ehena næha. ælenna kriyā karanna ehena. ehenam ælena pættē yam uppattiyak tiru nam ēkaṭa hētu vena javanak næhæ. javanē tiyena ayanayi. gæṭena

움직임은 javana들로 이루어집니다. 부딪치는 움직임도 일어나지 않고 달라붙는 움직임도 일어나지 않습니다. 그러니 달라붙는 쪽으로 어떤 태어남이 있다 해도 그 까닭이 될 javana가 없습니다.

javanak næhæ. javanē tiyena ayanayi. gæṭena pættaṭa dukaṭa gena innē yam ākāra deyak tibuṇāda? dæn ēkak tiyenavā. ehenam ē pættaṭa yamanna kiyakut næ javannē nǣ. anēt javana durvala vuṇā. javana bhalaya durvala vunā nam javana gihim pasveni javanayaṭa passē enavā paṭisandhiyak enavā tiyena javanaya ēkaṭa balayak dunna. javana balavat næti vata nisā. ehenam

부딪치는 쪽, 괴로움으로 이끄는 쪽에 무엇이 있었습니까? 그쪽으로 갈 것도 없고 javana도 없습니다. javana가 약해졌습니다. javana의 힘이 약해지면, 다섯째 javana 뒤에 paṭisandhi가 올 때 javana가 거기에 힘을 주지 못합니다. javana가 세지 않기 때문입니다.

dunna. javana balavat næti vata nisā. ehenam eyāgē uppattiya igattiyen midennē ēka vipāka aramuṇā āvara karanna deyak. vipāka mamma sambhava kiyanna balayak. karmaya enavā. saṁkhāra sambhava karanna bæra.

그러면 그의 태어남에서 벗어납니다. 'vipāko kamma sambhavo'는 하나의 힘일 뿐입니다. kamma는 오지만 saṅkhāra를 일으키지는 못합니다.

karmaya vitarak kākdanda? karmaya saṁskāra vunot tamayi saṁkhāra paccā viññāṇaya kiyalā paṭisandhiyak ganna.

kamma만으로 됩니까? kamma가 saṅkhāra가 될 때에야 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로 paṭisandhi를 맺습니다.

karma paccā viññāṇak kiyalā parisan kiyalā ædennē næhæ. ē nisā tiyenavā atthi uppattiya bava ati karma bava bhava dekak tiyenavā. ekak karma bhavaya ekak uppatti bhavaya. anna uppatta bhavayaṭa ehē tiyenavā

'kamma paccayā viññāṇaṃ'이라 하여 paṭisandhi가 생기지는 않습니다. 그래서 upapatti bhava와 kamma bhava라는 두 bhava가 있습니다. 하나는 kamma bhava, 하나는 upapatti bhava입니다.

bhavaya. anna uppatta bhavayaṭa ehē tiyenavā avijyā paccayā saṁkhārā kiyalā paṭan ganna paṭicca samuppanna kriyādhārakayen ævidilā ævidilā. ara nicca sæpa kiyana dr̥ttiyanda bæhæra. upati bhavaya harā.

upapatti bhava는 'avijjā paccayā saṅkhārā'로 시작하는 paṭicca samuppāda의 흐름을 거쳐 옵니다. nicca, sukha라는 diṭṭhi가 떨어져 나가면 upapatti bhava는 끝납니다.

anitya duāttā kiyalā væṭahilā kiyannam ati karma bavō anubhavaya kiyannē mē bhavaya vitarayi. kriyāva uppatta bava dena śaktiyak naḍīn ivara. karuṇāsanna mohota vena ekak karuṇa

anicca, dukkha, anatta가 꿰뚫어 알아지면, 남는 것은 이 생의 kamma bhava뿐입니다. 행위가 upapatti bhava를 주는 힘은 끝났습니다.

naḍīn ivara. karuṇāsanna mohota vena ekak karuṇa vipākaya vin̆dinna. ēhāṭa vipākaya paṁcaskandhayak pahaḷa karanna hētu vennā vū śaktiya dīlā næ paṭisandhi karamu. mokada uppati bhavayak æti venuna paṭisandhi kalāk tiyenavā avidyā paccayā saṁkhārak kiyalā āva

죽음 가까운 순간에 vipāka를 겪기는 하지만, 그 vipāka가 다섯 khandha를 새로 일으킬 힘은 주어지지 않습니다. upapatti bhava가 생기려면 'avijjā paccayā saṅkhārā'로 오는 paṭisandhi가 있어야 하기 때문입니다.

cakkhuṁca paṭicca rūpayaṭa upaddi cakkhu viññāṇaṁ oya tava kramayak. saṁkhāra paṭaccā viññāṇa pavaganna. sōtanca paṭicca saddēta uppajati sōta viññāṇaṁ anta viññāṇayak pahala vecca kara.

'cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ' — 이것은 또 다른 길입니다. 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'과는 다릅니다. 'sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ' — 여기서 귀의 viññāṇa가 일어납니다.

gānanta paṭicca gandhaya uppajati gāna viññāṇa saṁkhāra paccā viññāṇaṁ kiyana. divahaṭa paṭicca rasayaṭa uppajdī hā viññāṇaṁ kāyanṭa paṭicca poṭṭhabbayaṭa uppajdī kāya viññāṇak. mananṭa paṭicca dhammayaṭa uppajdadī manō viññāṇaṁ. cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa gāna viññāṇa vivr̥ha viññāṇa kāya viññāṇa manō viññāṇa kiyana oya hayama haṭagatta eka kramayak hata

'ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ', 'jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ', 'kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ', 'manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ'. cakkhuviññāṇa, sotaviññāṇa, ghānaviññāṇa, jivhāviññāṇa, kāyaviññāṇa, manoviññāṇa —이 여섯이 생기는 하나의 길이 있습니다.

menna mē kamē rahatan vahansē rat tiyenavā āye pudgalayā rat tiyenavā.

이 길은 arahant에게도 있고 보통 사람에게도 있습니다.

avidyā paccā saṁkhārā saṁkhāra paccā viññāṇa kiyalā cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa pahaḷa kramayak tiyenavā. ē kramaya uppati bhavaya

'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라 하여 cakkhuviññāṇa, sotaviññāṇa가 일어나는 길이 따로 있습니다. 그 길이 upapatti bhava입니다.

cakkhunta paṭicca rūpaya upari cakkhu viññāṇan ādī vaśayen haṭagannā vū cakkhu viññāṇa sōta viññāṇāva karma bhavaya væḍa karanavā eccarayi. jīvat velā naeka kriyāva pavannavā.

'cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ' 하는 식으로 생기는 cakkhuviññāṇa, sotaviññāṇa에서는 kamma bhava가 움직일 뿐입니다. 그것뿐입니다. 살아 있으면서 행위를 이어 가는 것입니다.

karmaya næhanat kriyāvak. saṁskāra næhanam uppattiyak. ehenam karmaya næhatnam kriyāvak næti nisā kriyāvak næti avasthāva tiyena nirōdha samāpatta vitarayi.

kamma가 없으면 행위가 없고, saṅkhāra가 없으면 태어남이 없습니다. kamma가 없으면 행위도 없으니, 행위가 없는 상태는 nirodha samāpatti뿐입니다.

ehema nætnam karaṇika kriyāvaliya tiyenavā. citta kriyāvaliyayi. etakoṭa anit hæma velāvama karma bhavaya kriyātmaka karanna. karma bhavaya kriyātmaka venavā uppatta bhavaya san̆dahā kriyātmaka vana balayanna

그렇지 않으면 행위의 흐름, 곧 citta의 흐름이 있습니다. 그러니 다른 모든 때에는 kamma bhava가 움직입니다. kamma bhava는 움직이지만, upapatti bhava로 이끄는 힘은…

anna magaphala læbuvahama siddha venavā. e saṁsāra paṭaccā viññāṇaṁ kiyalā pat kiyana ekayi.

…magga-phala를 얻을 때 끊깁니다. 그것이 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이 끊긴다는 말입니다.

etakoṭa atana tanamē viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanā salāyatana paccayā passō kiyana sparśa karana cakkhuṁca pacca rūpayēpat cakkhu viññāṇaṁ tinnaṁ saṁti passō kiyana sparśayayi dekak. ē ākārayen ispvāsa pahaḷa venavā. saṁsāra pattayen ædi kavarin ippa pahaḷa vena ek kramayak tiyenavā.

그러면 거기서 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā phasso'라는 phassa가 있고, 'cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso'라는 phassa가 있어 phassa가 두 가지입니다. 그렇게 phassa가 일어납니다. saṅkhāra를 조건으로 phassa가 일어나는 길이 하나 있습니다.

anya nisaya nirōdha karanna ōna. vēdanā nirōdhā passa nirōdhā vēdanā nirōdha upādāna nirōdhā passa nirōdha anna nirōdha karagena yannē mokakda? saṁkhāra pættayi.

그것을 nirodha 해야 합니다. 'phassa nirodhā vedanā nirodho … upādāna nirodho' — 거기서 그치게 하는 것은 무엇입니까? saṅkhāra 쪽입니다.

kriyāva nirōdha karanna bæhæ. kriyāva nirōdha karanavā nam nirōdha māvennē. ēka ihame nirōdhayē ditna nirōdhayēdī tiyennē saṁskāra nirōdhaya siyalu ākārayen nirōdhayaṭa samavadina samāpattiyaṭa samavadinavā. samāpattiyaṭa samavadina ē samāpattiya innakam ara karma nirōdhayi. karmayat kriyātmaka nǣ.

행위 자체는 그치게 할 수 없습니다. 행위를 그치게 한다면 그것은 nirodha samāpatti입니다. 그 nirodha에 있는 것은 saṅkhāra nirodha입니다. 모든 면에서 그침에 드는 samāpatti에 들어, 그 samāpatti에 머무는 동안 kamma가 그칩니다. kamma도 움직이지 않습니다.

rahatan vahansē piyeva innakoṭa dænum sahagatava innakoṭa saṁskāra nirō saṁskāraya nisā haṭaganna viññāṇayak tiyenavā. saṁkhāra paṭaccayā viññāṇa saṁkhāra hētu saṁskāra hētuva haṭaganna viññāṇayak tiyena saṁskāra nætnam ē viññāṇaya ne viññāṇa paccayā nāma rūpa viññāṇa hētu onna hētu paṭicca samuppādaya

arahant가 깨어 알아차리며 지낼 때는 saṅkhāra가 그쳐 있습니다. saṅkhāra 때문에 생기는 viññāṇa가 있습니다. 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ', 곧 saṅkhāra를 까닭으로 viññāṇa가 생깁니다. saṅkhāra가 없으면 그 viññāṇa도 없습니다. 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ', viññāṇa를 까닭으로 — 이것이 까닭으로 이어지는 paṭicca samuppāda입니다.

anna paṭicca samuppādayan kayēdī ven venavā. paṭicca samuppādaya paricca vena hæṭi penavā. hētu vena hæṭi pennanavā.

거기서 paṭicca samuppāda가 갈라져 보입니다. 어떻게 기대어 일어나는지, 어떻게 까닭이 되는지 보여 줍니다.

saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ saṁkhāra hētukam viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ viññāṇa hētu nāma rūpa paccayā salāyatanaṁ nāma rūpa hētu salāyatana paccayā passō salāyatana hētukō pasa paccayā vēdanā pasa hētukak vēdanā paccayā taṇhā vēdanā hētuk taṇhā paccā upādāna taṇhā hētukak upādāna paccayā bhava upādāna hētu bavō otana dækam hētu venavā. hētu saṁkhāra

saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, saṅkhāra가 까닭. viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, viññāṇa가 까닭. nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, nāmarūpa가 까닭. saḷāyatana paccayā phasso, saḷāyatana가 까닭. phassa paccayā vedanā, phassa가 까닭. vedanā paccayā taṇhā, vedanā가 까닭. taṇhā paccayā upādānaṃ, taṇhā가 까닭. upādāna paccayā bhavo, upādāna가 까닭. 거기서 까닭이 되는 것이 보입니다. 까닭은 saṅkhāra입니다.

itin ē hētuva bindot avidyā patyā saṁkhārā kiyana avidyā kiyana hētuva binnot avidyā pattayen yam saṁskārayak haṭagannat dæn saṁskāra nirōdhayi. saṁskāra avudyā patten haṭagatta saṁskārayangē yam viññāṇayak haṭagatta nam dæn ēkat nirōgayi. mokada hētuva væṭīma

그러니 그 까닭을 깨뜨리면, 'avijjā paccayā saṅkhārā'에서 avijjā라는 까닭을 깨뜨리면, avijjā를 조건으로 생기던 saṅkhāra가 이제 그칩니다. avijjā를 조건으로 생긴 saṅkhāra에서 생긴 viññāṇa가 있다면, 이제 그것도 그칩니다.

dæn ēkat nirōgayi. mokada hētuva væṭīma saṁskārayen haṭagannā vū viññāṇayat ē hētuva haṭaganna nāma rūpat ē hētuva haṭagatta harāyatanat ē hētuva haṭaganna sparśa ē hētuven haṭaganna vēdanat oya ākārayen gihillā oya hētu taramparāva næti vena ekak næti karapu saṁskāra hētu næti karapuhama okkoma kara saṁskāra nirōdhayen paṭan gena saṁskārayen haṭaganna jāti nirōdhaya venavā. saṁskārayen haṭaganna jāti tamayi upatti jātiya. ēka nirōdha karaganna.

까닭이 무너졌기 때문입니다. saṅkhāra에서 생기는 viññāṇa도, 그 까닭으로 생기는 nāmarūpa도, saḷāyatana도, phassa도, vedanā도 그렇게 이어져, 까닭의 사슬이 없어집니다. saṅkhāra라는 까닭을 없애면 saṅkhāra nirodha에서 시작해 saṅkhāra에서 생기는 jāti가 그칩니다. saṅkhāra에서 생기는 jāti가 바로 upapatti jāti입니다. 그것을 그치게 합니다.

menna mēka tā paṭicca samuppādaya nirōdhayen karannē. hæbæyi jīvat velā inna rahatan vahansēt yanavā enavā, kanavā, bonavā, okkoma karanavā hæṭa velak siddha karanavā. pāpa pætta nemeyi. yahapat pættē tiyenavā tæna karagena innavā. malavut paha karanavā yanavā. avaśa dēval hæma deya ha karanavā katā paha karanavā. iriyāva pavatvanavā. mē okkoma karanavā. ma æn̆da karannē. anna ara karma jātiya. uppatta jātiyaṭa hētu giyā.

이것이 paṭicca samuppāda의 그침으로 이루어지는 일입니다. 하지만 살아 있는 arahant도 오가고, 먹고 마시고, 모든 일을 합니다. 많은 일을 합니다. 나쁜 쪽이 아니라 좋은 쪽에 머물며 지냅니다. 뒤를 보러도 가고, 필요한 일을 다 하고, 말도 하고, 몸가짐을 이어 갑니다. 이 모든 것을 합니다. 그것이 kamma jāti입니다. upapatti jāti의 까닭은 사라졌습니다.

upari vena mēka tamayi

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

etakoṭa nirōdha kaḷē mokakda saṁskāra nirōdhayen haṭagatta saṁskāra pattayen haṭagatta parima pādaya nirōdha vuṇā. namut cakkhuṁca paṭicca rūpaya uppattiya cakkhu viññāṇa sinnaṁ saṁgati passava passa paccayā vēdanā vēdanā paccayā taṇhā taṇhā paccayā upādāna dæn otana kiyannē rahatan vahansēṭa yanavānam oyaṭa venas pætta. mokada kinṭi

그러면 무엇이 그쳤습니까? saṅkhāra의 그침으로, saṅkhāra를 조건으로 생긴 paṭicca samuppāda가 그쳤습니다. 그러나 'cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā upādānaṃ'에 대해 말하자면, arahant에게는 그것이 다른 쪽으로 흐릅니다.

yanavānam oyaṭa venas pætta. mokada kinṭi pattava patta pacā vēdanā kusala pat allagena eka vēdanā patyā taṇhā kiyana eka hē vēdanā paccayā pasāda pasāda patyā adhimukhō adhimukha paccayā bhava bhava pacyā jāti ē jātiya bhavayaṭa ævidi hanam bhavaya melōda labannā vū jātiya patkr̥ta jātiya matu upadina jātiya nēda ēkā uppīnna karma bhava anna karma bhavaya tuḷa jīvat venavā hon̆daṭa ta

왜냐하면 'phassa paccayā vedanā'에서 좋은 쪽을 붙잡아, 'vedanā paccayā taṇhā' 대신 'vedanā paccayā pasādo, pasāda paccayā adhimokkho, adhimokkha paccayā bhavo, bhava paccayā jāti'가 되기 때문입니다. 그 jāti와 bhava는 이 생에서 얻는 jāti입니까, 앞으로 태어날 jāti입니까? 이 생의 것, kamma bhava입니다. kamma bhava 안에서 잘 살아갑니다.

anna karma bhavaya tuḷa jīvat venavā hon̆daṭa ta uppatti bhavaya tiya nirōdha karapu nisā uppattiyanna hētuvak mirōta innavā. pūjā karanavā. pahan pūjā karanavā. baṇa kiyanavā. ehenam dharma dēśanāva okkoma karanavā. anit ayaṭa avavādanā karanavā. okkoma karagena innavā. hæbæyi upadivanna ēka

upapatti bhava를 그치게 했으니 태어남의 까닭이 없습니다. 그래도 살아갑니다. pūjā를 올리고, 등불 pūjā를 올리고, dhamma를 설합니다. dhamma 설하는 일을 다 하고 남에게 가르침을 줍니다. 모든 것을 하며 지냅니다. 하지만 다시 태어나지는 않습니다.

mokada hētuva? ara avidyā paccayā saṁkhārā kiyana eka mē agē kusala mūla paccā saṁkhāra kiyana eka agē. akusala mūla paccā saṁkhārak kiyana ekāvagē kusala mūlat næha akusala mulat sātān vahansē ehenam ē deken haṭaganna saṁskāra næha. ēka nirōdhayi.

왜 그렇습니까? 'avijjā paccayā saṅkhārā'는 'kusala mūla paccayā saṅkhārā', 'akusala mūla paccayā saṅkhārā'와 같은 것입니다. arahant에게는 kusala mūla도 akusala mūla도 없습니다. 그러니 그 둘에서 생기는 saṅkhāra가 없습니다. 그것은 그쳤습니다.

ehenam rahatan vahansēṭa haṭaganna monavada? melova haṭagena tiyena vipākaya nisā haṭagatta æsak. vipāka vaśayen genadena rūpayak. vipāka vaśayen oya dekē gatta vēgayama oya nisā haṭagannā vū sōpadiśētaya tiyenavā. sō upadiyē.

그러면 arahant에게 생기는 것은 무엇입니까? 이 생에 생긴 vipāka 때문에 생긴 눈, vipāka로 주어지는 rūpa — 그것으로 생기는 sa-upādisesa가 남아 있습니다.

anna ē nisā hataganna āpu mātrayak tiyenavā. madha uppattiya api kara denna eka hētu vennē næ. melova jīvat vīmaṭa avaśya karana ōnakamak tiyenavā. anna ē tiyena āsvāda mātraya tiyenavā. ē mātraya nisā tamayi ē bhava mē ara vidi uppatti bava karma bavaya pavatinnē. karma bava tiyena pitapādaya kriyātmaka kiyana ēga

그 때문에 생겨난 어느 만큼의 것이 있습니다. 그것은 앞날의 태어남의 까닭이 되지 않습니다. 이 생을 살아가는 데 필요한 것은 있습니다. 그만큼의 assāda가 남아 있습니다. 그만큼 때문에 kamma bhava가 이어지고, kamma bhava의 paṭicca samuppāda가 움직입니다.

menna mēken api etana tērum ganna ōnē paṭicca samuppādaya hētu penna yanakoṭa oya hæma venasakma oya dakinna ōnē ehema dækalā tamayi etanin tērum araganna ōnē mē mona paṭicca samuppādayada mē jātiya pahaḷa vennē kumana paṭicca samuppādaya kiyana eka melō jāti pahaḷa vennē mona paṭicca samuppādaya

여기서 우리가 알아야 할 것은, paṭicca samuppāda의 까닭을 살필 때 이 모든 다름을 보아야 한다는 것입니다. 그렇게 보고 나서야 '이것은 어떤 paṭicca samuppāda인가, 이 jāti는 어떤 paṭicca samuppāda로 일어나는가, 이 생의 jāti는 어떤 paṭicca samuppāda로 일어나는가'를 알 수 있습니다.

melava puṇya jāti melava pāpa jāti pahaḷa venavā. satpuruṣayā kiyanavā asatpuruṣayā kiyanavā. melova dīlā tiyenna puḷuvan. satpuruṣayā dakinavā asatpuyā dakinavā. etakoṭa akusala mūla patyā saṁkhāra saṁkhāra patyā viññāṇaṁ kiyalā āpariya pasatpuya pahaḷa venavā. peḷa mūla paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇa kiyana siddhā ki melava satpuruṣaya pahaḷa venavā.

이 생에서 puñña jāti도 pāpa jāti도 일어납니다. sappurisa라고도 하고 asappurisa라고도 합니다. 이 생에서 그렇게 될 수 있습니다. sappurisa도 보고 asappurisa도 봅니다. 'akusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로 asappurisa가 일어나고, 'kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로 이 생에서 sappurisa가 일어납니다.

ē melova tiyennē satpuruṣa asatpuruṣa vidyāmāna jātiya.

이 생에 있는 것은 눈에 보이는 sappurisa, asappurisa의 jāti입니다.

satpurula dēvatāvayek enna satpuru guṇayek enna uppattiyak labanna hēturaya pahaḷa venavā nam anna etanadi pahaḷa vena saṁskārayak tiyenavada avidyā paccayā saṁkhāra kiyana eka venakoṭa prama mokada etana tiyenavā avidyāva upata viśraya venavā.

착한 deva로, 착한 존재로 태어날 까닭이 일어난다면, 거기서 일어나는 saṅkhāra는 'avijjā paccayā saṅkhārā'입니까? 거기서는 avijjā가 upanissaya가 되기 때문입니다.

etana tiyennē avidyā patyā saṁkhārak avidyā pattayen saṁskāra venavā kiyana eka avidyāva tiyennē pāpa dharmaya puññābhi saṁkhāraya samaga yedenna bæ.

거기 있는 것은 'avijjā paccayā saṅkhārā', avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 된다는 것입니다. 그런데 avijjā는 pāpa dhamma여서 puññābhisaṅkhāra와 함께 묶일 수 없습니다.

yedanē vaṭaginavā niśraya bhaya muku gahanē vaṭina upakambhaka kiyannē. ēkaṭa sambandha karana ekak. ēvaṭa upatkambhaka vena pattiyak enavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

etakoṭa avidyāvē upamariya pat venavā. upamaraya kiyalā kiyannē pættakena patya venavā. ēka tiyenna bæ.

그때 avijjā는 upanissaya paccaya가 됩니다. upanissaya란 옆에서 조건이 되는 것입니다. 안에 함께 있을 수는 없습니다.

ē nisā kusala sitaṭa hō kusala kusala sitaṭa kusala mūla paṭṭā saṁkhārak kiyalā enavā nam ē saṁskāra hadanakoṭa ē saṁskārayaṭa anna pættaka nam upanisiriya sampattaya dī gat. etakoṭa upaskambhaka balen upanisarayaka nēvā. upanisrayen mē pratyaya labalā ēken haṭagannavā. puṇya saṁskāraya

그래서 kusala citta에 'kusala mūla paccayā saṅkhārā'가 올 때, 그 saṅkhāra를 지으면서 옆에서 upanissaya 조건을 줍니다. 받쳐 주는 힘으로 upanissaya가 되어, upanissaya로 이 조건을 받아 puñña saṅkhāra가 생깁니다.

puṇya saṁskāraya yaṭut velā tiyennē. puṇya caitasati karanavā. avidyāva pāpa caitasatika yanavā. avidyāva paṭaka in̆dalā upanitrayak labā vuṇā. niśraya vuṇē nistraya vunot ē siddhaya ætulē caitasika tiyanna.

puñña saṅkhāra가 생긴 것입니다. puñña cetasika들이 일합니다. avijjā는 pāpa cetasika들과 함께 갑니다. avijjā는 옆에서 upanissaya를 준 것입니다. 만약 nissaya였다면 그 citta 안에 cetasika로 있었을 것입니다.

upanitraya kiyannē pættakena denna hugalak vitaraganna ōka śaktiyak egena dunnā. ē dē hædenna. jīvat vena āsāva tiyenavā. ē āsāvaṭa pinak hapaṭa ban̆dinavā. pættaka udavvadunavā.

upanissaya는 옆에서 힘을 보태 주는 것입니다. 그것이 생기도록 힘을 대어 준 것입니다. 살고 싶은 바람이 있고, 그 바람에 puñña가 묶입니다. 옆에서 돕는 것입니다.

menna mēkaṭa kiyanavā. anantara samantara kiyana pratya samanantara kiyana pratya dekakin mēkaṭa nidenavā kiyalā.

이것을 anantara와 samanantara라는 두 paccaya로 받쳐진다고 말합니다.

anantara kiyana vacanaya hatarak nætuva kiyiyat adahas gānna. aduvadī vigraha karanavā ōka hatarakna kiya adahasa dānna. anantara kiyana ekē arthaya ōkaṭa an kiyannē āhāra. an toraka ara kiyannē āhārayak yantaṭa tirenavā. āhārayak āhārayakaṭa pira vunot an antara venavā. ēka tamayi niśraya pattiya kivvē. niśraya karaganna. ē cittakṣaṇaya ætulema citta cakṣaṇaya kiyannē ēka aḍanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya samāntara samantara patyenavā. samahārayak ē væḍaṭa avaśya dē karanna avaśya karana deyak. ēkaṭa antargatiyak gatten mukhu deyak. ehin anantara pattiyayi samanantara pattiyayi kiyana praśnē deka hæma cittakṣaṇa dekak katāma tiyenavā.

samanantara paccaya는 그 일에 필요한 것을 해 주는 데 필요한 것입니다. 그래서 anantara paccaya와 samanantara paccaya라는 두 가지는 모든 citta 찰나 둘 사이에 있습니다.

epa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kena balanna ōnē mē ākārayen abhadyan kiyāpu vistaraya.

Abhidhamma에서 이렇게 말한 풀이를 보아야 합니다.

ekin ekaṭa hētu vena hæriphala hētuva phalayak venavā. ē phalaya tava hētu venavā. oyanam katāvaṭa vigraha karalā dænagattā. kusala māgayak hædinnē kohomada? akusala māgayak hædinnē kohomada ē vagēma hētuphala yedennē kohomada? ārya mārgayaṭa hētuphalaya yediennē kohomada mē kāraṇā dænaganna ōnē. paricca samuppādaya kiyalā hoyāganna kihama oya kiyana krama katāval muladī okkoma tiya dænagena tiyenna ōnē.

하나가 다른 하나의 까닭이 되는 모습 — 까닭이 열매가 되고, 그 열매가 또 까닭이 됩니다. 이것을 이야기로 풀어 알았습니다. kusala의 길은 어떻게 생기는가? akusala의 길은 어떻게 생기는가? hetu-phala는 어떻게 맞물리는가? ariya magga에는 hetu-phala가 어떻게 맞물리는가? 이것들을 알아야 합니다. paṭicca samuppāda를 찾으려면 이런 길들을 처음부터 다 알고 있어야 합니다.

dæn ē kiyannē ēka anukūlava ēkaṭa matak karaganna ōnē. oya cakraya

곧 그것에 맞추어 그 바퀴를 떠올릴 수 있어야 합니다.

itin saṁkāna paccayā viññāṇaṁ kiyana vacanaya api oyā ākārayen vigraha kaḷā. kusala mūla paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇa mona viññāṇayada? kusala viññāṇa dæn api mūla siddhāntaya dunnahama ēkaṭa gæp karagena apiṭa avaśya dē balāganna ōnē.

그래서 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라는 말을 우리는 그렇게 풀었습니다. 'kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ' — 어떤 viññāṇa입니까? kusala viññāṇa입니다. 바탕이 되는 원리를 주었으니, 거기에 끼워 맞추어 필요한 것을 보아야 합니다.

ara viññāṇaya puvē saṁskāra puṇya vēda viññāṇa puṇya vēda saṁskāra apaya vēda viññāṇa a puṇya vēda saṁskāra āniñāti vēda viññāṇa ānijāti vēda mē katāvak tiyenavā balamu katāvak saṁkhāra patyā viññāṇa kiyana ekayi siddhāntaya puṇya puṇya saṁkhāra patyā puṇya viññāṇa apuya saṁkhāra patiyā puṇya viññāṇa āniṁjāpi saṁkhāra pattiyā āniñaṁjāpati viññāṇa anna kǣlla dāgena balāganna avaśya karana koṭa dāganna

그 viññāṇa는 — puñña saṅkhāra면 puñña viññāṇa, apuñña saṅkhāra면 apuñña viññāṇa, āneñja saṅkhāra면 āneñja viññāṇa, 이런 이야기가 있습니다. 원리는 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'입니다. puñña saṅkhāra paccayā puñña viññāṇaṃ, apuñña saṅkhāra paccayā apuñña viññāṇaṃ, āneñjābhisaṅkhāra paccayā āneñja viññāṇaṃ — 그 조각을 끼워 보고, 필요할 때 끼워 넣으십시오.

ehenam akusala mūla paṭiyā saṁkhārā kiyana eka visvāha karanna. akusala mūla paṭiyā akusala saṁkhāra akusala saṁkhāra paṭiyā akusala viññāṇa akutala viññāṇa paṭiccā akusala nāma rūpayi. dæn ohoma yanna ōnē kavuda? akusala nāmarūpa patyā akusala salāyatana ānna ekaṭa paṭicca samuppādaya arthaya tōraganna puḷuvan. akusala salāyatana paṭiya akusala ipatta akusala viparśa paṭiya akusala vēdanāva ehaṭa etana akusala taṇhā akusala upādāna akusala bava akusala jātiya ē gæna kusala mūla paccayā

그러면 'akusala mūla paccayā saṅkhārā'를 풀어 봅시다. akusala mūla paccayā akusala saṅkhārā, akusala saṅkhāra paccayā akusala viññāṇaṃ, akusala viññāṇa paccayā akusala nāmarūpaṃ. 이렇게 가야 합니다. akusala nāmarūpa paccayā akusala saḷāyatanaṃ — 이렇게 하면 paṭicca samuppāda의 뜻을 골라낼 수 있습니다. akusala saḷāyatana paccayā akusala phasso, akusala phassa paccayā akusala vedanā, 그다음 akusala taṇhā, akusala upādāna, akusala bhava, akusala jāti.

bava akusala jātiya ē gæna kusala mūla paccayā saṁkhārak kusala mūla paccayā saṁkhārak kiyana eka kusala mūla paccayā kusala saṁkhārak kusala saṁkhāra paccayā kusala viññāṇa kusala viññāṇa paccayā kusala nāma rūpa kusala nāma rūpa paccayā kusala salāyatana kusala salāyatana na paccayā kusala vippatta kusala ipattaṇa pacak kusala vēdanā kramita

그리고 'kusala mūla paccayā saṅkhārā'는 — kusala mūla paccayā kusala saṅkhārā, kusala saṅkhāra paccayā kusala viññāṇaṃ, kusala viññāṇa paccayā kusala nāmarūpaṃ, kusala nāmarūpa paccayā kusala saḷāyatanaṃ, kusala saḷāyatana paccayā kusala phasso, kusala phassa paccayā kusala vedanā, 이런 차례입니다.

mē kusala ṭika lōka pampati gattot puṇya kiyana eka tamayi dæn oka kusala kiyalā kiyannē. niyama kusala nam āryaṣṭhāṁgika mārgaya

이 kusala들을 세간의 뜻으로 받아들이면, 여기서 kusala라고 하는 것은 puñña입니다. 참된 kusala는 ariya aṭṭhaṅgika magga입니다.

mē puñya haṁkāra patyā puṇya viññāṇaṁ puṇya viññāṇa patyā puṇya nāma rūpaṁ puṇya nāma rūpa pattak puṇya salāyatana puṇya salāyatana pattak puṇyapassa puṇyapasa pattayā puya vēdanā puṇya vēdanāpa pattayā puṇya taṇhā puṇyaṁ vēdanāpa puṇya prasādō puṇya prasāda pattak puṇya adhimukkhō puṇya adhimukha pattayā puṇya bavō puṇya bava pattiyā puṇya jātiya puṇa jātiya upan daraganna hætaya ekkanā upanna puṇi saṁskāraya apu jātiya upanna ekkenā apuṇisaṁskāraya

puññābhisaṅkhāra paccayā puñña viññāṇaṃ, puñña viññāṇa paccayā puñña nāmarūpaṃ, puñña nāmarūpa paccayā puñña saḷāyatanaṃ, puñña saḷāyatana paccayā puñña phasso, puñña phassa paccayā puñña vedanā, puñña vedanā paccayā puñña pasādo, puñña pasāda paccayā puñña adhimokkho, puñña adhimokkha paccayā puñña bhavo, puñña bhava paccayā puñña jāti. puñña jāti에 태어난 이는 puñña saṅkhāra로, apuñña jāti에 태어난 이는 apuñña saṅkhāra로 태어난 것입니다.

āniṁjābhi jātiya pannana upadinnē āniṁjāgē saṁkhāra. āniṁjāgē saṁkhāra kiyannē arūpa saṁskāra. arūpa saṁkhārayan arūpa jātiya. ēka anijā jātiya.

āneñja jāti에 태어나는 이는 āneñja saṅkhāra로 태어납니다. āneñja saṅkhāra란 arūpa saṅkhāra입니다. arūpa saṅkhāra로 arūpa jāti가 됩니다. 그것이 āneñja jāti입니다.

dæn hæmēma jātiyak pahaḷa vennē mokenda kiyalā okkamaṭa balanna ōnē. jātiyak pahaḷa vennē saṁskāraya. saṁskārayak pahaḷa vennē avidyāva.

이제 모든 jāti가 무엇으로 일어나는지 다 살펴보아야 합니다. jāti는 saṅkhāra로 일어나고, saṅkhāra는 avijjā로 일어납니다.

melō jātiyak pahaḷa viddā oya kiyana avidyāva balapāna avasthāvaka tiyenavā pætta rahatan vahansēgē melō jātiyak tiyenavā. cakkuṁca pacca rūpayaṭa uppatta cakkhu viññāṇan ādī vaśayen ganna kramayak tiyenavā. ēka virēṭigæna paṭicca samuppādaya kriyātmaka kiyana katāva ohoma dænaganna ōnē.

이 생의 jāti가 일어날 때 그 avijjā가 힘을 쓰는 경우가 있고, 다른 쪽으로 arahant에게도 이 생의 jāti가 있습니다. 'cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ' 하는 식으로 받는 길이 있습니다. paṭicca samuppāda가 움직인다는 이야기는 이렇게 알아야 합니다.

itin viññāṇaya pahaḷa venakoṭa anna viññāṇayak pahaḷa vena hæda citta manō mānasa hadaya pannata manō manāyatana manīndriya viññāṇaya viññāṇayak kanna ōna anna viññāṇaya skandhayak enaekak āvā.

그러면 viññāṇa가 일어날 때, viññāṇa가 일어나는 모습은 — citta, mano, mānasa, hadaya, paṇḍara, mano, manāyatana, manindriya, viññāṇa. 그렇게 viññāṇa khandha가 하나 왔습니다.

dæn issellāma ārambhaṇa viññāṇa lagganaṁ cittā aramuṇa dænenavā ṭa kava gattē. mē cittakṣaṇaya uppāda avasthāvayi mē kiyannē.

맨 먼저 'ārammaṇa vijānana lakkhaṇaṃ cittaṃ', 대상이 알아질 뿐입니다. 이것이 citta 찰나의 uppāda 단계입니다.

dæn mē viññāṇaya vigraha karanna kiyannē. viññāṇa kiyana eka vigraha karaganna viññāṇayak hæṭīma ārambha venakoṭa cakkhunta paṭicca rūpayaṭa upadi cakkhu viññāṇaṁ ādī vaśayen kivvā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kivvat viññāṇayakaṭa issellāma tērennē viññāṇaya pahaḷa venakoṭa viññāṇaya mulak tiyenavā. ēka tamayi citta avasthāva

이제 viññāṇa를 풀어 봅시다. viññāṇa가 생겨나기 시작할 때, 'cakkhuñca paṭicca …'라고 하든 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라고 하든, 먼저 알아야 할 것은 viññāṇa가 일어날 때 그 시작점이 있다는 것입니다. 그것이 citta 단계입니다.

citta avasthāvēdī aramuṇa dænenavā vitarayi. ārammaṇa vijānanayak pamaṇayi tiyennē. ehena tava hita tōragattē næha. ē hita han̆dunāgattē nǣ ta mūla mātrayaṭa āvā.

citta 단계에서는 대상이 알아질 뿐입니다. ārammaṇa vijānana만 있습니다. 아직 마음이 고르지도, 알아보지도 않았습니다. 바탕의 최소한에 왔을 뿐입니다.

anna ēkē mūla mātraya sparśa vēdanā, saṁgnā, vēdanā, ēkagratā jīvitayē diva manasikārak kiyalā oya poṭṭa ōkē tiyenavā. taracitu sādhāraṇa hatara etana sparśa kivvē etana vēdanā kivvē. ē æhæ yamkisi hitak pahaḷa venakoṭa ē hita pahaḷa vīmē ārambhayēdīma æhæṭa rūpaya sparśa venavā. kanṭa satyaya sparśa venavā, divaṭa rasaya sparśa venavā. nāsayaṭa gandhaya sparśa venavā. kayaṭa pahasa sparśa venavā. manaṭa dharma sparśa venavā. menna mē sparśa mātraya aragena tamayi kivvē. sparśa kayisatikī kiyalā. ē sparśa mārya dænagattā. anna ēkaṭa kiyanavā vēdanā tanasiya kiyalā itarayi. ē ārambhaka sparśa mātrayen dænaganna eka. ē mātraya

그 바탕에는 phassa, vedanā, saññā, cetanā, ekaggatā, jīvitindriya, manasikāra라는 일곱이 있습니다. sabbacitta sādhāraṇa입니다. 거기서 phassa, vedanā라고 한 것은 이렇습니다. 어떤 마음이 일어날 때, 일어나는 바로 그 처음에 눈에 형상이 닿고, 귀에 소리가 닿고, 혀에 맛이, 코에 냄새가, 몸에 감촉이, 마음에 dhamma가 닿습니다. 이 닿음만을 두고 phassa cetasika라고 합니다. 그 닿음을 알아차린 것, 처음의 닿음만으로 아는 것을 vedanā cetasika라고 할 뿐입니다.

saṁgnā caikati kiyalā etana pahaḷa vennē. ē dænagatta sparśa mātrayen dænagatta dē han̆dunāgannē. ēn ehā deyak han̆dunāgattē næhæ. ēka hon̆da naraka han̆durannet næhæ. ēka kalin siddha han̆duranna næha. ehema deyak kava gattē næhæ. ēka tava muvenakoṭa

거기서 saññā cetasika가 일어납니다. 닿음만으로 알아진 것을 알아봅니다. 그 너머의 것은 알아보지 않습니다. 좋고 나쁨도 가리지 않고, 앞서 있었던 일도 알아보지 않습니다. 그런 것은 아무것도 받아들이지 않았습니다.

gattē næhæ. ēka tava muvenakoṭa anna mū mūlārambhayēdī dænīm mātraya dænagannavā dænīm mātraya han̆dugannavā. vēdanā saṁgnā sparśa mātraya dænagannavā. anna sparśa mātraya karma dēva haṭagannavā. etakoṭa sparśa vēdanā taṇhā etakoṭa ē cittaya tanannā cētanā mātraya ēkat ē sparśa mātraya hadagatta eka hadana cētanā mātraya ēkāgrā etana ēkāgra karalā tiyenavā.

그 맨 처음에는 앎 그 자체만 알고, 앎 그 자체만 알아봅니다. vedanā, saññā는 닿음만큼만 압니다. cetanā도 그 닿음을 받아 짓는 최소한의 cetanā입니다. ekaggatā는 거기서 하나로 모아 줍니다.

ehārāve jīvitaya indriya etana jīvat kara manasikāraya manasin oya ṭika dakinavā. kisikāra karanavā kiyannē manasin nagāgena yanavā. menna mē kiyana kāraṇā sarvacitta sādhāraṇā haṭagatta paḷaveni avasthāva siddha cittayak vitarayi saṭahanak vitarayi. saṭahan vunā nisak saṭahan tanuva bæhæka kisima tiyennē næ tava nǣ cittaya ārakṣana cittayaka uppāda avasthāva onna oya avasthāva kiyanna citta avasthāva kiyalā.

jīvitindriya는 그것을 살려 두고, manasikāra는 마음으로 그것들을 봅니다. manasikāra란 마음으로 이끌어 가는 것입니다. 이렇게 sabbacitta sādhāraṇa가 생긴 첫 단계가 이루어집니다. citta일 뿐, 하나의 자국일 뿐입니다. 자국 말고는 아무것도 없습니다. citta의 uppāda 단계입니다. 이 단계를 citta 단계라고 합니다.

dæn otanin gatta kava saṭahana mokakda kiyalā īḷan̆gaṭa īḷan̆ga cittagamanavā. oya citta kriyāvē liyanavā hæn̆gilā mokakda mē saṭahana anna mænagattā. anna ehā rūpayak rūpa saṭahanak mē śabda saṭahanak mēkē gandha saṭahana mē rasa saṭahanak mē sparśana anna gatta koṭasa deveni vatāva mænna manō vuṇā.

이제 거기서 받은 자국이 무엇인지, 다음 citta가 '이 자국이 무엇인가' 하고 잽니다. 재어 보았습니다. 이것은 형상의 자국, 이것은 소리의 자국, 냄새의 자국, 맛의 자국, 감촉의 자국. 받은 부분을 두 번째로 잰 것이 mano가 되었습니다.

onna manō karagatta citta manō vuṇā. citta næti velā manō vuṇā nēda? cittaya ipaṭiya tava sidi avasthāvak mē ārambhā vitarayi. bandha venakat cittē tiyenavā. ekatu cittaya. etakam mē mūraṇa avasthāva mē yannē manō mænaganna. [ugura kǣrīma]

재어 보니 citta가 mano가 되었습니다. citta가 사라지고 mano가 된 것 아닙니까? 처음은 시작일 뿐이고, 이 단계는 재는 단계, mano입니다. [목 가다듬는 소리]

mænagattaṭa passē ēkat ekāda sambandha vuṇā. anna ayaṭat cētanāva pahaḷa vuṇā māna saṁgnā. deveni avasthāvē pahala vecca cētanāva paḷaveni avasthāvē cētanāva pahaḷuvē aramuṇa dænaganna vitarak. ārammaṇa vijāṇanaya īṭa passē vijāṇanaya karagatta ēvat dænagattā aramuṇa piḷiban̆dava dænagatta dēva dæn cētanā pahaḷa vunā saṁcētanā

잰 뒤에 그것이 이어 붙었습니다. 거기에 cetanā가 일어났습니다, mānasa입니다. 두 번째 단계에서 일어난 cetanā와 달리, 첫 단계의 cetanā는 대상을 알기 위한 것일 뿐이었습니다. ārammaṇa vijānana. 그 뒤에 알아낸 것, 대상에 대해 안 것을 두고 이제 cetanā가 일어났습니다. sañcetanā입니다.

anna etakoṭa kiyanavā citta manō māna saṁva īḷan̆ga avasthāvaṭa vena dæn mēka hita bægatta deyak vuṇā. kāda vuṇā. hitavat vuṇā ēka sadayan vuṇā. anna tava avasthāva sadayanaṭa hadanaṭa passē samāka lōka karagattā. ēka hon̆daṭa pædena pannaraya tiyāgattā. pannaraṁ vuṇā. adayan pannaraṁ kivvē ēkayi.

그래서 citta, mano, mānasa라고 합니다. 다음 단계에서는 이것이 마음이 붙든 것, 정다운 것이 되어 hadaya가 되었습니다. 또 한 단계, hadaya가 된 뒤에 그것을 다듬어 단단하게 했습니다. paṇḍara가 되었습니다. 'hadayaṃ paṇḍaraṃ'이라고 한 까닭입니다.

dæn hadāgatta manasak dæn tiyennē. upan manasa nemeyi. cittakṣaṇaya uppāda avasthāvē tibiyuṇu manasa nemeyi dæn tiyennē. væḍakka api māda karagatta alut hadāgatta eka. dr̥ṣṭiyen bæn̆dagat eka. anna ēkat kaḷā. ē dr̥ṣṭagatava hadāgattā vū dēma dæn hada vuṇā. hadaya.

이제 있는 것은 지어 낸 마음입니다. 태어난 마음이 아닙니다. citta 찰나의 uppāda 때 있던 마음이 아닙니다. 우리가 새로 지어 낸 것, diṭṭhi로 묶은 것입니다. 그것도 했습니다. diṭṭhi에 기대어 지어 낸 것이 이제 hadaya가 되었습니다.

etakoṭa citta manō mānasana hadayanna vunā nam hadayan velā kantiya. manasin cētanā pahaḷa karagatta gahama ēka hāda vuṇā. hāda vunāṭa passē hadayanna vuṇā īṭa passē panna tiyāgattā balavat karagattā piri karagattā.

그렇게 citta, mano, mānasa, hadaya가 되었습니다. 마음으로 cetanā를 일으키자 그것이 정다운 것이 되었고, 그 뒤 hadaya가 되고, 다듬어 단단히 하고 채웠습니다.

manōmana āyatana dæn api aluten mænagatta ekaṭa āyatanayak karaganna

mano, manāyatana — 새로 잰 것을 우리는 āyatana로 만듭니다.

hadāgattā ma āyatanayak bavaṭa pat velā ta ṭikak dūṣaya manī indriyan ēka agattā hada karagattā tavat dūṣaya karana āgatta upadi mē viññāṇa anna āya viññāṇa karagattā gnānayak dæn ægattē gnāna da kævaṭilā gnānayen nam gannē næha opas ik cittaṁ cita navatinavā nisā mehaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ennenna næ ē tattvaya ekmalā dr̥tti iṣṭigata velā tamāgē diṭiya anuva bæhæpu tīraṇa nigamana āsvāda okkomat allagenayi vidilā hitanna. dæn ē jātiya ekak nē mē tiyennē kiyalā. ha næti ekak æti hæṭiyaṭa gattā viññāṇa.

그 상태가 diṭṭhi에 묶여, 제 diṭṭhi대로 내린 판단과 결론과 assāda를 모두 붙잡고 '그런 jāti가 여기 있다'고 여깁니다. 없는 것을 있는 것처럼 받아들였습니다. 그것이 viññāṇa입니다.

ōka gattaṭa passē ōsana in̆dalā ivalā han ēkaṭa anurūpaya atīta anāgata vartamāna tunka ævivā. siyum gana æminuvā. ora ḷan̆ga æminuvā. amalā hiṭan ēkaṭa sambandha karalā ēken balanna paṭan gattā okkoma bhāga dēval. viññāṇak kanna ōna.

그렇게 받아들인 뒤에 거기에 맞추어 과거, 미래, 현재를 붙이고, 미세한 것과 거친 것, 먼 것과 가까운 것을 붙였습니다. 붙여 놓고 그것을 통해 모든 것을 보기 시작했습니다. viññāṇa는 먹어야 합니다.

onna saṁkhāra paccayā viññāṇak kiyana eka siddha vena sāva

이것이 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이 일어나는 모습입니다.

issellāma siddha vennē oya raṭāvaṭa hædilā āganka pakdin kahaṭa gænilā oya viññāṇaskandhayaṭa ennak nægā. anna viññāṇaya næganaṭa passē deveni vatāva viññāṇakandhayaṭa yanavā. pættama padaya viññāṇaṁ hitacca ekaka hon̆da

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna viññāṇakandha venada issara viññāṇa paccā nāma rūpa

viññāṇa khandha가 된 그다음이 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ'입니다.

dæn viññāṇaya yamakin hædunāda ēka āhārayakin jīvat venna ōnē. ē viññāṇaya novaṭa jīvat vennē. ē viññāṇayaṭa ōna ævinnē monavada? ēka yamakinda hæduvē. yam dr̥ṣṭiyakinda ēka hæduvē. yam ladiyakin ēkē bæn̆dunē. ē jātiyaṭa gælapena ē jātiyaṭa nama ēvā ēka āhāra karagannā. hitē kǣna. viññāṇaya kǣna. anna viññāṇaya kanna ōna. kā nāmarū

이제 무엇으로 지어졌든 viññāṇa는 먹이로 살아야 합니다. 그 viññāṇa는 무엇으로 삽니까? 무엇이 필요합니까? 무엇으로 지어졌습니까? 어떤 diṭṭhi로 지어졌고, 어떤 달라붙음으로 묶였습니까? 그 종류에 맞는 것을 먹이로 삼습니다. 마음이 먹고, viññāṇa가 먹습니다. viññāṇa는 먹어야 합니다. 그것이 nāmarūpa입니다.

lōkayē īṭa anukūlava tibennā vū yantāk nirmāṇaya velā mē bāhira lōkeṭa giyē ēvā. abhyantarayen tava matak karalā matu karaganna ēvā hari kiyanavā nam. ē hētuven ēvā āhāra kirenna nævata vārayak balavat karagannavā. viññāṇa paramparāva tiyanna.

세상에서 거기에 맞게 있는 것들, 지어져 바깥 세상에 나가 있는 것들, 또는 안에서 다시 떠올려 끌어올린 것들 — 그것들을 먹이로 삼아 다시 힘을 키웁니다. viññāṇa의 흐름을 이어 가려고요.

anna viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ kiyalā etanama citta kayisika vardhanaya karagannā. ē cittak vardhanaya karalā væḍuvā kayidasikat væḍuvā. nāma rūpaccā salāyatanayak hædǣna inna hadāgattā. ēka tamayi innē. hadāgatta viññāṇaya abhiṭava naṭa dr̥ṣṭiya hadāgena ēkē jīvat venna. āyatanaya karagannā.

그것이 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ'입니다. 거기서 citta와 cetasika를 키웁니다. citta를 키우고 cetasika도 키웠습니다. 'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ' — 머물 곳을 지었습니다. 그것이 머무는 곳입니다. 지어 낸 viññāṇa가 diṭṭhi를 지어 그 안에 살려고 āyatana로 만들었습니다.

dæn ēka sparśa karagena hadāgatta sparśayayida dæn pin lōkē dunna sparśaya nemeyi. lōkē dunna sparśaya araya citta hadanna vitara dæn api vidiha sparśaya dr̥ṣṭiyen hadāgattē ēka anna salāyatana patyā passō kiyannē dr̥ṣṭa sparśaya ara sparśa caitasikaya ārambhayē tibuṇa eka nemeyi.

이제 그것으로 닿습니다. 지어 낸 닿음입니다. 세상이 준 닿음이 아닙니다. 세상이 준 닿음은 그 citta를 짓는 데까지만이고, 지금의 닿음은 diṭṭhi로 지어 낸 것입니다. 'saḷāyatana paccayā phasso'란 diṭṭhi의 닿음입니다. 처음에 있던 phassa cetasika가 아닙니다.

ara suddha citta avasthāvē tibicca caitasika kiyana ipatta caitasa kiyana ē kiyannē. ēka ē avasthāvē hala upan næti velā kiyannē. aturudaha navatayen hadāgatta cittakṣaṇaya giyak karagena āyatanayak hadāgena ēṭa gattā vū ē dr̥ṣṭa sparśa aragena dæn api gaman salāyatana satti yat.

그 맑은 citta 단계에 있던 cetasika, 곧 phassa cetasika는 그때 이미 사라졌습니다. 지어 낸 citta 찰나를 바탕으로 āyatana를 짓고, 거기서 받은 diṭṭhi의 닿음을 가지고 이제 'saḷāyatana paccayā phasso'로 갑니다.

dæn api vidina vēdanāva mokakda vipāka vēdanāva neveda hadāgatta vēdanāva ara uppatta nam cit cittayē ārambhayē ara citta kiyana avasthāva hadanakoṭa læbicca sparśa vēdanā yitta kiya nemeyi mē ēka etana balanna. ēka tana gehilā.

그러면 우리가 겪는 vedanā는 무엇입니까? vipāka vedanā가 아니라 지어 낸 vedanā입니다. citta의 처음, citta 단계를 지을 때 받은 phassa와 vedanā가 아닙니다. 그 점을 보십시오. 그것은 이미 지나갔습니다.

dæn mē pasa pajā vēdanā kiyalā gattē dr̥ṣṭiyen sparśaya karalā gatta dr̥ṣṭi vēdanāva mityā dr̥ṣṭiyē yam ākārayadi dæn ēkē tiyena sparśaya vēdanāva ē ākāraya e kāma kāmaka vēdanāva ē kāmaka vēdanāva dr̥ti vēdanāvak uruma ekaknē uruma vēdanāva piḷiban̆dava hitak ekiṭa dænīma vitarak

여기서 'phassa paccayā vedanā'라고 한 것은 diṭṭhi로 닿아 받은 diṭṭhi의 vedanā입니다. micchā diṭṭhi의 어떤 모양에 따라 거기 있는 닿음과 vedanā가 그 모양이 됩니다. kāma의 vedanā입니다. 그 kāma vedanā는 diṭṭhi의 vedanā입니다. 물려받은 vedanā에 대해서는 그저 앎일 뿐입니다.

piḷiban̆da hitak kiyana dænīma vitarak mama metana tiyennē ehemayi mēka kāma hitak. kāmayak kiyalā dænagiya dænagena anna kāma dr̥ṣṭiya āvā. kāma vēdanāva

그것에 대한 마음이라는 앎일 뿐입니다. '여기 있는 것은 이렇다, 이것은 kāma의 마음이다, kāma다' 하고 알아, 거기서 kāma diṭṭhi가 왔습니다. kāma vedanā입니다.

dæn etakoṭa tamayi kāma taṇhāya vēdanā kaccayā taṇhā anna dr̥ṭtiya nisā kāmaya gattā nam ēka hon̆dayi kiyalā gatta nam ē cittayē haṭagattā vū ēka ara genīvelā hitanna ē taṇhāva hevat etana ælenavā. isparśa ara ēka dēśanā vala ēkē taṇhā karala kiyalā kiyannē ælenavā. anna ēkē upādānayavat ēka bæn̆denavā.

그때 kāma taṇhā, 'vedanā paccayā taṇhā'가 됩니다. diṭṭhi 때문에 kāma를 받아들였다면, 그것이 좋다고 받아들였다면, 그 citta에서 생긴 taṇhā가 거기에 달라붙습니다. 가르침에서 taṇhā라고 하는 것은 달라붙는 것입니다. 그다음 upādāna로 묶입니다.

dæn kāmēdī bæn̆dunē hadāgatta hiṭiyen nisā genak duna vipākayennē nemeyi. genak dunna vipākayama ipadilā genak dunna vipākayen dunna dē apē tiyena mulāva nisā abhirōha hæṭiya hæḍagi væradi ākalpayakin nirmāṇaya karagena ē nirmāṇaya karagattaṭa væradi nirmāṇaya dr̥ṣṭiyakaṭa bæn̆dilā ēken labannā vū sparśayat yēdanāvat aragena ēkē taṇhā upādāna karagattā. ælunā bæn̆dilā.

이제 kāma에 묶인 것은 지어 낸 diṭṭhi 때문이지, 주어진 vipāka 때문이 아닙니다. 주어진 vipāka가 준 것을, 우리 안의 어리석음 때문에 잘못된 마음가짐으로 지어 내고, 그 잘못 지은 것을 diṭṭhi에 묶어, 거기서 받는 닿음과 vedanā를 가지고 taṇhā와 upādāna를 지었습니다. 달라붙고 묶였습니다.

dæn itin genak dunna bava nemeyi apigē ēken hadannē. upādāna paṭciyā bava kiyalā kāma bhavayak lā. ārammaṇa vijānanayak vitarayi nihē. aramuṇu dænīmak vitarayi upāsiyen gerē.

이제 우리가 짓는 것은 주어진 bhava가 아닙니다. 'upādāna paccayā bhavo' — 하나의 kāma bhava입니다. 원래는 ārammaṇa vijānana, 대상을 아는 것뿐이었습니다.

sahabhavaya hadāgattē apē dr̥ṣṭiya eka cittakṣana tuḷa ṭika siddha venavā. uppādayaṭa tiyalā ban̆da vidilā. bhavelā idan kāma jāti kiyavit velā ivara. kāma kiyā velā ivaralā. ēka cittakṣayak nayak. jātiyak pahaḷa karanna. anna melō paṭicca samuppādaya.

bhava를 지은 것은 우리의 diṭṭhi이고, 이 모든 것이 한 citta 찰나 안에서 일어납니다. bhava에서 kāma jāti까지 이미 끝났습니다. 한 citta 찰나 안에서 하나의 jāti가 일어납니다. 이것이 이 생의 paṭicca samuppāda입니다.

dæn melō paṭicca samuppādaya eka cittakṣaṇayak pāsāma oya kramayaṭa væḍenavā. oya avasthāva bala dæn oya kivvē vardhanaya vena avasthāva eka ēket mædi svabhāvayak ēket madhyakṣaya ōkat vibhaṁga karanavā. ōka vibhaṁga karana hambelā gatto paṭicca samuppāda hatarak oya ayin hatarak eka tamayi ṭika sampūrṇa karannē. gæm̆buru kiriuvot tiya tērum nāṭa bæri yanavā. vaṭaha ganna bæri yanavā. ekapāraṭa dānna bæhævaru.

이 생의 paṭicca samuppāda는 citta 찰나마다 이렇게 자라납니다. 지금 말한 것은 자라는 단계입니다. 이것도 나누어 풀 수 있는데, 네 가지 paṭicca samuppāda가 이것을 다 채웁니다. 너무 깊이 들어가면 알아듣지 못하고 붙잡지 못합니다. 한꺼번에 다 넣을 수는 없습니다.

namut dænaṭṭamaṭa ogattā hāma dænagatta hæki cittakṣaṇayak pahaḷa velā paṭicca samuppāda cakriyā kriyātmaka velā yanakoṭa ēka cittakṣaṇayak ætulē. pahaḷa vena avasthāva ikmalā dr̥tti gata vecca ekakaṭa bæhælā hitanna api giyak hadāgena innē ehara. bukti vin̆dina hæra jātiyak pahaḷa karana nirmāṇaya karagatta dr̥ṣṭa jātiyaṭa pahala venna hæ patve næ. hæṭa dekak mityā dr̥ṭtiya æra æralā sammā diṭṭhiya venakan apiṭa oya hadana cittakṣana giyē hadanna næti ōka æli vami vidinnē nætuva ælennē bæn̆dennē nætuva inna bæ.

하지만 지금으로서 알 수 있는 것은, citta 찰나가 일어나 paṭicca samuppāda의 바퀴가 돌 때 그것이 한 citta 찰나 안에서 일어난다는 것입니다. 일어나는 단계를 지나 diṭṭhi에 빠진 것으로 내려가, 우리는 그렇게 지어 가며 삽니다. 예순두 가지 micchā diṭṭhi를 버리고 sammā diṭṭhi가 될 때까지, 우리는 이런 citta 찰나를 짓지 않을 수 없고, 달라붙고 묶이지 않고는 지낼 수 없습니다.

yam mohotakadī anityayi, dukkhayi, anātmayi kiyana mē dharmatāvaya vaṭahāgena īṭa anukūlava dækalā pragnāva vardhanaya karalā pragnāva tuḷin cētanāva deveni karalā pragnāva balavat karagattā nam ē velāvēdī vipāka cittaya genak dena mātraya enakoṭa takasvarami dambha ikkhavē cittaṁ cētana innavā. ehenam ārammaṇa vijānana lakṣanak cittaṁ kiyalā pahaḷa vuṇā. ārammaṇa vijāṇa lakṣaṇaya vitarayi etana tiyenavā.

어느 순간 anicca, dukkha, anatta라는 이 dhamma의 성품을 깨쳐 그에 맞게 보고, paññā를 키우고, paññā로 cetanā를 뒤로 물리고, paññā를 굳세게 했다면, 그때 vipāka citta가 제 몫을 가져올 때 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'으로 머뭅니다. 그러면 'ārammaṇa vijānana lakkhaṇaṃ cittaṃ'으로 일어납니다. 거기에는 대상을 아는 성질만 있습니다.

ē diṭṭhiyen mehāṭa ennenna næ. itin ehenam diṭtaya diṭṭha mattaṁ sutē sutamattāṁ dækīma dækīmak pamaṇayi æhīma æhīmak pamaṇayi. ov dæn itin ōkaṭa api æhīmak æhīmak kiyana eka in̆dalat dækīmak dækīmak kiya in̆dalak mēka arinna bæ.

그 너머로 넘어오지 않습니다. 그래서 'diṭṭhe diṭṭhamattaṃ, sute sutamattaṃ', 보는 것은 보는 것일 뿐, 듣는 것은 듣는 것일 뿐입니다. 그렇습니다. 그런데 '들음, 들음', '봄, 봄' 하고 앉아 있는다고 이것이 풀리지는 않습니다.

api ēka æhīmak vennē kotanainda? æhīmak bavaṭa patvenna væḍa karaganna ōnē. æhīmak æhīmak kiyalā mēka hariyannē næ. dækīmak nam dækīma dækīmak pamaṇayi kiyana tana væḍa hinda væḍa karaganna ōnē.

어디서부터 그것이 그저 들음이 됩니까? 그저 들음이 되도록 공부를 해야 합니다. '들음, 들음' 한다고 되지 않습니다. 보는 것이 그저 보는 것이 되려면 공부를 해야 합니다.

ē san̆dahā karaganna ōnē mokakda pragnāva vaḍanna ōnē. pragnāva vaḍanakoṭa dækīma dækīmak nisa inna ehāṭa deyak nǣha kiyalā væṭahenavā. anityayi, dukkhayi, anātmayi kiyalā dænagena anitya vena hæṭi, duk vena hæṭi, anātma vena hæṭi vigraha karanavā misak. æhīmak æhīmak kiyalā hariyannē næha. ē æhena deyak [hāsyaya] tuḷin apiṭa puḷuvan nam mē æhīmak ārambha vuṇā.

그러려면 무엇을 해야 합니까? paññā를 키워야 합니다. paññā를 키우면 보는 것은 보는 것일 뿐 그 너머에 아무것도 없다는 것이 드러납니다. anicca, dukkha, anatta임을 알고, 어떻게 anicca가 되고 어떻게 dukkha가 되고 어떻게 anatta가 되는지 풀어 보아야지, '들음, 들음' 해서는 안 됩니다. 들리는 것을 통해 [웃음] 우리가 할 수 있다면 — 이제 들음이 시작되었습니다.

mokakda mē æhīma? athæralā yanna bæhæ. ēka dakinna ōnē. āśvādaya dakinna ōnē. ādī nemeyi dakinna ōnē. nissaraṇaya ē anuva yanna ōnē. udayaṁgamē attaṁgamayi dakinna ōnē. mēka udā vunē mehemayi. kohomada mē bayinnē? æyi mē bayinnē? mokakda etana siddhiyē? dvēśa cittayen nægilā. nætnam dvēśa viññāṇayak pahaḷa velā ēken karannā vū væḍapiḷi etana kriyātma vægē hæṭi nēda.

이 들음은 무엇입니까? 그냥 내버려 둘 수 없습니다. 그것을 보아야 합니다. assāda를 보고 ādīnava를 보아야 하며, 그에 따라 nissaraṇa로 가야 합니다. 일어남과 사라짐을 보아야 합니다. 이것은 이렇게 일어났다, 어떻게 욕을 하는가, 왜 욕을 하는가, 거기서 무슨 일이 일어났는가. dosa citta로 솟아올랐거나, dosa viññāṇa가 일어나 그것으로 하는 일들이 거기서 돌아가는 모습 아닙니까?

itin nam taraha āpuvahama hæṭiyanē. kāraṇayi tarahāvot oya vidiha

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

bahina maṭṭamaṭa darā nikan inna bæn̆dunot bana maṭṭamaṭa vardhanaya vena nam ē taraha pira velā piṭa velā hiṭan ara hariyaṭa ara degoḍa saralā yanavā vāgē mēka velāva in̆da mi velā vacanayen pida karana maṭṭama neve oya maṭṭama kāṭavat kavurut kohomanē āvot tiyannē

가라앉을 만큼에서 붙들고 있으면 괜찮지만, 넘칠 만큼 자라면 그 성냄이 가득 차 넘쳐, 마치 강물이 양쪽 둑을 넘어 흐르듯, 말로만 하는 정도를 넘어섭니다.

īṭa passē dakkanavā alin gahanna kāṭat āvēśaya dæn uturannaṭa balanna gattat ehema madi dæn piṭāṭa gannavā. væḍi velā kayak kriyātmaka venavā. oya poḷu aragena dan̆galanna oya pihi aragena dan̆galannē mokada? dvēśaya pirāra karalā

그 뒤에는 무엇이든 들고 때리려 하는 격분이 일어나고, 끓어 넘치기 시작하면 그것으로도 모자라 밖으로 나옵니다. 몸이 움직입니다. 몽둥이를 들고 날뛰고 칼을 들고 날뛰는 것은 왜입니까? dosa가 넘쳤기 때문입니다.

mahā vihāra pirāraganna kiyalā. ē dvēśaya gæṭi. oya oya dvēśaya maṭa ēka tibuṇā nam ananta saṁsāraya malat āvā nam mamat midilā tiyenavā. kavudaṭa hari ēvā karalā tiyeenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mokada oya paḍa nokaḷa kenek næha. ananta saṁsāra gamana enakoṭa dvēśaya piḍāra galapāvē koccarada? kavuda ehema næti kenek? bōsatāṇan vahansēṭat dvēśaya pitanṭa karalā hiṭan ævidilā. vinīgē kon̆dilā.

그런 짓을 하지 않은 이는 없습니다. 끝없는 saṃsāra를 거쳐 오면서 dosa가 얼마나 넘쳤겠습니까? 그렇지 않은 이가 누구입니까? Bodhisatta께도 dosa가 넘친 적이 있습니다.

tamangē tavakara kalakiporalā galakilō karalā æōḍi sattakāraya nnē piṭāra galalā. itin apiṭa kohē piṭara galanna næ apiṭa ananta piṭāra galalā næta mē innakoṭa gattā kollak gæhuvak. atadi gæhariya gæhuvā kanaṭa piyasē piṭāragalā. uturanna paṭan gattā bayi pirilā maṭṭama gihi pæhæva innavā hiṭa tiyāganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin api dænaganna ōnē mē dvēśayak kiyana eka dvēśayak dvēśayak kiyalavat gæhīmak gæhīmak kiyalavat bæhæ metana mē mokak velāda tiyennē? mē vardhanaya vecca hæṭi. mē dvēśaya lakṣaṇaya mēkayinē. ēka dakinna ōna.

그러니 우리가 알아야 할 것은, dosa를 두고 '성냄, 성냄'이라 하거나 '때림, 때림'이라 해서는 안 된다는 것입니다. 여기서 무슨 일이 일어났는가, 어떻게 자라났는가. dosa의 성질은 이것입니다. 그것을 보아야 합니다.

itin etakoṭa api kohomada mēka haṭagannē? saṁkhāra paṭcā viññāṇa āyama metana kæravilā. auddhā pacca saṁkhāra dvēśaya mu karagena metana nægilāāvā ē ākāraya saṁkhāra paccā viññāṇaya d viññāṇayak næ. viññāṇa paccāya nāma rūpayi. ē dvēśa viññāṇaya dvēśa sahagatta nāma rūpaya bæhægattā.

그러면 이것은 어떻게 일어납니까? 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ' — 여기서 다시 돌아갑니다. 'avijjā paccayā saṅkhārā' — dosa를 뿌리로 여기서 솟아올랐습니다. 그렇게 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로 dosa viññāṇa가 생깁니다. 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ' — 그 dosa viññāṇa는 dosa 섞인 nāmarūpa를 받아들였습니다.

dē nāma rūpaccā salāyatanā velā tiyenavada mokakda æsa ganna divanāsaya śarīrayagē manasanna okkoma tiyasā āyatana bavaṭa pat karagena

'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ'이 되었습니까? 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 모두 āyatana로 만들어 버렸습니다.

vena ekak ēka vahinnē næhada kiyalā kavuru kayak ahanna næ hon̆daṭa vænaṭa kivvot hon̆da guṇayak utp panna hon̆da lokuma obaṭa mattē lakama næha kiyalā mē ven dara deken næva pat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vena manunussayāṭat ehema taraha væḍa mokada ē āyatanayē gēśaval bahinavā nisāda hon̆da dēval bahinnē næhæ. tarahen in̆dalāṭa bæn̆dan in̆dalaṭa panakiyā væḍak næha kiyannē ēkayi. ēka nima baṇa kiyanna.

그런 사람에게도 성냄이 일어납니다. 그 āyatana에 성냄이 내려앉아 있으니 좋은 것은 들어가지 않습니다. 화가 나 있는 사람에게 dhamma를 말해 봐야 소용없다는 것이 그 때문입니다.

ē dvēśa cittayaṭa baṇa æhennē næ. cittayaṭa paṇa ahanna bæhæ. ēkē bahina dūya dēval nāma rūpaya. monavada mēka tiyalā tiyennē? nāma rūpa ara tiyannē atē pollak dækkā poḷuva ara gahanna mēka ganna ōnē. monavada bæhælā tiyennē? dan̆ḍuvan karana āyudayak piḷiban̆da nāma rūpaya hin̆dalā bæhæ.

그 dosa citta에는 dhamma가 들리지 않습니다. 그 마음은 dhamma를 들을 수 없습니다. 거기 내려앉은 것은 더럽혀진 nāmarūpa입니다. 무엇을 내려놓았습니까? 손에 몽둥이가 보이자 '저 몽둥이를 들어 때려야지' 하는 nāmarūpa입니다. 무엇이 내려앉았습니까? 벌주는 무기에 대한 nāmarūpa가 내려앉았습니다.

nāma rūpaccā salāyatanavaṭa āyatanaya pahaḷunāṭa passē dæn āyatana hambalā. pollā tiyenam

'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ'으로 āyatana가 일어난 뒤 이제 āyatana를 얻었습니다.

kaḍuvīta cittavalaya ataya. nāma rūpaya bæhæma palāyata velā. palāyatana patyā passē dæn oya tiparisaṭa tiyellē sparśaya lokukama okkoma ædilā tiyennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

passē patyā vēdanāva oya tiyennē vēdanāvada? mokada dūṣaya vēdanāva kǣ gahanavā taṁgalanavā dakiṭi gānavā moken dunnē vēdanāva duṣaya vēdanāva vēdanāvat paṭigha paṭika nægilā bæn̆dilā innē velā ainnē ē nævalā tiyennē paṭika paṭigha pacca adhimukha mudun pat velā oya ga a dahannē poliṭa inna bæ adhimukhava adhimukha paccayā bava mokakda dvēśa sahagata minik dvēśaya dūsaya pudgalayā menī maruva dæn dūṣaya pudgalayu baccājāti minaruruva

'phassa paccayā vedanā' — 거기 있는 것이 무슨 vedanā입니까? 더럽혀진 vedanā입니다. 소리치고 날뛰고 이를 갑니다. 무엇이 그렇게 했습니까? 더럽혀진 vedanā입니다. vedanā가 paṭigha로 솟아 묶여 있습니다. 'paṭigha paccayā adhimokkho'로 꼭대기에 이르러, 때리지 않고는 못 배깁니다. 'adhimokkha paccayā bhavo' — 무엇이 됩니까? dosa 섞인 사람, 더럽혀진 사람, 살인자입니다. 'bhava paccayā jāti' — 살인자입니다.

ohoma niin væḍa kavuda jatiya pahaḷa venā anna balāgena giyā dē dæn mē mokakda bæluvē? apiṭa dæn ādiya bæluvā nava bæluva. ādiya mokakda avidyā paṭcā saṁkhārā nava mokakda bhava paccayā jāti

이렇게 jāti가 일어납니다. 우리는 무엇을 보았습니까? ādi와 nava를 보았습니다. ādi는 무엇입니까? 'avijjā paccayā saṅkhārā'입니다. nava는 무엇입니까? 'bhava paccayā jāti'입니다.

ādiya pædavanā veḷu ādī novælagā. dænna ṭika mokakda karanna ōnē? ōka nissaraya kaḷot sækat veccarayi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya dharmatāvaya misak vena ekak ōkē kriyātmaka vennē næhæ. oya dharmatāvaya malla ḷan̆ga tibenot maṭa siddha vennat oya jātiya ekak mivaruva kiyalā. ehenam mama mokada karanna ōnē? oya nisā ānisa karanna ōnē. aniśraya karanna ōnē. mama aniśraya āṁśayaṭa vahanna ōnē ānisaṁśayaṭa vahinna ōna. ehenam ādīnava dækkāṭa vas ānisaṁśayaṭa vahenakoṭa kiyanavā ādīnava dækkā ānisaṁsayaṭa epæt ivara.

그 dhamma의 성품 말고 다른 것은 거기서 움직이지 않습니다. 그 성품이 내 곁에 있다면 나에게도 살인자라는 jāti가 일어날 것입니다. 그러면 나는 무엇을 해야 합니까? ānisaṃsa 쪽으로 돌아서야 합니다. ādīnava를 보았으니 ānisaṃsa로 들어서는 것입니다.

ānisaṁsaya mokakda? oya avidyāva tiya nisā haṭaganna saṁskāraya ōka haṭaganna ōkē tiyena nityapātmayi kiyana mulā vū diṣṭiya nisā vaṭinavā kiyana lōkayak hadāga ē dē balāporottu velā mēka nicca sē pavativā, sæpa sē pævativā, mæpena sē pævativā, maṭa ōnana hæṭiyaṭa pavativā. ehemanam noyil miṭa dennema næha kiya gæṭīmak haṭagattā. anna avidyāva nisā haṭagat tiyena avasthāva saṁskāraya paṭigha saṁskārayak haṭagattā.

ānisaṃsa는 무엇입니까? avijjā 때문에 saṅkhāra가 생기고, 거기 있는 nicca, sukha, attā라는 어리석은 diṭṭhi 때문에 값지다는 세상을 지어, '이것이 늘 그대로, 즐겁게, 내 것으로, 내 뜻대로 있어라' 하고 바랐습니다. 그렇지 않으면 '안 준다' 하는 부딪침이 생겼습니다. 그것이 avijjā 때문에 생긴 saṅkhāra, paṭigha saṅkhāra입니다.

itin mama dannavā mē saṁsārē ādī otana oya magiyot nava metana ehā ādī nava dækalā vunāṭa passē kalpanā karana appacciya mēka giyot venavā melovama pēnavānē apāya mē ginna velavama pēnavā. gini māgaya pēnavā. mokakda karanna væḍena avidyā nirōdha kaḷot saṁskāra nirōdha matan tiyena ekama deyi. mē avidyāva tōragattāma pilā nityayi sæpayi ātma kiya mulāva nisayi mēka mulāvanna paṭan gattā. ehenam oya priyamanāpa vastuvak næti velāvē gæṭalut. ē priyamanāpaya kivvastuva mokakda

그래서 나는 압니다. 이 saṃsāra의 ādi와 nava를 보고 나서 생각합니다. '이대로 가면 이 생에서 벌써 apāya가 보이고, 이 불이 보이고, 불의 길이 보인다. 무엇을 해야 하는가? avijjā가 그치면 saṅkhāra가 그친다, 그것 하나뿐이다.' avijjā를 가려보니, nicca, sukha, attā라는 어리석음 때문에 이것이 시작되었습니다. 그러니 마음에 드는 것이 없어질 때 부딪침이 생깁니다. 그 마음에 드는 것이란 무엇입니까?

yamkisi vastuvakaṭa priyamanāpayak tibuṇa nam balāporottuvak tibuṇā oya balāporottuva næhænē maṭa kiya gæṭīma. ehenam anna ē balāporottuva nitya næhæ, sæpa nǣha ātma næha. anityayi dukayi anatta ehenam mama ḷan̆ga tiyenavāda ē kǣlla yamek ē balāporottu vena ē handuvaṭa muḷu vecca kāraṇaya balapuhama monavāralada mē karalā tiyennē? magē vacē væṭa poḍak ehāṭa karalā.

어떤 것에 마음이 끌렸다면 바람이 있었던 것이고, '그 바람이 이루어지지 않는다' 하여 부딪칩니다. 그 바람은 nicca도 sukha도 attā도 아닙니다. anicca, dukkha, anatta입니다. 그렇다면 그 조각이 내게 있습니까? 무엇을 바랐는지 따져 보면, 무슨 일이 있었던 겁니까? 내 울타리를 조금 저쪽으로 옮겨 놓은 것입니다.

dæn balanavā mokakda mē vunē? vaṭinā dē mokakda ahuvē magē vatta anna magē vatta kiyana eka hara vatta kiyana āśvādaya mē nitya sæpa ārtha vastuvak hiṭiya pariharaṇaya karanna bæluvā. kæḍena vidiyaṭa vināśa vena deyak kaḍana vidiyaṭa vināśa karana deyak uru bæhæraganna deyak mē vagē uruma karapu vastuvak mē lōkē tiyennē balangē mak kaṭvā ekak. ussangē mak kæṭiyavā ekak. mēkaṭa itin atu bora kanavā. dan̆galanavā. ē vagēma magē vṭa kivvē magē iḍama kivvē etana pora kanavā. ōkat hulaganna tamayi hadannē. dæn mama mēka dænenat maṭa mokada vennē?

이제 무슨 일이 있었는지 봅니다. 무엇이 값지다고 붙들렸는가? '내 땅'입니다. '내 땅'이라는 assāda, 그것을 nicca, sukha, attā인 것처럼 다루려 했습니다. 부서지고 무너지는 것, 남이 부수고 없앨 수 있는 것을 그렇게 물려받은 것처럼 여깁니다. 그것 때문에 싸우고 날뜁니다. '내 울타리, 내 땅' 하며 다툽니다. 이제 이것을 알면 나에게 무슨 일이 일어납니까?

anna ara ādīnavadayak ahama pēnavā maṭa yanna velāva tiyennē kohærida apāgata pætta bhajanaya karanna. mama ōka vajanaya karalā hit mama nema hiṭiyot magē vatta kiyalā mamat hiṭiyot. ēkāntayen oya væṭīmē haṭakaṭa balat oka venavā

그 ādīnava가 보입니다. 내가 갈 곳이 어디인가 — apāya 쪽입니다. '내 땅'이라며 버티고 있으면 틀림없이 그 떨어짐이 일어납니다.

ehenam magē attā kiyana eka anityayi dukkhāya anātmayi kiyalā mama menehi karanavā kiyalā dænagattāhama mokakda vennē? danna

그러면 '나의 attā'라는 것이 anicca, dukkha, anatta라고 되새겨 알게 되면 무슨 일이 일어납니까?

avidyāva pætta pasu avidyāvanā karapuvāginan gæhējā tiyenavā nam tibunāva innē hæṭiyaṭa innavā. oya væḍē karanna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

gihillā hatan ada hadāganna mē oya suruven velen nemeyi tiyennē. oya hadāganna pāpa dharmaya mama kalpa gaṇanak vin̆dinna ōna.

그 일을 하러 가서 지어 낸 pāpa dhamma는 내가 kappa를 수없이 겪어야 할 것입니다.

dharmaya maṭa tērenavā dharmaya viśvāsa karanā. ehenam mama kavadāvat mē atdævi metana iillā mē avurudu 50k tiyāgi mærilā giyāda? mehin keḷavara vennat næ. mē taraya karaganna. dūtāvaṭa kalpa gānak duk næha.

나는 dhamma를 알아듣고 dhamma를 믿습니다. 이것을 쉰 해 붙들다 죽는다고 끝납니까? 여기서 끝나지 않습니다. 더럽혀짐 때문에 수많은 kappa 동안 괴로워야 합니다.

apramāṇa kālayak pudgalaye mēka avidyāsa pēnna nætikan tiyennē. ē nisā mē mē poḍi kāleṭa in̆dalā kalpa gānaka mahā duk vin̆dinna mē okkoma arimi velā dālā gihillā. duk vini tiyena deyak mama mē vena tiyennē kiyalā. mēka goḷu aran giyat ekayi. maṭa gini tibbat ekayi mēgolluvaṭa aragena nam ma āsaharayak ūsē vena ara kalpalāka vināśaya karagannē næha kiyalā dharmānukalō dækalā hinna

헤아릴 수 없는 세월 동안 avijjā 때문에 이것이 보이지 않았습니다. 그러니 이 짧은 시간 때문에 수많은 kappa 동안 큰 괴로움을 겪을 일을 내가 할 까닭이 없습니다. 그들이 몽둥이를 들고 가든, 나를 불태우든 마찬가지입니다. 이것 때문에 kappa에 걸친 무너짐을 만들지 않겠다고, dhamma에 따라 보고 생각합니다.

dharmaya vidahama vaṭanā karana. īṭa passē giyanam tibiccāla giliyanavā nam gihiccāra giya gannavā nam gattā innavā nam hiṭapuvā melova jīvat velā in̆dalā pav karagena kalpa gānāka avidiya upadinna nætnam narakaya upadinna hētuvaṭa mama karagannē næhæ. væḍak

dhamma를 알면 dhamma가 값진 것이 됩니다. 그 뒤로는 가면 가는 대로, 가져가면 가져간 대로, 있으면 있는 대로 둡니다. 이 생에서 죄를 지어 수많은 kappa 동안 apāya나 지옥에 태어날 까닭을 나는 만들지 않겠습니다.

upadinna hētuvaṭa mama karagannē næhæ. væḍak næti dūṣitāvayaṭa pat venna mē saṁsāraya anātha venna apramāṇa venna maṭa ōnē næhæ. ananta apramāṇa saṁsārayē innam ātmaya anā anātha gamana ada ivara karaganna śrī saddharmaya budupiyāṇan vahansēgē dharma mārgaya tuḷin āvā. læbuṇā. kalyāṇa mitra sampattiya maṭa kālin menehi karalā mama ōken midenavā. magē mē jīvitaya avasagi mama balāporottu venavā

쓸데없이 더럽혀지고 saṃsāra에서 의지할 데 없이 헤매고 싶지 않습니다. 끝없는 saṃsāra의 의지할 데 없는 길을 오늘 끝내려고, 거룩한 saddhamma가 Buddha의 가르침의 길로 왔습니다. 받았습니다. kalyāṇa mitta를 얻었습니다. 제때 되새겨 나는 여기서 벗어나겠습니다. 이 삶이 끝날 때를 나는 바랍니다.

onna jīvitayak kāpuvā onna mē malē sūrāna kāpuvā ækanāt āpuvā mokēk æti karaganna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

avurudu 4k50k nam mēkē tiyennē. væḍima tā leḍa vevī, duk vevī paṭigini vevī kuṇu vevī kiyē. hōda hōda pratikarama kara kara tava adu hadagayak ōna nam mē kiyanna hiṭa kiyiya. īṭa vaḍā koccara hon̆da ivara vuṇāda

여기 남은 것은 기껏 마흔이나 쉰 해입니다. 그마저 대부분 앓고, 괴로워하고, 시들고, 썩어 가며, 치료하고 또 치료하며 사는 것입니다. 그보다 끝나는 것이 얼마나 좋습니까?

ivara venna tiyanna dharmaya kiyanna mama ōna næha budupiyāṇan vahansē dēśanā karalā tiyenavā tava tavat lōkayayi dharmayu yahayi ehema midi maṭa tiyennē ē dharmaya hara metane næta tiyana nam æṭa tiya kāpu leḍa vena leḍa velā purudu vecca kinā paḷama gana paḷama gahuva maṭa praśnaya yannē næhæ. mēka ikmanin ivarecca oyan horaganna deyak nam vena nættē næhæ mē dharmaya avabōdha karannē nævaṭa mēka ōnakama tiyennē. ē dharmaya mē dahama tuilīmaṭa ada avabōdha vunā nam dæn mēken ehaṭa pata ōnē næhæ. hum̆banāvaṭa yanna næti balava. anna ēkā vidyu karā. vidyāva pahaḷa karā. dæn ākaṭan bǣ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kāvaṭa pat penīmak penīmak kiyanna ōnē næhæ dænīmak dænīmak kiyanna ōnē næhæ. hadenavā idenavā kiyanna ōnē næhæ. mokut nǣ æda hienavā idenavā kiyana eka midennē mokada balanna ōnē æhenavā æhenavā kiyana æhenavā kiyannē mokakda dūsa hitak dūṣa hitak enna dūṣa hitak ennē mokakda ādīnava balanna ānisaṁsa balanna ōna. ēvā hari ārya mārgaya menna mē vārya aragena giyot væḍilla nisā otana bidenavā.

그러면 '봄, 봄'이라 말할 필요도, '앎, 앎'이라 말할 필요도, '깨짐, 깨짐'이라 말할 필요도 없습니다. 왜 그것이 깨지는지 보아야 합니다. '들림, 들림'이라 하는데 들림이란 무엇입니까? 더럽혀진 마음 — 더럽혀진 마음은 왜 옵니까? ādīnava를 보고 ānisaṃsa를 보아야 합니다. 그것이 바로 ariya magga입니다. 이 길을 따라가면 자라남 때문에 거기서 깨집니다.

mēka anit ayaṭa pinvatu danna bæhæ. guruvarayā dharmaya kalyāṇa mi metkagi ahagattā. anē balannakō maṭa hari karadarayi innē itin maṭa kiyannē mokada utraya ōkayi. hari væḍennē maṭa ōnē hari karadarayinē mokada karannē maṭa gira tiyena lōkē hæṭiya humanē. itin mokakda ma karadara kara me budurajāṇan vahansē panā kara api dharmaya igenaganna karavara kiyana eka dænaganna anit ayuk anāt kæḍenavā enavā pallangē mat vaṭuvā hari vagē sahata mat kæḍīma itin kivvaṭa karadara innē nǣ ælaha in karadaraya æti karannē mokakda karanna ōnē baluṭa adānna puḷuvanda ē vagē lōkaya haṭa balā inna puḷuvayi kārataradara innē væḍima kaṭayada magani gaharuva palan maralā danna etoṭa poḍk aḍuvē monavā pahema venakaṭa ēka vunāsak vinehaṭa vuṇādē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ōka ræka rækā illanna giyot ehena masṭanaṭa poḍakana ballovā vagē vāgē maṭat siddha venavā. mē ananta saṁsārē tavat anāta veī mē læbuṇu vaṭinā avasthāva athæralā ara vināśaṭa yanna

그것을 지키고 지키며 붙들려 하면, 뼈다귀를 지키는 개처럼 나도 그렇게 됩니다. 이 끝없는 saṃsāra에서 더 의지할 데 없어지고, 이렇게 얻은 값진 기회를 놓치고 무너짐으로 가게 됩니다.

hētuphala nyāya. meban̆du hētuvak nisayi meban̆du phalayak ennē. piḷiban̆da hētūngiya ekvīma nisā tamayi phalapayava lōkaya dakinna hamba vennē. lōka sahagata dēval, dvēśa sahagata dēval gæṭena hæpena dænena gilaganna dēval mē vidihaṭa enavā. mēvā ekakvat nikan innē. mē siyallaṭama mulak tiyenavā.

hetu-phala의 이치입니다. 이러한 까닭 때문에 이러한 열매가 옵니다. 까닭들이 모이기 때문에 우리는 열매인 세상을 보게 됩니다. lobha 섞인 것, dosa 섞인 것, 부딪치고 맞부딪치고 느끼고 삼키는 것들이 이렇게 옵니다. 어느 것 하나 그냥 있는 것이 없습니다. 모든 것에는 뿌리가 있습니다.

ē ē tattvatānāntara ē kulamala ē jātiya ē vastu sampiya noya eka dēval. tibuṇanam koccara hon̆dada? ēvaya enna nam koccara hon̆dada sænasillē ēvā āśvāda labanna nam koccara hon̆dada kiyana menna mē kiyana nitya sæpa ātma dr̥ṣṭiya mē tiyennē. menna mē kiyana dr̥ṣṭiya yamtā kal yam tænaka tiyenavāda ēka tākkal asahanayen bērenna bæ.

그 지위, 그 가문, 그 태생, 그 재산 같은 여러 가지 것들 — '그것들이 있으면 얼마나 좋을까, 그것들이 오면 얼마나 좋을까, 편안히 그 assāda를 누리면 얼마나 좋을까' 하는 것이 바로 nicca, sukha, attā diṭṭhi입니다. 이 diṭṭhi가 어디에든 있는 한, 그 동안은 불안에서 벗어날 수 없습니다.

asahanayē mārgayak oka tamayi tiyennē. ē kæmayakma tæḍeena pidena vināśa vena kaḍana bidina vināśa karana lokuru taharaganna vipariṇāmayaṭa pat vena ēkāntaya van̆dina yanna dēval. ēvā

불안의 길이 바로 그것입니다. 그 kāma 하나하나가 낡고, 부서지고, 깨지고, 무너지고, 변해 버리는 것들, 틀림없이 사라져 가는 것들입니다.

mohotakvat ikmōlā tiyennē. ekama mama balāpora sampattiyakvat. sampattiyak kiyalā vædagat tiyalā lōkayen balāpottu vana yamtā dēśanāva oyaṭa tuḷa pihillā tiyennē. edannāvū lōkayak allaganna giyā nam maṭa ōna hædiṭa pavatvanna giyānam. ē balāporottu vana tæn paṭan iṭena maṭa ē kāla.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mēkin tērum ganna ōnē api oya kivva ṭika siddha vena dhākāraya væṭahenavā sādhupāḍuvak tiyenavada ōka tā vigraha kara

이것으로 우리가 말한 것이 어떻게 일어나는지 알아야 합니다. 알아들으셨습니까? 의심나는 것이 있습니까? 그것을 풀어 보십시오.

dæn oyāganna isāya ase læbenavā. mahāra deyak nævillak næha balāporottuvē oya kiyana kāraṇāva læbilā hitanna etanat pin hitanna nætuva tænē ehema keḷavara karaganna bhavaya keḷavara karalā danna nam upata upata vivera velā yanavā. lōbhakya dvēśaya mahasya nisā mē kiyana kāraṇā melava saralō nivan kiyana tun abhivadaya vistarama mē læbenavā. kavudat venna ōnē eka han̆duruvak īlanna ōrāyasen ōka læbenavā. namut læbuṇat monavā læbuṇak balāporottu vunē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

namut ārya mārgaya anukammanaya kaṭinaṭa o kiyanna dukkhīnē ennē. eyā nikan pavati venavā. mona dukāvak deveni venna. ēvalaṭa gæṭennaek næha kampādanaya vunot vunāda namut etanaṭa pat venakoṭa haravā noviyanna. namut noviyanna nisā mē karana kārya mārgaya neme. ēka balunat ekayi hin gæhuvat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ekkayi. mama yanna mārgaya anit duka anātma venakoṭa væḍak næti nisā mama atda maṭa væḍak anitya vennē kohomada? duk vennē kohomada? anātma vennē kohomada? mē piḷiban̆dava nitara nikarānayaeka tamayi dharmaya śravaṇaya karanavā kiyannē. hæma velāvema anitya vena hæṭi, duk vena hæṭi, anātma vena hæṭi lōkaya piḷiban̆dava dakinna ōnē. nitara nitara sihi karanna ōnē. saṁsāndhanaya karalā balanna ōnē. sākacchā karanna ōnē. menna mē ṭika tin dækkahama mōda dharmaya ahuvelā.

내가 가는 길은, anicca, dukkha, anatta가 되면 쓸모가 없으니 놓는 것입니다. 어떻게 anicca가 되는가, 어떻게 dukkha가 되는가, 어떻게 anatta가 되는가 — 이것을 늘 되새기는 것이 dhamma를 듣는다는 것입니다. 세상이 어떻게 anicca가 되고 dukkha가 되고 anatta가 되는지 늘 보아야 합니다. 자주 떠올리고, 견주어 보고, 함께 이야기해야 합니다. 이것을 보면 dhamma가 붙잡힙니다.

avidyāvaṭa hētuva piviṭa horahuṇā. avidyāva durelā vidyāva pahanot nikā dænagena hiṭiyat nævat yannē mārgaya ōkayi. vena mārgaya kiyanna

avijjā의 까닭이 드러났습니다. avijjā가 걷히고 vijjā가 일어나면, 무엇을 알고 있든 가는 길은 이것뿐입니다. 다른 길은 없습니다.

paracic samupālaya aṁga ekakvat dannē nætuva hiṭiyā. dænumat nætuva hiṭiya. yam kenek avidyāva dænagattā nam avidyāvaṭa hētuva dænagena avidyāva nirōdha karā nam etana paṭan anaka hiṭiyak ekayi nætta kohoma nirō karagyava

paṭicca samuppāda의 고리 하나도 모르고 지냈습니다. 앎 없이 지냈습니다. 누군가 avijjā를 알고, avijjā의 까닭을 알아 avijjā를 그치게 했다면, 거기서부터는…

ēka tamayi daham væḍipura daham tiyennē karma dēśayan hiṭī venavā. eka eka adahas tiyena avabōdhi labāganna pahaduna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

avidyāva tērum gatta nam avidyāven saṁskāra haṭaganna hæṭi tērum gatta nam hon̆dada nivan dakina gata.

avijjā를 알아듣고, avijjā에서 saṅkhāra가 생기는 모습을 알아들었다면 좋습니다. nibbāna를 볼 수 있습니다.

avidyāvayi kiyannē mokakda kiyalā tērum ganna bæri kenā haṭagatta siyalla vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasenavā kiyalā dænagattā nam yaṁ kisicci samudaya dhammaṁ sabbandā nirōdhamma kiyana vacanaya sōtāpanna phalaya læbenavā. haṭagatta yakṭanak kiyālā vināśa venavā. koheda kivvēda? ēka nam boruvak nemeyi. deviyek vuṇā kivvat, bamayek vuṇā kivvat pēna petenna duralan̆ge siyum gana rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mē ṭika haṭagatta nam vināśa venavā.

avijjā가 무엇인지 알아듣지 못하는 사람이라도, 생겨난 모든 것은 변하고 무너진다는 것을 알았다면 — 'yaṃ kiñci samudaya dhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodha dhammaṃ'이라는 말로 sotāpatti phala를 얻습니다. 생겨난 것은 무엇이든 무너집니다. 어디서 한 말입니까? 그것은 거짓이 아닙니다. deva가 되었든 brahmā가 되었든, 보이든 안 보이든, 멀든 가깝든, 미세하든 거칠든, rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa — 이것들이 생겨났다면 무너집니다.

mohotakvat ekākāraya pavatinnē næ. eban̆dunnā lōkē turaṭa monavā laganna oya pot praṇa karagattā. nævata nævata sihi karalā. oya pratuṇa ṭanna dharmayak hon̆da lokut nægilā yanavā. ē mohota itin mēka nam ætta monavāla hæn̆gīmat ekaṭa oyā. anna sōtā kapanavā. ē dæn passē oya dharmaya gæna notuuvak. eyā vena maka yannē næhæ. patirennē oya āryaṣṭhāṁgika mārgaya. væḍennē oya satara satipaṭṭhānaya. oya mægennē oya sak bojjhanna.

한순간도 그대로 있지 않습니다. 그런 세상에서 무엇을 붙들겠습니까? 이것을 되새기고 또 되새기면 dhamma가 솟아오릅니다. 그 순간 '이것이야말로 참이다' 하는 느낌과 함께 흐름에 듭니다. 그 뒤로는 dhamma에 대한 의심이 없습니다. 다른 길로 가지 않습니다. ariya aṭṭhaṅgika magga가 자리 잡고, 네 satipaṭṭhāna가 자라고, 일곱 bojjhaṅga가 자랍니다.

etakoṭa māgē anugamanaya vennē āryaṣṭhāṁgika mārgaya. dænagena hiṭiyat eka arattayi venaka vidiha næha vena kiyanna hētu næhæ. ya læbena nivana anti icin tērum gattahama uttara mahā barapatala hitanna deyaknē. ara barapatala vidiyaṭa lōkē pna ahanna nisayi oya vigraha karannē. namut æhet ē pna karana aya inna nisā. namut eccara oya dan̆ga mukut deyak næha nivan dakinna.

그러면 따르는 길은 ariya aṭṭhaṅgika magga입니다. 무엇을 알든 같습니다. 다른 길도, 다른 까닭도 없습니다. 얻는 nibbāna를 마침내 알아들으면, 대답은 아주 무거운 생각거리입니다. 세상 사람들이 무겁게 묻기에 이렇게 풀이하는 것입니다. 그렇게 묻는 사람들이 있으니까요. 하지만 nibbāna를 보는 데 그렇게 복잡한 것은 없습니다.

anityayi, guttayi, anātmayi kiyana eka vigraha karagena ehema nitya deyak, sæpa deyak, ātma deyak lōkē tiyena vidiyak tiyenavada koheda tiyennē sækayak tanot ēka vimanaya karanavā. vimassanaya kiyalā sākacchā karana

anicca, dukkha, anatta를 풀어 보면서, 세상에 nicca한 것, sukha한 것, attā인 것이 있는지, 어디 있는지 의심이 들면 그것을 따져 봅니다. 따져 묻고 함께 이야기합니다.

ā anityayi. dæn maṭa tēruṇa eka nitya næhæ kiyalā. ōkē tiyennē eka raṁca vena hæuk vena anātma vitarayi balanna ōnē. etakoṭa yam tenakadī apiṭa āvotnē ahaval eka anityada niccada ēka kalpanā karalā ahalā balanna ōna dharmayaki ahalagē nitya venna puḷuvanda anit enna kohomada vennē? maṭa uttaraya ēka venavada nædda kiyana hētu vatāva ēka iyāva api ēka gæna sākacchāva karana anna ēkayi ganna ōnē dharmaya etakoṭa anityada nætta ahapuvahama

아, anicca구나. 이제 nicca가 아님을 알았다. 거기 있는 것은 일어나고 괴로움이 되고 anatta가 되는 것뿐임을 보아야 합니다. 누군가 '이것은 anicca인가, nicca인가' 묻는다면 곰곰이 생각하고 물어보아야 합니다. 이것이 nicca일 수 있는가? 어떻게 anicca가 되는가? 그것이 그런지 아닌지 까닭을 들어 함께 이야기하며 dhamma를 받아들여야 합니다.

oyā tērum gattat ēka anityayaknē ehema apāṇan vahansē dēśanā kiyalā ehema nityayak kiyanna hitanna epā ehema kivvot ma hatarāgayak kālaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

api ē velāvēdī budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē mama kivvaṭa piḷigannavā nam bahāmat piḷiganna epā maṭa garu bayakaṭa nam ēt ganna epā. mahannē avidyāpattayen saṁskāra vījā nirōdhayen saṁskāra nirōdha vēna vacanayak mama prakāśa karagata vīma. obalā mēka piḷigannē mama kivvē nisāda maṭa tiyannē garu ayaṭa nætnam vehe mamin praśna kaḷot veheṭa pat veyi kiyalā hitā. ehenna nam ihanak dæn ēka tiyannē. nǣ svāmīni avidyā pratyayen saṁskāra vēdyā nirōdhayen saṁskāra nirōdha vē kiyana kāraṇaya maṭa hon̆daṭa væṭahenavā. apiṭa væṭahenavā. ēn gannē. oyaṭa mahaṇeni saṁskāra patyayen viññāṇaya vē saṁskāra nirōdhaya viññāṇa nirōdha vē kiyana dahamak mama dēśanā kaḷā. ēka piḷigannē mama dēśanā karapu vihalā mataka tiyannē garu bayakaṭa. ehenam praśnot ma vehedara pattē kiyalā hitāganna. ehema nam indiyē nǣ svāmīni saṁskāra patyen viññāṇaya venavā saṁskāra nirōdha viññāṇaya nirōdha vena hon̆da apiṭa væṭahenavā. apiṭa væṭenna væṭahena inda ætta kiyalā pēna ida piḷigannavā. ē visayi

그때 Buddha께서 말씀하셨습니다. '내가 말했다고 받아들인다면 받아들이지 마라. 나를 우러르고 두려워해서라면 그렇게도 받아들이지 마라. 비구들이여, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 있고 avijjā가 그치면 saṅkhāra가 그친다는 말을 내가 했다. 너희는 이것을 내가 말했기 때문에, 나를 우러르기 때문에, 아니면 물으면 내가 번거로워할까 해서 받아들이는가?' '아닙니다, 존자시여. avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 있고 avijjā가 그치면 saṅkhāra가 그친다는 것을 저희는 잘 압니다. 그래서 받아들입니다.' '비구들이여, saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 있고 saṅkhāra가 그치면 viññāṇa가 그친다는 dhamma를 내가 설했다. 이것을 나를 우러러서, 물으면 내가 번거로워할까 해서 받아들이는가?' '아닙니다, 존자시여. saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 있고 saṅkhāra가 그치면 viññāṇa가 그친다는 것을 저희는 압니다. 참이라고 보이기에 받아들입니다. 그래서 받아들입니다.'

piḷigannē. oya andha 12 gæna budurajāṇan vahansē ahalā kiyanavā kahannē paḷamuvat ahanavā, devanuvat ahanavā, devanuvat ahanavā. obalā yam vidihakenavā. mama kivva nisā piḷigannavā nam ēka væradiyi. ē vagē maṭa tiyena garu bayakaṭa piḷigannavā nam ēkat væradiyi. ehenam min praśnot medara pat veyi kiyalā ahanna næti va inna ehema innavā nam ēkat væradi. ehemanam vidē ahana

열두 고리에 대해 Buddha께서 처음에도 묻고, 두 번째도, 세 번째도 물으십니다. '내가 말했기에 받아들인다면 그것은 잘못이다. 나를 우러르기에 받아들인다면 그것도 잘못이다. 물으면 내가 번거로워할까 해서 묻지 않고 있다면 그것도 잘못이다.'

tun vidinna nihan̆ḍayi. ānda metana enna biṭun atara aḍu taramayen sōvān phalayen pallayak kavuda kuk nisāda paṭicca samuppādaya piḷiban̆da sæṭayak ne dharmaya avabōdhayak karagatanē. ehenam metana aḍut aramī sōtāpanna phalaya pallayak pavuda ēni daham hoyāganna kramayak kiyanakam dēśanā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

karanavā. dæn ē vagē. itin oya kiyana kāraṇāva vaṭunānam yaṁca kiciya samutē dhammaṁ sabdantā nirōdhaṁ yaṁ dharmayak pahaḷavannē ē dē siyalla næti.

이처럼 그 이치를 알아들었다면 — 'yaṃ kiñci samudaya dhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodha dhammaṃ', 일어나는 dhamma는 무엇이든 모두 사라집니다.

oya dharmaya pihiṭiyānam ē sōtāpanna mē tilatanaya kiyana eka mē tarā vædagat deyak. ilattanaya tamayi daham autya dukkha anātmaya pagægena ēkaṭama utsāha karanna ōnē. anit aya nikama læbena ōna. ēka tamayi dahama saka tavat oya vagē api sākacchā karana karaṇa tiyenavā nam vidihaṭa sākacchā karana

그 dhamma가 자리 잡았다면 sotāpanna입니다. 이 tilakkhaṇa라는 것은 그만큼 중요합니다. tilakkhaṇa가 dhamma의 약입니다. anicca, dukkha, anatta를 붙잡고 바로 그것에 힘써야 합니다. 다른 것은 저절로 따라옵니다. 그것이 dhamma의 알맹이입니다. 이처럼 함께 이야기할 것이 더 있다면 이야기합시다.

hon̆dayi mehema deyak tiyenavada gōtara gu kiyana vacanaya pennannē gōtraya kiyalā kiyannē pr̥thagjana gōtraya mē lōka satyava satara særi karāgena yannē hōbjanika velā hōṭu kiyannē potuu harayak næti dēval uddika karanavā kiyalā kiyannē harayak næti dēvala pahaḷa karanavā matu karana nirmāṇaya karanavā mē lōka satvayō nityayi, sæpayi, ātmayi kiyana mē dr̥ṭṭiya pihiṭalā mē lōkayēdī poduvāgē dēval haṭahā dānaya gaman karanna. podu janita karagena gaman karana nisā kiyanavā pr̥thagjanayi kiyalā. nævata nævata upadina nisā pr̥thagjana nemeyi. podu janita karana nisā pōtu janita kiyalā kiyana vacanaya podu janita. itin mē pōtujanika kiyana gōraya tamayi lōkē ainnē. dæn mē gōtrayen piṭa vena gōtrayak nǣha lōkayaṭa

좋습니다, 이런 것이 있습니까? gotrabhū라는 말이 가리키는 gotta는 puthujjana의 gotta입니다. 이 세상 중생들이 네 apāya를 떠돌며 가는 것은 'pothujjanika'가 되어서입니다. 'potu'란 알맹이 없는 껍질입니다. 알맹이 없는 것들을 내어 놓고, 끌어올리고, 지어 냅니다. 이 세상 중생들은 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi를 세우고 이 세상에서 흔한 껍질 같은 것들을 내며 갑니다. 껍질을 내며 가기에 puthujjana라고 합니다. 거듭 태어나서 puthujjana가 아니라, 껍질을 내기에 'potu-janita'라는 말이 된 것입니다. 이 pothujjanika의 gotta가 세상에 있습니다. 이 gotta에서 벗어나는 다른 gotta가 세상에 없습니까?

ārya mārgaya anugamanaya karalā ārya mārgaya anugamanaya karalā ham yamkisi pudgalayek mē siyalu saṁskāra anityayi, dukkhayi anātmayi kiyana mē dharmaya vaṭahā gattā nam ara nityayi, sæpayi, ātmayi kiyana duṣṭiya nisā potu janita kirīmē gōtrayen ehaṭa yanavā. gōtra bida hari. gōtra bū karanavā kiyalā kiyannē gōtraya bindā. meccara kalagenā vū pr̥thagjana gōtraya anādima saṁsāraya paṭan āpu pr̥thagjana gōtraya bin̆dagena āni gōrayunā. gōtara bū venavā kiyannē anna ēka siddha vennē koyi mohotaka harida? caturārya satyaya avabōdha karanna velāva.

ariya magga를 따라, 누군가 '모든 saṅkhāra는 anicca, dukkha, anatta'라는 이 dhamma를 깨쳤다면, nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi 때문에 껍질을 내던 gotta를 넘어섭니다. gotta가 깨졌습니다. gotrabhū란 gotta를 깨뜨렸다는 뜻입니다. 이토록 오래, 시작 없는 saṃsāra에서부터 이어 온 puthujjana gotta를 깨고 ariya gotta가 되었습니다. gotrabhū가 일어나는 것은 어느 순간입니까? 네 ariya sacca를 깨치는 때입니다.

ārya dharmaya avabōdha karaganna mohotakadī antima citta vīdiyak pahaḷa velā. ē kiyannē mārgakṣaṇayayi palakṣaṇayayi kiyana mē mohotē ena mohotē antima magaphala labana mārga citta vihiddhatiya ē citta virambhaya nam mē vidarśanāvaṭa æn̆gilā nægilā koyi mohotaṭa hari mohotaṭa ōka æyiṭiya gahana mohotak tiyena ekak nemeyi. namut otana pelā tiyennē budurajāṇan vahansē mē kiyana dharma katāva nisā apiṭa dænaganna pēnna velāvak yana ekak ehema nemeyi.

ariya dhamma를 깨치는 순간에 마지막 citta vīthi가 일어납니다. 곧 magga 찰나와 phala 찰나가 오는 그 순간, magga-phala를 얻는 마지막 magga citta vīthi입니다. 그 citta의 흐름은 vipassanā 속으로 들어가 아무 때나 불쑥 깨어나는 순간이 있는 것이 아닙니다. 그렇다고 Buddha께서 하신 이 dhamma 이야기를 통해 우리가 알아볼 수 있을 만큼 시간이 걸리는 것도 아닙니다.

mārgaya vardhanaya karagena anitya vennē mehemayi ehanam duk vennē mehemayi anātma venna mehemayi ættaṭa mē lōkē mona sātvayakda tiyennē kiyalā mē mē vidiyaha dhammāya ahanakoṭa mē daham avabōdhaya mēvā væṭahi væṭahi gihillā. ættaṭa mē lōkē kiyannē mokakda mona harayak tiyena ekakda menna mehema situvillak enavā. oya situvilla mudavaraṭa pæhædili ena velāvaka gnāna sampattayi sita sōnasa sahagatayi. hitaṭa hariya pæhælluvak venavā. lōkayē suvē nam mē atharinna velāvak allagannakoṭa gini menna mē situivilla kriyātmakena velāvak.

길을 키워 가며 'anicca는 이렇게 된다, dukkha는 이렇게 된다, anatta는 이렇게 된다, 참으로 이 세상에 무슨 중생이 있는가' 하고 dhamma를 들을 때 이 깨침이 조금씩 드러납니다. '참으로 이 세상이란 무엇인가, 무슨 알맹이가 있는가' 하는 생각이 옵니다. 이 생각이 아주 뚜렷하게 오는 때, ñāṇa sampayutta, somanassa sahagata의 마음입니다. 마음이 아주 가벼워집니다. 세상의 즐거움을 놓을 때를 붙잡을 때, 이 생각이 움직이는 때입니다.

etakoṭa a oya kiyana antima ē vagē avasthāva mārga phalayak avabōdha kara gænīmaṭa antima mohotena avasthāvēdī gnāna sampiṭṭa hip pahala paṭan gannavā. sōmanassa sahagata gnāna sampitta hinna mē gnāna sampi hit pahaḷa velā yam mohotakadī æhiṭiya gahana mohotak laṁ veni mārga phalaya avabōdha karā antimaṭa citta nītiyak haṭagannavā. ē hiṭama væḍilā væḍilā antima citta vītiyak. onna ē citta vītiya haṭagannakoṭa issellāma atīta bhavāṁga bhavāṁgita mehema śakkarayak tiyenavā. bhavāṁga upaccada oya vidiyaṭa yanna cakrayak. ehenam manōra āvarcanaya kiyana āvarjana cittiyak pahaḷa venavā. kohomanassa rahagata gnāna sampajita kusala cittaya. ēka tamayi antima mārga citta vītiya.

그러면 그 마지막 같은 단계, magga-phala를 깨치기 직전의 마지막 순간에 ñāṇa sampayutta 마음들이 일어나기 시작합니다. somanassa sahagata ñāṇa sampayutta 마음들이 일어나 깨어나는 순간에 가까워지면, magga-phala를 깨치는 마지막 citta vīthi가 생깁니다. 그렇게 자라고 자라 마지막 citta vīthi가 됩니다. 그 citta vīthi가 생길 때 먼저 atīta bhavaṅga, bhavaṅga calana, bhavaṅgupaccheda — 이렇게 도는 바퀴가 있습니다. 그다음 manodvārāvajjana라는 āvajjana citta가 일어납니다. somanassa sahagata ñāṇa sampayutta kusala citta입니다. 그것이 마지막 magga citta vīthi입니다.

parirma upacāra anulōma kiyalā cittakṣana tunak gihillā. antakaṭa mē pr̥thagjana gōtraya nætnam ara potu gæṭṭa kara kara anatta saṁsāraye mulā velāva giyē gōtraya ikmalā ārya gōtrayaṭa pat karamin gōtara gū kiyana cittakṣaṇayak pahala venavā. ēma mārga cittakṣaṇaya pahala vanavā phala cittakṣaṇaya deyak pahala nadavā

parikamma, upacāra, anuloma라는 세 citta 찰나가 지나갑니다. 마침내 이 puthujjana gotta, 곧 껍질을 내고 또 내며 끝없는 saṃsāra에서 헤매던 gotta를 넘어 ariya gotta로 들이며 gotrabhū라는 citta 찰나가 일어납니다. 이어서 magga citta 찰나가 일어나고, phala citta 찰나 둘이 일어납니다.

etakoṭa bambōnā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn itin æhuva koyi mohotē hari āyatarayak yamsaṭa āvardhanā karalā mama mevada magat anugamanaya karalā mē vagē mivīmakaṭa pat vunā venas venaki mivīmak vaṭa tiyennē. edā ahaval davasē ahaval velāvēdī maṭa mē vidiyaṭa baṇa hākahā inna velāvē mē avabōdhaya æti vuṇā. eyā dakinna eccarayi. mē avabōdhaya æti vunāṭa passē nama maṭa mē lōka hæri hon̆daṭa væravilā giyā. meccaraka vinividaṭada mē lōkē passē lōbha hæṭi maṭa dæn mataka. hæbæyi ma idiriyaṭa nam ehema deyak tiyana hētu ættema næha kiyana ekak tamayi tērennē. mona hētuvak vaṭā kiyannē mē mē kāraṇāvangē mē gāna vita væḍennē. anna ē væḍena vartanavā. niban̆da gannā vū dūsitāvayak magē sahabakin gælavilā giyā. ēda hētu nætuva. āya magē jīvitaya næti kaḷā kivvat mama rakaṭina ekak nemeyi. mātr̥kinat cīta prahādayak maṭa matuveda idiriyak næ gæṭīmak ennē nǣ ædīmak ennē. kampanayak ennē næhæ. ēkak api mama pat vuṇā. menna mē pattiya maṭa dæn tiyenavā pēnavā. menna mē patta veccā gnānaya pahaḷa venavā. etakoṭa magaphalaya væḍinna.

그 뒤 언제든 되돌아보며 '이 길을 따라 나는 이런 식음, 전과 다른 식음에 이르렀다' 하고 알 수 있습니다. '그날 그때 이렇게 dhamma를 듣고 있을 때 이 깨침이 왔다' — 그는 그만큼 봅니다. 이 깨침이 온 뒤로 세상이 아주 뚜렷이 꿰뚫어 보입니다. 지난날의 lobha의 모습이 이제 기억납니다. 하지만 앞으로는 그런 것이 일어날 까닭이 전혀 없다는 것이 보입니다. 오래 붙들고 있던 더럽혀짐이 내게서 떨어져 나갔습니다. 그것도 까닭 없이 그런 것이 아닙니다. 누가 내 목숨을 앗는다 해도 나는 맞서지 않을 것입니다. 마음에 부딪침도, 끌림도, 흔들림도 오지 않습니다. 나는 그런 자리에 이르렀습니다. 이 이름이 지금 내게 있음이 보입니다. 이 이름을 알아보는 ñāṇa가 일어납니다. 그때 magga-phala가 자랍니다.

īṭa passē tiyennē gōtra bhūtina paḷaveni sænē pahandhi pāpa pārak pudgalajana gōttaya ikmana venna deyak næhæ. hudasak yana bava menna potui yanta kena eka ikmanaku. dæn etana paṭan gena tiyennē mokakda kīnam purāṇaṁ purāṇa karana navant sabhava alut dēvala hampa karannē. himicaeken gevala hanna. kavadahari keḷavaralā yana enakoṭa īḷan̆ga mārgaphalaya hō dāna kiyalā ekak venavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sōdhāna kiyalā kiyannē mokakda? yamkisi kiyana eka allanna tibunam ē avak dālā væya karalā dālā væya kara dænna. etakaṭa hari ciṭakē væya karalā dara īḷan̆gaṭa mokada karavannē? sakr̥dāgāmī avasthāva anāgāmī avasthāvē ōgannā. tavarak væya velā arihat phalaya arihat mādhiyak phalayana velāvēdī āyatarayak bōdannam pahabavaraganna. upādāna okkoma karaganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

okkoma kærilā. ēvadānaya gōdhānaya gōra mū kiyannē paḷaveni sōtāpanna phalayaṭa sr̥dājana gōtaya ikmalā arisayaṭa patvenavā.

모든 것이 끝났습니다. gotrabhū란 첫 sotāpatti phala에서 puthujjana gotta를 넘어 ariya가 되는 것입니다.

ē tava gæṭalu tæn tiyenavā nam ahalā idagāta

또 어려운 데가 있으면 물어보십시오.

ov acētanika acētanika kiyana vacana dekak tiyenavā. mē cētanā kiyalā kiyannē yamkisi ākārayenma mē citta balagīgiya tanāgayē digen digaṭa geniyanavā. dænagænīmē balāporottu vū kiyana mē vacanē tiyena dænaganna āsa tiyena dænaganna avaśya karannā vū cittāvaliya hadanavā. mē cittāvaliya kananna yamkisi tænak ænda ē sanāgena yana kriyāvaliyanaka sētana venavā. cētanā kænīma sahitayi.

네, sacetanika와 acetanika라는 두 낱말이 있습니다. cetanā란 어떤 식으로든 citta의 힘을 줄곧 이어 가는 것입니다. 알고 싶어 하는, 알 필요가 있는 citta의 흐름을 짓습니다. 이 citta의 흐름이 어딘가에서 이어지는 과정이 sacetana, 곧 cetanā가 있는 것입니다.

ē cētanā yam denaka pahaḷa karannē næti lōkayak nǣ. cētanāva vahā sambandhava pahaḷa nokanna yamkadisi tiyena tæna ehenam bāhira api etana. vēdanā sambandha kiyana cittayak tiyena tæna cittak nægena innē tæna. tekuṭa hō vēvā kisima satva pudgalaya pirita karana ē citta santānaya tuḷa tamayi sacētanika tiyennē. acētanika vennē eban̆duvannā vū citta santānayak saha sambandhayak næti venavā. gau vastu dakvalā mēvā aṭētanikayi. patta pudgatta aṭētanik.

cetanā가 일어나지 않는 세계는 없습니다. citta가 있는 곳, 마음이 일어나는 곳, 누구든 어떤 중생이든 그 citta의 흐름 안에 sacetanika가 있습니다. acetanika란 그런 citta의 흐름도, 그와의 이어짐도 없는 것입니다. 물건들, 바깥의 것들이 acetanika입니다.

cētanāva yantanaka pahaḷa venavā nam citta ekayi pahaḷa venavā. siddhayakin torava cētanāvak pahaḷa vena cētanāgen caitasikayak. caitasikayak pahaḷa venavā caitasikayagē lakṣaṇayak tiyenavā. hitak saman̆ga upadinavā. hitak saman̆ga pavatinavā. hita vænasaṭenavā. hita ganna aramuṇu gannavā. caitasika oya piṭatara kohevat pavatcētanika kiyannē yam tænakenā. cētanā caitasikaya yam tænakada citta etana tiyenavā. citta yam tænaka nædda cētanā jaitsaka etana oya cētanāva kiyannē caitasikaya cittayen aha pahala vennē pahaḷa vena cittaya nada yam tanakētanaka kiyannē cētanā sahitayi kiyana eka acētanika kiyannē cētanāven parayi.

cetanā가 어딘가에서 일어나면 citta도 함께 일어납니다. citta 없이 cetanā는 일어나지 않습니다. cetanā는 cetasika입니다. cetasika에는 성질이 있습니다. 마음과 함께 일어나고, 마음과 함께 머물고, 마음과 함께 사라지고, 마음이 잡는 대상을 함께 잡습니다. cetasika는 그 밖 어디에도 없습니다. sacetanika란, cetanā cetasika가 있는 곳에 citta가 있다는 것입니다. citta가 없는 곳에는 cetanā cetasika도 없습니다. sacetanika는 cetanā가 있다는 뜻이고, acetanika는 cetanā가 없다는 뜻입니다.

aṭēpatanika lōkayē davya vastu paḷaveni aṭēpatenika karanna jīvat velā inna kenā aṭēpanika karanna tarat 10 aṭētani īvat velā satara pudgalaye

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya piḷiban̆dava adahas tiyenavā nam ē vagē dēvala tiyanna

이것에 대해 생각이 있으면 그런 것을 내놓으십시오.

apiṭa viśēṣama viśēṣa avasthāva akē dæn pennanavā a satara mārga satara phala kiyana ēvā. kumana kumana ākārayakin æti venavada? kumana ākārayakin ē pratiphala læbenavada? ē va svabhāvayan gæna. enat mārga phala piḷiban̆dava vædagatma hariyak. meccara kalannē mē rǣ dāvala ṭikē dan̆galannē atyāvaśya vibhāgaya pās karaganna. oyana ē upādhiya hataraganna sōvāndiyayi, sakr̥dāgāmī upādiyayi anāgāmī upādiyayi, arihat upāyi kiyana atira mēken sōvāndiyāvak gattā nam baya karāyana bērenavā. in ehā ṭikaṭa kiyaṭiya bohomat hamba venavā.

우리에게 가장 특별한 것은 지금 보여 주는 네 magga와 네 phala입니다. 어떤 식으로 생기는지, 어떤 식으로 그 열매를 얻는지, 그 성품이 어떤지. 그것이 magga-phala에 관한 가장 중요한 부분입니다. 이토록 오래, 밤낮으로 애쓰는 것은 꼭 붙어야 할 시험에 붙기 위해서입니다. 그 네 학위, 곧 sotāpanna 학위, sakadāgāmī 학위, anāgāmī 학위, arahant 학위입니다. 이 가운데 sotāpanna를 얻으면 두려움에서 벗어납니다. 그 너머는 넉넉히 따라옵니다.

yamkisi mē lōkayē pr̥thagjana kiyana vacanayen api han̆duna pudgalayā ananta apramāṇa mē lōka satyayō satara særisarāgena yanaāṭak vuṇā. satara særisarāgena yana tākkal innē. potu janita karamin gaman karanavā. potula svabhāvayak tiyenavā api opamāvak potu janikō kiyalā pennanna.

이 세상에서 puthujjana라는 말로 우리가 아는 사람, 헤아릴 수 없이 많은 이 세상 중생들은 네 apāya를 떠돌며 가는 이들이 되었습니다. 떠도는 동안에는 껍질을 내며 갑니다. 껍질의 성품이 있어서 우리는 'pothujjaniko'라는 비유로 보여 줍니다.

potuu janita karanavā kiyannē mokada? lōkayē yam dæn gatta kovulak tiyenavā, eḷayak tiyenavā. īṭa piṭin pottak tiyenavā. mē pottak janita karanavayi kiyalā kiyannē ēka hæma velēma dirakaḍak velā yanavā nisā. kavadāvak potta diraṁsak potta kavurak vennē? kota eḷayak vennē.

껍질을 낸다는 것은 무엇입니까? 나무를 하나 보면, 고갱이가 있고 그 바깥에 껍질이 있습니다. 껍질을 낸다고 하는 것은 그것이 늘 썩은 조각이 되어 가기 때문입니다. 껍질이 언제 고갱이가 되겠습니까?

poṭṭa kiyalā pennannē dæn gahakaṭa tiyenavā diya potta kiyalā ekak tiyenavā. ē diya potta kiyannē potta nemeyi ēka eḷē hædenakoṭa næha hædenakoṭa ēkaṭa piḍak tiyenavā væḍi potta kiyalā ekak. anna væḍi potta kiyana eka dira karara velā yanavā nisā kavadāvat ēka dahen piṭavilā gahaṭa bāraganna bæri koṭasayi hædilā. gahin piṭat atara kuruṭṭak velā haram ōka okkoma diga ṭikā kæḍi kæḍi put bæn̆dilā venas velā yanavā. gaha koccara hædunak karanat eyā potu gælavi gælavi ahakaṭa væṭenavā misā. ḷa venavā misā. gæhen prayōjanayak gaha sambandhayak hiṭiya næti venavā.

나무에는 물껍질이라는 것이 있습니다. 그 물껍질은 진짜 껍질이 아니라 나무가 자랄 때 함께 자라는 것입니다. 그 바깥에 겉껍질이라는 것이 있습니다. 겉껍질은 썩고 바스러져 가기에 결코 나무에 받아들여지지 못하고 나무 밖으로 밀려납니다. 나무 바깥에서 딱지가 되어 길게 갈라지고 부서지며 변해 갑니다. 나무가 아무리 자라도 껍질은 벗겨지고 벗겨져 떨어져 나가 흙이 될 뿐, 나무와의 이어짐이 끊어집니다.

kovula kiyana eka eḷē kiyana eka gaha yantākkal pavatvenavā ēkkal gaha samaga sambandhayi. gahak ekka jīvat venna. gahen ǣt vennē næ. potta hæmalēma gahaṭa alavāgena hædunat gæhen ǣta venavā. gahenma pōṣaṇayat gahen ǣtaṭa yanavā. pota gahenma væḍenavā. gahenma væḍilā gæhen ven venavā. ven hon̆da pættakaṭa yana mē dirana kæḍena videna vināśa venna yana pætta gihilā n pasvelā yanavā. harayak ituru karannē næha. mē pot eharayi. metana yannā vū potu janita karanavā āyē koṭasak mē lōkayē.

고갱이는 나무가 살아 있는 한 나무와 이어져 있습니다. 나무와 함께 삽니다. 나무에서 멀어지지 않습니다. 껍질은 늘 나무에 붙어 자라면서도 나무에서 멀어집니다. 나무에서 양분을 받고도 나무에서 떠나갑니다. 나무에서 자라 나무에서 떨어지고, 좋은 쪽이 아니라 썩고 부서지고 무너지는 쪽으로 가 흙이 됩니다. 알맹이를 남기지 않습니다. 껍질에는 알맹이가 없습니다. 이 세상에는 이렇게 껍질을 내며 가는 무리가 있습니다.

mē buddha śāsanayā hamba vecca kāleka ara gahenma vadina pottava hari śāsanayaṭa mona mona hari kiyā nam hari yavaṭa pirā yana kō vacanayak hari hon̆dak kiyalā hari. pinak dahamak vaenavā kiya namata karalā hari. oya janita karakaṭa karagannavā nirmāṇaya karaganna davasē pasē ṭikak. ē kiyannē pin ṭikak hadāgannavā. eyin ehāṭa hita tiyanna eyā balannē næ. eyāṭa ōna karannē diralā yana kæḍilā yana vidilā yana lōkaya mē dirana kæḍena bidena vināśa vena mē lōkayama varṇanā karagena lōkayama inna gihillā. ē lōkayaṭama ara poṭṭa gala gahin gælavilā yanavā vāgē śāsanayen æyaṭa yanavā. śāsanayen

Buddha sāsana를 만난 때에, 나무에서 자라는 껍질처럼, sāsana를 위해 무슨 일인가를 하고, 좋은 말 한마디를 하고, 'puñña다, dhamma다' 하며 무언가를 합니다. 그렇게 조금씩 지어 냅니다. 곧 puñña를 조금 짓습니다. 그 너머로는 마음을 두지 않습니다. 그가 바라는 것은 낡고 부서지고 깨져 가는 세상입니다. 이 낡고 부서지고 무너지는 세상을 칭찬하며 세상 쪽으로 갑니다. 껍질이 나무에서 떨어져 나가듯 sāsana에서 떨어져 세상으로 갑니다.

girihilā lōkayaṭa yanavā. rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa mahā āśvādana dēval kiyalā hitāgena nilaka satvatānāntara, lokum kula mala oka ēvā tamayi loku dēvala, vaṭinā dēval kiyalā hitāgena diralak kæḍilā duk artha dīlā vænadilā yana dharmatāvayan tiyena potuu kenek ælum karalā. ē potē yana lōkayaṭa yanavā.

rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba를 큰 assāda라고 여기고, 지위와 높은 가문 같은 것이 큰 것, 값진 것이라고 여기며, 낡고 부서지고 괴로움을 주며 무너지는 성품을 가진 껍질 같은 것을 좋아하여, 그 껍질의 세상으로 갑니다.

etakoṭa gahen venvelā him dirakaḍa velā yana oṭṭagaya koṭṭhāsayak mē buddha śāsanaya ehe venna ōnana mē lōkē innavā. vindaham karanavā kiyalā dharma yanna æsuru karanavā. ēkaṭa ganna pinin monahayi ca sampattiyak kiyalā saṁsārayet læbanavā. dænaka ēka viḍi gihillā ōkē uddāmma velā satvatāntra kula mala loku tæn allāgena ō us velā in̆dalā mānkāralā in̆dalā mæranam apāgata venat danavā duk kiyalānam mē lōkema irā dævi dævi kæḍi kæḍi diviḍiya anat saṁsāra gaman karanā. menna mē potu janitakaṭa kara karā yana pudgala hiṭenavā pr̥thagjanaya pr̥thagjanaya kiyannē ehema kiyalā. samaharaṭa mē

그렇게 나무에서 떨어져 썩어 가는 껍질 같은 무리가 이 세상에 있습니다. dhamma를 가까이하고, 그로 얻은 puñña로 saṃsāra에서 얼마간의 복도 받습니다. 그것으로 들뜨고, 지위와 가문을 붙들고 높아지고 거만해졌다가 죽으면 apāya에 가서 괴로워하거나, 이 세상에서도 썩고 타고 부서지며 끝없는 saṃsāra를 떠돕니다. 이렇게 껍질을 내며 가는 사람이 puthujjana입니다. puthujjana란 그런 뜻입니다.

ārya uttayangē divi miḍiriga vitara ina kiyana pr̥ttana atayē tiyenavā. hæbæyi namaṭa vivr̥ta sedaṭa passē kiyanna. pr̥thagjanāva kivvā nam itin vacanaya arthaya dænagattā nam poṭṭhiya mē vacanaya maṭa mama kiyāgatta kiyalā hita.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pr̥thagjanaya mokada nēda? buddha śāsanaya mē buddha śarīya pr̥tagjanaya āryanna tiyenavā. sōvān mādhyāvat anugamanaya nokarana eka pr̥thagjanaya. sōvān mārgayavak næti ekāṭa mona bauddhakamak ē bauddhakama samahara aya bauddhakamaṭa ævidina iddagenat kiyanavā. mama putak dænaga yam kenek anityayinē lōkē dutayinē, anātmayinē kiyalā davasakaṭa æhidahana mohotak menehi karana kenek innavā nam ohu pr̥thagjana nemeyi. ohu pr̥thagjanatvaya inmanna māgadhayaṭa væhædi. pr̥thagjana gōtiraya inē nǣhæ kava gōtiraya ikmavanē mārga phalaya ē gōya inmuvanṭa avaśya væḍapiḷivata dæhæpu denāṭavat pr̥thagjanaya kiyannē.

puthujjana란 무엇입니까? Buddha sāsana 안에도 puthujjana와 ariya가 있습니다. sotāpatti magga조차 따르지 않는 이가 puthujjana입니다. sotāpatti magga도 없는 이에게 무슨 Buddha의 제자다움이 있겠습니까? 어떤 이들은 Buddha의 가르침에 들어와 있다고 말합니다. 하지만 하루에 눈 깜빡할 동안이라도 '세상은 anicca구나, dukkha구나, anatta구나' 하고 되새기는 이가 있다면 그는 puthujjana가 아닙니다. 그는 puthujjana를 넘어서는 길에 들어섰습니다. puthujjana gotta를 넘어서지 못했고, gotta를 넘어서는 magga-phala에 필요한 공부에 들어서지도 않은 이들을 puthujjana라고 합니다.

yōtāyaṁ atthiḷamatā nirōgō durkō vana anattavitō kr̥sajana kivvē næ. yōtāyaṁ kāmasukalikāyōgō hīnō dhammō bōtujikō anariyō anattahita hīnayi dhammayayi pr̥thagjanayi anārya anatahatayi kāma satehi ælī gælī vāsaya karamin kāmatama hæmatænama hoyemin dahamehi pæsirīmak nætuva kāmayama agra karagena kāmacchandayama eḷiyi gælī vāsaya karanaṭa yamkisi pudgalayek in̆danam oyagolla pr̥thagjana

'yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito' — 낮고, 천하고, puthujjana의 것이고, ariya답지 않고, 이롭지 않은 것. kāma에 빠져 지내며, 곳곳에서 kāma를 찾고, dhamma에 마음 두지 않고, kāma를 으뜸으로 삼아 kāmacchanda에 잠겨 사는 이가 있다면 그들이 puthujjana입니다.

anik ayaṭa pr̥thagjana kiyannē ārya kiyana vacanayaṭa karanavā. ārya śrāvakatvaya idiriyaṭa venakanut eyā āryayi. āryō tamayi ārya śrāvakatvaya idiriyaṭa magaphala labannē. anityayi kiyana eka, dukayi kiyana eka, anātmayi kiyana eka, ættayi kiyalā mātrayak hari eka pudgalayā. eyā mē darśana sampattiya mātrayak hari labalā tiyenavā.

puthujjana라는 말은 ariya라는 말에 맞세워 씁니다. ariya sāvaka로 나아가는 이는 이미 ariya 쪽에 있습니다. ariya야말로 ariya sāvaka로 나아가 magga-phala를 얻습니다. anicca라는 것, dukkha라는 것, anatta라는 것이 참이라고 조금이라도 본 사람 — 그는 이 dassana를 조금이라도 얻은 것입니다.

anityayi kiyana vacanaya mē lōkē aci durlabha vacanayak. anityayi kiyana eka væṭunā nam mē lōkayē mahā jayaganīmat jayagrahaṇaya karapu tēre. lōkayē dukayi kiyana vacanaya ati durlabha vacanayak. lōkayē mē sæpayi sæpayi kiyana ēvaya dukak tiyenavā kiyalā mātrayak væḍunā nam ati jayagrahaṇayak æti. lōkaya anātmayi kiyana eka api durlabha vacanayak. turā buddhōtpāda kālayakayi mē vacanaya ahanna hamba vennē. ani kālekavat ahanna hamba vennē. ē vacanaya kaṭayuturi labanna. anātmayi mē lōkatvayak mē lōkaya næha kiyalā mātrayak væḍunā nam ohu mē lōkayē ati mahā jayagrahaṇayak læbū. cakravardhaya rājyayak læbuvaṭa vaḍā guṇayak vaṭinavā. anityayi kiyalā mātrayak væṭahīma læbuva.

anicca라는 말은 이 세상에서 아주 드문 말입니다. anicca가 와닿았다면 이 세상에서 큰 승리를 거둔 것입니다. 세상에서 dukkha라는 말은 아주 드문 말입니다. 세상에서 즐겁다, 즐겁다 하는 것들에 괴로움이 있다는 것을 조금이라도 알았다면 큰 승리입니다. 세상이 anatta라는 말은 드문 말입니다. Buddha께서 나신 때에만 들을 수 있습니다. 다른 때에는 듣지 못합니다. anatta, 이 세상에 attā가 없다는 것을 조금이라도 알았다면 그는 이 세상에서 아주 큰 승리를 얻은 것입니다. cakkavatti의 나라를 얻는 것보다 몇 곱절 값집니다. anicca를 조금이라도 깨친 것은요.

mē sakas karana dēval mul karagena dukak misa kæpa hētuvak nam mēka nǣha kiyalā. mē sakas karana lōkaya ātmādī vaśayen ganna deyak nǣha nissārayi kiyalā. mātrayak væṭahenna baṇa ahalā æsuru karalā ē poḍa læbuvanam ohoma mē lōkayē mahā jayagrahanayak læbuvanavā. cakravartayē rāja sampattiya gala hatamārta guṇayak vaṭanāda yanna læbuvā. mokada hētuva? cakravardhiya haja vecca kenā anitya bava dannē nǣha, duk bava dannē nǣha anātma bava dannē næha. eyā mē lōka sampattiya kina lōkē pālanaya karanavā. lōkayāṭa lōka dharmaya tuḷa balapu sāma paya pǣgannillā tara bohoma adi gana

이 지어진 것들을 바탕으로는 괴로움밖에 없고 즐거움의 까닭은 없다는 것, 이 지어진 세상에는 attā로 붙잡을 것이 없고 알맹이가 없다는 것을 조금이라도 알도록 dhamma를 듣고 가까이하여 그만큼이라도 얻었다면, 그는 이 세상에서 큰 승리를 얻은 것입니다. cakkavatti의 왕의 부보다 몇 곱절 값진 것을 얻었습니다. 왜 그렇습니까? cakkavatti가 된 이는 anicca를 모르고, dukkha를 모르고, anatta를 모릅니다. 그는 이 세상의 부를 누리며 세상을 다스립니다.

itiri mē pr̥thagjana kiyana satvaya ikmalā kāryatra sōvān mārgaya gaman karagena yana pudgalayā mē mohoten mohotak digin ṭika væḍenavā. anityayi kiyana eka digin ṭika væṭahanna paṭan gannavā. dukayi anātmayi kiyana eka dakinna paṭan yanavā sakrama mātyen mātyen dækalā hon̆dayaṭa pæhædiliva dakina mohotak enavā. menna mē dakina mohotē enakoṭa mahā vaṭinākamak kiyalā denavā. mokakda mettara kal ananta saṁsārayaṭa paṭan mahā kaṇandarāvak æḷum karapu mahamihiret aran ælum kirīmak gæla yanavā. etuu venavā luṇu taṭa hatak taram pramāṇaya ælinnē. hæbæyi ē luṇu tæṭamak atara taram pramāṇaya vanakoṭa eyā kāma lōkē jīvat venavā kāma paralayōga karanavā etana innavā.

puthujjana라는 상태를 넘어 sotāpatti magga를 걸어가는 사람은 순간순간 조금씩 자랍니다. anicca가 조금씩 와닿기 시작하고, dukkha와 anatta가 보이기 시작합니다. 조금씩 조금씩 보다가 아주 뚜렷이 보는 순간이 옵니다. 그 보는 순간이 오면 큰 값어치가 됩니다. 끝없는 saṃsāra에서부터 그토록 좋아하며 달라붙었던 것이 떨어져 나갑니다. 남아 달라붙는 것은 아주 조금뿐입니다. 하지만 그만큼은 남아 있어 그는 kāma 세상에 살고 kāma를 쓰며 거기에 머뭅니다.

mokakda mē maherak taram kivvā pramāṇaya gælavidda hæryatvayaṭa pat vunānam sattaram kandak pavaranna hætuva maṭa mokada maṭa jīvat vaya kaṭayutu karaganna in inna hariyak tiyenavā hon̆daṭama æti. menna mē sǣhīma læbū kenek venavā.

얼마나 큰 덩어리가 떨어져 나갔는지요. ariya가 되면, 산더미 같은 것을 가질 필요가 없습니다. '나에게 무슨 상관인가. 살아가는 데 필요한 만큼 있으면 넉넉하다.' 이렇게 만족하는 사람이 됩니다.

ara tiyena putajana kiyana buddhayak hataran kandak ham̆bulot anit kandāvak satn karalā maṭa tiyālā mēkan vadi mahaṇḍagi sajilavaṭa edā gihillā sattadēvīndrayō mahā devlē bhāgayak radakama tunat madi vuṇā. lōkē radakama vadivalā atta dēvan mē bhāgayak danna ma tak sākuṇā kiyalā hitak mokada sampat kiyanayak occara tibuṇā. eyāṭama

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā catvidagē hadakamē aṁśī sampattiyak æti. cāta mahārayē dēvatāvaya pina kāma sampattiya ēka dahasakin ekak lassayakin ekak kiyalā kivvat ēt nima kara sīmā karanna. ē taram bālāganna sakidā sampattiya deviyangē sampattiya lassa kōṭi gānak īṭa vaḍā ayi.

Buddha께서 말씀하십니다. cakkavatti의 부도 deva의 kāma 부에 견주면 천에 하나, 십만에 하나라고 해도 다 헤아릴 수 없을 만큼 작습니다. deva의 부는 그보다 몇십억 배나 큽니다.

etakoṭa eban̆dunnā vū ē dēva sampattiya kiyana ekaṭa tiyalā ēka gæḍilā nisā hitan ēken værilā gilā nævata apaha venavā aitdiyak yanavā saṁsāraya keḷavara karā mama śaksi haṭagena kelavara karāda ē deviyan pēna

그런 deva의 부를 얻었어도, 거기서 떨어지면 다시 apāya로 갑니다. 그 deva가 saṃsāra를 끝냈습니까?

menna mēka poḍi janita kara yana mē lōkaya paṁcakāma sampattiya janita kara yanakoṭa ēka agra karagena yana kenāṭa sampat koccara læbuṇā kǣvīmak. menna mē atīvita vena sampattiyē balāporottuva sampūrṇa bidilā gihillā jīvat vīmaṭa tamanṭa avaśya karana sīmā sahita gānakaṭa vaḍā maṭa væḍak nam ætte. ē ṭika ōnænnet mē kāmayamaṭa atharinna bæhænē. ova mē kāmāsavadaya tiyenavada?

이렇게 껍질을 내며 가는 세상, 다섯 kāma의 부를 내며 그것을 으뜸으로 삼아 가는 이에게는 부를 아무리 얻어도 모자랍니다. 이 끝없는 부에 대한 바람이 완전히 깨지고 나면 '살아가는 데 필요한 정해진 만큼보다 더는 필요 없다'고 합니다. 그래도 그만큼은 필요한 것이, kāma를 다 놓지는 못했기 때문입니다. 그렇다면 kāmāsava가 있습니까?

marat bǣha mē dukku vidiṭa mehema idiriyaṭa nam kāmaya ektarā ælīmak tiyenavā ituru velā. anna ē ituru ælīm ṭika pariharaṇaya karanna avaśya karana sīmāvaṭa maṭa tuna maṭa hon̆daṭama æti tænaka sǣnavā. oya hindā pahaḷa ve o pahaḷa vennē āryan ē ārya tuniyaṭa pas vecca aya samahara vela ārayā dannē næha taman āryaṭa pavā oba tērum ganna bæ. kavu kālekadī hu vidarśanā patyasā gnāna læbuṇā tērum gannavā mehema tiyennē āryayan mē guṇaya balanna kiyanavā. eyā tērum ganna. ehema tērum gatta ē tæn

그래서 kāma에 대한 달라붙음이 조금 남아 있습니다. 그 남은 달라붙음을 쓰는 데 필요한 정도에서 '이만하면 넉넉하다' 하고 만족합니다. 이렇게 되는 이들이 ariya입니다. ariya의 자리에 이른 이들도 때로는 자기가 ariya인 줄 모릅니다. 알아차리지 못합니다. 언젠가 vipassanā ñāṇa를 얻으면 알게 됩니다. 'ariya의 이런 성품을 보라' 하면 그가 알아듣습니다.

budupiyāṇan vahansē eka daruvakuṭa dharma dēśanāvak karanna gihillā ē daruvaṭa kiyanavā ē dharma dēśanāvak taran gihillā maraṇāsanna velāvatē daruvaṭa kiyanna atanē ē velāvēdī eyāṭa gihillā en kiyanavā vistarak putā oba te nobæena gauravayak tiyānna nobæena prahādayak æti aranna oya prahādaya kæḍinna tiyāganna e. menna mē buduvan karē hæma mohotakama nokæḍena prahādayak yam kena ekē tiyenavānē ohu apāya.

Buddha께서 한 아이에게 dhamma를 설하러 가셨습니다. 죽음을 앞둔 그에게 말씀하셨습니다. '아들아, 흔들리지 않는 우러름, 깨지지 않는 pasāda를 지녀라. 그 pasāda를 깨지 않게 지켜라. Buddha에게 어느 때나 깨지지 않는 pasāda를 지닌 이는 apāya에 가지 않는다.'

ohu mē dharmaya kere nokaḍa prasādayak tiyāgannā. dharmaya kerehi nosela vena prasādayak tiyena kenāṭa apāyak na apāya nidahas vatara apāya upadinna. obagē saṁghayā kelerehi nosærena prabhavayak tiyenna ōnē. obaṭa kavadāvat apahayak. obaṭa nitarama pavatina mē dharmaya kerehi budun kira saṁghā kirehi æti vennā vū hita prahādayen hæmēma balanna pahīlak tiyāganna obaṭa kavadāvat satarāyaka pattiyak menna mē tattvayaṭa pat vēvā. svāmīni oba vahansē kāraṇā hatarama malla tiyenavā.

'이 dhamma에 깨지지 않는 pasāda를 지녀라. dhamma에 흔들리지 않는 pasāda를 지닌 이는 네 apāya에서 벗어난다. Saṅgha에 흔들리지 않는 pasāda를 지녀야 한다. 그러면 결코 apāya에 가지 않는다. 늘 Buddha와 dhamma와 Saṅgha에 대한 맑은 마음을 지녀라.' 그러자 '존자시여, 그 네 가지가 모두 제게 있습니다' 하고 말했습니다.

arahara innē bæluva uttarayak tiyenavā. ē kālē kiyenā yahapat bæri oba sōtāpannayi kiyalā kiyana ekana uttara dunnā. budurajāṇan vahansē darivara kiyanavā inna oba sōtāpannavāṭa valāā. otanam sōtāpanna

그 대답을 들으시고, Buddha께서 그 아이에게 '너는 sotāpanna다'라고 말씀하셨습니다.

dæn mē lōkaya kiyana kāma vastuvala tiyena sārayak nǣha kiyalā hitāgannā. mē lōkē kāmayangē ganna deyak næhæ. mē lōkē mē kāmanṭa dan̆ga velā kāmayanṭa hædilā āha velā gæṭilā ganna deyak nǣha kiyalā hatā. kāraṇayen mana tiyavā. daruvō īṭat sanāgāmī tā.

이제 그는 세상의 kāma 대상들에 알맹이가 없다고 여깁니다. 이 세상 kāma에서 얻을 것이 없고, kāma에 얽혀 달라붙어 부딪쳐 얻을 것이 없다고 여깁니다. 그 까닭에 '아이야, 너는 sakadāgāmī이기도 하다'고 하셨습니다.

anna budurajāṇan vahansē ē velāvē hitu ānda hāmuduruvō eka avasthāvakaṭa eka upāsaka mahattayek næ mærenna yana velāvē oya vidihaṭama dēśanā karanavā svāmīn oya kiyana kāraṇāva ballaga tiyenavā. rādhi sādugē oba sōtāpannaphalaya ipraha karā īḷan̆ga dæn eyā dannē nǣ mēka phalaya mokakda kiyalā nama danna ē phalayaṭa kiyana hæbæyi ē phalaya rān an̆duranavā. ē rasana vigraha karanaṭa kiyanavā mē ṭika malā tiyenavā. etakoṭa ēka dinavā. anna tattvē tibicca næti nisā taram ēka mokakda kiyalā dænagatta

또 Ānanda 존자께서 한때 죽음을 앞둔 한 upāsaka에게 그와 똑같이 설하셨습니다. '존자시여, 말씀하신 것이 제게 있습니다.' '그대는 sotāpatti phala를 밝혔습니다.' 그는 그 phala의 이름은 모르지만 그 맛은 압니다. 그 맛을 풀어 말하자 '이것들이 제게 있습니다' 하니 알게 됩니다. 그 자리에 있었으니 그것이 무엇인지 알아본 것입니다.

ē patta veccā gnāna pahala vunānam epadi danna. haṭagatta siyalla vināśa venavā mē lōkaya haṭagatta deyak vināśa novena deyak nam pavatinnē nǣha hētu næha. kiyalā menna mē kiyana kāraṇaya yam kenekuṭa værahuṇā haṭagatta yamak ætta nam kaldāvat padātenika deyak lōkaya vistara velā tibicca deyak nemeyi. yamkiṭi hētuvak nisā pahaḷamē kæḍi vecca deyak. mēka mē hæma haṭagatta dēkaṭa nirmāṇaya vecca davasak tiyenavā. ē gæna maṭa sækē. kavaṭa hari hētuva nisā mēka haṭagattē næten haṭagattē.

그 이름을 알아보는 ñāṇa가 일어났다면 그때 압니다. 생겨난 모든 것은 무너진다. 이 세상에 생겨나고도 무너지지 않는 것은 있을 까닭이 없다 — 이것이 누군가에게 와닿았습니다. 생겨난 것은 영원한 것, 늘 그대로 펼쳐져 있던 것이 아닙니다. 어떤 까닭으로 일어나 이루어진 것입니다. 생겨난 모든 것에는 지어진 날이 있습니다. 거기에 나는 의심이 없습니다. 어떤 까닭으로 이것이 생겼지, 까닭 없이 생긴 것이 아닙니다.

menna mē vidiyaṭa hæn̆gīma enakoṭa ehenam ekākārava pēnnē ekākāra deyak nemeyi. yam śakti viśēṣayak nisā ēkaṭat karapu ēka rāsi veccaya. pæhædiva ekatuvak nisā pēna māyāvak vitarayi mē lōkē tiyennē kiyalā. menna mē dahama dakinavā. oya vidihaṭa balāgena yana menna mēka dækkaṭa passē mē satvayekgē mē pudgalayekgē mē pasu davayak vastuvak kiyalā. dæn nitya saṁgnāvak tibunam ē nitya saṁgnāva ohugē vidiha ekak gat venavā. anna anityayi kiyalā væṭahuṇā kiyala anityayi kiyalā denna. nitya saṁgnāva nætuva kiyanna. satta pudgala ātma saṁgnāva vidilā giyā. menna mē kiyana ātma dr̥ṣṭiya pidunā. dækīma pidalā. tāya diṭṭhiyak pahuda karaganna.

이런 느낌이 올 때, 한결같아 보이는 것은 한결같은 것이 아니라, 어떤 힘 때문에 쌓여 모인 것, 모임 때문에 보이는 환상일 뿐임을 압니다. 이 dhamma를 봅니다. 그렇게 보아 가다가 이것을 본 뒤에는 이 중생, 이 사람, 이 물건이라는 nicca saññā가 깨집니다. anicca가 와닿아 nicca saññā 없이 봅니다. 중생, 사람, attā라는 saññā가 깨졌습니다. attā diṭṭhi가 깨졌습니다. 봄이 깨져 sakkāya diṭṭhi를 끊었습니다.

mēka dækvē mokinda? budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya anuva vitarayi mama ēka dækkē. ē dharmaya piḷiban̆dava maṭa kisima sækayak paritaṁcanaya neme boruvak nemeyi ætta. oya nægīmak tiyenakoṭa dharmaya kiyalā sæṭayak. mē dharmaya nam kellan værat nemeyi mēkaṭa ati durulabha dharmayak. mēka dēśanā kirē satya vatyayekmayi satya vāḍiyekmayi. dæn budupiyāṇan vahansē mē dēśanā kā unvahansēt satya vāḍiya maṭa ēka issema sæṭayak. duru kere sæṭayak. mē maga anugamanaya karē pratiphalaya maṭavat pēnavā. væḍak nǣhæ kiyalā maṭa athærīmak tiyenavā. ehenam mēvā væḍak nǣha kiyana canāva væḍak næhæ kiyalā sampūrṇama vat saṁgharatnayak lōkē innavā. ēka næti vena ṭikak. saṁghayak hiṭiya sæki.

이것을 무엇으로 보았습니까? Buddha께서 설하신 dhamma에 따라서만 나는 그것을 보았습니다. 그 dhamma에 대해 나는 아무 의심도 없습니다. 속임도 거짓도 아닌 참입니다. 이런 솟음이 있을 때 dhamma에 대한 의심이 없습니다. 이 dhamma는 아무나 내놓을 수 있는 것이 아니라 아주 드문 dhamma입니다. 이것을 설한 분은 참말만 하시는 분입니다. Buddha께서 이것을 설하셨고 그분은 참말만 하시는 분이니, Buddha에 대한 의심이 사라졌습니다. 이 길을 따르니 열매가 나에게도 보입니다. '쓸모없다' 하고 놓아 버림이 있습니다. 그렇게 놓은 Saṅgha ratana가 세상에 있습니다. Saṅgha에 대한 의심도 사라졌습니다.

budun kerehi daham kerehi samut kerehi saṭana śikṣāvē cæṭa metan māsiya oya ṭika dakinavā menna mē ṭika dakinakoṭa dæn yan sīla parāmarśanayak velā nivan dakinna nam vena ekak karanna væṭena lehe ekak karanna dayak næhæ. mēka māgaya ṭika danna. nivīmē māgaya mēkayi. athærīmē mārgaya mēkat kiyalā dækkā nam anna ēka eyāṭa visiccāvak nætuva balāpa saṁyōjana tunak bidilā kiyalā.

Buddha와 dhamma와 Saṅgha와 sikkhā에 대한 이것들을 봅니다. 이것을 볼 때, sīlabbata parāmāsa처럼 nibbāna를 보려고 다른 무엇을 해야 할 것이 없음을 압니다. '이것이 길이다. 식음의 길은 이것이다. 놓음의 길은 이것이다'라고 보았다면, 그는 vicikicchā 없이 보아 세 saṃyojana가 깨진 것입니다.

menna mē saṁyōjana putalā tibunahama mē lōkē vaṭināgama hon̆daṭama aḍuvenavā. manussayek hæṭiyaṭa jīvat venna kenāda manussayek hæṭiyaṭa jīvat venna avaśya karana dē ærenna maṭa ēkani hariyā ōna balāporottuvak nǣha lo menna mē matakaṭa sīmā vunahama asīmita balāporottu asīmita āsāvan tiyena kenā asīmita āsāvan tiyena kenāṭa ē asīmita āsāva nisā ē vastu kæḍenakoṭa bidenakoṭa vināśa venakoṭa kaḍanakoṭa bidenakoṭa vināśa karanakoṭa væḍī midī vināśa vī yanakoṭa ætivena kampanaya harīn balanna ē velāvaṭa ohugē tiyena mulāva nisā. kæḍenavā, bidenavā vināśanāva urumaya ēka kiyala gattē næti kenāda. ēka ehema denna venna bæhæ. mama marak ēka denna ehema dennē næhæ. mama marāgena mærenavā. gaha gannavā, kapā kapā gannavā. dennē næha næha. menna mēvaṭa særa gæṭiyak venavā.

이 saṃyojana들이 깨지면 이 세상의 값어치가 크게 줄어듭니다. '사람으로 살아가는 데 필요한 것 말고는 나에게 바람이 없다.' 이렇게 줄어들면 — 끝없는 바람, 끝없는 욕심을 가진 이를 보십시오. 그 끝없는 욕심 때문에 물건들이 부서지고 깨지고 무너질 때, 남이 부수고 깨뜨리고 없앨 때, 썩고 무너져 갈 때 생기는 충격이 얼마나 큰지 보십시오. 그때 그의 어리석음 때문입니다. 부서지고 깨지고 무너지는 것이 그것의 본성이라고 받아들이지 않는 이입니다. '그렇게 되게 둘 수 없다. 죽어도 못 준다. 죽이고 죽겠다. 때리고 베겠다. 못 준다, 못 준다.' 이렇게 거센 부딪침이 일어납니다.

etakoṭa mokada vennē? menna mē ākārayō suddha vecca kenā monavā næti vuṇāda sōkayan saṁvēgayak næti venavada ēka kiyanavā. namut ē pudgalayā eyā satara apāgata karanna taram balavat sōkayak saṁvēgayak æti karagannā. ebandhuva sōkayak saṁvēgayak, dūṣiyāvayak æti karalā endi dūta manasakin satara apā gata vīmaṭa hētuven deyak karannē nǣha kiyannē næha ē taram balavat næ. menna mē nisā eban satara apā gata vennē kriyāvak nokara tatvayaṭa pat venavā. ē nisā api satara apāyen nidahas venavā.

그러면 어떻게 됩니까? 이렇게 맑아진 이에게 무엇이 없어졌습니까? 슬픔과 saṃvega가 없어집니까? 그렇게 말할 수는 없습니다. 하지만 그 사람은 네 apāya로 이끌 만큼 센 슬픔이나 saṃvega를 일으키지 않습니다. 그런 슬픔과 saṃvega와 더럽혀짐을 일으켜, 더럽혀진 마음으로 네 apāya에 갈 까닭이 되는 일을 하지 않습니다. 그만큼 세지 않습니다. 그래서 네 apāya로 가는 행위를 하지 않는 자리에 이릅니다. 그래서 네 apāya에서 벗어납니다.

gihina apāya nidahas mokada ohu monama asādhāraṇayak kiyalā dækalat maṭa matapu aparādhayaṭa mama ginnak denavā kiyalā vacanaya ōkagē hiṭiyē. gini denna. gini saṁskārayak gini dena hiten kalin vacanayen gini dena deyak æs karana gini

불의 지옥에서 벗어나는 것은, 그가 어떤 억울함을 보더라도 '나에게 저지른 잘못에 불을 놓겠다'는 말이 그에게 없기 때문입니다. 불을 놓는 일입니다. 불의 saṅkhāra, 불을 놓는 마음, 말로 불을 놓는 것…

kriyāvak gini katāvak sæpa kaḷot andha gihi dunna dukginigini æti karavanna mahā taṭu koḷava ehema kaḷot mokada vennē ē vagē deyak siddha kaḷot ohitaba yana tēko upada kiya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē duddena deyak æti karā yam velāvaka gaha gannavā, malā gannavā, kapā gannavā, potā gannavā, vanasa gannavā o paramparāva vanasanak vaḍahat lōkaya aragenavā.

그런 해로운 것이 일어나면 어느 때든 때리고, 죽이고, 베고, 부수고, 대를 이어 망가뜨리며 세상을 끌어갑니다.

ara ārya tunē tērum aragena lōkayē nisthāratvaya vaṭahāgatta kenāṭa værana ekak mama oya rayi yanna. ohē ohe ekak kiyapuva maæṭi væḍak næneka jīvat venna data kohē hari kamak nē ma innavā adahasakaṭa banavā. ē nisā eyāgen dvēśayen anantaya diga katāvak kriyāvak nægenna.

세 ariya 성품을 알아듣고 세상의 알맹이 없음을 깨친 이에게는 그런 것이 없습니다. '그냥 둬라, 쓸데없다, 어디서든 살면 그만이다' 하는 마음으로 지냅니다. 그래서 그에게서는 dosa로 끝없이 이어지는 말이나 행위가 솟지 않습니다.

ehenam dvēśa sahagata saṁskāraya tamayi giniyāpāvē upadda gini saṁskāraya. gini saṁskāra ohugē hitē nirōdha velā dæn tiyennē. gini saṁskāra nirōdha vecca kene gini viññāṇayak pahaḷa vennē. næ. saṁkhāra paṭaccā viññāṇak kiyana kanagi. gini saṁskāra bhayen siddha vennē gini viññāṇa pahaḷa venavā. ē gini nāma rūpa bahinnē næha. ōkā maranna pollak gannavā ohavat vanna eveni tiyenavā. ē nāma rūpa bahinnē næ. gahanna maranna hiṭiyē næ. ebadu varimut hoyanna hiṭennē næha. ohuṭa vināśayak karanavā kiyalā vināśa karana āyudha gannē næha. ē aya dannaetvayaṭa pat venavā.

dosa 섞인 saṅkhāra가 바로 불의 apāya에 태어나게 하는 불의 saṅkhāra입니다. 불의 saṅkhāra가 이제 그의 마음에서 그쳤습니다. 불의 saṅkhāra가 그친 이에게는 불의 viññāṇa가 일어나지 않습니다. 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라는 것이 그렇습니다. 불의 saṅkhāra 때문에 불의 viññāṇa가 일어나는데, 그런 불의 nāmarūpa가 내려앉지 않습니다. '저놈을 죽이려 몽둥이를 든다' 하는 nāmarūpa가 내려앉지 않습니다. 때리고 죽이려 하지 않고, 그런 무기를 찾지도 않습니다. 그를 해치려고 해치는 무기를 들지 않습니다.

siyalla gannē nǣha kiyana eka kana ḷama kok gāna hæbæyi ḷamayiṭa vidhyānēvak ganna tibiṭak næhæ. balanna pollak gāna pirisak nǣ. hadāganna kōduvak gānna næ gahanna puḷuvan.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mē tatvayaṭa pat venavā. mēsā gini saṁskāra næti kenāṭa gini jātiyak næti venavā. ehenam otara apāya gini apāyen nidahas hevat aṭamahanakin gevat apāyen nidahas aṭamahana sahita gini apāyen giniganna eken nidahas venavā.

이런 자리에 이릅니다. 그러니 불의 saṅkhāra가 없는 이에게는 불의 jāti가 없습니다. 그래서 불의 apāya, 곧 여덟 큰 지옥이 딸린 불의 apāya에서 벗어납니다.

sītala gaṇan dānavā kiyalā ekak tiyenavā. ara ī hon̆daṭa katā karalā mahā guṇavantayā nænavantayā hari sāmidiyavak dena kiyalā kiyana eka katā karalā bohōma hari anta innalā paniveni. ovunṭa tiyenavā mē lōkē kītala pārayak ēkē upanna panīkarītalen gæhenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē sītala gaṇan dānna næti kiyana sītala saṁskāra nītala pāpa saṁkhāra. ē sītala pāpa saṁskāra næti nisā sītala pāpa viññāṇak nǣ. sītala pāpa viñgnāma rūpaya hitē bahinnet. ebō āyatanak næhæ. upassak nǣhæ. vēdanā taṇhā upādāna bhavayak nǣhæ. ēt api ēken

그 차가운 지옥에 태어나게 하는 차가운 saṅkhāra, 차가운 pāpa saṅkhāra — 그것이 없으니 차가운 pāpa viññāṇa가 없습니다. 차가운 pāpa nāmarūpa가 마음에 내려앉지 않고, 그런 āyatana도, phassa도, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava도 없습니다.

yamkisi pudgalayek avantō væḍa karanavayi kiyalā yamak tiyenavā nam ē avantakya ikmalā yam kenekugē æti venna yam tænaka hæn̆gavilā yanna veḍa ayaṭa sūtraya væḍa karanna yamdāka lōkayāṭa ārakṣi velā oba mina detayak velā niyada kiv venna siddha venavā. dekaṭa nævenna siddha venavā. ē vagēma væḍa karanna monavaṭa ehemā karanavada maṭa ehema karalā mona āśvādayak labāgannada aparādhayak mokada karanna mēvā lōkē aparādha menna mēka dækalā hinna nitāra bava dækka nisā ē passē nolana gæṭi lakṣanayak ætiva tiraknava upadinna ehavat tirisan upadinna hē tiyena saṁskārayak pahulagat tirisayek oyā vagē væḍa karanna hiṭiya tiyena piyānaya katāyanna næti nisā katā næti nisā epuvannā vū væḍapaṭilak ōgē siddha vennē nætuhama tirisan upadi lihē tiyena saṁskārayak ōka ēka.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

nṭa upadina saṁsārayan nisā tirisan viññāṇayak pahaḷa venna tiyana ēka dæn uṭa. ebada nāma rūpayak ē hitē bahinnē næhæ. ebi salāyatana sparśa vēdanā taṇahā upādāna bava jarāma jātiya kakkavat. ehenam oba pidenek kiyalā obaṭa næ. hatarak pama nidahas kiyalā bava dænaganna.

짐승으로 태어나게 하는 saṅkhāra 때문에 짐승의 viññāṇa가 일어날 수 있었는데, 이제 그것이 없습니다. 그런 nāmarūpa가 마음에 내려앉지 않고, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarāmaraṇa도 없습니다. 그러니 그대는 거기서 벗어났음을 아십시오.

ē vagēma yamkisi pudgalayek tamanṭa puḷuvankama tiyennē. tamangē puḷuvankama tiyeddī asādhāraṇa vidihaṭa ayit vidihaṭa anungē væḍaganna. anungē mudal labāgena mārainna. mē vagē asura væra karanna. sūrattayē tiyena pudgalayā tamanṭa puḷuvan nam udavvada udav karanavā. peḷaguṇa salakanavā. ēvā maga æralā hanam tamangē vāsiyaṭa asādhāraṇī karakaṭa maga arinnē næ. ē vagē mārainna saṁskārayak tiyenavā. ēvaṭa kiyana asura saṁkhāra.

또 어떤 사람은 힘이 있을 때 그 힘으로 부당하게 남을 부리고, 남의 돈을 빼앗고 해칩니다. 이것이 asura 같은 짓입니다. 참된 사람은 할 수 있으면 돕고, 입은 은혜를 갚습니다. 그것을 저버리고 제 이익을 위해 부당하게 굴지 않습니다. 그렇게 해치는 saṅkhāra가 있는데, 그것을 asura saṅkhāra라고 합니다.

ē asura saṁskāraya æti asura viññāṇayak pahaḷa venavā. mona vaṭinādaya vuṇat perati monutukama tiyenavā minissu kammænē. matayanna deyak mama nikan inna ehema kiyannē æyi obaṭa meccara værakalā giyā tiyenavānē. meccara udav karalā tiyenavānē. æyi ehema kiyannē? onna eha korak matakama mama yannē hari kæṭahitā. menna mē pæhita sōvān pudgalayā. eyā kavadāvat pāra balapanā. ēkē madanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēt mahā innavā. guṇa hīna suca nindita vidiha væḍa karannē næha. ōvan pudgalaye. karanna hētuvak næ ууit næhænē. eyā hon̆daṭa guṇa han̆dunavā. eka guṇayak kaḷā nam kīyak aduna amataka karalā ē guṇayaṭa palakalā tamanṭa karanna puḷuvan yam udavk tiyenavā nam ē udavvama karalā dunnā. menna mē ākārē guṇayak tiyena nisā yam asura saṁskārayak tibunam asura saṁskārayen tiyena kāya saṁkhārak næha vadī saṁskāratvaya kriyā karanna katā karannē atura vidiha. ēka kaṭayutu karanavā nam atura bhavaya ipadinna hētuva yamkisi sākṣāyak venavā ōṭē dæn ēka ohu dæn atura jātiyak.

그래도 지냅니다. sotāpanna는 덕 없고, 천하고, 비난받을 만한 식으로 행동하지 않습니다. 그럴 까닭이 없습니다. 그는 은혜를 잘 압니다. 한 번 은혜를 입었다면 허물은 잊고 그 은혜에 보답하여, 자기가 해 줄 수 있는 도움을 해 줍니다. 이런 성품이 있으니 asura saṅkhāra에서 오는 kāya saṅkhāra도, vacī saṅkhāra도 없습니다. asura처럼 행동하고 말하면 asura bhava에 태어날 까닭이 되는데, 그에게는 이제 asura jāti가 없습니다.

ēkaṭa yamkisi masuru gati tiyenavā. tamā ḷan̆ga tiyāgena illannekuṭa hō ēvā diya iccekuṭa ēvā dena pirisak æti venasī. læbunaṭa passē karapu aya okkoma amataka karannā. karuṇa salakanna næ. tibena deyak tiyennē næhæ.

또 어떤 이에게는 인색한 버릇이 있습니다. 자기 곁에 쌓아 두고, 달라는 이나 필요한 이에게 주지 않습니다. 얻고 나면 도와준 이들을 다 잊습니다. 은혜를 헤아리지 않습니다. 있는 것을 내놓지 않습니다.

maṭa tibunot malavæḍi tiya maṭayi tiyatara anika nikan æhunā kamak nǣ kiyalā masuru pan karana gatiyak tiyenavā. ēka lōkayāgē masuru karana āvāsa vasuru masuru karā tiyenavā. ēdara valaṭa asādhāraṇaya balannē nætuvada giyadara ādī masurukam karanavā.

'내게 있으면 나만 가져야지, 남은 상관없다' 하는 인색한 버릇이 있습니다. 머무는 곳에 대한 인색함도 있습니다. 집에 대해서도 부당함을 따지지 않고 인색하게 굽니다.

ē vagēma lābhayaṭa masurukam karanavā. dhanayaṭa masurukam karanavā. āvāsa mattaraya, lābha mattaraya, dharma mattaran danna dēval kiyā denna. hari vaṭinādiyak kiyana ēkemak. ēka denna. mē vagē okkoma haṁganna taman monavāhari vaṭinādiyak dannavā nam ēka tamangē lokumaṭa tamangē murahārama kiyannē ēka ham genna. vimati gatina sōvān pudgalayā lōkaya dænuvat karannada yam dharmayak dannavada ēken dænuvat karannē nam eyāt yæhapat karannē. ē dharmaya handagen samāla venna. taman usat venavā anikara mē giya dunna dumacāraya venavā kiyalā ehema dakit karanna. yā yutta dē dīlā hatakam ēka nættā dænīmen mak venakoṭa satuṭu venavā. ehema tiyennē. ēha mē kiyana masuru tada næti nisā prētayek venna hitunē. ēt tam pirannē

또 이득에 인색하고 재물에 인색합니다. āvāsa macchariya, lābha macchariya, dhamma macchariya — 아는 것을 가르쳐 주는 데 인색하고, 값진 앎을 내주지 않습니다. 자기 위세와 자기 몫을 지키려고 무언가 값진 것을 알면 다 숨깁니다. 그러나 sotāpanna는 세상을 일깨울 dhamma를 알면 그것으로 일깨워 그들도 잘되게 합니다. 그 dhamma로 함께 나아가게 합니다. 자기가 높아지고 남이 잘되는 것을 보고 기뻐하며, 줄 것을 주고 남이 알게 되면 기뻐합니다. 이런 인색함이 굳지 않았으니 peta가 될 마음이 없습니다.

prētayek venna hitunē. ēt tam pirannē pēta saṁskāra prētayek venna tibena saṁskārayak tiba nam ē saṁskārayaṭa næha. ē nisā saṁskārayak nætnam pēta viññāṇayak næha. pēta nāmūpaya vahinna deyak næhæ. pēta salāyatana pēta upakra pēta vēdanā, pēta taṇahā, pēta upādāyana, pēta bava, pēta karana. menna mēka samāga tiya nisā avōjana gannavā maṭa mē kiyannā vū satara apāyaṭa hētu vena saṁskāra. ēka nisā maṭa satara apāya eha saṁskāra vunē. mehemayi yannē. eha ājiya dækkā ēkē upa dækkā nava dækkā. ēka dækalā tiyena nisā eyā kavadāvat etanaṭa væṭennē næhæ. ē nisā kiyanna

peta가 될 saṅkhāra가 있다면 그것이 그에게는 없습니다. saṅkhāra가 없으니 peta viññāṇa도 없습니다. peta nāmarūpa가 내려앉을 것도 없습니다. peta saḷāyatana, peta phassa, peta vedanā, peta taṇhā, peta upādāna, peta bhava, peta jāti도 없습니다. 네 apāya의 까닭이 되는 saṅkhāra가 이렇게 그에게서 사라졌습니다. 그는 그 시작과 일어남과 nava를 보았습니다. 그것을 보았기에 결코 그곳에 떨어지지 않습니다.

etanaṭa væṭennē næhæ. ē nisā kiyanna puḷuvan kṣaya kaḷa pērana viṣaya ættē. kṣaya kaḷa niraya ættē. kṣē kaḷa tirisan yōni ættē. sēkala asura nikāyat niyataviyen sampōdhi pahāyanayen sōvān nemeyi o kæmati nam prakāśa karanna. anna prakāśa karanna puḷuvan bauddha. budurajanā dēśanā karā mē ṭika tiyenavada otaṭa nibayi oya taman sōvā vansayak kiyanna puḷuvan. puḷuvan.

그래서 이렇게 말할 수 있습니다. '나는 peta의 세계를 다했고, 지옥을 다했고, 짐승의 태를 다했고, asura의 무리를 다했다. 나는 sotāpanna이니 떨어지지 않고, 정해졌고, sambodhi로 나아간다.' 원하면 그렇게 밝힐 수 있습니다. 그렇게 밝힐 수 있는 이가 참된 Buddha의 제자입니다. Buddha께서 설하신 이것들이 그대에게 있다면 그대는 sotāpanna라고 말할 수 있습니다.

mama pēta visi ivara kaḷā. mama pētayek veena hētu næ. yaṭtē pētek vena maṭa hētu næ. ē vagē asurayek vaenna maṭa hētu næha. apāgata venna maṭa hētu næha.

'나는 peta의 세계를 끝냈다. 내가 peta가 될 까닭은 없다. 마찬가지로 asura가 될 까닭도 없다. apāya에 갈 까닭도 없다.'

menna mē ākārayen ohuṭa kiyanna puḷuvan mama niyatayi. āya gatiya venas vela kumak nisāda? nikā lōkayē satyaya tuḷin vaṭagena ævi ē tuḷin atdæriyā nisā mama atdælā inna vaṭak mallan. mama mē vaṭaka nemeyi mama inna dharmaya kiya vaṭa kiyannē mama bæruvak horanna nǣha kiya hira karagena inna. dharmaya kiyannē horanna hētuva æti vennē. dharmaya tuḷin satyāvabōdhaya nisā lōkaya nisārayi kiyalā væṭahuṇā anisak mama nikan boruvaṭa lōkē nisvārayi kiyalā ævillā lōkaya nissara bava avantavama dharmaya piḷiban̆dipanna.

이렇게 그는 '나는 정해졌다'고 말할 수 있습니다. 다시 바뀌지 않는 것은 무엇 때문입니까? 세상의 참을 통해 깨치고 그것을 통해 놓았기 때문입니다. dhamma란 '나는 도둑질하지 않겠다' 하고 스스로를 가두어 두는 것이 아닙니다. dhamma란 도둑질하지 않을 까닭이 생겨나는 것입니다. dhamma를 통한 참의 깨침으로 세상이 알맹이 없음을 알았기 때문이지, 그저 입으로만 세상이 알맹이 없다고 하는 것이 아닙니다. 세상이 알맹이 없음은 dhamma를 따라 드러납니다.

anityayi, dukkhayi anātmayi kiyana ekatuma davasaṭa nityayi sæpayi ātmayi kiyana tattvaya parivā vennē nǣhæ lōkē. ehenam lōkayē satyaya venas vennē næhæ. ē pata venas novena satya dharmayak mama vaṭahāgena ē dharmaya tuḷa pratiphala vaśayen lōkē nisarayi kiyalā vahana gatvā nisarayi kiyalā væḍu vana nisā tā midē trilā tiye. ehenam maṭa nævata vārayak turu veda hētu ættē anusayat ekka idilā giyā kiyalā dækkam mama niyata

anicca, dukkha, anatta가 어느 날 nicca, sukha, attā로 바뀌는 일은 세상에 없습니다. 세상의 참은 바뀌지 않습니다. 그 바뀌지 않는 참 dhamma를 내가 깨쳤고, 그 dhamma 안에서 열매로 세상이 알맹이 없음을 알았기에 벗어났습니다. 그러니 다시 돌아갈 까닭이 있겠습니까? anusaya와 함께 깨져 나갔음을 보았으니, 나는 정해졌습니다.

mē tuḷin læbennā vū avabōdhaya mama dænagattāt siyallama atralā dæmma dā sampūrṇa særasī kiyā maṭa væradilā tiyenavā. ehenam mama sambōdhi parāyana sambōdhiya karā naram ittak ēkāntaya ena navatinna mama sōtāpanna mama yāyitumāgēṭa pænalā ivaranna magē tæna innā baya nætuva kiyanna puḷuvan n dēśanā kara minihe kiyanna kiva

이것을 통해 얻은 깨침을 나는 압니다. 모든 것을 다 놓은 날 완전히 끝나리라는 것이 내게 분명해졌습니다. 그러니 나는 sambodhi로 나아가며 틀림없이 거기에 이릅니다. '나는 sotāpanna다, 흐름에 들어섰다'고 두려움 없이 말할 수 있습니다. 그렇게 말하라고 설하셨습니다.

ehenam menna sōvān phalaya læbenakoṭa næti vena sa ananta saṁsārayē genāpu kāma dharmayangen yukta velā ēn haṭagatta vipāka kaya dæn tiyenavā. mē minis haṭagattē minis kāmaya minis kāmaya sahitava alōbha advēśa amōha kiyana kaṭayagin yukta vuṇat mē kāmaya ehat velā tibunē. ē nisā kāma sahagata namut kaḷā vū kusala karmayaṭa citta prasādayen pratiphalayak vaśayen tamayi mē minik aya pahala vennē mē lōkē minihek kiyalā upanna. næ etanadi minihek kiyalā avannāma mēkayi kāmayaṭa mulakkuna ekak. kāma vidyā sahitayi. vipāka vaśayen æti karannā vū kāma vidyangē kriyākārītvayaṭa madapāda. ē nisā samu venakoṭa kāmayanṭa mē hita kælavenavaṭa

그렇다면 sotāpatti phala를 얻을 때 없어지는 것은 무엇입니까? 끝없는 saṃsāra에서 끌고 온 kāma dhamma들과 함께 생긴 vipāka의 몸이 지금 있습니다. 이 사람은 사람의 kāma와 함께 태어났습니다. alobha, adosa, amoha를 갖추었어도 거기에 kāma가 섞여 있었습니다. kāma와 함께였지만 맑은 마음으로 지은 kusala kamma의 열매로 이 사람이 생겨, 이 세상에 사람으로 태어났습니다. 그래서 사람이라는 것은 kāma를 뿌리로 하는 것, kāma와 함께인 것입니다. vipāka로 생기는 kāma의 움직임 속에 있습니다. 그래서 만날 때 이 마음이 kāma 쪽으로 흔들립니다.

ēka purudu karagattē næti nisā. bhāvanāven væḍuvē næti nisā. maṭa hiṭa ēvā ævilalā yannē næhæ. ē nisā maṭa tāma aramuṇak enakoṭa priya bhāvayak matura bhāvayak æti vena ekak. ē nisā maṭa ēkaṭa ædīmak evā. ē nisā maṭa svāmīn ayin karaganna tāva bæri vuṇā. hæbæyi ēkat bava mama vaṭahana karanna. mohotak mohotak pāsā mama ēkē yathārthaya dækalā ēka nittā rattē vaṭahana.

그것을 길들이지 않았고, bhāvanā로 키우지 않았기 때문입니다. 그것들이 나에게서 타 없어지지 않았습니다. 그래서 아직 대상이 오면 좋아함과 달콤함이 일어납니다. 그래서 끌림이 옵니다. 그래서 아직 다 걷어 내지 못했습니다. 하지만 그것도 나는 알아차립니다. 순간순간 그 참모습을 보며 늘 깨쳐 갑니다.

anna ehema balanakoṭa ādīna ādīnava balanavā. kānya ādiya balanavā kāma saṁskāriyē nava hevat kāma uppattiya balanavā. kāma saṁskārayak væḍuvot kāma uppattiyak hamba vuṇā. kāma uppattiyak hambavunot kāma uppattiyaṭa hētu vennāma mē æsana divanāsē śarīraya mana tiyena indriya hayānayaṭa hambavenna. ēka hambavunot ēkat ekkalā mē kāmaya dæḍi vana innē gattaṭa mat kayak hambavenna vagē aḍu karannē næhanam. ē kārayak maṭa mēyin passē āyet hamba venavā. edāṭa mama āyucarayak mē vādicana rōga sahita duk arakara sahita ē vagēma novēkākāra bhāvayaṭa sahita mē jīvitaya gevanna ōnē. kramaya hamba karanna ōnē. dukmahanti venna ōnē. kāratvayak nætuva vennē næ kāma lōkayaṭa ājama væṭenna. mē ādīyi narayi bæluvā. ādīnava dænnavā.

그렇게 보면 ādīnava를 봅니다. kāma의 ādi를 보고, kāma saṅkhāra의 nava, 곧 kāma의 태어남을 봅니다. kāma saṅkhāra를 키우면 kāma의 태어남을 얻습니다. kāma의 태어남을 얻으면 그 까닭이 되는 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 여섯 indriya를 얻습니다. 그것을 얻으면 그와 함께 kāma가 짙어져, 줄이지 않는 한 그런 몸을 이 뒤에 또 얻습니다. 그러면 다시 병들고 괴롭고 늙으며 갖가지 모습으로 이 삶을 보내야 합니다. 벌어먹어야 하고 고생해야 합니다. kāma 세상에 다시 떨어지면 피할 수 없습니다. 이렇게 ādi와 nava를 보았습니다. ādīnava를 압니다.

mehema ādīnava dakinakoṭa eyāṭa epā venavā mē lōkē. anē ehema ādīnavayak tiyannē mē lōkē tuḷa nitya næti. ātmādit ituru nokara dukkaṭa hētu vennē. mē āśvāda mātraya hæṭiyaṭa mārayāgē æma kiyannē mēka mē æmaṭa rævaṭilā nēda mātmaya tavadurat ēka tava mē gihama yannē. mokaṭa yanavada dharmaya tana mehema hitanaka ara hiṭa vidiha. gedara næm kāmayō nisthārayi kiyalā væḍenna katā karā. anna nissaratvaya væṭahenakoṭa kāmayō kamatvemen aḍuvelā mēka tamayi bhāvanāva.

이렇게 ādīnava를 보면 그에게 이 세상이 싫어집니다. '아, 이런 ādīnava가 있구나. 이 세상에는 nicca도 attā도 남지 않고 괴로움의 까닭만 된다. 이 assāda는 Māra의 미끼다. 이 미끼에 속아 아직도 이렇게 가는구나. 왜 가는가?' dhamma를 생각하며 이렇게 생각합니다. kāma는 알맹이가 없다고 함께 이야기합니다. nissaraṇa가 와닿으면 kāma가 차츰 줄어듭니다. 이것이 바로 bhāvanā입니다.

menna mē bhāvanāva kirīganna yanakoṭa in̆dagena karanna puḷuvan hin̆dagena karanna puḷuvan yanna ina gaman karannat puḷuvan katāva sākacchāva karanna puḷuvan. oya gæna katā karalā adahat vala sākacchā karanakoṭa dharma dēśanā karana taruma suravaṭa oya dænenavā. mē æhena mātrayak mātrayak pāsā kāmayangē āśvāda bidilā yanavā. kāmayan kiritalā upādānaya vidinna paṭan ganna.

이 bhāvanā는 앉아서도, 누워서도, 걸으면서도, 함께 이야기하면서도 할 수 있습니다. 이것에 대해 이야기하고 생각을 나누다 보면, dhamma가 설해지는 대로 그것이 와닿습니다. 들을 때마다 kāma의 assāda가 깨져 나갑니다. kāma에 대한 upādāna가 느슨해지기 시작합니다.

mokak nisāda sāmayanṭa rat karannaka hiṭa avidyāva duru venavā. duruven durenna vidyāva pahaḷa venavā. anna avidyāva duruvelā gihillā avidyā duru kirīmē lakṣaṇaya tuḷin saṁskāra duru venavā. viññāṇa nāma rūpa salāta sparśa vēdanā taṇahā upādāna bava duru venavā. ehenam melavatuma kāma bava duru karaganna puḷuvan venavā. mēkē anugatamanaya kiyalā kāma bava sampūrṇayen duru

왜 그렇습니까? avijjā가 걷히기 때문입니다. 걷히면서 vijjā가 일어납니다. avijjā가 걷혀 나가고, avijjā를 걷어 내는 그 성질을 통해 saṅkhāra가 걷힙니다. viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava가 걷힙니다. 그러니 이 생에서도 kāma bhava를 걷어 낼 수 있습니다.

anugatamanaya kiyalā kāma bava sampūrṇayen duru karagat in̆denakoṭa eka avasthāvak oya majcattaya bahu karalā yanakoṭa

이것을 따라 kāma bhava를 완전히 걷어 내 가다 보면, 어느 때 그 가운데 자리를 많이 닦아 나갈 때…

pæt karalā balāporottuvak tibuṇā nam kāmayan san̆dahā pæs karanna nē næhæ. kivunot mama kāmaya vidiṭa haṭa ræk kararena kiyannē inna kiyalā maṭa ōnē næhæ rækrena i menna mē adahasa æilā deveni avasthāvak bahinavā īḷan̆ga avasthāva phalaya āya He.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기