CD015 · 18번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음
누리가 생겨난 이야기, 나머지
විශ්ව සම්භවය ඉතිරි.
anyanṭa dīsāē varga vaśayen lōkē haṭagænīmat oya vatalē ē ākārayen siddha venavā.
그렇게 종류에 따라 세상이 생겨나는 일도 그런 방식으로 일어납니다.
etakoṭa lōkayē tibena pahaṭa lov karagena kelema korasak lōkaya æti venavā.
그러면 세상에 있는 다섯 가지에 들떠, kilesa에 물든 한 무리의 세상이 생겨납니다.
dannam rūpa śabda gandha rasa sparśa kiyana mē paṁcakāmayaṭa lol velā mē kalpaya ārambhi haṭagattayi lōyingē jīvitaya.
곧 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba라는 이 다섯 kāma에 들떠, 이 kappa의 첫머리에 세간 사람들의 삶이 생겨났습니다.
pahaṭa lol vecca lōkingē jīvitaya nisā kalpaya ārambhaya haṭagatta vr̥ṣayak haṭaganna.
다섯 가지에 들뜬 세간 사람들의 삶 때문에, kappa 첫머리에 나무 한 그루가 생겨납니다.
pahaṭa lol haṭagattā vū vr̥ṣaya tamayi paha lol utsaya kol uttaya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
āhāraya sē nætuva giyaṭa passē
저절로 있던 먹을거리가 사라진 뒤에는,
aṁcana āhāraya vayanna ōka ōna ē rasaya gihillā tæbbalā hē. uya aṁ uyaṁ ē geriyalaṭa uya āngirihavat uyangirinna paṭan ganna kol geṭi kiyannē uyangili ādiyē uyangeti kiyannē kol geṭi pahaṭa lol vīma nisā haṭagatta kollon uyiyalā pahelā rasaya ganna ōnæviṭa nisā uya an an kiyana āhāraya uyanna ganna nisā uyan geḍiya uyan geḍiyōl geḍiya uyan geḍiya gæna paṭan gatten oya hē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ōka kalpaya ārambhaya haṭagatta lokuma gaha.
그것이 kappa 첫머리에 생겨난 가장 큰 나무입니다.
avaśya karana rasaya æti karalā. mokada vunē? paṁca kāmayaṭa lol velā hiṭapu dēval.
필요한 맛을 만들어 냈습니다. 무슨 일이 일어났습니까? 다섯 kāma에 들떠 있던 것들입니다.
dæn ē issellā ākārayen kiyanna bæhæ. dæn ven karagena, potu karagena anyayanṭa ayiti næhæ mē magē koṭasē mē magē is, mē vagē puruṣayak. eyā maṁ ven karagatta kenā. menna mē vidihaṭa paṁca kāmayama eka kenā ven karagattā. rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśakīm paha.
이제는 앞서처럼 말할 수 없습니다. 이제는 나누어 따로 차지하며 '이것은 남의 것이 아니다, 이것은 내 몫이다, 이것은 내 땅이다, 이런 남자는 내가 따로 차지한 사람이다' 합니다. 이렇게 다섯 kāma, 곧 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba 다섯 가지를 저마다 따로 차지했습니다.
etakoṭa eccara kal ekama podu rasayakin lōkē buttinṭṭa dāhayak nætuva dæn ēkaṭa sahaṁci panavalā eṭiya karanakoṭa ēken haṭagatta oya haṭiya mokada vennē? ē tibicca guṇaya duraṭak vanavā. paṁca lōlī guṇaya duraṭa as velā gihillā dæn hitumataya karanna bæ. anna pahaḷavala duraṭa as venavā duraṭa as vanak dura as vuṇā durak vuṇā lā.
그때까지는 하나의 공동의 맛으로 세상이 누리며 지냈는데, 이제 거기에 경계를 정하고 다투기 시작하자 무슨 일이 생깁니까? 지녔던 좋은 성질이 멀어져 갑니다. 다섯에 들뜬 탓에 그 성질이 멀리 떠나가 이제는 마음대로 할 수 없습니다. 그렇게 점점 더 멀어져 갔습니다.
etakoṭa issellā tibicca ē nidahas guṇaya sīla guṇaya sīlaya hæma velēma poḷova sambandha niṣpādanaya karannayi balana sakas vennē. ē nisā sīla guṇaya yamkisi koṭasak ællā yanavā. poḷova āśrita deyak bavaṭa pat venavā. paselā sakas venna paṭan gattā ēka.
그러면 앞서 있던 그 자유로운 성질, 곧 sīla의 성질이 — sīla는 늘 땅과 이어진 것을 만들어 내도록 짜여 있습니다 — 그래서 sīla의 성질 가운데 어느 부분이 붙들려, 땅에 기댄 것이 되었고, 그것이 흙으로 짜이기 시작했습니다.
rūra bava dit karanna paṭan gattā kalyāṇa. rūrabhāva dit karana eka karadiya kiyalā ekak hædenavā. anna muhuda hædema eka muladi muhaladak tibunē næha. mihiriyāva dit karagena hiṭiyā. niriya kiyalā etakan tiyana.
또 잔혹함을 펼치기 시작했습니다. 잔혹함을 펼친 데서 'karadiya(짠물)'라는 것이 생깁니다. 바다가 생기는 것이 바로 그것입니다. 처음에는 바다가 없었습니다. 달콤함을 펼치며 지냈고, 그때까지는 그런 상태가 이어졌습니다.
rūra bava dihat karanna paṭan gattaṭa passē kisima væḍa karaganna bæri vidihaṭa sūrabhāva dit karagatta lassana ēka gihillā hitan karadiya lōkeṭa gatiyaṭa anukūlavama hētuphalayak mila. ēka tamayi karadiya sahita mūha. an̆ḍa bava mū karagatta nisā mū karagatta an̆da bæmi kaṭa muhuda kiyalā.
잔혹함을 펼치기 시작한 뒤로, 달콤함을 펼치던 아름다움이 사라져 아무 일도 할 수 없게 되었고, 세상에 그 성향에 맞는 인과로 짠물이 생겼습니다. 그것이 짠물을 담은 바다입니다. 눈멂을 moha로 키웠기에, moha로 키운 그 눈멂 때문에 'muhuda(바다)'라고 합니다.
rṇahāvat ekkalā sambandha vecca nisā kiyalā. oya avastara kohen kærakilāvat ennē? dassana mē mohoda sāgara tiyena vacana deka rūlabhāva diyat kara
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
gihin ōkē mokada vennē? ara hædena satta koṭasa issellāma ara kiyana vidihaṭa taram jāta hædenavā gas valan hædenavā vagē ara bhūmiyē tibennā vū ara rasayen aragena sasāyanika saṁyutiyen tiyena mūlika sattu an̆da bava mahu karagatta nisā mūlaya haṭagattā rūrava bava diyak karagatta nisā kara æti vuṇā. ēkē satu haṭaganna paṭan danna mē ōgē haṭaganna
거기서 무슨 일이 생깁니까? 생겨나는 존재들 가운데 먼저, 앞서 말한 대로 나무가 생기듯 여러 종류가 생겨납니다. 땅에 있는 맛을 취해 화학적 짜임을 지닌 처음 존재들이 — 눈멂을 moha로 키웠기에 바다가 생겼고, 잔혹함을 펼쳤기에 짠물이 생겼습니다. 거기에서 존재들이 생겨나기 시작했습니다.
dæn issellā vāgē nemeyida kusak haṭagannē manusseccara kenek dækkahama kisima kukusak næhæ. mokada mū mē pætta āvē dæn mē is mav ven karagattē eka mokada mēka kavun gannē dæn kukusak. issellā kukus tibayak kāgayitikārayak hiṭiyē næha. tama tamāgē nidi tennē tama tamangē hima nisā kohara ayiti karagannē nætuva ē kālē kusak næhæ.
이제는 예전과 달리 의심이 생깁니다. 예전에는 사람 같은 이를 보아도 아무 의심이 없었습니다. 그런데 이제 '이 녀석이 왜 이쪽으로 왔나, 내가 따로 차지한 이것을 누가 가져가나' 하는 의심이 생깁니다. 예전에는 의심도 없었고 주인도 없었습니다. 저마다 제 것을 따로 차지하지 않았기에 그때는 의심이 없었습니다.
dæn koholaṭa nissan lōkē vivuṇā. mokada puranṭa hētu tibuṇama ū vennē ætta vaśayen ē væḍē muhulaṭa nityek lōkē væhenāma tavat asādhāraṇayak lōkeṭa gihi kaḷā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ohu pūra bava tamayi lōkeṭa diyak paṭan gattē væḍiyiekā. mōhayen andha velā. an̆da bava mohu kaḷā. ohugē gati lakṣaṇayē anda bava mohu kara gatta nisā mohodaṭat sūra bava diyat karagatta nisā karadiyaṭat hētukāraka læbuva.
그는 세상에 잔혹함을 펼치기 시작했습니다. moha에 눈멀어 눈멂을 moha로 키웠습니다. 그 성향의 눈멂을 moha로 키웠기에 바다에, 잔혹함을 펼쳤기에 짠물에 이어지는 까닭을 얻었습니다.
ohu bavaṭa nissek vecca nisā kahu nissan nama dævu. ada bavaṭa muhuda gihillā rū bava diyak kariyē. anna issellāma kihiṭam ara rasāyanayak allagena pahaḷa vuṇā mōda satvaya kohelaṭa nisā kōvi nisā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sahalaya kiyana gatiyak æti vuṇā. mokada dæn tamangē pirisak mē apē pirisa mē magē paramparāva sahē paramparāva oyagollō atara sāra dharma tibunā apē paramparāven mē gati lakṣayak tiyennē. mē tiritdi mē guṇadharma mahā kiyana vacanaya pennannē oya sāra dharmavala mahansa dharma æhæ kara damanavā kiyannē ēka vināśa karā. ē kiyannē kuladūsakaya vivuvalē gati lakṣaṇayē ē sārama vināśa kirīmē sahē mahā æssā kiyannā vū vacanayak āvā.
'sahala'라는 성향이 생겼습니다. 이제 제 무리를 두고 '이것이 우리 무리, 이것이 우리 집안'이라 합니다. '너희 사이에는 sāra-dharma(알맹이 되는 덕목)가 있었다, 우리 집안에서 내려온 이런 성품, 이런 guṇa-dharma가 있다' 합니다. 'mahā'라는 말은 그 sāra-dharma를 가리키고, 그것을 부순다는 것은 망친다는 뜻입니다. 곧 집안을 더럽히는 자, 성품의 알맹이를 망치는 일을 두고 'sahale mahā ässā'라는 말이 나왔습니다.
rūra bava diyak karapu nisādiyaṭat an̆da bava mahu karagatta nisā muhu an̆dagat mudaṭat sambandhaka labalā sahalē mahāsā koheda giya kiyalā balanakoṭa dækā anna innavā mohoda hāl mæssā kiyalā eka tiyenavā. o mohoda sattunṭa nam hædicca tarama katāva
잔혹함을 펼쳤기에 짠물에, 눈멂을 moha로 키웠기에 바다에 이어져서, 'sahale mahāsā'가 어디로 갔나 보면, 보십시오, 바다에 있습니다. 'hāl mässā(멸치)'라는 것이 있지요. 바다 짐승들에게 이름이 붙은 이야기가 이렇게 많습니다.
etakoṭa hæma vehema anuṭa kosa tiyenavā. tava koṭasak i karana væḍak nætnam ohu karalā dānavā. kohu karanavā vagē anna tiyenavā. væḍē kohu vuṇā. oba kavuhari karapu avilak nisā. kohu karapu eyāgē haranam kotsā kiyalā upanna. kotsā ko hāla næt tundene nam
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hædidda hædi. an̆ḍa bava puhu kara gatta nisā hon̆daṭa sambandha velā sūra bava divat karagatta nisā karagiriya sambandha velā jayaṭa anukūlava upamata ya. koccara gælapa tiyennē.
그렇게 이름이 붙었습니다. 눈멂을 moha로 키웠기에 바다에 잘 이어지고, 잔혹함을 펼쳤기에 짠물에 이어져 성향에 맞게 태어났습니다. 얼마나 잘 들어맞습니까.
dæn mokada karannē? tava kaṭṭiyak enavā. ē kaṭṭiya hæmelēma eka ekkenāṭa ālaya karanna dænakoṭa sahaya denna eyā. ottu balā eyāgē gihilalāma karannē ēkin vunot otu ba. sahayaṭa ālaya karapu ekkenā saha ālayā kiyalā hit bava diyat karapu mōhayen ada velā an̆da bava mūgattā kenek. eyat gihillā hitanna gatiyaṭa uppattiya aragena saha ālayā kālaya kiyalā pānna ekam kālayak tiyenavā. anda bava mūru karagatta mohotiē pūrva bava diyat karagatta kara ēkaṭa gihillā
이제 무엇을 합니까? 또 한 무리가 옵니다. 그 무리는 늘 누군가 사랑을 나누려 할 때 돕고 엿보며 지냅니다. 사랑을 나누도록 도운 자가 'saha ālayā'입니다. 마음에 잔혹함을 펼치고 moha에 눈멀어 눈멂을 키운 사람입니다. 그도 그 성향에 맞게 태어나, 'sālayā(정어리)'라는 것이 있습니다. 눈멂을 moha로, 잔혹함을 짠물로 이어 거기로 갔습니다.
etana mama balāgenam kamakda vennē kiyalā tava kenek kiyalā kiyana nam kumakda vennē kiyalā balāgena . ævillānam podu patta tiyenavā kallan kiyanavā. kavada kumakda balāgena āpa kum bala āvāhas kum bala āvā koheda giya palapahama sūravādiyat karata kaliyaṭa gihillā an̆da bava muhu karagatta muhuda gihillā ipadilā innavā. kūṭa namak tibbā pumbala āvā anna inna. anna saṁskārayek jātiya nama pum̆balāva hædicca saṁskāraya tamayi kiyalā.
거기서 '무슨 일이 생기나 보자' 하는 또 한 사람이 있습니다. '무엇이 되는지(kumak da) 보러 왔다(balā āvā)'는 것이지요. 그가 어디로 갔습니까? 잔혹함을 펼치고 눈멂을 moha로 키운 탓에 바다에 가서 태어나 있습니다. 'kumbalāvā(고등어)'라는 이름이 붙어 거기 있습니다. 그 saṅkhāra로 kumbalāvā라는 jāti가 생긴 것입니다.
dæn oten dannakoṭa mokada dæn tavat innavā oya pættaṭa yanu gā kaṭṭiya mokada etanaṭa giyahā eka ākāraya vaivāran vidihaṭa mē samādhiya kādanakoṭa eka eka ēka eka boru karalā krōḍāven kavaṭṭalā ara dūsē tattvayaṭa pat valā vaivāraṁ viharaṭa kāpu nisā kā vaya kiyalā tæna ēkat giyā epætta ada bhava ma karagatta rūla bava diyak karagat hindā mohotē karadiyaṭa sambandha velā saṁskāraya jāti gatiya etenna hi ēkē yada upasa
이제 더 나아가면, 그쪽으로 가는 무리가 또 있습니다. 그리로 가서 갖가지 거짓과 속임수로 남을 속여 더러운 처지에 떨어지고, 속여서 먹었기에(kāpu) 'kāvaya'라는 이름의 자리로 갔습니다. 그것도 눈멂을 moha로 키우고 잔혹함을 펼친 탓에 바다와 짠물에 이어져, 그 saṅkhāra와 jāti의 성향대로 거기서 태어납니다.
ekka etenek mokada karannē hæmalē ē poḍiyum loku evun gānak næhæ kohomahari kāmaya dukaru karagena ukallā ganna ōkaṭa hon̆daṭa læhæi velā kiyiyā hon̆da pabuna vica்கnnat kohomahari bayalajja aralā kāmayaṭa puru karalā oya vidihaṭa allaganna ēkat ara vidihaṭama an̆da bava uṇamu karagatta sūlabhāva diyan karapu væḍiyi kiyalā. itin ēkayi gihillā kohedē suru karalā allagatta eka saṁskāra karana huru allā koheda kiyalā bala ekak ēkak tiyenavā eka hurullā satu ekaṭa yana.
거기서 무엇을 합니까? 늘 작은 것 큰 것 가리지 않고 어떻게든 kāma로 꾀어 잡아들이는 데 능숙해져, 두려움과 부끄러움을 걷어 내고 kāma에 길들여(huru) 붙잡습니다. 그것도 같은 식으로 눈멂을 moha로 키우고 잔혹함을 펼친 일입니다. 그래서 길들여 붙잡는(huru allā) saṅkhāra가 되어, 'hurullā'라는 것이 있어 그 존재로 갑니다.
etakoṭa koheda karannē? eka eka vihenenna. oya eka ēka ekē aragena tava pudgalayō koṭasak illā hitannā ida karanna tamangē balaya pennanna paṭan ganna balayen gihillāna in̆dalā balen yā vena kaṭṭiyak hætenavā īṭa passē dāmaṭa kala eyāt æḍagatiyen sadagatiyen inna pudgalayā balayen eyā vecca kaṭiyaṭa pūra bava diyak karapu ada bava mū karapu saṁskāra karana jātiya gihillā gælapennā vū parisaraya balayen yāya balā kiyalā pānna denna.
그러면 어떻게 합니까? 갖가지로 하나씩 차지하고, 또 한 무리의 사람들이 제 힘을 드러내기 시작합니다. 힘으로 밀어붙여 억지로 따르게 하는 무리가 생깁니다. 거친 성향으로 지내며 힘으로 그렇게 된 자에게, 잔혹함을 펼치고 눈멂을 moha로 키운 saṅkhāra가 맞는 환경으로 가서, '힘으로 간다(balayen yā)'는 뜻으로 'balayā(다랑어)'라는 이름이 붙었습니다.
dæn mokada karannē? eka eka pætten hari hamba karagatta lokulōkiya eka ara tabban dīlā onnaṭa ōna ekak tōra tōra gānna. tōra tōraga ara ekak ē ungē sāmr̥ktiyaṭa ganna. eyāṭa an̆da bava mohu karagatta kūra bava diyak kara væḍapili tanuva gatiya tanuva uppattiya gælapena gihillā tōra tōra tōrā kiyalā giv pā.
이제 무엇을 합니까? 여기저기서 벌어 모은 큰 재물에서 원하는 것을 골라 골라(tōra tōra) 제 차지로 삼습니다. 눈멂을 moha로 키우고 잔혹함을 펼친 그 일과 성향에 맞게 태어나 'tōrā(삼치)'라고 불립니다.
dæn mokada karannē? ohoma gattē un dæn eka ekāgen lokun aragena loku minissu hadāgena tamangē kaṭṭiya mōrava vagē. mōra pirisanā dæn tāma mē mōralā ēkaṭa hadāgatta loku loku vidihasa pratira lassanayak lokuyi væḍapudat lokuyi æn̆gak loku velā sūla bava diyak karapu an̆da bava muṇu karapu mohotē væradiṭa sambandha velā mōrapu kenā mōrā kiyalā ohu ipadana bala dækak a mōrā kiyalā inna eka tava mōrapu ekayi hē innavā jātiya mōrā saṁskāraya mōrā jātiya
이제 무엇을 합니까? 그렇게 차지한 뒤 저마다에게서 큰 것을 빼앗아 큰 사람이 되어, 제 무리가 크게 자랍니다(mōra). 자라난 무리는 몸집도 크고 겉모습도 크고 하는 일도 크게 부풀어, 잔혹함을 펼치고 눈멂을 moha로 키운 탓에 바다와 짠물에 이어져, 자라난 자가 'mōrā(상어)'로 태어난 것을 볼 수 있습니다. mōrā saṅkhāra, mōrā jāti입니다.
dæn otellaṭa kiyanna payi tavat eha yanaka gæṭiya amōrāgena innē kaḷu piṇisi aragena in tamangē lomkam karapu aya inna enavā davat mahat vecca aya. n kaṇḍikamayi lokukamayi bala puḷuvan okkoma gatta ekak. dæti amō rāgaya hada mokak kiyannat dæn dæṭi mō rāgayak iha pāḍa bava diyat karana nisā kartiyaṭama hilā. adha bava mohu karapu nisā muhutaṭama hilā. dækaṭiya amōrāgena hilān hiṭapu ekkenā ēkē mōrapu eka nam dæti mōrāgilā upanna.
그보다 더 나아가 이빨을 키운 무리가 있습니다. 남을 짓밟으며 살찐 자들, 거만함과 큰 체함으로 힘닿는 대로 모두 빼앗은 자들입니다. 'dǟti mōrā'가 무엇이냐 하면, 잔혹함을 펼쳤기에 짠물로, 눈멂을 moha로 키웠기에 바다로 갔습니다. 이빨을 키우며 살던 자가 'dǟti mōrā'로 태어났습니다.
dæn mokada karannē? loku loku minissu oyan ekatu velā. tavat loku minis vedena dānavā. sāra dharma okkoma tarāgannavā. mahā kiyalā kivvē sāra dharma oyā talanna paṭan gattahama lōkayama tævillā yanna paṭan gattā kalna mahā paralāpitā gihillā ara vidi kūrṇa bava diyat karagatta an̆da bava mūhu karagatta mūhuliya karadiyē tal mahā kiyalā pan.
이제 무엇을 합니까? 큰 사람들이 모여 또 다른 큰 사람들을 짓누릅니다. sāra-dharma를 모두 짓밟습니다(talanavā). 'mahā'란 sāra-dharma를 말하는데, 그것을 짓밟기 시작하자 온 세상이 시들어 가기 시작했습니다. 그렇게 짓밟은 자가 잔혹함을 펼치고 눈멂을 moha로 키워 바다의 짠물로 가서 'talapatā(돛새치)'라고 불립니다.
dæn onna satvatu hædicca nam jātiyayi. ōka tamayi kiyannē saṁkhāra paccayā, viññāṇa, viññāṇa paccā nāma rūpaṁ oya siddhāntayama kriyātmakin tamayi bhava paccayā jāti vuṇē. kavadāvat saṁkhāraya aṁśayēda jātiyē ē ākārayi. eham namat ævidilā tiyenavā api kāṭat venas karanna bævā. api mona namak dānna hæduvat nama dālā tiyennē. saṁskāraya yamda jātiyaṭa ē ākāra namak tiyenavā.
이것이 존재들에게 붙은 이름, 곧 jāti입니다. 이것이 바로 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ'이라는 것이고, 그 이치가 작동하여 'bhava paccayā jāti'가 된 것입니다. 언제나 saṅkhāra가 어떠하면 jāti도 그러합니다. 그렇게 이름도 와서 붙어 있어 우리 누구도 바꿀 수 없습니다. 우리가 어떤 이름을 붙이려 해도 이름은 이미 붙어 있습니다. saṅkhāra가 어떠하면 jāti에 그런 이름이 있습니다.
oya mohoda jīvangē paramparāva hædicca ektarā koṭasaka vitarak naṁgot hædicca hæra. ehenam atē mē heḷa basa nisā. heḷa basē svabhāvayak tiyenavā. saṁskāraya yam sēda jātiya pennanna puḷuvan. heḷanama suddha nisayi ēkē. nigan dapuva nemeyi. hariyaṭama hētuphala nyāyaṭa væṭiccana īla passē tiyennē. svāma mā dālā anna
이것은 바다 생물의 갈래 가운데 일부에만 붙은 이름입니다. 이것은 Hela 말 덕분입니다. Hela 말에는 saṅkhāra대로 jāti를 드러낼 수 있는 성질이 있습니다. Hela 이름이 깨끗하기 때문입니다. 제멋대로 지어 붙인 것이 아니라 정확히 인과의 이치에 따라 붙은 것입니다.
ov dæn mū kalet mehen evalata ōka guṇa dharma ekatu velā guṇa dharma valaṭa gæl dænnā. dæl dālā him karapu væḍē mokakda kalalā poḍi karalā guṇa dharma vināśa karalā dæmma.
그렇습니다. 이제 이 녀석들이 모여 guṇa-dharma에 그물을 던졌습니다. 그물을 던져 무엇을 했느냐 하면, 짓이기고 부수어 guṇa-dharma를 망가뜨렸습니다.
dālaṭa tēra mahat alluva alluva kiyana vacanayen pēna allaganna maha kiyannē kāra dharma yahapat dēval. yahapat dēval allagat uḷuppā dukapu gatiyak tiyenavā. mahā uḷuppāda damaṁgu gatiyaṭa kiyanavā mahā uppāda dæma māḷu. oya okkoma kaṭṭiyaṭa podunā dunā mahāupapu kaṭṭiya māḷu kiyana kaṭṭiya nama dæk okkoma māḷu. mahā rūpayagē nama māḷu jātaya mahā rūpakapu saṁskārayen māḷu vyātaya upadi.
'alluva(붙잡음)'라는 말에서 보이듯 붙잡는 것입니다. 'mahā'는 sāra-dharma, 곧 좋은 것들입니다. 좋은 것들을 붙잡아 뽑아내는(uḷuppā) 성향이 있습니다. 'mahā uḷuppāda'를 일삼은 그 성향을 'māḷu(물고기)'라고 합니다. mahā를 뽑아낸 그 무리 모두가 'māḷu'라는 이름을 얻었고, 그래서 모두 물고기입니다. mahā를 뽑아낸 saṅkhāra로 물고기 jāti가 태어납니다.
etana gihilā upadi. itin mē dæl dālā hitannam gattē ēvā. dæn api adat tiyenavānē oka ōka ja dæla dānna tamayi ōka ayannē. ada vaṭennē nædda ē jalanēda akuṭa væṭennē jātiyaṭa væṭenna karma pasa givanna
거기 가서 태어납니다. 그물을 던진 것은 바로 그들이었습니다. 오늘날에도 그물을 던지는 일이 있지요. 그들은 오늘 바로 그 그물에 걸려들지 않습니까? jāti에 떨어져 karma를 갚으려고요.
dæn mokada karannē? mēhā dæla dānnē nætuva nikan hiṭiya prō dharmaya dænak dālā tiyenna. enna mē ahaṭa pælalā ṭuṇu rænka karagu allanna bælak dānavā. unumma dāganna un karapu del lōkayaṭa karapu vināśaya un visin un vināśa venavā. edā mehe in̆dalā sārama vināśa karalā hiṭapu kapaṭa sæla ada gihillāma mokada karannē
이제 무엇을 합니까? 그물을 던지지 않고 가만히 있던 이들도 덫을 놓습니다. 그들이 그물로 세상에 저지른 망가뜨림 때문에, 그들 스스로 망가집니다. 그때 여기서 알맹이를 망가뜨린 속임수꾼들이 오늘은 무엇을 합니까?
pāla nættā kiyana eka vaḍa karalā innakoṭa īṭa passē enavā ara huru allaṭa venavā. karalā alla gattu ṭika enavā. aruṭa tæna dānavā. ævillā moku karannē? mēhā dānnē næt gala un dānavā dālā vaṭa karannē koṭu karada verala hiṭuvaṭa ōkaṭa mokada vennē? kāla mæssanṭa yanna vidihak næ koṭu velā koṭu velā un taram goḍa hari hariyaṭa karuṇut enavā pattayak palagena ki. n degollama danna nati eka deyak tiyenavā velāvēdī gāna eka pāra mahārællak vada vela gahalā hitanna. passē paḷakena marā kanna āpavun ṭikayi doḍuven venna ṭikayi okkoma lōkeṭa nayagavanna ṇayagavanayi kiyalā hitan kiyalā hitanna verala ituru venavā. vatura bæhæ ē velāvadi horullō passen enavā. balaya tiya allaganna tali hatarak pahak gilak gahanavā maharalā balaya ṭika gattot kollu kalā hēsa mokada māluvaṭa tē mæriccama vigr̥tti aran erayi. harit eka māruduru hadāganna vimukti allantana hētu palana tiyenavā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tiyenavā tiya mokada ē manussayā atara ælīmaṭa gæṭīmaṭa mulāvaṭa patvelā giya manussayō paḷigænīmē adahasa atharinna ma kavada hari ongen paḷigannavā kiyalā hæn̆gīmak karana menna mēkat ektarā dukit venaya. menna mē paḷigænīmē hæn̆gīma ol karagatta ekāṭa kavadā hari bæruva yanavā eban̆du parisarayen tērennē. eban̆du parisarayak hædilā ē parisaraya ipadilā ē jātiyenma hungilaṭa arade karanavā. itin dæla dæmīmē kriyākārītvayaṭa pirisak hædenavā kiya ē okkoma karma vipākayaṭa anukūlavagollō eka deyak karagattā væradiya kiyalā. ēgollōn kiyanavā nogevvot svabhādharmayen hadalā tiyenavā ēka gi ēma dekama ekama yanavā.
그 사람들 사이에서 붙음과 부딪힘으로 미혹에 빠진 이들은 앙갚음하려는 생각을 버리지 못하고 '언젠가 저들에게 앙갚음하겠다'는 느낌을 품습니다. 이것도 일종의 괴로움입니다. 이 앙갚음의 느낌을 키운 자는 언젠가 그런 환경으로 끌려갑니다. 그런 환경이 만들어지고 그 환경에 태어나 그 jāti로 갚게 됩니다. 그래서 그물을 던지는 일에 한 무리가 생깁니다. 모두 karma vipāka에 따른 것입니다. 그들은 한 가지 잘못을 저질렀습니다. 갚지 않으면 자연의 dharma가 그렇게 짜 놓았습니다. 그 둘이 함께 갑니다.
mona mara kanna dæn yathārthaya dakina ekayi. karma vipāsaya dækkanam sāra dharma kanna tavayak. mokada oya an̆da bava mohu karagena bava diyak karagena īṭa paṭṭiya śaktiyak. oya kaṭṭiya athærahama tavat śaktiyak tiyenavā. idiripat vennat baya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi ē vagēma hon̆da minissu velā hon̆da godaṭama enavā. suddhavantiya velā pēnna innavā. ehema idage apit anu maḍavannē næha. ohoma kiyalā innavā kiyannē upakrama kāra karma innāta karaganna data akusalayen denna velā hiṭapu dǣna samādhiya da akusalayaṭa væṭina pat karapuhama kaṭayutu karapuvahama sāra dharma kā dæmlā haraya kā dæmuvaṭa bāṭa pat vunā. harē kā dæmmaṭā hara kā kiyannā vū saṁsārayen gihillā hara kā kiyana jāt. etana gihillā upadina.
그런데 그렇게 좋은 사람인 척하며 좋은 쪽으로 옵니다. 깨끗한 척 보이며 지냅니다. 그렇게 지내며 수단을 부려, 닦던 jhāna와 samādhi를 akusala로 떨어뜨리고 그렇게 일을 하여 sāra-dharma를 먹어 치우고, 알맹이(hara)를 먹어 치운 처지가 되었습니다. 알맹이를 먹은(hara kā) saṅkhāra로 가서 'harakā(소)'라는 jāti로 거기 태어납니다.
harē kāmaya mokada? ættaṭa peni penī væhuvā. væhīmaṭa bæhælā. paṭan gatta væḍapilak nisā metanin ārambha karalā tamayi harēkāda. harē kāma dennek ēka kaḷā. vaṭāpu denna. ekkiriyi puruva dennama ætta vahanavā. satyaya vahalā ōvā væḍak nǣhæ praśnayak næhæ. kiyalā mē vidihaṭa ara dharma vināśa karanna. sāradhāvama vasalā damanam ēkaṭa namak tibpā aruva tamā vassāhapuva ekak ara tamā væipidiya vasvayi væssī kiyalā anda ekak dāgatta misa anna sāra bharama vahalā hiṭan kāgikādhaya vidyā maralā ara tamayi vahalā giyē. araka tamayi vahapi vassā væstiyi anda ekak dāgattā vidi
'hare kāma'란 무엇입니까? 참을 알면서도 가렸습니다. 가리는 데 빠졌습니다. 시작한 일 때문에 여기서부터 'harekā'가 시작되었습니다. 둘이 알맹이를 먹었고, 둘이 참을 가립니다. 진실을 가리고 '그런 것은 쓸데없다, 문제없다' 하며 이렇게 dharma를 망칩니다. sāra-dharma를 가려 버리면(vasā) 거기에 이름이 붙었습니다. 그것이 'vassā(송아지)', 'vässī(암송아지)'입니다. sāra-dharma를 가려 버린 그들이 그 이름을 얻었습니다.
sǣma sadekma balanna a ōka ælanavā. pasanek kohomada karannē? handu velā cik karani kalanna yalā tæna dænna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dānavā kollen dahalā dānavāda gahalā eyā jaya ara eḷapu ekāṭa elapu saṁskārayen dīlā hita karannē næ eḷu eḷuvā kiyalā hitanna iti eluva eḷu saṁskārayen gihillā eḷu jātiya upadinavā. tavenek edana vaśaya marala gā tavena kiyana hon̆da kotana mama kalena bæṭuva etālā bæṭaḷū saṁskārayen bæṭū piya dānna bhūtaya upanda innavā. bæ æṭa vina eka upanda elapeṭa ē vipāka vipa. anun giya oluvaṭa
몽둥이로 때려 쓰러뜨립니다. 친 자(eḷapu)는 그 친 saṅkhāra 때문에 'eḷuvā(염소)'가 되어, 염소 saṅkhāra로 가서 염소 jāti로 태어납니다. 또 다른 이는 'bäṭuva'의 saṅkhāra로 'bäṭaḷu(양)'가 되어 태어나 있습니다. 그것이 친 일의 vipāka입니다.
upanda elapeṭa ē vipāka vipa. anun giya oluvaṭa gahalā anun barāprakāṭa oluvaṭa gahalā mærinna vena mokak ē oluvaṭa pārak gahalā eluva mara dālā sāva dharmaya vināśaya karapuvahama mokada vunē lōkē tiricca rasa dhātuva næti velā ēla roḍu pat kanna ōnē. ēka kele kavuda dasā akusalaya vija karalā lōkayaṭa pāpaya karapu lōkayē āhāraya satē næti karapu yannē. ēgona væḍasariyana ehenam
남의 머리를 쳐서 죽이는 것, 머리를 한 대 쳐서 염소를 죽이고 sāra-dharma를 망가뜨렸을 때 무슨 일이 일어났습니까? 세상에 있던 맛의 요소(rasa dhātu)가 사라져 잎과 잔가지를 먹어야 하게 되었습니다. 누가 그렇게 했습니까? 열 가지 akusala를 저질러 세상에 죄를 짓고 세상의 먹을 것을 없앤 자들입니다.
baṇaḍigavanna ōna vena kavuda tororak sōdena kavuda ehenam mokada elapu ekā ēken kār tarana karanna nam pūtē īḷan̆ga venavā. tænaṭa gihillā italā vasin kiyavanna enavā ara rasaya āpata mama kavuruyi iya anun elanna gilā sādhāraya næti ora hiṭiyāṭa magin mayagavanna ōka rōgayaka ūgana nisā kavuruvak karē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
budupiyāṇan vahansē nam dækalā tiyenavā hētuphalaya yak venna dækaṭa pas manavā karanna ū āpuvā ū gēnavā. ēran vahansē mas māsala kavaraṭa valdak nǣha kiyalā dækkā. oya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn oya siyum dharmaya dakinna bæri aya kiyanavā ana occara aparalāyak ahiṁsaka sat ahiṁsaka nam satayek venavā. ahiṁsa kenek deviyekgē brahmaya ekka arthayak nætuva hiṭagena ātayō anātayō anātha sat ahinka sattu kohevat lōkaya ahiṁdakana satek venna. ahiṁdaka kiyannē hiṁsā nokanda kāṭavat hiṁsā næti satikē. ahiṁsa kiyana kanam eyā deviyaekē hipu rahmaya kiyalā. menna yāpat manussaya kiyalā avabadhi ahiṁsa karanavā. ahiṁsaka tiyena vacanē niyama arthayak ada kālā anātha ahiṁsaka kiyana vacana dālā anātha sakya arthayak nætuva yana śakti arthayak nætuva særisarāsaya ovunṭa kiyanavā anā tirisan anāthaya mē arthaya anāgaya kima harayak næti arthayak jīvita
이 미세한 dharma를 보지 못하는 이들은 '저 가엾고 순한(ahiṃsaka) 짐승들에게 그렇게 큰 잘못을 한다'고 말합니다. 순하다면 그런 짐승이 되겠습니까? 뜻 없이 서성이는 의지할 데 없는(anātha) 짐승이 순한 짐승이라니, 세상 어디에 순한 짐승이 있습니까? ahiṃsaka란 아무에게도 해를 끼치지 않는 것입니다. ahiṃsaka라면 그는 deva 세상이나 brahma 세상에 있고, 여기서는 좋은 사람으로 있습니다. 'ahiṃsaka'라는 말의 참뜻을 오늘날에는 'anātha ahiṃsaka'라는 말로 씁니다. anātha란 뜻(attha) 없이, 목적 없이 떠도는 것을 말합니다. 짐승은 anātha입니다. 그 뜻이 anātha, 알맹이 없는 뜻 없는 삶입니다.
mōha karana un anukampā mokakda karannē unṭa anuvakampā venna kivvot api anukampā ki mokada pāpaya velā pāpaya vipākaya gevanna giya vana kampā venna giyā nam apiṭat ektarā vipākayak. ēkat apit koṭas velā hitanna jātiya. dīlā tiyenavā poḍḍak duk venna hētuvak kanun pætta æn̆di gahanna væḍiyen tiyena hindā manussayō velā in̆dalā dæn api duk venavā papuva kalen vaṭa dakinakoṭa harakā kapana hæṭi anē kiyana haṭat kaya ganna. mēka ē duk vennē. issellā pera bava aragollanṭa poḍḍak havul velā hiṭan santōsa karanavā. ēka vipātayan devak.
moha에 빠진 그들에게 무슨 연민입니까? 그들을 불쌍히 여기라고 하면 우리가 불쌍히 여겨야 합니까? 죄를 지어 그 vipāka를 갚으러 간 이들을 두고 마음 아파한다면, 그것도 우리에게 일종의 vipāka입니다. 우리도 거기에 몫을 나누어 그 jāti와 엮입니다. 우리에게 조금 마음 아파할 까닭이 있는 것은, 그들 쪽으로 끌리는 것이 더 많기 때문입니다. 사람이 되어 지내면서 지금 우리는 소 잡는 것을 보면 가슴이 미어져 '아이고' 합니다. 그래서 마음 아파하는 것입니다. 예전 bhava에 그들과 조금 어울려 함께 즐겼고, 그것이 vipāka로 오는 것입니다.
hæbæyi budupiyāṇan vahansē nam o kapanavā dækalā dut allapu væḍē sunsū kiyalā ōra koccara kapanna ē anē giṭa æmarānaya kiyalā tērenna næ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ēkak tiyenavā. ē yamkisi pudgalayek oya haraka væḍa kaḷā vāgē anit pættama tērak karana ē kiyannē īṭa passē karanavā yahapat dē oya velāvē yahapat pravr̥tta vipāka vaśayen enavā. ayahapattaṭa paṭisandhāka vaśayen hædilā arakā velā upadinavā. pravati vipākayen bērenna ṭikak hamba venavā. ē atara karapu yahapat dēval. hon̆dayi narakayi dekama eka karana kara minissu ada hon̆da karalā naraka karalā ehena hon̆dakut karanæ itin eda karapu ekat enna ōnæ vipā īḷan̆ga davasē hon̆da karapu ekak īṭa isse davasē nara karapu ekat ī vipāka inna ōnē eka vipākaṭa harakā velā upadinavā. anunṭa monavā hari vihātak nasāraka bērilā pinvanā velā upadinnavā. ulak vana ehema tiye
네, 그런 것이 있습니다. 어떤 사람이 그렇게 소가 될 일을 하고도 다른 쪽 일, 곧 그 뒤에 좋은 일을 한다면, 그 좋은 일은 그때 pavatti vipāka로 옵니다. 나쁜 일로는 paṭisandhi로 짜여 소로 태어나고, pavatti vipāka로 조금 벗어날 길을 얻습니다. 그 사이에 한 좋은 일 덕분입니다. 좋은 일과 나쁜 일을 둘 다 하는 사람들, 오늘 좋은 일 하고 나쁜 일 하는 이들은 둘 다 vipāka로 와야 합니다. 다음 날 한 좋은 일도, 그 전날 한 나쁜 일도 vipāka가 되어야 합니다. 한 vipāka로 소로 태어나도, 남에게 무슨 도움을 주었다면 그 덕으로 복 받은 소로 태어납니다. 그런 것이 있습니다.
mahara mehi haraya kāpuvahama mē hara kahi kiyannē maha poḷovē poḷovē hariya kiyannē mē apiṭa vadāva anungē vadān pāḷu karanavā. mē koḷava nisaruvena vidihaṭa væḍa karalā mē mehi harēkīma vadāva kāmhama
이 땅의 알맹이를 먹었을 때, 'hara kā'란 큰 땅의 알맹이, 곧 우리가 일군 밭을 먹는 것입니다. 남의 밭을 망칩니다. 이 땅이 메마르도록 일을 하여 이 땅의 알맹이인 밭을 먹었을 때입니다.
anugan anun vaṭṭak hadalā piṭavalā tiyalā pōra gālā hadanakan in̆dalā yanavā gilā vak karalā enavā navada ṭikak væla gahaṭa vak karanavā nuvada ṭikak vadāvat ivarayit næti velā meha harē kǣ ma mehi harē kāpu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ekāṭa gihillā en ē saṁskārayen dī harak saṁskāraya mehi hara kā kiyalā apiṭa kiyannakam āpahugē vanavā koyi tan karalā ābahuga koyi taram vināga karannam oya tænin āpahugevanna jātiya kayak labā dīlā padē ṭalaṭalā kohomahari nævata ohu kāpu eka nævata lōkayaṭa denna tē gihapadina
그 saṅkhāra로 'harak' saṅkhāra, 곧 이 땅의 알맹이를 먹은 자(harakā)가 되어 망친 만큼 우리에게 되갚아 나갑니다. 아무리 많이 망쳤더라도 그 자리에서 갚도록 jāti의 몸을 받아, 먹은 것을 어떻게든 다시 세상에 돌려주러 태어납니다.
dæn bērenna puḷuvan anu lu væla kapalā kūl vælalā kapalā mēgaha kapalā gahaṭa uṇu vatura vat karalā eyā bēruṇā kiyalā hitāna in̆da vidilā n mēharaka kālā ipidilā ara minihāṭama inna kāgē hari itin tala tarōṭumat kara karā maḍa velē pōṭuva makula ædati dannā væḍa monavā hora
남의 넝쿨을 자르고 나무를 베고 나무에 뜨거운 물을 부어 놓고 벗어났다고 여기지만, 이 소로 태어나 바로 그 사람에게 매여 쟁기를 끌고 진흙 논을 가는 따위의 일을 합니다.
dæn avasāna saran væṭagena adilā ēkat ektarā mē harē kālā kālā ivarayi.
이제 마지막에 이르면, 그것도 알맹이를 먹고 먹어 다 끝납니다.
dæn harē harē tiyena velāvē ahapavun mē harak evi. dæn harē kālā ivarayi dæn tiyennē girikā dæn itin mokada vennē? harē kāpa kāyalanna ē pāpa karramaya kiyavana kaṭṭiya ē kālēt ivaralā dænna. dæn harāpatākāra kiyavana hari evarayi. dæn anit karannē mokada harē nemeyi. haren ehā tiyana gini lōkēṭa ginivā. giliya enavā nam dæn upadinna tiyannē ginikanna lōkayāṭa maḍa denavā. maḍa kanna upadinna tiyavā.
알맹이가 있을 때 해를 끼친 자들은 소가 되어 옵니다. 이제 알맹이는 다 먹혔고 남은 것은 껍데기뿐입니다. 그러면 어떻게 됩니까? 알맹이를 먹는 그 pāpa karma를 지은 무리의 때도 끝났습니다. 이제 다른 이들이 하는 것은 알맹이가 아니라 알맹이 너머에 있는 불의 세상으로 가는 일입니다. 불을 일으키면 이제 불을 먹는 자리에 태어날 일이 있습니다. 세상에 진흙을 주면 진흙을 먹으러 태어날 일이 있습니다.
dæn harē kāpayan næti venakoṭa ē kālē bænalā ivarayi. dæn gini tana maḍana koṭasaṭa giyāṭa passē tinna lævgini haṭagena dævilā vināśa velā yanavā. jalayen vilāsa velā yannē. mahā vināśayaṭa roduru velā. mahā dukan venavā kiyalā vināśa venavā. epasuvatvilā balanna dæn lōka dharmatāvaya duvalā tiyenna. mokada haraya kāla ivarayi dasa akusalaya ven velā innavānam dasa kusalayē yedunānam ē tamayi hari. dæn dasa kusalaya kālā ivarayi. dæn dasa akusalaya bō karalā ivarayi. dæn oṭa kanna deyak næhæ. e tiyenavā sēsa mātrayak kiyana tæna dasa asaren pera jīvitayak gata karanna bihat næti sattikama darasalā tiyennē. ē paramaṭa lōkē genāganna. ehenam dæn ara kāpu kaṭṭiya ēkaṭṭiyak dæn ā.
알맹이를 먹은 자들이 사라질 때 그 시절은 끝납니다. 이제 불과 진흙의 몫으로 간 뒤에는 들불이 일어나 타서 망가지고, 물로 망가지며, 큰 무너짐에 이르러 큰 괴로움을 겪으며 무너집니다. 그 뒤를 보십시오. 세상의 dharma 이치가 그렇게 돌아갑니다. 알맹이를 다 먹었기 때문입니다. 열 가지 akusala에서 떨어져 열 가지 kusala에 힘썼다면 그것이 알맹이입니다. 그런데 이제 열 가지 kusala는 다 먹혔고 열 가지 akusala는 다 불어났습니다. 이제 먹을 것이 없습니다. 남은 찌꺼기(sesa mātra)라는 자리에, 바르게 살 힘이 없는 존재들이 남아 있습니다. 그렇다면 이제 먹던 그 무리는 어떻게 되겠습니까.
dæn mokada karannē? kālā kālē iralā dæn kisima kulayak nǣhæ ammā pēnet næhæ tāttā pēna kāṭa bala kulaya puhu karaganna kaṭṭiya kālayayi ēkaṭat pāṭa kulē pu karanavā kiyalā kiyannē kulē vinā poḍi kulakinna namak kūkulā kukulā kiyalā
이제 무엇을 합니까? 먹고 먹어 세월을 보낸 끝에 이제 아무 집안(kula)도 없습니다. 어머니도 보이지 않고 아버지도 보이지 않습니다. 집안을 텅 비게(puhu) 만드는 무리의 때입니다. 집안을 비운다는 것은 집안을 망친다는 뜻입니다. 거기에 붙은 이름이 'kū kulā', 곧 'kukulā(닭)'입니다.
kukulayi kālē n nætana kukula hora hon̆daṭa pēnavā. gaṇanḍi pahaṭa ada venavā. tā bilā tta bayi kālayak hinṭa pāla velā tivaṭa bam pivaṭa hadala ilā tamayi kulē sādhāraṇa patviya dæhæt velā lajbāya næti karalā dæn bohōma sūtrayen tēnā kulē pūpa kaṭ vaḍilā mē saṁskārayak mā velē āṭama kæḍi kal daham denna. ummærilāṭa passē mokada vennē næhæ. kolē kūkuren kūlāgena æpilā kiyanna ōna. kukul koḍi væḍa tava ṭika kālēlā kavada hari oya kelēsa kirīma natara poḷot eka ṭa paṭahena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehemavā tamayi ē saṁskāraya yamka jātiya vidyā
그렇게 saṅkhāra가 어떠하면 jāti가 그렇게 드러납니다.
ōna prēsiyaka ōnama raṭaka ē kiyana væḍalen minna hatla giyaha dænṭa avussakaṭa gihaṭa ara issa velā mē miha kīyak velā ē giyak eka hudagana ara mata pāpati vipākaya gavanna saṁskāraya vadī æhenavā. okkoma
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sīlaya sahabalin sīlakkhandaya tuilin vināśa karana dæmmaṭa patnavā. ē ṭika gihillā upadinavā. poḷō vināśa vīmē poḷova dihærīmē vināśana. sīlasgē poḷovaṭa sambandha karalā tiyanna poḷova rūpāva
sīla의 무더기(sīlakkhandha)를 통째로 망가뜨린 처지에 이른 자들은 그 무리대로 가서 태어납니다. 땅이 무너지고 땅이 타 버리는 무너짐입니다. sīla는 땅에 이어져 있고, 땅은 rūpa입니다.
sadaham amā varāva kiyana ekak taruhara varṣāvak lōka. sadaham amā varāva vasalā dālā. pūra daham varāvak æti karanavā. īṭa parasa vidiyaṭa kǣ gaha bæna bæna adharmayak vasvanna paṭan gatti. gorō borō hæma garaha vahina ekak venavā vināśaṭa vadaham
'saddhamma amā varāva', 곧 바른 dharma라는 감로의 비구름이 세상에 내리는 비입니다. 그 감로의 비구름을 가려 버리고 거친 비구름을 만들어 냅니다. 그와 반대로 소리치고 욕하며 adharma를 비처럼 뿌리기 시작했습니다. 우르릉 쾅쾅 온통 꾸짖는 비가 내려 무너짐으로 이어집니다.
amārāvaṭa kampāna hadayana ālōkaya tiyenavā. dakaṭa e ahavara karuhāra asannak dīlā puḷuvan kiyalā bæriva mā yanna væḍi va
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ov mehema kāga itin monavā hari kiyanna dæn hētu paramāya patpādayaṭa anukūlava pena tiyennē. tava hingin tænak næha.
네. 네, 이렇게 무엇을 말하든 이제 hetu paccaya, 곧 paṭiccasamuppāda에 따라 보여 주고 있습니다. 달리 숨을 곳은 없습니다.
dæn ē nolavena deyak mama ada kiyannē. ekarak bonna viyadam karana salli bara gānak viyalan karanavāda? væḍa næti vena væḍavaṭamē yaṁ kavurunādī vaśayen væḍa næti nānā karala ē vagēma hiṭit dahas vala mē sapi dan karana dāna sārapa apē tabbā karana hāmuduruvō apē mē dēśapayan vahansē aha dēśayō aha pūjāva kiyana eka navattanna katā karanavā misat eka katā karalāda balannakō mē arat eka vana kena sī denek katā karalat api daka mē buddha pūjāva tiyenavā dæn penpuna ekayi itin mē ahana dānna battikti vena ekayi koccara aparādhayak ti katā karana.
이제 오늘은 아무도 하지 않는 이야기를 하겠습니다. 술 마시는 데 쓰는 큰돈을 두고 말을 합니까? 쓸모없는 일에 수천을 씁니다. 그런데 dāna를 베푸는 일을 두고, 우리 스님들, dharma를 설하는 분들 가운데 pūjā를 멈추자고 말하는 이는 있어도, 술 이야기를 한 적이 있는지 보십시오. 여러 사람이 말해도 우리가 듣는 것은 Buddha pūjā에 밥을 올리는 것이 얼마나 큰 잘못이냐는 이야기뿐입니다.
namut apē ayaṭa poḍḍak matakat venavā mē vidiya dahas tana pera ekak patura mē salli nātti karana eka ēkat mæti kalli lān mēka aparāgaya kiyalā tiyana namut monavaduvalā tiyennē buddha pūjāvaṭa tiyena bat ekayi patkal ekayi tamayi mē lōka vināśa mīnāśayak karanavā kiyalā yōjana karannē. æyi nemeyi.
그런데 우리 사람들은 잊어버립니다. 이렇게 수천을 날리는 일, 돈을 탕진하는 그 일이 잘못이라고는 말하지 않습니다. 그 대신 Buddha pūjā에 올리는 밥과 구장 잎이 세상을 망친다고 내세웁니다. 어째서 그렇지 않다는 것입니까?
pāpa situvilla læbuṇāda passē hon̆da dē arakaṭamayi tiyennē. yahapat dē mokak hari siddha vunānē hæmadēma ekaṭa kiyannē onna ahaval væra tamangē tenagora nisā peni penīma vināśa vena bava dækka tavat vināśa venna hētuvak tiyena hon̆da mātrayak tiyena ēkat apināganna. ēken tamayi ōka tiyennē. etakoṭa vennē tiya tava ṭika davasak kiyayi budu mæn hindā tamayi ekaṭa nna. anna lōkē hæra. tatvayen piṭat kara di pudgalayanṭa pēnnē anēda?
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hon̆dak karapu hindā narakak vuṇā kiyalā. narakak karapu in̆dan narakak vuṇā kiyannā vū dharma nyāya ganna. hon̆dak hon̆dak venavā kiyanna dharma nyā ganna puḷuvankamak næhæ. hētuvaṭa anukūlayi phalaya kiyalā bæluvanam hētunē mē phalaya balanna. bin
좋은 일을 해서 나쁜 일이 생겼다고 봅니다. 나쁜 일을 해서 나쁜 일이 생겼다는 dharma의 이치는 받아들여도, 좋은 일은 좋은 일이 된다는 dharma의 이치는 받아들이지 못합니다. 결과는 원인에 맞는다고 본다면, 이 결과의 원인을 살펴보십시오.
lōkayā hamaliyen dæn hon̆dayi oya katāva oppu karanna puḷuvan. eyā mona hētuvinda oppu karannē mona sāvatinda oppu karannē saṁvatak kalapu nisā lōkayak venasen dænaganna
세상 사람들은 '좋다, 그 이야기를 증명할 수 있다'고 합니다. 그가 무슨 원인으로, 무슨 근거로 증명합니까? 세상이 바뀌었다는 것을 어떻게 압니까?
dæn ēkaṭa tēruma vak kiyannē rāpayak kara vidi pratiphalaya ehemanak tiyenavā. hētuva a
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
yamkisi kaṇuruvan guṇayaṭa daru karalā hadana giyakadī api kiyanavā ōkaṭa budurajāṇan vahansē kiyalā namak ada hadānna. buddha pratimāva kiyalā saṁkēta pratimāva budurajāṇan vahansēlā api yamkisi ākārayen nitpādanaya karalā
누군가 덕을 담아 무언가를 빚어 만들 때, 우리는 그것을 '부처님'이라고 이름 붙입니다. Buddha 형상이라는 상징의 형상, 우리는 부처님들을 어떤 식으로든 만들어 놓았습니다.
tiyenavā nē dæn api hitamuka nemeūlayak ipadalā. menna janādhipativaṭa mokak veyida? janādapati paliṭi inna hindā naḍuvak danna næ karapu ahasa buduāṇan vahansē apaha næti dānnē næha.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehin api dakinna ōna saṁkētaya saṁkētayak vaśayen hadalā gattā ē passē næ ov mē buduhāmuduruvō divaṭa passē hariyanē dæn api menadi velā tiyennē apē buduhāmuduruvō neveyi innē kiyalā.
그러니 우리는 상징을 상징으로 만들어 지녔다는 것을 보아야 합니다. 네, 부처님이 가신 뒤로 이제 우리는 '우리 부처님이 여기 계신 것은 아니다'라는 데 이르렀습니다.
dæn oya rūpaya mokakda? samādhipatimāva. samādhipatimāvayi buddha rūpayā kiyannē mokakda yamkisi samādhiyaṭa pinnē menna mehemayi. samādhiya rūpaya samādhiyaṭa idagannē menna mehemayi. mul kālaya āvē samādhitimāva buddha rūpaya kiyana tæna etakoṭa yamkisi rūpayak sakas kirīmēdī ē an̆gapasaṁsa okkoma sakas velā. aragattat api ē buduhāmuduruvō kiyanna. saṁkīrtavat kara gænīma hadāgatta vastu tiya saṁkēta vastuvak saṁkēta vastuvak adahanna ōnē. etakoṭa yam vidihaki apiṭa ēkē aḍupāḍuvak ne ēka balapāna oya hæma dēkanama tiyenavā saṁkētayak. ē tiyena saṁkēta sampūrṇama api gattot ehema ē mūla toruma gattot. galapanna bæm ēka.
이제 이 형상은 무엇입니까? samādhi 형상입니다. samādhi 형상과 Buddha 형상이란 무엇입니까? 'samādhi에 앉는 것은 이렇다', samādhi에 앉는 모습이 이렇다는 것입니다. 처음에 온 것은 samādhi 형상이었고, 나중에 Buddha 형상이라 부르게 되었습니다. 어떤 형상을 빚을 때는 몸의 마디들이 모두 짜입니다. 그것을 두고 우리는 '부처님'이라고 합니다. 받들려고 만든 물건, 상징의 물건입니다. 상징의 물건을 받들어야 합니다. 그러면 어떤 식으로든 거기에 모자람이 있으면 그것이 영향을 줍니다. 모든 것에는 상징이 있습니다. 있는 상징을 온전히, 그 뿌리 뜻으로 잡으면 맞출 수가 없습니다.
a ēka pudgalō lōkaya uppajjamānāva uppadde atamahamō adhitiyō appaṭinō appaṭina pudgalō alutaṭa vigrahaya karalā tiyenavā. ē kiyannē budupiyāṇan vahansēṭa samanna deyak mē lōkē pahaḷa karanna bæha. budupiyāṇan vahansē kiyannē vasala vināti kāya dr̥ṣṭiya pūti kāyak haralā kiyanna puḷuvan. hayi buduhāmuduruvō dhammā pak ma buduhāmuduruvō budun tiyanna pōtikāyaṭa budun kivvē næ. ēka budurajāṇan vahansē budurajāṇan vahansē kiyannē guṇa namayakin guṇa namayaka mē budurajāṇan vahansē ō bhagavā oya bhāga arahaṁ sammā sambuddha vidyāṇa sampanna kuṭa lōka inatara dhammasāna buddhō bhagavā itin bhāgaya
'ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati … adutiyo appaṭimo appaṭibhāgo puggalo'라고 새로 풀이해 놓았습니다. 곧 부처님과 같은 것을 이 세상에 나타나게 할 수 없다는 것입니다. 부처님이란, sakkāya diṭṭhi의 썩을 몸(pūtikāya)을 두고 하는 말이 아닙니다. 'dhammaṃ passati so maṃ passati', dharma를 보는 이가 부처님을 봅니다. 썩을 몸을 부처라 하지 않으셨습니다. 부처님이란 아홉 덕(guṇa)으로 된 분입니다. 'itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā'입니다.
rūpayak tiyena guṇayayi bu ē guṇaya sāyu avabōdha kirīma satya avabōdha kirīmaṭa buddhō kiyana mēvā mē ara ahaddaya hariyaṭa budun kiyalā vacanayak dak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi oya tuḷin budu vidyāva hæbæyi śarīraya badunna. dæn ōgē ææm̆buru tæn śarīraya tuḷin yamkisi guṇayak vidyāmāna venavā. mokada kriyāven saha katāven tamayi dæn dina vidyāmāna vennē. hæbæyi kriyāvavat katāvavat neveyi budun kiyannē. ē kriyāva tuḷin katāva tuḷin ansu mātrayak hara bun dækka hæ.
그런데 그것을 통해 부처다움이 드러납니다. 그런데 몸은 아닙니다. 몸을 통해 어떤 덕이 드러납니다. 행동과 말로 드러나기 때문입니다. 그런데 행동도 말도 부처님이 아닙니다. 그 행동과 말을 통해 부처님의 한 티끌만큼만 볼 수 있습니다.
dæn apitumaga hon̆da udāharaṇayak kiyanna. anusaya tæna hin̆durak vana korana varada pætta apiṭa kiyanna puḷuvan anna ē mahattayek. anna guruvaraya karanavada eyā an̆duranna nætnam eyā karana væḍē puḷuvan danna ē velāvangē ihiṭat vennē. dæn eyā veda mahattaya kiyannē. oya vela mahatyā ānda mahattayā yanavā kiyalā api kiyavā. ān apē gurumā yanavā kiyalā. eyā ena hin̆durak koḷa eyā tat aduran api pættiya. ā ē mahat eya æḍu maya hayā kavuda oyā koheda api ehema ekak ahanavā. eyā ehat vedavan karanakoṭa paṭan gatta ahada mahattaya dæn veda mahattayā kiyana tīraṇaya dunnē kayaṭa kayaṭa venna puḷuvanda? kayaṭa venna bæri vuṇada? guṇaya tuḷin bujan dækka nisā. kaya tunin buruda
좋은 예를 하나 들어 봅시다. 우리는 '저기 그분이 있다', '저기 선생님이 있다'고 말할 수 있습니다. 그를 모르거나 그가 하는 일을 모르면 그렇게 부르지 못합니다. 이제 그를 'veda mahattayā(병 고치는 어른)'라 부릅니다. '병 고치는 어른이 간다', '우리 선생님이 간다'고 합니다. 그가 오는데 우리가 그를 모르면 '저 분은 누구지? 당신은 누구시고 어디서 오셨습니까?' 하고 묻습니다. 그가 병을 고치기 시작하자 '병 고치는 어른'이 되었습니다. 그렇다면 그 이름은 몸에 준 것입니까? 몸이 그것이 될 수 있습니까? 될 수 없지요. 덕을 통해 그를 보았기 때문이지, 몸을 통해서가 아닙니다.
dæn pupupu satiya rajuruva vēdanārāmayaṭa budurajāṇan vahansē hambenna tamayi kækamat patvanna tavsaraya nahara madi siduru koṭa budurajāṇan vahansē vana gæhe pæyak midiyalā katā kaḷā. yāma dekak nam katā kaḷē vacana tiyennē. hāmudura yāma venakoṭa budurajāṇan vahansē mayi yāmanna. ēt tiyenavā mamayi bidun tiyanē. æyatnē koheda yanna ævayat mama yanavā oya bhāgatan vahansē hambavennē budun vahansē dakinna yanat narētavanārāma gæna atara maga tiya.
Pukkusāti 왕은 부처님을 뵈러 길을 떠났습니다. 길에서 머문 곳에서 부처님과 마주쳐 여러 시간 이야기를 나누었습니다. 두 yāma 동안 이야기를 나누었다고 적혀 있습니다. 그는 '나는 Bhagavā를 뵈러, 부처님을 뵈러 간다'고 했습니다. Jetavanārāma로 가는 길 중간이었습니다.
dæn etanaṭa metana kavuda idilā tiyennē? pævē baṇahada kæmati. ohut pæyat ma hara pævæt kiyalā tiyena uttara dharma dēśanā anē svāmīni ara samā venna mama oba vahansēṭa ævæt katā karalā magin duvamat karana oba vahansē maṭa sēsaraṇa venna oba vahansē māta kerehima dayāven anusampāda navit vaḍalā tiyenna kiyalā an̆ḍa an̆da bohōma gauravayen kiyalā hiṭena anna svāmīni mama ēvayat iṭara samā dharma dēśanā kara dharma dēśanā karā passē rūpaya nættu vuṇāda ehenam dharmaya tuḷin budun dakina hamasak rūpaya tuḷin badun dakinna bæhæ ē magicca
그런데 거기 앉아 계신 분은 누구였습니까? dharma를 듣고 싶어 한 그는 '벗(āvuso)'이라 부르며 이야기했습니다. 답을 듣고 dharma를 들은 뒤 '아, 스님, 용서하십시오. 제가 스님께 āvuso라 부르며 업신여겼습니다. 저를 보살펴 주시고 저에게 자비를 베풀어 주십시오' 하고 아주 공손히 말했습니다. dharma를 들려주신 뒤에 형상이 없어졌습니까? 그렇다면 dharma를 통해 부처님을 보는 것이지, 형상을 통해서는 부처님을 볼 수 없습니다.
ehenam budun kivvē rūpayaṭamada veda mahattayā kiyannē guruvarayā kiyannē rūpaya yam vedakamak yamkisi vidyāmāna vunā nam ē rūpayama tamayi vidyāmāna vunē. ē venakama kriyāva tuḷin tathāva tuḷin opnavenivā dækalā ē tuḷin veda mahatmayā kiyalā katā karanā. gurukama kriyāva tuḷin katā tuḷin vidyāmānaya venavā dækalā guruvarayā katā karā. buduva rūpaya tuḷin kriyāva tuḷin katā vidyāmānya dækkaṭa passē budupiyāṇan vahansē kiyalā katā karā. budupiyāṇan vahansē ennē rūpaya neka da vakkali hāmuduruvō balā inna ki vakkali innā pūtikāya kiyalā ē dhamma passa tōma pakkali kuṇu kalā inna væḍak bedunna puḷuvanda dharmayala etakoṭa bura
그렇다면 형상에 부처라고 한 것입니까? 병 고치는 어른, 선생님이란 형상입니까? 어떤 병 고침이 드러났다면 그 형상이 드러난 것입니까? 행동과 말을 통해 드러나는 것을 보고 '병 고치는 어른'이라 했습니다. 가르침이 행동과 말을 통해 드러나는 것을 보고 '선생님'이라 했습니다. 부처다움이 형상과 행동과 말을 통해 드러나는 것을 본 뒤에 '부처님'이라 했습니다. 부처님은 형상으로 오시는 것이 아닙니다. Vakkali 스님이 바라보고만 있을 때 'Vakkali, 이 썩을 몸을 보아 무엇하느냐, dharma를 보는 이가 나를 본다'고 하셨습니다. 썩을 몸을 바라본들 부처님을 볼 수 있습니까? dharma로 보아야 합니다.
ov dæn ada balamukō buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā ada kiyanavā. dæn buduhāmuduruvō pitumā pālana hari dhammā saraṇāna saṁraṇa kāra kiyanna iṇakāraya buddha saraṇa gacchā kiyanna puḷuvan rūpayaṭa badunē enavada rūpayaṭa budan kiyalavā nēda rūpayaṭa budun kivvē nætuva api rūpayaṭa budun kivvē mohotana budun kiyē ala dharmaya tuḷin budunta dakina
네, 오늘날을 봅시다. 오늘 'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 합니다. 'dhammaṃ saraṇaṃ', 'saṅghaṃ saraṇaṃ'이라고도 합니다. 형상에 대고 'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 할 수 있습니까? 형상을 부처라 하는 것 아닙니까? 부처님은 형상을 부처라 하지 않으셨는데 우리는 형상을 부처라 했습니다. 부처님은 dharma를 통해 봅니다.
ē san̆dahā avaśya karana kānsaṭa gæhuvāda ēka sāṁcayak mē tinin ut ara puḷuvan mē bidunnē mē guṇa mēka guṇayak. maṭa puḷuvan hæṭiyaṭa guṇayō namvanna amma rūpa hadana ēka guṇa tiyenavā. tamanta guṇayak oppanam venavā nam ē hadapu cittarāgaya keḷapuraṭa ahuvet næ ē rūpaya ē cittahasa ahuvenna. śānta budinē tiyena śānta mātrayak ēka hiṭa vivāra etakoṭa api otenna mē budunṭa dunnē anna api pāḍava budungē rūpayanda kiyannē api katā karana lōka sammataya katā karanavā namut diṭyan ahata velā ihat ē pama
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
uddēśikan avatkam mamaya ov udēsā karanavā muva mamaāyanaya karanavā hiten aṭahanavā maṭanakoṭa hiten nirvā karaganna buddha ṭika pūjāva karanna dæn ara api metanadi karanavā budu dāṇa hata nirmāṇaya karalā mavānatanaya hō puddēka pūjā kasirimādī kiyanavā kiyalā apavala pennalā tiyenavā uddēśa vat ehema deyak budurajāṇan vahansē dēśanā karā uddēśan avatkam mayanatta dvēśāvak karana vastuvak
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn budurajāṇan vahansēṭa udasā rūpayak hadanna bæ. næva hadana sūkamana buduhāmuduruvō nedahaṭa taram pramā eks gadaha taram pramāṇayakvat budun kiyalā pennanna bæha kiya dæn api samādhi pratimāvak kiyenavā nisā samādhiyaka ākārayaṭa pennana pratimāvak. nisā buddha pratima kohoma tēru eha api væradiṭa ākalpa gattot dr̥ṣṭiya anuvayi yōka innē. væra dr̥ṣṭiyakin dænnot apiṭa ēka ēkē bādhaka tiya. dæn hæmiyama takinna ōnē guṇa valin badun dakinna ōnē.
이제 부처님을 위한 형상은 만들 수 없습니다. 깨알만큼도 부처라고 보여 줄 수 없습니다. 그래서 이제 우리는 samādhi 형상이라 부릅니다. samādhi의 모습을 보여 주는 형상이기 때문입니다. 그렇다면 Buddha 형상은 어떻게 이해합니까? 우리가 그릇된 태도를 잡으면 — 세상은 diṭṭhi를 따라 삽니다 — 그릇된 diṭṭhi로 알면 그것이 우리에게 걸림이 됩니다. 이제 늘 덕으로, 덕으로 부처님을 보아야 합니다.
yam sitkukaṭa samādhayē eḷikin puḷuvan samādhanma guṇayak avandes
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ahak taranvat budunnē haranna bæ. hæbæyi bhūtikāyana hæduva. pūtikāya budun nemeyi nisā. kiṁcē vakka nā bhūti kāya dissana eka pūtikā budunē nemeyi budun an̆durāganna buduvaregat taram pramāṇaya æti. mokada pudun kiyannē śarīrayat ekkaṭa saṁkētava. oya sǣma aṁgayakaṭama pihiṭapu guṇadharmayak tiya. ē guṇadharmaya svabhāvaya tamayi ē saṁkētayen pennannē.
깨알만큼도 부처라 할 수 없습니다. 그런데 썩을 몸(pūtikāya)을 만들었습니다. 썩을 몸은 부처가 아니기 때문입니다. 'kiṃ te vakkali iminā pūtikāyena diṭṭhena' — 썩을 몸은 부처가 아닙니다. 부처님을 알아보는 데는 그만큼이면 넉넉합니다. 부처님을 몸과 함께 상징으로 나타냈기 때문입니다. 몸의 모든 마디마다 자리 잡은 guṇa-dharma가 있습니다. 그 guṇa-dharma의 성질을 그 상징으로 보여 줍니다.
yamkisi guṇadharmayak api ḷan̆ga tibilā ēka śēṣa vecca koṭasak tiyenavā. sayavelā śēsa vecca koṭasak. anna ē guṇa dharmayen kṣaya velā śēsa vecca koṭasak tiyanavā śēsa hevat śēsa. śēsa rūpayen pennanna guṇa dharmayen ituru velā tiyenavā
우리에게 있던 어떤 guṇa-dharma가 남은(sesa) 부분이 있습니다. 닳고(khaya) 남은 부분입니다. 그 guṇa-dharma에서 닳고 남은 부분, 그것이 'sesa'입니다. 'sesa'를 rūpa로 보여 주는 것이 guṇa-dharma에서 남은 것입니다.
ehenam manussayanṭa vitarayi tava mē sattungē guṇa dharmayen ituru velā śēṣa vecca hædilā. sē tiyena manussaya sara tiyenavā ōkaṭa enna set tiyennē etan æyi sēt næ ēsā tiyenavada hapuvō tiya oluvē tiyena mokada vennē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē kāmaya amr̥tayak eyā lovanna amr̥tayak hæṭiyaṭa kāmaya lovanna gihillā kata vecca mōḍakama nisā tamayi lō ama velā upasa. amatta hæṭiyaṭa rōgit. amr̥tta hæṭiya lōbhigatta kiyana vipākayaṭa ama velā upāsana lōma velā upāsanā.
kāma를 감로(amata)로 여겨 탐하고, kāma를 감로로 여기며 탐하다 생긴 어리석음 때문에 'lōma(털)'가 되어 생깁니다. 감로로 여겨 탐(lobha)을 품은 vipāka로 털이 되어 생기는 것입니다.
manussayō amr̥tta hæṭiyaṭa lōkaya ṭikak na manuṣyāvak balanna. amr̥tta hæṭiyaṭa ma karmaya gatta kenāṭa manuṣāvak sara manussayangē lōma kiyana ekayi satāgē lōma kiyana buvē nē næhæk. sāraṭa lōma væḍe.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lōkaya amuktiya hæṭiyaṭa piḷigattaṭa mōḍagama nisā mulāva nisā lōma velā upadi
세상을 감로로 받아들인 어리석음, 미혹 때문에 털이 되어 생깁니다.
ara sat haṭaganna araha īṭa passē ē tattvaya ihalaṭa etana tamayi mē saṁkhāra bhavantarāva yanavā kiyalā. ov otanin gihillā hitannam sudra bavaṭa pat vunot ehema nævata vārayak ovunṭa mē manussayā kiyana tattvayen situvillak pahaḷa karanna bæri venavā. karma satvaya vædalā inna apramāṇayak karana pættaṭa væḍalā. dæn ē pættaṭa tamayi danna. kalā ælla ṭikak væḍiyen ænna nam yamkisi mē mē vævakaṭa bænda bæmmada eyā væḍipura kædanna nam mayi navattamma hamba vennē næha vināśa venna yantakam poli rilak enakoṭa vidahaṭa galak kararayak velā vahalak. ē vagē satva koṭasaṭa væṭina han kaḍā paṭalayi gā vagē tamayi cēta diviya pættaṭa giyā. mahā galāsayak vāgē karaganna pavkanda velāva ædalā inna paṭan ganavā etana. oyinna. āya devilayak hadannē næhæ lōka vināśaya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lōka vināśayakin bērennu āya manussavak karanna velāvaṭa ahuvenavā. suddha vunāṭa pat lōkāya
세상의 무너짐에서 벗어나 다시 사람의 몸을 얻을 때를 만납니다. 깨끗해진 세상에서요.
etanadi siddha vennē lōka vināśayaṭa pat venakoṭa ē upadina kæma satek. etanin ara saṁjātika avasthāvaṭa maninavā milayaṭa pavatvanna lōkayak nætuva dævilā picca hæbæyi saṁjātayaṭayi īṭa vaḍā rūpa tamayi sāmānyayen ginnakaṭa sāmānya uṣmayaṭa ēka dænennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi etana gihilā ōkaṭa pasvā. mē lōkayaṭa elbannicca kayisaraya dænna. ē nisā æsa kana nāsaya diva kaya kiyana mē indriyan. oya venna tibicca ara āsāvaka bæmicca aramuṇu dæn aramuṇu venna. aramuṇu aḍu venakoṭa anna ēka deyak venavā ara aparāpariya vēdanaya karma venavā. ē puṇya karmayak tiyanæm ēkaṭa parisaraṇaya dan hædenna ōnē. ē parisaraya hædenakoṭa ara aparā parinivēdanaya puṇya karmayak dan ædanna sēla hæbæyi ē parisaraya tiyena nikan ēkaṭa elāvak hampana. ē parisaraya vænasenakoṭa tamayi ēkaṭa keṭi vennē. dæn api hitamukō paṁ vatura galalā yē
그런데 거기에 이르면, 이 세상에 매달렸던 집착을 알게 됩니다. 눈, 귀, 코, 혀, 몸이라는 이 indriya들에 욕망으로 묶여 대상이 되던 것들이 이제 대상이 되지 못합니다. 대상이 줄어들 때 한 가지 일이 일어나는데, aparāpariya vedanīya karma가 작동합니다. puñña karma가 있다면 그것이 익을 환경이 만들어져야 합니다. 그런데 그 환경이 있는 동안에는 그냥 차례가 오지 않고, 그 환경이 무너질 때에야 차례가 옵니다.
vennē. dæn api hitamukō paṁ vatura galalā yē gihillā okkoma geval puḷuvan tarāgena giyāṭa passē. ara pirit hāmuduran alla i hāmudurava tiyena haturan okkoma virayi okkoma haduran tiya væḍaṭa māgaṭa ævil gæhuvē vaira bayagattē yakku velā idiya arama tiyana maha jalāsayak tanvaturā tava valā naya ilā kalāgi ṭa geval gilin giya passē anē magē vastuvē oya nayē ayi innē ko ōma læti an̆ḍā ekā badāgena ga dæn itin okkoma eka arinda vaira tiyenavada okkoma idarayi mokada vairana tibunē hētukāra vannā vū parisaraya tiyenavā. parisaraya næti velā giya ē nisā bæn̆dicca vairayak ē hæbæ lōbha hitak kriyātmaka vidihanna. menna mēka tamayi
큰물이 흘러 모든 집을 휩쓸어 간 뒤를 생각해 봅시다. 서로 원수였던 이들, 미움을 품고 yakkha처럼 되어 다투던 이들이, 큰 호수처럼 물이 차올라 집들이 잠긴 뒤에는 '아, 내 재산' 하며 서로 끌어안고 웁니다. 이제 미움이 남아 있습니까? 모두 끝났습니다. 미움은 그것을 일으키는 환경이 있어서 있던 것인데, 환경이 사라지니 거기 묶였던 미움도 탐하는 마음도 작동하지 않습니다.
kriyātmaka vidihanna. menna mēka tamayi antimē lōka vināśa venna mē lōka sattuṭa ākāraya aramuṇa ākāśaya aramuṇu vunahama ākāśaya ē kiyannē a mē rūpāvacara vakyā kāmāvacara ma vena aramuṇu venna deyak nætuvahama ākāśaya aramuṇu venna paṭan gannā.
바로 이것이, 마지막에 세상이 무너질 때 존재들에게 ākāsa가 대상이 되는 방식입니다. ākāsa가 대상이 된다는 것은, rūpāvacara든 kāmāvacara든 달리 대상이 될 것이 없으니 ākāsa가 대상이 되기 시작한다는 것입니다.
etakoṭa pāpa karmayen hiṭapu tirisaṁ gatta antarā bhavitayak nætnam ara kiyannē saṁjātikatuva hiṭapu ē satvayā. eyāṭa ekapāraṭa dhankamak næhæ. namut ara pāpa kata tiyannē nætunahama etanin midilā maṭṭamē kāmāvacara kusalayak ævilā. ara aparalāparī vēdanaya tulya karmayak hædalā innavā. ædilā him etaninma antara saṁjātiva jāti saṁjātiṭa pat vecca antabayi kayak labanavā. ēkayi labanakoṭa sugati kayak. ekkō dēva kayak ē gatiyaṭa yakṣa kayak oya gattaṭmaṭa gælapena ekak. etanin ārakuṇu karanna velā tiyennē tāyi tākāśa. ē atdaya kālē givilā giyahama sakasiyen ēka jīvat vuṇā. ēkaṭa ē aramaṭa dæn labanna puḷuvan brahma kāyaka venna dhyānayaka pat vena hētu labanavā suvaṭa hite. ēken dhyānaya labāganna metanin gihillā ā dhyāna lōkē
그러면 pāpa karma로 짐승(tiracchāna)이 되어 있던 존재는 단번에 무엇을 할 힘이 없습니다. 그런데 그 pāpa karma가 다하면 거기서 벗어나 kāmāvacara kusala가 일어나고, aparāpariya vedanīya karma가 만들어져 있어 끌려와 그 자리에서 몸을 얻습니다. 그 몸은 sugati의 몸입니다. deva의 몸이든, 그 성향이라면 yakkha의 몸이든, 성향에 맞는 몸입니다. 거기서 대상으로 삼을 것은 ākāsa뿐입니다. 그 어두운 때가 지나가면 그것으로 살았습니다. 그 끝에 brahma의 몸이 될 수 있는, jhāna에 이를 까닭을 얻습니다. 마음이 편안합니다. 그로써 jhāna를 얻어 여기서 jhāna 세상에 태어납니다.
upadinnavā. ōka hamasekama yanna ōna mehe parisaraya tiyena ekak. ohuṭa ēkenda parisarayak nævennē. kæmætta.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn ara eka katāvak tiyenavā a kaṭum̆bula kiyalā ekak tiyenavalu oya kāma lōkayē kāma ducca karapu ayaṭa kiyalā apāya kaḷē. lassana devaganak vāgē kāntāvak pēnavalu uḍena atavannanavalu kaṭubula uḍa lāu pahasala hæra. karma śaktiyenma ævit lōkayak ōna. dæn akæmætten nemeyi naginna. ara tiyena kāma taṇhāven mat velā. kāma mōhayen mulāvaṭa matvelā. paturu gahagena laginavā paṁcuvaekalā pora kāgenavā. pallehā bæ. pallehata vannavā. paṭ ṭika uṭaṭa hæra. āma palleha gnātavannavā kiyalā paturu gahagena bahinā pallahak bahin̆dena ayavilla anna karma śaktiyaṭa æyi. nirantarayenma oya kriyāva nirantarayenma oya kriyāva venavā. itin mokada vennē? kavadā hari oya pāpaya vipākaya kavadā ivarenna itin dr̥ṣṭiya etakamma ungē væḍē mokakda kæmættenma paturu gahagena uḍaṭa naginā pallahæ ḍivā pallahæra bæṭa kavadāt ara kāntāva hamba vennē næ
kaṭuimbula(가시 나무)에 대한 이야기가 하나 있습니다. kāma로 그릇된 짓을 한 이들을 위한 apāya라고 합니다. 가시 나무 위에 deva 여인 같은 아름다운 여인이 보이고 손짓한다고 합니다. karma의 힘으로 그렇게 됩니다. 마지못해 오르는 것이 아닙니다. kāma taṇhā에 취하고 kāma moha의 미혹에 취해 살이 찢기며 오릅니다. 위에 오르면 여인은 아래에서 손짓합니다. 아래에서 손짓한다며 살이 찢기며 내려갑니다. 그것이 karma의 힘입니다. 끊임없이 그 일이 일어납니다. 그러면 어떻게 됩니까? 언젠가 그 pāpa vipāka가 다할 때까지, diṭṭhi가 그대로인 동안 그들이 하는 일은 스스로 바라서 살이 찢기며 위로 오르고 아래로 내려가는 것이고, 그 여인은 결코 만나지 못합니다.
adhika sītalak venavā. ǣṭa penavā hon̆da karannē? sītalen bērenna duvagena kiyalā gihalā payinavāginna payinakoṭa piccā sīta kohen kiyannada? karma śaktiya mēlā tibunē sīta dæn davi dævi picca. anisara uṣṇa væḍilā adhīka sītala pættak venna. dænenavā sītalalā tiyena pættak tiyenavā duruva kiyana gihi balaṭa vevulana æṭa okkoma mē diya velā tara sītalakaṭa pat venavāda kæmættenmayi mēvā vidiyē. akæmættennē ehemanē inna aya itin hitanna ēken bērennē kæmati nē. dæn ballek velā epatilā kaha kaha innaṭa manna nætuva mokē kæmati. næ jīvitaya veranna kǣ gahu venavā. ehemana væḍi vena tiyanna mamatvaya nisā mokakda nē dūsayakama vitarayi āsāva ærennē næ. paṁcakāmaya piḷiban̆dava tibicca āsāva dærikama tamayi dūtaya. dærikamē vipākaya hindā paṁcakāma āsāva vin̆din tamayi. ē paṁcakāma āsāvama tamayi etanaṭa ugulak ennē. ē ugulaṭa koṭu velāmayi ara duka vin̆dinnē. āya monavā kivvat kavurut ahalā hiṭennē næha. kæmættenma tamayi dukaṭa væṭennē.
지독한 추위가 옵니다. 그에게 좋은 불이 보입니다. 무엇을 합니까? 추위를 벗어나려 달려가 불에 뛰어듭니다. 뛰어들면 타 버립니다. 추위라니 어디서 왔겠습니까? karma의 힘이 만든 추위였고, 이제 타고 또 탑니다. 지독한 더위가 커지면 추운 쪽이 그립습니다. 추운 쪽이 있다고 느껴 가 보면 떨리고 뼈가 모두 얼어붙는 추위에 이릅니다. 이것들을 스스로 바라서 겪습니다. 마지못해서가 아닙니다. 그곳에 있는 이들이 벗어나기를 바랄까요? 개가 되어 옴이 올라 긁어 대며 지내도 죽고 싶어 하지 않습니다. 오히려 목숨을 건지려 소리칩니다. 그런 것입니다. '나'라는 생각 때문에, 그 허물 탓에 욕망이 떠나지 않습니다. 다섯 kāma에 대한 욕망을 지닌 것이 허물입니다. 그 허물의 vipāka로 다섯 kāma 욕망을 겪습니다. 바로 그 다섯 kāma 욕망이 거기서 덫이 되고, 그 덫에 갇혀 괴로움을 겪습니다. 무슨 말을 해도 아무도 듣지 않습니다. 스스로 바라서 괴로움에 떨어집니다.
rōlīn vahansa yamkisi sthānayakaṭa giyāṭa passē ohuṭa pēnavā ēka hon̆da deyak hæṭiyaṭa. darśanayak mævenavā bohoma hon̆da vaṭinā deyak hæṭiyaṭa isil deyak hæṭiyaṭa.
스님, 어떤 곳에 간 뒤 그에게 그곳이 좋은 것으로 보입니다. 아주 좋고 값진 것, 시원한 것으로 모습이 그려집니다.
etana pænaṭa patana inna sādhāma dhika pirisaṭa poḍu venavā. ēket innavā minissu atara yama pallō kiyalā innavā vagēma ē dahama ṭika korama. dæn api hitamukō yamkisi rāsyekuṭa yamkisi vilak adhiguhita venavā. ēkaṭa pæhæpu ekak piḷiganna ayitiyak tiyenavā. īṭa passē mokada vennē noya eka ākārayen pævaṭila dālā pāyā dālā væṭanaṭa passē billak
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kāntāravala yanakoṭa lassana æn̆dum æn̆dagena, tetta æn̆dun æn̆dagena vatura vakeri vækkeri nilum mal kaḍāgena, ōḷu mal kaḍāgena mānēla mala kaḍāgena āma vatura ō taram tiyenavā kiyana ædenavā. ō haranna mokada vatura harayi yannē. oya væḍidura nemeyi hæṭak kālakvat na. dura hon̆din tiyenavā. balanakoṭa asayen vævienavā. itin mokada karannē ōkaṭa kævunot mēvā utsāgē mehen̆dayi yanna ōnē hon̆da vatura apiṭat nāma yanna puḷuvan kiyalā halamu halamu kiyalā dālā halanavada kiyalā gihillā balanakoṭa paḷatavak næhæ ehema ekak. væka dālā pelā tiyennē. mokada vennē? kæmættenma nēduvaraṭa væṭunē mulāva nisā. dæn mulāva hæma velēma ennē priyamanāpa deyak hæṭiyaṭa māyāvak. ēkaṭa ahuvelā tamayi duk vidi. ē māyāva māyāvak hæṭiyaṭa kavakda dænaganna itin otanaṭa væṭanaṭa pat lēsitu vennē nemeyinē. ēkanē goḍavīmak nǣha kiyannē. apāyē inna pudgalayā mærilā apāyen goḍaṭa ena aya niyapiṭa tiyena pas vitarak tiyalā nē. apāyen mærilā apāyen upadina kaṭṭiya mahapu passa vitarena tiyanna upamāva penudan vahansa ehenam lēsiyen pēnna puḷuvan bænnot mulāvaṭa vætnot ivarayinē. kavada ēka tamayi lōkē tiyena bhayānata kārayak kārayak nǣ lōbhaya dvēśaya mōha piyayi.
사막을 지날 때, 아름다운 옷을 입고 젖은 옷에서 물을 뚝뚝 흘리며, 수련과 연꽃을 꺾어 들고 와서 '물은 아주 많다, 물을 왜 지고 가느냐, 멀지 않다, 가까이 있다'며 끌어당깁니다. 그 말에 넘어가면 '여기 좋은 물이 있다니 우리도 목욕할 수 있겠다, 물을 버리자' 하고 버립니다. 가서 보면 그런 것은 하나도 없습니다. 물을 버리고 쓰러져 있습니다. 어떻게 된 것입니까? 미혹 때문에 스스로 바라서 위험에 떨어진 것입니다. 미혹은 늘 사랑스럽고 마음에 드는 것, 곧 māyā로 옵니다. 거기에 걸려 괴로움을 겪습니다. 그 māyā를 māyā로 누가 알겠습니까? 거기 떨어지면 쉽게 나오지 못합니다. 그래서 '올라옴이 없다'고 합니다. apāya에서 죽어 위로 올라오는 이는 손톱 위의 흙만큼이고, apāya에서 죽어 다시 apāya에 태어나는 이들은 큰 땅의 흙만큼이라는 비유를 부처님이 드셨습니다. 그렇다면 미혹에 빠지면 끝이군요. 그것이 세상에 있는 무서운 것입니다. lobha, dosa, moha는 사랑스럽습니다.
ættenma priya svabhāvaya tiyenavā matura svabhāvaya tiyanna ēka ov yannē ēkayi. priya svabhāvayayi matuura svabhāvayayi. madhura bhāvaya ætivā kāmayak. priyabhāvayak ætienavā dvēśaya. kāṭa hari bæna bæna innakana. ain passē bayinna nætuva innavā. kæmatinada næhæ bayinna piyāyi. ē hindā bayi tarahen taraha tarahaṭa piyayi. priya nisā tamayi bayinnē. bayila piya nætnam bayinnē næha. ēka mahadayak ma anuka bayina kiyilāyi etakoṭa bayinavada priya nisāma bayinavā. madhura nisā mærenna. priya nisā yaṁ lōkayē priya rūpaṁ sahata rūpa ētsā taṇhā etta upajamānāvat vacinna. ēkē taṇhāva tiya. dæn dvēśayaṭa taṇhāva tiyenavāda kiyalā praśnayak. dvēśaya piyayi. tanihā vennē ēka taṇhā kivvē ēka taṇhā kiyannē āsāva kiyalā ekak varaganna
참으로 사랑스러운(piya) 성질이 있고 달콤한(madhura) 성질이 있습니다. 네, 가는 것은 그 때문입니다. 사랑스러운 성질과 달콤한 성질입니다. 달콤함에서 kāma가 생기고, 사랑스러움에서 dosa가 생깁니다. 누군가에게 욕을 하며 지내는 이는 그 뒤로도 욕하지 않고는 못 배깁니다. 좋아서입니다. 욕하는 것이 사랑스럽습니다. 성내고 화내는 것이 사랑스럽습니다. 사랑스럽기에 욕합니다. 욕이 사랑스럽지 않다면 욕하지 않습니다. 달콤하기에 죽습니다. 'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati', 거기에 taṇhā가 있습니다. 이제 dosa에 taṇhā가 있느냐는 물음입니다. dosa는 사랑스럽습니다. taṇhā를 그저 '욕망'이라고 하는 것은 잘못 잡은 것입니다.
taṇhāva vennē satta sattābhinandanaya seyaættinan kāma taṇhā bava taṇhā bava taṇhā mē sasara upadinna hēta yaṭek velā upadinnē sauudura væḍa karalā mokak karalā saññā koṭa tattarā ov satta tara ē tæna abhinandanaya viśēṣayen nandanaya kaḷā satuṭa tiya. ē monavada? kāma taṇhā, bhava taṇhā, vibhava taṇhā oya kapuṭu vena tænaki.
taṇhā란 'tatra tatrābhinandinī'이고 'seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā'입니다. 이 saṃsāra에 태어나는 원인이 됩니다. 'tatra tatra', 그 자리 그 자리에서 'abhinandana', 특히 즐거워하는 것, 기쁨이 있습니다. 그것들이 무엇입니까? kāma taṇhā, bhava taṇhā, vibhava taṇhā입니다.
taṇhāva dvēśayen dævi dævī katā karannē ēkat taṇhāvak. taṇhāva kiyana eka bhava mūlayak. āsāva kiyana eka kāmayak. kāmayayi taṇhāvayi kiyannē dekak. dæn ada taṇhānat dvēśaya taṇhāva nǣha kiyana ekaṭa ælīma taṇhāva kiyalā ara. gæṭīma dvēśaya kiyalā gannē. ælīma vitarak nemeyi. gæṭīmaṭa tiyena āsāvak taṇhāvak. taṇhāya jāyatī sōkō taṇhāya jāyatī bayaṁ. sōkaya bayaṭa æhiṭa vennē ēkayi. avasā vitaraknē. ælīma vitarakna. ælīmaṭayi gæṭīmaṭayi dekaṭama
dosa로 타오르며 말하는 것, 그것도 taṇhā입니다. taṇhā는 bhava의 뿌리이고, 욕망은 kāma입니다. kāma와 taṇhā는 서로 다른 둘입니다. 그런데 오늘날에는 'dosa에는 taṇhā가 없다'며 붙음은 taṇhā, 부딪힘은 dosa라고 받아들입니다. 붙음만이 아니라 부딪힘에 대한 바람도 taṇhā입니다. 'taṇhāya jāyatī soko, taṇhāya jāyatī bhayaṃ', 슬픔과 두려움이 생기는 까닭이 그것입니다. 욕망만도, 붙음만도 아닙니다.
ælīma vitarakna. ælīmaṭayi gæṭīmaṭayi dekaṭama yannē taṇhāva nisā. taṇhāva kāma mūlayak nemeyi bhava mūlayak. bhavama mūlaya kiyana bhavayaṭa hētu venavā. avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi bhavama mūla taṇhā kiyalā caitasikayak tiyenavā. lōbha kiyalā caitasikayak tiyenavā. dvēśa kiyalā caitasikayak tiyenavā. lōbha kiyannē ælīm caitasikaya dvēśa kiyannē gæṭīm caitasika. taṇhā kiyana ekaṭa vædicca nisā tamayi ē dekenma yannē. dukaṭa hētuva samtvayen pēnna anna ēkayi hētu. dukaṭa hētuva tr̥ṣṇāva næha disaya kiyalā pennanna bæri venavā. penuvē nættē yin taṇhā kiyannē bhava mūlayak bhava mūla kiyana eka venayi. dæn ada ēka ēka tamayi kiyannē artha varadda gattahama ada api amāru væḍenavā kiyalā. taṇhāva kiyannē lōbhayak kiyalā gattot ehema væḍē vinā.
붙음과 부딪힘 둘 다로 가는 것은 taṇhā 때문입니다. taṇhā는 kāma의 뿌리가 아니라 bhava의 뿌리입니다. bhava의 뿌리란 bhava의 원인이 된다는 뜻입니다. avijjā와 taṇhā가 bhava의 뿌리입니다. taṇhā라는 cetasika가 있고, lobha라는 cetasika가 있고, dosa라는 cetasika가 있습니다. lobha는 붙음의 cetasika, dosa는 부딪힘의 cetasika입니다. taṇhā에 빠졌기에 그 둘로 가는 것입니다. 괴로움의 원인이 그래서 보입니다. 괴로움의 원인이 taṇhā가 아니라 dosa라고는 보여 줄 수 없게 됩니다. taṇhā는 bhava의 뿌리이고, 그것은 다른 것입니다. 오늘날 뜻을 그르치면 일이 어려워진다는 게 바로 이것입니다. taṇhā를 lobha로 받아들이면 일이 망가집니다.
lōbhaya kiyannē lōbha caitya venat. dvēśaya kiyannē dvēśayayi. lōbhaya hindāt dvēśaya hināt taṇhā sambandha venavā. anna hā vena hindayi taṇhā vennē. anna vacanaya arthaya gatta nam oya pælenna yannē. mona tana dahavē mona taṇhā dvēśaya kiyana tæna tana hāvecca kenā bæna bænama innavā. dævi dævīma innavā. ēkaṭa kæmatiyi. itin ælīma kiyana eka vitara katāva hariyannē næ. ælīma lōbhaya gæṭīma dvēśaya kiyalā ganna puḷa. taṇhā kiyannē lōbha dvēśa dekaṭama tiyena kæmætta. kæmættenmayi ēva ætuḷu karannē. taṇhāva kakulova siyalu duk ivarayi. gæṭennet næennē næ. ælīmaṭa tiyena taṇhāvak ivarayi gæṭa tiyena taṇhāvak tiyarayi.
lobha는 lobha cetasika로 따로 있고, dosa는 dosa입니다. lobha 때문에도 dosa 때문에도 taṇhā가 이어집니다. 말뜻을 그렇게 잡으면 풀립니다. dosa에서 taṇhā가 생긴 사람은 줄곧 욕하며 지내고 타오르며 지냅니다. 그것을 좋아합니다. 그러니 붙음만으로는 이야기가 맞지 않습니다. 붙음은 lobha, 부딪힘은 dosa로 볼 수 있고, taṇhā는 lobha와 dosa 둘 다에 있는 바람입니다. 바라서 그것들을 들여옵니다. taṇhā가 다하면 모든 괴로움이 끝납니다. 부딪히지도 붙지도 않습니다. 붙음에 대한 taṇhā도 끝나고 부딪힘에 대한 taṇhā도 끝납니다.
asaṁña satyaya rūpāvatarada avasārada? ēka rūpāvayi. asaṁñgna satyayē tibennē a kaya tiyenavā. jīvita rūpayen pavatinavā. karma śaktiya vitarayi pradhāna. citta śaktiya næti. rūpaya æti nisāma ēka divæsaṭa ē rūpaya dakinna puḷuvan.
asaññasatta는 rūpāvacara입니까, arūpāvacara입니까? rūpāvacara입니다. asaññasatta에는 몸이 있습니다. jīvita rūpa로 이어집니다. karma의 힘만이 주이고 citta의 힘은 없습니다. rūpa가 있으므로 dibbacakkhu로 그 rūpa를 볼 수 있습니다.
asaṁca satyaya ipadicca eka nam kohomada innē kivvahama sasara idiyavvema inna hari deyak æha. satara vidiyavven innē pætamila hari in̆dagena hari. gaman kirīmayi gaman kirīma næha. gaman karana iradiāu hitak tiyenna ōnē. meha hiṭapu iriyāven ara mehe hiṭapu iriyāva itin mehe hiṭiyapu iriyavva hitak nætuva innavā nam kaya tibbā hæṭiyaṭa tiyeena tænaka ī badiyaganna ekkō in̆dagena hiṭagena in̆dīmat boma aka hiṭagena idīmat hæmalen hiten vīriyak di kenek hiṭagena innē. eham iriyav dekak pradhāna nidāgatta iriyavvayi, in̆dagatta iriyavvayi kiyana deka tamayi asaṁca satyaya uppattiyadī kaya pihiṭena ākāraya ēka rūpayak. jīvita rūpaya kiyana rūpayen pavatinavā. karma hattiyan pahaḷa karana jīvita rūpaya karma rūpayak kaya hædenavā. kaya pavatinnē karma balaya citta balaya inna
asaññasatta에 태어난 이는 어떻게 지내느냐 묻는다면, 네 iriyāpatha 가운데 하나로 지냅니다. 누운 채로나 앉은 채로입니다. 걷기는 없습니다. 걸으려면 그 자세를 이끄는 마음이 있어야 합니다. 여기서 지니던 자세로, 마음 없이 지낸다면 몸이 놓인 대로 눕거나 앉은 채로 있습니다. 서 있기도 어렵습니다. 서 있으려면 늘 마음으로 viriya를 써야 합니다. 그래서 누운 자세와 앉은 자세 둘이, asaññasatta로 태어날 때 몸이 자리 잡는 모양입니다. 그것은 rūpa입니다. jīvita rūpa로 이어집니다. karma의 힘이 일으키는 jīvita rūpa, karma rūpa로 몸이 생기고, 몸은 karma의 힘으로 이어지며 citta의 힘은 없습니다.
etakoṭa aya mona vidiṭa ēka tava ditā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka sāmānya ka dakinna bæhæ. ādihasakaṭa tamayi ē śarīra svabhāvaya tiyena ākāraya dakinna puḷuvan. samahara vel velāvaṭa buddhagnat gnānayaṭa dakinna puḷuvan anit ayaṭa dakinna bæri vennat puḷuvan. ē taram siyum. mokada karma jaka kaya kiyana eka siv vunē. citta jāyakaṭat ævidilā usuda kalāpayangē enna læbuṇā tamayi kaya balavat
그것은 보통 눈으로는 볼 수 없습니다. dibbacakkhu로만 그 몸이 있는 모습을 볼 수 있습니다. 어떤 때는 Buddha의 ñāṇa로만 보이고 다른 이들은 보지 못할 수도 있습니다. 그만큼 미세합니다. karma로 생긴 몸은 미세하고, citta로 생긴 것과 utu로 생긴 kalāpa들이 더해져야 몸이 굳세어집니다.
vennē. riya kāya dæn brahmaya tiyannē tja kāya karma kāyayi citta kayayi upada kāyagin tunama sambandha velā. ē hædicca eka tamayi tija kāya vennē. ēka dakinna puḷuvan citta balayen ganī وسلم bava. karmajakaya atisiyuna. ēka pēnnē næhæ. ēka buddhagnānayaṭa gōcarā. paravacatagnānaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
arūpāvacara kiyannē karma kaya ēv ēka arūpāvacaṭa enakoṭa manō manō kaya manō meya kayayi manō kayayi dekak. manō kaya kiyannē mala pihiṭana kaya ēka karma jaya. lōka sammatiya nam arūpayayi. rūpa vaśayen pēnnē næ. rūparūpa ven kaḷē lōkaya nisā. budurajāṇan vahansē nemeyi. lōkayā ētā ē kālē venakoṭa mē rūpayi mē arūpayi kiyalā ven karenna sammata pihiṭa vagē. budurajāṇan vahansē lōka sampatayen dharma dēśanā karanakoṭa ē vagē dharma dēśanā kaḷā. budurajāṇan vahansē rūpayen tuora, vēdanāven tuorava, saṁgnāven tuḷa, saṁkhāraya tuḷa viññāṇayaka gamanak hō in̆dīmak hō væḍīmak hō cutiyakva notiya. ehenam viññāṇayak harikara hinna bæhæ kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karalā tiyenavā. ehenam ē rūpaya mokakda kiyana ekayi praśnē tiyennē. anidassanaṁ apaṭi dhammāyatana pariyāpanna rūpaṁ dakinnat bæhæ. sparśa karannat bæhæ. ēka dharmāyatanaṭayi æyi anna ē rūpaya tiyenavā eta. ēka manōsaṭahana sarava gōcara
arūpāvacara는 karma의 몸입니다. arūpāvacara에 오면 mano kāya, 곧 마음의 몸이 있습니다. mano kāya란 마음이 자리 잡는 몸으로 karma에서 생긴 것입니다. 세상의 약속으로는 arūpa, 곧 rūpa로 보이지 않는다는 것입니다. rūpa와 arūpa로 나눈 것은 세상이지 부처님이 아닙니다. 세상이 그때 '이것은 rūpa, 이것은 arūpa'라고 약속을 세웠고, 부처님은 세상의 약속으로 dharma를 설하실 때 그렇게 설하셨습니다. 부처님은 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra를 떠나 viññāṇa가 오가거나 머물거나 자라거나 죽는 일은 없다고, viññāṇa를 따로 떼어 낼 수 없다고 설하셨습니다. 그렇다면 그 rūpa는 무엇이냐가 물음입니다. 'anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ rūpaṃ', 볼 수도 닿을 수도 없는, dhammāyatana에 드는 rūpa입니다. 그 rūpa가 거기 있습니다. 그것은 마음의 자국이고, 마음의 영역(manogocara)입니다.
anna ēka sarava gōcara. dæn api hitamu api hīnayak dakinavā. api hīnen dakinna api mē ahapuvā vagē poḷovak dakinavā. irahasak dakinavā. gasyal dakinavā. manō rūpada api æhuvot ehema satara mahābhūtayangen haṭagatta rūpayak nam kohe deka. kohe kiyannē mē mahapada api hīnen dækka lōkaya hīna lōke eka ekkenā hīna lōkē dakinavā. okkoma hīna dakinavā. dakinakoṭa api dækka hīna lōkē mama dækka hīhena lōkē tava kinavaṭa pennanna tiyennē ahavatina kiyalā. lōkē koyi pætteda oba dækka hīna lōkē kiyana ma kohē kiyannē ēka magē manasaya kiyanna. anna manō rūpaya etakoṭa manō rūpaya mokin araganna
그것이 마음의 영역입니다. 우리가 꿈을 꾼다고 합시다. 꿈에서 우리는 여기처럼 땅을 보고, 해를 보고, 나무들을 봅니다. mano rūpa입니다. 네 mahābhūta에서 생긴 rūpa라면 어디에 있습니까? 우리가 꿈에서 본 세상, 꿈 세상은 어디 있습니까? 저마다 꿈 세상을 봅니다. 모두 꿈을 꿉니다. 내가 본 꿈 세상을 남에게 '저기 있다'고 보여 줄 수 있습니까? 당신이 본 꿈 세상이 세상의 어느 쪽에 있냐고 물으면 '내 마음에'라고 할 수밖에 없습니다. 그것이 mano rūpa입니다. 그러면 mano rūpa는 무엇에서 취합니까?
manō lōkē tiyena darśanaya tamayi api dakinnē. manō lōkayen tamayi bhautika lōkē hædennē. manō lōkayē saṁgnāvaṭa anukūlava tamayi bauddha lōkē nitpādanaya vennē. edā pērakāva eka pēraka ævanavā. mīṭa isselalā kalpaya apē manō lōkē tiyenavā pēragahaya pērakāpa væṭiya pēragahayē hæḍaluvat manasē tiyenavā. dæn manasa kriyātmaka velā tamayi deveni katāvaṭa mehe hadannē. mē manō blok eka tamayi mehe nævata hadānnē. itin meha pēragahak hædenavā jena ekak hædenavā. eham giya kalpayada pēragahak tibunam mē kalpayat pērena. giya kalpē jambōla kāla nisā jambala gahē hæḍuva apē manasē tiyenavā. api ēkaṭa rahasayi api nirmāṇaya kiyalā blok ekak hadāgannam mē darav vema blok ekak. ēka tamayi metī jabōdha karannē. hæma gahakma hædennē ehemayi. apē manasē pihiṭapu eka tamayi dravya bavaṭa parivartanaya karannē. ē nisā manō rūpayak ennē. manō rūpaya dravya rūpayak bavaṭa manasenmayi hadannē.
우리가 보는 것은 마음 세상에 있는 모습입니다. 마음 세상에서 물질 세상이 만들어집니다. 마음 세상의 saññā에 따라 물질 세상이 생겨납니다. 구아바를 예로 들면, 지난 kappa부터 우리 마음 세상에 구아바 나무, 구아바 열매, 그 나무의 모양이 마음에 있습니다. 이제 마음이 작동하여 그것을 여기 다시 만듭니다. 이 마음의 틀을 여기서 다시 만드는 것입니다. 그래서 여기 구아바 나무가 생기고 잠부 나무가 생깁니다. 지난 kappa에 구아바 나무가 있었기에 이번 kappa에도 구아바가 있고, 지난 kappa에 잠부를 먹었기에 잠부 나무 모양이 우리 마음에 있습니다. 우리가 틀을 하나 만들어 그것으로 물건을 찍어 내듯, 모든 나무가 그렇게 생깁니다. 우리 마음에 자리 잡은 것이 물질로 바뀝니다. 그래서 mano rūpa가 오고, 마음이 mano rūpa를 물질 rūpa로 만듭니다.
manasenma hadāgatta mulāva ēka tamayi mē lōkē hæṭiyē. ē nisā ana anādimat saṁsāraya paṭan kalpa kālāntarayak tissē āpu manō saṭahan apiṭa manasaṭa gatta æhe. nāma koccan hæsīrelā dirilā næhæ. ehenam ēvā matu velā tamayi mē hæṭē dōnæginnē. edā tibiccayā mē dæn hitanakoṭa hita anukūlava dæn pahaḷa venavā. na edā tiyena lōkē vagēmayi dæn hada tiyena lōkaya hadanna hētuva ekak ēkayi.
마음으로 만들어 낸 미혹입니다. 그것이 이 세상의 모습입니다. 그래서 처음 없는 saṃsāra에서 kappa와 kappa를 지나 이어져 온 마음의 자국들이 우리 마음에 있습니다. 아무리 떠돌아도 삭아 없어지지 않았습니다. 그것들이 떠올라 이렇게 만들어집니다. 그때 있던 것이, 지금 생각하면 마음에 맞게 지금 나타납니다. 그때 있던 세상처럼 지금 세상이 만들어지는 까닭이 그것입니다.
ē arūpayē tiyennē arūpayē rūpa nǣ kivvanā. mahābhūta rūpayi nættē. manō rūpa tiyenavā.
arūpa에는 rūpa가 없다고 했지요. 없는 것은 mahābhūta rūpa이고, mano rūpa는 있습니다.
manō lōkaya æruvak næ. manō lōkē takkolan tiyenavā. manō kaks kolan ēkat etanṭa yanna puḷuvan. kiyalā vipāka vaśayen tibinā ēka ē pan̆duluvak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ēvā dravya bavaṭa pat kaḷā sūtrama dravya bavaṭa ēvā karmaca citta dekenma haṭagattē ē. ē vagēma utu rūpat ekkalā ævaya sampandhayi. ja rūpa tiyenavā. rūpāvacara lōkē tja kāya tiyenavā. ēka kāya dja kāya kiyana deka tamayi mūlika vaśayen tiyennē. ēka kāya kiyana eka tamayi karma rūpaya kiyannē. ēkē sūtramayi. ēka lōkambana arūpayi.
네, 그것들을 물질로 만들었습니다. 미세한 물질로, karma와 citta 둘로 생긴 것입니다. 또 utu rūpa와도 이어져 있습니다. rūpāvacara 세상에는 미세한 몸이 있고, 기본이 되는 몸이 둘입니다. 그 가운데 하나가 karma rūpa로, 아주 미세하여 세상의 기준으로는 arūpa입니다.
budupiyāṇan vahansēṭa ēkak tiyenavā. dæn apattaya ē karma devalan tamayi ov ē kiyannē otana ekapāraṭa mē vanat labanna puḷuvanda? puḷuvan. labanna ehemayi. etanin giyāṭa passē karma śaktiya kriyāvaliya deveni piyavara ārambha venavā. dæn karma śaktiyaka kriyāvaliyak misak otana hiten karana ekak nema. añña śaktiya ipadīmada hētu vena karma śaktiya ēken gevilā gevilā ivara venavā. hæbæyi ogala īḷan̆ga karma śaktiya ævidilā tiyennē. ēka mehiṭapu rūpāvacara hari næ mē kāma lōkē hiṭapu mē kriyāvaliyaka vidiyaha tamayi īḷan̆gaṭa ædilā tiyennē. ēkē ē vipāka śaktiya īḷan̆gaṭa æn̆dalā enavā. āvahama mē cattiyen āyuṣayan upattiyaṭa hitu venavā. kāma uppattiyaṭa manāgē dharmaya vipādanaya karanavā.
부처님께는 그것이 보입니다. 그러면 거기서 단번에 그것을 얻을 수 있습니까? 있습니다. 그렇게 얻습니다. 거기서 간 뒤 karma 힘의 과정의 두 번째 걸음이 시작됩니다. 이제 karma 힘의 과정일 뿐 거기서 마음으로 하는 것이 아닙니다. 원인이 된 karma의 힘은 그로써 닳고 닳아 다합니다. 그런데 그 너머에 다음 karma의 힘이 끌려와 있습니다. rūpāvacara든 kāma 세상이든 거기 있던 과정의 방식대로 다음 것이 끌려와 있습니다. 그 vipāka의 힘이 다음으로 끌려옵니다. 오면 그 힘으로 태어남의 원인이 됩니다. kāma 태어남에 mana의 dharma를 내어 줍니다.
mana kiyannē talayak. nāma talayak. eka mē kiyannē nāma dharma. ēkē manō viñagnāṇayak pahaḷa karanavā. etakoṭa hitak venavā. dæn hita kiyannē anādiya paṭan ena ekak nemeyi. hētuphalayak. ē hētu phalaya pāva danna næti samahara ayanādiya paṭan nokæḍenna citta dhārāvak galā enavā kiyalā aṭuvā liyanavā. itin apiṭa ēkaṭa giyot ehema api ātma dr̥ṣṭiya væṭenavā vagē værenavā yamkisi væradi ākalpaya.
mana란 하나의 층입니다. nāma의 층, 곧 nāma dharma입니다. 거기서 mano viññāṇa를 일으키고, 그러면 마음이 됩니다. 마음은 처음 없는 때부터 이어져 오는 것이 아니라 인과입니다. 그 인과를 모르는 어떤 이들은 처음 없는 때부터 끊기지 않는 마음의 흐름이 흘러온다고 aṭṭhakathā에 씁니다. 그것을 따르면 attā diṭṭhi에 빠지듯 그릇된 견해에 빠집니다.
hæmatænama hētuphala ærenna. anādiya paṭan vainnē monavat lōke. anādiya paṭan inna hētuphala paramparāvaku hētuvanara phalaya phalayaṭa hētu ē raṭāva ayinnē. ē daham æti vunā etana etanama bidenavā. ehema misak pavatina ekakvat næhæ. æti vunā nam bidunā. āya hētu tiyeena nisāmayi æti vennē. ē nisā ætivena nisāma tamayi bidennē. vidiyaṭa hētu tiyennē nisā tamayi æti vennē. yam davasaka avidyāva vaṭanā idura kara hētu ivarayi. dæn paḷavena haṭaganna vidihak okkoma ivarayi. ilā tiyennē hētuphala paramparāvak maetat satvaya pudgalayek nemeyi. satvaya pudgalayek kiyana saṁgnāva tibanahama tamayi ahannē īṭa passē eyāṭa mokada vennē eyā hitaṭa mokada vennē kiyalā.
어디서나 인과뿐입니다. 처음 없는 때부터 있는 것은 세상에 아무것도 없습니다. 처음 없는 때부터 있는 것은 인과의 이어짐, 원인이 결과가 되고 결과가 원인이 되는 그 무늬뿐입니다. 그 dharma들은 생겨난 그 자리에서 무너집니다. 머무는 것은 하나도 없습니다. 생겨났으면 무너졌습니다. 원인이 있기에 생기고, 생기기에 무너집니다. 원인이 있어서 생기는 것이니, avijjā가 다하는 날 원인은 끝나고 다시 생겨날 길이 모두 끝납니다. 있는 것은 인과의 이어짐일 뿐 존재(satta)나 사람(puggala)이 아닙니다. 존재, 사람이라는 saññā가 있을 때 '그 뒤에 그에게, 그 마음에 무엇이 일어나느냐'고 묻습니다.
etakoṭa hētuphala paramparāva mohotakin aragena mohotakin micana ekak vena deyak nǣhæ kiyalā dænagattā nam ahannē næhæ. ē hitaṭa mokada vunē kiyalā. ē hiṭa pirinivan pāpuvahama hitaṭa mokada vennē kiyalā ahanavā. hētuphala palanpalāvot vahagen iena nisā ikimānavā ēgi ekak tiyenavā kiyana dr̥ṣṭiyaṭa væṭanavā.
인과의 이어짐이 찰나에 생겨 찰나에 사라지는 것일 뿐 다른 무엇이 아니라는 것을 안다면 '그 마음에 무엇이 일어났느냐'고 묻지 않습니다. 그 마음이 parinibbāna에 들면 어떻게 되냐고 묻는 것은 인과의 이어짐을 가리고 있기 때문이며, 그래서 무언가가 있다는 diṭṭhi에 빠집니다.
svāmīn vahansa dæn dhyāna dharmaya oyaṭa ivarana ara āyuta ov ē āyuta saṁgnāva ivara venakoṭa ara dhyāna śaktiya ivarayi. ivarayi ēka nisā tamayi etanin ov ēka tamayi ayitakin tēnnē. etakoṭa hæma śaktiyakma prabhaguṇa karapu śaktiyak. etakoṭa mē ahambayen haṭaganna ekak nemeyi. praguṇa karapu nisāma śaktiyaṭa sīmāvak tiyenavā. mokada praguṇa kaḷē yam næti deyak praguṇa karalā æti karana. śaktiya pera tibunē næhæ. yam davasaka yam saṁskārayak valā praguṇā. praguṇa karagatta śaktiyaṭa yam kālayak himida ē kālēdī ēka gevenavā. ē hæma śaktiyakma praguṇa karapu ekak nisā. ē hæma śaktiyakma gevenavā. praguṇa karapu kālayaṭa sīmā kālaya ēkaṭa pavatvalā tiyenavā. śaktiya pavatina eccarayi. śaktiya tiyena ekak tamayi ēka nirmāṇaya karannē.
스님, jhāna dharma가 그 āyu가 다하면… 네. 그 āyu saññā가 다할 때 jhāna의 힘도 다합니까? 다합니다. 그래서 거기서… 네, 그것이 보이는 것입니다. 모든 힘은 길러 낸 힘입니다. 우연히 생기는 것이 아닙니다. 길렀기에 힘에는 한계가 있습니다. 기른다는 것은 없던 것을 길러 생기게 하는 것이기 때문입니다. 그 힘은 전에는 없었습니다. 어느 날 어떤 saṅkhāra로 길러졌습니다. 길러 얻은 힘에는 정해진 기간이 있고 그동안에 닳아 갑니다. 모든 힘은 기른 것이므로 모든 힘은 닳아 갑니다. 기른 기간만큼 그 힘이 머무는 기간이 정해집니다. 힘이 있는 만큼만 이어지고, 힘이 있는 것이 그것을 만들어 냅니다.
ē ananta śaktiya praguṇa karapuvā. oya bhavayē tiyenavā. ivara karanna bæ. avadaha karmak saya karanakoṭa anna ē velāvēdī praguṇa kirīmē śaktiya ivarayi. praguṇa kirīmē śaktiya ivara nam ara āhāra tr̥ṣṇāva ivarayi. tr̥ṣṇāva tamayi mē æ dannē hæmadē. taṇhāva nævati gē hatana vaḍuvā hoyāgena særi særuva vaḍuvā oba dækkā kiyalā kivvē yannē ēkayi. tr̥ṣṇāva næta vaḍuvā næha nam gē hædila mē væḍapila okkoma ivarayi. hētuphala nan ayaya ivarayi. hētuphala væḍapilamada ivarayi. sabbiya kivvē ēkayi.
그 끝없는 힘을 기른 것들이 그 bhava에 있어 다 쓸 수 없습니다. avijjā와 karma가 다할 때, 그때 기르는 힘이 끝납니다. 기르는 힘이 끝나면 그 āhāra를 찾는 taṇhā도 끝납니다. taṇhā가 이 모든 것을 끌어당깁니다. 집 짓는 목수를 찾아 헤매다 '목수여, 너를 보았다(gahakāraka diṭṭhosi)'고 하신 것이 바로 그것입니다. taṇhā가 없으면 목수가 없고, 그러면 집 짓는 이 일이 모두 끝납니다. 인과의 일이 끝나고, 인과의 작업 자체가 끝납니다. 'sabba'라 하신 것이 그것입니다.
ēkōkāra satimōkāra paṁcōkāra ov dæn ēka vōkāra bhavaya kiyana eka tamayi ara kivvē asaṁ sattaya kiyannē. ōkāra kiyannē ō kiyannē a dæn oya vidyā vīma prayavannē ōkārayik midu karana arthaya ōka yamkisi væḍapilak kriyātmaka karīmak ætda ēka tamayi ōka vennē. ē kriyātmaka kirīma karana nisā vakāra tiyenavā. hatarak kriyātmaka kirīma kaḷot patukāra tiyenavā. etakoṭa a saṁkhāra viññāṇa etakoṭa ēka tamayi ara arūpa lōkaya rūpa kiyana vacanaya arūpa lōka sammatayen arūpa ē rūpat nāma dharmayak. mokada nāma saṭahanak misa vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana ēvāyinma ēka aramuṇu karagena ēvaṭama gōcara ina maṭṭama vitā satara mahābhūta etanaṭa ē nisā ēkaṭa kiyanavā satukāraya hataravīma kara.
ekavokāra, catuvokāra, pañcavokāra라는 것이 있지요. 네, ekavokāra bhava라는 것이 앞서 말한 asaññasatta입니다. 'vokāra'란 어떤 작업을 작동시키는 것, 그것이 'vokāra'입니다. 작동시키는 것이 있기에 'vokāra'가 있습니다. 넷을 작동시키면 catuvokāra입니다. 그것이 arūpa 세상입니다. 세상의 약속으로 arūpa라 하지만 그 rūpa도 nāma dharma입니다. nāma의 자국일 뿐, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa로 그것을 대상으로 삼고 그것들의 영역인 수준일 뿐, 네 mahābhūta는 거기 없습니다. 그래서 그것을 catuvokāra, 넷이 작동한다고 합니다.
paṁcōkāra kiyana ekē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyalā okkoma tiyenavā. rūpāvacara ba anna etandanna kāmāva rūpāvacara bramma valaṭa enakoṭa ēgollanṭat tiyenavā ara paṁca upakāraya rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa arūpāvē caturōkāraya asaṁña satyayaṭa kiyannē rūpa vitarayi. vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa etana nā. ēka ōkayi.
pañcavokāra에는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 모두 있습니다. rūpāvacara brahma는요? kāmāvacara와 rūpāvacara brahma에 오면 그들에게도 pañcavokāra, 곧 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 있습니다. arūpa에는 catuvokāra가 있고, asaññasatta에는 rūpa만 있습니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 거기 없습니다. 그것이 그것입니다.
mē vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa velā dæn vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana tuḷa hinnē. a kāma lōkayē kāma ætulat rūpa lōkayē pudgalayan saman̆ga tiyena sambandhayak. oya dekama ayin karapunāma eyāṭa kæmætta tiyennē hitanna vitarayi. tava kenek eka sambandha velā katā karanna kæmættak. rūpāvacara brahmayengē tiyenavā sitavat vattava ekin nikan sambandha venna ōna karanna ōnē. anna ēka tamayi rūpāvacara kiyannē. hituvili vitarat maṭṭamaṭa enakoṭa ēket ādīna dækalā ēkat nisaruva kiyalā ēkat yaṭapat karalā dānavā.
이 vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 kāma 세상의 kāma, 그리고 rūpa 세상의 사람들과의 이어짐입니다. 그 둘을 빼 버리면 그에게 남는 바람은 생각하는 것뿐입니다. 다른 이와 이어져 이야기하고 싶은 바람이지요. rūpāvacara brahma에게는 그저 생각으로 이어지고 싶은 것이 있습니다. 그것이 rūpāvacara입니다. 생각만 남는 수준에 오면 거기서도 ādīnava를 보고, 그것도 알맹이 없다며 눌러 버립니다.
etakoṭa rūpayan eka sambandhayak næhæ. ākāra sambandhayakna ākāra tiyennē rūpavada ākāra sambandhayen ivara vunāma rūpaka tiyena væḍapila ivara vunahama. etanin rūpakena væḍapilak næhæ. rūpalā væḍa piḷilak karanna sǣhena vehesak ganna ōnē oba nodæna tiyennē. rūpa niṣpādanaya kare niṣpādanaya karapu rūpa badāgā. anna ākāśāna viññānācāyatayaṭa yanakoṭa tamayi rūpa badāgena hiṭapu ekē vehesatē. catura dhyānaya tamayi ekak bavaṭa ēkīya rūpayak sakas karagena isalā tiyena vihasa koccarada kiyalā pennē. ēken nidahas velā diṭada passē arūpa arūpāvacara saṁgnā væḍanaṭa passē tamayi. rūpāvacara nikanma nidahasē pahaḷa velā tibiccā nemeyi. manasin naganalada mahā utsāhayaka, vīriyaka pratiphalayak vaśayen tamayi api jarāgena in̆dilā tiyennē kiyalā tiyennē.
그러면 rūpa와의 이어짐은 없고 모양(ākāra)의 이어짐만 있습니다. 모양은 rūpa에 있습니까? 모양과의 이어짐이 끝나면, rūpa로 하던 일이 끝나면, 거기서는 rūpa의 일이 없습니다. rūpa로 일을 하려면 꽤 큰 수고를 해야 한다는 것을 당신은 모르고 있습니다. rūpa를 만들어 내고, 만든 rūpa를 끌어안습니다. ākāsānañcāyatana, viññāṇañcāyatana로 갈 때에야 rūpa를 끌어안고 있던 수고를 압니다. 네 번째 jhāna가 하나의 rūpa를 짜서 지니는 수고가 얼마인지 보여 줍니다. 거기서 벗어나 arūpāvacara saññā를 닦은 뒤에야 압니다. rūpāvacara는 저절로 나타나 있던 것이 아니라, 마음으로 일으킨 큰 애씀, viriya의 결과로 우리가 지니고 있었다는 것을요.
ēka dækaṭa passē ēka dækena krama dekak tiyenavā. ēkak tamayi trilakṣaṇaya dækalā yana kramaya bin̆dagena yana kramaya. anitmaya tamayi ē vaya tiyena avæ dækalā væḍēnam hon̆dayi. namut mē karadara hindā æsuru karalā væḍak næhæ. anna ehema hæn̆gīmak ganna narakayi kiyanavā nēda æsuru karanna bæhæ mē ādīnavala nisā. anna ehema nigamanayak karanavā. dæn sattaram mālayak ekkenek tamayi tiyā innakoṭa eyāṭa horu vena hindā karadarayi mēka tiyāganna kiyalā mēka tiyāganna epa oharagi hindā palā mahā karadarayak budiyā gannat næhæ. ehema tiyenavā. hæbæyi rattaram vala vaṭinākama hiten gihinnē. yaṁ kenek kōkaṭa ura gālā balalā mēka pittara gilā hiṭan gihilā tīraṇaya karanavā. kattarak nemeyi. ehenam oya kohari dālā tiya geca genicca eyā eyāṭa praśnayak næha. rinat eka nætna
그것을 본 뒤 그것을 보는 방법이 두 가지 있습니다. 하나는 tilakkhaṇa를 보고 깨뜨려 가는 방법입니다. 다른 하나는 허물을 보고 '좋긴 하지만 이 성가심 때문에 가까이할 것이 없다, 이 ādīnava 때문에 가까이할 수 없다'고 결론짓는 것입니다. 금 목걸이를 지닌 사람이 도둑 때문에 성가셔서 '이것을 지니지 말자, 큰 골칫거리라 잠도 못 잔다'고 할 수 있습니다. 그래도 금의 값어치는 마음에서 떠나지 않습니다. 어떤 이는 시금석에 문질러 보고 '이것은 금이 아니다'라고 판정합니다. 그러면 어디에 던져 두든 그에게는 문제가 없습니다.
menna mē dennagē nidahas vīma menna mehema dekak. āryayangē nidahas vīma ura galē urālā balalā mēka hattarak nemeyi kiyalā janagæna kara dæmmā. anya angē nidahas vennē. ura kalē ura gālā balalā hattaran nemeyi kiya gattē næhæ. hæbæyi ēka æsuru karanna giyāma mē bāhira tiyena karadara dækalā ē nisā ēka beheyi kiyalā ayin karē. bāhira kara koccarayi kiyalā avidyāva r̥ṣ velā næ ara ura gahalā balanaka aniccayi dukkhayi anātmaya kiyalā ura gālā balanakan ara kiyana avidyāva tr̥ṣṇāva duru venavā. ēka tamayi anyayangeyi śāsanayē tiyennē venasama śāsanika athærīma yathābhōdhaya læbilā athara venavā. nævata ḷan̆ga vunat ēka allaganna hētu. anik aya ēkē tiyena ætula athæralā hitan amaṭa karalā innē ēvā. ēka vaṭinākama gihinna næ. ōkayi tiyennē lōkayak tiyennē nicca sæpatma dr̥ṣṭiya æralā itin ē nisāma tamayi ē karadara innē.
이 두 사람의 벗어남이 이렇게 다릅니다. ariya의 벗어남은 시금석에 문질러 보고 '이것은 금이 아니다'라고 알고 버린 것입니다. 다른 이들의 벗어남은 시금석에 문질러 금이 아니라고 알아본 것이 아니라, 지니려니 밖에서 오는 성가심을 보고 귀찮다며 치운 것입니다. 밖의 성가심이 얼마든 avijjā와 taṇhā는 없어지지 않았습니다. 시금석에 문질러 anicca, dukkha, anattā로 볼 때 그 avijjā와 taṇhā가 없어집니다. 바로 그것이 다른 이들과 sāsana의 차이입니다. sāsana의 내려놓음은 있는 그대로의 앎을 얻어 내려놓는 것이어서, 다시 가까이 와도 붙잡을 까닭이 없습니다. 다른 이들은 그 안에 있는 것을 놓고 억지로 누르고 있을 뿐, 그 값어치는 떠나지 않습니다. 세상에는 nicca, sukha의 diṭṭhi가 남아 있기에 그런 성가심이 있습니다.
bhava saṁgnā vibhavaya saṁgna bhavayak bhavaya kiyana mē vīma gæna kiyana arthaya vīmak tiyenavā tavaduraṭak vīmak tiyenavā kiyalā nigamanaya kiḷot ē vīmat vala sæpa sampat nam api mokak hari karaganna ōnē kiyalā ehema nigamanayak karana bhavayak nǣha kiyalā dænagattahama ehenam monavā karapu hāmuka dæn minissu hun̆gā duraṭa enna mē væradi værada nokara innē tamāgē nidahasaya labana āśvādayak anapanavāgena hari hira karagena innavā. ōvā æsuru karanna giyahama tibennē duk dækalā.
bhava saññā, vibhava saññā는요? bhava란 '있음'에 대한 뜻입니다. 있음이 있고 앞으로도 있음이 있다고 결론지으면, 그 있음에서 즐거움을 얻으려면 무언가를 해야 한다는 결론을 냅니다. bhava가 없다고 알면 '그럼 무엇을 하든…' 합니다. 지금 사람들이 상당히 이 잘못을 저지르지 않고 지내는 것은, 제 자유가 주는 맛을 억눌러 가두고 있기 때문입니다. 그것들을 가까이하면 괴로움이 있다는 것을 보았기 때문입니다.
matu vanāgatayēdī vinita siddha vennē duk dækalā ahalā yam kenekuṭa ehema bhavayak næha kiyalā ha nigamanaya karanat venavā. ē viśvāsayak æti vunot vena muḷu an̆dulā viśvāsaya ehenam itin koccara haturuvahama monavā kivva hāma gini sæṭa sampat dekagena innē. pavka apāyak tiyennē praśnayak næhæ. anna ehema nigamanayak karagannā. bhavaya nǣ kiyalā tērum gatta kāma ohuṭa æti venavā viśēṣa praṇāvak. mokada mona vatarayak taman nē bukti inna puḷuvan sæpa vinna puḷuvan. baya venna deyak nē apāyakut nē vipākayakut nǣ. anna vibhava taṇhāya vaṭak næ
앞날에 괴로움이 일어난다고 듣고서입니다. 그런데 누군가 그런 bhava가 없다고 결론짓기도 합니다. 그런 믿음이 생기면, 무슨 말을 하든 즐거움을 누리며 지냅니다. 죄도 apāya도 문제없다고 결론짓습니다. bhava가 없다고 이해하면 그에게 특별한 의욕이 생깁니다. 무엇이든 제 마음대로 누리고 즐길 수 있고, 두려울 것도 apāya도 vipāka도 없으니까요. 그것이 vibhava taṇhā입니다.
alavala ama tiyenavānē ma svabhāvaya oya tiyenavā. dæn apiṭa mē kālaya kiyalā kavuru hari gahana tamangēmayaṭa hē a nōṭayak æti anna æti
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
venavā. anna ēka tamayi ov æti vennē. dæn ōka tamayi kiyannē sampūrṇa dr̥ṣṭiya mul velā yōjiya kerennē kiyalā.
그것이 생기는 것입니다. 바로 그것이, diṭṭhi가 온전히 뿌리가 되어 일이 벌어진다는 말입니다.
dæn api oya dekama hitamukō allapu vitara ḷamayāt apē ḷamayāgē vayasa tamayi dennama pirami ḷamayi dennē. oya dennāṭa daruva aham venna enna innakoṭa oya dennaṭama tibuṇā mē ekama davasē balēsu dāvak hadā dennāma eka davasa ekē spirita kālaṭa ekka tiyā. dæn ekē kāla ekē særēma ḷamayi denna hamba vuṇē. dæn itin ara novas laṁ kana ḷamayi denna ga venama kāpa vitara dālā ara ammalā uda okkoma karalā mayinora gaham ganak dana balagē ati nobarayak dānavā marayak dahalā dānavā tama hæbæyi dæ velā hari kāṭa hari mas ven væradi num̆bara deka væradilā gæhuvāna dæn upākā daruvagē dennama eka vāgē nema dækku ara ammalā dennaṭa gædda aruva māruko hæbæyi ammalā denna dannē næhæ lōkeṭama rahaganna aras dannet næhæs væradilā vædi tēda
이렇게 생각해 봅시다. 이웃집 아이와 우리 아이가 같은 나이입니다. 두 엄마가 아이를 낳을 때가 되어 같은 날 같은 병원에 갔고, 같은 때 두 아이가 태어났습니다. 갓난아이 둘을 따로 두고 번호표를 붙여 둡니다. 그런데 어쩌다 누군가 번호 둘을 잘못 붙였습니다. 두 아이가 비슷해 보이니 바뀌었습니다. 그런데 두 엄마는 세상이 끝날 때까지 모릅니다. 번호가 잘못 붙은 것도 모릅니다.
dæn ōmayi dennavā genahalā gevalaṭa hadāgena magē putā magē putā kiyalā denna mēka hadāgena allapu gitara meyā magē putā. meyāgē putā innē ællapu vitara. dæn allapu putāṭa leḍa hædunat, una gæhunat, ada paya gannat utē parisāvarayaṭa oyāla nam yanna epā. dæn kārayak æla geval deka paralahanam hon̆da ela una ōkaṭa pæduva tana talayi o tērennē. dæn kāra mē kiyannē? tamangē kasu kan daruva bava dannē næhæ. dæn mēkak tiyavin dr̥ṣṭiyak nēda magē putā kiyalā. menna mēka tamayi budurajāṇan vahansē dr̥ṣṭi sparśaya kivē. avidyāven tr̥ṣṇāven bæhægannē menna mē milā mulā dr̥ṣṭiyen. oya dr̥ṣṭiyen bæhægatta sīla tamayi apē mē lōkē satva pudgala davva kiyalā api mē saṁgnā sakas ven tiyennē. ættaṭaka nemeyi.
이제 둘이 아이를 집으로 데려와 '내 아들, 내 아들' 하며 키웁니다. 이웃집 아이를 '내 아들'이라 하고, 제 아들은 이웃집에 있습니다. 이웃집 아들이 아프고 넘어져도 남의 일입니다. 이것이 무엇을 말합니까? 제 배로 낳은 아이인 줄 모릅니다. 이것이 '내 아들'이라는 diṭṭhi가 아닙니까? 바로 이것을 부처님이 diṭṭhi phassa라고 하셨습니다. avijjā와 taṇhā로 이 미혹의 diṭṭhi에 빠집니다. 그 diṭṭhi에 빠진 탓에 우리 세상에 존재, 사람, 물건이라는 saññā가 짜여 있는 것이지, 실제로 그런 것이 아닙니다.
mamaya magē kiyannā vū dr̥ṣṭiyakaṭa bæn̆dilā næti deyak æti karagena api hitā innavā. ē bæn̆diccakama nisā api ē anuva dr̥. ē dr̥ttiyen labana sparśayayi api labannē. sūtra sparśaya kivva onna ōkaṭa ættakaṭa nema. menna yam davasaka dænagattā nam mē haṭagatta deyak vipariṇāmayaṭa pat velā dænena dharmatāvaya mē siyallama poduyi. magē kiyalā mēka maṭa hæṭi pavatina ekak nemeyi. ehenam mē pavatinnē næti magē novana dēkaṭa magē ātmayayi kiyalā ganna sūtra næti deyak. mēda mamayi magēyi kiyalā kiyannē allagena innē. anna satyaya dækkā. dækkaṭa passē dr̥ṣṭi valā. dr̥ṣṭi ināṭa passē magē ekat eka anit ekat ekayi. ē kiyannē dr̥ṣṭa sparśayayi næ. anna salāyatana patyā passō salāyatana hæduvē dr̥ṣṭiya niyatana āyatana æsa kana nemeyi āyatana kiyannē. ada æsa kana divanāsaya śarīraya mana kalāyatanaya kiyalā kivva nisā buduhāmuduruvot budu velā næha kiyannē paṭicca samuppādaya tōranna.
'나', '내 것'이라는 diṭṭhi에 묶여 없는 것을 있게 만들어 생각하며 지냅니다. 그 묶임 때문에 우리는 diṭṭhi에서 오는 phassa를 얻습니다. diṭṭhi phassa라 한 것이 그것이지 사실 그대로가 아닙니다. 어느 날 '생겨난 것은 변해 가는 dharma의 성질이며 이 모두는 함께 쓰는 것이다, 내 것이라고 나에게 머무는 것이 아니다'라고 안다면, 머물지 않는 것, 내 것이 아닌 것을 '나의 attā'라 할 까닭이 없음을 압니다. '이것이 나, 내 것'이라며 붙잡고 있었던 것입니다. 진실을 보았고, 본 뒤에 diṭṭhi가 떨어집니다. diṭṭhi가 떨어지면 내 것이나 남의 것이나 같습니다. 곧 diṭṭhi phassa가 없습니다. 'saḷāyatana paccayā phasso', saḷāyatana를 만든 것은 diṭṭhi입니다. 눈과 귀가 āyatana인 것이 아닙니다. 오늘날 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 saḷāyatana라 하기에, paṭiccasamuppāda를 풀이하면 부처님도 부처가 되지 못했다는 셈이 됩니다.
anna ēkayi. em æsa kana diva nāsīraya kūḍuva. dæn mēka dænaganna ebbak prakak. balanna lassana pelā tiyenavā. mē śunya grāma namaduva æsa śunya grāṇayak hittama atvitarayi. ē vagē mē æsaṭa dāna dē anuva tamayi. āyatanayak bavaṭa pat vennē. æta kāma sahagatak dæmmo ætulaṭa gattot æsa kāmayaṭa āyatanayak vuṇā. ekatu karana tæna anna ekatu karana tæna. ekatu karana tæna hētuven āyatanayak kiyalā han̆dun dæn ēkayi kivē mē sthānayē yamkisi geyak haḍalā tibuṇanam mēkē pasu vaidya væḍapilak karagena giyānam mēka pasu vaidya āyatanaya ēka ara gihillā ilā mēkē bæṁku væḍapilak karā. grāmī bæṁkuvak hæralā dāna bæṁku āyatanaya kiyalā. mēka ē ekamayi.
그것이 그것입니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸은 우리(kūḍuva)입니다. 이것을 알면 아름답게 드러납니다. 'suñño gāmo', 눈은 빈 마을이어서 담과 문뿐입니다. 그처럼 이 눈에 무엇을 넣느냐에 따라 āyatana가 됩니다. 눈에 kāma가 섞인 것을 넣으면 눈은 kāma의 āyatana가 됩니다. 모으는 곳이군요. 네, 모으는 곳입니다. 모으는 곳이기에 āyatana라 부릅니다. 이 자리에 집을 지어 가축 치료 일을 하면 가축 치료 기관(āyatana)이 되고, 그것을 걷어 내고 마을 은행을 열면 은행 기관이라 합니다. 이것도 똑같습니다.
menna mē vagē æsa āyatanayak vennē ēka hitana væḍa piḷipiḷivela tiyennē. āyatanaya kivvē æhæṭa nemeyi. æhæ kūḍuvak vitarayi. ōka dannavā apē ādī pæranna ōna. mē śarīra kūḍuva kiyalā vacanaya bhāvitā karanna. oya æsayi, tanayi divayi nāsayayi śarīrayayi kiyana mē okkomalā mēkaṭa kūḍuvak kivvā. oya pūḍuvak kivvē apē ādī pæranna dænagena hiṭiyā niyama dahama mārgaya. ehenam mēvā āyatana nemeyi mēvā kūḍuva kiyā dænagena hiṭiyā. dænagil mēka āyatana karanna epā mēka kūḍuvak vitarak karanna. uru hæluvaṭa passē āyatanayak vitara. anna parāyataya nirōdhayi. mokakda parāyataya nirōdha vunē? nāma rūpa nirōdha venavā. nāma rūpa nirōdha viññāṇa nirōdhayi. viññā nirutuunē saṁkhāra nirōdhayi. dæn mē eka vacanayakavat arthaya daham arthaya nemeyi æti gannē.
이처럼 눈이 āyatana가 되는 것은 그것으로 생각하는 일의 차례에 달렸습니다. āyatana는 눈을 말하는 것이 아닙니다. 눈은 우리일 뿐입니다. 우리 옛 어른들은 이것을 알았기에 '몸 우리'라는 말을 썼습니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸 모두를 우리라 했습니다. 옛 어른들이 참된 dharma의 길을 알았기 때문입니다. 이것들은 āyatana가 아니라 우리라는 것을 알았고, '이것을 āyatana로 만들지 말고 우리로만 두라'고 했습니다. 무언가를 넣은 뒤에야 āyatana가 됩니다. 그것이 saḷāyatana nirodha입니다. 무엇이 nirodha되었습니까? nāmarūpa가 nirodha되고, viññāṇa가 nirodha되고, viññāṇa가 nirodha되니 saṅkhāra가 nirodha됩니다. 그런데 이제 단 한 낱말에서도 dharma의 뜻을 잡지 못합니다.
avidyāva kiyannē arandhiya paṭan aran ena ekak nemeyi. ē ē hita pahaḷa venna ē kiyalā nægena saṁ kiyannē avidyā praṣṇāvangī haṭaganna ekatuva. avidyāva yam tænaka nætnam saṁ vivarayi. saṁsārayi kiyalā hitā innē nityayi sayi ātmayi kiyalā dr̥ṣṭiya. ētā kāla apiṭa saṁsārayak tiyenavā. sārayak tiya nisā saṁkhāra karannē kāravadana karannē. anna saṁkhāra venna. avidyāva nisāma tamayi mē saṁkīnaya sārayi kiyalā aragena sāra karagannē. ehenam avidyāvē nigamanaya mokakda dr̥ṣṭiya emulāva magē novana deyak, mamayi kiyalā ganna næti deyak. magē ātmayayi kiyalā sudusu næti deyak. mamaya magē magē ātmaya kiyalā ganna menna mēkayi dr̥tiytiya. menna mē dr̥ṣṭiyen bæhægatta oya dr̥ṣṭa sparśaya tamayi api duk viva. anna sparśa vennē.
avijjā는 처음 없는 때부터 이어져 오는 것이 아닙니다. 마음이 일어날 때마다 일어나는 것입니다. 'saṃ'이란 avijjā와 taṇhā로 생기는 모임입니다. avijjā가 없는 곳에서는 'saṃ'이 풀려 버립니다. saṃsāra라 여기는 것은 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi입니다. 그래서 우리에게 saṃsāra가 있습니다. 알맹이(sāra)가 있다고 여기기에 saṅkhāra를 짓습니다. 그것이 saṅkhāra가 되는 것입니다. avijjā 때문에 이 모임을 알맹이라고 잡아 알맹이로 만드는 것입니다. 그렇다면 avijjā의 결론은 무엇입니까? diṭṭhi, 곧 미혹입니다. 내 것이 아닌 것, '나'라 할 수 없는 것, '나의 attā'라 하기에 맞지 않는 것을 '나, 내 것, 나의 attā'로 잡는 것, 이것이 diṭṭhi입니다. 이 diṭṭhi에 빠진 diṭṭhi phassa로 우리는 괴로움을 겪습니다. 그것이 phassa가 되는 것입니다.
viññāṇaya hadaganna mokakda? apiṭa tiyenavā ña kiyannē dænīma. vidyāgnaya viśēṣagna gna vacanaya pin dænīma kiyana eka vidāna mē dænīma kiyana eka dænīmē nyāyatayak tana n āna venavā. gnāna venavā. vikr̥tiya vikr̥tiyak dænagatta dænīmaṭa gōcara vena dē vikr̥tiyak ættak nemeyi. satva pudgala dravya vastu vaśayen gatta ātma dr̥ṣṭiyen gatta boruvak nam. api tiyennē ēkē bæn̆dunot ehema gnāna novana deyak vikr̥tiyak gnānaya kiyalā gattā. gnāna nyāya dænīm nyāya vikr̥tiya deyak æti sē gattā. tērena deyak namatiya. anna viññāṇa valā vividhākāra dæna ov vividhākāra vū vikr̥ti dænīma. vikr̥tiya. vikr̥tiyaṭa patna dænīma. vikr̥tiyaṭa patvennē dr̥ṣṭiya nikayi. dr̥ṣṭiya tamayi mama magē magē ātmaya.
viññāṇa는 무엇으로 이루어집니까? 'ñā'란 앎입니다. vidyāñña, viśeṣajña의 'jña'처럼 앎을 말합니다. 앎의 이치가 ñāṇa가 됩니다. 'vi'는 뒤틀림입니다. 뒤틀림을 안 앎, 앎에 잡히는 것이 뒤틀림이지 참이 아닙니다. 존재, 사람, 물건으로 잡은 것은 attā diṭṭhi로 잡은 거짓입니다. 우리가 거기에 묶이면 ñāṇa가 아닌 것, 뒤틀림을 ñāṇa로 잡게 됩니다. 뒤틀린 것을 있는 듯 잡았습니다. 그것이 viññāṇa입니다. 갖가지 앎이군요. 네, 갖가지로 뒤틀린 앎, 뒤틀림에 빠진 앎입니다. 뒤틀리는 것은 diṭṭhi 때문입니다. diṭṭhi란 '나, 내 것, 나의 attā'입니다.
mēkē dr̥ṣṭiya. mē dr̥ṣṭiyen gattahama tamayi anna viññāṇa hædennē. dæn budurajāṇan vahansēṭa dr̥ṣṭiyen gattē ekak næti. viññāṇa nirōdhayi. penīma tiyenavā penīmaṭa nemeyi viññāṇa kivvē. æhīma tiyenavā. æhīmaṭa nemeyi viññāṇa kiyannē. viññāṇa kiyannē mē pēna dē rūpayak hæṭiyaṭa ganna. maṭa rūpa pēnavā. maṭa śabda æhenavā.
이것이 diṭṭhi입니다. 이 diṭṭhi로 잡을 때 viññāṇa가 생깁니다. 부처님은 diṭṭhi로 잡은 것이 하나도 없으니 viññāṇa nirodha입니다. 봄은 있지만 봄을 viññāṇa라 한 것이 아닙니다. 들음은 있지만 들음을 viññāṇa라 하지 않습니다. viññāṇa란 보이는 것을 rūpa로 잡아 '나에게 rūpa가 보인다, 나에게 소리가 들린다' 하는 것입니다.
api gannavā vacanaya dæn ammā kivvā. æhuṇāda? æhuṇā mokakda kivvē? ammā kiyanavā æhuṇada? ēvā tiyenavā. api ahanavā. hon̆dayi ayannayi almānyayi māyannayi oyāṭa eka særē æhunada næhænē supāraka ævillā tiyennē. ayana saddaya æhenakoṭa a saddaya kanē tibuṇā nam ehema almāyana saddayet ē kalalāma tibuṇa nam māyana saddayat ēkalama āvānam sadda tunama ekaṭa pætuillā āvā nam ehema kanaṭa ēka hæri. oyā ammā kiyalā ahanava ahanna puḷuvan. oyanada ahannē ayanna kiyā almāyana hiṭa sattaya kalin ivara. almāyana kiyalā māyanakaṭa almāna saddaya tavayi māyāna kiyalā venna māyana saddaya tavayi āva giya āvā giya avakvat hædunada ehenam api ayana sabdayak æhuvā almāyana sabdayak æhavā māyana saddayak æhuva malā kanen ammā kiyalā æhuvada
우리는 낱말을 잡습니다. 누가 '엄마(ammā)'라고 했다면, 들렸습니까? 들렸다, 무엇이라 했느냐, '엄마'라고 들렸느냐 합니다. 그런 것이 있지요. 그러면 묻습니다. 좋습니다, 'a' 소리와 받침 'm' 소리와 'mā' 소리가 한꺼번에 들렸습니까? 아니지요, 따로따로 왔습니다. 'a' 소리가 들릴 때 그 소리가 귀에 그대로 남아 있고, 받침 'm' 소리도 그때 남아 있고, 'mā' 소리도 그때 왔다면, 세 소리가 한꺼번에 겹쳐 왔다면 귀에 뭉개져 들렸을 것입니다. 그래야 '엄마'라고 들었다고 할 수 있습니다. 그런데 'a' 소리는 받침 'm' 전에 끝났고, 'm' 소리는 'mā' 전에 끝났습니다. 오고 가고, 오고 갔습니다. 함께 있었습니까? 그렇다면 우리는 'a' 소리를 듣고 'm' 소리를 듣고 'mā' 소리를 들었을 뿐인데, 귀로 '엄마'라고 들었습니까?
kanen ammā kiyalā hitennē ammā kiyalā hitanna nigamana ekaṭa vennē ayana saddaya āvā giyā. dæn atīta vecca ekak almāyana saddaya āvā giyā. ēkat atītayi. atīta saddaya dæn tiyenavada mē kannaṭa vartamānaya vitarayi yā. māyana saddaya āvavā diā. dæn sadda tuḷama atītiya. api dænka dæmma mana skāra karalā ayana śabdaya mænagattā. īṭa passē āyana sabdaya kiyalā tava saṁgnāvaka mænagattā. itin albana saddaya īṭa māyana sabdaya bænagattā. mæḷa hitam manin kisikāra karalā atītayaṭa giya ekak næti ekak æti karalā ammā kiyalā kivvā dæn kivvā kiyanna
귀로 '엄마'라고 여겨지는 것은 결론을 내기 때문입니다. 'a' 소리는 왔다가 가서 이제 지나간 것입니다. 받침 'm' 소리도 왔다가 갔고, 그것도 지나갔습니다. 지나간 소리가 지금 있습니까? 귀에는 지금 것만 있습니다. 'mā' 소리도 왔다가 갔습니다. 이제 세 소리 모두 지나갔습니다. 우리는 마음으로 saṅkhāra를 지어 'a' 소리를 가늠했고, 다음 소리를 saññā로 가늠했고, 그 다음 소리를 가늠했습니다. 마음으로 가늠하여 짓고, 지나가 없어진 것을 있게 만들어 '엄마'라고 했다고 말합니다.
kisirak kara nirmāṇaya karana sakas karaganna hari ē daṁvælē puruken puruka amuṇa amula pipasaraṭa yavanakoṭa apiṭa daṁ velā pēnnē puruka amuṇa pasæluvot danvalā pēnnē. dæn api īṭa api daṁ hædilā api dan væḍalak hædivada kurut æma api danvalak hadalā næhæ. danvalak hædilā tiyenavā guru kama passa luvahamayi hædi danvela. menna mē vagē apē atītaya manasen atītayuha puruk æmilā hin hædicca eka purukaya puru æmilā tiyena ākārayak api dakannē. dakinna api nigamanayak karanavā mama dæn mehema mēkat gæk. anna apē dr̥ṣṭiya. menna mēka tamayi pennuvē.
지어 만들어 짜 맞춥니다. 사슬의 고리를 하나하나 꿰어 이으면 사슬로 보입니다. 우리가 사슬을 만든 것입니까? 우리가 사슬을 만든 것이 아니라 고리를 이으니 사슬이 된 것입니다. 이처럼 우리의 지나간 것들을 마음으로 고리처럼 이어 붙여 만든 것, 고리가 이어진 모양을 우리는 봅니다. 보고서 '나는 지금 이렇다'고 결론짓습니다. 그것이 우리의 diṭṭhi입니다. 바로 이것을 보여 주신 것입니다.
diṭtēva diṭṭha mattā dækīma kiyannē dækīma mātrayayi. dækīma dækīmak pamaṇayi kiyalā ṭa hadāgannā. anna mulāva gattā. sutēva suta mattā æhīma æhīmak pamanayi kiyalā artha dinna paṭan gattā. mokakda pin æsīma kiyannē æsīma mātrayayi. æsīma mātrayakin monavada ahanna puḷuvanda eka paḍiyakva sabda mātrayakin paḍiyak hæriya hæki. tæna. daśana mātrayakin rūpayak dækka hæ. tæn. ehenam api ma æhen rūpa dakinavā kanin śabdana dakinavā nætta menna mulāva menna mēka tamayi baṁcanayen dakinnē. udēv gnānaya dakinna haṭagattā bin̆dunā haṭagattā bin̆dalā ekakvat pavatina mātayak kiyalā valā næhæ. udavviya dakinna bandhaya dakinavā. biricca kiyavānē mē api mē aragannē ætta kiyalā. baṁkānaya pahaḷa vennē. udav gnānayayi baṁgānayayi kiyannē ōka baṁka baṁka kiyaṭa baṁgānaya pahala vennē næhæ. okkoma gevenavā gevenavā kiyaṭa baṁgnānaya pahala vennē næhæ. baṁgānaya
'diṭṭhe diṭṭhamattaṃ', 봄은 봄일 뿐이라는 것을 거꾸로 만들어 미혹을 잡았습니다. 'sute sutamattaṃ', 들음은 들음일 뿐이라는 뜻을 풀기 시작했습니다. 들음일 뿐이란 무엇입니까? 들음의 한 조각으로 무엇을 들을 수 있습니까? 한 마디라도? 소리 한 조각으로 낱말 하나를 알아들을 수 없습니다. 봄 한 조각으로 rūpa를 볼 수 없습니다. 그런데 우리는 눈으로 rūpa를 보고 귀로 소리를 듣는다고 합니다. 바로 이것이 미혹입니다. 이것을 bhaṅga ñāṇa로 봅니다. udayabbaya ñāṇa로 보면 생기고 무너지고, 생기고 무너지며, 머무는 조각은 하나도 없습니다. udayabbaya를 보면 무너짐을 봅니다. 무너진 것을 우리가 참이라 잡는구나 하고 bhaṅga ñāṇa가 일어납니다. '무너진다, 무너진다' 한다고 bhaṅga ñāṇa가 일어나는 것이 아니고, '모두 닳는다, 닳는다' 한다고 일어나는 것도 아닙니다.
baṁgnānaya pahala vennē næhæ. baṁgānaya vidyāvak. poḍiyaga gnānaya vidyāva haṭagattā dinavā haṭagattā danna kiyalā āmā tiyana ahuṇā kiya ana saddaya ævuṇā diā. almāyana saddaya æhuṇā diā ivarayi. māyana saddaya vana mokakda haṭagattā vena vināsan haṭagattā vena vināsa mēka neme akuruma īṭa passē baṇadha vunē mokak itin giya bandha vecca ekak tiyena ekakda næ api ammā kiyalā æhuvak kivvē mokada giyaeka amuṇa atītayaṭa giyē mata madaka saṭahanak amuṇagena mē dæn mehema kivvā kiyalā kiyanna mulāvanē api tiyennē. menna mēka dakinavoṭat nam baṁ gacchā kiyalā. dæn oya gnānaya pahaḷa vunāṭa passē dæn eyāṭa viññāṇa nǣhē.
bhaṅga ñāṇa는 vijjā입니다. ñāṇa는 vijjā입니다. 생겨나 무너진다는 것, 'a' 소리가 들렸다 갔고, 받침 'm' 소리가 들렸다 가서 끝났고, 'mā' 소리도 생겨나 사라졌습니다. 그 뒤에 이어 붙은 것은 무엇입니까? 이어 붙은 것이 정말 있는 것입니까? 없습니다. 우리가 '엄마'라고 들었다고 하는 것은 지나간 것을 마음의 자국으로 이어 '지금 이렇게 말했다'고 하는 것이니 미혹입니다. 이것을 보면 bhaṅga ñāṇa라고 합니다. 이 ñāṇa가 일어난 뒤에는 그에게 viññāṇa가 없습니다.
lōka sampataya katā karana eka tiyenavā. viññāṇaya bæn̆dilā næha. anna buddhiyen inna eka api viññāṇa tiyenavā. bhaya gnānaya ov dæn bhāya gnānaya vennē mē næti ekak æti karalā allagena api mē mē lōkayaṭa ælī ælī gæṭi gæṭī dan̆galanna monavā allaganna monavada hamba vunē allaganna monavada mē lōkē mona rūpayada śabdayada gandha rasa sparśamē okkoma geviccā piḷiban̆da mataka saṭahan nisā. dæn æti deyak nemeyi
세상의 약속으로 말하는 것은 있습니다. 그러나 viññāṇa에 묶이지 않습니다. 지혜로 지내는 것과 우리가 viññāṇa를 지닌 것은 다릅니다. bhaya ñāṇa는요? 네, bhaya ñāṇa는, 없는 것을 있게 만들어 붙잡고 이 세상에 붙고 부딪히며 버둥거렸는데 붙잡아서 무엇을 얻었는가, 이 세상에 붙잡을 것이 무엇인가, rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba 이 모두가 지나간 것들에 대한 기억의 자국 때문이지 지금 있는 것이 아님을 보는 것입니다.
kot tērena maṇak pahaḷa mǣ balanavā. tāva tava koṭasak tiyenavā. ov tara tāva īṭa haren iya dæn balanna myā da ov anna anna ēka tamayi ē goḍāk tamayi ēka goḍak eka særē balanna bæhæ. ēka mohotaṭakadī mohotaṭa giya ekayi. ē vagē lakṣa gālā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi mohot kōṭiyak aragattat ēka tattvarayak yannē næ. mohot kōṭiyak tuḷa balana mātra kōk aragena ganna. ganna mātr̥ atītayaṭa giyā. mohotaka atīta hatara saṭahana ǣn̆dalā aragena mē giya kiyana saṭahana api gattā. ehenam api giya dæk nemeyi. nirmāṇaya kara gatta gayak api ē vaśaya dæk. ēkaṭa ādhāra vuṇa ara rūpa kalāpayanga pihilā tiyenavā. ē mātr̥taya haṭa gatta gat eka atītayaṭa giyā. atītayaṭa giya madaka saṭahanen æn̆dagattā api nirmāṇaya karagattā manasen giyā. mēka ē vagē api kivvē ēkayi. itin ōka dækkē nætnam api innē viññāṇaya. apiṭa gnānayak.
그래서 찰나 억 개를 모아도 그것은 하나의 바뀜이 되지 않습니다. 찰나 억 개 가운데 보는 조각 하나를 잡아도, 잡은 조각은 이미 지나가 버렸습니다. 찰나마다 지나간 자국들을 이어 붙여 '걸어간다'는 자국을 우리가 잡았습니다. 그러니 우리는 걸음을 본 것이 아니라 만들어 낸 걸음을 본 것입니다. 거기에 도움이 된 rūpa kalāpa들이 있습니다. 그 조각이 생겨 지나갔고, 지나간 마음의 자국으로 우리는 그려 내어 마음으로 걸음을 만들었습니다. 그래서 그렇게 말한 것입니다. 이것을 보지 못하면 우리는 viññāṇa에 머물고, 보면 ñāṇa가 있습니다.
dænīmē nyāya dækkanna. api dakinavā ōka misak vena ekak nemeyi dænīma aya ēka gnāna ehenam cakkhu gnāna pahaḷa venavā. æhen haṭaganna rūpaya hæṭi dayak gannavā. sōta gnāna pahaḷa venavā. saddaya kiyana eka hædicca hari dækka rahatan vahansē rahatan vahansē dakinnē cakkhu gnāna hæbæyi gnānayen dakinakoṭa viññāṇa svabhāvaya pera bhavayen mē hadāgatta kæṭa gahagatta kiyalā tērennē tama ē nisā etandi gatina boruvak æta sē pēnavā. ehenam gnānayen dækalama ēkat dækē.
앎의 이치를 보아, 우리가 보는 것이 그것일 뿐 다른 것이 아님을 아는 것이 ñāṇa입니다. 그러면 cakkhu ñāṇa가 일어나 눈으로 생기는 rūpa의 모습을 압니다. sota ñāṇa가 일어나 소리라는 것이 만들어진 것임을 봅니다. arahant이 보는 것은 cakkhu ñāṇa입니다. 그런데 ñāṇa로 볼 때, viññāṇa의 성질이 지난 bhava에서 만들어 짜 맞춘 것임을 압니다. 그래서 거기서 거짓이 있는 것처럼 보입니다. ñāṇa로 보면서 그것도 보는 것입니다.
danna nāmayaṭa bayi kiyalā ov nāmayaṭa tiyannē uppāda risi babandha avasthā tuna budurajāṇan vahansē dæn samā samājayaṭa ennē nēda manisa mama dannē nāmayak ē nāmaya karanna næga ara kalin bhāvanādī vipatti maṭa kiyanna vagē dayanna kan metalā ila anna ēkayi kiyanna. etakoṭa mokada ara ov
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē eka vacanaya eka kiyanna dæn eka vacana ganna bæhæ. satparayak kapara eka vacana.
이 낱말 하나를 말하려 해도, 이제 낱말 하나를 잡을 수가 없습니다. 한 낱말도요.
mātrayak mātrayak pāsā hæn̆gīmak tibuṇā nam dænīmak tibuṇam mē vēdanā saṁgnā kiyannē caitasika. caitasika kiyannē mohotakin vidalā yana ekak neha hitat ekka bidenavā. hitat ekka haṭagena hiṭa gatta aramuṇa aragena hiṭa mænasenavā. ēka caitsikayangē svabhāvaya. vēdanā kiyannē caitayak. saṁgnā kiyannē caitayak. api dænīma kiyannē oya caitasikaya nemeyi. dænīma apramāṇayaka mataka saṭahanak aragena ēkaṭayi api mē vēdanā kiyanna purudu velā tiyennē. hæn̆dinīm apramāṇayaka atīta mataka saṭahana mē saṁgnā kiyanna purudu velā tiyennē ēkaṭa api kiyana eka nemeyi vēdanā saṁgnā kiyana ekē yatarthaya vēdanāt mātrayayi saṁgnāt mātrayayi. mātrayakin ættam dakinna bæha. ehenam atītayaṭa giya mātrayan gæṭagatāgena hadāgatta nirmāṇaya kara gatta manō lōkayak tamayi api mē dænīma hæn̆dinna ada mē bhāvitā karanna. ehenam ōka dækkaṭa passē gnānaya pahaḷa vuṇā. dæn gnānaya pahaḷa vecca kenāṭa viññāṇaya næha.
조각마다 느낌이, 앎이 있었다면 — vedanā와 saññā는 cetasika입니다. cetasika는 한 찰나에 겪고 가는 것이어서 마음과 함께 무너집니다. 마음과 함께 생겨 붙잡은 대상을 지닌 채 사라집니다. 그것이 cetasika의 성질입니다. vedanā도 cetasika이고 saññā도 cetasika입니다. 우리가 '앎'이라 하는 것은 그 cetasika가 아닙니다. 수없이 많은 앎의 기억 자국을 모아 그것을 vedanā라 부르는 데 익숙해졌고, 수없이 많은 알아봄의 지난 기억 자국을 saññā라 부르는 데 익숙해졌습니다. vedanā와 saññā의 참모습은 vedanā도 한 조각, saññā도 한 조각일 뿐입니다. 조각 하나로는 참을 볼 수 없습니다. 그렇다면 지나간 조각들을 엮어 만든 마음 세상을 우리는 오늘 앎과 알아봄이라 쓰고 있습니다. 그것을 보면 ñāṇa가 일어나고, ñāṇa가 일어난 이에게는 viññāṇa가 없습니다.
raṭāva dakinavā. hæbæyi raṭāva mē boruva bava dakinavā. boruva bava dækena huva ravaṭanna bæ. boruva bava dækinē næhanam boruvaṭa rævaṭenavā æti kiyalā. anna viññāṇa venna ehema viññāṇaya nirōdha kaḷē saṁkhāraya nirōdha venna ōna. saṁkhāraya vinaddha kāya saṁkhāra vacaya saṁkhāra manō saṁkhāraya saṁkhāra araganna puḷuvan vainnē oya māyāvaṭa rævaṭilā. lassana nætumak. hari lassana nætuma. hon̆da lassana sinduve saṁkhārakaṭa gattā. avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi nisā ekaṭa karalā hadāgatta ekak tiyenavā saṁkhārayak. ēkaṭayi saṁkhāra kivvē. oya saṁkhāraya avidyāva duru kara nǣhæ. nirōdha venavā. dæn avidyātya vaśēṣa virāga nirōdhā saṁkhāra nirōdha saṁkhāra næ. kāra kāra tiyenavā. saṁkhiri venavā. avidyā praśāsa kiyana ekama etana næhæ. ēkayi saṁkhāra næha. kāyakāra tiyenavā, vajayakāra tiyenavā, manōkāra tiyenavā kāraya hita valaṭa kriyā siddha tiyenavā. kriyā siddhiya kriyā sit valaṭa mōlakamak nǣ. gnānayen dækkaṭa passē mulāva ivarayi. saṁkhāra ivara vuṇā. saṁkhāra
무늬는 봅니다. 그런데 그 무늬가 거짓임을 봅니다. 거짓임을 보는 이는 속일 수 없습니다. 거짓임을 보지 못하면 거짓에 속아 '있다'고 합니다. 그것이 viññāṇa입니다. viññāṇa를 nirodha하려면 saṅkhāra가 nirodha되어야 합니다. kāya saṅkhāra, vacī saṅkhāra, mano saṅkhāra — saṅkhāra를 짓는 것은 그 māyā에 속아서입니다. 아름다운 춤, 아주 아름다운 춤, 좋은 노래를 saṅkhāra로 잡았습니다. avijjā와 taṇhā 때문에 한데 모아 만든 것, 그것이 saṅkhāra입니다. 그 saṅkhāra는 avijjā를 없애면 nirodha됩니다. 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho' — saṅkhāra는 없고 'kāra'만 있습니다. avijjā와 taṇhā라는 'saṃ'이 거기 없기에 saṅkhāra가 없습니다. kāya kāra, vacī kāra, mano kāra는 있습니다. 'kāra'란 마음의 작용(kiriya)입니다. kiriya citta에는 미혹이 없습니다. ñāṇa로 본 뒤에는 미혹이 끝나고 saṅkhāra가 끝났습니다.
passē mulāva ivarayi. saṁkhāra ivara vuṇā. saṁkhāra evaru vunahama saṁkhāra nisā haṭagannē mulāvak æti deyak hæṭiyaṭa pēna boruvak dænīmak hæṭiyaṭa viññāṇayak næhæ dæn etana penīma tiyenavā. penīma an̆dunā gannavā. hæbæyi mē boruven haṭagatta māyāvak mē pēnnē kiyalā dakinavā. mē rūpaya kiyannē māyāvak. ēka dækalā ira. dækanam gnānayen dækkā. gnānaya pahalanā nam mulā pahalayi gnānaya āvē. viññāṇaya hita nirōdhayi. hit nirōdha nǣ. viññāṇa nirōdhayi. viññāṇaya kiyannē hita kiyalā gattaṭa passē api an̆dunagannē næti væḍenavā citta manō viññāṇa itin api kiyanavā mē okkoma ekayi kiyalā. ē ekama dænīma tuḷa ektarā dr̥ṣṭiyakin boruvakaṭa rævaṭalā innavā. api araganna ōnē ē rævaṭilā kiyana boruva dænagena boruva boruva hæṭiyaṭa dænagena ē boru bava tērum gattahama anna viññāṇa kiyana satvayak bæn̆dilā næhæ.
saṅkhāra가 끝나면, saṅkhāra 때문에 생기는 미혹, 있는 것처럼 보이는 거짓을 앎으로 잡는 viññāṇa가 없습니다. 이제 거기에 봄은 있고, 보이는 것을 알아봅니다. 그런데 이 거짓에서 생긴 māyā가 보인다는 것을 봅니다. 이 rūpa는 māyā임을 보고 끝납니다. 보았다면 ñāṇa로 본 것입니다. ñāṇa가 일어나면 미혹은 물러가고 ñāṇa가 옵니다. 마음이 nirodha된 것이 아니라 viññāṇa가 nirodha된 것입니다. viññāṇa를 마음으로 받아들이면 알아보지 못하게 됩니다. citta, mano, viññāṇa — 우리는 이 모두가 하나라고 합니다. 그 같은 앎 안에서 어떤 diṭṭhi로 거짓에 속아 지냅니다. 우리가 알아야 할 것은 그 속임의 거짓을 알아 거짓을 거짓으로 아는 것이며, 그 거짓임을 깨달으면 viññāṇa라는 존재가 묶이지 않습니다.
dæn gini pellā karakōnakoṭa kini valak tiyenavada kiyalā ahanavā. ohu kiyanavā. ætta vaśayenma ginivalak oyāda etona tiyapi gannavada? nǣ nǣ mama ē pēna hæṭi misak. oya gini penila karako gini vala kiyalā mama dæn dannē næhæ. dæn ōka dækkāṭa passē puṁci ḷamayekuṭa pennavā. ē ḷamayan ahanavā. ōka kāraṇaya dannē næti ḷamayaga eyāgē nǣ maḍayak ginivalā allā tiyenavāma idara gini penella karakōṇa nisā ginivalalā haṭagannavā kiyā dækkē næti yamek ættanam. ohu nigamanaya kiyanavā mē ginivala allakmayi kiyalā. īṭa passē eyā salpayak tiyenavā. ē ginivalla dæn gēnika benna kæraka natara koro ginivala epenna nætuva yanavā. ē ahanavā kohāṭada giya ginivalannē ēka yanna deyak etana tibunē. nættē dæn mē giyadu metana tiyenavā. metana næm kohana tiyennē bin kka tiyennē bæhæ. oya tarkaya idiripat karanna puḷuvan. ara gini vala gini penillā karakō nisā pēna vidyāmānaya māyādaya kivvē gini vala kiyana dækka pama ginivala nævatunā nam gini peḷaṭa kærakī nævati
불붙은 막대를 돌리면 불 고리가 있느냐고 묻습니다. 그는 말합니다. '정말 불 고리가 거기 있다고 받아들입니까?' '아니요, 그렇게 보일 뿐입니다. 불붙은 막대를 돌려 생긴 불 고리라는 것을 저는 압니다.' 그것을 본 뒤 어린아이에게 보여 줍니다. 까닭을 모르는 아이, 불붙은 막대를 돌려서 불 고리가 생긴다는 것을 보지 못한 이라면 '이것은 불 고리다'라고 결론짓습니다. 그 뒤 불붙은 막대를 돌리다 멈추면 불 고리가 보이지 않게 됩니다. 그는 '불 고리는 어디로 갔느냐'고 묻습니다. 갈 것이 거기 있었던 것이 아닙니다. '지금 간 것이 여기 있느냐, 여기 없으면 어디 있느냐' 하는 그런 따짐을 내놓을 수 있습니다. 그 불 고리는 불붙은 막대를 돌려서 보이는 나타남, māyā입니다. 불 고리라는 것은 본 것일 뿐입니다. 불붙은 막대가 돌기를 멈추면 불 고리는 사라지고 끝납니다.
mē ginivala nævatuna nægi ivarayi. æta næta dr̥ṣṭiya anna æta næta kiyana dr̥ṣṭiya otanæyi śaraya dækkaṭa pat venavā. æta næta kiyana dr̥ṣṭiya tiyennē viññāṇa vala viññāṇaya paṭan gannavā. saṁkhāra valat ēka paṭangena niṣpādana karana viññāṇaya tamayi ætædagena dr̥tya dennē.
있다, 없다는 diṭṭhi는요? 네, 그 '있다, 없다'는 diṭṭhi가 거기서 생깁니다. '있다, 없다'는 diṭṭhi는 viññāṇa에 있습니다. viññāṇa에서 시작합니다. saṅkhāra에서 시작해 만들어 낸 viññāṇa가 '있다'는 diṭṭhi를 줍니다.
nætayi nætayi kiyana eka śāstra uccarayadaya dika kiyalā vādaya. oya mādhyaya tuḷin kiyanna kiyalā kiyālā pin. mādhyaya nam mokakda mædak mokakda kiyannē mæda mæda sūnyayak. yamkisi kenekuṭa kiyanavā ari deka līyak dīlā ōkē mæn̆din allagannā. alla gattā alla gattā kiyanavā. paḷamu mænalā giyanam sēpayak harā mælā balakoṭa oya allagena innē mæda uḍina væṭennē. kō mæda alla dæn eyāṭa pēnavā taman atin ma hiṭagena tiyennē mædaṭa uḍayi rayi kiyalā mædaki allayi tiyennē boruva. ēba niya potta tiyenavāda ara gāpu hīrak gālā dannavā anna visyak ē kiyannē eka hī visk lōka karalā balana balapuhā pēnavā. ēya allā tiyennē elaṭīma væṭennē. ṭa mæda ahu velā. dæn mæda allanna puḷuvan. ehenam mædaṭa mæda kirilā ælluvat allā tiyennē mæda kara uḍi gæṭa mehema mædenaṭa sūnyayak allanna tænak. anna
'있다', '없다' 하는 것은 sassata와 uccheda의 다툼입니다. 그것을 중간으로 말하라고들 합니다. 중간이란 무엇입니까? 가운데란 빈 것(suñña)입니다. 누군가에게 두 자 길이 막대를 주고 가운데를 잡으라 합니다. 잡았다고 합니다. 실로 재어 보면 잡고 있는 것은 가운데보다 위입니다. '가운데를 잡아라' 하면 이제 그는 제 손이 가운데보다 위나 아래에 있다는 것을 봅니다. 가운데를 잡았다는 것은 거짓입니다. 머리카락 한 올만큼이라도 확대해서 보면 비켜 있는 것이 보입니다. 그렇다면 가운데를 겨누어 잡아도 잡은 것은 가운데의 위나 아래입니다. 이렇게 가운데에는 잡을 곳이 없는 빈 것이 있습니다.
mædenaṭa sūnyayak allanna tænak. anna mādhya pratipadāva kiyannē æti næti dekama næ. an edāṭayi mādhyan ārya aṣṭhāṁgika māgadhīya kivvā mādhya pratilā kivvē æta næta dekama attak ēka ōka ganna nætuva hun̆gak gannat epā ṭikak gannat epā mædin ganna kiyalā gannavā. ara kollē mæn̆din allagattā kiyalā uḍin mæḍin alla gattā vagē katāva ē adaha tiyanaekak oha innē anta deka anta dekat yahama sun eyāṭa katā karanna æta nætnam dekama dharmaya kiyannē ēyi.
majjhimā paṭipadā란 있음과 없음 둘 다 아닌 것입니다. 그날 그것을 ariya aṭṭhaṅgika magga라 하셨습니다. majjhimā paṭipadā는 있음과 없음 두 끝을 모두 떠난 것인데, 그것을 '많이도 말고 적게도 말고 가운데로 잡아라'로 받아들입니다. 막대의 가운데를 잡았다며 위쪽을 잡은 것과 같은 이야기입니다. 두 끝을 떠나면 빈 것이고, 그에게는 있음이니 없음이니 하는 말이 없습니다. dharma란 그것입니다.
viññāṇa nirōdhanam dæn bahinavana mulāva mulāva hæṭiyaṭa dækana passē æti deyak hæṭiyaṭa dækanē næhæ lassanayi sundarayi okkoma kiyalā hitana nāmarū bahinē æti deyak nǣhæ kiyalā dænagatta mona lassanada manasadennē næti dē æta næti deka ehema næha. ē nāma rūpa nirōdhayi. ehenam æsaka kam diva nāsaya śarīraya kiyana ēvā mala kiyana ēvā monavaṭa āyatana karannada? kohe allaganna allagatta yahanam hætanam æpadilā dariyaṭa kūluva tiyenavā. ehenam sparśa karannadī rr̥ti sparśaya dæn itin magē kiyalā mama kiyalā ekak nætnam allagattē nætnam ē nisā haṭaganna dr̥ṣṭiyak nætnam mona dr̥ṣṭiyada sparśa anna sparśayak irōdhayi. ehenam ē
viññāṇa nirodha라면 이제 빠져들지 않습니다. 미혹을 미혹으로 본 뒤에는 있는 것으로 보지 않습니다. '아름답다, 곱다' 하며 생각하던 nāmarūpa에 빠져들지 않습니다. 있는 것이 없다고 알았으니 무슨 아름다움을 마음에 두겠습니까? 있음과 없음, 그런 것이 없습니다. 그것이 nāmarūpa nirodha입니다. 그러면 눈, 귀, 혀, 코, 몸, mana를 무엇하러 āyatana로 만들겠습니까? 무엇을 잡겠습니까? 잡지 않으면 그대로 우리로 있습니다. 그러면 phassa는 diṭṭhi phassa인데, '나, 내 것'이라 잡은 것이 없고 그로 생기는 diṭṭhi가 없으면 무슨 diṭṭhi phassa이겠습니까? phassa가 nirodha됩니다.
sparśa anna sparśayak irōdhayi. ehenam ē sparśaya gattaṭa passēnē ma magē ātmaya kiyana vēdanāva ēvā kæḍenakoṭa bidenakoṭa anē apayi kiyalā vēdanāva āvā. ē vagēma hari priyamanāpayen sukha vēdanāvak āvā. læbuṇā kiyalā. læbennavat nolæbennavat mē lōkē mē sūnya dēka monavada ganna tiyannē ekayi tērum pættaṭa pasu. mona vēdanāvada? vēdanat nirōdhayi. eham taṇhā koda tiyennē? ēkat nirōdhayi. bæn̆dena ekat tibuṇada? upādānat nirōdhayi. bhavak tibuṇada? mona bavaka bhavak nirōdhayi. bhavak næ jātiyak tiyenavada? jātiyan nirōdhayi. ehenam jarāpata tiyenavada ēkat næhæ. ehenam mulinma paṭicca samuppādaya sāma valin nirōdha karalā tiyennē oya karana krama. namut oya venakoṭa æsa kana diva nāsaya śarīraya palāyatana kiyalā gatta minihira venna venavā. buduhāmuduruvō budu velā næha kiyana tera denna venavā. yi
phassa를 잡은 뒤에야, '나, 내 것, 나의 attā'라는 것이 깨지고 부서질 때 '아이고' 하며 vedanā가 왔고, 마음에 드는 것으로 즐거운 vedanā가 왔습니다. 얻었다며요. 얻을 것도 잃을 것도 없는 이 세상의 빈 것에서 무엇을 가질 게 있습니까? 그렇게 깨닫고 나면 무슨 vedanā이겠습니까? vedanā도 nirodha입니다. 그러면 taṇhā는 어디 있습니까? 그것도 nirodha입니다. 묶이는 것이 있었습니까? upādāna도 nirodha입니다. bhava가 있었습니까? bhava도 nirodha입니다. bhava가 없으면 jāti가 있습니까? jāti도 nirodha입니다. 그러면 jarāmaraṇa가 있습니까? 그것도 없습니다. 처음에 paṭiccasamuppāda를 nirodha한 것은 이런 방법입니다. 그런데 눈, 귀, 혀, 코, 몸을 saḷāyatana로 받아들이면, 부처님이 부처가 되지 못했다는 해석을 내놓아야 합니다.
buduhāmuduruvō æsaganna dansara tibuṇē. ē avasthāvē śarīraya tibuṇā. ehenam mokakda budu vuṇā salāyata nirōdha karalā næhæ. mæranakan inna bæ. pragnā pali niyōjana sampūrṇa karanna kiyalā gattot nivan dakinakoṭa æga ēka nenna ōnē ehema asuhena sampūrṇa kalāyatana kiyannē æsagana dēvanāsaya śarīrayaṭa karalā salāyatana nirōdha velā ekāntaya avidyā atya ēvā aśēṣa virāgaya nirōdhā saṁkhārā nirōdha budujāṇan vahansē śakēsayak tuunē næha avidyāva tibuṇayi kiyalā oppu karanna bæhæ. ehenam budurajāṇan vahansēṭa æsa kana divanāsaya śarīraya nam palāyatana unvahansēṭa lokuā buddhatvayaṭa pat vena ati dahuvenna ōna.
부처님께는 눈과 귀가 있었습니다. 그때 몸이 있었습니다. 그렇다면 무엇이 부처가 되었습니까? saḷāyatana를 nirodha하지 않은 셈입니다. 죽을 때까지 기다릴 수도 없습니다. 그렇게 받아들이면 nibbāna를 볼 때 몸이 없어져야 합니다. saḷāyatana를 눈, 귀, 혀, 코, 몸으로 하면 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho'에서 saḷāyatana도 nirodha되어야 합니다. 부처님께 kilesa가 남아 있었다고, avijjā가 있었다고 증명할 수는 없습니다. 그렇다면 부처님께 눈, 귀, 혀, 코, 몸이라는 saḷāyatana는 부처가 되는 그때에 없어졌어야 한다는 말이 됩니다.
mē yathārthaya mokakda? ē nisā tamayi dharmaya arthaya hæn̆gavaṭa passē mē aṭuvāvala vahalā tibot ehema api monavā kiyalā gattat hariyannē aran tiyennē mē kālin ē vacana ekak gatta peḷa dahamē arthaya kiyana eka venayi. peḷa dahamaṭa dīlā tiyena siṁhala arthaya peḷa dahama nemeyi ēka artha katāvak. itin peḷa dahama tiyena eka edā rahatan vahansēlā devipisiyāpat rahatan vahansēlā arthaya venas venna næti vena vidihaṭa pada raṭāvakin ē vistaraya dunnā tērum ganna. namut ōkaṭa siṁhala artha denna giyāma siṁhala artha keḷanē ēka artha katāvak. ēka ācārya vādaya. itin ēka api ēka vivēcanaya karanavā. vivēcanaya nemeyi vimarśanaya karanakoṭa peḷa dahama vivarśanaya karanavā kiyalā yam kenek samahara kiyanna puḷuvan. næn peḷa dahamada apiṭa vivarśanaya karanna api kohomat ayi kiyannē næhæ. ivisin diā pat rahat phalayaṭa pat vunā nam dakinna puḷuvan ēkē.
이 참모습은 무엇입니까? 그래서 dharma의 뜻이 aṭṭhakathā들에 가려져 있으면, 우리가 무엇을 말해도 맞지 않습니다. 이 시절에 그 낱말 하나를 잡은 것입니다. pāḷi의 뜻은 다른 것입니다. pāḷi에 붙인 Sinhala 뜻은 pāḷi가 아니라 뜻풀이입니다. pāḷi는 그때 arahant들, tevijja를 얻은 arahant들이 뜻이 바뀌거나 사라지지 않도록 낱말 무늬로 그 설명을 남겨 이해하게 한 것입니다. 그런데 거기에 Sinhala 뜻을 붙이면 그것은 뜻풀이일 뿐입니다. 그것은 ācariyavāda입니다. 우리는 그것을 따져 봅니다. 비판이 아니라 살펴볼 때, 누군가는 우리가 pāḷi를 살핀다고 말할 수 있겠지요. 아닙니다, pāḷi를 살필 자격이 우리에게 있다고는 결코 말하지 않습니다. tevijja를 얻어 arahatta phala에 이른 분이라면 그것을 볼 수 있습니다.
dæn peḷa dahama kiyannē araya pāliyen diyena. itin ēka apiṭa vivēcanaya karanna ēka ayadiyak næhæ. hæbæyi peḷadahata livvē velā. a dæn īsa paṁ mē granthārūpa kaḷānē ov etakoṭa vena vitarayi granthārūla karalā tiyennē artha aṭṭa pat anna ēka nikan ē daham artha granthārūla velā næha. næ. daham artha tibicca tamayi laṁkāvē mē eḷāṣāven tibuṇayi kivvā heḷāṭatuuvā. eḷāṭuvā kiyana eka ada. elāṭuvā næti vunāṭa passē kohomada api ēka arthaya gannē?
pāḷi는 ariya들이 Pāli로 남긴 것입니다. 그것을 비판할 권리는 우리에게 없습니다. 그런데 pāḷi를 적은 것은 나중입니다. 그때 책으로 적었지요. 네. 그때 책으로 적은 것은 pāḷi뿐이고 뜻은요? aṭṭhakathā 말이군요. 그 dharma의 뜻은 책으로 적히지 않았습니다. dharma의 뜻은 Laṅkā에서 Hela 말로 있었다고 했고, 그것이 Helaṭuvā입니다. Helaṭuvā가 사라진 뒤 우리는 그 뜻을 어떻게 얻습니까?
elāṭuvā venuvaṭa passē gattē pāliyaṭa buddha kōṣa hāmuduravādī aya pāliyen aṭuvā līnayi. ēka nævata hinna parivartanaya gattayā tamā ada mē aṭuvā kiyalā gannē. korā parivartanaya vena adahasak aran tava bhāṣāvaṭa parivartanaya karanakoṭa ēkāntayen ohugē adahasa etana gæb venavāmayi. tibicca adahasa nemeyi ohu gannē ohu parivāra ohuṭa væṭicca adahasa itin eyā bærilā pr̥thagjanak magaphalalā dit læbu kenek hæṭiyaṭa pennannē næhænē buddhā ehema pennapu deyakvat næhæ. itin ehemanam itin buddhayek kohomada mē niyama adahasa eyāṭa adahat tōralān eyā mē parivartana karā paṭicca samuppāda varga mahāsāgara atara muna hā samu valā kiyalā idirāvama kiyannē ætta nikāda oya vidihaṭa paṭicca samuppādaya tava koraha ahala paśna uttara denna
Helaṭuvā 대신 나중에 얻은 것은 Buddhaghosa 스님 같은 이들이 Pāli로 쓴 aṭṭhakathā입니다. 그것을 다시 Sinhala로 옮긴 것이 오늘 aṭṭhakathā라고 받드는 것입니다. 어떤 생각을 다른 말로 옮길 때는 반드시 옮기는 이의 생각이 거기 담깁니다. 있던 생각이 아니라 그에게 떠오른 생각을 잡습니다. 그런데 그는 puthujjana였지, magga phala를 얻은 이로 드러나지 않았습니다. 그런 것을 보여 준 적도 없습니다. 그렇다면 어떻게 참뜻을 골라 옮겼겠습니까? 그런 식으로 paṭiccasamuppāda를 큰 바다 같다고 하며 묻고 답하는 것입니다.
atīta bhavayē upanna mē bhavaya jīvat venavā matu bhavaya mala atī bhavaya upālā mæricca denekut næ mē paṭicca samuppādaya mē bhavaya upadak næha maraṇaya naætana dæn mē vagē pævayak nē. avijjā paccayā vaṁkārā pera bhavaya saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyannē paṭisandhi viññāṇaya kiyalā mē bhavayaṭa gā. etakoṭa śutiyavat næhæ suciti siddhavat næhæ paṭisandhi viññāṇaya pahaḷa venavā. ēkat natti pratya pratya vana paṭisandha viññāṇaya pahaḷa venavā. ehenam atītaya saṁkhāra dæmmā nam atītayē tika saṁkhārayakvat venna bæhæ paṭisandhi viññāṇaya
지난 bhava에 태어나 이 bhava를 살고 다음 bhava로 간다고 합니다. 그런데 이 paṭiccasamuppāda에는 지난 bhava에 태어나 죽은 이도 없고, 이 bhava에 태어남도 죽음도 없는데, 이런 bhava의 이어짐을 말합니다. 'avijjā paccayā saṅkhārā'를 지난 bhava로, 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'을 paṭisandhi viññāṇa라 하여 이 bhava로 가져옵니다. 그러면 cuti도 없고 cuti citta가 일어나지도 않았는데 paṭisandhi viññāṇa가 일어납니다. 그것도 natthi paccaya로 paṭisandhi viññāṇa가 일어난다고 합니다. 그렇다면 saṅkhāra를 지난 것으로 놓았으니, 지난 saṅkhāra 하나도 paṭisandhi viññāṇa가 될 수 없습니다.
ehenam ipadunā mē bhavaya saṁkhāra issellā bhavaya mē bhavaya ipadilā. ipadina hētuva issellā bhavaya kaḷat mē bhavaya ipadilā. ē ipadicca ekanam viññāṇa nāmarūpa salāyatana sparśa vēdanā taṇhā upādāna bhava kiyalā mehe giyā. bhāpciyā jātiya kiyalā īḷan̆ga bhavayaṭa kiya jātiya. dæn mæricca kenekut næ. upan eka ipadilā. upan mæricca deenak næ pat samapāla pera baven mæricca kenek. paṭicca samuppādaya ekanu ræka karana ehema æti. dæn paṭicca samuppādaya dækīma dharmayakinna kiyalā pennada dakinnak bæhænē. bæhænē. paṭicca samuppādaya væhuṇaṭa passē kohoma dharmaya dakinna.
그렇다면 이 bhava가 태어났습니다. saṅkhāra는 앞 bhava이고 이 bhava는 태어남입니다. 태어난 원인은 앞 bhava에 지었어도 이 bhava에 태어났습니다. 그 태어난 것이 viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava로 여기서 이어지고, 'bhava paccayā jāti'를 다음 bhava의 jāti라 합니다. 이제 죽은 이도 없는데 태어난 것이 태어났습니다. 그렇게 보려면 앞 bhava에서 죽은 이가 있어야 합니다. paṭiccasamuppāda를 보는 것이 dharma를 보는 것이라 하셨는데, 이렇게는 볼 수가 없지요. 볼 수 없습니다. paṭiccasamuppāda가 가려진 뒤에 어떻게 dharma를 보겠습니까?
paṭicca samuppādaya hariyaṭa dækkanam nāma rūpa paricchēdaya abhidharmaya viśēṣatvayak. nāma rūpa paricchēdaya karanna tiyenavā hita nāma kaya rūpa kiyalā. hita nāma kaya rūpa kiyanna kivma ōkaṭa ṭak karagannāyi kiyannē api nāma rūpa paricchēdaya karaganna ōkaṭa hata nāma kaya rūpa dæn ōka dænagannam ohē taram mahā maruvak næ. ohoma nāmarūpa paricchēda karaganna nāma rūpa vedanna nam eyā dænaganna ōnē viññāṇa yam sēda nāma rūpa ē ākārayi. ēkē bahinna. viññāṇayē rāgam bahina nāma rūpa rāgikā nāma rūpa yam ākārayakda salāyatanaya ākāraya nāmarūpa sāvita nam palāyata rāgītayi.
paṭiccasamuppāda를 바로 보았다면, nāmarūpa pariccheda가 Abhidhamma의 특별한 점이라고 합니다. nāmarūpa pariccheda를 하라며 마음은 nāma, 몸은 rūpa라고 합니다. 마음은 nāma, 몸은 rūpa라고 말하라고 하고, 그것을 외우는 것을 nāmarūpa pariccheda라 합니다. 그것을 안다고 해서 대단한 일도 아닙니다. 참으로 nāmarūpa를 가르려면 그가 알아야 할 것은, viññāṇa가 어떠하면 nāmarūpa도 그러하다는 것입니다. 거기에 빠져듭니다. viññāṇa가 rāga에 빠지면 nāmarūpa도 rāga입니다. nāmarūpa가 어떠하면 saḷāyatana도 그러합니다. nāmarūpa가 rāga와 함께라면 saḷāyatana도 rāga입니다.
nāma rūpa baḷu væḍak nam baḷuma rūpa nam upattiya jātiya bu jātiya. nāma rūpa harak nam ēka bæhæganna eken haṭaganna jātiya harak jātiya. mē nāma rūpa bæhægattē nætnam ē viññāṇayahæṭa yannada bæ. viññāṇayak pahaḷa vunāma mēkē nāba rūpa væhægattot tamayi. kalāyatana sparśa vēdanā, taṇhā, upādāna bhava jayati pahaḷa vennē. indriya saṁvara vunot ehema bahinavada? bahinna vidihak nǣ. rāga hitā pahaḷa vuṇā. pahaḷa vecca rāga hita vardhanaya venna nam rāga aramuṇu bahinna ōnǣhiṭa rāga aramuṇu bæso tamayi ē hita vardhanaya velā ē pætaṭa hærennē. ē nāma rūpa paricchēda karaganna ōna dænaganna ōnē mona mona nāma rūpa væsīmen mona mona jātiyak pahaḷa venavada menna mēvā baḷu jātiya pahaḷa karana nāma rūpa anna nāma rūpa paricchēdayak karagattā menna ballek vennē nāma rūpa menna harakayek vennē nāmarūpa menna mēvā bæhægatnam Yeah.
nāmarūpa가 개의 것이라면 태어남은 개의 jāti입니다. nāmarūpa가 소라면 거기에 빠져 생기는 jāti는 소의 jāti입니다. 이 nāmarūpa에 빠지지 않으면 viññāṇa는 갈 수 없습니다. viññāṇa가 일어날 때 거기서 nāmarūpa에 빠져들어야 saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti가 일어납니다. indriya saṃvara를 지키면 빠져듭니까? 빠져들 길이 없습니다. rāga의 마음이 일어났다 해도, 일어난 rāga 마음이 자라려면 rāga의 대상에 빠져들어야 합니다. rāga 대상에 빠져야 그 마음이 자라 그쪽으로 돌아섭니다. 그래서 nāmarūpa pariccheda를 하여, 어떤 nāmarūpa에 빠질 때 어떤 jāti가 일어나는지 알아야 합니다. '이것이 개의 jāti를 일으키는 nāmarūpa'라고 알면 nāmarūpa pariccheda를 한 것입니다. 이것이 개가 되는 nāmarūpa, 이것이 소가 되는 nāmarūpa, 이것들에 빠지면…