꽃 한 송이의 paṭiccasamuppāda
මලක පටිච්චසමුප්පාදය.
monavada ara āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhiya dhātu kiyana dhātu hataren haṭagatta saṁkalpaya ara rōsa malayē ara ikila digē ævidillā ara naṭuva kiyana tænin gihillā ē pipena rōsa mala kiyana tænaṭa pipenna taṇha hānna ōnē. taṇhā venna ōnē. etakoṭa tamayi āsānayaṭa ædalā aragena gahanam nirmāṇaya karalā upādāna karalā bhava karalā jātiya vaśayen rōda mala vipavannē.
āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavi dhātu라는 네 dhātu에서 생겨난 그 짜임이 장미의 줄기를 따라 걸어 올라가 꽃자루를 지나 장미꽃이 피는 자리까지 가서 피어나려면 taṇhā가 있어야 합니다. taṇhā가 되어야 합니다. 그래야 끌어당겨 만들어 내고, upādāna가 되고 bhava가 되어 jāti로서 장미꽃이 피어납니다.
anna upādāna vena hæṭi. taṇhā venavā. etakoṭa vēdanā, paccayā taṇhā īḷan̆ga siddhāntaya. vīmak danavanna ōnē taṇhā vennam
이것이 upādāna가 되는 모습입니다. taṇhā가 일어납니다. 그다음 이치가 'vedanā paccayā taṇhā'입니다. taṇhā가 일어나려면 무언가 됨이 느껴져야 합니다.
ara ōjasa kiyana eka hædenna āpō dhātuva tējō dhātuva vāya dhātu paṭa dhātu kiyana dhātu hatara ekaṭa saṁkal vīmak sækasenna ōna dhana venavā kiyannē sr̥ṇa vennē nǣ dhana venavā. dhana kiyannē ekatu venavā kiyana ekayi. yamkisi nirmāṇaya vīmak ekvenna ōnē. dhātu hataraka ekvīma nisā.
그 ojā가 만들어지려면 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavi dhātu라는 네 dhātu가 한데 모여 하나의 됨으로 짜여야 합니다. '더하기가 된다'는 것은 빼기가 아니라 더하기가 된다는 것이고, 더하기란 모인다는 뜻입니다. 무언가 만들어지는 일이 하나로 모여야 합니다. 네 dhātu가 모이기 때문입니다.
anna vēdanā vuṇā. vīmat dhana vuṇā. vēdanā vuṇā. anna vēdanāva vuna eka mokada karannē ēken tamayi ekvīmē sakas vunē arūjasa etakoṭa
그렇게 vedanā가 되었습니다. 됨도 더하기가 되었습니다. vedanā가 되었습니다. 그 vedanā가 된 것이 무엇을 하느냐 하면, 그것으로 모임이 짜여 ojā가 된 것입니다.
vēdanā venna nam sparśa venna ōnē. mokada venna ōnē sparśayak labanavā monavada sparśannē? oya mūlaṭa pōra ṭika sparśa vuṇē nætnam, jalaya ṭika sparśa vuṇē nætnam ara kolayaṭa giravva sparśa vuṇē nætnam. etakoṭa kohomada mēka vīma nirmāṇaya vennē?
그런데 vedanā가 되려면 phassa가 있어야 합니다. 왜냐하면 닿음을 얻어야 하기 때문입니다. 무엇이 닿습니까? 뿌리에 거름이 닿지 않거나 물이 닿지 않거나 잎에 햇빛이 닿지 않는다면, 이 됨이 어떻게 만들어지겠습니까?
anna vīmak dænavanna nam ēkaṭa avaśya sparśenna ōnē.
됨이 느껴지려면 그에 필요한 것이 닿아야 합니다.
monavada sparśa vennē? pōra, jalaya, iruveliya vātaya sparśa venna ōnē. anna passa paccayā vēdanā salāyatana paccayā passu ēvaṭa avaśya dē
무엇이 닿습니까? 거름, 물, 햇빛, 바람이 닿아야 합니다. 그것이 'phassa paccayā vedanā'이고, 'saḷāyatana paccayā phasso'—그것들에 필요한 것입니다.
āyasthāna āyatana kiyannē ekatu vena sthānaya api ara isselt āyatana kivvē mē æhæ kana nemeyi. ekatu vena sthānaya kivvanē. ehenam pōra jalayē samaga etanṭa ekatu vennē næhæ mula ḷan̆gaṭa etanṭa ekatu karalā hari denna ōnē. āyē asthāna karanna ōnē. āya etana venna ōna.
āyatana란 모이는 자리입니다. 앞에서도 āyatana는 이 눈, 귀가 아니라 모이는 자리라고 했습니다. 그렇다면 거름이 물과 함께 저절로 뿌리 곁으로 모이지 않으니, 그곳에 모아서라도 주어야 합니다. 다시 자리를 만들어 주어야 합니다. 다시 그곳에 있게 해야 합니다.
irēliya etanaṭa vadinna vidihaṭa vaslā valin hevana tiyenavā yaha karalā hari eheevana nætuva hadalā denna ōnē. āya asthānayak karanna ekatu karana sthānayak karanna ōnē. anna mē vagē
햇빛이 그곳에 닿도록, 가지 때문에 그늘이 져 있다면 쳐내서라도 그늘 없이 만들어 주어야 합니다. 다시 자리를, 모이는 자리를 만들어 주어야 합니다. 이와 같이,
bāhira salāyatana tamayi rūpa śabda gandha rasa sparśa kiyana ēvā dharma kiyana ēvā haṭaganna haṭaganna etana ēvā. ādhyātmika salāyatana tamayi æsa kana diva nāsa śarīraya kiyana balapāna salāyatanaya
바깥 saḷāyatana란 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma라는 것들, 거기서 생겨나는 것들입니다. 안의 saḷāyatana란 눈, 귀, 혀, 코, 몸이라는, 영향을 미치는 saḷāyatana입니다.
dæn mē bāhira lōkē pennavaṭa bāhira salāyatanaya abhyantara lōkaya hadana abhyantara salāyatanaya anna salāyatana pattiyā passada nāma rūpaccayā salāyatanā anna onna oten tamayi api ævidilā manōpubbaṁgamā dhammā kiyana taṭṭu karalā innē. dæn mokada vennē? mē rōsa mala kiyana
이제 이 바깥 세계를 보여 주는 바깥 saḷāyatana와 안의 세계를 만드는 안의 saḷāyatana—그것이 'saḷāyatana paccayā phasso', 'nāmarūpa paccayā saḷāyatana'입니다. 바로 거기서부터 우리는 'manopubbaṅgamā dhammā'라는 층을 하나하나 걸어 올라와 있습니다.
innē. dæn mokada vennē? mē rōsa mala kiyana ekaṭa avaśya karannā vū rasa dhātuvak, āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu vaśayen lōkē haṭaganna mēkaṭa avaśya karannā vū namyatāvayē rūpanaya venna ōnē. nætnam nāma rūpaya ipadenna ōnē. ehenamtāvayaṭa
이제 무슨 일이 일어납니까? 이 장미꽃에 필요한 rasa dhātu, āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavi dhātu로서 세상에 생겨나려면, 이것에 필요한 이름 붙음과 꼴 지음이 일어나야 합니다. 곧 nāmarūpa가 생겨나야 합니다.
rūpaya ipadenna ōnē. ehenamtāvayaṭa gælapunā vū rūpayō haṭagattahama śuddhāstaka vaśayen haṭagannā mūla nirmāṇaya korasak āpō dhātu vatiśa nam gannavā. korasak tējō dhātu vaśayen nammatāvayak gannavā. kosak vāyō dhātu vaśayen nam gannavā. kosak paṭhavi dhātu vaśayen nam karanna rūpanaya venavā.
그렇다면 그 이름 붙음에 맞는 rūpa들이 생겨나면 suddhaṭṭhaka로서 생겨나는 바탕 짜임이, 어떤 것은 āpo dhātu로서 이름을 얻고, 어떤 것은 tejo dhātu로서 이름을 얻고, 어떤 것은 vāyo dhātu로서 이름을 얻고, 어떤 것은 paṭhavi dhātu로서 이름 붙어 꼴을 짓습니다.
anna nāma rūpa hædunā. nāma rūpa vaśayen gattahama nam rūpanayayi. namatāvayayi rūpanayayi.
그렇게 nāmarūpa가 만들어졌습니다. nāmarūpa로 보면 이름 붙음과 꼴 지음, 곧 이름과 꼴입니다.
anna ē ṭika tamayi āpō dhātu vaśayen tiyennē suddhāstha. tējō dhātu vaśayen gattat tiyennē suddhāttha. bedalā bæluvot antima suddhāthaya vāyō paṭhavi kiyana antima suddhātvaya āpō, tējō vāyō paṭhavi vaṇgantā rasajā kiyannē gati yaṭa gati yaṭin tamayi haṭagannē. itin āpō dētō vāyō paṭhaviṇa gandha rasōjā kiyannē gati haṭā gati haṭen haṭagannavā
āpo dhātu로서 있는 것이 바로 suddhaṭṭhaka입니다. tejo dhātu로 보아도 있는 것은 suddhaṭṭhaka입니다. 나누어 보면 마지막 suddhaṭṭhaka, 곧 āpo, tejo, vāyo, paṭhavi, vaṇṇa, gandha, rasa, ojā라는 것은 여덟 gati에서 생겨납니다. 그러니 āpo, tejo, vāyo, paṭhavi, vaṇṇa, gandha, rasa, ojā는 여덟 gati에서 생겨납니다.
āpō dhātusē āpō bhūta tējō bhūta vāyō bhūta paṭhavi bhūta hatara etakoṭa āpō bhūtayen paṭan āpō mahābhūta tējō mahābhūta vāyō mahābhūta paṭhavi mahābhūta kiyalā mēka ganī bhavana venavā. tava avasthāvak. anna ēken
āpo dhātu로서 āpo bhūta, tejo bhūta, vāyo bhūta, paṭhavi bhūta 넷이 있고, 그다음 āpo bhūta에서부터 āpo mahābhūta, tejo mahābhūta, vāyo mahābhūta, paṭhavi mahābhūta로서 이것이 bhava가 됩니다. 또 하나의 단계입니다.
bhavana venavā. tava avasthāvak. anna ēken haṭaganna īḷan̆ga avasthāva āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhayō dhātu dhātu bavaṭa ganī bhavada anna ē dhātu hatara ekka vīmen tamayi mē lōkē satva pudgala dharmaya ætu pahaḷa vennē. dæn
거기서 생겨나는 다음 단계는 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavi dhātu로서 dhātu가 되는 bhava입니다. 그 네 dhātu가 모임으로써 이 세상의 satta, puggala라는 dhamma가 나타납니다.
satva pudgala dharmaya ætu pahaḷa vennē. dæn avasthā gānakaṭa ennē issellamen gatiyen vennē. ē nisā issellama manasaṭa sambandha vecca manō lakṣaṇayen tamayi gati haṭagannē.
이제 여러 단계를 거치는데, 맨 처음은 gati에서 일어납니다. 그러므로 맨 처음 마음에 이어진 mano의 특성에서 gati가 생겨납니다.
avidyāven gati hatara kiku tr̥ṣṇāven gati hataraku tiyenavā avidyā turaṇātrayal vædagat daham dekak. onna ē gati hatara
avijjā에서 네 gati, taṇhā에서 네 gati가 있습니다. avijjā와 taṇhā는 중요한 두 dhamma입니다.
vædagat daham dekak. onna ē gati hatara kriyātmaka vīma nisā gati aṭakriyātmaka vīma tamayi āpō, tējō, vāyō paṭhayō vanna gandha, rasōjā kiyalā ayin karanna ven karanna bæri suddhāṣṭakaya kiyana issellāma puya haṭagannavā. ē rūpa pudgalayē mūlika issāva
그 네 gati가 움직이기 때문에, 여덟 gati가 움직이는 것이 곧 āpo, tejo, vāyo, paṭhavi, vaṇṇa, gandha, rasa, ojā라는, 떼어 낼 수도 나눌 수도 없는 suddhaṭṭhaka로서 맨 처음 생겨납니다.
haṭagannavā. ē rūpa pudgalayē mūlika issāva tamayi manasa. ē nisā tamayi kivvē paṭicca samuppāda hatarak gæna kivvenna ōkayi.
그 rūpa라는 존재의 바탕 뿌리는 마음입니다. 그래서 네 가지 paṭicca samuppāda를 말한 것입니다.
viññāṇa paccayā nāmaṁ nāma paccayā caṭṭhāyatanaṁ ādī vaśayen gihillā viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpaccayā salāyatanam vunē hataraveni avasthāva kiyalā kiyaga uppāda pratisthāva sampūrṇaya venakoṭa anna cittakṣaṇaya sampūrṇa vecca velādī cittagē rūpayak ipadavalā ivarayi. onna gatiya vanin sampūrṇa karalā ipadenavā suddhāsthakaya.
'viññāṇa paccayā nāmaṃ, nāma paccayā chaṭṭhāyatanaṃ' 하는 식으로 가서 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ'이 된 것이 넷째 단계입니다. uppāda와 ṭhiti가 다 차면, citta 찰나가 다 찬 그때 cittaja rūpa를 낳아 마칩니다. 그렇게 gati로 다 채워 suddhaṭṭhaka가 생겨납니다.
eham karmaja cittaja kiyana mē takin lōkeṭa rūpa nadavanavā mūlika vaśayen. nipadavapu rūpaya mokaṭada nipadevvē? vēdanā bhuktiya balāporottu vennē. vēdanā bhuktiya
그렇게 kammaja, cittaja라는 이것들로 바탕에서 세상에 rūpa를 만들어 냅니다. 만들어 낸 rūpa는 무엇 때문에 만들었습니까? vedanā의 누림을 바라는 것입니다.
balāporottu vennē. vēdanā bhuktiya balāporottu venna nam ādhyātmika saha bāhira dekak ekatu venna ōnē. ē vindraṇaya labāgena āsvādaya genadena dēkuyi. ehi labāgena avaśya vena āśvāda indriyekuyi. āśvāda gælapena indriyekuyi. menna mē deka ekeṭa ekatu vīmē bhuktiya balāporottu vīma tamayi api taṇhāven næt vennē. taṇhāva karannē
vedanā의 누림을 바라려면 안과 밖 둘이 모여야 합니다. 그 느낌을 받아 assāda를 가져다주는 것 하나, 그리고 거기서 받는 데 필요한 assāda의 indriya, 그 assāda에 맞는 indriya 하나—바로 이 둘이 함께 모이는 누림을 바라는 것이 우리가 taṇhā에 빠지는 것입니다.
api taṇhāven næt vennē. taṇhāva karannē onna ōkaṭat. dæn oya taṇhā mul karagena avidyāva nisā mēka hon̆dayi kiyalā nigamanayaṭa bæhælā. sārayi kiyana nigamanayen taṇhāven bhuktiyaṭa bæssaṭa passē ætivena balāporottuva tamayi oya niṣpādanaya mula. ē
taṇhā가 하는 일이 바로 그것입니다. 이제 그 taṇhā를 뿌리로 avijjā 때문에 '이것이 좋다'는 결론에 이릅니다. '알차다'는 결론으로 taṇhā를 따라 누림에 빠져든 뒤에 생기는 바람이 바로 그 만들어 냄의 뿌리입니다.
balāporottuva tamayi oya niṣpādanaya mula. ē nisā api balāporottu venavā men̆du hæra deyak, suvan̆da deyak, meban̆du lakṣaṇa deyak. mokada ōka anādiyē paṭan ginna apiṭa āpu sirisa. ē nisā mokada vennē? oyagē hita matak
그래서 우리는 이런 것, 향기로운 것, 이런 특성을 지닌 것을 바랍니다. 왜냐하면 그것은 시작 모를 때부터 우리에게 이어져 온 버릇이기 때문입니다.
sirisa. ē nisā mokada vennē? oyagē hita matak karanakoṭama ādī kaḷā vū eka metenṭa ædalā innavā. ædalā ævidilā hiṭan mataken nagā denavā. meban̆duṭa lassanak api issarat midalā tiyenavā. anna ē jātiya lassanāva dænut ætnam. anna balāporottuvak æti matuvaṭa.
그래서 무슨 일이 일어납니까? 당신의 마음이 떠올리는 순간, 예전에 했던 것이 이리로 끌려와 있습니다. 끌려와 걸어와서 기억에서 솟아오르게 합니다. '이런 아름다움을 우리가 예전에도 누렸다. 그런 종류의 아름다움이 지금도 있다면'—그렇게 앞날을 향한 바람이 생깁니다.
itin edā rōsa mal kigunet apē mānasika balāporottuva mul karagena haṭagatta ārambhaya. lōkayak naipadevvā. anna nāma rūpa naipadana hæṭi.
그러니 그때 장미꽃이 핀 것도 우리 마음의 바람을 뿌리로 생겨난 시작입니다. 하나의 세계를 만들어 냈습니다. 이것이 nāmarūpa가 만들어지는 모습입니다.
bāhira nāma rūpa nadanā abhyantara.
바깥 nāmarūpa를 만들어 내는 것은 안입니다.
ē citta rūpaya napada kuhama citta kiyannē hiten ipadōnakam pamaṇayi. uppādayakadī bhaṁga venakoṭa tamanama citta avasthāva ivarayi. hæbæyi rūpaya ivara vunē næha. niṣpādanaya karapu rūpaya tamayi apiṭa suddhāsthakayē æstika balayak kiyalā ōka vaṭa venavā. anna hiten dunna balaya. hiten bala dīlā hita ivarayi. hita bhaṁga vuṇā. hæbæyi bhaṁga vunāṭa passē madin balayē dīpu eka vastuva tiyenavā.
그 citta의 rūpa를 만들어 내면, citta라는 것은 마음에서 생겨날 때까지뿐입니다. uppāda에서 bhaṅga에 이르면 citta의 단계는 끝납니다. 그러나 rūpa는 끝나지 않았습니다. 만들어진 rūpa가 우리에게 suddhaṭṭhaka의 핵의 힘이라고 하는 것으로 둘러싸입니다. 그것이 마음이 준 힘입니다. 마음은 힘을 주고 끝납니다. 마음은 bhaṅga가 되었습니다. 그러나 bhaṅga가 된 뒤에도 마음이 힘을 준 그 대상은 남아 있습니다.
ōkē āyusa antakkalpa 20k yanakan ivarenna. antakkalpa 40kka āvā āyuṣayi. mē manusa
그 수명은 antarakappa 스무 번이 지나도록 끝나지 않습니다. antarakappa 마흔 번까지 갔다는 수명입니다. 이 인간 세상에서조차 그렇습니다.
lōkēvat. namut ōgē dharmaya tiyenavā hoyāga æn̆davaru inna. oya ōkē tiyenavā utu rūpayak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn etana paṭan gena antakkalpa hata gihak yanakam utuddha rūpayak vatinna næṣṭika balayak kriyātmaka venavā rūpaya vatā. ē paramāṇuva.
이제 거기서부터 antarakappa 일곱 번이 지나도록 utu rūpa 둘레를 돌며 핵의 힘이 움직입니다. rūpa 둘레를 돌면서요. 그것이 원자입니다.
anna ēka tamayi paramāṇuvē tiyennē nǣstika balaya kiyannē onna ōkada. ōka tamayi lōkē bala śaktiya mula. apē manasema ipadavalā napadavapu dē
원자 속에 있는 핵의 힘이라는 것이 바로 그것입니다. 그것이 세상 힘과 에너지의 뿌리입니다.
śaktiya mula. apē manasema ipadavalā napadavapu dē apē balāporottuvenma naipadavalā balāporottu vipāka pratiphalaya bhukti in̆dā api innavā lōkayaka kiyalā. apima ipadavāgena ēkē bhukti vin̆denavā. itin ōkē āyuṣa hoyanna bæhæ.
우리 마음이 스스로 만들어 낸 것, 우리 바람이 스스로 만들어 낸 것—그 바람의 vipāka, 그 열매를 누리면서 우리는 '세상에 있다'고 합니다. 우리가 스스로 만들어 놓고 그 안에서 누립니다. 그러니 그 수명을 찾을 수가 없습니다.
skandha santi niyamaya kiyalā vidyātmaya oba bahinā nigamanayakaṭa koccara bidalā bæluvat ē kǣllē tava skandhayak vasin tava tenaka pavatinavā. hæbæyi suddhāstaekaṭa bidalā balanna
과학이 질량 보존 법칙이라는 결론에 이르렀듯, 아무리 쪼개 보아도 그 조각에는 다시 질량이 어딘가에 남아 있습니다.
pavatinavā. hæbæyi suddhāstaekaṭa bidalā balanna vidyāgna dakṣa næhæ. namut bedalā bæluvat ē suddhāssakayē tiyennē apē væḍavalaṭa ganna śaktiya gæbvelā. occara antakkalpa
그러나 과학자들은 suddhaṭṭhaka까지 쪼개 볼 만한 솜씨가 없습니다. 그렇지만 나누어 보아도 그 suddhaṭṭhaka 안에는 우리 일에 쓸 수 있는 에너지가 담겨 있습니다.
śaktiya gæbvelā. occara antakkalpa hatariyak bhramaṇaya vena śaktiyak ōkē tiyenavā. ēka dīlā tiyennē manasē. ē manasen dunna śaktiya abhibhava venas karanna tava balayaknē.
그토록 많은 antarakappa 동안 돌아가는 에너지가 그 안에 있습니다. 그것을 준 것은 마음입니다. 그 마음이 준 에너지를 넘어서서 바꾸려면 또 다른 힘이 필요합니다.
ehenam ē balaya ganna nam avignālābhiyek venna ōnē. abhignālābhiyaṭa puḷuvan araka pālanaya karalā venas karanna. anna etaṭa mokada dænnē galak vaśayen tiyena eka onna malak karanna puḷuvan. onna rastaran karannat puḷuvan.
그렇다면 그 힘을 얻으려면 abhiññā를 얻은 이가 되어야 합니다. abhiññā를 얻은 이는 그것을 다스려 바꿀 수 있습니다. 그래서 바위로 있는 것을 꽃으로 만들 수 있습니다. 금으로 만들 수도 있습니다.
adhiṣṭhāna karanakoṭa parivartanaya nā ēka tiyena eka ē vidihaṭa. ē nisā ara sāmānya podu
adhiṭṭhāna를 하면 그것이 바뀌는 것이 그런 식입니다.
ē vidihaṭa. ē nisā ara sāmānya podu pudgalayāgē ara avidyā taṇā karma śakti kriyāvala hædicca ka raṭāva ē bhukti pālanaya venas karalā mēken puḷuvan vena abhignālābhiyāṭa tamanṭa ōna ekak pāṭa pat karanna eka tiyena suddhassaka tiyava gaman gala satrā onam gala jalaya karanna puḷuvan. anna ēkayi ē balaya. itin ēkat pudumayaknē.
그러므로 보통 사람의 avijjā, taṇhā, kamma의 에너지와 행위로 만들어진 그 틀, 그 누림의 다스림을 바꾸어, abhiññā를 얻은 이는 그 안에 있는 suddhaṭṭhaka를 자기가 원하는 것으로 바꿀 수 있습니다. 원하면 바위를 물로 만들 수도 있습니다. 그것이 바로 그 힘입니다. 그것 또한 놀라운 일이지요.
haṭahā onna ōkayi. itin menna mēken kiyanavā nāma rūpa tamayi anna ara nāma rūpa valaṭa haṭagattē viññāṇaya mul vuṇā. viññāṇa kivvē hita kivvaṭa hariyannē.
생겨남이란 바로 그것입니다. 그래서 이것으로 말하기를, nāmarūpa—그 nāmarūpa가 생겨나는 데 viññāṇa가 뿌리가 되었다고 합니다. 여기서 viññāṇa라고 한 것은 '마음'이라고 해야 맞습니다.
hita kiyanaeṭa viññāṇaya kiyana api sāmānya katāvaṭa vitarayi.
마음을 viññāṇa라고 부르는 것은 우리 보통 말에서만 그렇습니다.
hita viññāṇa venna avasthāna aṭak yanna ōnē. viññā ada mē api viññāṇaya kiyalā kannē viññāṇa skandhayakaṭa viññāṇa skandha bavaṭa patnanna namina avasthāva
마음이 viññāṇa가 되려면 여덟 단계를 거쳐야 합니다. 오늘 우리가 viññāṇa라고 부르는 것, viññāṇa khandha가 되는 것은 아홉째 단계입니다.
sabhassara midam bhikkhevē cittaṁ kiyana tæna in̆dalā paṭan gannē citta citta manō mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ manō manāyatanaṁ manīndriyaṁ viññāṇaṁ aṭaveni ekaṭa viññāṇa skandhō nam veni eka āgantaka upak lēsayangen kiliṭi velā viññāṇa skandha bavaṭa pat vena nama avasthāvakindī tamayi etaṭa patvennē. pavassara
'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 데서부터 시작하여 citta, mano, mānasaṃ, hadayaṃ, paṇḍaraṃ, mano manāyatanaṃ, manindriyaṃ, viññāṇaṃ이 여덟째이고, viññāṇa khandha는 아홉째로, 밖에서 들어온 upakkilesa로 더럽혀져 viññāṇa khandha가 되는 아홉째 단계에서 거기에 이릅니다.
avasthāvakindī tamayi etaṭa patvennē. pavassara midambha ikkhaya vicittaṁ āgantukēna upakiliṭṭhēna upilaṭ kiyalā pennuvē anna etana. āgantuka upalēsa valin upagiliṭṭa pat venavā. anna upakiliṭa pat vunāṭa passē ē viññāṇa bavaṭa pat vennē. nætnam tiyennē citta vitarayi. itin ē nisā viññāṇa nirōdha
'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ'이라고 보여 준 것이 바로 거기입니다. 밖에서 들어온 upakkilesa로 더럽혀집니다. 더럽혀진 뒤에야 viññāṇa가 됩니다. 그렇지 않으면 있는 것은 citta뿐입니다.
citta vitarayi. itin ē nisā viññāṇa nirōdha kaḷa hæē. saṁkhāra nirōdhana viññā nirōdhayi. hæbæyi citta tiyenavā.
그러므로 viññāṇa는 nirodha할 수 있습니다. 'saṅkhāra nirodhā viññāṇa nirodho'입니다. 그러나 citta는 남아 있습니다.
ehenam budurajāṇan vahansē viññā nirōdha kaḷā namut hita tibuṇada? anna ehenam hitaṭa viññāṇa kiyannē næha.
그렇다면 붓다께서는 viññāṇa를 nirodha하셨지만 마음은 있었습니까? 그렇다면 마음을 viññāṇa라고 하지 않습니다.
ēkaṭa citta prabhāsara namitam bhik kiya prabhāsara cittaya budurajāṇan vahansēṭa tiyenavā. viññāṇaya ekak karana viññāṇaya
그것을 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라고 하니, 붓다께는 pabhassara citta가 있습니다.
tiyenavā. viññāṇaya ekak karana viññāṇaya rōhatak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna api dækaganna ōna monavada ē viññāṇaya citta bavaṭa patvunāma ārammaṇaya vijāna lakṣaṇaya vitarayi dænaganna. lakṣaṇaya tiyena dænaganna balāporottuvak næhæ. vimukta viññāṇaya kiyana
우리가 보아야 할 것은 이것입니다. 그 viññāṇa가 citta가 되면, 대상을 아는 특성만 알 뿐입니다. 그 특성을 알 뿐 바람이 없습니다. vimutta viññāṇa라는 것이
tiyenavā. tiyenavā. ēkaṭa tiyennē kusala mūdha paccayā, saṁkhārā, saṁkhāra paccayā, viññāṇa kiyalā paricca samuppādayak tiyenavana ārya paṭicca samuppādaya dæn mēka ahalā næhænē nēda vena
있습니다. 있습니다. 그것에는 'kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇa'라는 paṭicca samuppāda가 있습니다. ariya paṭicca samuppāda입니다. 이건 들어 본 적이 없지요?
kusala mūla paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā, viññāṇa viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanā salāyatana paccayā passō passa paccayā vēdanā vēdanā paccā taṇhāya nǣ. vēdanā paccayā pasādō pasāda paccayā adhimōkkhō adhimōka paccayā bhava bhava paccayā jāti menna arihat jātiya antimaṭa jāti patyā jarāmaraṇaṁ
kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā—vedanā paccayā taṇhā가 아닙니다. vedanā paccayā pasādo, pasāda paccayā adhimokkho, adhimokkha paccayā bhavo, bhava paccayā jāti—이것이 arahant의 jāti입니다. 마지막으로 jāti paccayā jarāmaraṇaṃ.
ēvamētaṁ ēvamētēsataṁ dhammānaṁ samudaya hōtiya navatinavā. dukkhan dasayaṭa ē kiyannē næ. ēva mēta kēvalasa dukkhanta samudaya hōti kiyalā ē paṭicca samuppādaya keḷavara yannē næha. vā anna ēva mētesaṁ dhammānaṁ samudaya hōtiya gæna navatinavā. menna ārya paṭicca samuppādaya
'evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti'에서 멈춥니다. dukkhakkhandha라고 하지 않습니다. 'evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti'로 그 paṭicca samuppāda가 끝나지 않습니다. 'evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti'에서 멈춥니다.
navatinavā. menna ārya paṭicca samuppādaya menna api anugamanaya karanna ōnē. dæn siyalu viññāṇa api dūru karanna apiṭa avaśya næhæ. avidyā pratyayen haṭaganna nirōdha tatvayaṭa yanna
이것이 ariya paṭicca samuppāda입니다. 이것을 우리가 따라야 합니다. 이제 모든 viññāṇa를 없앨 필요는 없습니다. avijjā를 조건으로 생겨나는 것들을 nirodha 상태로 이끌면 됩니다.
saṁkhāra nirōdha karannē avidyā priyen haṭaganna saṁkhāra vitarayi. mokada hētuva? apē sasara gamanaṭa hētu vennē avidyā pratin haṭaganna saṁkhāra apiṭa ōnē sasara duka duru karaganna. etakoṭa melō mē upanā mærena duvat
nirodha해야 할 saṅkhāra는 avijjā를 조건으로 생겨나는 saṅkhāra뿐입니다. 왜냐하면 우리 saṃsāra 길의 원인이 되는 것이 avijjā를 조건으로 생겨나는 saṅkhāra이기 때문입니다. 우리는 saṃsāra의 dukkha를 없애야 합니다.
karaganna. etakoṭa melō mē upanā mærena duvat yutu kramayak tiyenavā. ē ṭika jīvat vennat apiṭa mē lōkē sammataya katābaha karanna ōnē ē jīvat vena kramayak tiyenavā. ē tuḷa apiṭa mē jīvitaya pamaṇayi. eyā sa upadi śēṣa
그런데 이 세상에 태어나고 죽는 동안 살아가야 할 방식이 있습니다. 그만큼 살아가려면 이 세상의 관습대로 말을 주고받아야 합니다. 그렇게 살아가는 방식이 있습니다. 그 안에서는 이 삶뿐입니다.
apiṭa mē jīvitaya pamaṇayi. eyā sa upadi śēṣa vecca nirvāṇaya kivvē ēkayi. anupariśēsayē dī ēka attivarayi. ehenam pē arihat in̆dam keḷavara karanakam a piraṇam pāna mohotē enakan.
sa-upādisesa nibbāna라고 한 것이 그것입니다. anupādisesa에서 그것이 끝납니다. 그러니 arahant가 삶을 마칠 때까지, parinibbāna의 순간이 올 때까지,
jīvat vennē kusala mūla paccayā saṁkhārā, saṁkhāra paccayā viññāṇa kiyana viññāṇaya tarāgena. hæbæyi ēkenna kusala mūlayēdī haṭagannē anicca dē anicca hæṭiyaṭa, dukkha dē, dukkha hæṭiyaṭa, anatta dē anatta hæṭiyaṭa 100kma dækalā ivara. lōka sammatayen katā
'kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇa'라는 viññāṇa를 지니고 살아갑니다. 그러나 그것은 kusala mūla에서 생겨나므로, anicca한 것을 anicca로, dukkha한 것을 dukkha로, anatta한 것을 anatta로 완전히 다 보아 마쳤습니다.
100kma dækalā ivara. lōka sammatayen katā karanavā. lōka sama hon̆dayi kiyana eka lōka samatayaṭa hon̆dayi kiyanavā. mama kiyalā katā karanavā. oba kiyalā katā karanavā. itin pota pǣna kiyalā kiyanavā. ēvā okkoma ēka tiyenavā. ē vidihaṭa han̆dunavā. hæbæyi ara avidyā, paccayā,
세상 관습대로 말합니다. 세상이 좋다고 하는 것을 세상 관습에 맞추어 좋다고 합니다. '나'라고 말하고 '당신'이라고 말합니다. '책', '펜'이라고 말합니다. 그것들은 다 있습니다. 그렇게 알아봅니다.
han̆dunavā. hæbæyi ara avidyā, paccayā, saṁkhārā kiyana eka saṁkhāra, paccayā viññāṇaṁ valin nemeyi. kusala mūla, paccayā, saṁkhārā, saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyana eka kenin dakinnē. ēkē venasa mokakda? avidyā
그러나 'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로가 아니라, 'kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'으로 봅니다.
dakinnē. ēkē venasa mokakda? avidyā tr̥ṣṇā dekakin kelasa kelasīma hin̆da dæmū viññāṇayaṭa kiyanavā kusala mūla paccayā saṁkhārayen haṭagatta viññāṇaya.
그 차이가 무엇입니까? avijjā와 taṇhā 둘로 된 kilesa를 끊어 버린 viññāṇa를 'kusala mūla paccayā saṅkhāra에서 생겨난 viññāṇa'라고 합니다.
ēkē tiyennē venasa mokakda? ara vidihaṭama aragena āvat keles kahaṭa næ. anna ēkayi venasa. anna ēkayi. ē nisā kiyanavā puñña pāpa pahīnayi. kriyāsit ov namut tiyenavā. mokakda dæn
그 차이가 무엇입니까? 똑같이 이어 가더라도 kilesa의 얼룩이 없습니다. 그것이 차이입니다. 바로 그것입니다. 그래서 puñña와 pāpa를 버렸다고 합니다. kiriya citta는—네, 그래도 있습니다.
ov namut tiyenavā. mokakda dæn budurajāṇan hon̆dayi saṁkhāra nǣha kivvot api ahanavā mehema deyak. budurajāṇan vahansē ē kiyannē dæn mē ahanavā eka avasthāvaka kavuda dhammannā ten vahansēgen viśāka hiṭutumā ahanavā.
무엇이냐 하면, 좋습니다, 붓다께 saṅkhāra가 없다고 한다면 우리는 이런 것을 묻게 됩니다. 붓다께서 그렇게 말씀하신 것을 두고 이런 물음이 있습니다. 한번은 누가 묻느냐 하면, Visākha 장자가 Dhammadinnā 비구니께 묻습니다.
a
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē viññāṇaya mē piḷiban̆dava mē mehemayi ahannē ēka
이 viññāṇa에 대해 이렇게 묻습니다. 그것이…
api danna gatta mātr̥kāva poḍḍak tiyenavā nævata vuṇā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē saṁkhāra piḷiban̆dava vahanavā mehema katāvak. nirōdha samāpattiyaṭa samavæṇa rahatan vahansē navā arihatun vahansē navak nævatat eyin nægī siṭinakoṭa issellāma pahaḷa vennē mona saṁkhārada kiyalā.
이 saṅkhāra에 대해 이런 이야기를 묻습니다. nirodha samāpatti에 든 arahant께서 다시 거기서 일어나실 때 맨 먼저 나타나는 것은 어느 saṅkhāra입니까?
ēka kiyanavā viśākha manō saṁkhāra īḷan̆gaṭa pahaḷa vennē vacī saṁkhāra īṭa passē pahaḷa vennē kāya saṁkhāra
이렇게 답합니다. 'Visākha여, mano saṅkhāra입니다. 그다음 나타나는 것은 vacī saṅkhāra, 그 뒤에 나타나는 것은 kāya saṅkhāra입니다.'
dæn saṁkhāra siyallama nirōdha kaḷā nam maharahatan vahansē nirōdha samāpattayen āpaha venna sampaja tiyena mona saṁkhāraṭa ē saṁkhāra monavada
이제 모든 saṅkhāra를 nirodha하셨다면, 큰 arahant께서 nirodha samāpatti에서 돌아오시는 데 있는 saṅkhāra는 어느 saṅkhāra입니까? 그 saṅkhāra는 무엇입니까?
dæn siyalu saṁkhāra næti kaḷā nam ehema arihatyaṭa pat vena siyalu saṁkhāra næti vunā nam nirōdhayaṭa patvecca arihatun vahansē nævata nægī siṭinakoṭa ē anu piḷivīlin ena saṁkhāra tuna tunak kivvā. issellā manō saṁkhāra pahaḷa venavā. īḷan̆gaṭa vaca saṁkhāra pahala venavā. īṭa passē kāya saṁkhāra pahaḷa venavā kiyalā. ehenam arihatun vahansēṭa manō saṁkhāra tiyena nisā vaca saṁkhāra kāya saṁkhāra tiyena nisā nēda pahaḷa venavā kiyalā pennu.
arahant가 될 때 모든 saṅkhāra를 없앴다면, 모든 saṅkhāra가 사라졌다면, nirodha에 드신 arahant께서 다시 일어나실 때 차례로 오는 세 saṅkhāra를 말했습니다. 먼저 mano saṅkhāra가 나타나고, 다음에 vacī saṅkhāra가, 그 뒤에 kāya saṅkhāra가 나타난다고요. 그렇다면 arahant께 mano saṅkhāra가 있고 vacī saṅkhāra, kāya saṅkhāra가 있기 때문에 나타난다는 것을 보여 준 것이 아닙니까?
ehenam ēvā avidyā patcayā saṁkhārā nemeyi. anna ē mona saṁkhārada? anna kusala mūla paccayā saṁkhārā eham kusala mūla paccayā āniṁj abhisaṁkhārā vigraha karalā ganna ennē otanṭa pæsala mūla patyayen pahaḷa venavā arihatun vahansēṭa āniṁj abhisaṁkhāraya
그렇다면 그것들은 avijjā paccayā saṅkhārā가 아닙니다. 그러면 어느 saṅkhāra입니까? 바로 kusala mūla paccayā saṅkhārā입니다. 그렇게 kusala mūla paccayā āneñjābhisaṅkhārā로 풀어 가면 거기에 이릅니다. kusala mūla를 조건으로 arahant께 āneñjābhisaṅkhāra가 나타납니다.
āniṁja kiyannē nævatat janita vīma san̆dahā in̆davannē nætiṭa kiyanavā āni matu uppattiyaṭa hētu vennē næti saṁkhāra anijji saṁkhāra mē atdahaṭa vitarayi.
āneñja란 다시 태어나게 하지 않는 것을 말합니다. 앞날의 태어남의 원인이 되지 않는 saṅkhāra, 그것이 āneñja saṅkhāra입니다. 이번 삶에만 해당합니다.
ē puññābhi saṁkhāra apñābhisaṁkhāra ē deka pipā matu dekaṭa yana ēvā ē ævā nǣ. puñña pahinak ānijjābhi saṁkhāra pahīna næ.
puññābhisaṅkhāra와 apuññābhisaṅkhāra, 앞날로 이어지는 그 둘은 거기에 없습니다. puñña는 버렸지만 āneñjābhisaṅkhāra는 버리지 않았습니다.
anna kusala mūla paṭṭiyā saṁkhāra kiyana ārya mārgaya væḍennē onna ōkayi.
kusala mūla paccayā saṅkhārā라는 ariya magga가 자라는 것이 바로 이것입니다.
kōsāni viteyaya kēvalāni dibbaṁ mānusa kaṁca brahma kōsaṁ sabba kōsa mūla bandhanā pamuttō kusalōtādi pavuccatō tatattā divya kōṣa manussa kōsa brahma kōṣa sakala vida karma kōṣa ē kiyannē upadina tænvr̥ṣṭiyan. piḷiban̆da ēvāyē ipætma væṭahē tiyena mūla bandhanaya vana avidyā tr̥ṣṇāvangē paha kirīmak æda kusalyi kiyana læbē.
'kosāni viceyya kevalāni, dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ, sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā.' deva의 kosa, 사람의 kosa, brahma의 kosa, 모든 kamma의 kosa, 곧 태어나는 자리들을 살펴보고, 그것들에 태어나게 하는 뿌리 묶임인 avijjā와 taṇhā를 버리는 것을 kusala라고 합니다.
onna avidyā tr̥ṣṇāka paha karanavā satara gamanṭa hiṭuvē. ēkayi kusala kiyannē.
avijjā와 taṇhā를 버려 네 길(gati)로 가는 걸음을 멈춥니다. 그것을 kusala라고 합니다.
āniā saṁkhāra kiyannē nævata ipanīmak hētu novannā hētu novanna saṁkhāra saṁkhāraya
āneñja saṅkhāra란 다시 태어남의 원인이 되지 않는, 원인이 되지 않는 saṅkhāra, 그런 saṅkhāra입니다.
dæn dharma yam dæn vigraha karalā tiyenavā ānāva saṁkhāra kiyalā kiyannē ov arūpāvacara lōkayē up pat venna dennā vū ov saṁkhāra etakoṭa ānijābhi saṁkhāra itin saṁkhāra tiyena viññāṇaya vælalā arūpa lōkē upadinna epæ ma rahatan vahansē
(묻는 이) 그런데 dhamma에서 āneñja saṅkhāra라고 하는 것을 풀이해 놓은 것이— (스님) 네. (묻는 이) arūpāvacara 세계에 태어나게 하는— (스님) 네. (묻는 이) saṅkhāra라고 하니, 그러면 āneñjābhisaṅkhāra라면 saṅkhāra가 있는 viññāṇa로 arahant께서도 arūpa 세계에 태어나셔야 하지 않습니까?
dæn rahatan vahansēṭa dæn ānenābhi saṁkhāra āriyattun vahansēṭa tiyenavanē. ānijjābhi saṁkhāra valin arūpa lōkaya uppattiyaṭa hētu vena eka vitarak nam kiyannē.
이제 arahant께는 āneñjābhisaṅkhāra가 있지 않습니까. āneñjābhisaṅkhāra가 arūpa 세계에 태어나는 원인이 되는 것만을 말한다면,
ēkedī apiṭa kiyanna enavā ehenam arihatun vahansē arūpāvaca saṁkāraya ivara karalā næhænē. etaka ē vigrahaya batadī anna ēkayi kiyannē. itin mokada etandi pennannē akampa saṁkhārayā kiyana vacanaya pennannayi ōka pennē.
그때는 'arahant께서 arūpāvacara saṅkhāra를 끝내지 못하셨다'고 말하게 됩니다. 그 풀이에서는. 그래서 그렇게 말하는 것입니다. 그러니 거기서 보여 주는 것은 '흔들리지 않는 saṅkhāra'라는 낱말을 보여 주려는 것입니다.
mokada anit meyat ēkakvat kiyalā itin mē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mehema itin ānijjāpi saṁkhāra kiyana vacanayen pennannē nævata janita kirīmaṭa hētu novana kiyana ekayi. ē saṁkhārayē svabhāvaya ēkayi. dæn
그래서 āneñjābhisaṅkhāra라는 낱말로 보여 주는 것은 '다시 태어나게 하는 원인이 되지 않는'이라는 것입니다. 그 saṅkhāra의 본성이 그것입니다.
kiyana ekayi. ē saṁkhārayē svabhāvaya ēkayi. dæn oya lōkayē tibuṇā menna mehema deyak. oya āniṁjābhi saṁkhāra kiyana vacanaya budurajāṇan vahansē dēśanā karapu nirukti dharmayayi.
그런데 세상에는 이런 일이 있었습니다. 그 āneñjābhisaṅkhāra라는 낱말은 붓다께서 가르치신 nirutti dhamma입니다.
etakoṭa lōka sammatayē bhāvitayi dekak. lōka sammatayē edā vimuktiya særā kiyalā hitāgattē arūpāvacaraṭa brahma lōka ipadicca ayaṭa. ēgollō nævatat mē lōkē upadinavā kiyalā dækkē nǣ. mokada laukika gnānayaṭa dakinna bæha. ēgollō vimukti sthānaya hæṭiyaṭa sælakuvē arūpāvacaraya ē nisā tamayi nævata ipadīmak haṭa noganna tæna saṁkhāra kiyana vacana dæmmē ēkaṭa
그런데 세상 관습에서 쓰임이 둘입니다. 그때 세상 관습에서는 arūpāvacara brahma 세계에 태어난 이들을 vimutti를 얻었다고 여겼습니다. 그들이 다시 이 세상에 태어난다는 것을 보지 못했습니다. 세간의 앎으로는 볼 수 없기 때문입니다. 그들은 arūpāvacara를 vimutti의 자리로 여겼습니다. 그래서 다시 태어남이 생기지 않는 자리의 saṅkhāra라는 낱말을 거기에 붙인 것입니다.
ē balāporottu ēkē tiyenavā. arūpāvacara saṁkhāra valaṭa ē vacana ganna hētu anna ēkayi. mokada arūpāvacara saṁkhāra valaṭayi ānijjābhi saṁkhāra kiyannē kiyalā. kiyanna hētuva nævata janita vīma bihi nokarana saṁkhārī kiyana ānijbhi saṁkhāra kiyana vacanaya bhāvitā kaḷē ēkaṭa ē budurajāṇan vahansē pahaḷa venna issellā hiṭapu bava dannē nǣhæ. ēkē upanyi nævata mehena bava
그 바람이 거기에 담겨 있습니다. arūpāvacara saṅkhāra가 그 낱말을 얻게 된 까닭이 그것입니다. arūpāvacara saṅkhāra를 āneñjābhisaṅkhāra라고 부르는 까닭은, 붓다께서 나타나시기 전 사람들은 거기에 태어난 이가 다시 여기에 태어난다는 것을 몰랐기 때문에 '다시 태어남을 낳지 않는 saṅkhāra'라는 뜻의 āneñjābhisaṅkhāra라는 낱말을 그것에 쓴 것입니다.
dakarak kiyana puññābhi saṁkhāra ov ætta vaśayen mēkat puññābhi saṁkhāraya saṁkhā
(묻는 이) 그 둘이라는 puññābhisaṅkhāra… (스님) 네, 사실 이것도 puññābhisaṅkhāra입니다.
etakoṭa etana tiyennē ekatuva etakoṭa mehema deyak tiyenavā. yamkisi pudgalayekgē lōka ipadīmēdī atahærapu yamak tiyenavā vagē nævata utpattiyaṭa hētu novanna sakas kirīma tiyenavā. avidyā tr̥ṣṇādaken tora vuṇā vū yamkisi ākārayaka ihātma sukha viharaṇayaṭa bhāvitā karana yamak tiyenavā nam ē ihātma sukha viharaṇaya avidyā r̥ṣṇā deken tōrayi. ē nisayi ēka nævata matu janita karanna etuu novana saṁkhārayak bavaṭa havat ānenjjābhi saṁkhārayak bavaṭa patvennē.
그렇다면 거기 있는 것은 모임입니다. 그런데 이런 것이 있습니다. 어떤 사람이 세상에 태어날 때 내려놓은 무언가가 있듯, 다시 태어남의 원인이 되지 않는 지음이 있습니다. avijjā와 taṇhā에서 벗어난 어떤 방식으로 diṭṭhadhamma sukha vihāra에 쓰는 무언가가 있다면, 그 diṭṭhadhamma sukha vihāra는 avijjā와 taṇhā 둘에서 벗어나 있습니다. 그렇기 때문에 그것이 앞날의 태어남의 원인이 되지 않는 saṅkhāra, 곧 āneñjābhisaṅkhāra가 됩니다.
etakoṭa ē nisā ēkayi niyama ānenjābhi saṁkhāra. etakoṭa lōka sammatayē laukika yōgīn vaḍannā vū arūpāvacaraya læbena saṁkhāraya puññābhi saṁkhārayā. puṁāvi saṁkhāra
그러니 그것이 참된 āneñjābhisaṅkhāra입니다. 그리고 세상 관습에서 세간의 yogī들이 닦는, arūpāvacara를 얻는 saṅkhāra는 puññābhisaṅkhāra입니다. (묻는 이) puññābhisaṅkhāra.
ov ēka ēka āyajābhi saṁkhāra kiyalā gattē ēgollangē tiyena nodænīm valaṭayi. etakoṭa dharmaya tuḷa vigraha karalā tiyenakoṭa vigrahaya tōraganna bæri kama nisayi etana ēkaṭat api gattē mē nævata upadinna mē ē kiyannē ē lōkayē upadina saṁkhāra kiyalā. ehema ganna giya kaḷāma ānijābhi saṁkhāra vaṭa ārahatun vahansē saṁkhāra nirōdha karalā nǣha kiyalā ganna venavā. ehemanam.
네, 그것을 āneñjābhisaṅkhāra라고 여긴 것은 그들의 모름 때문입니다. 그리고 dhamma 안에서 풀이해 놓았을 때 그 풀이를 가려내지 못한 탓에, 우리도 그것을 '다시 태어나는, 곧 그 세계에 태어나는 saṅkhāra'로 받아들였습니다. 그렇게 받아들이면 āneñjābhisaṅkhāra에 대해서는 arahant께서 saṅkhāra를 nirodha하지 않으셨다고 해야 합니다. 그렇다면,
arūpāvacarapadina saṁkhāra valaṭa nam āniṁjābhi saṁkhāra kiyannē arihatun vahansēgē āni saṁkhāra monavada? ehenam ēvat taru pāviccara ova upadinna epæ. ēkē tiyena venasa mokakda? api ēka dækaganna ōnē.
arūpāvacara에 태어나는 saṅkhāra를 āneñjābhisaṅkhāra라고 한다면, arahant의 āneñja saṅkhāra는 무엇입니까? 그렇다면 그것들도 arūpāvacara에 태어나야 하지 않습니까. 거기에 있는 차이가 무엇입니까? 우리는 그것을 보아야 합니다.
anna ēkayi kiyannē mē dharmaya tuḷa siyum tæn hun̆gāl tuḷaṭa apiṭa vigraha karaganna velā tiyenavā.
그래서 이 dhamma 안에는 우리가 풀어내야 할 미묘한 곳이 아주 많다고 하는 것입니다.
maṭa daravā kiyalā vecca eka nam ēkayi itin hon̆da apiṭa idirinna puḷuvan
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ætta vaśayen hari amāri mē dharmaya kiyannē api koccara kivvat mē mē vigrahayak ganna senak nam mama hitannē næ kohe tiye.
네, 사실 이 dhamma라는 것은 아주 어렵습니다. 우리가 아무리 말해도 이 풀이를 받아들일 사람이 어디에 있을지 저는 모르겠습니다.
oya aṭṭhakaṭācāra aṭakaṭa aṭuvācāryan vahansēlā vetaṭa dæn kalik tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi kiyannē itin budurajāṇan vahansēgē dēśanāvema tiyenavanē dharmayaṭa gælapennē nædda? dharmaya pēnnema næ. pēnnē næha pēnnē næha ēkayi.
그래서 그렇게 말하는 것입니다. (묻는 이) 붓다의 가르침 자체에 있지 않습니까, dhamma에 맞지 않습니까? (스님) dhamma가 아예 보이지 않습니다. 보이지 않습니다, 보이지 않습니다. 그것입니다.
svāmīn vahansa ō anāgataya matu vena ēkāntayen matu venavā. oya īṭa vaḍā tava idiriyaṭa hon̆da assaralā matu velā enavā. mē dænu vitarak neme. an̆ga sampūrṇa mēvā mulāka
(묻는 이) 스님, 앞날에 드러나게 될까요? (스님) 반드시 드러납니다. 이보다 더 앞으로 좋게 드러나 나옵니다. 지금의 이 앎만이 아닙니다.
dænu vitarak neme. an̆ga sampūrṇa mēvā mulāka aṁga sampūrṇa ekin eka matu karalā tiyenna puḷuvan śaktiyak enavā. ōvā koyi kālē liyaviccada? kavadākda livvē, kavuda livvē, koheda livvē, kō sākṣi okkomat ekkalā denna puḷuvan kāryak anāgata tiyenavā. oyā okkoma purā vidyā sākṣi piṭan denna puḷuvan avasthāva enavā. āye mē
모든 부분이 갖추어진 이것들을 하나하나 드러내 놓을 수 있는 힘이 옵니다. 그것들이 어느 때 쓰였는지, 언제 썼는지, 누가 썼는지, 어디서 썼는지, 증거를 모두 갖추어 내놓을 수 있는 일이 앞날에 있습니다. 모든 고고학 증거와 함께 내놓을 수 있는 때가 옵니다. 다시 이…
namut apiṭa saṁghānātma avasthāvak tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin venavā itin idiri kālayakadī samahara velāvaṭa in avaśya sampūrṇa karanna venavā.
그러니 앞날 어느 때에는 필요한 것을 채워야 할 수도 있습니다.
itin oya ætta vaśayen apiṭa puḷuvan avasthāvak gæna nemeyi kiyannē. namut api dakinavā idiri kālayēdī edā perapu sivi piḷidiyā maha rahatan vahansēlā bihi venna i. anna ē bihi vunāṭa passē apiṭa praśna ivarayi ēgollan unvahansēlā ē ṭika karayi. api dannē nǣha kohomada kiyana eka. namut ē venna iḍa tiyena bava hon̆daṭama pēnavā.
사실 우리가 할 수 있는 일을 말하는 것은 아닙니다. 그러나 우리는 앞날에 예전처럼 네 가지 paṭisambhidā를 갖춘 큰 arahant들이 나타나리라 봅니다. 그분들이 나타나면 우리 문제는 끝납니다. 그분들이 그 일을 하실 것입니다. 어떻게일지는 모릅니다. 그러나 그럴 수 있다는 것은 아주 뚜렷이 보입니다.
hæma ætta vaśayenma karanna deyak næhæ. dæn api kalpanā karalā balanna dæn api koccara ahalā bæluvatmībhāva dæn maitrī bhāvanā gæna bæluvot tava api tava poḍekin ē gænat vistarayak karāma kohoma vædagat ēkak.
사실 더 할 일은 없습니다. 이제 생각해 봅시다. 우리가 아무리 들어 보았어도—이제 mettā bhāvanā를 살펴보면, 조금 더 그것에 대해서도 풀이하면 얼마나 중요한지.
menna mehema deyak tiyenavā apiṭa. oya ānāpāna satiya gæna kiyanakoṭa dænaganna tiyena vædagat deyak tamayi a menna mehema vædagat koṭasak tiyenavā kāraṇā dekak tērum ganna.
우리에게 이런 것이 있습니다. ānāpānasati를 말할 때 알아야 할 중요한 것이 있습니다. 두 가지를 알아듣기 위한 이런 중요한 대목이 있습니다.
eka avasthāvaka budurajāṇan vahansē tun māsayak, haya māsayak oya vas kālē tun māsayak ādī vaśayen dānē kiyana bhikṣuva hærenna kisi kenek enna epā mā hambavenna kiyalā. ektarā niyōgayak panavalā hitanna giya avasthā tiyenavā.
한번은 붓다께서 석 달, 여섯 달, 안거 석 달 하는 식으로, 공양을 가져오는 비구 말고는 아무도 나를 만나러 오지 말라는 명을 내리시고 홀로 지내신 때가 있습니다.
menna mehema hiṭapu avasthāvakadī ē tun māsē haya māsē ikma giyāṭa passē budurajāṇan vahansē bhikṣuvan namatalānavā kiyanavā mahaṇani anya paribrājikayō obalāgen æhuvot bhavat gautamayan vahansē keban̆du viharaṇayakin mēt vas kālayē vāsaya kaḷāda kiyalā. ānāpāna satiyen vāsaya kaḷā kiyalā kiyannē.
그렇게 지내시다가 그 석 달, 여섯 달이 지난 뒤 붓다께서 비구들을 불러 말씀하십니다. '비구들이여, 다른 유행자들이 그대들에게 "고따마 존자께서는 이번 안거에 어떤 머묾으로 지내셨는가" 하고 묻거든, ānāpānasati로 지내셨다고 말하라.'
ē ānāpānaya mokakda kiyalā æhuvē. ēkaṭa ariya vihāraya kiyat, brahma vihāraya kiyat tathāgata vihāraya giyat kiyanavā kiyalā kiyannē. mē vædagat dēśanāvak.
그 ānāpāna가 무엇이냐고 물으면, 그것을 ariya vihāra라고도, brahma vihāra라고도, tathāgata vihāra라고도 한다고 말하라고 하십니다. 이것은 중요한 가르침입니다.
ē ānāpāna satiya kumakda kiyalā æhuvot īṭa ariya vihāraya kiyat, brahma vihāraya kiyat, tathāgata vihāraya kiyat kiyanavā kiyalā uttara dennavā.
그 ānāpānasati가 무엇이냐고 물으면, 그것을 ariya vihāra라고도, brahma vihāra라고도, tathāgata vihāra라고도 한다고 답하라고 하십니다.
hæbæyi lōka sammataya ekakkuyi śāsanaya kivvē venama tibuṇā pæhædiliva pēnavānē.
그러나 세상 관습이 하나이고 sāsana라고 한 것은 따로 있었다는 것이 뚜렷이 보입니다.
ēka lāya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
budurajāṇan vahansē væḍu ānāpāna hariya kivvot ēka mokakda kiyalā ahuvama ēkaṭa kāraṇā tuna. ē tunama ariya vihāraṇa ārya kiyannē bauddhayi. bauddhamayi. brahma vihāraya kiyannē brahma kiyannē budurajāṇan vahansē tathāgatayan vahansē kiyannē budurajāṇan vahansē. ehenam tathāgatayan vahansēgē vāsayaṭama kivvū nan tunak tamayi ayu unvahansē ānāpāda satiya bahulakoṭa vāsaya kaḷā kiyalā kiyanna. ēka mokakda kiyalā æhuvot īṭa ariya vihāraya kiyat, brahma vihāraya kiyat, tathāgata vihāraya kiyat kiyanavā kiyalā kiyannē.
붓다께서 닦으신 ānāpāna가 무엇이냐고 물으면 거기에 세 가지가 있습니다. 셋 모두—ariya vihāra에서 ariya란 붓다의 것, 오직 붓다의 것입니다. brahma vihāra에서 brahma란 붓다이시고, tathāgata란 붓다이십니다. 그렇다면 Tathāgata의 머묾에 붙인 세 이름이 곧 그분이 ānāpānasati를 많이 닦으며 지내셨다는 것입니다. 그것이 무엇이냐고 물으면 ariya vihāra라고도, brahma vihāra라고도, tathāgata vihāra라고도 한다고 말하는 것입니다.
dæn apiṭa ariya vihāraya hō brahma vihāraya hō tathāgata vihāraya hoyā gattot īpiṭakaya kohen hari? ānāpāna sati ahuvenavā nēda?
이제 우리가 ariya vihāra든 brahma vihāra든 tathāgata vihāra든 tipiṭaka 어딘가에서 찾아낸다면 ānāpānasati가 잡히지 않겠습니까?
brahma mētaṁ vihāraṁ iduva kiyalā haṭat dharmayamat sūtrayē kiyanakoṭa dassaṭa kiyanavada? mēkaṭa brahma vihārayā kiyanavā kiyalā. mēkaṭayi brahma vihāraya kiyannē. saraṇiyamatta sūtrayēdī antimaṭa kiyavenavā. brahma mētā vihāraṁ in̆damā menna mēkaṭa brahma vihāraya kiyanavā.
Karaṇīyamatta sutta에서 'brahmametaṃ vihāraṃ idhamāhu'라고 할 때, 이것을 brahma vihāra라고 한다고 하지 않습니까? 바로 이것을 brahma vihāra라고 합니다. Karaṇīyamatta sutta 끝에 나옵니다. 'brahmametaṃ vihāraṃ idhamāhu.' 바로 이것을 brahma vihāra라고 합니다.
ehenam ānāpāna satiya vāsaya kaḷā kiyalā kiyanna tathāgatayan vahansē mē vastun māsē bahulakoṭa vāsaya kaḷā kiyanna. ēka mokakda æhuvama ariya vihāraya kiyat, brahma vihāraya kiyat, tathāgata vihāraya kiyiyat ē kramayaṭa kiyanavā kiyalā kiyannē.
그렇다면 Tathāgata께서 이 안거 석 달 동안 ānāpānasati를 많이 닦으며 지내셨다고 말하라 하시고, 그것이 무엇이냐고 물으면 ariya vihāra라고도, brahma vihāra라고도, tathāgata vihāra라고도 그런 식으로 말하라고 하신 것입니다.
dæn brahma vihārayat api hoyāgattā. ehenam karīyavatta sūtrayē tiyenna ōnē budurajāṇan vahansē bahulakoṭa vāsaya vitaru ānāpāna satiya dæn hon̆daṭa pæhædiliyanē.
이제 brahma vihāra도 찾았습니다. 그렇다면 붓다께서 많이 닦으며 지내신 ānāpānasati가 Karaṇīyamatta sutta 안에 있어야 합니다. 이제 아주 뚜렷하지요.
dæn etakoṭa budurajāṇan vahansē garavalā tiyena ānāpāna satiya dhammētā vihāraṁ idamā kiyalā pennapu kariyamatva sūtrayē tiyenna ōnē. api oppu karalā pennanna ōnē ēka ānāpāna hatiyak vennē menna mehemayi kiyalā.
그렇다면 붓다께서 닦으신 ānāpānasati가 'brahmametaṃ vihāraṃ idhamāhu'라고 보여 준 Karaṇīyamatta sutta 안에 있어야 합니다. 그것이 어떻게 ānāpānasati가 되는지 우리가 증명해 보여야 합니다.
[ugura kǣrīma]
[목을 가다듬는 소리]
etakoṭa harima vædagat hariyak tamayi ætuna oya koṭa api aragannē eka.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn ānāpānati bhāvanā bærajāṇan vahansē dēśanā karapu dēśanāvēdī menna mehema deyak tiyenavā. இத bhikkhavē bhikkhu arañña gatōvā rukkha mūla gatōvā suññāgāra gatōvā nisīdati pallaṁkaṁ ujuṁ kāyaṁ paniddāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhavā sō satō āssati satō passa sati. dæn mehemayi paṭan gannē.
이제 붓다께서 ānāpānasati bhāvanā를 가르치신 가르침에 이런 것이 있습니다. 'idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so sato va assasati sato passasati.' 이렇게 시작합니다.
dæn mē bhikṣū kāyānupassanāven vāsaya karanavā kiyannē kohomada kiyalā ōka pennakoṭa dæn paṭan gatta ānāpānasati bhāvanāva karana ākārayē mula paṭan gatta hæṭi. arañña gatōvā rukkha mūla gatōvā suññāgāra gatōvā. dæn oya kālēdī lōka sammatayē tibicca praśna valaṭat piḷituru dīgena tamayi oya vistaraya dennē.
비구가 kāyānupassanā로 어떻게 지내는지를 보여 주면서, ānāpānasati bhāvanā를 하는 방식이 처음에 어떻게 시작되는지를 보여 줍니다. 'araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā.' 그 무렵 세상 관습에 있던 물음들에도 답을 주면서 이 풀이를 하십니다.
dæn minissungē matayak tibuṇā araṇya gata velā, rukmūl gata velā, śr̥ññāgāragata velāyi mē bhāvanāva karanna ōnē. eban̆du matayak tamayi lōkē tibunē.
그때 사람들에게는 숲에 가거나, 나무 아래에 가거나, 빈집에 가서 이 bhāvanā를 해야 한다는 생각이 있었습니다. 세상에 그런 생각이 있었습니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā karannē araṇyayakaṭa giyē hō rukmalakaṭa giyē hō sunyākārayakaṭa giyē hō kohē giyā hō hoyanna ōna ekayi mē pennē. otenna giyāṭa hariyannē nǣ. onna ekayi pennannē.
붓다께서 가르치시는 것은, 숲에 가든 나무 아래에 가든 빈집에 가든 어디에 가든 찾아야 할 것이 있다는 것을 보여 주시는 것입니다. 거기에 간다고 되는 것이 아닙니다. 그것을 보여 주십니다.
nisīdati phal dæn phalak bæn̆dagena vāḍi velā kiyalayi apiṭa ada pennannē artha.
'nisīdati pallaṅkaṃ'—오늘날 우리에게는 그 뜻을 가부좌를 틀고 앉는 것이라고 가르칩니다.
mē ārya vinaya pallaṁkaya kiyalā kiyannē ucca aṁkaya tamayi ucca mānaya. mānayen tamayi maninnē aṁka. mama paḷaveni meyā devaniyak ohoma mæna mæna innē lōkē tiyena mānākārava. oya mānākārakama biṁduvarama vasuvahama pallaṁkayaṭa væssē.
ariya vinaya에서 pallaṅka란 높은 숫자, 곧 높은 māna입니다. māna로 숫자를 잽니다. '나는 첫째, 이 사람은 둘째' 하고 그렇게 재고 재며 사는 것이 세상의 māna입니다. 그 māna를 영(零)까지 내렸을 때 pallaṅka에 앉은 것입니다.
pahatama aṁkaya kiyannē anatimānī kivvanna kariya mæta sūtrayē ānāpāna satiya pennanna ōnē. suvacō cassa mudu anatimānī atimānayaṭa bæssahama pallaṁkayaṭa bæsma
가장 낮은 숫자란 Karaṇīyamatta sutta에서 anatimānī라고 한 것이고, 거기서 ānāpānasati를 보여 주어야 합니다. 'suvaco cassa mudu anatimānī'—anatimāna로 내려가면 pallaṅka에 앉은 것입니다.
eraminiya gotāgena in̆dīma nemeyi kiyannē kohoma hidihari anatimānīva inna ōnē.
다리를 꼬고 앉는 것을 말하는 게 아닙니다. 어떻게 앉든 anatimānī로 있어야 합니다.
issellāma venna ōnē anna etanaṭa pat vena ujun kāyaṁ kiyanaṭa kon̆du væṭa kela kelin peḷa kelin tiyāgena kiyalayi apiṭa ugannannē.
맨 먼저 거기에 이르러야 합니다. 'ujuṃ kāyaṃ'을 등뼈를 곧게 세우고 있으라고 우리에게 가르칩니다.
kāyajutukā cittajjutukā kiyalā mē dharmayē kāyajutukāva hevat kaya iraju karana hæṭi pelā tiyenavā.
이 dhamma에는 kāyujjukatā, cittujjukatā라고 하여 kāyujjukatā, 곧 몸을 곧게 하는 법이 경전에 나와 있습니다.
kriyākalāpaya avaṁka bhāvayaṭa pat karagattahamayi kāyajutukā hædennē. ujun kāyaṁ kiyannē sakkō ujūca sūjūca anna uju kāyaṁ karana hæṭi.
행동을 정직하게 만들었을 때 kāyujjukatā가 이루어집니다. ujuṃ kāyaṃ이란 'sakko ujū ca suhujū ca'—그것이 ujuṃ kāya를 만드는 법입니다.
iradhi venna manāsē iri venna monavada? avaṁka venna manāsē avaṁka venna nihatamānī bhava anatimānī bhāvayaṭa patvelā manāsē avaṁkabhāvayaṭa pat vunahama ujun kāyan velā ivarayi.
곧아지려면, 바르게 곧아지려면 무엇이 되어야 합니까? 정직해져야 하고, 바르게 정직해져야 하고, 겸손해져 anatimānī가 되어야 합니다. 바르게 정직해지면 ujuṃ kāya가 다 된 것입니다.
panidāya parimukhaṁ sati upaṭṭatvā. parimukhaṁ satiṁ mokakda apē api pramukha karagannē mokakda parimukha karagannavā kiyannē api pramukha karagannavā. satiya pramukha karagannavā.
'paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.' parimukhaṃ satiṃ—우리는 무엇을 으뜸으로 삼습니까? parimukha로 삼는다는 것은 으뜸으로 삼는다는 것입니다. sati를 으뜸으로 삼습니다.
pramukha bavaṭa pat karannē mokakda? satiya koheda pihiṭavannē? mē buddha śāsanayē pennapu satiya sammā satiya mē śāsanayē bæhæra kohevat nǣ.
무엇을 으뜸으로 삼습니까? sati를 어디에 세웁니까? 이 붓다의 sāsana에서 보여 준 sati, sammā sati는 이 sāsana 밖 어디에도 없습니다.
mokakda satiya kiyannē? dæn satiyat oten tōrāganna ōnē. oya satiya satiya pramukha karalā pihiṭavā ganna satiya tōragena inna ōnē. dæn satiya kiyannē mokakda kiyalā ahapuhama kiyannē satiya kiyannē hon̆da sihiyen kaṭayutu karanna.
sati란 무엇입니까? 이제 sati도 거기서 가려내야 합니다. sati를 으뜸으로 세우려면 sati를 가려 알고 있어야 합니다. sati가 무엇이냐고 물으면 사람들은 sati란 정신을 잘 차려서 일하는 것이라고 합니다.
etakoṭa satiya sihi kalpanāven yanakoṭa yanavā kiyanna enavā kiyalā enna dæn ohomanē kiyannē. innavā kiyalā inna etakoṭa mē karana væḍē hon̆daṭa sihīn karanna ōna kiyalā kiyannavā. hon̆dayi sati kiyannē caitasikayak tiyenavā sati caitasikaya
그래서 정신 차려 생각하며 갈 때는 '간다', 올 때는 '온다'—지금 그렇게들 말합니다. 있을 때는 '있다', 그래서 지금 하는 일을 정신 차려 잘 해야 한다고 말합니다. 좋습니다, sati란 cetasika가 있습니다. sati cetasika입니다.
mē satiya kiyana eka yedennē koheda? pin hitaka pamaṇayi. kusala hitaka pamaṇayi. kusala hitaka satiya yedenavā. akusal hitaka satiyē yedennē nǣ. mēka dharmaya hon̆daṭa pæhædiliva pelā tiyenavā. abhidharmaya pelā tiyenavā.
이 sati라는 것은 어디에 깃듭니까? 오직 puñña의 마음, 오직 kusala의 마음에만 깃듭니다. kusala 마음에는 sati가 깃들고, akusala 마음에는 sati가 깃들지 않습니다. 이것은 dhamma에 아주 뚜렷이 나와 있습니다. abhidhamma에 나와 있습니다.
hon̆dayi api hitamukō sihiyen karanna væḍē satiyen karanavā kiyannē sihiyen karanavā kiyana eka nam api hitamu minihek kūrekuṭa uvakkuvak ban̆dinavā. kælē gihillā særayakkāraya hon̆da siha kalpanāvenē karanna ōnē. tamanṭa pat venavanē.
좋습니다, sati로 한다는 것이 정신 차려서 한다는 것이라고 생각해 봅시다. 어떤 사람이 막대기에 총을 묶어 덫을 놓습니다. 숲에 가서 덫을 놓는 사람은 정신을 바짝 차려서 해야 하지요. 안 그러면 자기가 당합니다.
tuvakvā genihillā niyama vidihaṭa bæn̆dalā maruvælla niyama vidihaṭa ædalā bohoma parisamen maruvalla gæṭa gahalā ehema vinā bohoma parisamen karanna ōna væḍak tunak upadina kælē. hon̆da sihivanē sihiyen karanna epæ. ēka sihiyen nokaḷa nam ehema ē minihaṭa pat venavā.
총을 가지고 가서 제대로 묶고, 덫줄을 제대로 당겨, 아주 공들여 매듭을 짓는 등, 짐승들이 사는 숲에서 아주 공들여 해야 할 일입니다. 정신을 잘 차려서 해야 하지요. 정신 차려 하지 않으면 그 사람이 당합니다.
ehenam ara hon̆da oya sihiyen karanavā kivvot ehema ōkak sihiyen karana ekak vennē næha. etakoṭa sihiyen karanna giyot mē pav væḍak nēda karannē. ehenam pāpa kriyāvaliyakaṭa satiya yedenavā. yedenna bæha. ehenam ēkaṭa satiyedenna bæhæ sihiyen karanavā kiyalā adaha hitāya nemeyi lōka sammata sihiya nemeyi oya kivvē.
그렇다면 그것을 정신 차려서 한다고 해도, 그것은 sati로 하는 일이 아닙니다. 정신 차려 한다고 해도 그것은 pāpa의 일을 하는 것이 아닙니까. 그러면 pāpa의 행위에 sati가 깃듭니까? 깃들 수 없습니다. 그러니 거기에는 sati가 깃들 수 없습니다. 정신 차려 한다는 그 세상 관습의 정신 차림을 말한 것이 아닙니다.
o tōrum ganna ōna ekak. oya sihiya abuddhōtpāda kālet tibuṇā. namut buddhōtpāda kālayē mē buddha śāsanayē pavatina satiya anit śāsanayaka nætnam ē satiya mokakda? onna ōka tōrāganna ōnē.
그것을 알아들어야 합니다. 그런 정신 차림은 붓다가 나시지 않은 때에도 있었습니다. 그러나 붓다가 나신 때 이 붓다의 sāsana에 있는 sati가 다른 sāsana에는 없다면, 그 sati는 무엇입니까? 그것을 가려내야 합니다.
satiya nægenavā satyayen nægenavā satiyen. satyaṭa anukūla vannā vū yamak vannēda ēka satiyayi. satyaya mokakda? mē dukayi kiyalā dakinna ōnē mē dukaṭa hētuvayi kiyalā dakinna næhæ. mē duka nirōdhayayi kiyalā dakinna næhæ. mē dukkha nirōdhagāmiṇī mārgayayi kiyalā dakinna ōnē. menna mēka dakilā hitan īṭa anukūlava taman karana kriyākalāpaya īṭa anukūlava karanna dakṣa vunot anna eyāṭa satiyak tiyenavā.
sati는 sacca에서 일어납니다. sacca에 맞는 것이 무엇이든 그것이 sati입니다. sacca는 무엇입니까? '이것이 dukkha다'라고 보아야 하고, '이것이 dukkha의 원인이다'라고 보아야 하고, '이것이 dukkha의 nirodha다'라고 보아야 하고, '이것이 dukkha nirodha gāminī paṭipadā다'라고 보아야 합니다. 이것을 보고 그에 맞게 생각하고, 자기 행동을 그에 맞게 해 나가는 데 능숙하다면 그 사람에게 sati가 있습니다.
ēkaṭayi satiya kiyannē. menna mēka kusala hitakadena satiya.
그것을 sati라고 합니다. 이것이 kusala 마음에 깃드는 sati입니다.
satiya tērum ganna ōnē oya vidiyahaṭa anna satiya mudun pat karalā mūkaya karagannavā kiyannē nivana mul karagena nivanaṭa avaśya karana kriyākalāpaya dænaganna ōnē issellā.
sati를 그렇게 알아들어야 합니다. sati를 꼭대기에 올려 으뜸으로 삼는다는 것은, 먼저 nibbāna를 뿌리로 삼아 nibbāna에 필요한 행동을 알아야 한다는 것입니다.
kumak kaḷotda nivan dakinnada kohoma hituvotda kohoma kivvotda kohoma kaḷotda nivan dakinnē nivanaṭa hētu vennē mona vidiha situvillada mona vidiha kriyāda vuna vennē katāvakda menna mē kiyana kāraṇā ṭika avaṁkava nihatamānīva yamkisi pudgalayek tērum aragena inna ōnē oya bhāvanāva karanna issellā.
무엇을 하면 nibbāna를 보는지, 어떻게 생각하고 어떻게 말하고 어떻게 하면 nibbāna를 보는지, 어떤 생각, 어떤 행동, 어떤 말이 nibbāna의 원인이 되는지—이것들을 그 bhāvanā를 하기 전에 정직하고 겸손하게 알아듣고 있어야 합니다.
onna ōkaṭa kiyanavā parimukhaṁ satin upata vetvā. sō satō asa sati ohu visin satiyen æsuru karanna ōnē. tatō passa satiya satiyen pahaka damanna ōnē.
그것을 'parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā'라고 합니다. 'so sato va assasati'—그는 sati로 가까이해야 합니다. 'sato passasati'—sati로 버려야 합니다.
dæn nivanaṭa hētu vena kriyākalāpaya tērum aragena ē kriyākalāpayē satiya tērum vaḍanna nivanaṭa hētu vennē mehemayi kiyalā tērum aran īṭa ōna eka æsuru karamin īṭa viruddha dē paha karami kaṭayutu kirīma ārambha karanna ōnē.
nibbāna의 원인이 되는 행동을 알아듣고, 그 행동 안에서 sati를 키우며, 'nibbāna의 원인은 이렇다'고 알아들어, 그에 필요한 것을 가까이하고 그에 어긋나는 것을 버리며 일하기 시작해야 합니다.
onna sō satō assa sati satō passa sati dīghaṁvā assasantō dīghaṁ assasāmiti pajānāti dæn mēka tōraganna budurajāṇan vahansē denavā menna mehema ekak kiliṭi hita upakramayen pirisidu karaganna upamāvak dunnā. hariyaṭa gomak kara kuṇu reddak. suddha pavitra karalā hitaṭam pirisidu reddak hadāgannavā vāgē mēka karanna purudu venna. mē duṇu hon̆da upamāvak.
'so sato va assasati sato passasati, dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ assasāmīti pajānāti.' 이것을 가려내도록 붓다께서는 더러운 마음을 방법으로 깨끗이 하는 이런 비유를 주셨습니다. 마치 쇠똥이 묻은 더러운 천을 깨끗이 빨아 정말 깨끗한 천으로 만드는 것처럼, 이것을 하는 데 익숙해지라고. 이것은 좋은 비유입니다.
menna mē upamāvadī api dakinna ōnē. mē upamāva apiṭa saṁsandanaya karagena apē hitaṭa mē kiliṭu sedda apē mē cittāvaliya nam mē cittāliya tuḷa api mē saṁsāraya paḷan huru pupurudu karagattē. mē atya huru purudu karagatta noyek lāmaka akusala daham tiyenavā. akusala kriyākalāpayangē huru purudu. mē samahara huru purudurī ganī bavanayi. bohoma tadayi. lēsiyen æraganna bæ. hæbæyi ēvā api æragannama ōnē. anna ē nisā mokada karanna ōnē?
이 비유에서 우리가 보아야 합니다. 이 비유를 우리 마음에 견주어, 이 더러운 천이 우리 마음의 흐름이라면, 이 마음의 흐름 안에 우리가 saṃsāra 내내 익혀 온, 몸에 밴 갖가지 저열한 akusala dhamma가 있습니다. akusala 행동의 버릇들입니다. 어떤 버릇은 깊이 배어 아주 단단해서 쉽게 떼어 낼 수 없습니다. 그러나 우리는 그것들을 반드시 떼어 내야 합니다. 그러면 무엇을 해야 합니까?
api issellāma karanna ōnē aḍuḷu puṁci puṁciva araganna nemeyi. dæḍiva bæn̆dilā tiyena mahā daruṇu lōbha, dvēśa kuṇugoḍaval ayin karaganna. maṭa mehema rāgaya haṭagannavā, mehema dvēśaya haṭagannavā. mehema lōbhaya haṭagannavā, mehema dvēśaya haṭagannavā kiyalā. apiṭa mēka tērenavā nam api hon̆da manā nuvaṇin in̆dalā. maṭa
맨 먼저 해야 할 것은 작은 것부터 조금씩 떼어 내는 것이 아니라, 단단히 묶여 있는 크고 지독한 lobha, dosa의 쓰레기 더미를 치우는 것입니다. '나에게 이렇게 rāga가 일어난다, 이렇게 dosa가 일어난다, 이렇게 lobha가 일어난다, 이렇게 dosa가 일어난다' 하고. 우리가 이것을 알아차린다면,
tērenavā nam api hon̆da manā nuvaṇin in̆dalā. maṭa keban̆du keban̆du deyak æsuru karanakoṭa rūpa, śabda, gandha, rasa, poṭṭhabba dharma kiyana mēvā æsuru karanakoṭa lōbhaya haṭagannavada? ēka maṭa pāḍuvā. ehenam issellā mama dæḍi ēvā ayin karaganna ōnē. ēvā lēsiyen arinna bæ. dīrgha lesa dahama æsuru karanna ōnē ēvaya anicca, dukkha, anattāvaya menehi karanna ōnē. anna menehi karanakoṭa dīrgha lesa æsuru karanavā. dīrgha lesa æsuru karalama yā dīrgha lesa kramakramayen pahakaṭa damanna ōnē.
우리는 좋은 슬기로 지내고 있는 것입니다. '나는 어떤 것을 가까이할 때, rūpa, 소리, 냄새, 맛, phoṭṭhabba, dhamma라는 이것들을 가까이할 때 lobha가 일어나는가? 그것은 나에게 손해다. 그러니 먼저 단단한 것들을 치워야 한다.' 그것들은 쉽게 떼어 낼 수 없습니다. 오래도록 dhamma를 가까이하며 그것들의 anicca, dukkha, anatta를 manasikāra해야 합니다. 그렇게 manasikāra하면서 오래도록 가까이합니다. 오래도록 가까이하면서 차츰차츰 길게 버려 나가야 합니다.
ehenam dīghaṁ pasa ekapāra ayin karanna bæhæ mē lōbha kuṇu goḍaval dvēśa kuṇugoḍaval bohōma ivasillayen in̆dagena kriyāvaṭa nægenna issellā navattagena ayin karaganna ōnē.
그러니 'dīghaṃ'—이 lobha의 쓰레기 더미, dosa의 쓰레기 더미는 한 번에 치울 수 없습니다. 아주 끈기 있게 지켜보며, 행동으로 옮겨지기 전에 멈추어 치워야 합니다.
menna mē ayin karagannakoṭa ektarā pættakin mē lōka kramayak tiyenavā. mokakda mē lōka kramē?
이렇게 치우는 동안 한쪽에 이 세상의 방법이 하나 있습니다. 이 세상의 방법이 무엇입니까?
mūṇa hadavata pennana kæḍapatak ban̆duyi kiyalā api ahalā tiyenavā. apē hadavatē yamkisi hituvillak nægenakoṭama issellāma nægennē muhuṇaṭa.
얼굴은 마음을 비추는 거울과 같다는 말을 우리는 들어 왔습니다. 우리 마음에 어떤 생각이 일어나면 맨 먼저 그것이 얼굴로 올라옵니다.
ehenam mē mukha parimaṇḍalaya mul karagena tamayi haṭagannē. dæn ḷamayekuṭa ekapāraṭa api coklaṭ ekak denna hadanavā. udura gannavā. ḷamayā an̆ḍanna issellā kaṭa ædalā hiṭan kajulilla vagē hadāgena mūṇa akulagena lehæ tiyenavā. īṭa passē han̆danavā. kriyāvaṭa nagannē epā. apiṭa tarahā yanavā. kāṭa hari gahanna issellā mūhuṇa dælā kaṭa æda velā gihillā enakam mūn sauddha velā gihillā tamayi īṭa passē tarahapu gaman issellāma han̆gavanavā. situvilla havanavā mūlen.
그렇다면 이 얼굴 둘레를 뿌리로 하여 생겨나는 것입니다. 아이에게 초콜릿을 하나 주려다가 갑자기 빼앗으면, 아이는 울기 전에 먼저 입을 삐죽이고 얼굴을 찡그리고 있다가 그다음에 웁니다. 행동으로 옮기기 전에요. 우리가 화가 나면, 누군가를 때리기 전에 얼굴이 일그러지고 입이 비뚤어지면서 얼굴빛이 바뀌고, 그런 다음에야 화를 맨 먼저 드러냅니다. 생각을 얼굴로 드러냅니다.
api muhuṇaṭa hita tiyāgena innakoṭa apē muhuṇaṭa api hita tiyāgena innakoṭa apē muhuṇayē iriyav venas vena hæṭi apiṭa hon̆daṭa pēnavā lōbha dvēśa, hit anuva anna lōbha hitak enakoṭama kriyāvaṭa katāvaṭa nagandi issellā muhuṇaṭa piḷu venavā dakinavā hitē piḷibibuva.
우리가 얼굴에 마음을 두고 있으면, 얼굴에 마음을 두고 있으면, lobha와 dosa의 마음에 따라 우리 얼굴 모습이 바뀌는 것이 아주 잘 보입니다. lobha의 마음이 오면 그것을 행동이나 말로 옮기기 전에 먼저 얼굴에 마음의 그림자가 비치는 것을 봅니다.
menna mē nisā bohōma lēsiyi mē mukha parimaṇḍalaya mul karagena sita pihiṭavā gattahama oya ṭikaṭa itin mukha nimitta vēvā nāsikgē kiyalā aṭuvāvala vigraha venavā oya dēkuṭa
그래서 이 얼굴 둘레를 뿌리로 하여 마음을 세우면 아주 쉽습니다. 이것을 두고 주석서들에서는 'mukha nimitta'나 'nāsikagga'라고 풀이합니다.
dæn mokit vēvā nāsikakgēvā kiyana vacanaya kiyanakoṭa otana kāraṇā dekak tiyenavā. ekak paramārtha arthaya. aneka bāhira pennati peṇenum karana sammata arthaya.
그런데 mukha나 nāsikagga라는 낱말을 말할 때 거기에는 두 가지가 있습니다. 하나는 paramattha의 뜻이고, 다른 하나는 겉으로 보이는 관습상의 뜻입니다.
paramārtha arthayen pennana ēvā bāhiraṭa nikut vennē ādhyātmika mānasikatva ætulin bāhira goḍanægilā tiyena nisā. ē nisā mē nāsika agraya kiyana vacanaya gattahama nāsika kiyana vacanayē mē nāsayē ḷan̆gaṭa sambandha velā bāhira lōkayē vidyāmāna venavā. abhyantarayē tibuṇā vū gati lakṣaṇaya menna mē nisā.
paramattha의 뜻으로 보여 주는 것들이 겉으로 드러나는 것은 안의 마음가짐에서 겉으로 쌓여 올라왔기 때문입니다. 그래서 nāsikagga라는 낱말을 보면, nāsika라는 낱말로 이 코 가까이에 이어져, 안에 있던 gati의 특성이 바깥 세상에 나타납니다. 이 때문입니다.
na āsika agga kiyana vacanaya tamayi nāsika kiyannē. āśraya nokirīma agra karaganna ōna. na āsika kiyannē āsika kiyannē āśraya kirīma. na āsika kiyannē āśraya nokirīma. api mē æsuru karamin yannē lōkē. dæn api yannē mokaṭada? æsuru nokerīma agra karagena. ehenam nāsika agra karagena yanna ōnē.
'na āsika agga'라는 말이 곧 nāsika입니다. 가까이하지 않음을 으뜸으로 삼아야 합니다. āsika는 가까이함, na āsika는 가까이하지 않음입니다. 우리는 세상을 가까이하며 걸어갑니다. 이제 우리는 무엇을 위해 갑니까? 가까이하지 않음을 으뜸으로 삼아서입니다. 그러니 nāsikagga로 가야 합니다.
api hita pihiṭavā ganna ōnē. api hita pihiṭavā ganna ōnē. āśraya nokirīma agra karagena mūkhaya nimitta vana nivanaṭa mūya nimitta mukha nimittagē kiyi mūya nita kiyannē pradhāna karagata nimitta mūkhaya nita bauddhayāgē mūkhaya nita nivana hæmalēma nivanaṭa hita pihiṭavāgena nivan magaṭa hita pihiṭavā ganna ōnē. ehenam mukha nimitta kiyannē mūya nimitta hevat nivana nivanaṭa hētu vena mārgayē na āsikā agraha karagattā kiyannē æsuru nokirīma pætta agra karagattā.
우리는 마음을 세워야 합니다. 마음을 세워야 합니다. 가까이하지 않음을 으뜸으로 삼아, 으뜸 nimitta인 nibbāna에. mukha nimitta란 으뜸으로 삼은 nimitta입니다. 붓다 제자의 으뜸 nimitta는 nibbāna입니다. 언제나 nibbāna에 마음을 세우고 nibbāna의 길에 마음을 세워야 합니다. 그렇다면 mukha nimitta란 으뜸 nimitta, 곧 nibbāna이고, nibbāna로 이끄는 길에서 nāsikagga를 삼았다는 것은 가까이하지 않는 쪽을 으뜸으로 삼았다는 것입니다.
ehenam mukha nimitta hō nāsikakgē hita pihiṭavā ganna kiva onna ōkaṭa nivanaṭa hita pihiṭavā ganna nivan magaṭa hita pihiṭavā nitarama hon̆da hō vihiyakin manā sihiyakin inna mama mē karana kiyana hitana dēval nivanaṭa hētu venavada nivan maga væḍenavada ēkaṭa hētu venavada menna mēken inda kiyalā kiyavanna naoya ṭika menna mehema illā tamayi æsuraṭa gannēyi paha karannē. næ dīrgha æsuru karanna venavā dahama
그러니 mukha nimitta나 nāsikagga에 마음을 세우라는 것은 nibbāna에 마음을 세우라, nibbāna의 길에 마음을 세워 언제나 좋은 sati로 지내라는 것입니다. '내가 하고 말하고 생각하는 것들이 nibbāna의 원인이 되는가, nibbāna의 길이 자라는가, 그것에 도움이 되는가' 하고 살피며, 그렇게 해서 가까이할 것을 가까이하고 버릴 것을 버립니다.
karannē. næ dīrgha æsuru karanna venavā dahama anicca dukkha anatta vaśayen menehi karanna venavā. ara mahā dæri lōbhayen allagatta dvēśayen gæṭi gæṭi inna yam pisatak api ḷan̆ga tiyenavā nam apē mānasikatvaya tuḷa ē kuṇugoḍa issellā suddha karaganna ōnē. anna ē loku kuṇugoḍa lēsiyen suddha karanna bæha. ehā dīrgha lesa mehe karagena yanna ōnē.
오래도록 dhamma를 가까이해야 하고 anicca, dukkha, anatta로 manasikāra해야 합니다. 크고 단단한 lobha에 사로잡히고 dosa로 부딪치는 어떤 마음이 우리 안에 있다면, 우리 마음가짐 안의 그 쓰레기 더미를 먼저 치워야 합니다. 그 큰 쓰레기 더미는 쉽게 치울 수 없습니다. 오래도록 manasikāra해 나가야 합니다.
ohoma ṭiya kālayak karagena yanakoṭa ara dīrgha kuṇugoḍa kæpilā yanavā. īṭa passē tiyennē keṭi ēvā. rassaṁvā assasantō rassaṁ assa sāmiti pajānāti rassaṁvā passa santō rassaṁ passasāmiti pajā anna anupūrava sikkhāva yanna
그렇게 얼마 동안 해 나가면 그 긴 쓰레기 더미가 잘려 나갑니다. 그 뒤에 남는 것은 짧은 것들입니다. 'rassaṃ vā assasanto rassaṃ assasāmīti pajānāti, rassaṃ vā passasanto rassaṃ passasāmīti pajānāti.'
passasāmiti pajā anna anupūrava sikkhāva yanna nemeyi. anupūrava yanna ōnē. ekapāraṭa puṁcivak kapanna bæhæ. lokuva kapāgena ivarelā īṭa passē tiyena ēvā kapāgannā īṭa passē væṭahennē. poḍi pun poḍi poḍi lōbha dvēśa kǣli vahuvenavā etakoṭa ēvā keṭiyama kapā harinna puḷuvan dæn. loku hariyayi amāru
그것이 anupubba sikkhā입니다. 차례대로 가야 합니다. 한 번에 작은 것을 자를 수 없습니다. 큰 것을 잘라 마친 뒤에 남은 것을 자르면, 그다음에야 드러납니다. 작고 작은 lobha, dosa 조각들이 눈에 띕니다. 그러면 이제 그것들을 짧게 잘라 낼 수 있습니다. 큰 부분이 어렵습니다.
vennē. anna pahuvenna pahuvenna mēka ohoma vanakoṭa keṭiyema kapānna puḷuvan evalēla kṣika kōpa kǣli poḍi poḍi rāga kǣli enakoṭama kapā harinna lē. anicca dukkhan vahansē nisāratvaya æti monava galla harayak nǣnē. anna vaṭahagena vaṭahagena sihiyen hiṭa manasīda ṭika karagena yanavā. dæn mēka tamayi paṭan gænnē rassaṁ vavā assa santō rassa assa sāmiti pajānāti rassaṁvā passa santō rassaṁ passa sāmiti pajānāti
갈수록 이렇게 해 나가면 그 자리에서 짧게 잘라 낼 수 있습니다. 작은 화 조각, 작은 rāga 조각이 오는 즉시 잘라 낼 수 있습니다. anicca, dukkha, 알맹이 없음—아무런 심이 없지 않습니까. 그렇게 알아차리고 알아차리며 sati로 지내면서 manasikāra를 해 나갑니다. 이것이 시작된 것입니다. 'rassaṃ vā assasanto rassaṃ assasāmīti pajānāti, rassaṃ vā passasanto rassaṃ passasāmīti pajānāti.'
etakoṭa anna api dæn sabba kāya mēmē paṭisaṁvēdī assa sissāmiti sikkhati. mē sabba kāya sabba kāya tōrāganna ōnē. cakkhu kāya sōta kāya gāna kāya jivhā kāya kāya kāya manō kāya rūpa kāya sabda kāya gandha kāya rasa kāya poṭṭhabba kāya dharma kāya kiyannē menna mēvā okkoma sabba kāya mē siyalu husma samūhaya nemeyi mē kiyannē.
그다음 'sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati'입니다. 이 sabba kāya를 가려내야 합니다. cakkhu kāya, sota kāya, ghāna kāya, jivhā kāya, kāya kāya, mano kāya, rūpa kāya, sadda kāya, gandha kāya, rasa kāya, phoṭṭhabba kāya, dhamma kāya—이것들이 모두 sabba kāya입니다. 숨의 온 무더기를 말하는 것이 아닙니다.
onna sabbāya mēvā tamayi mē æsuru karannē. æsa, kana, divanāsaya, śarīraya, mana rūpa, śabda, gandha, lasa, sparśa menna sabba kāya paṭi saṁvēdī ēvaya bæn̆denavā. paṭi kiyannē bæn̆denavaṭa. saṁyōjanaya bæn̆dilā innavā. saṁvēdanaya vin̆dinavā api. anna ēka dakinna ōnē api. dækalā hæmē saṁvēdī bhāvaya hevat mē aya mēvaṭa bæn̆dilā hiṭa api
그것이 sabba kāya입니다. 우리가 가까이하는 것이 이것들입니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음—이것이 sabba kāya이고, 'paṭisaṃvedī'는 그것들에 묶인다는 것입니다. paṭi란 묶이는 것입니다. saṃyojana로 묶여 있습니다. 우리는 saṃvedana를 겪습니다. 그것을 우리가 보아야 합니다. 보고서, 그 paṭisaṃvedī의 상태, 곧 우리가 이것들에 묶여
bhāvaya hevat mē aya mēvaṭa bæn̆dilā hiṭa api vindanaya karana bavak tiyenavā nam menna mēka manāsiyē dænaganna ōnē æsuru karanakoṭa menna mēka mama æsuru ganna mēvā kapā hari. magē æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana kiyana ēvat rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana mēvat kecandara rāgayak bæn̆denavada ræn̆denavada? anna ēvā balā innam paṭisaṁvēdikaya dækalā. mama menna mēka næti karagannayi mē daham āśvāsaya karanna. anicca, duka, kanat vaśayen balanna ēkaṭa kiyalā dænaganna ōnē. ē dænagena hikmenna ōnē. dænagena ēvā paha kirīmaṭayi mama mē kaṭayutu karannē kiyalā hikmenna ōnē. sabba kāya
누리는 일이 있다면, 가까이할 때 이것을 좋은 sati로 알아야 합니다. '나는 이것을 가까이하면서 이것들을 잘라 낸다. 나의 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 그리고 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음에 chanda rāga가 묶이는가, 들러붙는가?' 하고 그것을 지켜보며 paṭisaṃvedī를 봅니다. '나는 이것을 없애려고 이 dhamma를 가까이한다.' 그것을 anicca, dukkha, anatta로 보려 한다고 알아야 합니다. 알고서 익혀야 합니다. '알고서 그것들을 버리려고 나는 이 일을 한다'고 익혀야 합니다.
karannē kiyalā hikmenna ōnē. sabba kāya paṭisaṁgavēdī passa śikṣāvanti hikka passaṁ bhayaṁ kāya saṁkhārā mē passambaya karanavā kiyāga mē pahakara damanavā. mē kāya saṁkhāra dæn mēka væḍak nǣha kiyā dænagattahamayi ē piḷiban̆da karannā vū kaṭayutu valin ahak velā hitan hikmenna. ēni ē nisā ē san̆dahā yam kaṭayutuvak mama karanavada? ēka værada mama ē kaṭayutu atahæriya yutu novæliya yutu midiya yutu kiyalā hikmenna ōnē. ē san̆dahāyi mama mē dahama æsuru karannē kiyalā hikmenna ōnē. menna
'sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati. passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ'—passambhaya란 이것들을 버린다는 것입니다. 이 kāya saṅkhāra가 쓸모없다는 것을 알았을 때 그것에 관한 일들에서 물러나 생각하며 익힙니다. 그래서 '그것을 위해 나는 무슨 일을 하고 있는가? 그것은 잘못이다. 나는 그 일을 놓아야 하고, 들러붙지 말아야 하고, 벗어나야 한다'고 익혀야 합니다. '그것을 위해 나는 이 dhamma를 가까이한다'고 익혀야 합니다.
æsuru karannē kiyalā hikmenna ōnē. menna meta ehenam sabbaṁ passambayaṁ kāya saṁkhāraṁ assa sitsāmiti sikkhati passambhayaṁ kāya saṁkhāraṁ passa śikmiti sikkhati. mē śikṣaṇaya vena hæṭi. etakoṭa yāvadēva gnānamattāya patissimattāya mehema karanakoṭayi gnānaya budunpat vennē. satiya mudun pat vennē. anisitōca viharati lōkē nisirayan
여기서 'passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmīti sikkhati, passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmīti sikkhati.' 이것이 익힘이 이루어지는 모습입니다. 그러면 'yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya'—이렇게 할 때 ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이릅니다.
vennē. anisitōca viharati lōkē nisirayan turava vāsaya karanavā. naca kiṁci lōkayē upādhiyati ātmādī vaśayen lōkaya kisiva kallannē nǣha. ēvampi bhikvī bhikkhu kāyē kāyānupassa mē hisā kāyānupassanāve vāsaya karā. mē kāyānupassanāva
'anissito ca viharati'—세상에 기대지 않고 지냅니다. 'na ca kiñci loke upādiyati'—세상의 어떤 것도 attā 따위로 붙잡지 않습니다. 'evampi bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati'—이렇게 kāyānupassanā로 지냈습니다. 이 kāyānupassanā는
koccara lassanaṭa pæhædiliva nivan magaṭa mul karalā tiyena ekakda? n oya kiyana ælīma, gæṭīma mulāvaṭa patvena mārgaya hoyannet nætuva balannet nætuva oya kohāṭa hari pæya gānak husma æda æda hiṭiyot. ē pudgalayā kohomada ē pratiphalaya labannē? dæn mēka nivan maga ēka nivan maga kiyalā dæn pæhædiliva pēnavanē.
얼마나 아름답고 뚜렷하게 nibbāna의 길에 뿌리를 둔 것입니까? 들러붙음, 부딪침, 어리석음에 빠지는 길을 찾지도 보지도 않고 어딘가에서 몇 시간이고 숨만 들이쉬고 내쉬고 있다면, 그 사람이 어떻게 그 열매를 얻겠습니까? 이제 이것이 nibbāna의 길이라는 것이 뚜렷이 보이지요.
hon̆daṭa pæhædili mē magot nivan dakinavā kiyana eka gnānaya mudu pat venavā satiya mudun pat venavā. avasīkāraya vennē næhæ. namut oya dæn oya karana kaṭṭiya avasīkārayō vennē nædda?
아주 뚜렷합니다. 이 길로 nibbāna를 본다는 것, ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이른다는 것. 정신을 놓지 않습니다. 그런데 요즘 그렇게 하는 이들은 정신을 놓게 되지 않습니까?
tibba dē tibba mataka næhænē. yana gamana mataka nǣhæ. karana kiyana dē mataka nǣha. mokada ekakvat aramuṇu hitanna epā. ehema ekak daha. nætna budurajāṇan vahansē ehema dēśanā kaḷē næhænē.
둔 물건을 어디 두었는지 기억하지 못합니다. 가는 길을 기억하지 못합니다. 하고 말하는 것을 기억하지 못합니다. 왜냐하면 '아무 대상도 생각하지 말라'고 하니까요. 그런 것은 없습니다. 붓다께서는 그렇게 가르치지 않으셨습니다.
yamak yamak nisā rāgaya haṭagannavada, dvēśaya haṭagannavada, mōhaya haṭagannada ē vidiya atharinna ōna. budurajāṇan vahansē siyalla atharinna dēśanā kaḷēnē. yam yam tænaka chandara rāgayen bæn̆denavada anna ēka ayin karagannē.
무엇 때문에 rāga가 일어나든, dosa가 일어나든, moha가 일어나든, 그 방식을 놓아야 합니다. 붓다께서는 모든 것을 놓으라고 가르치셨습니다. 어디서든 chanda rāga로 묶이는 곳이 있으면 그것을 치우는 것입니다.
etakoṭa eyāṭa hiti ayin karalā næhæ. kriyā ayin karalannē næha katāva ayin karalā. mē lōkē væḍipurama hitalā tiyennē budurajāṇan vahansē væḍipurama kiyalā tiyennē budurajāṇan vahansē væḍipurama karalā tiyennē budurajāṇan vahansē unvahansē taram hitapu kiyapu karapu kenek lōkē næha. dikkala hatak
그렇다면 그분은 생각을 치운 것이 아닙니다. 행동을 치운 것도, 말을 치운 것도 아닙니다. 이 세상에서 가장 많이 생각하신 분이 붓다이시고, 가장 많이 말씀하신 분이 붓다이시고, 가장 많이 하신 분이 붓다이십니다. 그분만큼 생각하고 말하고 행한 이는 세상에 없습니다.
kiyapu karapu kenek lōkē næha. dikkala hatak vakla sænin bam̆baluvaṭak gihillā enna puḷuvan.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sakvala vaṭēnā sakvala vaṭa yanna puḷuvan manōmaya idēnnat puḷuvan. ehenam kriyākārītvaya væḍīma tiyennē budurajāṇan vahansē.
세계들을 두루 돌아다니실 수 있고, manomaya iddhi를 일으키실 수도 있습니다. 그러니 활동이 가장 큰 분은 붓다이십니다.
ekkenek vacanayak katā vacana 512ka vēgayen katā karanna puḷuvan śakti viśēṣayak tiyenavā. væḍipurama katā karanna puḷuvan budurajāṇan vahansē ekkenek yamak hitenavā nam minihekuṭa kohomahat hitāganna hæbæṭa asīmita sarvaca satgnānayen, anāvaraṇa gnānayen ananta dēval hitanavā. hitalā hinna puḷuvan.
한 낱말 말할 동안 512 낱말의 빠르기로 말할 수 있는 특별한 힘이 있습니다. 가장 많이 말씀하실 수 있는 분이 붓다이십니다. 사람이 아무리 생각해 낸다 해도, 그분은 끝없는 sabbaññuta ñāṇa와 anāvaraṇa ñāṇa로 끝없는 것들을 생각하십니다. 생각하고 또 생각하실 수 있습니다.
mē væḍipurava hitalā tiyennē budurajāṇan vahansē namut ada kiyannē hitimayi kirīmayi athæruvahama nivan dakinavā. budurajāṇan vahansē hitīmayi kiīmayi kriyāvayi tuḷin uparimayaṭa gihillā sarvaca satgnānaya væḍa hiṭiyā. ehena etakoṭa apiṭa mokakda kiyannē? budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷoḷo hitana kiyana karana ēva chanda rāgaya duru karā.
가장 많이 생각하신 분은 붓다이신데, 오늘날에는 생각함과 행함을 놓으면 nibbāna를 본다고 말합니다. 붓다께서는 생각함과 행함과 행동을 통해 가장 높은 데까지 가셔서 sabbaññuta ñāṇa로 머무셨습니다. 그렇다면 그것이 우리에게 무엇을 말해 줍니까? 붓다께서는 생각하고 말하고 행하는 것들에 대한 chanda rāga를 없애라고 가르치셨습니다.
nissara bava dænagena avastāvayak prayōjana ganna avastāvaya mokakda? lōkayāṭa dharma dēśanā karanna ōnē. yamak ætta næta kiyā denna ōnē. siyum tæn vigraha karalā denna ōnē. hon̆da gnānayak mehe yavanna ōnē. ēvā karanna ōnē.
알맹이 없음을 알고서 그때그때 필요에 맞게 씁니다. 그 필요란 무엇입니까? 세상 사람들에게 dhamma를 가르쳐야 합니다. 무엇이 참이고 무엇이 참이 아닌지 알려 주어야 합니다. 미묘한 곳을 풀어 주어야 합니다. 좋은 슬기를 이 세상에 보내야 합니다. 그것들을 해야 합니다.
hæbæyi ekak dænaganna. ē piḷiban̆da yam nuvaṇak ætda ēkat kæmati tiyennē. ēkat aniccayi. ēka tērum aragena inna. ēka 77k gnāna darśanē ekak hō ē gnānaya piḷiban̆dava hita ban̆dinna epā kivvannē ēkayi.
그러나 한 가지를 아십시오. 그것에 대해 어떤 슬기가 있든, 그것을 좋아하는 마음이 있다면 그것도 anicca입니다. 그것을 알아듣고 지내십시오. 77가지 ñāṇa나 ñāṇadassana 가운데 어느 것에도, 그 ñāṇa에 마음을 묶지 말라고 한 것이 그 때문입니다.
menna mē ṭika dænaganna ōnē ekin ekaṭa. dæn oya itini kāyānupassanāvē koṭasa. ehemat kāyānupassanā, vēdanānupassanā, cittānupassanā, dhammānupassanā kiyana satara satipaṭṭhānaya ānāpāna satiyaṭa allaṁ kiyalā majjhama nikāya dēśanā karanavā. vin karalat
이것들을 하나하나 알아야 합니다. 이제 그것이 kāyānupassanā 부분입니다. Majjhima Nikāya에서는 kāyānupassanā, vedanānupassanā, cittānupassanā, dhammānupassanā라는 네 satipaṭṭhāna가 ānāpānasati에 담겨 있다고 가르칩니다.
majjhama nikāya dēśanā karanavā. vin karalat perilā tiyenavā menna metana ekan kāyānupassanāva. metana eka vēdanānupassanāva metana ekak cittānupassanāva metana dhammānupassanāva kiyalā. hatara oya okkoma ānāpāna satiyaṭa vigraha karalā tiyenavā hatarama. ānāpāna satiya yanatda satara satipaṭṭhānayat ēka.
'여기 이것이 kāyānupassanā, 여기 이것이 vedanānupassanā, 여기 이것이 cittānupassanā, 여기 이것이 dhammānupassanā'라고 따로 나누어 풀어 놓기까지 했습니다. 넷 모두를 ānāpānasati 안에서 풀어 놓았습니다. ānāpānasati와 네 satipaṭṭhāna는 하나입니다.
ehenam ārya aṣṭhāṁgika mārgayat ēkē, sattabhōjgat ēkē vidyā vimukti phalaya labā dennet ēka. ōkoṭama oya bhāvanāva tiyennē.
그렇다면 ariya aṭṭhaṅgika magga도 그 안에 있고, satta bojjhaṅga도 그 안에 있고, vijjā vimutti의 열매를 주는 것도 그것입니다. 모든 것이 그 bhāvanā 안에 있습니다.
hun̆gāk vigrahayak tiyenavā ma hitannē keṭiyen kaḷē. oba venama vigrahayak ganna ōnē ānāpāna satiya piḷiban̆da sampūrṇa vigrahayak mama passē velā dennam. hun̆gāk velā yana nisā itāma keṭiyen ānāpāna sati bhāvanāva mokakda kiyana eka pennannayi ē ṭika kivvē.
풀이할 것이 아주 많은데 저는 짧게 한 것 같습니다. 여러분은 따로 풀이를 들어야 합니다. ānāpānasati에 대한 온전한 풀이는 나중에 드리겠습니다. 시간이 많이 흘러서, ānāpānasati bhāvanā가 무엇인지 보여 드리려고 아주 짧게 그만큼만 말했습니다.
etakoṭa dæn ōkama tamayi karaṇīyamatta sūtrayan kerennē. karṇīya metta sūtraya nemeyi vacanaya karaṇīya matta sūtraya ōka met karanna tiyena sūtrayak nemeyi. mattē karaṇīyama artha atta karaṇīyama atta karaṇīyamatva tamā visin kaḷa yutuma dē kumakda kiyana ekayi.
그런데 바로 이것이 Karaṇīyamatta sutta에서 이루어지는 것입니다. 그 낱말은 Karaṇīya metta sutta가 아니라 Karaṇīyamatta sutta입니다. 그것은 mettā를 하라는 sutta가 아닙니다. 'karaṇīyam attha', 'attha karaṇīyam'—스스로 해야 할 일이 무엇이냐는 것입니다.
kānta padanamma vū nivanaṭa pæmiṇīma san̆dahā tamā visin kaḷa yutuma væḍa piḷivila mokakda? karaṇīyamatta kusalēna yantaṁ santaṁ padaṁ abhisamacce śānta padanammūva nivanaṭa pæmiṇīma san̆dahā kaḷa yutuma dē kumakda?
고요한 자리인 nibbāna에 이르기 위해 스스로 해야 할 일의 차례는 무엇입니까? 'karaṇīyamatthakusalena yantaṃ santaṃ padaṃ abhisamecca'—고요한 자리인 nibbāna에 이르기 위해 해야 할 일은 무엇입니까?
menna budurajāṇan vahansē praśnayak labalā ōgaṭa uttaraya denavā. sakkō sakkayek venna dæn ōkaṭa apiṭa kiyannē dakṣayek venna dæn trikaṭ gahanna ekkenā dakṣayek nēda lōkē kusalalā ehannē duvalā pælat gannē dakṣaya vanē dakṣayek velā hena nivan dakinna kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē nǣ. sakkayek velā nivan dakinna kiyalā dēśanā karanavā.
여기서 붓다께서는 물음을 던지시고 그에 답하십니다. 'sakko'—sakka가 되라. 그런데 이것을 우리에게는 '능숙한 이가 되라'고 말합니다. 크리켓을 치는 사람도 능숙한 이 아닙니까. 세상에서 솜씨 있는 이들은 달려가 점수도 냅니다. 붓다께서는 능숙한 이가 되어 nibbāna를 보라고 가르치지 않으셨습니다. sakka가 되어 nibbāna를 보라고 가르치십니다.
sakkha kiyannē mokada? suddhavantayak. sakhā kiyannē saka suddhavantava væḍa karana kenek venna ōnē. apirisidu caritayak næti venna ōnē issellāma. suddha caritayak ættek venna ōna. sækasum sahagata væḍa karana kenek venna ōnē.
sakka란 무엇입니까? 깨끗한 이입니다. sakka란 깨끗하게 일하는 사람이 되어야 한다는 것입니다. 먼저 더러운 행실이 없어야 합니다. 깨끗한 행실을 지닌 이가 되어야 합니다. 잘 갖추어진 일을 하는 사람이 되어야 합니다.
sakra deviyanṭa sakka kiyanavā æyi sakkha kiyannē? sækasum sahagatava suddhavantava væḍa karapu nisā sakra deviyanṭa sakkhan nama āvā kiyalā dēśanā kaḷot. menna api sakkayek venna ōnē. ehenam suddha væḍa karanna ōnē. suddha vidihaṭa katā karanna ōnē kriyā karanna ōnē. suddha vidihaṭa hitanna ōnē. menna issellāma avaśya dē asuddha vidihaṭa hitana kiyana karana kāraṭa nivan maga væhenavā.
Sakka deva를 왜 Sakka라고 부릅니까? 잘 갖추어 깨끗하게 일했기 때문에 Sakka deva에게 Sakka라는 이름이 붙었다고 가르치셨습니다. 우리는 sakka가 되어야 합니다. 그렇다면 깨끗한 일을 해야 합니다. 깨끗하게 말하고 깨끗하게 행해야 합니다. 깨끗하게 생각해야 합니다. 이것이 맨 먼저 필요한 것입니다. 깨끗하지 않게 생각하고 말하고 행하는 이에게는 nibbāna의 길이 닫힙니다.
ē nisā paḷamuvama hon̆da manā sihiyek illā suddhavantayek venna. tatvayek venna. ujūca avaṁka venna ōna. sūjuca vanāsē su kiyannē tamangē hita. hita urujju karagannē. kaya vacana idu karagattāma hitat idu kara gattahama sūjūcayi. kaya vacana idu karagattahama ujūcayi.
그러므로 먼저 좋은 sati로 깨끗한 이가 되십시오. 'ujū ca'—정직해야 합니다. 'suhujū ca'—여기서 su란 자기 마음입니다. 마음을 곧게 하는 것입니다. 몸과 말을 곧게 하고 마음도 곧게 하면 suhujū ca입니다. 몸과 말을 곧게 하면 ujū ca입니다.
ujūca sūjūca suvaca venna. suvaca kiyannē yam vacanayak suvaya lōnavada ān ēka bhāvitā karanna. ehenam mokakda suvaca tiyennē? budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu aniccayi, dukkhayi, anattayi kiyana menna metanayi suvacaya. onna oya suvacayaṭa pat vennē. mudu murudu venna
'ujū ca suhujū ca suvaco'—suvaca가 되십시오. suvaca란 평안을 가져다주는 말이 무엇이든 그것을 쓰라는 것입니다. 그렇다면 suvaca란 무엇입니까? 붓다께서 가르치신 anicca, dukkha, anatta, 바로 여기가 suvaca입니다. 그렇게 suvaca가 됩니다.
suvacayaṭa pat vennē. mudu murudu venna særatiyaṭa patvelā abhayā karanna ōnahekaṭa næmenna ōnē ivasīmen yukta venna ōna mudu mula gati lakṣaṇaya venna ōna anatimāni atimāna māna ættayek venna epā. anna ara apē ara issara nisida pallaṁka nisā tāpuva hæri oya kivvā kāraṇā ṭika tamayi ota nisidē pallaṁka ujum kāyaṁ panidāya parimukhā satin uppittavā kivva ṭika oya ṭika kiyavilā tiyenavā.
'mudu'—부드러워져야 하고, 어떤 것에도 숙일 줄 알아야 하고, 참을성을 갖추어야 하고, 부드러운 성품이어야 합니다. 'anatimānī'—지나친 māna를 지닌 이가 되지 마십시오. 앞서 'nisīdati pallaṅkaṃ'을 두고 말한 것들, 곧 'nisīdati pallaṅkaṃ ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā'라고 한 것이 여기에 그대로 말해져 있습니다.
etakoṭa mokada karannē? anna etanṭa pat vecca kenā æsuru kaḷa yutu dahamak tiyenavā. dæn issellā baṇa ahapu kenāṭayi bhāvanāva. baṇa ahapu næti kenāṭa bhāvanāva budurajāṇan vahansē dēśanā karana darśanayana pahataba issellā darśanaya labāganna bhāvanāvē pahatabilā bhāvanāva paha karana koṭasa īḷan̆gaṭa karanna. bhāvanāven paha karanna mokakda? abhijjā dōmanasevat ælīm gæṭīm deka. ēka paha karannayi bhāvanāva karanna.
그러면 무엇을 합니까? 거기에 이른 이가 가까이해야 할 dhamma가 있습니다. bhāvanā는 먼저 dhamma를 들은 이를 위한 것입니다. dhamma를 듣지 않은 이에게 붓다께서는 먼저 dassana를 가르치시고, 먼저 dassana를 얻은 뒤에 bhāvanā로 버리는 부분을 다음에 하게 하십니다. bhāvanā로 버릴 것은 무엇입니까? abhijjhā와 domanassa, 곧 들러붙음과 부딪침 둘입니다. 그것을 버리려고 bhāvanā를 합니다.
dæn ēkaṭa patvenakoṭa suvacōcasa mudu antimānaya saṁssa kōca anika tiyenavā.
그런데 거기에 이를 때 'suvaco cassa mudu anatimānī', 그리고 'santussako ca'라는 또 하나가 있습니다.
saṁ kiyannē santānaya evat apē citta svabhāvaya citta santānaya tuṭu vennē mokenda tuḷaṭu karanna bæhæ kavadāva pāpayak karagena pāpa sihi karalā. varadak næti bava sihi karanna tamāgē sīla guṇaya śikṣaṇaya vecca eka sihi karanna tamāgē suddhatāvaya sihi karanna menna mēka sihi karanna kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kā mē ārya vinaya bhāvanāva onna ōkayi. paḷaveni bhāvanāva tamāgē citta pāriśuddhaya sihi karanna sīla pāriśuddhiya
san이란 santāna, 곧 우리 마음의 본성, 마음의 흐름입니다. 마음의 흐름은 무엇으로 만족합니까? pāpa를 짓고 그 pāpa를 떠올려서는 결코 만족할 수 없습니다. 허물없음을 떠올리라, 자기의 sīla의 덕과 익힌 것을 떠올리라, 자기의 깨끗함을 떠올리라, 바로 이것을 떠올리라고 붓다께서 가르치셨습니다. 이것이 ariya vinaya의 bhāvanā입니다. 첫째 bhāvanā는 자기 마음의 깨끗함을 떠올리는 것, sīla의 깨끗함을 떠올리는 것입니다.
sīlaya kiyalā kiyannē saṁvaraṭaya ennē sīla mē tamangē pat velā tiyena saṁvaratvaya tamāgē maga mē pandu væradi næha. magē kriyākalāpaya væradi næha. kathābhilāsaya væradi næha. kenekuṭa pahara gahana ēvā neveyi. kenekuṭa hin̆davannē næhæ. hiṁga gihiṁsā nǣha. dasa akusalayaṭa hētu vena kriyākalāpayak mallan næhæ katāvalāsayak næhæ. magē hituvilik man ēvayaṭa pahaḷa karannē næhæ. koccara suddhada mā tuḷa anna ēka sihi karanna kiyalā pennavā. menna mēka sihi kara mokada vennē? anna etakoṭa tamayi santussaka kōca vennē yannē etakoṭa. dæn
sīla란 단속으로 오는 것입니다. 자기가 이룬 단속, '나의 길에는 잘못이 없다. 나의 행동에는 잘못이 없다. 나의 말에는 잘못이 없다. 남을 때리는 일도 없다. 남을 해치지도 않는다. 해침이 없다. 열 가지 akusala의 원인이 되는 행동도 없고 말도 없다. 나의 생각도 그쪽으로 일으키지 않는다. 내 안이 얼마나 깨끗한가'—그것을 떠올리라고 보여 주십니다. 이것을 떠올리면 무슨 일이 일어납니까? 그때 santussako ca가 됩니다.
santussaka kōca vennē yannē etakoṭa. dæn etakoṭa ehaṭa eka deyak venavā. yamak nisā lōbhaya haṭagannavada? dvēśaya haṭagannavada? mōhaya haṭaganna maṭa ēvā væḍak næhæ. ēvā kokma bæhæra karanavā. bæhæra karanna unāṭa passē mokada vennē? subhara venavā. darana vara mokakda? nivanaṭa hētu vena satyayaṭa hētu vena bara vitarayi darannē. anna subharavīma
그러면 그에게 한 가지 일이 일어납니다. '무엇 때문에 lobha가 일어나든, dosa가 일어나든, moha가 일어나든, 나에게 그것들은 쓸모없다' 하고 그것들을 모두 내버립니다. 내버린 뒤에는 무슨 일이 일어납니까? subharo가 됩니다. 지는 짐이 무엇입니까? nibbāna의 원인이 되는, sacca의 원인이 되는 짐만 집니다. 그것이 subharo가 되는 것입니다.
etakoṭa santuusakōca subharōca appiccōca dæn kaṭayutu karanna nam bahu kaṭayutu lōbha, dvēśa, mōha kaṭayutu ekakvat næha. dæn alpannā vū dharmayaṭa gælapennā vū kaṭayutu valaṭa pavā pavanakka ohu sīmā velā innavā. sallahuka æ etakoṭa hitē tibena gatiya mokakda? sæhællu gati lakṣaṇayen vr̥ttayen yuttayi. ehenam ōkaṭa kiyanavā passaddhiyaṭa pat venavā.
그다음 'santussako ca subharo ca appakicco ca'—이제 할 일이라고 해도 많은 일, lobha, dosa, moha의 일은 하나도 없습니다. 이제 적고 dhamma에 맞는 일들에만 그는 머물러 있습니다. 'sallahukavutti'—그러면 마음에 있는 성품이 무엇입니까? 가벼운 성품의 삶을 갖추었습니다. 그렇다면 이것을 passaddhi에 이른다고 합니다.
prītimanassa kāyō passaddhiya anna etenṭa āvā. passaddha kāyō sukhandēti sukhinō samādhiyati mē samādhi mārgayaṭa yannē hæṭi. onna oten dāpu gahama kiyanavā sallakō santi indriyata nipakōca santi indriyati śānta indriya æti karaganna. indriya saṁsun bavaṭa patvennē.
'pītimanassa kāyo passambhati'—거기에 이르렀습니다. 'passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati'—이것이 samādhi의 길로 가는 모습입니다. 거기서 이어지는 구절이 'santindriyo ca nipako ca'입니다. 고요한 indriya를 일으키십시오. indriya가 고요해집니다.
nipaka pāka kiyannē pæhenavā. pæhīmē pættaṭa yana vipāka venavā. vipāka vipāka karanna pæhena pættaṭa hevat matuyi vipāka haṭaganna sasara gamanaṭa hētu vennāva vipāka haṭaganna ēvā ven velā yanna anata napaka bhāvayaṭa pat venavā.
nipaka에서 pāka란 익는다는 것입니다. 익는 쪽으로 가는 것이 vipāka입니다. 앞날의 vipāka가 생겨나는, saṃsāra 길의 원인이 되는 vipāka를 낳는 것들이 떨어져 나가 nipaka의 상태에 이릅니다.
etakoṭa a appa etakoṭa santi indriya nipakōca appa gabbu gæ karaganna ēvā alpa karanna api mē bahugba velā ainnē mē lōkē keḷavarak næti ēvā lōbha dvēśa mōhayan gæb karagena ēvā aha karapuvahama apagabbayi. kulēdu anugidduva mē anukūla venna yanna epā mē lōkē tiyena ēvaṭa. ēvayen ivat venna. lōkayaṭa anukūla venna dharmayaṭa anukūla venna.
그다음 'santindriyo ca nipako ca appagabbho'—품고 있는 것들을 적게 하십시오. 우리는 이 세상의 끝없는 lobha, dosa, moha를 품어 bahugabbha가 되어 있습니다. 그것들을 치우면 appagabbha입니다. 'kulesu ananugiddho'—이 세상에 있는 것들에 맞추어 가지 마십시오. 그것들에서 물러나십시오. 세상에 맞추지 말고 dhamma에 맞추십시오.
anna etakoṭa naca kuddhaṁ samātavi śudra vū asamācāryak karanna epā. kuḍā vū varadak karanna epā kiyalā ōkaṭa kiyannē. kuḍā vū varadak nokarennē kāgen dahapuvan tathāgatayan vahansēgen pavanayi kiyalā dēśanā karanā. ehenam arihatun vahansēgen nokerena deyak anik vine karanna puḷuvanda? uḍāva horadak nokara inna.
그러면 'na ca khuddaṃ samācare kiñci'—작은 그릇된 행실을 하지 마십시오. 작은 잘못을 하지 말라는 것입니다. 작은 잘못을 하지 않는 이는 누구입니까? Tathāgata와 그 제자들이라고 가르치셨습니다. 그렇다면 arahant께서 하지 않으시는 것을 다른 이가 할 수 있습니까? 작은 잘못도 하지 않고 지내십시오.
śudra vū asamācārayak karanna epā gnānavandaka nata kuddhaṁ nata kuddaṁ samācarita nata kuddhaṁ asamācaraya nasa kuddhaṁ samācarī kiyalā vacana sækas vennē ehemayi. udra vū asamācārayak karanna epā. kiṁci kesēda yēna viññu parayukō deyiyu gnānavanta vū anya visin karannā vū upavādhayaṭa karannā vū deyak karanna epā. menna metanṭa nikan suddha velā enna ōnē. baṇa
작은 그릇된 행실을 하지 마십시오. 'na ca khuddaṃ samācare kiñci'—낱말이 그렇게 짜여 있습니다. 작은 그릇된 행실을 하지 마십시오. 'yena viññū pare upavadeyyuṃ'—슬기로운 다른 이들이 꾸짖을 만한 일을 하지 마십시오. 바로 여기까지 깨끗해져서 와야 합니다.
metanṭa nikan suddha velā enna ōnē. baṇa ahalā anicca dukkha anatta tērum gatta kenā. eyā dannavā nivan maga nivana dannavā. nivanen mepaviṭa satvaya ara suvayak nǣha kiyalā dækalā ivarā. ehenam budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā nivana hō nivan maga hæra tapō guṇaya hæra bojjhaṁga dharma hærō satvayā tavat suvayak mama nodakinnē.
dhamma를 듣고 anicca, dukkha, anatta를 알아들은 이입니다. 그는 nibbāna의 길과 nibbāna를 압니다. nibbāna 말고는 중생에게 다른 행복이 없다는 것을 보아 마쳤습니다. 그래서 붓다께서는 'nibbāna나 nibbāna의 길 말고, tapo guṇa 말고, bojjhaṅga dhamma 말고 중생에게 다른 행복을 나는 보지 못한다'고 가르치십니다.
anna suvē dækka kenā. ehenam mokakda ekama suvaya? nivan suvaya hæra nivangē labannā vū nivan vagē læbena suvaya hæra tavat suvayak lōka satyayaṭa nǣha kiyalā dækka kenā tamayi mē bhāvanāvaṭa paṭagena sukhi nōvā kiyannē. onna satvayāṭa patanavā sukhaya ada sukhaya patannē mokakda kālā bīlā sæpa sampat labanna inna læbēvā.
그것이 행복을 본 이입니다. 그렇다면 하나뿐인 행복은 무엇입니까? nibbāna의 행복, nibbāna와 같이 얻는 행복 말고는 세상에 다른 행복이 없다고 본 이가 바로 이 bhāvanā를 시작하며 'sukhino vā'라고 말하는 것입니다. 그렇게 중생에게 행복을 빕니다. 오늘날 행복을 빈다는 것이 무엇입니까? '먹고 마시며 호사를 누리며 살게 되기를' 하는 것입니다.
etakoṭa yannē o koyi pættada mārayāgē pætta ekak nēda ēka mē lōkē kālā abilā sæpa sampat in̆dagena in̆dalā ohenavaṭa patanavā nam mārayāgē pætu ōkanē. budurajāṇan vahansē mārayā pætum patannada dēśanā kaḷē.
그러면 어느 쪽으로 갑니까? Māra 쪽 아닙니까. 이 세상에서 먹고 마시며 호사를 누리고 지내기를 빈다면 그것은 Māra의 바람입니다. 붓다께서 Māra의 바람을 빌라고 가르치셨습니까?
nǣ budurajāṇan vahansē sukhayak pennuvā. tapō guṇaya hæra nivana hæra lōkaya hara tavat suvayak mama nna okinna. anna budurajāṇan vahansē dæka suvaya panavapu suvaya onna oya suvē pasanna. anna āryayan visin patannā vū maitriya onna ārya maitriya kiyannē ōkaṭayi.
아닙니다. 붓다께서는 하나의 행복을 보여 주셨습니다. 'tapo guṇa 말고, nibbāna 말고는 다른 행복을 나는 보지 못한다.' 그것이 붓다께서 보신 행복, 세우신 행복입니다. 그 행복을 비십시오. 그것이 ariya들이 비는 mettā입니다. ariya mettā란 바로 그것입니다.
kehemihōn baya nættō vetvā kiyalā ada mokakda karannē? bayak nætuva hora bayak nætuva haturu bayak nætuva hon̆daṭa sæpa sampat vidaraṭa mē kāma lōkē jīvat velā inna læbēvā kiyalā hitāgena paṭikat ehema ada pannē kēmi nōvāha hon̆da lavvāuva. mokakda kēma kiyannē? asōkaṁ vīrajaṁ
'khemino'—두려움 없는 이가 되기를. 오늘날에는 무엇을 합니까? 도둑 걱정 없이, 원수 걱정 없이 이 kāma 세상에서 호사를 누리며 잘 살기를 바라는 마음으로 오늘날 'khemino'를 외웁니다.
lavvāuva. mokakda kēma kiyannē? asōkaṁ vīrajaṁ kēmaṁ kēma kiyannē nivanaṭa baya næti ekama tēena uccarayi. baya næti karapu tena sasara baya ikmevvē yam kenekda ohu kēmayaṭa patvuṇā. ehenam lōkayāṭa patana ekama yahapata mokakda menna mē kiyannā vū kēmayaṭa pat vennē. menna mē nivan suvayaṭa patvelā baya næti karaganna.
khema란 무엇입니까? 'asokaṃ virajaṃ khemaṃ'—khema란 nibbāna, 두려움 없는 하나뿐인 자리를 말합니다. 두려움을 없앤 자리, saṃsāra의 두려움을 넘어선 이가 khema에 이른 것입니다. 그렇다면 세상을 위해 빌 하나뿐인 좋은 것은 무엇입니까? 바로 이 khema에 이르는 것, 이 nibbāna의 행복에 이르러 두려움을 없애는 것입니다.
sukhinavā kēminōnta sabbē sattā bhavanta sukhita satvā mē siyaluma satvayenṭa menna mē yahapata læbēvā. menna mē nivan suvē læbēvā.
'sukhino vā khemino hontu, sabbe sattā bhavantu sukhitattā'—모든 중생에게 바로 이 좋은 것이 있기를, 바로 이 nibbāna의 행복이 있기를.
yē kēci pānabhūtat yamkisi prāṇiyek ætda bhūtayek ætda kavuda prāṇiyā kavuda bhūtayak? kumakin prāṇa venavada? kumakin bhūta venavada? æyi prāṇīn kiyannē?
'ye keci pāṇabhūtatthi'—어떤 pāṇa가 있든, 어떤 bhūta가 있든. 누가 pāṇa이고 누가 bhūta입니까? 무엇으로 pāṇa가 되고 무엇으로 bhūta가 됩니까? 왜 pāṇī라고 합니까?
mē lōka satvayō avidyāven tr̥ṣṇāven gōcara velā. æhen rūpa pānaya karanavā, kanen śabda pānaya karanavā, divayen rasa pānaya karanavā, nāsayen gandha pānaya karanavā, kayen sparśa pānaya karanavā hiten dharma pānaya karanavā. menna mēvāya pānaya kara karāma mē lōkaya hindā kiyanavā pānīn kiyalā. menna satsayaṭa prāṇīn kiyanna hētu. ōvā pānaya karanna giyāhama goḍanægennē saṁkhāra ēken pahaḷa vena bhūtaya tamayi jātiya.
이 세상 중생들은 avijjā와 taṇhā에 휘둘려 있습니다. 눈으로 rūpa를 마시고, 귀로 소리를 마시고, 혀로 맛을 마시고, 코로 냄새를 마시고, 몸으로 닿음을 마시고, 마음으로 dhamma를 마십니다. 이것들을 마시고 또 마시기 때문에 이 세상을 pāṇī라고 합니다. 이것이 중생을 pāṇī라고 부르는 까닭입니다. 그것들을 마시러 가면 쌓이는 것이 saṅkhāra이고, 거기서 나타나는 bhūta가 곧 jāti입니다.
ēka tamayi paṁcaskandhaya vaśayen api hadāgena mē massilē kayak hadāgena api mē bhūtayak hadāgena innē. ehenam bhūta kiyannē mē lōkayē ara ælapu karagatta a puṁci karagatta uḍa pāvi velā yanavā kiyana bhūtaya ē vunan nemeyi mē kiyannē. mē bhūtaya tamayi api kavurut pera pera bhavayē pānaya karapu paṁcakāmayan nisā paṁcakāma bhūtayak dæn hambavelā tiyenavā. ēka tamayi mē æsa kana divanāsē śarīraya baṇa kiyalā mē tiyāya innē. hita kata kivvē. menna apē tiyena bhūtaya.
그것이 우리가 pañcakkhandha로 만들어 이 살덩이 몸을 만들어 하나의 bhūta를 만들어 지내는 것입니다. 그렇다면 bhūta란, 세상에서 말하는 하얀 옷을 입고 둥둥 떠다니는 귀신 같은 bhūta를 말하는 것이 아닙니다. 이 bhūta란 우리 모두가 지난 생에 마신 pañca kāma 때문에 지금 얻은 pañca kāma의 bhūta입니다. 그것이 이 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음으로 지니고 있는 것입니다. 마음과 몸을 말한 것입니다. 이것이 우리에게 있는 bhūta입니다.
oya eban̆du gata næmati bhūtayak hadāgena satara mahā bhūtayangen hadāgatta bhūtayaṭa bahinna hētuva onna oya paṁcakāmayō pālanaya karanna yana ekayi. ēsā siyaluma mē pānabhūtayō kivvē onna ōkak tiyenavā. menna mēka tamayi sasara dukaṭa hētuva. sukhaya karā abā inna bæri mē pānabhūta nisā.
그런 몸이라는 bhūta를 만들어, 네 mahābhūta로 만든 bhūta에 들어오는 까닭은 바로 그 pañca kāma를 누리려는 것입니다. 그래서 '이 모든 pāṇabhūta'라고 한 것에는 바로 그것이 있습니다. 이것이 saṃsāra의 dukkha의 원인입니다. 이 pāṇabhūta 때문에 행복에 이르러 머물 수 없습니다.
ehenam yakēci pānabhūtatti tāvā tāvarāvā. tāvavā kiyannē baya vecca aya nemeyi. tossu vecca aya satuṭu venavā mēvaṭa tāvarāvō tævarenavā. onna tævarennē. oya kiyana paṁcakāmayen paṁcakāmayen tos bavaṭa patvelā paṁcakāmayen tævarilā anavaśēṣāva avaśēṣayak nætuva menna mē tævarilā inna kaṭṭiyaṭayi mē kiyannē.
그래서 'ye keci pāṇabhūtatthi tasā vā thāvarā vā'입니다. tasā란 두려워하는 이들이 아니라, 이것들에 기뻐하는 이들입니다. thāvarā란 들러붙은 이들입니다. 바로 들러붙는 것입니다. 그 pañca kāma로 기뻐하게 되어 pañca kāma에 들러붙어, 'anavasesā', 남김없이, 바로 이렇게 들러붙어 있는 이들을 두고 하는 말입니다.
dæn oya kaṭṭiya dīgahavā. kavuda mē kaṭṭiyē? dæn itin diga satva kiyalā pennanavā.
그다음 'dīghā vā'. 이 사람들은 누구입니까? 이제 그것을 긴 중생이라고 보여 줍니다.