nibbāna의 nirodha, ariyakanta sīla, ariya jhāna
නිවනේ නිරෝධ ස්වභාවය, ආර්ය කාන්ත සීලය, අරිය ධ්යාන
tæna kiyavet næ meta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
네.
anna ēkanē velā tiyennē. ēka nisā tamayi mē āryaṭāyaka mārgayē paṭicca samuppādaya api dannē nǣha meccara kal. ēka tamayi kivvē
바로 그렇게 된 것입니다. 그래서 우리는 이 ariya aṭṭhaṅgika magga의 paṭicca samuppāda를 지금껏 알지 못했습니다. 그것이 바로 이렇게 말한 것입니다.
kusala mūla paccā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpaccā salāyatana salāyatana paccayā passō passa paccayā vēdanā vēdanā paccayā pasādō pasāda paccayā adhimukhō adhimukha paccayā bhava bhava paccayā jāti jāti patyā jarāmaraṇa ēkaṭa jarāmaraṇayak tiyenavā. ēva mē tiyaṁ dhammānaṁ
kusala mūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā pasādo, pasāda paccayā adhimokkho, adhimokkha paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarāmaraṇaṃ. 여기에도 jarāmaraṇa가 있습니다.
jarāmaraṇayak tiyenavā. ēva mē tiyaṁ dhammānaṁ samudaya hōti kiyalā ēka natara venavā misat dukkha anta samudaya hōti vennē næha. anna
'evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti'에서 멈출 뿐, 'kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti'가 되지는 않습니다.
dukkha anta samudaya hōti vennē næha. anna sasara gamaṭa yannē næti paṭicca samuppādaya. ēka vaḍanna ōnē ēka. ē nisā væḍiya yuttak mē śāsanayē tiyenavā paṭicca samuppādaya. ē ārya paṭicca samuppādaya
그것이 saṃsāra의 길로 가지 않는 paṭicca samuppāda입니다. 그것을 길러야 합니다. 그러니 이 sāsana에는 길러야 할 paṭicca samuppāda가 있습니다. 바로 ariya paṭicca samuppāda입니다.
anna api kiyannē vena ekak. dhammāna samudaya kiyana eka nirōdhaya
그래서 우리가 말하는 것은 다른 것입니다. 'dhammānaṃ samudaya'라는 것과 nirodha입니다.
ov nirōdha dharmaya tuḷin nirōdhaya yathā avabōdhaya labalā dharmāvabōdhaya labalā dharmāvabōdhaya pahaḷa karalā denavā. ēka misak ēken vena ekak karannē næha. sasara gamanak hadannē næha.
네, nirodha dharma를 통해 nirodha를 있는 그대로 깨닫고, dharma를 깨닫고, 그 깨달음을 드러내 줍니다. 그것 말고는 다른 일을 하지 않습니다. saṃsāra의 길을 만들지 않습니다.
anna ēka api karaganna ōnē ēka tamayi api ov
바로 그것을 우리가 이루어야 합니다. 그것이 바로 우리가… — 네.
māgæ ē māgaya sōvān tatvaya āvāda kiyana eka kohe
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn eyā dænagannavā menna mehema deyak. dæn eyāṭamē menna mehema sōvān pudgalayāṭa mehema væṭahīmak enavā. kṣaya kaḷa niraya ætten, kṣaya kaḷa prēta viṣaya ætten, kṣaya kaḷa tirisan yōni ætten, kṣaya kaḷa asura nikā ætten. niyatayen sambōdhi parāyanayen sōtāpanna vemin hitema kæmati nam prakāśa karannē.
이제 그는 이런 것을 알게 됩니다. 이 sotāpanna에게 이런 앎이 옵니다. '나는 niraya가 다한 자이다, peta 세계가 다한 자이다, 짐승의 태가 다한 자이다, asura 무리가 다한 자이다. 틀림없이 sambodhi를 향해 가는 sotāpanna이다.' 원한다면 스스로 이렇게 밝힐 수 있습니다.
onnam kīya hæ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tiyenna ōnē. mama sthira vaśayenma nirayen midunā.
…그런 것이 있어야 합니다. '나는 틀림없이 niraya에서 벗어났다.'
kṣaya karalā niraya ætten. maṭa nirē kṣē velā tiyeenē. maṭa niraṭa yanna hētu næha. dharmaya tuḷin eyā dækalā tiyenna ōnē. maṭa prēta viṣaya upadinna hētu næha. maṭa tirisan venna hētu næha. maṭa asura nikāyaṭa yanna hētu næ.
niraya를 다 없앤 자. '나에게 niraya는 다했다. 나에게는 niraya로 갈 까닭이 없다.' 그는 이것을 dharma를 통해 보았어야 합니다. '나에게는 peta 세계에 태어날 까닭이 없다. 짐승이 될 까닭이 없다. asura 무리로 갈 까닭이 없다.'
menna mēka dænagannavā yō paṭicca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ passati kiyana tæna væḍuna dālā eyāṭa dænaganna puḷuvan oya kiyana kāraṇā hatara anna satara apāyen nidahas kiyalā sōtāpanna pudgalayā kāgenvat ahalā nemeyi dænagannē. eyā dharmaya tuḷin dakinavā. mama ēken nidahasda nædda kiyalā. anna ēken
그는 이것을 압니다. 'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati'라는 자리가 길러지면, 그는 이 네 가지, 곧 네 apāya에서 벗어났음을 알 수 있습니다. sotāpanna는 누구에게 물어서 아는 것이 아닙니다. 자기가 그것에서 벗어났는지 아닌지를 dharma를 통해 봅니다.
ēken nidahasda nædda kiyalā. anna ēken nidahasda nædda kiyalā dænaganna api dakinna ōnē apiṭa mē lōkē tiyena dharma ṭika mē lōkē mona mona dharmada vidyāmāna vennē?
그것에서 벗어났는지 아닌지를 알려면, 이 세상에 있는 dharma들을 보아야 합니다. 이 세상에는 어떤 dharma들이 있습니까?
satara apāgata vena dharma tiyenavā. kāma sugatiya upadina dharma tiyenavā. rūpāvacara lōkaya upadina rūpāvacara dharma tiyenavā. arūpāvacara lōkaya upadina arūpāvacara lōka tiyenavā. buddhiya vardhanaya karalā hitan kisima tenaka noupaddana dharma tiyenavā buddha dharma.
네 apāya로 떨어지게 하는 dharma가 있습니다. kāma sugati에 태어나게 하는 dharma가 있습니다. rūpāvacara 세계에 태어나게 하는 rūpāvacara dharma가 있습니다. arūpāvacara 세계에 태어나게 하는 arūpāvacara dharma가 있습니다. 슬기를 길러 어디에도 태어나지 않게 하는 dharma가 있으니, 그것이 Buddha dharma입니다.
anna kisima tænaka noupaddana nivana pennavādina dharmaya buddha dharmaya.
어디에도 태어나지 않게 하는 nibbāna를 보여 주는 dharma, 그것이 Buddha dharma입니다.
arūpāvacara lōkaya upaddavana dharmaya arūpāvacara dharmaya. rūpāvacara lōkaya upadinnē rūpāvacara dharmaya. kāma lōkaya upadinnē kāma dharmayē satara apāyē upadinnē satara apāgata dharma valin.
arūpāvacara 세계에 태어나게 하는 dharma는 arūpāvacara dharma입니다. rūpāvacara 세계에는 rūpāvacara dharma로 태어납니다. kāma 세계에는 kāma dharma로 태어나고, 네 apāya에는 apāya로 떨어지게 하는 dharma로 태어납니다.
dæn satara apāya da ēvā adharma deka væṭanē api dharma adharma dekak ven karanakoṭa api ehema ven karanavā. etakoṭa dæn ara dharma adharma ven karanavā dharma lōka sammataya katāva ēkak. etakoṭa dharma kiyana vacanaya gannakoṭa vacanaya niruktiyen dharma hoyāganna ōnē.
그러면 네 apāya는 adharma 쪽에 드는 것입니까? 우리가 dharma와 adharma 둘로 나눌 때는 그렇게 나눕니다. 그런데 dharma와 adharma를 나누는 것은 세상의 약속에 따른 이야기입니다. 그러니 dharma라는 낱말을 다룰 때에는 낱말의 뿌리(nirutti)로 dharma를 찾아야 합니다.
dæn gandhaya kiyalā api katāvaṭa kiyanavā. mēka gan̆dayi, mēka suvan̆dayi kiyalā api mē lōka sammatayen tōranna paṭan venna tiyenavā. gan̆dayi kiyannē podu vacanayak. ehenam mēka dugan̆dayi, mēka sugayi kiyanna ōnē. etakoṭa ē dugan̆da ven karalā ennē. namut dugan̆dayi nokiya api ēkaṭa gan̆dayi kiyanna paṭan genama tiyenavā apē mē sammata puruddak
우리는 말할 때 gandha(냄새)라고 합니다. '이건 냄새가 난다, 이건 향기롭다'며 세상의 약속으로 가려 쓰기 시작합니다. 그런데 '냄새'는 두루 쓰는 낱말입니다. 그렇다면 '이건 나쁜 냄새(duggandha), 이건 좋은 냄새(sugandha)'라고 해야 합니다. 그래야 나쁜 냄새가 따로 갈립니다. 그런데 우리는 '나쁜 냄새'라 하지 않고 그냥 '냄새가 난다'고 말하는 버릇이 세상의 약속처럼 굳어 있습니다.
vaśayen. menna mēvā vagē dharmayangē tibenavā. sugati dharma dugati dharma ehemat dharma. dharma adharma kiyalat mēka ven karanna puḷuvan. adharma kiyalā api gannē apiṭa daranna sudusu nætiēvā hindā api ēka adharma kivvā. daranna sudusuyi kiyalā sammata karagat api dharma kivvā. namut mē dharma adharma kiyalā vacanaya ven eenna hētuva ēkayi.
dharma들도 이와 같습니다. sugati dharma, dugati dharma도 다 dharma입니다. dharma와 adharma로도 나눌 수 있습니다. 우리가 adharma라고 하는 것은 지니기에 알맞지 않은 것이라서 adharma라고 한 것이고, 지니기에 알맞다고 약속한 것을 dharma라고 한 것입니다. dharma와 adharma라는 낱말이 갈린 까닭은 그것입니다.
nætnam sugati dharma dugati dharma nirvāṇa dharma sabbē dhammā kiyannē sabbē dhammā kiyannē okkoma ahuvenavā. ē nirvāṇa dharmayak tiyenavā nam ēkat apiṭa allaganna harayak nǣ.
아니면 sugati dharma, dugati dharma, nibbāna dharma입니다. 'sabbe dhammā'라고 하면 모두가 걸려듭니다. nibbāna dharma라는 것이 있다면 그것도 우리가 붙잡을 알맹이가 없습니다.
nirvāṇa dharma venayi nirvāṇaya venayi. buddha dharmaya venayi buddha venayi. anna ē vagē dæn nirvāṇa dharmayat anātmayi kiyalā tiyenavā kiyalā pelakkayi ohoma kiyalā kiyanavā abhidharmaya piḷiganna bæhæ kiyalā. abhidharmaya tiyenannē mē nivanat anātmayi kiyalā.
nibbāna dharma와 nibbāna는 다릅니다. Buddha dharma와 Buddha는 다릅니다. 그런데 'nibbāna dharma도 anatta라고 되어 있다'며 어떤 이들은 abhidhamma를 받아들일 수 없다고 말합니다. abhidhamma에는 nibbāna도 anatta라고 되어 있다고요.
ēgollō kiyanavā. mokada hētuva nivana nāma dharmayak kivvā kiya nirvāṇa dharmayat kiyana vacanaya pelā tiyennē eka nirvāṇa dharmayayi nirvāṇayayi tōraganna bæruva ē tiyennē. nirvāṇaya ekak nirvāṇa dharmaya ekak. buddha ekak buddha dharmaya tava ekak.
그들은 그렇게 말합니다. 왜냐하면 nibbāna를 nāma dharma라고 했고, pāḷi에 'nibbāna dharma도'라는 낱말이 있는데, nibbāna dharma와 nibbāna를 가려내지 못해서 그렇게 된 것입니다. nibbāna가 하나고 nibbāna dharma가 하나입니다. Buddha가 하나고 Buddha dharma가 또 하나입니다.
anna ē vagē deyak ēkaṭa paṭalavāgē nē. buddha dharmaya atana buddha buddha tatvaya tiyenavā. ā
그런 것을 거기에 뒤섞어 버린 것이지요. Buddha dharma가 저쪽에 있고, Buddha의 자리가 있습니다. — 아.
buddha kiyannē ekak buddha dharmaya kiyannē ēka harahā yana dharmaya væḍapi næti vena deyak neveyi.
Buddha는 하나이고, Buddha dharma는 그것을 거쳐 가는 dharma입니다. 사라져 버리는 것이 아닙니다.
ov buddha kiyannē sanātara dharma sanā ē kiyannē ē kiyannē ēka tamayi siddhāntaya
네, Buddha란 sanātana dharma(늘 있는 dharma)입니다… 바로 그것이 siddhānta(가르침의 결론)입니다.
buddha næti vunē næhæ. buddha dharmaya buddha dharmaya matu venavā yaṭapat venavāt venavā
Buddha는 사라지지 않았습니다. Buddha dharma는 드러나기도 하고 가라앉기도 합니다.
buddha kiyana ekat ē dharmaya anuva giyot buddha vidyāmānayi. ehenam buddha yaṭapat. buddha sampataya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
buddha kiyalā kiyannē avabōdhayē pratiphalaya buddha avabōdha mārgaya bōdhi bōdhi mārgaya pratiphalaya buddha buddha jāti jarābhi jāti maraṇaya næhæ sūnyayak næhæ.
Buddha란 깨달음의 열매입니다. Buddha, 깨달음의 길은 bodhi입니다. bodhi가 길이고 열매가 Buddha입니다. Buddha에게는 jāti도 jarā도 maraṇa도 없습니다. 그렇다고 텅 빈 것(suñña)도 아닙니다.
anna ēkayi kiyannē sūnyaya nam sūyaya kiyana vādayaṭa gattot næha kiyana arthaya enavā. nætnæ nætnam æti vennē kohomada? nivana sūnyaya kiyana samahara kiyannē nivana śūnyatāvaya na
그래서 하는 말입니다. suñña를 suññatā의 이론으로 가져가면 '없다'는 뜻이 나옵니다. 없다면 어떻게 생기겠습니까? 어떤 이들은 nibbāna가 suñña라고, nibbāna는 suññatā라고 말하는데…
anna ēkayi. dæn nivana lōkaya duken mē sæpayen sūnyayi. nivana parama sūnyayi kiyalā dænaganna kiyanavā. dæn mē sūnyatā
바로 그것입니다. nibbāna는 세상의 dukkha로부터도, 이 sukha로부터도 비어 있습니다. nibbāna는 가장 높은 suñña라고 알라는 것입니다.
kiyalā dænaganna kiyanavā. dæn mē sūnyatā vādaya gæna vigraha karanakoṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. yamhikō tatta natti tēnataṁsuññaṁ yam tænaka yamak nædda eyin ēya sūnyayi.
이 suññatā 이론을 풀어 주실 때 Buddha께서 말씀하십니다. 'yaṃ hi kho tattha natthi tena taṃ suññaṃ' — 어떤 자리에 무엇이 없으면, 그것으로 그 자리는 비어 있다.
mē ārya vinaya sūnāvadī pēna oya vidihaṭa yam tænaka yamak nædda eyin ē sūnyayi. siyallen sūnyayi kiyana eka nemeyi. yam tænaka duka nædda etana duken sūnyayi.
이 ariya vinaya의 suññavāda가 보여 주듯이, 어떤 자리에 무엇이 없으면 그것으로 비어 있는 것입니다. 모든 것으로부터 비어 있다는 말이 아닙니다. dukkha가 없는 자리라면, 그 자리는 dukkha로부터 비어 있습니다.
etakoṭa æta næta kiyana dekama ayin karalayi mēka visan̆dannē. æta næta kiyana eka lōka sammatayē tiyena mata dekak. oya mata deka tuḷa pihiṭalā nivana gæna kiyanna bæ.
그러니 '있다', '없다' 둘 다 치우고서 이것을 풉니다. '있다'와 '없다'는 세상의 약속에 있는 두 견해입니다. 그 두 견해 위에 서서는 nibbāna를 말할 수 없습니다.
dæn pahana nimīma kiyalā yamak tiyenavada kiyalā ahanavā. nimīmak næhanam nivanē kohomada?
그러면 '등불이 꺼지는 것이라는 게 있느냐'고 묻습니다. 꺼짐이 없다면 nibbāna가 어떻게 있겠습니까?
anna ēkayi. etakoṭa pattu karanavā kiyalā ekak vidyāmānaya venavā nivīma kiyalā ekut mēka vidyāmānaya nimicca pahana dælca pahana kiyanavā. nimicca pahana kiyannē amuten panak nemeyi. pahana nivunahama kiyana vacanayak anna ēkayi. ēka sammatayaṭa gannē. namut nivenavā kiyana yam dharmatāvayak nætnam. nivanavā kiyana eka karanna bæha.
바로 그것입니다. 불을 켠다는 것이 있고, 꺼진다는 것도 있습니다. 꺼진 등불, 타는 등불이라고 말합니다. 꺼진 등불이란 새로운 등불이 아닙니다. 등불이 꺼졌을 때 쓰는 말입니다. 그것을 약속으로 받아 씁니다. 그러나 꺼진다는 어떤 dhammatā가 없다면 끈다는 일은 할 수 없습니다.
ē vagē nivenavā vagē yamak næhanam nimenna bæ.
그처럼 꺼진다는 것이 없다면 꺼질 수도 없습니다.
dæn rāga kṣaya kirīma nivana. dvēśak kṣaya kirīma nivana. mōhak sēya kirīma nivana siyalla næti kirīma nivana kiyalā ekak budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē næhænē rāgakkhayō nibbānam dvēśakkhayō nibbānam mōhakkhayō nibbānam rāgak sē vuna bava dvēśak sē vuna bava mōhak sē vuṇa bavayi nivana
rāga를 다하게 함이 nibbāna, dosa를 다하게 함이 nibbāna, moha를 다하게 함이 nibbāna입니다. 모든 것을 없애는 것이 nibbāna라고 Buddha께서 가르치신 적은 없지 않습니까. 'rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ' — rāga가 다한 상태, dosa가 다한 상태, moha가 다한 상태가 nibbāna입니다.
nivana dakinnē mokenda rāgayak sēya vecca dvēśak sēva vecca mōhak sēvaya vecca ituru hiten.
nibbāna는 무엇으로 봅니까? rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다한, 남은 마음으로 봅니다.
siyalu sita sampūrṇa rāga, dvēśa mōhama nemeyi. sita ē āgantuka kiliti. āgantuka vana upagiliṭat upakiliṭtak. āgantuka upaklēsa valin kiliṭu velā tiyenavā. pabassara vin̆dam bhikkhu vē cittā. anna prabhāssara venavā cittayaṭa pēnavā.
마음 전체가 rāga, dosa, moha인 것은 아닙니다. 마음은 손님처럼 찾아온 때(āgantuka upakkilesa)로 더럽혀져 있습니다. 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ.' 그러면 마음에 그 빛남(pabhassara)이 보입니다.
dæn magē pera maṭa rāgiya tibuṇā dænnē nǣ. anna kṣaya dækkā. pera maṭa dvēśaya tibuṇā gæṭenavā poḍḍak æhenam. dæn ēka nǣnē. pera maṭa mulāva tibuṇā. mē lōkē hon̆dayi kiyalā hitenavā. dæn ehema hitennē næha. ehenam dæn rāga akṣayayi, dvēśa akṣayayi, mōha akṣayayi. anna pavitra citta svabhāvayaṭa mēka
'예전에 나에게는 rāga가 있었는데 지금은 없다.' 그렇게 다함을 본 것입니다. '예전에는 dosa가 있어서 조금만 들어도 부딪쳤는데 지금은 그게 없다. 예전에는 헷갈림이 있어서 이 세상이 좋다고 여겼는데 지금은 그렇게 여기지 않는다.' 그렇다면 이제 rāga가 다했고, dosa가 다했고, moha가 다한 것입니다.
akṣayayi. anna pavitra citta svabhāvayaṭa mēka væṭahenavā. menna mēkaṭa kiyanavā pavitra citta svabhāvayaṭa prabhāsara citta svabhāvayaṭa nivana aramuṇu venavā kiyalā. nivana væṭahennē ehemayi. etakoṭa næti deyakda? ov rāgaya næha.
깨끗한 마음의 바탕에 이것이 드러나 보입니다. 이것을 두고 깨끗한 마음, 빛나는 마음에 nibbāna가 대상(ārammaṇa)이 된다고 말합니다. nibbāna는 그렇게 알아집니다.
ehemayi. etakoṭa næti deyakda? ov rāgaya næha. rāgaya kṣayayi. rāgaya nǣ kiyana eken gannē. rāgaya tiyenavā kiyalā ganna ekak nemeyi tibunē. rāgaya kiyannē hētuphala nida haṭagatta ekak. haṭagatta hētuphala kriyāvaliyanak næhæ. kriyāvaliya atara vunāma phalaya nǣ. n rāgaya
그러면 없는 것입니까? 네, rāga가 없습니다. rāga가 다했습니다. 'rāga가 없다'는 것으로 받아들입니다. 'rāga가 있다'고 받아들일 것이 아니었습니다. rāga는 원인과 결과로 일어난 것입니다. 이제 일어나는 원인과 결과의 흐름이 없습니다. 흐름이 끊기면 열매가 없습니다.
kriyāvaliya atara vunāma phalaya nǣ. n rāgaya haṭaganna yam hētuvak tibunavā dæn ē hētuva kriyātmaka vennē næ. hētuva kriyātmaka næti. nisā rāga phalaya kriyātmaka vennē næ. anna nirōdha karalā kivvē ēkayi ravun gihilalā atara vuṇā.
rāga가 일어날 원인이 있었는데 이제 그 원인이 움직이지 않습니다. 원인이 움직이지 않으니 rāga라는 열매도 움직이지 않습니다. nirodha라고 한 것이 바로 그것입니다. 돌던 바퀴가 끊어진 것입니다.
itin menna mē ṭika dænagattahama ehenam mē dænagatta mārgaya yathābōdha mārgaya kiyannē vatak rækena nisā mēka hamba vuṇē næha. apa manā nouvaṇin manā sihi novanin mē yathā dharmaya gæna menehi karalā mē lōkayē ādīnavat nivanē ānisaṁsa dækka nisā menna mē kramaya tuḷin tamayi nivan avabōdha karannē vatakin nemeyi kiyalā dænagattāma sīlapata parāmāsayak næha. budurajāṇan vahansē tæbǣvaṭa dækka nam
이렇게 알고 나면, 이렇게 알게 된 길, 있는 그대로 깨닫는 길은 어떤 vata를 지켜서 얻은 것이 아닙니다. 우리가 바른 슬기와 바른 sati로 이 참된 dharma를 깊이 살펴 이 세상의 ādīnava와 nibbāna의 ānisaṃsa를 보았기 때문에, 이 방법으로 nibbāna를 깨닫는 것이지 vata로 깨닫는 것이 아님을 알게 되면, sīlabbata parāmāsa가 없습니다.
næha. budurajāṇan vahansē tæbǣvaṭa dækka nam budun vahansē tāma jīvamāna buddhatvaya jīvamāna kiyalā pēnavā.
Buddha를 참되게 보았다면, Buddha께서 아직 살아 계시고 Buddha됨이 살아 있다는 것이 보입니다.
ov anna ēkayi kiyanna buddhatvaya ēkak buddhatvaya jīvamāna ana buddhatvaya jīvamāna buddhatvayaṭa pat venuna uttamayā piriṇum pǣvā.
네, 그래서 Buddha됨은 하나라고 말하는 것입니다. Buddha됨은 살아 있습니다. Buddha됨에 이르신 거룩한 분이 parinibbāna에 드신 것입니다.
buddhatvaya nemeyi piraṇum pǣ buddhatvaya buddhatvaya maraṇayaṭa pat vennē næhæ buddhatvaya maraṇayaṭa pat vena ekak na anna ēkayi buddhatvaya dharmatvaya saṁghatvaya ekakvat maraṇayaṭa pat vennē nættaya vennē næda ma
Buddha됨이 parinibbāna에 든 것이 아닙니다. Buddha됨은 죽지 않습니다. Buddha됨은 죽는 것이 아닙니다. 그래서 Buddha됨, Dhamma됨, Saṅgha됨 어느 것도 죽지 않고 없어지지 않습니다.
na ēvaṭa sambandha næhæ. ēka dharmatāvaya anna dharmatāvayak.
그런 것과는 상관이 없습니다. 그것은 dhammatā입니다. 하나의 dhammatā입니다.
ēka itin ē dharmatāvaya apiṭa harayaknē allaganna. dæn buddhatvayaṭa pat vunē duka keḷavara karanna ōna hindā. ēka inna nemeyi. dharmatvaya darā gattē duka keḷavara karanna ōna hindā ēka inna nemeyi. saṁghatvaya darā gattē duka keḷavara karanna ōna inda ma saṁgattaya inna nemeyi.
그 dhammatā는 우리가 붙잡을 알맹이이지요. Buddha됨에 이르신 것은 dukkha를 끝내야 했기 때문이지, 그 안에 머물려고 한 것이 아닙니다. Dhamma됨을 지닌 것도 dukkha를 끝내야 했기 때문이지 머물려고 한 것이 아닙니다. Saṅgha됨을 지닌 것도 dukkha를 끝내야 했기 때문이지 머물려고 한 것이 아닙니다.
ehenam buddhāsanāgattā tāmat tiyenavā anna ēkayi kiyannē
그렇다면 Buddha sāsana는 아직 있는 것이군요. — 바로 그 말입니다.
apaṭan vahansē nǣha kiyana tattvayaṭa enna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna yathā tattvaya dakinna budun vahansē tāma jīvana bava tiyenavā.
있는 그대로의 실상을 보려면, Buddha께서 아직 살아 계신다는 것이 있습니다.
anna ēkayi kiyannē. etakoṭa buddha kiyalā kiyannē mokakda? bujjatīti buddhō avabōdhayaṭa patvenīm buddha kiyanavā. dæn ohoma tōralā tiyenavā. avabōdhayaṭa ena nisā ēkaṭayi buddha kiyannē. avabōdhayaṭayi.
바로 그것입니다. 그러면 Buddha란 무엇입니까? 'bujjhatīti buddho' — 깨달음에 이르는 것을 Buddha라고 합니다. 그렇게 풀이되어 있습니다. 깨달음에 이르기 때문에 Buddha라고 하는 것입니다. 깨달음에 대해서입니다.
bujjati iuddhō bujjatīti buddhō avabōdhayayi yamak vēda ēkaṭayi buddha kiyannē. itin avabōdhaya læbū kenāṭa buddha nāmaya ādēśa venavā. dæn vedakama nisā vedakama igena gata
'bujjhati buddho, bujjhatīti buddho.' 무엇이 깨달음이면 그것을 Buddha라고 합니다. 그래서 깨달음을 얻은 분에게 Buddha라는 이름이 붙습니다.
venavā. dæn vedakama nisā vedakama igena gata ekkenāṭa veda mahattayā kiyanavā. ēkat sammutiyak. ēkat sammutiyaṭa bæt.
약 짓는 일을 배운 사람을 약 짓는 일 때문에 '의원 어른'이라고 부르는 것과 같습니다. 그것도 하나의 약속(sammuti)입니다. 그것도 약속에 드는 것입니다.
anna ēkayi. dæn budurajāṇan vahansē kiyalā kiyannē buddhatvayaṭa sambandha pūrṇa karagatta nisā. pæmiṇu vuṇā nisā. buddhatvaya pirunā
바로 그것입니다. 'Buddha께서'라고 부르는 것은 Buddha됨에 딸린 것을 온전히 채우셨기 때문입니다. 거기에 이르셨기 때문입니다.
nisā. pæmiṇu vuṇā nisā. buddhatvaya pirunā pævinnē næhæ. buddhatvayaṭa nemeyi budurajāṇan vahansē kivvē. ēkaṭa kiyannē buddhatvaya eham buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
buddhatvaya eham buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyannē budurajāṇan vahansē saraṇa yanavā kiyalā gattot api pallehaṭa bahinavā sammutiyaṭa.
'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'를 'Buddha라는 분께 의지하러 간다'로만 받아들이면 우리는 약속(sammuti)의 자리로 내려가는 것입니다.
hæbæyi sammuti saraṇakut ēpayi kivvē næhæ.
그렇다고 약속의 의지처가 안 된다고 하신 것도 아닙니다.
ēka mulaṭa mulaṭa api anna ēka api yanavā okkoma karaganna kiyalā avasāna tamayi ataṭa padagata anna ē vagē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
budurajāṇan vahansē ēket pævæt tibuṇā ov ēka avasānat tatvayaṭa pat vunā anna ēkayi
Buddha께서도 그 (약속의) 자리에 계셨습니다. — 네. — 그리고 마지막 자리에 이르셨습니다. — 바로 그것입니다.
budun vahansē dæn sāmānya janatāva sammutaya budun vahansē diyā bala nisā budun vahansē pēnnē næhæ. anē paramārtha suna vahansē dhya dakilā budun vahansē pēnnē
보통 사람들은 약속(sammuti)에 매여 있어서 Buddha를 보지 못합니다. — 아. — paramattha로 보아야 Buddha가 보이는 것이군요.
ēkayi kiyannē paramārtha valin api budun dakinna ōnē. dæn anātha nātha kiyannē budun kiyalā api kivvanē anā nāta
그래서 paramattha로 Buddha를 보아야 한다는 것입니다. 우리는 Buddha를 'anātha-nātha'라고 하지 않았습니까. anātha, nātha.
dæn anātha anātha hæṭiyaṭa dækka nam lōkaya anāthāyi kiyalā dækkā nivana nātayi kiyalā dækkā. anāthayi nātayi dækkā nam budun dækalanē dækalā ē rūpayan nemeyi.
anātha를 anātha로 보았다면, 곧 세상이 의지할 데 없다(anātha)고 보고 nibbāna가 의지처(nātha)라고 보았다면, anātha와 nātha를 본 것이니 Buddha를 본 것입니다. 그 몸의 모습이 아닙니다.
budun dæk anna anāt dakinna ōnē buddhiya vik bun dakinna puḷuvan
Buddha를 보는 것은… — anātha를 보아야 합니다. 슬기로 Buddha를 볼 수 있습니다.
anna ēkayi. lōkē anicca dukkha anatta vaśayen dækkahama lōkaya anāthayi kiyalā buddhiyen dækkā ehenam mokakda nātha atahærīma nāthaya novælama nāthayi midīma nātayi. nivanama nātayi. buddhiyen dækka nivana ē nāta pætta mē anāthā dækka anāthāvat dæka nam anātha nāta kiyannē budu. mē sabhāva nivan
바로 그것입니다. 세상을 anicca, dukkha, anatta로 보면 세상이 anātha라는 것을 슬기로 본 것입니다. 그러면 nātha는 무엇입니까? 놓아 버림이 nātha이고, 달라붙지 않음이 nātha이고, 벗어남이 nātha입니다. nibbāna 자체가 nātha입니다. 슬기로 본 nibbāna가 nātha 쪽이고, 여기서 본 것이 anātha입니다. anātha를 보았다면, anātha-nātha란 Buddha입니다.
anātha nāta kiyannē budu. mē sabhāva nivan dakkinna apabadaya nivan mukuṭa næha kiyalā. næha kiyalā. anna ēkayi. dæn api ahanna ōnē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
næha kiyalā. anna ēkayi. dæn api ahanna ōnē duken nidahas venna kæmatida? nivan dakina katāva tiyena ā pættakin tiyenavā. yamak nisā dævenavā nam, tævenavā nam, dævīmen tævīmen nidahas venna kæmatida? oya vidira ahanna ōnē. dæn apiṭa kristiyāniyā
바로 그것입니다. 이제 우리는 이렇게 물어야 합니다. 'dukkha에서 벗어나고 싶습니까?' nibbāna를 보는 이야기는 한쪽에 두고요. '무엇 때문에 타오르고 괴롭다면, 그 타오름과 괴로움에서 벗어나고 싶습니까?' 이렇게 물어야 합니다.
ahanna ōnē. dæn apiṭa kristiyāniyā āgamē mahā balakanuvak tiyena pættaka oya koheda mehe mē dharma dēśanāva karanna siddha vuṇā mīgama pættē. dæn api yanakoṭa mūhuṇa koras vitara hadāgena samahara minissu hāmuduruvanē pennanna bæhæ. mokada eyā dharmayaṭa ēgollanṭa dos tiyenavā bahinavā kiyalā. ehema itin aya balāpuvahama minissunṭa mūhaṇu ravuddha velā ehema tibuna yanakoṭa
언젠가 Christian 종교의 힘이 아주 센 곳, 저 Negombo(Mīgamuwa) 쪽에서 이 dharma 설법을 하게 된 적이 있습니다. 우리가 갔을 때 어떤 사람들은 얼굴을 찡그리고 '스님을 보기도 싫다'는 식이었습니다. 자기들 종교를 헐뜯고 나무랄 거라고 여겼던 것이지요. 그렇게 사람들 얼굴이 잔뜩 성나 있는 가운데 들어갔습니다.
mama gihillā ēgollangen mama issellāma æhuvē næhæ bauddhaya venna kæmati kiyalā. mama kivvā mama mē āgamak venas karanna āvē næhæ. bauddha karanna āvet næhæ. abauddha tiyenavā vagē ehema ekaṭa āt næhæ. mama ekak ahannam
나는 가서 먼저 그들에게 Buddhist가 되고 싶으냐고 묻지 않았습니다. 이렇게 말했습니다. '나는 종교를 바꾸러 온 것이 아닙니다. Buddhist로 만들러 온 것도 아닙니다. 그런 일로 온 것이 아닙니다.'
vagē ehema ekaṭa āt næhæ. mama ekak ahannam buddhimatvaya ætta dænagena satyayak ara avabōdha karanna kæmati aya kī denek metana innavada? boruvakaṭa rævaṭilā mulā venna kæmati aya kī denek metana innavada? maṭa ēkaṭa uttarayak denna. āgamdī okkoma pættakin
'하나만 묻겠습니다. 슬기롭게 참을 알고 진리를 깨닫고 싶은 사람은 여기 몇이나 있습니까? 거짓에 속아 헷갈리고 싶은 사람은 몇이나 있습니까? 그것에 답해 주십시오.'
uttarayak denna. āgamdī okkoma pættakin tiyenavā. buddhāgamē, kristiyānigamē, muslimgema okkoma pættakin tiyenavā. buddhimatva buddhivantava ætta dænagena satyayābōdhaya labāganna kæmati aya kavuda innē? mōḍa velā rævaṭilā mulāvaṭa pat venna kæmati aya kavuda innē?
'종교는 모두 한쪽에 두십시오. Buddhism도, Christianity도, Islam도 모두 한쪽에 두고요. 슬기롭게 참을 알고 진리를 깨닫고 싶은 사람은 누구입니까? 어리석게 속아 헷갈리고 싶은 사람은 누구입니까?'
āgam pættakin tiyalā ē daru ataussan kivvahama okkoma kivvā buddhimatvaya ætta dænagena satyayābōdhayak labāganna api kæmatiyi.
종교를 한쪽에 두고 손을 들라고 하자, 그 아이들이 모두 '우리는 슬기롭게 참을 알고 진리를 깨닫고 싶습니다'라고 했습니다.
anna niyama uttarakarayaṭa āvā. maga otana pihiṭāganna. vena monavat hitanna yanna ēvā. bauddha venna kæmati kiyana vacanaya pættakin dānnakō sammata buddhāgaṁkārayaka venna kæmati kiyana pættaka dānnakō buddhimatva satvayāvabōdhayak ætta dænaganna kæmatiyi etana innē. ēkaṭa kæmatida? ara ḷamayi okkoma kæmati vuṇā. gaha
'이제 바른 대답에 이르렀습니다. 거기에 굳게 서십시오. 다른 것은 생각하지 마십시오. Buddhist가 되고 싶다는 말은 한쪽에 치우고, 약속으로서의 Buddhism 신자가 되고 싶다는 것도 한쪽에 치우십시오. 거기 있는 것은 슬기롭게 진리를 깨닫고 참을 알고 싶다는 것입니다. 그것을 바랍니까?' 그 아이들이 모두 바란다고 했습니다.
vuṇā. gaha dæn avuraṭa ævidillā gahaganna sammutiyen
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi. sammutiyen tamayi mēmayi gahagannē okkoma karagannē. gaṭṭanaya karaganna
바로 그것입니다. 사람들이 서로 싸우는 것도 약속 때문이고, 모든 것을 하는 것도 그렇습니다. 부딪치는 것도요.
mamat annāgimaṭa kiyannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov satyayābōdhayak kiyalā. anna ēkayi.
— 네. — 진리의 깨달음이라고요. 바로 그것입니다.
utsara næna kiyannē næha.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ovana anna ē hon̆daṭama æti. itin otanadi passē mama ēgollangen æhuvā itin eka eka kramayak. mama dæn oya duvalā putālā oyālaṭa gauru hari gahanavā nam, maranavā nam, hiṁ hiṁsā karanavā nam oyālā kæmatida? oyālagē tīraṇaya mokakda? avaṁka tīraṇaya api kæmati næha. anya
네, 그것으로 아주 넉넉합니다. 그다음에 나는 그들에게 여러 가지로 물었습니다. '딸들, 아들들, 누가 여러분을 꾸짖거나 때리거나 죽이거나 해친다면 좋겠습니까? 여러분의 판단은 무엇입니까?' 솔직한 판단은 '우리는 싫습니다'였습니다.
mokakda? avaṁka tīraṇaya api kæmati næha. anya kenekuṭa gahanavā nam, bahinavā nam, hiṁsā karanavā nam anya ēō kæmatida? maranavā nam anna ēōva kæmatida? kæmati veyida? anna ēōva kæmati vennē næha. apiṭa tīraṇaya karanna tiyennē ēkayi. buddhimata
'다른 사람을 때리거나 꾸짖거나 해친다면 그 사람은 좋아하겠습니까? 죽인다면 그 사람이 좋아하겠습니까? 좋아하겠습니까?' 그 사람도 좋아하지 않습니다. 우리가 판단할 것은 그것입니다.
apiṭa tīraṇaya karanna tiyennē ēkayi. buddhimata tīraṇaya ēkayi. tamunut kæmati næti anunut kæmati næti tamanṭavat avæḍa vena anunṭat avaḍa vena yamak vēnavā. eban̆dullak hō kriyāvak katāvak kriyātmaka kirīma sudu sudu nædda?
슬기로운 판단은 그것입니다. '자기도 싫고 남도 싫어하는, 자기에게도 해롭고 남에게도 해로운 그런 행동이나 말을 하는 것이 알맞습니까, 알맞지 않습니까?'
oyagollangē tīraṇaya denna. sudusu nǣha apiṭa tērennē ēkayi ehenam sucarita ducarita kiyalā lōka sammatayak tiyanam ōken kōka lōka væṭeyida karanavā nam ducaritaya kiyana ekaṭa væṭenavā. sucaritayaṭa væṭennē næ. ehenam
'여러분의 판단을 말해 주십시오.' '알맞지 않습니다. 우리가 알기로는 그렇습니다.' '그렇다면 sucarita와 duccarita라는 세상의 약속이 있다면, 그런 일을 하는 것은 어느 쪽에 듭니까?' duccarita 쪽에 듭니다. sucarita에 들지 않습니다.
væṭenavā. sucaritayaṭa væṭennē næ. ehenam athæriya yutuyi kiyana ekaṭa væṭenavada kaḷa yutuyi kiyana ekaṭa væṭenavada athæriya yutuyi kiyana ekaṭa væṭenavā. dæn ehenam oya dulayi putālaya adahata mokak dāgama pættaka tiyalā kiyanna prāṇaghātaya athæriya yutuda nædda? athæriya yutuyi. utrayāva mama kivvā mama oya
'그렇다면 버려야 할 것에 듭니까, 해야 할 것에 듭니까?' 버려야 할 것에 듭니다. '그러면 딸들, 아들들, 여러분이 믿는 종교는 한쪽에 두고 말해 보십시오. 산 목숨을 죽이는 일(pāṇātipāta)은 버려야 합니까, 아닙니까?' 버려야 합니다.
athæriya yutuyi. utrayāva mama kivvā mama oya ulā putālāgē āgama venas kaḷāda? næha. āgamakaṭa viruddha deyak mama kivvada ēt næha. ehenam
대답을 듣고 내가 말했습니다. '내가 여러분 딸들, 아들들의 종교를 바꾸었습니까?' 아닙니다. '어떤 종교에 어긋나는 말을 했습니까?' 그것도 아닙니다.
viruddha deyak mama kivvada ēt næha. ehenam mama kiyavet næha krinna epætiyennē. mama
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mama kiyavet næha krinna epætiyennē. mama kiv bayibalē mehema kiyalā kiyā tiyenavā. væḍi hariyā væḍi hariyā kristiyan. tamāṭa yamak karanavaṭa tamā kæmætida anunṭat karanna. tamāṭa yamak karanavaṭa tamā akamætida anunṭatya nokaranna. mēka vyavasthāvaya harayayi kiyalā bayibalē kiyā tiyenavā. dæn ōka karanna bayibalayaṭa anukūlava dæn ōka harida?
나는 Bible에도 이렇게 쓰여 있다고 말했습니다. 대부분이 Christian이었으니까요. '남이 너에게 해 주기를 바라는 것을 남에게도 해 주라. 남이 너에게 하는 것이 싫은 것은 남에게도 하지 말라. 이것이 율법의 알맹이다'라고 Bible에 쓰여 있습니다. '이것이 Bible에 맞습니까? 옳습니까?'
hari. dæn ehenam prāṇagha gāthā nokaḷa yutuyi. āgama venas kaḷet næhæ. āgamaṭa viruddhat næhæ. mokada kiyannē?
'옳습니다.' '그렇다면 산 목숨을 죽이는 일은 하지 말아야 합니다. 종교를 바꾼 것도 아니고 종교에 어긋나는 것도 아닙니다. 어떻게 생각합니까?'
avaṁkava piḷigattā. hora maravaṁcā surāu sudācāra boru kēla parasācaralāba lōbha taraha mōḍa kiyana okkoma gæna ohoma æhuvā. dasa akusalaya gæna ahalā oya tīraṇaya dīlā mama kivvā dæn itin mama oyālā abauddha kalet næhæ. ehema katāvaṭa giyet næhæ. āgama venas kaḷet næhæ. āgamaṭa viruddha deyak kivvet næhæ. dæn
그들은 솔직하게 받아들였습니다. 도둑질, 속임수, 술, 그릇된 행실, 거짓말, 거친 말, 쓸데없는 말, 탐냄, 성냄, 어리석음 모두에 대해 그렇게 물었습니다. 열 가지 akusala에 대해 묻고 그 판단을 받은 뒤 나는 말했습니다. '나는 여러분을 Buddhist로 만들지도 않았고 그런 이야기를 하지도 않았습니다. 종교를 바꾸지도 않았고 종교에 어긋나는 말도 하지 않았습니다.'
āgamaṭa viruddha deyak kivvet næhæ. dæn kōka hari kavuru hari kamak næhæ mona āgama hari dæn oya dæn tērum gatta yamak æṭanē. dæn oya tuḷa jīvat venavada ov jīvat venavā. ā ehenam ē ṭikak æti oya ṭika navattaganna. ehenam hitāganna oyagollō ektaraha maṭṭamakaṭa satyāvabōdhaya karā āvā.
'이제 누구든, 어느 종교든 상관없습니다. 이제 무언가를 깨달았지요. 그 안에서 살겠습니까?' '네, 그렇게 살겠습니다.' '아, 그렇다면 그거면 됐습니다. 거기서 멈추십시오. 여러분은 어느 수준까지 진리의 깨달음에 이르렀다고 생각하십시오.'
itin ōkaṭa apiṭa kiyanna tiyennē eyā ektarā maṭṭamakin bauddha vuṇā.
그러니 우리가 말할 것은, 그는 어느 수준에서 Buddhist가 되었다는 것입니다.
okkoma kaṭṭiya mūṇu malkinā vagē tibuṇā ennē kaṭṭiyakagē mugul næhæ hari ahaṁkāra vidiṭa mahatruvō
모두의 얼굴이 꽃처럼 피어 있었습니다. 찡그린 얼굴은 하나도 없었고, 거만하던 신사들도
siru sapatu galavā dālā ævidilā ḷan̆ga pavat velā anē svāmīn vahansa oba vahansē oya kenek meccara kal enavā kiyalā api hituvē veē næhæ. oba vahansē mehema dharmayak gæna kiyā kiyalā api hitu vet næhæ. api nam mehema nemeyi mē sthānaya sakas velā sarasalā karannē. oba vahansē piḷigannē mehema nemeyi. apiṭa anukampā karalā nævata davasaka apē ārādhanā piḷigaranē vaḍinda ārādhanā piḷigannavada oya nantivaṭa ahapu.
신발을 벗어 던지고 가까이 와서 엎드려 절하며 말했습니다. '스님, 스님 같은 분이 오실 줄은 생각도 못했습니다. 이런 dharma를 말씀하실 줄도 몰랐습니다. 알았더라면 이렇게 자리를 꾸미지 않았을 겁니다. 스님을 이렇게 맞이할 일이 아니었습니다. 저희를 가엾이 여기셔서 다른 날 저희 청을 받아 다시 와 주시겠습니까?' 마지막에 그렇게 물었습니다.
itin menna mēkayi kramaya. itin api āyē dannē næhæ. ē pudgalayā gaṭṭanaya karannē nætuva satyaya tuḷin satyayaṭa ganna.
이것이 방법입니다. 우리는 그 뒤로는 모릅니다. 그 사람과 부딪치지 않고 진리를 통해 진리로 이끄는 것입니다.
ōkayi kārā dekak mit
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna mata bindaya oya vidihaṭa mata binnaya oya vidihaṭa satyaya tunē
그렇게 견해가 깨집니다. 그렇게 견해가 깨집니다, 진리를 통해서.
ēvaṭa pāra gahalā nemeyi mata gæṭenna hon̆da næ gæṭenna bæhæ gæṭunot mahā bhayānakayi
그런 것들을 공격해서가 아닙니다. 견해끼리 부딪치는 것은 좋지 않습니다. 부딪쳐서는 안 됩니다. 부딪치면 아주 위험합니다.
i anna ēkayi kiyana aragena enna ōnē etakoṭa vacana gena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
puṁ purayāṭa nigraha karanna avaśya næhæ anna ēkayi kiyannē pāpayaṭa nigraha karanna dvēśa kayek hæbænam pudgalaya nigraha kirīma natara kaḷa yutuyi kiyalā dēśanā kaḷama tiyenavā
사람을 꾸짖을 필요는 없습니다. — 바로 그것입니다. — 나쁜 것(pāpa)을 꾸짖으라고, 성내는 마음이 있다면 사람을 꾸짖는 일은 그만두어야 한다고 가르치신 것이 있습니다.
pudgalayā vicanaya karanna bæha. praśnayak āpuvahamahama taraha ganna bæha. vena praśnayakin vahanna bæha. etakoṭa ehema tiyenavānē dharma dēśakaya satu guṇadharma ṭikak. ēvā eyā ḷan̆ga tiyennama ōnē. ēvā nætnam ehema eyā dharma dēśakayek vennē næhæ niyamatiyenna.
사람을 나무랄 수 없습니다. 물음이 오면 화를 낼 수 없습니다. 다른 물음으로 덮어 버릴 수 없습니다. 그렇게 dharma를 설하는 이가 갖춰야 할 덕목들이 있습니다. 그것들이 반드시 그에게 있어야 합니다. 그것이 없다면 그는 참된 dharma 설법자가 되지 못합니다.
mānaya samuda ov anna ēkayi kiyannē. etakoṭa hari bāyanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ekayi. etakoṭa pæhædīmak ennē næ. ehema ahanna bæ.
그러면 믿음(pasāda)이 생기지 않습니다. 그렇게 물을 수는 없습니다.
passēov karmaya kar
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oya dæn api hitana siyaluma kriyā karma karma pata velā hædennē næ. næ
우리가 kamma라고 여기는 모든 행위가 kamma patha가 되는 것은 아니군요. — 아닙니다.
etakoṭa anna ē pæhædīma kiyana eka karma karma patana venna kaḍāgena anna ē ṭika vistara karalā hariyaṭama metenṭa ena ara apē mallaṭa rækinnē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov dæn ē kiyannē menna mehemayi. karmayak balana nægenna yamkisi kar karma patayak kiyannē ēka sampūrṇa balavat pūrṇak bavaṭa pat vuṇā kiyana ekayi. pūrṇa karmayak vuṇā. anna karmayak pūrṇabhāvayaṭa patvīmaṭa avaśya karana kāraṇā tiyenavā. dæn satek bava dænaganna ōnē maraṇa cētanāvak, yodana upakramayak kriyātmaka kirīmak satvayā ghātanayak. oya kāraṇā paha siddha karapuvahama karma patayak vuṇā.
네, 그것은 이렇습니다. kamma patha라는 것은 그 kamma가 온전히 힘을 갖춘, 다 채워진 것이 되었다는 뜻입니다. 온전한 kamma가 된 것이지요. kamma가 온전해지려면 갖춰야 할 것들이 있습니다. 산 것임을 알아야 하고, 죽이려는 cetanā, 써먹는 수단, 그것을 행함, 그 산 것의 죽음. 이 다섯이 일어나면 kamma patha가 된 것입니다.
dæn sateku bava dannavā. maraṇa cētanāvat āvā yodana upakramayet āvā. kriyātmakak velā satvayā malaya næ. ekak aḍu vuṇā. anna ēka karmayak bavaṭa pat vuṇā karma patayak vunē næha. karma patayak vunē næ næ.
산 것임을 압니다. 죽이려는 cetanā도 생겼고, 수단도 썼고, 행하기도 했는데 그 산 것이 죽지 않았습니다. 하나가 모자랍니다. 그것은 kamma가 되었지만 kamma patha가 되지는 않았습니다. — kamma patha가 되지 않았군요. — 그렇습니다.
etakoṭa ekkō cētanāva hari ekak hari aḍunā. etendi ōka siddha vennē næ. dæn satayek kiyalā dannavā kivvaṭa satayek nemeyi. apiṭa hævaṭilā innē. api hitamu dæn api hitamu
cetanā든 무엇이든 하나가 모자라면 그렇게 되지 않습니다. 산 것이라고 안다고 해도 실은 산 것이 아니고 우리가 속은 것일 수 있습니다.
hævaṭilā innē. api hitamu dæn api hitamu ara rabara sarapeyi dālā innavā geyi mullaka kavuru hari horen dālā giyā ḷamayaka rāvaṭṭanna bæluvā balanakoṭa poḷan̆ge innavā gē ætulē. gattā hon̆da pollak, yakaṭa pollak hon̆daṭa olu velā balana uḍam coppa kaḷā. balanakoṭa cop velā tiyennē sabara sarapayak. dæn
이렇게 생각해 봅시다. 누가 아이를 놀래 주려고 고무 뱀을 몰래 집 구석에 두고 갔습니다. 보니 집 안에 코브라가 있습니다. 좋은 막대기, 쇠막대기를 들고 머리를 잘 겨누어 내리쳤습니다. 보니 내리친 것은 고무 뱀입니다.
cop velā tiyennē sabara sarapayak. dæn satek bava dænagena eyā hituvā satayek kiyalā. poḷan̆ga kiyalā. etakoṭa maraṇa cētanāvak āvā. upakramayet yeduvā. kriyātmakat kaḷā. balanakoṭa satvayek mærenna in̆dalā nǣ. kāraṇā tunak siddha vuṇā. maraṇa cētanāva, yodana upakramaya upakramaya kriyātmaka kirīma. kāraṇā tunak. hæbæyi prāṇaghāta karmayak siddha vuṇā karma patayak siddha vuṇē næ.
그는 산 것이라고 알고, 짐승이라고, 코브라라고 여겼습니다. 죽이려는 cetanā가 생겼고, 수단도 썼고, 행하기도 했습니다. 그런데 보니 죽을 산 것이 없었습니다. 세 가지가 일어났습니다. 죽이려는 cetanā, 수단을 씀, 그것을 행함. 세 가지입니다. 그래서 pāṇātipāta kamma는 일어났지만 kamma patha는 일어나지 않았습니다.
pathayak siddha vennē mē kāraṇā pahama sampūrṇa venna ōnē. horakamak karanakoṭa aṁśa vastuvak venna ōnē. etakoṭa aṁśa vastuvak ēka aṁśa vastuvak venna ōnē. hora cētanāva horakam karana hētulā enna ōnē. ē horakama kriyāvaliya karanna ōnē. tiyena vastuva tiyena deen ahaṭa ganna ōnē. kāraṇā hatara siddha kaḷot kara horakama piḷiban̆da karma patayak vuṇā. cētanāva vitarak tibunahama karmayak venavā. karma patayak vennē næhæ.
patha가 되려면 이 다섯이 모두 갖춰져야 합니다. 도둑질을 할 때에는 남의 것이어야 합니다. 그 물건이 남의 것이어야 합니다. 훔치려는 cetanā가 일어나야 합니다. 훔치는 일을 해야 합니다. 그 물건을 있던 자리에서 가져가야 합니다. 이 네 가지가 일어나면 도둑질에 관한 kamma patha가 된 것입니다. cetanā만 있으면 kamma는 되지만 kamma patha는 되지 않습니다.
āganna kiya pansil padavala tiyena okkoma siyallama hara
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
nǣ dæn mehemayi. oya pansil kiyana vacanaya gattahama otana hari gæm̆burak tiyenavā. dæn ada pansil an̆durannet næha. paṁca duścarta an̆durannet næ. pas pav han̆dunannet næ. paṁca śikṣā han̆dunannet nǣ. sil vata han̆durannet nǣ. sīlaya han̆dunannet nǣ. oya okkoma vigraha karaganna ōna.
아닙니다, 이렇습니다. pañcasīla라는 낱말에는 아주 깊은 뜻이 있습니다. 오늘날은 pañcasīla도 알아보지 못하고, pañca duccarita도, 다섯 pāpa도, pañca sikkhā도, sīla-vata도, sīla도 알아보지 못합니다. 이것들을 모두 풀어 보아야 합니다.
dæn apiṭa mē sīl kara katā karannē kohomada? api kotana in̆dalāda? oya okkoma ekayi kiyana mata kiya
우리는 sīla를 어떻게 이야기합니까? 어디서부터 합니까? 이것이 다 하나라는 견해에서…
dæn paṁca durtaya monavada sattu mara nǣhæ horakam karannē næhæ kāmaya varvā vavāsa næhæ boru kiyannē næhæ matvayan bonna næha paṁca dusaritaya vemu pas pav kiyannē sattu mara næhærakam karannē næhæ kāma varavāda næ bora næha mat pæn bonna næha. pas pav valin vælakuṇā. pas pav kiyana ekaṭa dannē tera pahamayi. pansil kiyannē sattu mærīm vælakīma sorakam kirīmē vælakīma kāmīya varada væla barīm vælagīma mat pæn bē vælakīma pansil. etakoṭa sil vata kiyannet ōkayi. sīlaya kiyannet ōkayi. dæn ada innē otana
pañca duccarita가 무엇이냐 하면 '짐승을 죽이지 않는다, 훔치지 않는다, 삿된 kāma를 짓지 않는다, 거짓말하지 않는다, 술을 마시지 않는다'가 pañca duccarita라고 합니다. 다섯 pāpa도 '짐승을 죽이지 않는다, 훔치지 않는다, 삿된 kāma를 짓지 않는다, 거짓말하지 않는다, 술을 마시지 않는다'이고, 다섯 pāpa를 멀리했다고 합니다. 다섯 pāpa라고 아는 것도 이 다섯뿐입니다. pañcasīla도 산 목숨 죽임을 멀리함, 도둑질을 멀리함, 삿된 kāma를 멀리함, 술을 멀리함입니다. sīla-vata도 이것이고 sīla도 이것이라고 합니다.
sīlaya kiyannet ōkayi. dæn ada innē otana innē. oyin ehāṭa næha. dæn mē ekak nǣ vigraha karaganna ōna sil tērum ganna sil kiyannē mokakda tērum ganna yaṁ samādānaṁ saṁvatāṁ saṁvaraṭṭēna sīlaṁ yaṁ samādānayak ætda ēka vasaka kiyi saṁvarattayē pihiṭīmak ætda ē sīlayagi
오늘날 사람들은 거기에 머물러 있습니다. 그 너머로 가지 않습니다. 풀어 보아야 합니다. sīla를 알아야 합니다. sīla가 무엇인지 알아야 합니다. 'yaṃ samādānaṃ taṃ vataṃ, saṃvaraṭṭhena sīlaṃ' — 어떤 다짐(samādāna)이 있으면 그것은 vata요, 단속(saṃvara)에 머무름이 있으면 그것이 sīla입니다.
ehenam sīlayayi vatayi tērum ganna ōnē. onna issellāma api dænagata sīlaya tērum ganna ōnē vata tērum ganna ōnē. yaṁ samādānaṁ taṁ vataṁ yam samādānayak ætda ē vataki ēka sīlayak nemeyi. saṁvaraṭṭhahīna sīlaṁ saṁvarattayē pihiṭīmak ætda ē sīlayagi
그러니 sīla와 vata를 알아야 합니다. 먼저 sīla를 알고 vata를 알아야 합니다. 'yaṃ samādānaṃ taṃ vataṃ' — 어떤 다짐이 있으면 그것은 vata이지 sīla가 아닙니다. 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ' — 단속에 머무름이 있으면 그것이 sīla입니다.
onna venasa tērum ganna ōnē. dæn ōka mama vistarayak karalā dennam. yamkisi pudgalaya prāṇaghātaya væradiyi kiyalā. ēka duccaritayak, nokaḷa yuttak, asādhāraṇayak eyā dænagena inna pudgalayek innavā. hæbæyi eyā jīvitayaṭa pānātipātāramaṇī sikkhāpa padaṁ samādhiyāmi kiyana vākya kiyalat næha. dæn pasolossaka pōyē davasak vunahama
그 다름을 알아야 합니다. 풀어서 말해 보겠습니다. 산 목숨을 죽이는 일이 그르다는 것, 그것이 duccarita이고 해서는 안 될 일이고 옳지 않은 일임을 아는 사람이 있습니다. 그런데 그는 평생 'pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi'라는 말을 해 본 적이 없습니다.
næha. dæn pasolossaka pōyē davasak vunahama nætnam api veba vesak pōyeṭa ehema ōnamīmak sil gannavā. dæn ōna dariyākāraya sil ganna yana ayet innavā. api hitamukō edāṭa yam kenek hitalā hiṭā. ada yanna ōnē sil ganna. hæbæyi vena taṭa nam ittǣ ehema valakælalā innavā dækalā ahuvanot ehema āvē ekkælā inna poḍi karagenavāyi yannē.
보름 poya 날이나 Vesak poya 날이 되면 우리는 sīla를 받습니다. sīla를 받으러 가는 사람이 많습니다. 어떤 사람이 그날 '오늘은 sīla를 받으러 가야지' 하고 생각했다고 합시다. 그런데 다른 날 같으면 고슴도치가 구덩이에 빠져 있는 것을 보고 잡게 되면 짓이겨 놓고 가는 사람입니다.
yan edā mokada karannē eyā gihillā ivaram sil vatak porundu velā. mama udē in̆dan ēṭa davasē venakan hari. prāṇaghāta karannē nǣhæ mona hētuva kara mæruvat prāṇaghātayak karanna næha kiyalā poronduvak vuṇā. anna samādānayak vuṇā. dæn samādānayak velā eyā
그날 그는 어떻게 합니까? 가서 sīla-vata를 다짐합니다. '아침부터 저녁까지 산 목숨을 죽이지 않겠다. 무슨 까닭이 있어도 죽이지 않겠다'고 다짐했습니다. 그것이 samādāna입니다.
samādānayak vuṇā. dæn samādānayak velā eyā mokada karannē havasruvē gedara yanavā. ehenam koyahari yanavā pansa mē pansalakaṭa yanna hari kamak næhæ yanavā. eka tænakaṭa yanavā. yanakoṭa balanakoṭa innavā itāvayek æhillā. nætnam hāvek æhilā innavā. dækkā itin vena dana karana hæṭiya dannavā. appa ada mama oya pætta balanna innē næha. ada maṭa ayiti næha. mama samādan vecca śikṣāvala bādhakayā. ēka nisā mama oya pættak balanna puḷuvanda yanavā kiyalā eyāgē paḍuva yanavā.
다짐을 하고 나서 그는 어떻게 합니까? 저녁에 집으로 가거나 어디든, 절에 가든 상관없이 어딘가로 갑니다. 가다가 보니 고슴도치가 걸려 있거나 토끼가 걸려 있습니다. 보았습니다. 다른 날이라면 어떻게 할지 압니다. '아이고, 오늘은 저쪽을 쳐다보지도 않겠다. 오늘은 내 몫이 아니다. 내가 다짐한 sikkhā에 걸림이 된다. 그러니 저쪽을 볼 수 있겠나' 하며 제 갈 길을 갑니다.
dæn eyāt sadā marannē nætuva giyā. ara jīvitayaṭa pānātipatā vēramaṇī sikkhāpataṁ padaṁ samādhiyāmi nokivvā kenehi mē prāṇaghātaya asādhāraṇayak, auttayak mama vēdanā vin̆dinavā nam mama varanavā nam kæmati nætuva vagē tamayi anya sattuut. ē nisā ēka karanna vaṭinā ekak nemeyi. ēka duccaritayak nokara yuttak kiyā tīraṇaya karagatta kenek hiṭiyā samādaya samādan velā nætuva eyāt otanin yanavā.
그 사람도 죽이지 않고 갔습니다. 한편 'pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi'라고 한 번도 말하지 않은 사람은 '산 목숨을 죽이는 것은 옳지 않다. 내가 아프고 죽임을 당한다면 싫은 것처럼 다른 짐승들도 그렇다. 그러니 할 만한 일이 아니다. duccarita이고 해서는 안 될 일이다'라고 판단해 둔 사람입니다. 그 사람도 다짐 없이 그 길로 갑니다.
eyāṭat pēnavā aratvā hari hārilaya væyalayi. dæn eyāṭa ara samādānayak mukut tibunē næhæ. namut eyā eyā marannē næha. eyā nam ādhāraya karalā ṭa goḍē inna mārgayak hadalā yanna yanavā. dæn ara samādānayak velā
그에게도 고슴도치나 토끼가 걸려 있는 것이 보입니다. 그에게는 아무 다짐도 없었습니다. 그런데 그는 죽이지 않습니다. 오히려 도와서 숲으로 갈 길을 내어 주고 갑니다.
yanna yanavā. dæn ara samādānayak velā jīvitayaṭa mē pānātipātāra manī sikkhāpada samādhimin nokivvā kenāṭa sīlayak tiyenavā. ara siṁ samādan velā hiṭan yana ekenāṭa vatak tibuṇā sīlayak næ.
다짐도 하지 않고 평생 'pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi'라고 말해 본 적 없는 사람에게 sīla가 있습니다. sīla를 다짐하고 가던 사람에게는 vata가 있었을 뿐 sīla가 없습니다.
onna venasa
그것이 다름입니다.
samādānaya vatak misak sīlayaknē.
samādāna는 vata이지 sīla가 아니군요.
ata davasē etakoṭa vatak na
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē rakinnē vata. dæn mē sīlaya tiyenat vata dakinna puḷuvan.
이 사람이 지키는 것은 vata입니다. sīla가 있는 사람에게서도 vata를 볼 수 있습니다.
sīlaya næti kenat vasa dakinna puḷuvan. oya sīlayeyi vatē venasa pennannayi mama ōka pennē. etakoṭa vasa kæḍenakoṭa sīlayak kæḍīmak etana vata kæḍenavā.
sīla가 없는 사람에게서도 vata를 볼 수 있습니다. sīla와 vata의 다름을 보여 주려고 이 이야기를 한 것입니다. 그러니 vata가 깨질 때 거기서 깨지는 것은 sīla가 아니라 vata입니다.
kaṇḍa caddha sabara kāla māsa kivvē vataṭa
khaṇḍa, chidda, sabala, kammāsa라고 한 것은 vata에 대해서입니다.
dæn etakoṭa vata nopurā sil puranna bǣ kiyana kada
그러면 vata를 채우지 않고는 sīla를 채울 수 없다는 말입니까?
ov vata nopura vata purīma sīlayaṭa upanisarayayi. dæn etakoṭa vata purana eka sīlayaṭa upaniśraya venavā. ādhāra venavā. dæn mehema hitāgamu
네, vata를 채우는 것은 sīla의 upanissaya(밑받침)입니다. vata를 채우는 것이 sīla의 upanissaya가 되고 도움이 됩니다.
venavā. ādhāra venavā. dæn mehema hitāgamu mokak mehema deyak. a api dæn puu payisikal puṁci kālē tiyena kenek innavā. eyā ṭikak avurudu 10k vidiṭa padinnē nætuva in̆dalā eyāṭa payisikalayak ahuvā. dæn eyā vayisikalē aragena ṭak gālā padinakoṭa eka ravamayi yannē.
이렇게 생각해 봅시다. 어릴 때 자전거를 타던 사람이 있습니다. 그가 열 해쯤 타지 않다가 자전거를 하나 얻었습니다. 자전거를 끌고 나와 휙 올라타니 단번에 한 바퀴를 돕니다.
pera huruvak ævidilā hiṭan bayisikalē padigena yanna eyāṭa puḷuvan vuṇā. puṁci kālē maidan bāyisikala pæduna næti vayasaka manussayek innavā. ektarā mædi vayasaṭa giya kenek. eyāṭat hambavenavā bayisikalayak. dæn eyāt ara vagē padinna giyot ehema eyāṭa puḷuvan dē vagē padinna.
예전의 버릇이 있어서 자전거를 타고 갈 수 있었습니다. 어릴 때부터 자전거를 타 본 적 없는 나이 든 사람이 있습니다. 중년에 접어든 사람입니다. 그도 자전거를 하나 얻습니다. 그가 앞사람처럼 타려 한다면, 그처럼 탈 수 있겠습니까?
[ugura kǣrīma]
[목을 가다듬는 소리]
ara puṁci kālē vayasa kāla avurudu 10k 12k 15k vinna pædalā natara karapu ḷamayek ē aya itin taruṇa kālē gilā mædi vasayaṭa kiṭṭu venakoṭa eyāṭa bayisikalayak panna eka davasak ahuṇā kivka pædennē nætuva in̆dalā eyāṭa yanna unā gamana bayisikalē pædagena dæn eyā ara mē bayisikala nægalā eka ravumak arakavala yanakoṭama huruva āvā.
어릴 때 열 살, 열두 살, 열다섯 살쯤까지 타다가 그만둔 아이가 젊은 시절을 지나 중년 가까이 되어 어느 날 자전거를 얻었습니다. 오래 타지 않았는데도 올라타고 한 바퀴 돌자마자 버릇이 돌아왔습니다.
mokada eyā ara puṁci kālē karalā tibicca huruva nisā eyāṭa ēka kamāruvak vunē næhæ. poḍi kālē in̆dan oya bayisikalayaṭa aḍiya tiyena avada nætuva paya gahalā nætuva hiṭapu manussayek. oya vayasaya padinna giyot ehema minihā væṭenavā.
어릴 때 들여 둔 버릇 덕분에 그에게는 어렵지 않았습니다. 어릴 때부터 자전거에 발 한 번 올려 본 적 없는 사람이 그 나이에 타려 하면 넘어집니다.
dæn eyāṭa ādhārakayak ōna enavā issellā. eyā ādhārayaka āśrayen davas gaṇanak pædalā pædalā eyā bayisikalē padinna purudu venavā. īṭa passēt puḷuvan. pæraṇi pædalā purudu sivicca kenāṭa ē ādhāraekē avaśya næhæ.
그에게는 먼저 붙잡아 줄 도움이 필요합니다. 그 도움에 기대어 여러 날 타고 또 타서 자전거 타기가 몸에 붙습니다. 그 뒤에는 혼자서도 됩니다. 예전에 타서 버릇이 든 사람에게는 그 도움이 필요 없습니다.
menna mē vagē yamkisi kālayakadī oya silpaṭa avaśya karana kaṭayutu karagena tibuṇa kenek. pera sasarēdī hari karalā tibuṇā nam. ē karapu kenāṭa mē atbævaṭa āvaṭa passē āyusarayak vatāvē nǣ silpirenna.
이처럼 어느 때엔가, 지난 saṃsāra에서라도 sīla에 필요한 일들을 해 둔 사람이라면, 그 사람은 이번 삶에 와서 sīla를 채우는 데 기댈 것이 따로 필요 없습니다.
dæn api hitamukō ālōka yakṣayāṭa dæn nitya vaśayenma paṁcaśīlayak læbuṇā nē sōvān phalayat ekka
Āḷavaka yakkha를 생각해 봅시다. 그는 sotāpatti phala와 함께 늘 지키는 pañcasīla를 얻지 않았습니까.
eyā baṇa ahanna bæhæ mokak kiyalada? mama praśnayak ahanavā. uttara dunna nætnam papuva palanavā. væradē paḷanavā. kakul deen ælā gahanavā mē gan̆gin ehā pættaṭa ehema kiyalā ē in̆dagattē mē mēka praśnē tōraganna.
그가 dharma를 들으러 온 것이 아니었습니다. 무엇이라 했습니까? '물음을 하나 묻겠다. 대답하지 못하면 가슴을 쪼개고 심장을 쪼개고 두 다리를 잡아 이 강 건너편으로 던져 버리겠다.' 그렇게 말하고 그 물음을 풀려고 앉았습니다.
etakoṭa mē aṁgulimāla horā velā in̆dalā hin̆dan edā budurajāṇan vahansē nāṭa gihillā æn̆gili mālē karē dāgena kaḍu atē tiyāgenayi mahaṇa hiṭu. mama hiṭilā tiyennē obat navatinna kiyanakoṭa eyā kalpanā kaḷā ē mokakda kiyannē? yana gaman kiyanavā mama in̆dalā tiyennē oba navatinna kiyalā. mē innayi navatinna kiyannē. mokakda mēkē tērumē? ē velāvēt kaḍu atē æn̆gili malē hari. dæn vata samādan velāda mē sōvān vunē?
또 Aṅgulimāla는 도둑으로 지내다가 그날 Buddha께 갔을 때 손가락 목걸이를 목에 걸고 칼을 손에 들고 '멈춰라, 사문이여' 했습니다. '나는 멈추었다, 너도 멈추어라' 하시자 그는 생각했습니다. '이게 무슨 말인가? 가면서 나는 멈추었으니 너도 멈추라고 한다. 이렇게 서 있는 나더러 멈추라 한다. 이게 무슨 뜻인가?' 그때에도 칼을 손에 들고 손가락 목걸이를 걸고 있었습니다. 그런데 그가 vata를 다짐해서 sotāpanna가 되었습니까?
paramarta.
paramattha로군요.
anna ēkayi kiyannē. etakoṭa mokada vunē? edā nokara tibunaṭa sasara dī vaḍalā tibicca huruva tibuṇā. menna meyāṭa vatē praśnayak āvē næha.
바로 그것입니다. 그러면 어떻게 된 것입니까? 그때는 하지 않았어도 saṃsāra에서 길러 둔 버릇이 있었습니다. 그래서 이 사람에게는 vata 문제가 생기지 않았습니다.
anna ēkayi kiyannē. ē nisā eban̆du næti kenā kavadā hari vataparalā tamayi sil puralā tiyennē. sil piri ārambha karalā tiyennē. sil puranna ōna tænaṭa mōranna vata avaśyayi.
그래서 하는 말입니다. 그런 것이 없는 사람은 언젠가 vata를 채워서야 sīla를 채우게 되고, sīla 채우기를 시작하게 됩니다. sīla를 채울 만한 자리까지 무르익으려면 vata가 필요합니다.
itin ē vata puralā api tiyenavada nædda kiyana eka mē atbævidi sīraṇaya karanna bæhæ. pera atbæuvala ōna taran oya vata puralā tiyenna puḷuvan.
그런데 우리가 vata를 채워 두었는지 아닌지는 이번 삶에서 판가름할 수 없습니다. 지난 삶들에서 얼마든지 vata를 채워 두었을 수 있습니다.
vata purapu kenekuṭa mē atbævi sil puranna vata nætuvaṭa kidivi praśnayak næhæ. senavā vatæra kamak næhæ. anna ēkayi. vata avaśya næhæ. vatennē nemeyi yannē. vata avaśya næhæ
vata를 채워 둔 사람이라면 이번 삶에서 vata 없이도 sīla를 채우는 데 아무 문제가 없습니다. — vata가 없어도 괜찮다는 것이군요. — 바로 그것입니다. vata가 꼭 필요하지 않습니다. vata로 가는 것이 아닙니다. — vata가 꼭 필요하지 않군요.
ov ē nisā tamayi sīlabbata parāmāsanaya kiyannē silvr̥ta parāmarśanaya dæn ōkaṭa anya silvr̥ta parāmarśanaya kiyalā hiṭan apiṭa aṭuvāha pennanavā. ē kiyannē anya śāsanayaṭa bæhærasil mē vr̥ta parāmarśanayayi mē natara karannē kiyalā. samādan
네, 그래서 sīlabbata parāmāsa라고 하는 것입니다. sīla-vata parāmāsa이지요. aṭṭhakathā에서는 이것을 '다른 이들의 sīla-vata parāmāsa'라고까지 보여 줍니다. 곧 sāsana 바깥의 sīla-vata parāmāsa를 그친다는 뜻이라고요.
parāmarśanayayi mē natara karannē kiyalā. samādan venna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov va dæn sīlabbata parāmāsaya ayin vennē. sōvan venakoṭa eyā vatakin nemeyi ayinnē. yamak væradida yamak nokaḷa yutuda ēka karannē næ.
네, 이제 sīlabbata parāmāsa가 떨어져 나갑니다. sotāpanna가 될 때 그것은 vata로 떨어져 나가는 것이 아닙니다. 무엇이 그르고 무엇이 해서는 안 될 일이면 그것을 하지 않는 것입니다.
gōtamī sūtraya kiyana sūtrayē pennanavā prajāpati gōtamīn vahansē budurajāṇan vahansēgen ahanavā svāmīni dænaṭamat oba vahansē dēśanā nokaḷapu daham koṭas dēśanā kaḷa hæṭiyaṭa mē bhikṣūn atara noyē katā yanavā. kiyavenavā. dænaṭamat mehema viparīta karagannavā nam matu mē pastima janatāva oba vahansē dēśanā karapu kohoma suddha karalā ganiyada? kohomada ē karagannē? oya praśnaya æhuvā.
Gotamī sutta라는 sutta에 이런 이야기가 나옵니다. Pajāpatī Gotamī께서 Buddha께 여쭙니다. '스승이시여, 벌써부터 bhikkhu들 사이에 스승께서 설하지 않으신 dharma를 설하신 것처럼 여러 말이 돌고 있습니다. 지금도 이렇게 비틀어 놓는다면, 훗날 사람들은 스승께서 설하신 것을 어떻게 맑게 가려낼 수 있겠습니까? 어떻게 해야 합니까?' 이렇게 여쭈었습니다.
gōtami ēka eccara loku deyak nemeyi. yamak æturu karanakoṭa yamak kriyātmaka karanakoṭa yamak katā karanakoṭa kriyā karanakoṭa rāgak sēvena bava, dvēśak sēvena bava, mōhak sēvaya vena bava ēkaṭa hēt tiyena bava pēnavā nam ēvā buddha dēśanāva.
'Gotamī, 그것은 그리 큰일이 아니다. 무엇을 따르고 행하고 말하고 할 때, 그로써 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하며 거기에 그럴 까닭이 있음이 보인다면 그것은 Buddha의 가르침이다.'
yamak kriyātmaka karanakoṭa rāgak sē vennē nætnam, dvēśak sē vennē nætnam, mōhak sē vennē nætnam ēvā buddha dēśanā nemeyi. mēken tōraganna.
'무엇을 행할 때 rāga가 다하지 않고 dosa가 다하지 않고 moha가 다하지 않는다면 그것은 Buddha의 가르침이 아니다. 이것으로 가려내라.'
anna tōraganna kramayak kiyā dunnā. itin hari paha kramayak. dæn ōka kāṭavat venas karanna puḷuvanyida?
가려내는 방법을 일러 주신 것입니다. 참으로 바른 방법입니다. 이것을 누가 바꿀 수 있겠습니까?
itin api dænaganna ōnē yamak kriyātmaka venavada rāgak sē venavada? dvēśak sē venavada? mōhak sē venavada? venavā nam buddha dēśanā lēsiyama hoyāganna tiyena kramayak. oya kramayaṭa tōraganna ōnē. ēkayi dænaganna kramaya.
그러니 우리는 알아야 합니다. 무엇을 행할 때 rāga가 다하는가, dosa가 다하는가, moha가 다하는가. 다한다면 Buddha의 가르침입니다. 가장 쉽게 찾아낼 수 있는 방법입니다. 이 방법으로 가려내야 합니다. 그것이 아는 방법입니다.
oya krama buddha sarala gihillā tiyenavā nam āyē hæmadama bu buddha salā veccā kiyanna āva kiyalā.
그런 방법들… Buddha를 의지처로 삼았다면, 날마다 다시 Buddha saraṇa를 말해야 합니까?
næ āvarjanā kirīma væḍīmaṭa hētu venavā. āsēvana pratya læbenava
아닙니다, 되새기는 것이 기르는 데 도움이 됩니다. āsevana paccaya를 얻습니다.
ov ēka hæbædagat. læbicca kenā nokivvaṭa kamak nǣha. dæn buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyana budu piḷisaraṇayi budu saraṇayi dekama dænaganna ōnē.
네, 그건 맞습니다. 이미 얻은 사람이라면 말하지 않아도 괜찮습니다. 이제 'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'에서 Buddha paṭisaraṇa와 Buddha saraṇa, 이 둘을 다 알아야 합니다.
dæn kenek mahaṇa karanakoṭa ada venakan kiyanavā makārānta saraṇāgamanaya saha niggahitānta saraṇāgamanaya kiyalā krama dekak.
누군가를 출가시킬 때 오늘날까지도 makārānta saraṇāgamana와 niggahītānta saraṇāgamana라는 두 방법을 말합니다.
buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammaṁ saraṇaṁ gacchāmi saṁghaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā eka kramaya kara tiyenavā. ēka makārānta saraṇāgamanaya kiyalā ōkaṭa kiyannē. buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā biṁduva akaraṭa dāra śabda karalā kiyana kramayak tiyenavā. dæn ōkaṭa aṭuvā ṭikāvala pennannē
'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 하는 한 방법이 있는데, 이것을 makārānta saraṇāgamana라고 합니다. 'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'에서 끝의 bindu를 다른 소리로 내어 말하는 방법이 또 있습니다.
tiyenavā. dæn ōkaṭa aṭuvā ṭikāvala pennannē ara vacanaya hariyaṭama kiyavenna ōna hindā ehakin væradunot tanikin hari ena hindā hædena hindayi ē ōka kiyannē saraṇāgamanaya hariyaṭa pihiṭanna vacana venas karanna ōnē nǣha kiyalā adahasa aran tiyennē. ehema tamayi kiyannē.
aṭṭhakathā와 ṭīkā에서는 이것을, 그 낱말이 바르게 소리 나야 하므로 한쪽에서 틀리면 다른 쪽으로 바로잡히게 하려는 것이라고, saraṇāgamana가 바르게 서려면 낱말을 바꾸어서는 안 된다는 뜻으로 보여 줍니다. 그렇게들 말합니다.
namut otana tiyennē oyaṭa vaḍā hāt passē venas gattā.
그러나 거기 담긴 것은 그와는 전혀 다르게 받아들여야 합니다.
tamā visin saraṇā yā yutu buddha dhamma saṁghaya yana trividha ratnayak tiyenavā. tamā visin goḍanagāgata yutu. piḷisaraṇa karagata yutu koṭasak tiyenavā.
자기가 스스로 의지하러 가야 할 Buddha, Dhamma, Saṅgha라는 세 가지 보배가 있습니다. 자기가 스스로 쌓아 올려야 할 것, 의지처(paṭisaraṇa)로 삼아야 할 부분이 있습니다.
dæn caturārya satya dharmaya avabōdha kara gænīma tamā visin goḍanagāgata yutuyi. anna buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā makārantaya pennuvē mama mama visin karagata yutu væḍapiḷivela
네 가지 ariya sacca를 깨닫는 일은 자기가 스스로 쌓아 올려야 합니다. makārānta로 'buddham saraṇaṃ gacchāmi'라고 한 것은 내가 스스로 해야 할 일의 차례를 보여 준 것입니다.
caturārya satyaya avabōdha karanna mā visin yathā dharmaya darāgena praguṇa karagata yutuyi. dhammaṁ saraṇaṁ gacchāmi caturārya satyaya avabōdha karanna ē dharmaya dænagena dharmānukūlava hæsirena væḍapiṭa māva visin bæsiya yutuyi. saṁghaṁ saraṇaṁ gacchāmi.
네 가지 ariya sacca를 깨닫기 위해 나는 참된 dharma를 지니고 익혀야 합니다. — dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi. 네 가지 ariya sacca를 깨닫기 위해 그 dharma를 알고 dharma에 맞게 사는 길로 내가 들어서야 합니다. — saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
anna mā visin kaḷa yutu væḍa piḷivela menna mēkaṭa kivvā atta dpā viharata atta saraṇā anañña saraṇā kivvē onna ōkaṭayi. tamāṭa tamā dīpiyak karagena vāsaya karanna anya saraṇak kiyanna epā. attāhi atta nōnā nātō kōhi nātō paralōsiya ādī vaśayen pinvatut onna nōta tamayi.
내가 해야 할 그 일의 차례, 그것을 두고 'attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā'라고 하신 것입니다. 자기를 자기의 섬으로 삼아 살고 다른 의지처를 찾지 말라. 'attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā' 등으로, 여러분, nātha는 바로 자기입니다.
oya makāranta karalā pennannē onna ōka. hæbæyi ōka kara gænīmaṭa ādhārakayak ōnē. anna ē ādhārakaya tamayi buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā gannē piḷisaraṇa
makārānta로 보여 주는 것이 바로 그것입니다. 그런데 그것을 해내려면 기댈 것이 필요합니다. 그 기댈 것이 바로 'buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 하며 받아들이는 paṭisaraṇa입니다.
budu saraṇayi budu piḷisaraṇayi dekak. budu piḷisaraṇa tuḷin in̆dalā budu saraṇa labāganna ōnē. apiṭa avaśya budu saraṇa piḷisaraṇa ādhāraka ara vata sīlayaṭa ādhārakayi kivvā
Buddha saraṇa와 Buddha paṭisaraṇa는 둘입니다. Buddha paṭisaraṇa에 기대어 Buddha saraṇa를 얻어야 합니다. 우리에게 필요한 Buddha saraṇa에 paṭisaraṇa가 받침이 되는 것은, 앞에서 vata가 sīla의 받침이라고 한 것과 같습니다.
dæn api dakinnam monavadam pansil kiyannē? anna paṁca duccara kiyannē budurajāṇan vahansē lōkē pahaḷa venna issellat rajavaru panavapu nītiyak tibana rāja dharmayak
이제 pañcasīla가 무엇인지 봅시다. pañca duccarita라는 것은 Buddha께서 세상에 오시기 전부터 왕들이 정해 둔 법, 곧 rāja dharma였습니다.
satun maranna epā, horakam karanna epā, kāmatyācāraya karanna epā, boru kiyanna epā, matvæn bonna epā. mēvā mē samājayē dūṣaṇaya karana dūṣita siri śiṣta samājayak mēvā nokaḷa yutuyi kiyalā kisima āgambhayēdī nætuva siyallaṭama rājanītiya pæivvā. menna mē rājanītiyē paṁca duścaritaya vælakīma paramparānugatava karagena āvā śiṣṭha samādhiya. budurajāṇan vahansē mēka hon̆da væḍilā anumata kaḷā. menna mēka paṁca duṣcaritaya vælakīma.
짐승을 죽이지 말라, 훔치지 말라, 삿된 kāma를 짓지 말라, 거짓말하지 말라, 술을 마시지 말라. 이것들은 사회를 더럽히는 나쁜 짓이니 바른 사회라면 하지 말아야 한다고, 어떤 종교와도 상관없이 모두에게 왕의 법으로 정했습니다. 이 왕의 법에 따라 pañca duccarita를 멀리하는 일을 바른 사회가 대대로 이어 왔습니다. Buddha께서 이것을 좋게 보시고 받아들이셨습니다. 이것이 pañca duccarita를 멀리함입니다.
onna paṁca duṣcarita pansil kiyanavā. kiṁ sīlā sīlaya nam kumakda? pahāṇa sīlaṁ, vēramaṇī sīlaṁ, cētanā sīlaṁ, saṁvara sīlaṁ avisīkkama sīlanti anna silpaha. pahāṇa sīla, vēramaṇi sīla, cētanā sīla, saṁvara sīla, avikkhama sīla onna pansil.
그것이 pañca duccarita입니다. pañcasīla는 이렇게 말합니다. 'kiṃ sīlaṃ? pahāna sīlaṃ, veramaṇī sīlaṃ, cetanā sīlaṃ, saṃvara sīlaṃ, avītikkama sīlan'ti.' 이것이 다섯 sīla입니다. pahāna sīla, veramaṇī sīla, cetanā sīla, saṃvara sīla, avītikkama sīla — 이것이 pañcasīla입니다.
dæn api hitamukō mehema deyak. anicca nam, dukkha nam, anatta nam mē dharmaya tērum gatta kenek baṇa ahalā mē lōkē harayak nǣha. nisāra lōkayak mē vaṭinākamak nǣhæ api mē lokuṭa vaṭina vaṭa hitāgena hiṭiyaṭa monavada mē lōkē vaṭinā dē? mē dharmaya tuḷin maṭa avabōdha vuṇā mē lōkē harayak æti vaṭinā deyak nǣhæ. mē lōkayā lokuvaṭa vaṭinavā kiyalā uḍa pæna pæna allagena porakā dæn̆galuvaṭa menna mē hæn̆gīma yamkisi kenekgē yathārthavat hæn̆gīma kenekuṭa āvā nam. itin mē lōkayā mama mokaṭa
이렇게 생각해 봅시다. anicca, dukkha, anatta라는 이 dharma를 알아들은 사람이 설법을 듣고 '이 세상에는 알맹이가 없다. 텅 빈(nissāra) 세상이라 값어치가 없다. 대단히 값지다고 여기며 살았지만 이 세상에 값진 것이 무엇인가? 이 dharma로 나는 깨달았다. 이 세상에 알맹이 있는 값진 것은 없다. 세상 사람들이 크게 값지다며 펄쩍펄쩍 뛰며 움켜쥐고 다투며 버둥거려도.' 이런 참된 느낌이 누군가에게 왔다면,
āvā nam. itin mē lōkayā mama mokaṭa prāṇaghāta karalā satva hiṁsā karalā avaḍa asādhāra karalā monavā labāgannada mē hariya mokakda mē lōkē maṭa tiyennē. ehema karalā asādhāraṇayak karalā ganna maṭa ē taram auttiyak asādhāraṇayak karalā kaḍā vaḍāgena loku venna allaganna harayak maṭa mē lōkē nǣ. ēka hindayi mama prāṇaghāta karannē nættē.
'그렇다면 내가 왜 산 목숨을 죽이고 산 것들을 해치고 해롭고 옳지 않은 짓을 해서 무엇을 얻겠는가? 이 세상에 내게 무슨 알맹이가 있는가? 그렇게 옳지 않은 짓을 해서까지, 빼앗고 밀치며 커지려고 붙잡을 알맹이가 이 세상에는 없다. 그래서 나는 산 목숨을 죽이지 않는다.'
maṭa hora mæravaṁcā karalā hitā mē lōkē anikara kapaṭi kamen ravaṭṭalā anikayen kaḍā vadāgena magen magē kiyalā goḍa gahaganna mama kiyalā goḍa gahaganna vaṭinā deyak maṭa nǣ mē lōkē. harayak næti lōkayē. ē vagē deyak karalā gannē mokaṭada mama? maṭa væḍak nǣhæ horama mæravaṁcā karalā.
'도둑질과 속임수로, 남을 꾀로 속이고 빼앗아 내 것, 내 것 하며 쌓아 올릴 값진 것이 이 세상에는 없다. 알맹이 없는 세상이다. 그런 짓을 해서 무엇을 얻겠는가? 도둑질과 속임수는 내게 쓸모가 없다.'
surā sū durācārādī væḍavalin mē lōkayē mē priya āśvādayan passē nissara āśvādayan passē. mē nætnam lōkayāṭa avæḍak enavā maṭat avæḍak ena āśvādayan passē mama mokaṭa yannada ehema harayak mona āśvādayak passē vaṭinādayak passē gihilalāt mama ē āśvāda hoyannē. mē nisāra lōkē maṭa oya vagē āśvāda hoya hoyā asādhāraṇā karanna vaṭinākamak næhæ. ē hindā maṭa surāsūrācāra karanna ōnakamak nǣha. boru kiyalā mama mokaṭada anika aya
'술이나 그릇된 행실 같은 일로 이 세상의 달콤한 맛, 알맹이 없는 맛을 좇아 무엇하나? 세상에도 해롭고 나에게도 해로운 맛을 왜 좇겠는가? 무슨 알맹이 있는, 무슨 값진 맛을 좇겠다고 그런 맛을 찾겠는가? 이 텅 빈 세상에서 그런 맛을 찾아다니며 옳지 않은 짓을 할 값어치가 없다. 그러니 술과 그릇된 행실은 내게 필요 없다.'
nǣha. boru kiyalā mama mokaṭada anika aya ravaṭṭannē. maṭa monavā labāgannada? maṭa ē lābha kīti prahaṁsā valin væḍak nǣhæ harayak nætiven. ē hindā maṭa anuma boragaṭṭanna ōnē næhæ. ēka mā asādhāraṇaya. kiyalā mama anu bidavannē mokaṭada? mama monavā labāgannada mē anātha velā innavā madivara mēluvaka tavat amāru damanna hin̆davanna maṭa nam ē kiyalā anumbin̆dalā hita ridavalā væḍak næhæ. mama ēka hindāyi kiyalā kiyannē ættē. paru vacana sæda pavasaṭa
'거짓말을 해서 왜 남을 속이겠는가? 무엇을 얻으려고? 알맹이 없는 이득, 이름, 칭찬은 내게 쓸모가 없다. 그러니 남을 속일 필요가 없다. 그것은 옳지 않다. 왜 남을 이간질하겠는가? 무엇을 얻으려고? 가뜩이나 의지할 데 없이(anātha) 사는데, 더 힘들게 갈라놓고 마음을 아프게 해서 무엇하나. 그래서 나는 참을 말한다.'
kiyalā kiyannē ættē. paru vacana sæda pavasaṭa pat karalā hiṭā mokaṭada mē lōka satvayāṭa vællā inna amāruva madivarada lōka satyayak tērum ganna bæruva dævi dævi tævi tævi madivarada tavat sæla bavaṭa pat karanna. monavā karagannada? mona lābhayak labāgannada? maṭa ehema ganna lābhayak næhæ. mama ēken sæla bavaṭa pat karannē næhæ. ehenam parisapatana bhāvitā karannē næhæ. mē pralāpa giya giya lōkayē ras tiyādu karannē mona taram mulāvakda? lōkayā mulāvaṭa pat velā tava tavat mē mama mulāvaṭa væṭenavā. ehema mulāvaṭa væḍagena væḍapilā maṭa mokaṭada? maṭa væḍak nǣha. mama prapa kiyannet næhæ. mama mokaṭa lōbhakam karannada?
'거친 말로 남을 아프게 해서 무엇하나? 세상 중생이 살아가는 괴로움이 모자라서, 세상의 진리를 알지 못해 타고 또 타며 괴로워하는 것이 모자라서 더 아프게 하겠는가? 무엇을 하려고, 무슨 이득을 얻으려고? 그렇게 얻을 이득이 내게는 없다. 그러니 나는 남을 아프게 하지 않는다. 거친 말을 쓰지 않는다. 이 쓸데없는 말로 세상에서 맛을 내는 것이 얼마나 큰 헷갈림인가? 세상 사람들은 헷갈려 있고 나도 더 헷갈림에 빠진다. 그렇게 헷갈림에 빠져서 무엇하나? 내게는 쓸모가 없다. 나는 쓸데없는 말도 하지 않는다.'
kiyannet næhæ. mama mokaṭa lōbhakam karannada? monavā allagannada? monavada allagena tiyāganna puḷuvan? mē harayak næti nisāra lōkē maṭa lōbhakam karanna deyaknē. mama mokaṭa taraha velā innada? monavā mayin gatta arada maṭa maiha allaganna dēkut næham. maṭa taraha velā inna dēkut næha. mama mokaṭa mē mōḍa væḍa karannada? maṭa mōlakam karanna væḍak nǣ. eham dasa akusalaya
'내가 왜 탐내겠는가? 무엇을 움켜쥐려고? 무엇을 움켜쥐고 지닐 수 있는가? 이 알맹이 없는 텅 빈 세상에 내가 탐낼 것이 없다. 내가 왜 성내며 살겠는가? 무엇을 빼앗겼다고? 내게는 붙잡을 것도 없고 성낼 것도 없다. 내가 왜 이런 어리석은 짓을 하겠는가? 어리석음은 내게 쓸모가 없다.'
maṭa mōlakam karanna væḍak nǣ. eham dasa akusalaya piḷiban̆davama yamkisi pudgalayaṭa oya ādahasatin adahasa āvā nam onna oya pudgalayāṭa satara apā gata vīmaṭa yam hētukāraka tibuṇā vū yam pāpa cētanāvak tibenanam oya cētanāva bidilā yanavā. yamkisi hitivili kriyāva vacana mul karenna yam pāpayak ohu kaḷānavā issellā. dæn mē harayak næti nissara lōkē mēvā væḍak nǣha kiyannā vū adahata enavat ekka ḷama ohu atin paha velā yanavā satara apāgataṭa hiṭiyennā vūvili kriyāvatan vala balaya
그렇다면 열 가지 akusala에 대해 어떤 사람에게 이런 생각이 왔다면, 그 사람을 네 apāya로 떨어지게 할 까닭이 되던 어떤 pāpa cetanā가 있었더라도 그 cetanā가 깨져 버립니다. 그가 예전에 생각과 행동과 말로 지은 어떤 pāpa가 있었더라도, '이 알맹이 없는 텅 빈 세상에서 이런 것들은 쓸모없다'는 생각이 오는 순간, 네 apāya로 이끌던 생각과 행동과 말의 힘이 그에게서 떨어져 나갑니다.
menna saṁvaraṭṭhīna sīlaṁ kiyana sīla koṭasak āvā pahāṇa sīla kivā mēka
여기서 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ'이라는 sīla의 한 부분이 나왔습니다. 이것을 pahāna sīla라고 합니다.
mi ov dæn dānaya elluk ævi tana dæn ēka tērupat mudinma aragena gala galavalā dæmmā okkori ivarayi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ivarayi. onna ōkayi siddha vunē. itin etakoṭa ēlliccā ekakvat næ. satara apā gata vīmaṭa hētu vana yamkisi ākārayak ēka pahavelā giyā paha velā giyāma āya enna hētuvanak ēka kanna vennat næhæ. citra vennat næhæ. sabala vennat næhæ kāla māsa vennat ekak ē kiyanavā. mēvā tēru tæna suvaya kiyalā onna oya anna ēkayi gæluva suva gæluvanahama suvayi. anna nidahas suvē. onna ōkē sukhaya tamayi. sukhaṁ
끝났습니다. 바로 그것이 일어난 것입니다. 그러면 매달린 것이 하나도 없습니다. 네 apāya로 떨어지게 하는 어떤 모습이든 떨어져 나갔습니다. 떨어져 나가면 다시 올 까닭이 없습니다. khaṇḍa도, chidda도, sabala도, kammāsa도 되지 않는다고 말합니다. 이것을 알아들은 자리의 편안함, 그것입니다. 떨어져 나가면 편안합니다. 벗어난 편안함입니다. 그것이 바로 sukha입니다.
nidahas suvē. onna ōkē sukhaya tamayi. sukhaṁ gabbaṁ kannahantāṁ tividaṁ samādhiyaṁ paripūrti. sukhaya gæbgak gali tivita samādhiya pirenavā. kṣaṇika samādhiyan upacāra samādhiyan appanā samādhiyi. senika saha upacāra aprāgena samaha tuḷama læbenavā mē supēda menna mēka tamayi tamāgē sīla guṇaya sihi karanna kivvē.
'sukhaṃ gabbhaṃ gaṇhantaṃ tividhaṃ samādhiṃ paripūreti' — sukha가 품고 자라나 세 가지 samādhi가 채워집니다. khaṇika samādhi, upacāra samādhi, appanā samādhi입니다. khaṇika, upacāra, appanā가 모두 이 sukha 안에서 얻어집니다. 이것이 바로 자기 sīla의 덕을 되새기라(sīlānussati)고 하신 것입니다.
anna sīlaya læbilā hæbæyi sihi karanna vata sihi karalā hariyannē næha. vataya oya pæhædīma næha. anna ēka tamayi ada dhyāna labanna bæruva tiyennē mē sīla guṇaya ganna avaśya karana anicca dukkha anatta vænættuvā. issellama dharmaya yahalā dæmmā. ē nisā lōkaya nissarā kiyalā vaṭahā gænīmē harē pudgalayāṭa nætuva kiyā. ē yathābōdhaya nætuva kiyā. yathābōdhaya næti nisā mē sīlaya pihiṭannē nætuva kiyā.
sīla를 얻은 것이라야 합니다. vata를 되새겨서는 되지 않습니다. vata에는 그 맑은 믿음(pasāda)이 없습니다. 오늘날 jhāna를 얻지 못하는 까닭이 그것입니다. sīla의 덕을 얻는 데 필요한 anicca, dukkha, anatta가 사라졌습니다. 먼저 dharma를 내던져 버렸습니다. 그래서 세상이 텅 비었다(nissāra)고 알아차리는 알맹이가 사람들에게 없습니다. 있는 그대로의 깨달음이 없습니다. 그 깨달음이 없으니 sīla가 서지 않습니다.
svāmīn vahansa mennak tiyanavā dæn api danna dænak karapu ānā kiv ē taneda ævillā mē vita vaḍana sihi karanavā. namut ēka ennē nǣha mokada apiṭa dæn mēka mara tiyannaṭa kiyanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē rāga dvēśa mōha anna ēka mōha nam mē bhāvanāvaṭa ennē næhæ. ennē næhæ.
그 rāga, dosa, moha… — 그렇습니다, moha가 있으면 이 bhāvanā에 이르지 못합니다. 이르지 못합니다.
etakoṭa dæn dæknavā kiyana rāga dvēśa hari
그러면 지금 보이는 rāga와 dosa는… — 그렇습니다.
itin mē rāga dvēśaya ṭika næti karanna maitrī bhāvanāvayi piḷikul bhāvanāvayi karalā satara kamaṭahan saṭa ānāpāna
그래서 이 rāga와 dosa를 없애려고 mettā bhāvanā와 paṭikkūla bhāvanā를 하고, 네 가지 kammaṭṭhāna와 ānāpāna를…
etakoṭa buddhānuttaya varanavā mokada poḍḍak kiyanavā dæn apē pīṭayak dænumak karanna ov
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
īṭa passē maitrī bhāvanā karā tamayi dvēśa gati yamadima tamayi yaṭapat vennē. dæn ov mē kramaya tamayi tibuṇē anyayōgīngē sammata kramaya
그다음 mettā bhāvanā를 하면 dosa의 버릇이 잠시 가라앉을 뿐입니다. 네, 이 방법은 다른 yogī들이 써 오던, 약속으로 굳은 방법이었습니다.
ehema dæn ehema karalā api karāganna davas 14k karanavā ættaṭama oya kiyilā ara samādhi miyat ālōkayak dīlā oya kiyana api paṁcayen dæn aramuṇa ganna avasthāvak aragena vena avasthāva kiyalā mūn vala dæna mal ipilā balanalā oya okkoma velā kiyalā samaharaṭa api næhæ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
āyē ævilaṭa ara sihiya siyum karalā siv karalā sivum karalā avasānē dalā dānin pāṭa dhyānugika tā hita ālōkayak dæk būdakin tocca ekak ov poḍiyaṭa ena ālōkaya væḍi velā nilpāraṭa metana mē kalayak vagē āva kalayak vagē bæ anna ē matmaṭa āvā davas hatak næta hatak hari hari
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa dæn ē dækkē mokakda
그러면 그때 본 것은 무엇이었습니까?
dæn ēka tamayi kiyannē sammata kramayak tiyenavā lōka sammataya budurajāṇan vahansē pahaḷa venna isselat oya sammataya tibuṇē oya maitrī bhāvanāvayi oya kiyana piḷikul bhāvanāvayi oya deka æsuru karalā tamayi ælīmayi gæṭīmayi dekaṭa tāvaka kālika pratikarma karagattē. etakoṭa dæn api oya ekakvat gannē nætuva mula yahapat, mæda yahapat, aga yahapat, artha sahita, vyaṁjana sahita sarvākārayen paripūrṇa śāsana brahmacariyāvayi mē gannē.
그것이 바로 약속으로 굳은 방법, 세상의 약속이라는 것입니다. Buddha께서 세상에 오시기 전부터 그 약속이 있었습니다. mettā bhāvanā와 paṭikkūla bhāvanā, 이 둘에 기대어 달라붙음과 부딪침에 잠깐 동안의 처방을 했던 것입니다. 이제 우리는 그 어느 것도 잡지 않고, 처음도 좋고 가운데도 좋고 끝도 좋으며, 뜻과 글을 갖추고, 모든 면에서 온전한 sāsana의 brahmacariya를 잡습니다.
anna ēka tamā anicca, dukkha, anatta kiyana trilakṣaṇaya tuḷin lōkē yathārthaya dækīma. dæn otana dækalā lōkaya harayak nǣ kiyalā darāgattahama ohu aramē piḷikul bhāvanāva kiyalā karanna gihinna nissārayi kiyalā vaṭahā gatta eka dæn nikama læbilā.
그것이 바로 anicca, dukkha, anatta라는 tilakkhaṇa를 통해 세상의 참모습을 보는 것입니다. 거기서 보고 세상에 알맹이가 없다고 지니게 되면, 그가 paṭikkūla bhāvanā로 하려던 것, 곧 텅 비었다(nissāra)는 앎이 저절로 얻어집니다.
dæn anatu karanna giyāṭa mēka pælæstarayak. anna ēkayi kiyannē ēka uttara ætula anna ēkayi kiyannē dæn mēka niyama piḷitura ara karē mokakda kiyalā
그런 것을 하려 드는 것은 반창고일 뿐입니다. 그래서 하는 말입니다. — 대답이 그 안에… — 바로 그것입니다. 이것이 그때 한 것이 무엇이었느냐에 대한 참된 대답입니다.
ov dæn ōka tamayi sammata kramaya ara vidyāgnayan baṭayak tuḷin dakina ē vagē tamayi.
네, 그것이 바로 약속으로 굳은 방법입니다. — 과학자들이 관을 통해 들여다보는 것과 같군요.
anna ē vagē. etanin dækkē mokakda ēgollō dækkā mē lōka sammata kramayak tuḷin goḍanagalā tibena daham raṭāvak. oya raṭāva hari laukika vannā vū bhāvanāvakin babalava upadinna.
바로 그와 같습니다. 거기서 그들이 본 것은 무엇입니까? 세상의 약속으로 쌓아 올린 dharma의 틀을 본 것입니다. 그 틀은 세간(lokiya)의 bhāvanā로 brahma 세계에 태어나게 하는 것입니다.
kasina bhāvanā kasina bhāvanāva kasina nidit kara gattā mula
kasiṇa bhāvanā… — kasiṇa bhāvanā입니다. — 처음에 kasiṇa nimitta를 얻었군요.
anna ēkayi kiyannē. itin ehema kramayak tiyenavā. ēkayi næhæ kiyannē næhæ. ēka ēka laukikayi. abuddhōtpāda kālē tibuṇā.
바로 그것입니다. 그런 방법이 있습니다. 없다고 하는 것이 아닙니다. 그것은 lokiya입니다. Buddha께서 오시지 않은 때에도 있었습니다.
ē kiyannē ehema gihillā īḷan̆gaṭa vidarśanāvaṭa hærenna puḷuvan kiyalā tamayi kiyannē dhātu manasikāra bhāvanā harahā
그러니까 그렇게 가다가 다음에 dhātu manasikāra bhāvanā를 거쳐 vipassanā로 돌아설 수 있다고들 하는 것이군요.
itin ehema kramayak pelā tiyenavā. dæn api hitamu menna mehema deyak. api dæn otanin gihillā hitan antimaṭa balanakoṭa væḍuva samādhiya mula in̆danma laukika ekak nam. ohuṭa væḍalā tiyennē laukika samādhiyāva. dæn mehema dennakō.
그런 방법이 pāḷi에 있습니다. 이렇게 생각해 봅시다. 그 길로 갔다가 마지막에 보니, 기른 samādhi가 처음부터 lokiya였다면 그가 기른 것은 lokiya samādhi입니다. 이런 예를 들어 봅시다.
mahā baka brahmayāṭa eka avasthāvaka hituna. mē lōkayē mævvē mama mē lōkē ennē pirisa mævuvet mama. mama tamayi mē lōkeṭa piyā.
Mahā Baka Brahma에게 한때 이런 생각이 들었습니다. '이 세상을 만든 것은 나다. 이 세상에 오는 무리를 만든 것도 나다. 내가 이 세상의 아버지다.'
menna mē adahasē nivelāka budurajāṇan vahansēē baka brahmayāgē citta parirkaya budurajāṇan vahansē buddhagnānayen dækkā. dikkhalā atak vakkaḷa tænīm budurajāṇan vahansē metanin mēta velā metanin gihillām aturu dahan velā. bam̆balava peni hiṭiyā.
그가 이런 생각에 머물러 있을 때, Buddha께서 Baka Brahma의 마음을 Buddha의 앎으로 보셨습니다. 굽힌 팔을 펴는 사이에 Buddha께서 이곳에서 사라져 brahma 세계에 나타나셨습니다.
ē enavā dækalā. baka brahmayā magē putrayā bohoma hon̆dayi kālekaṭa passē maṭa bohoma pæhæpat putrayek hamba vuṇā kiyalā budurajāṇan vahansēgē svabhāvayaṭa pæhædilā tamangē putek kiyalā hitāgena ara dr̥ṣṭiyama katā kaḷā. katā kaḷā mama tamayi mēkē piyā. mama tamayi obatma mævvē. obat magin mehema
오시는 것을 보고 Baka Brahma는 '내 아들이 참 좋구나. 오랜만에 아주 빛나는 아들을 얻었다'며 Buddha의 모습에 반해, 자기 아들이라 여기고 그 견해 그대로 말했습니다. '내가 이 세상의 아버지다. 너도 내가 만들었다.'
tamayi obatma mævvē. obat magin mehema kiyanakoṭa budurajāṇan vahansē oya kāraṇayē sammudika boruvak bava yathārthayen pennalā dīlā dharma dēśanāvak kaḷā. meccara kallāpu eka putekkavat maṭa ohoma katā kaḷē næhæ. meyā hitukārayinē meccara hæḍa væḍa meccara śānta pudgalayā æyi mehema vennē? oya adhi vacana praśna matu karā. antimaṭa
그가 그렇게 말하자 Buddha께서는 그것이 약속에 지나지 않는 거짓임을 참모습으로 보여 주시며 dharma를 설하셨습니다. 그러자 그는 '이제껏 어느 아들도 내게 이렇게 말한 적이 없다. 이자는 고집이 세구나. 이렇게 잘생기고 고요한 이가 어째서 이러는가?' 하며 그런 물음들을 일으켰습니다.
praśna matu karā. antimaṭa budurajāṇan vahansē dharma dēśanā karalā noyek ākārayen pennalā tiyalā. ē baka brahmayāgē tibena mānya sampūrṇa biṁda ohugē ætta vaśayenma ohu mē sasara gaman karana pudgalayek bava hētu sādhaka ætuva oppu karalā dunnā.
마지막에 Buddha께서 dharma를 설하시며 여러 가지로 보여 주셨습니다. Baka Brahma의 자만을 완전히 깨뜨리시고, 그가 실은 saṃsāra를 떠도는 존재임을 까닭과 증거를 들어 밝혀 주셨습니다.
dæn mē velāvēdī baka brahmayā meccara mē dhyāna labalān etenṭa giyē. dhyānalābhiya kiyalā phalayak labāgena inna eka brahma phalayak labalān innē.
그런데 이때 Baka Brahma는 그만큼 jhāna를 얻어서 그 자리에 간 것입니다. jhāna를 얻은 이로서 열매를 얻었으니, brahma의 열매를 얻고 있었던 것입니다.
antivaṭa pættakaṭa an̆ḍa gahalā budurajāṇan vahansēṭa kivvē mokakda? svāmīni oba vahansē bolottarā budun kiyalā vijā velā tiyena bavat mē saravacca bavat mama piḷigannavā.
마지막에 그가 한쪽으로 불러 Buddha께 무엇이라 했습니까? '스승이시여, 스승께서 세상을 넘어선 Buddha로서 깨달음을 얻으셨고 모든 것을 아신다는 것을 저는 받아들입니다.'
hæbæyi metana magē kaṭṭiyaṭa væṭiya kiyanna nætuva karuṇā karalā āpahu yanna. magē kaṭṭiya mē vaseyi tiyāgena mē jīvat vena eka maṭa suvayi. maṭa karadara nokaraṭa kaṇā karalā yanna kivvā.
'그렇지만 여기 제 무리에게는 말씀하지 마시고 부디 돌아가 주십시오. 제 무리를 이렇게 거느리고 사는 것이 저는 편합니다. 저를 괴롭히지 마시고 가엾이 여겨 가 주십시오.' 이렇게 말했습니다.
onna brahmayāṭa baṇa dēśanā karalā brahmayā dunna piḷitura oya laukika bhāvanāva tuḷin phalayat labāgena ēkē uparima phalaya vana atbæt labāgena inna brahmayā yathābōdhaya tiyena dharmaya budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā budurajāṇan vahansēṭa dunna piḷitu.
이것이 brahma에게 dharma를 설하셨을 때 brahma가 한 대답입니다. 세간의 bhāvanā로 열매를 얻고 그 가장 높은 열매인 태어남까지 얻은 brahma가, 있는 그대로의 깨달음이 담긴 dharma를 설하시는 Buddha께 드린 대답입니다.
budurajāṇan vahansēṭa pirisa kiyanavā. svāmīni oba vahansē mē mahā gnānavantā kiyalā api piḷigannavā.
Buddha께 그 무리도 말합니다. '스승이시여, 스승께서 크게 슬기로우신 분이라는 것을 저희는 받아들입니다.'
oba vahansēgihin piraṇuvāma pānna. apiṭa mana kiyanna denna epā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mehanna anit brahmaya ṭika parihāra brahmaya duna piḷituru.
이것이 다른 brahma들, 곁따르는 brahma들이 한 대답입니다.
mē parivāhāra brahmaya mahā brahmayayi. ōka vaḍalā otanaṭa giyayi nemeyi. brahmayek vana phaliyaṭa rāgaya saṁsin̆dagena, dvēśaya saṁsiddhagena ælīm gæṭīm saṁsiddha vagena brahma velā hiṭapu paliyaṭa eccara samādhigata hitak tibuṇā.
이 곁따르는 brahma들도 mahā brahma입니다. 그것을 길러서 거기에 간 것이 아닙니다. brahma가 될 만큼 rāga를 가라앉히고 dosa를 가라앉히고 달라붙음과 부딪침을 가라앉혀 brahma가 되어 있었으니, 그만큼 samādhi에 든 마음이 있었습니다.
grahmen lan̆gaṭa gihillā budurajāṇan vahansē baṇa kiyalā tantivalaṭa budurajāṇan vahansēṭa hambavuna piḷituru ōka nēda?
brahma들 곁에 가서 Buddha께서 dharma를 설하셨는데, 마지막에 Buddha께서 받으신 대답이 그것 아닙니까?
ehenam dæn metanin vædagat deyak pēnavā. minissu inna kālē væḍuvē yamakda devi velā innakoṭat dr̥ṣṭiya ēkayi. ehenam mē laukika dr̥ṣṭiyaka ræn̆dilā koyi taram laukika vaśayen bhāvanāva væḍuvada oya dr̥ṣṭiya pinaganna hariya amāru.
그렇다면 여기서 중요한 것이 보입니다. 사람으로 있을 때 무엇을 길렀든, 신이 되어 있을 때에도 견해는 그대로입니다. 그러니 세간의 견해에 머문 채로 아무리 세간의 방식으로 bhāvanā를 길렀어도 그 견해를 떨쳐 내기는 참으로 어렵습니다.
siyallen paripūrṇa vecca mē budu dahama tuḷa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavāā mē dhyāna bohoma lēsiyel læbenavā. pahasuve læbenavā. kisima amāruvak nǣha. mēvara mahansi venna ōnē næha kiyalā. ehenam anna ē lēsiyen, pahasuven sulabhayen læbennā vū dhyāna mārgayak tiyeddī api mokaṭada mahansi vennē mē bohoma mē laukika heva en mē lōkōtara dharmaga arthaya yaṭapat vunāma indiyāvē tiyena yōgī balapǣma mehāṭa āpu nisā.
모든 면에서 온전한 이 Buddha의 가르침 안에서 Buddha께서는 이 jhāna들이 아주 쉽게, 편하게 얻어진다고 설하십니다. 아무 어려움도 없고 그렇게 애쓸 필요도 없다고요. 그렇다면 그렇게 쉽고 편하고 흔하게 얻어지는 jhāna의 길이 있는데 우리는 왜 이토록 세간의 것을 찾아 애쓰고 있습니까? lokuttara dharma의 뜻이 가라앉자 India의 yogī 영향이 이쪽으로 들어왔기 때문입니다.
īṭa ādēśa karalā him apiṭa dīlā tiyenavā oya artha. api dæn oya tuḷa yanavā. oya tuḷa pælætstarerē alavagena innavā. itin ōkē gælavenavā koyi velē hari. dæn ē nisā tamayi
그것으로 바꿔치기해서 그 뜻을 우리에게 주었습니다. 이제 우리는 그 안으로 들어갑니다. 그 반창고를 붙이고 지냅니다. 그것은 언젠가는 떨어집니다.
gælavenavā koyi velē hari. dæn ē nisā tamayi oya dhyānaya labāgena inna kælē inna yōgīn eḷiyaṭa bahinnē nættē. ara nāgitā kiyana puṣpayak dækka gaman sil bin̆denavā kivvonna naōkayi. oya nāgilatā pusmaya nemeyi. divya akṣarāva dahasak aya vidinnē nætuva mē yathābōdhaya tuḷin yathābōdhayaṭa āpu kenāgē sil bin̆dinna kavuruvat samatek na dasamena ekak ædilāva bin̆dinna bæhæ. bidinnē mokakda bin̆dinna? satyaya tilin āpu ayaṭa avabōdha atara innavanē.
그래서 jhāna를 얻고 숲에서 지내는 yogī들은 밖으로 나오지 않는 것입니다. nāgalatā 꽃을 보기만 해도 sīla가 깨진다고 하는 것이 바로 그것입니다. nāgalatā 꽃은커녕 하늘의 apsarā 천 명이 와도, 있는 그대로의 깨달음을 통해 깨달음에 이른 이의 sīla는 아무도 깨뜨리지 못합니다. 어떤 것으로도 깨뜨릴 수 없습니다. 무엇을 깨뜨리겠습니까? 진리를 통해 온 이들은 깨달음 안에 있지 않습니까.
anna ēkayi. itin ē nisā mē satyāvabōdhayen ælīm gæṭīm mulāva næti karanna kramayak tiyeddī. api mokaṭada mē venas bāhira pæræsvarin ælīm gæṭīm mulā næti karaganna. magē api icca kara mokakda
바로 그것입니다. 그러니 진리의 깨달음으로 달라붙음, 부딪침, 헷갈림을 없애는 방법이 있는데, 우리가 왜 다른 바깥의 반창고로 달라붙음, 부딪침, 헷갈림을 없애려 하겠습니까?
mulā næti karaganna. magē api icca kara mokakda kenek dæn
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka tamayi dæn ara mēka tēruṇā. anna ēkayi
그것이 바로 그… 이제 이해가 됩니다. — 바로 그것입니다.
meccara mokakda karē meccara mahā diṭ vala anna ēkayi kiyannē itin. occara mahāṭa kisi deyak næhæ.
그렇게 대단하게 한 것이 무엇이었는지… — 그래서 하는 말입니다. 그렇게 대단한 것은 아무것도 없습니다.
laukika dhyāna sahōttara dhyānak tiyena dekak tiyenavānē. æyi hon̆daṭa pæhædilivīma dēśanā karalā tiyenavanē. dæn eka avasthāvaka kavuda mē viśāka kiyana siṭuvarayā dhammadinnā kiyana terin vahansē saman̆ga daham sākacchāvaka yedunā.
lokiya jhāna와 lokuttara jhāna, 이렇게 둘이 있지 않습니까. 아주 분명하게 설해져 있습니다. 한때 Visākha라는 장자가 Dhammadinnā 테리와 dharma 이야기를 나누었습니다.
ē dana āryāvani vēdanā kīkārada? visāka tun ākārayi. ē monavada? sæpa vēdanā, duk vēdanā, sæpa duk novana madhyastha vēdanā kiyalā tunat pennavā.
'거룩한 분이시여, vedanā는 몇 가지입니까?' 'Visākha, 세 가지입니다. 무엇인가 하면 sukha vedanā, dukkha vedanā, 즐겁지도 괴롭지도 않은 가운데의 vedanā입니다.' 이렇게 셋을 보여 줍니다.
sæpa vēdanā koyi koyi tænvalada yadinnē? visāgē siṭuvarayā praśnaya æhuvā. kāyika mānasika sukhayan hā yedenavā. rāga anusaya hā ye yedenavā. namut siyalla eehi noveyi.
'sukha vedanā는 어떤 자리에 붙습니까?' 장자 Visākha가 물었습니다. '몸과 마음의 즐거움과 함께 붙습니다. rāga anusaya와 함께 붙습니다. 그러나 모든 경우에 그런 것은 아닙니다.'
ārya vū prathamadhyānayē rāgānusaya hā noyedī sæpa vēdanāva ārya prathamadhyānayaṭa læbennā vū yam sukhayak ætnam. ēkē rāga anusaya dennē næ.
ariya의 첫째 jhāna에서는 sukha vedanā가 rāgānusaya와 붙지 않습니다. ariya의 첫째 jhāna에서 얻는 어떤 sukha가 있다면 거기에는 rāga anusaya가 붙지 않습니다.
duk vēdanāva kāyika mānasika aniṣṭha aramuṇu hā yedenavā. paṭighānusaya hā yedenavā. namut siyallehi yedennē nǣ.
dukkha vedanā는 몸과 마음의 바라지 않는 대상과 함께 붙습니다. paṭighānusaya와 함께 붙습니다. 그러나 모든 경우에 붙는 것은 아닙니다.
āryō visin ārya mārgayaṭa pat vuṇā itin anē mama kavadānama arihatyaṭa patvenna dennam saṁvēgayak æti venavā. ē saṁvēgayen bohōma saṁvēga patva innavā. ara tava bæri vunānē arihatyaṭa pat venna kiyalā. anna ē saṁvēgaya yedennē næha. paṭighānusaya samaga ēka yedennē næha. anna paṭighānusayē novēdena saṁvēgayak.
ariya가 ariya의 길에 이르고 나서 '아, 나는 언제 arahant가 될까' 하는 saṃvega가 일어납니다. 아직 arahant가 되지 못했다며 그 saṃvega로 크게 마음이 움직입니다. 그 saṃvega는 paṭighānusaya와 붙지 않습니다. paṭighānusaya와 붙지 않는 saṃvega입니다.
ē vagēma upēkṣā vēdanāva sæpat novanna dukat novanna madhyatva vannā vū dē hā yedenavā. avidyā anusaya hā yedenavā. namut eehi yedennē nǣ.
마찬가지로 upekkhā vedanā는 즐겁지도 괴롭지도 않은 가운데의 것과 함께 붙습니다. avijjā anusaya와 함께 붙습니다. 그러나 거기에 다 붙는 것은 아닙니다.
śāsanika vū caturitānayē avidyā anusaya hā noyedīma śāsanika vū upēkkhā ēka agratāvayē avidyā anusaya nǣ. avidyā anusayen torayi.
sāsana의 넷째 jhāna에서는 avijjā anusaya와 붙지 않습니다. sāsana의 upekkhā-ekaggatā에는 avijjā anusaya가 없습니다. avijjā anusaya에서 벗어나 있습니다.
ehenam śāsanika vū dæhæk gæna pelā tiyenavā oya hon̆daṭa pæhædili hatana. prathama dhyānayē rāgānusaya eyā saman̆ga sukhaya hitennē nǣ. ehenam sukhaya tiyenavā tunveni dehæṭa yanakam. sukha ēkagtāvayaṭa yanakam tiyenavā.
그렇다면 sāsana의 jhāna에 대해 pāḷi에 이렇게 아주 분명하게 나와 있습니다. 첫째 jhāna에서 sukha는 rāgānusaya와 함께하지 않습니다. 그러니 sukha는 셋째 jhāna에 이르기까지, sukha-ekaggatā에 이르기까지 있습니다.
ehenam savitakka satāra prīti sukha ēkaggatā etanat tiyenavā prathama dhyānayē sukha ēka yedenna nahanam द्tiya dhyānaya kohoma yedennat bæ. savitakka savicāra ærapu ituru prīti sukhagatā द्tatiyak dhyānaya. ēkē tiyena prī prītiyat atranahama saṁsin̆diya giyāma upēkṣā sahagata satipāga suddhiyen yukta velā inna sukha ēkagatāvayak kiyā tunveni dehæ tiyenavā. ē sukha ēkagatāvaya sukhayet sāgānusaya edennē næ. upēkṣā
'savitakka savicāra pīti sukha ekaggatā', 이것이 첫째 jhāna인데, 첫째 jhāna의 sukha-ekaggatā에 (rāgānusaya가) 붙지 않는다면 둘째 jhāna에는 더더욱 붙을 수 없습니다. vitakka와 vicāra를 놓고 남은 pīti, sukha, ekaggatā가 둘째 jhāna입니다. 거기 있는 pīti마저 놓아 가라앉으면 upekkhā와 함께하고 sati가 맑게 갖추어진 sukha-ekaggatā, 곧 셋째 jhāna가 있습니다. 그 sukha-ekaggatā의 sukha에도 rāgānusaya는 붙지 않습니다.
sukhayet sāgānusaya edennē næ. upēkṣā ēkaggatāvayaṭa avidyāva nǣ. avidyāva hā sambandha nǣha. avidyā anusayen torayi. ehenam menna mē kāraṇā hatarak ārya dhyānayē tiyenavā. ārya dhyānayaṭa pennalā tiyenavā. oya kisima deyak allagena āryō dæhæn vaḍannē nǣ.
upekkhā-ekaggatā에는 avijjā가 없습니다. avijjā와 상관이 없습니다. avijjā anusaya에서 벗어나 있습니다. 그렇다면 이 네 가지가 ariya jhāna에 있습니다. ariya jhāna에 대해 보여 주신 것입니다. ariya들은 이 어떤 것도 붙잡고 jhāna를 기르지 않습니다.
āpō dhātuva nisā dæhæn novaḍayi. tējō dhātuva nisā, vāyō dhātuva nisā, paṭhavi dhātuva nisā āryō dæhæn vaḍannē næ. nīla kasinē, pīta kasinaya ādī ōdhāta kasinaya ādī kasinaya nisā dæhæn vaḍannē næ. dækapu ahapu matak karapu paramparāvenpu ekakvat āryayangē dæhæṭa ayiti næha. namut dæhæn vaḍanavā.
āpo dhātu에 기대어 jhāna를 기르지 않습니다. tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu에 기대어 ariya들은 jhāna를 기르지 않습니다. nīla kasiṇa, pīta kasiṇa, odāta kasiṇa 같은 kasiṇa에 기대어 jhāna를 기르지 않습니다. 보고 듣고 떠올리고 대대로 전해 온 어느 것도 ariya의 jhāna에 속하지 않습니다. 그런데도 jhāna를 기릅니다.
menna mē dæhæṭa kiyanavā ajānīya dæhæ kiyana. mē dhyānalābhīva innā vū ē ārya śrāvakayā dakina indra varṇa, prajāpati dēvatāva mehema kiyalā dura in̆dalā. utum ajānīya dhyāయిitayē obaṭa dhyāna æti bava apaṭa peneyi. ēt obagē aramuṇa apaṭa nopenī. mona aramuṇē pihiṭalada mē dæhænṭa āvē kiyalā pēnnē næ.
이 jhāna를 ājānīya jhāna라고 합니다. jhāna를 얻어 지내는 그 ariya 제자를 보고 Inda, Varuṇa, Pajāpati 신들이 멀리서 이렇게 말합니다. '거룩한 ājānīya jhāyin이여, 그대에게 jhāna가 있음은 우리에게 보입니다. 그러나 그대의 대상은 보이지 않습니다. 어떤 대상에 머물러 이 jhāna에 들었는지 보이지 않습니다.'
aramuṇak nopena ehet puduma sahagata dæhænna æti ajānīya dhyāyahitaya obaṭa apa mē dura paṭan karana namaskāraya vēvā kiyanna namaskāra karalā yanavā.
'대상은 보이지 않지만 놀라운 jhāna를 갖춘 ājānīya jhāyin이여, 우리가 이 멀리서 그대에게 절을 올립니다.' 이렇게 말하며 절하고 갑니다.
aramuṇa pēnnē nættē aramuṇa nivan nisā aramuṇa nivana nivana ān ēkayi ehenam bauddhayek visin hæma velēma nivanen mēpiṭa amut ekak hitanna ōnē nǣ.
대상이 보이지 않는 것은 대상이 nibbāna이기 때문입니다. 대상은 nibbāna입니다. nibbāna, 바로 그것입니다. 그러니 Buddha를 따르는 이는 언제나 nibbāna 말고 다른 것을 생각할 필요가 없습니다.
nivanaṭa hita tibbāma
nibbāna에 마음을 두면…