와하라까 코리아
CD002-06

CD002 · 6번째 · 46분 · 원문 녹음

saṅkhāra가 생기는 길과 알맹이 없음으로 보는 dhamma

සංඛාර හැදෙන හැටි, සංඛාර වල අසාරත්වය තුළින් ධර්මය දැකීම

pelā tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

saṁkhāra kiyannē eka koṭasak pamaṇayi.

saṅkhāra는 한 부분일 뿐입니다.

sabbayē saṁkhāra kiyannē saṁkhāra kiyana koṭasaṭa ayiti siyalla. muḷu lōkema kiyana eka nemeyi metana sabbē saṁkhāra kiyannē.

‘sabbe saṅkhārā’에서 saṅkhāra란 saṅkhāra라는 부분에 속하는 모든 것을 말합니다. 여기서 ‘sabbe saṅkhārā’라 하는 것은 온 세상을 말하는 것이 아닙니다.

ehenam saṁkhāra kiyana ekē vacanayē niruktiya dakinna ōnē.

그러면 saṅkhāra라는 낱말의 nirutti, 곧 말의 뿌리를 보아야 합니다.

mē saṁ vacanayen pennannē muḷu lōkē haṭaganna dēval.

이 ‘saṃ’이라는 낱말이 보여 주는 것은 온 세상에 생겨나는 것들입니다.

yamak yamak ekatu velā yamak goḍanægenavada?

무엇과 무엇이 모여 무엇이 쌓여 이루어집니까?

menna mē ekatuvangen haṭaganna dēval valaṭa saṁvā.

바로 이런 모임에서 생겨나는 것들을 ‘saṃ’이라 합니다.

āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu kiyana dhātu hatara ekatu velā haṭagatta dravya vastu dhātu hataren ekatu vecca saṁ.

āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu라는 네 dhātu가 모여 생겨난 물질, 네 dhātu로 모인 것이 ‘saṃ’입니다.

anna dhātu hatara ekaṭa yōga vunāma saṁyōga vuṇā. ekaṭa bæn̆dunāma sambandha vuṇā. ekaṭa piḍunahama sampiṇḍa vuṇā.

네 dhātu가 함께 yoga 되면 saṃyoga가 되었습니다. 함께 묶이면 sambandha가 되었습니다. 함께 뭉치면 sampiṇḍa가 되었습니다.

anna lōkē haṭaganna hæṭi.

이것이 세상이 생겨나는 방식입니다.

vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana citta caitasikayan ekaṭa bæn̆dunahama ē ē jātiyē hit haṭagannavā. anna saṁ haṭagattā.

vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 citta와 cetasika들이 함께 묶이면 그 갈래의 마음들이 생겨납니다. 거기서 ‘saṃ’이 생겨났습니다.

etakoṭa nāma dharma haṭagannet saṁ kiyannē ekatuven.

그러니 nāma dhamma가 생겨나는 것도 ‘saṃ’이라는 모임에서입니다.

vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa ekina ekaṭa saṁyōga velā, sambandha velā, saṁpiṇḍa velā sakas vunahama haṭagannavā anna saṁ goḍaval.

vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 하나하나 saṃyoga 되고 sambandha 되고 sampiṇḍa 되어 짜이면 바로 ‘saṃ’ 더미들이 생겨납니다.

menna mēvā karannē yamakda mēvā nikan haṭagannē nǣ. yamkisi kriyādhāmayakaṭa gōcara vecca nisayi mēvā ē ē ākārayen goḍanægennē.

이것들이 하는 것은 무엇일까요? 이것들은 그냥 생겨나지 않습니다. 어떤 작용의 흐름에 닿았기 때문에 이것들이 저마다의 모습으로 쌓여 이루어지는 것입니다.

ehenam menna mē kriyādāmaya yamkisi balavēgayakin siddha venavada?

그러면 이 작용의 흐름은 어떤 힘으로 일어납니까?

mēka utsāhayak nisā vīriyak nisā goḍanaganavā misak. utsāhayak, vīriyak nisā matu karapu śakti viśēṣayak kriyātmaka vīmen goḍanægenavā nisā. kriyātmaka venavā nisā.

이것은 애씀 때문에, viriya 때문에 쌓는 것입니다. 애씀과 viriya로 끌어낸 남다른 힘이 움직여서 쌓이기 때문입니다. 움직이기 때문입니다.

nætnam mē nāma dharmayak hō rūpa dharmayak nikan goḍanækennē nǣha kotanakavat

그렇지 않으면 nāma dhamma든 rūpa dhamma든 어디서도 그냥 쌓여 이루어지지 않습니다.

ehenam mē saṁnā vū kriyāvaliya yamakin karanavada menna mē karana væḍa piḷik tiyanna ennē kriyādhāmayaṭa kiyanavā saṁkhāra

그러면 이 ‘saṃ’의 흐름을 무엇으로 합니까? 바로 이 하는 일, 그 일을 이루어 가는 흐름을 saṅkhāra라 합니다.

yamak apiṭa karaganna āsayi. ōnakamak tiyenavā. geyak hadāganna ōnē lassana geyak. āvā nigamanī.

무언가를 이루고 싶습니다. 바라는 마음이 있습니다. 집을 짓고 싶다, 아름다운 집을. 그렇게 마음을 굳혔습니다.

dæn lassana giya kiyannē gaḍol, væli, uḷu, lī okkoma ekatu eyā karapu eka. karapu væṭenavā kataya kr̥taya karapu eka saṁkhata

이제 아름다운 집이란 벽돌, 모래, 기와, 나무를 모두 모아 그 사람이 만든 것입니다. 만든 것을 kata, kṛta라 하고, 만들어진 것이 saṅkhata입니다.

saṁkhatayak hædunē mokenda? ara attivāran dālā okkoma bitṭiya bæn̆dalā okkoma karalā, vahalē gahalā okkoma karalā mahā vīrya utsāhayen vīryayen mahā væḍapilā kirīmē pratiphalaya tamayi. saṁkhāravala pratiphalaya tamayi saṁkhatayak goḍanægī. dē næmati saṁkhataya goḍanæguṇā.

saṅkhata는 무엇으로 생겼습니까? 주춧돌을 놓고, 벽을 쌓고, 지붕을 얹고, 온갖 일을 다 하여 큰 애씀과 viriya로 큰 일을 한 결과입니다. saṅkhāra의 결과로 saṅkhata가 이루어졌습니다. 집이라는 saṅkhata가 이루어졌습니다.

ehenam gr̥haya kiyannē saṁkhārayak nemeyi saṁkhatayak.

그러니 집은 saṅkhāra가 아니라 saṅkhata입니다.

gr̥haya goḍanæguṇē saṁkhāra nisā. ehenam anungē śramaya nisā.

집은 saṅkhāra 때문에 이루어졌습니다. 곧 사람들의 땀과 품 때문입니다.

vihāra śramayak væya karalā ōnē ekin eka goḍanaganna menna mē saṁ ekatuvan kriyātmaka karanna.

하나하나 쌓으려면 품을 들여야 합니다. 이 ‘saṃ’의 모임을 움직이게 하려고 말입니다.

api dhāriya mukuru dāgenat mahansi venavā. vehesa venavā. menna mē vehesa vena kriyādhāmaya kāra saṁmati ekatuvak kriyātmaka karanna yam utsāhayak vihasak gannavada? menna mēka duka nædda.

우리는 이마에 땀을 흘리며 애씁니다. 지치도록 애씁니다. 이렇게 지치도록 애쓰는 흐름, ‘saṃ’의 모임을 움직이려고 애쓰고 고생하는 것, 이것이 dukkha가 아닙니까?

dæn ōka sænasumadāraya mugul peranna væḍa karana eka sæpada? yamak goḍanaganna.

그것이 편안함입니까? 이마에 땀 흘리며 일하는 것이 sukha입니까? 무언가를 쌓으려고 말입니다.

utsāha karanavā vīriya karanavā. utsāha karana eka vīriya karana ekē sæpada?

애쓰고 viriya를 냅니다. 애쓰고 viriya를 내는 것 자체가 sukha입니까?

hæbæyi menna mēka væhilā tiyenavā eka dēkin. mokaṭada mē taram utsāha karannē? mokaṭada meccaraṭa vīriya karannē? kumak naipadavannada?

그런데 이것은 한 가지로 덮여 있습니다. 왜 이토록 애씁니까? 왜 이렇게까지 viriya를 냅니까? 무엇을 일으키려고요?

matu anāgatayēdī menna mē ban̆du phalayak suvadāyaka phalayak balāporottu venavā. anna priya svabhāvayak tiyenavā madhura svabhāvayak tiyenavā lōkē. onna ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisāma

앞날에 이런 결과, 편안함을 주는 결과를 바랍니다. 세상에는 좋아할 만한 성질(priya), 달콤한 성질(madhura)이 있습니다. 바로 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질 때문에,

ē dē karā hita tiyāgena ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yamakin vidyāmāna karanavada? menna mē ṭika balāporottu veda karannē lōka satvayā anna dukaṭa hētu etanayi tiyennē. ē nisā vehe poḷa vadanavā. kāra karanavā.

그것에 마음을 두고, 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 무엇으로 드러나는지, 바로 이것을 바라며 세상 중생은 일합니다. 바로 거기에 dukkha의 원인이 있습니다. 그래서 지치도록 애쓰고 일합니다.

menna saṁkhāra in goḍanagana hadannē puṇya deyaknam. ē punya dē goḍanaganna karana væḍa piḷiṭa kiyena puṇya saṁkhāra

이것이 saṅkhāra입니다. 그것으로 쌓아 짓는 것이 puñña라면, 그 puñña를 쌓으려고 하는 일을 puñña saṅkhāra라 합니다.

gonnagāgannē āśvāda labanna pāpa deyak nam. ē gonnaganna karana utsāhara vīriyaṭa kiyanavā pāpa saṁkhāra na puñña saṁkhāra

assāda를 얻으려고 쌓는 것이 pāpa라면, 그것을 쌓으려는 애씀과 viriya를 pāpa saṅkhāra, apuñña saṅkhāra라 합니다.

etakoṭa goḍana nagāganna balāporottu vennē ē ban̆du priya āśvādayak apriyāmi deyak næda madhyahata deyak nam. nætnam eidā jīvat venna avaśya deyak nam. ōkaṭa kiyanavā āniṁjābhi saṁkhāra

쌓으려고 바라는 것이 좋지도 싫지도 않은 가운데의 것이라면, 또는 그날그날 살아가는 데 쓰이는 것이라면, 그것을 āneñjābhisaṅkhāra라 합니다.

kakuṭa hari utsāhayak vīryak hædenavā nam saṁkhāra kiyannē onna oya karana utsāhayaṭa vīryayaṭa saṁkhāra dravya vastu nemeyi.

누구에게든 애씀과 viriya가 생긴다면, saṅkhāra란 바로 그 애씀과 viriya를 말합니다. saṅkhāra는 물질로 된 것이 아닙니다.

yam dravya vastuvak nāma dharmayak hō rūpa dharmayak goḍanaganna yam utsāhayak vīriyaka utsāhayaka vīryiyaka yedenavada menna mē karana utsāhaya vīrya ādhyātmikava nagana saṁkhāra dunna śakti viśēṣaya lōket kriyātmaka venavā.

어떤 물질이나 nāma dhamma나 rūpa dhamma를 쌓으려고 애씀과 viriya를 기울이면, 이 애씀과 viriya, 곧 안에서 쌓은 saṅkhāra가 준 남다른 힘이 바깥 세상에서도 움직입니다.

api ādhyātmika goḍanagalā śakti viśēṣayak bāhiriyaṭa bæhæra karapuvahama balavat śakti viśēṣayak goḍanagapu nisā ēka ivara venakan ataramaga kriyādhāmayak hæṭiyaṭa kriyātmaka venavā ē śaktiya ivara venakan.

우리가 안에서 쌓은 남다른 힘을 바깥으로 내보내면, 센 힘을 쌓았기 때문에 그것이 다할 때까지 도중의 흐름으로 움직입니다. 그 힘이 다할 때까지 말입니다.

hæbæyi bāhira lōkaya kriyātmaka vena aṁśu mātra śaktiyak kriyātmaka venavā nam manasin goḍanagalā dunna ēvā nisā tamayi ē kriyāvaliya bāhira lōkē dakinna hamba vennē. ehenam bāhira saṁkhārayak naipada vuṇā nam abhyantarayen nikadavapu utsāhaya vīraya pratiphalayak tamayi bāhira kriyātmaka vennē.

그런데 바깥 세상에서 아주 작은 힘이라도 움직인다면, 마음으로 쌓아 준 것들 때문에 그 흐름이 바깥 세상에서 보이는 것입니다. 그러니 바깥에 saṅkhāra가 생겨났다면, 안에서 일으킨 애씀과 viriya의 결과가 바깥에서 움직이는 것입니다.

apiṭa pēnnē nǣ mēta pætta.

우리에게는 이쪽이 보이지 않습니다.

namut bāhira lōkayē kriyātmaka kenek apiṭa pēnavā. væhi vahanavā. kan̆du kaḍālāgena yanavā. sulisu sulaṁ enavā. viśāla balavēga kriyātmaka venavā. mēvā okkoma pēnavā.

그러나 바깥 세상에서 움직이는 것은 우리에게 보입니다. 비가 쏟아집니다. 산이 무너져 내립니다. 회오리바람이 붑니다. 엄청난 힘들이 움직입니다. 이것들은 다 보입니다.

ov yam kriyāvaliyak siddha velā tava tavat dēval napada ōnē. anna ēvaṭa kriyā śaktiya koyinda?

그렇습니다. 어떤 흐름이 일어나 더 많은 것들이 생겨나야 합니다. 그것들의 움직이는 힘은 어디서 옵니까?

kavadā hari manasakin goḍanagalā vihidōpuvā. vihidōpuvayi deveni phalaya.

언젠가 어떤 마음이 쌓아서 펼쳐 낸 것입니다. 펼쳐 낸 것이 두 번째 결과입니다.

anna vihidōna velāvēdī ādhyātmika vaśayen api saṁkhāra nadavanavā.

그렇게 펼쳐 내는 때에 우리는 안에서 saṅkhāra를 일으킵니다.

menna mēka saṁkhārayak. ehenam utsāhayak, vīriyak.

이것이 saṅkhāra입니다. 곧 애씀이고 viriya입니다.

ē napadōpa saṁkhāraya bāhiraṭa dunna kālē tiyenakan bāhira kriyātmaka venavā. ehenam ēkat api duka sē goḍanagapu dēka pratiphalayak misak sæpa sē goḷanapu ekak nemeyi.

그렇게 일으킨 saṅkhāra를 바깥에 준 동안이 남아 있는 한 바깥이 움직입니다. 그러니 그것도 우리가 괴롭게 쌓은 것의 결과이지, 즐겁게 쌓은 것이 아닙니다.

hæbæyi mē saṁkhāraṭa api priyayi. mokak nisāda? maṭu ara balāporottu vena priya svabhāvayak, madhura svabhāvayak yamakin janita karanavā nam yam rūpayakin.

그런데 우리는 이 saṅkhāra를 좋아합니다. 왜일까요? 앞으로 바라는 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 무언가가, 어떤 rūpa가 낳아 준다면,

anna ēkaṭa priyayi. yam vēdanāvakin matu karanavā nam ēkaṭa priyayi. sæpa vēdanāvak ætnam ēkaṭa priyayi. menna mē nisāyi priya svabhāvayaṭa hita tiyāgena koccara mahansi vunak kamak næhæ koccara utsāha kaḷā kamak nǣhæ mēkē pratiphalayak læbenavā mehema āśvāda.

그것을 좋아합니다. 어떤 vedanā로 드러난다면 그것을 좋아합니다. sukha vedanā가 있다면 그것을 좋아합니다. 이 때문에 좋아할 만한 성질에 마음을 두고, 아무리 애써도 괜찮다, 아무리 힘써도 괜찮다, 이것의 결과로 이런 assāda를 얻는다고 여깁니다.

anna ē āśvāda māyāva tuḷin ara duka vahanavā.

그 assāda의 māyā가 그 dukkha를 덮습니다.

menna mē nisā lōka satyayāṭa mē saṁkhāra dukayi kiyalā pēnnē.

이 때문에 세상 중생에게 이 saṅkhāra가 dukkha로 보이지 않는 것입니다.

minihe kum̆burak væḍa karanavā. karasārava hædenavā. hædenavā dakinna dakinna kōra gahanavā, vēt gahanavā. val pælenavā, sn̆dan ban̆dinavā. vatura navattana navattanavā. bayiḍanna ōna bassōnavā. okkoma karalā hadalā minihā karanavā mahansiyamayi vennē dāma guru perāgē.

어떤 사람이 논을 일굽니다. 벼가 무성하게 자랍니다. 자라는 것을 보면서 김을 매고, 둑을 쌓고, 잡초를 뽑고, 물꼬를 막고, 물을 대고, 뺄 물은 뺍니다. 그렇게 온갖 일을 다 하는 그 사람이 얻는 것은 이마의 땀, 고생뿐입니다.

hæbæyima dihā bala balā satuṭu venavā. hon̆daṭa hædenavā.

그런데 그 논을 바라보며 기뻐합니다. 잘 자란다고요.

hæbæyi oyama hon̆daṭa hædena hanam koḷā vitarak āvā nam ehema nætuna paḷāva nætnam ehema sē vecca mahansiya.

그런데 그렇게 잘 자라도 잎만 무성하고 이삭이 맺히지 않는다면, 그 고생은 헛수고가 됩니다.

ehenam eyā satuṭu vennē phaladāva gæna hitalā. goyema hon̆daṭa hædena nemeyi satuṭu vennē.

그러니 그는 거둘 열매를 생각하며 기뻐하는 것입니다. 벼가 잘 자라는 것 자체에 기뻐하는 것이 아닙니다.

kiyana oya hon̆daṭa væḍipura hædunot ehema phaladāva næti venavā kiyalā hon̆daṭa hædenavalā satuṭu vennē næhæ.

너무 웃자라면 열매가 없어진다고 하면, 잘 자라는 것에 기뻐하지 않습니다.

phaladāva ennē koyi kramen kiya dækkot ē kramayaṭa hædenavā tamayi ē hædīma dækalā satuṭu vennē. ehenam goyema sarasārava hædilā tiyenavā ēka satuṭu vennē phaladāva gæna hitāgena

열매가 어떻게 맺히는지 알고서 그대로 자라는 것을 보고 기뻐하는 것입니다. 그러니 벼가 무성하게 자란 것을 기뻐하는 것은 열매를 생각해서입니다.

menna mē vagē lōka sattvayā mē āśvādayak balāporottu veyi. yamakin dena āśvādayahi hita bæn̆dagena eban̆du āśvādayak labana balāporottuven ē dē ipadavanna utsāha gannavā, vīriya gannavā keḷavarak nætuva.

이와 같이 세상 중생은 assāda를 바랍니다. 무언가가 주는 assāda에 마음을 묶고, 그런 assāda를 얻으리라는 바람으로 그것을 일으키려고 끝없이 애쓰고 viriya를 냅니다.

menna mē saṁkhārayangē sæpænīma dukayi kiyalā pēnnē ara āśvādaya vahana nisā. ē nisā ohu saṁkhāra sæpayi kiyalā hitāgannā.

이 saṅkhāra들의 고생이 dukkha로 보이지 않는 것은 그 assāda가 덮기 때문입니다. 그래서 그는 saṅkhāra가 sukha라고 여깁니다.

okkoma hadalā karalā passē alilā giyā hē. væhuṇāṭa passē mokada karannē? balanakoṭa ædilā udē balanakoṭa e okkoma ehena okkoma kukmaṭa ali kālē.

다 일구어 놓았는데 나중에 코끼리들이 밭에 들어왔습니다. 밤이 지나면 어떻게 합니까? 아침에 가 보니 코끼리들이 모조리 짓밟고 먹어 치웠습니다.

apoccē vecca mahansiyak. koccara mahansi vuṇada? koccara vehesa vunāda tamayi vehesa dakinnē. anna saṁkhāra dukkhaya dakinavā.

아이고, 그 고생이 다 무엇인가. 얼마나 애썼던가, 얼마나 지치도록 일했던가 하며 그제야 고생을 봅니다. 바로 saṅkhāra의 dukkha를 보는 것입니다.

pratiphalaya ganna bæri vuṇānam. pratiphalaya hamba vuṇā nam ara āśvādaya vahanavā saṁkhāra sæpayi kiyana dr̥ṣṭiyak æti karanavā. koccara mahansik kama næha pratiphalaya hon̆daṭa tiyenavā. mahansiya hari sārthakayi.

결과를 얻지 못했을 때 말입니다. 결과를 얻었다면 그 assāda가 덮어서 saṅkhāra는 sukha라는 diṭṭhi를 만듭니다. 아무리 고생했어도 괜찮다, 결과가 좋다, 고생이 아주 보람 있었다고요.

ē mahansiya dukamayi. duk sahagata mahansiya anna ara pratiphalayaka tiyena āśvādayen vahanavā.

그 고생은 dukkha 그 자체입니다. 괴로운 고생을 결과에 담긴 assāda가 덮습니다.

menna lōka satvayā nodækapu dukak. oya duka sāmānya lōkayā dakinnē næ.

여기 세상 중생이 보지 못한 dukkha가 있습니다. 그 dukkha를 보통 사람들은 보지 못합니다.

yamak āśvāda janakada? menna mē āśvādaya hita bæn̆da gænīma nisā ē āśvādaya vaṭinavā kiyana tīraṇaya nisā lōka satvayāṭa vidyāmāna vunat vidyāmāna vunē dukak kiyalā pēnnē.

무언가가 assāda를 낳습니까? 이 assāda에 마음을 묶고, 그 assāda가 값지다는 판단 때문에, 세상 중생에게는 그것이 드러나도 드러난 것이 dukkha라고는 보이지 않습니다.

anna bāhira lōkayā nodakina dukak.

바로 바깥 세상 사람들이 보지 못하는 dukkha입니다.

oya duka bāhira lōkayā dakinnē næha. dæn āryayō dakinnē kohomada? āryō kavadā hari dakinavā. mē priya svabhāvayayi madhura svabhāvayayi kiyana mēvā harayak næha. harayak nǣha kiyalā dakina daham kramayak budurajāṇan vahansē dunnē. ættakmayi dunnē boruvak nemeyi boruven hæbæṭu vena harayak næti nisāma harayak nǣ kiyalā balanna kramayak tibilā menna mē vidyā siddhāntayaṭa anuva balanna

그 dukkha를 바깥 세상 사람들은 보지 못합니다. 그러면 ariya들은 어떻게 봅니까? ariya들은 언젠가 봅니다. 이 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이라는 것들에는 알맹이가 없다고요. 알맹이가 없다고 보는 dhamma의 길을 Buddha께서 주셨습니다. 진실을 주셨지 거짓을 주신 것이 아닙니다. 거짓으로 속이는 것이 아니라, 알맹이가 없기 때문에 알맹이가 없다고 보는 길이 있으니, 이 이치 그대로 살펴보십시오.

āgam bhēdayak mēkē næha. kuḷamadi rāti vēdayakut næha. gihi pævidi vēdayakut næha. kāṭa hari nuvaṇa tiyenavā nam kalpanā karalā balanna kōka ættada kiyalā. ēka kalpanā karana mohotak vunā nam ohu gaman karannē ārya mārgayē lōka samatha lēbalaya kōka vuṇā.

여기에는 종교의 가름이 없습니다. 집안과 핏줄의 가름도 없습니다. 재가와 출가의 가름도 없습니다. 누구든 지혜가 있다면 무엇이 진실인지 생각해 보십시오. 그것을 생각하는 한순간이라도 있었다면, 세상에서 붙인 딱지가 무엇이든 그는 ariya magga를 걷고 있는 것입니다.

menna ārya vena hæṭi dænaganna ōnē. ārya kiyannē lōka samatayen dēval valin nemeyi.

여기서 ariya가 되는 길을 알아야 합니다. ariya란 세상에서 정해 놓은 것들로 되는 것이 아닙니다.

palliyē inna pār lahati velā hiṭan kalpanā karanna nam oya kramaya ættada kiyalā pādara anugamanaya karannē ē velāvēdī sammatayen kristiyāni. namut mārgaya ārya mārgaya ārya mārgaya nama karanavā. ēka lōkē ara pēnnē.

교회에 있는 신부라도 그 길이 참인지 생각한다면, 그때 그 신부는 세상의 잣대로는 그리스도교인이지만 그가 따르는 길은 ariya magga입니다. 세상에는 그렇게 보일 뿐입니다.

bauddhaya kiyalā kenek innavā. sivuru dāgatta svāmīn vahansē namak innavā. tripiṭakarī velā inna puḷuvan. eyā āvādena eya ōvat guṇē ma hon̆da lassana gayak hadāganna inna tæn hon̆daṭa tiyenna ōna. mēvā okkoma hadalā mābala allā tiyenna ōnē. mehemayi lassana tiyenna epæ. eyā etana nam innē. eyā lēvalayen bauddhayi ārya mārgayen piṭayi.

bauddha라는 사람이 있습니다. cīvara를 입은 스님이 있습니다. tipiṭaka에 통달했을 수도 있습니다. 그런데 그가 바라는 것이 좋고 아름다운 집을 짓고, 머물 곳이 훌륭해야 하고, 이것저것 다 지어 대리석을 깔아야 하고, 이렇게 아름다워야 한다는 것이라면, 그가 거기에 머문다면, 그는 딱지로는 bauddha이지만 ariya magga 밖에 있습니다.

menna mēka tērum ganna ōnē. ada mē bauddha abauddhama innet ektaraha bhēda binnatāvayakaṭa bhēda karaganna tālaṭa. mē nisā pakṣa bhēdayak hædenavā. āgam bhēdayak hædenavā. eka eka vidihē nital bhēdayak haṭagannavā. sīlavanta guṇavanta vēdayak haṭagannavā. mē lōka sammatayan asuru karalā hadāganna vēda ē tuḷin apiṭa yanna bæhæ āryatvaya karā.

이것을 알아들어야 합니다. 오늘날 bauddha, abauddha라는 것도 어떤 갈라짐과 나뉨을 만드는 식으로 있습니다. 이 때문에 편 가름이 생기고, 종교 가름이 생기고, 갖가지 가름이 생깁니다. sīla 지킨 이와 덕 있는 이의 가름이 생깁니다. 세상의 잣대에 기대어 만든 이런 가름들로는 ariya의 자리로 갈 수 없습니다.

oya sammatayē pættakin tiyalā sammataya ikmavāgiya paramārthayak dakinna ōna. menna paramārthaya tuḷin tamayi niyama bauddhatvayaṭa pat vennē.

그 세상의 잣대를 옆으로 치워 두고, 잣대를 넘어선 paramattha를 보아야 합니다. 바로 paramattha를 통해서 참된 bauddha가 됩니다.

tamangē buddhiya pubaduvāgannē satya kramaya darāgena hariyaṭa hitanavā nam mona āgamaka kiyalā layibalē kohoma tibuṇat enna puḷuvankamak tiyenavā otenna.

자기 지혜를 밝혀 참된 길을 지니고 바르게 생각한다면, 어느 종교라는 딱지가 어떻게 붙어 있든 거기로 올 수 있습니다.

dæn mēvā apiṭa ōna hæṭiyaṭa kiyanavā nemeyi mē sākṣiya ætuva oppu karana eka.

이것은 우리가 멋대로 하는 말이 아니라 증거를 들어 밝히는 것입니다.

budurajāṇan vahansē væḍa inna kālēdī bamuṇu āgama darana ektarā bamuṇu pirisagē nāyakayek budurajāṇan vahansē hamuvenna kiyalā.

Buddha께서 계시던 때, brāhmaṇa 종교를 따르던 한 brāhmaṇa 무리의 우두머리가 Buddha를 만나러 왔습니다.

budurajāṇan vahansēgen baṇa ahalā oya kiyana yathābōdha gnānaya labāgattā. labāgattaṭa passē eyāṭa dæn tērenavā satyaya mēkayi.

Buddha께 dhamma를 듣고 그 yathābodha ñāṇa, 있는 그대로 아는 앎을 얻었습니다. 얻은 뒤에 그는 이제 진실이 이것임을 압니다.

harayak næti lōka svabhāvaya hariyaṭama ætta kavuru kivvat mēka venas karannada? mēka tamayi yathārthaya. mēken midunot nivana. oya ṭika tērum gattē. mē nivan maga genak dunna budupiyāṇan vahansēṭiya viśāla gauravayak haṭagattā.

알맹이 없는 세상의 성질, 이것이 바로 진실이다, 누가 무어라 하든 이것을 바꿀 수 있겠는가, 이것이 있는 그대로의 모습이다, 여기서 벗어나면 nibbāna다, 그는 이것을 알아들었습니다. 이 nibbāna의 길을 열어 주신 Buddha께 깊이 우러르는 마음이 생겼습니다.

maṭa śāstr̥ dunna unvahansē mama dæn kohoma atharinnada mama anāta bhavayen nidahas karagattē unvahansēgē dharmaya aharanē ma nidahas vunē. ē dharmaya maṭa kiyā dunnā budupiyāṇan vahansēṭa maṭa garu karanna epæda.

‘내게 가르침을 주신 그분을 내가 이제 어떻게 저버리겠는가. 내가 끝없는 bhava에서 풀려난 것은 그분의 dhamma를 듣고서 풀려난 것이다. 그 dhamma를 가르쳐 주신 Buddha를 내가 우러러야 하지 않겠는가.’

hæbæyi maṭa dæn gihin jīvat vennalā tiyennē magē ani pirisa atara. dæn pirisa kavadāvak kæmati næha. budurajāṇan vahansēṭa garu karanavada? garu kaḷot ehema bayinavā. budurajāṇan vahansēṭa ratdas kiyanavā. garu karana pirisa ratdas kiyanavā. hæbæyi dæn mē ēkē nāyakaya hari inna bæhæ. garu nokara.

‘그런데 나는 이제 돌아가 내 다른 무리 사이에서 살아야 한다. 그 무리는 결코 좋아하지 않는다. Buddha를 우러르는 것을 말이다. 우러르면 욕을 한다. Buddha를 ‘ratdas’라 부르고, 우러르는 무리도 ‘ratdas’라 부른다.’ 그런데 이제 그 우두머리는 우러르지 않고는 견딜 수가 없습니다.

dæn eyā kalpanā dæn maṭa hari væḍiyi. dæn venadā vāgē magē pirisat ekkalā karāttā bæn̆dagena mama mē vidihaṭa yanakoṭa magē væḍakaṭa bærilā hari budurajāṇan vahansē ataramadi mama dækkot ehema piṇḍapāta vaḍana velāvaka harica sārikā vaḍana velā unvahansē dækkot mama kohomada unvahansēṭa garuṇu kara yannē.

그는 생각합니다. ‘이제 내 처지가 참 곤란하다. 예전처럼 내 무리와 함께 수레를 매고 이렇게 가다가, 내 볼일 때문에라도 길에서 Buddha를 뵙게 되면, piṇḍapāta 하실 때나 cārikā 하실 때 그분을 뵈면, 내가 어떻게 그분께 예를 드리지 않고 지나가겠는가.’

ēka maṭa dæn sudusu nǣha. maṭa ēka karanna bæha. ē nisā maṭa garu karanna siddha venavā. hæbæyi mama garu kaḷot magē pirisa maṭat binavā. budurajāṇan vahansēlā bayinavā. dæn mama mēkē upakramayak vadanna ōnē kiyalā.

‘그것은 내게 맞지 않다. 나는 그렇게 할 수 없다. 그러니 예를 드려야 한다. 그런데 내가 예를 드리면 내 무리가 나까지 욕할 것이다. Buddha를 욕하듯이. 이제 이 일에 꾀를 하나 내야겠다.’

eyā mokada karanna kiyanavā svāmīni menna mēkayi dæn siddhiya. mē vidihaṭa oba vahansē vaḍinavā dækkot dæn maṭa kavadāvat oba vahansēṭa garuṇa nokara yanna bæ. magē hita tuḷa viśāla prasādayak oba vahansē kirehi tiyennē.

그는 가서 말합니다. ‘스님, 사정은 이렇습니다. 당신께서 이렇게 걸어가시는 것을 보면 저는 결코 당신께 예를 드리지 않고 지나갈 수 없습니다. 제 마음속에는 당신을 향한 큰 pasāda가 있습니다.’

mama oba vahansēṭa væn̆dumak gæna kiyanavā. mama mehema væn̆dumakin oba vahansēṭa van̆dinavā. maṭa ēka piḷiganna. mokakda mē væn̆duma? magē kaṭṭiyaṭa ahuvennē næti vena væn̆dumak.

‘제가 당신께 드릴 절을 말씀드리겠습니다. 저는 이런 절로 당신께 절하겠습니다. 받아 주십시오. 어떤 절이냐 하면, 제 무리에게 들키지 않는 절입니다.’

mama oba vahansē dækka gama talak pāva mamata hæḍa gahalā bæn̆dagannavā. ē magē hiē tiyena talak pāva gælevvā kiyalā oba vahansē piḷigannā. mama gælavannē næ. ēka hon̆daṭa hira karalā bæn̆dagannavā.

‘당신을 뵙는 그 자리에서 저는 머리에 두른 터번을 매만져 고쳐 매겠습니다. 그것을 제가 머리의 터번을 벗었다고 받아 주십시오. 저는 벗지 않고 단단히 조여 맵니다.’

īṭa passē tamayi hari mahari gæhilā ṭikak hon̆daṭa hæḍa gæhenavā. ē mama magē karatvayen bæsā kiyalā hitāgannā. oba vahansēṭa garut vē. mama mē harakaṭa kōṭuva digā karanavā. oba vahansēṭa digā velā namaskāra kaḷā kiyalā hitāgannā.

‘그다음 자리를 고쳐 앉으며 몸을 바로잡겠습니다. 그것을 제가 수레에서 내렸다고 여겨 주십시오. 그러면 당신께 예도 됩니다. 제가 소에게 막대를 앞으로 뻗겠습니다. 그것을 당신께 엎드려 절했다고 여겨 주십시오.’

īṭa passē āyu særayak mama harigē gæha in̆dagannavā. ēvan āyet idilā karat in̆dagattā kiyalā hitāgannā.

‘그다음 다시 한 번 자리를 고쳐 앉겠습니다. 그것을 다시 일어나 수레에 올라앉았다고 여겨 주십시오.’

mama āyu særayak ara salapak pāvaṭa ata tiyalā hæḍa gahagannavā. ē vagē mama nævata magē talakva bæn̆dagattā kiyalā hitāgannavā. mama jaktiyalā harakaṭa anna dīlā gamana yanavā. ehema mama oba vahansēṭa garu karalā gamana giyā kiyalā hitanna. mehema namaskārayak karā kiyalā hitāganna. mē namaskāraya magē pirisaṭa pēnnē næhæ. magē piṭisa tarahat nǣha mama ekkalā.

‘다시 한 번 그 터번에 손을 대어 매만지겠습니다. 그것을 제가 다시 터번을 맸다고 여겨 주십시오. 제가 소를 몰아 길을 가겠습니다. 그렇게 제가 당신께 예를 드리고 길을 갔다고 생각해 주십시오. 이렇게 절을 했다고 여겨 주십시오. 이 절은 제 무리에게 보이지 않습니다. 제 무리도 저에게 화내지 않습니다.’

mama mehema namaskārayakin oba vahansē namaskāra karanavā budurajāṇan vahansē anumata kaḷā. dæn vædagat deyak.

‘저는 이런 절로 당신께 절하겠습니다.’ Buddha께서는 허락하셨습니다. 이제 이것이 중요한 점입니다.

dæn lōka sammatayen ē bamuṇa innē koheda ara kiyana bamuṇu āgamē. namut eyā in̆dalā tiyennē koheda? budu dahama. anik ayauddhayō. abauddhaya atara meyā bauddhaya dæn lōkayā dannavada?

세상의 잣대로 그 brāhmaṇa는 어디에 있습니까? 그 brāhmaṇa 종교에 있습니다. 그러나 그가 실제로 머문 곳은 어디입니까? Buddha의 dhamma입니다. 다른 이들은 abauddha입니다. abauddha들 사이에서 이 사람이 bauddha라는 것을 세상이 압니까?

menna mehema krama tiyenavā. ē nisā apiṭa bauddha abauddha mē lōkē āgamtin tōraganna bæ.

이런 길이 있습니다. 그러므로 우리는 bauddha와 abauddha를 이 세상의 종교들로 가려낼 수 없습니다.

api hitā inna mahā dæraka āgama kiyana ekē sammatiyi inna puḷuvan bauddhaya api hitā inna mahā bauddhayi kiyalā hitā inna sammataya tuḷa inna puḷuvan abauddhaya.

우리가 대단한 다른 종교라고 여기는 그 잣대 안에도 bauddha가 있을 수 있습니다. 우리가 대단한 bauddha라고 여기는 그 잣대 안에도 abauddha가 있을 수 있습니다.

dæn bauddha abauddha kiyana vacanayen gannakoṭa mē sammata bauddha abauddha deken mēka tōranna bæ.

이제 bauddha, abauddha라는 말로 볼 때, 세상이 정한 bauddha와 abauddha 둘로는 이것을 가려낼 수 없습니다.

anna ārya bauddha ārya abauddha tōraganna āryayanṭa gælapena vidihaṭa abauddha bauddha tōraganna kramaya. dæn mēka api dakinna ōnē.

바로 ariya의 bauddha와 ariya의 abauddha를 가려내는, ariya에게 맞는 방식으로 bauddha와 abauddha를 가려내는 길, 이것을 우리가 보아야 합니다.

menna mēkadi api tamayi api dakinnē. menna saṁkhāra sæpayi kiyalā hitā innē menna mē avidyāvak uḍa. avidyāva nisā nigamanayak bæhalā innavā. lōkayē yam priya svabhāvayak ætda, madhura svabhāvayak ætda mēvā hari sārayi. ēvā asāra nǣ. menna avidyāvē tēranē.

여기서 우리가 보는 것은 이것입니다. saṅkhāra가 sukha라고 여기는 것은 바로 이 avijjā 위에서입니다. avijjā 때문에 어떤 판단에 빠져 있습니다. 세상에 있는 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질, 이것들은 참으로 알맹이가 있다(sāra), 알맹이 없는 것(asāra)이 아니다 하고요. 이것이 avijjā의 뜻입니다.

avidyāva nisā mē saṁ ekatu hita piḷiban̆da vēvā, gata piḷiban̆davā mē tiyena ekatu lōkaya piḷiban̆da. ōvā sārayi kiyana nigamanaya inna tākkal kiyanavā avijjā patyā saṁkhāraṁ avidyā nisā sārayi kiyana nigamanayak enavā.

avijjā 때문에 이 ‘saṃ’의 모임들이, 마음에 관한 것이든 몸에 관한 것이든 이 세상에 있는 모임들이 sāra라는 판단이 있는 동안을 ‘avijjā paccayā saṅkhārā’라 합니다. avijjā 때문에 sāra라는 판단이 옵니다.

yamak sārayi kiyalā nigamanaya inna tā kal ohuṭa koccara vehesa vunat mahansi vuṇat ē vehesa mahansiya tērennē næha. ēka sæpak kiyalā hitāgena saṁsāra sæpak kiyalā hitāgena kāra karanna paṭan gannavā.

무언가가 sāra라는 판단이 있는 동안에는 아무리 지치고 애써도 그 고생이 느껴지지 않습니다. 그것을 sukha라 여기고, saṃsāra를 sukha라 여기며 일하기 시작합니다.

sāratvaya karana priyamanāpa dē sæpayi kiyana dr̥ṣṭiya nisā hiten kayen vacanayen īṭa anuva kaṭayutu karanna paṭan gattahama kiyanavā avidyā pratya karena saṁkhāra haṭagannavā.

sāra라 여기는 마음에 드는 것이 sukha라는 diṭṭhi 때문에 마음과 몸과 말로 그에 따라 움직이기 시작하면, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 생긴다고 합니다.

dæn avidyā pratcayā saṁkhāra kiyana vacana kivvaṭa oya dharmaya tērennē næha. dæn tērenavā. avidyā pratyayen saṁkhāra vennē mona raṭāva anuvada? avidyāva nisā mē lōkē sārayi kiyana nigamanayak dr̥ṣṭiyakaṭa bæhægannā. eha saṁsārayi kiyana dr̥ṣṭiya innavā. ohu etakan saṁsāraye. onna saṁsāraya

‘avijjā paccayā saṅkhārā’라는 말만 해서는 그 dhamma가 알아들어지지 않습니다. 이제는 알아들어집니다. avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 되는 것은 어떤 틀을 따라서입니까? avijjā 때문에 이 세상이 sāra라는 판단, diṭṭhi에 빠집니다. 그때 ‘saṃ은 sāra’라는 diṭṭhi가 있습니다. 그는 그동안 saṃsāra에 있습니다. 이것이 saṃsāra라는 것입니다.

innavā. ohu etakan saṁsāraye. onna saṁsāraya kiyana eka. oya sārayi kiyana dr̥ṣṭiyen sārayi kivva koṭasē yathārthaya dakinavā anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen. oya sārayi kiyana ēvā aniccayi kiyalā dakinavā, dukkhayi kiyalā dakinavā anattayi kiyalā dakinavā.

그 sāra라는 diṭṭhi로 sāra라고 한 부분의 있는 그대로의 모습을 anicca로, dukkha로, anatta로 봅니다. sāra라고 하던 것들을 anicca라고 보고, dukkha라고 보고, anatta라고 봅니다.

menna mēka tōrāganna ōnē daham auṣadhaya ganna. asāraya ēvā nemeyi balanna. sārayi kiyana yathārthaya dakinna ōnē.

dhamma의 약을 먹으려면 이것을 가려내야 합니다. 알맹이 없는 것들을 보라는 것이 아닙니다. sāra라고 하는 것의 있는 그대로의 모습을 보아야 합니다.

yaṁ lōkē piya rūpaṁ sāta rūpaṁ ettēsāpanhā uppajjamāṇā uppajjati evīsamāṇā nivīsati. lōkē yam priya svabhāvayak æda madhura svabhāvayak ætda mē tr̥ṣṇāva ehi upadinavā ehi pavatinavā. ehenam apiṭa tiyennē mē tr̥ṣṇāva upadina tæna pavatina tæna dækalā. ē tr̥ṣṇāva upadinna hētuva dækalā tr̥ṣṇāva upadina tana hētuva nirōdha kaḷot tr̥ṣṇāva næti phalaya nirōdha vunahama taṇhakyō sabba dukkhaṁjanāti kiyana yathārthayaṭa enna.

‘yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.’ 세상에 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 있으면 이 taṇhā가 거기서 생겨나고 거기에 머뭅니다. 그러니 우리가 할 일은 이 taṇhā가 생겨나고 머무는 곳을 보고, taṇhā가 생겨나는 원인을 보고, taṇhā가 생겨나는 그 원인을 nirodha하면 taṇhā가 없는 결과가 되고, nirodha 되면 ‘taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti’라는 있는 그대로의 자리에 이르는 것입니다.

ehenam taṇhāvayi kṣaya karanna ōnē. taṇhāva sē karanna nam taṇhāva bæn̆dilā tiyennē koheda monaga mana vaḍana rūpa vala mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa mana vaḍana dharma kiyana menna mē mana vaḍannā vū hayākārayan aramuṇu tuḷa ēvaya tamayi mē priya svabhāvaya madhura svabhāvayen hita bæn̆dennē. menna dukaṭa hētuva tiyena tæn. tr̥ṣṇāva haṭaganna tæn.

그러니 taṇhā를 다 없애야 합니다. taṇhā를 없애려면 taṇhā가 어디에 묶여 있습니까? 마음에 드는 rūpa, 마음에 드는 sadda, 마음에 드는 gandha, 마음에 드는 rasa, 마음에 드는 phoṭṭhabba, 마음에 드는 dhamma, 이 마음에 드는 여섯 가지 ārammaṇa 안에서, 바로 거기서 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질에 마음이 묶입니다. 여기가 dukkha의 원인이 있는 곳, taṇhā가 생겨나는 곳입니다.

menna mēka dakinna ōnē. kavadā hari menna mēka asārayi kiyalā dækka nam.

바로 이것을 보아야 합니다. 언젠가 이것이 알맹이 없다고 보게 된다면 말입니다.

kisima pudgalayekuṭa mē daham auṣadhaya novæṭuna pudgalayekuṭa tamanṭa hō nikan sāmānya hituvillakan hitalā hō priyayi manāpayi kiyana ēvā asārayi kiyalā dakinna bæha. menna mē nisā ārya bhārgaya anugamanaya nokarana kenekuṭa priyamanāpayō vasārayi kiyalā dakinna kramayak næti nisā ārya mārgayak væḍenna vidihak nǣha ē ayaṭa.

이 dhamma의 약이 닿지 않은 사람은 누구도, 스스로든 그저 보통의 생각으로든, 좋아하고 마음에 드는 것들이 알맹이 없다고 볼 수 없습니다. 이 때문에 ariya magga를 따르지 않는 사람에게는 좋아하고 마음에 드는 것들이 알맹이 없다고 볼 길이 없으니, 그들에게는 ariya magga가 자랄 수가 없습니다.

eham priyamanāpaya vasālayi kiyana ekama kramayak tiyenavā mokakda oya priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā hitā inna ēvā aniccada niccada balanna yamak anicca nam ēka dukada sæpada kiyalā balanna yamak anicca nam duka nam ēka attada anattada kiyalā nigamanaya karanna onna vigrahaya

그러면 좋아하고 마음에 드는 것이 알맹이 없다는 것을 보는 길은 단 하나입니다. 무엇이냐면, 좋고 마음에 들고 이롭다고 여기는 것들이 anicca인지 nicca인지 보십시오. 무엇이 anicca라면 그것이 dukkha인지 sukha인지 보십시오. 무엇이 anicca이고 dukkha라면 그것이 atta인지 anatta인지 판단하십시오. 이것이 풀어 보는 길입니다.

dæn api balāgena yanna ōnē.

이제 우리는 살펴 나아가야 합니다.

yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ kiyalā vigraha karalā tiyenavā mē daham auṣadhaya yamak anitya nam ēka dukayi kiyalā siṁhalaṭa uttara denavā. bhāṣītiya anuva yamak sthira nætnam ēka dukayi. bohoma uttarayak denavā.

‘yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ’이라고 풀어 놓았습니다. 이 dhamma의 약을 두고 ‘무엇이든 anicca이면 그것은 dukkha’라고 싱할라어로 답합니다. 말풀이에 따라 ‘무엇이든 굳건하지 않으면 그것은 dukkha’라고요. 많은 이들이 이렇게 답합니다.

yamak kivvahama mē lōkē ara priya svabhāvaya madhura svabhāvaya vitarak nemeyi apriya amadhura svabhāvaya ahuvelā nædda. priya svabhāva svabhāva ekak nam. ē vaṭā gætilā tiyenavā. apriya amadura svabhāvadas gānak. dahas gānak apriya amadura svabhāvayangen vaṭa karapu ekak tamayi priya madhura eka.

그런데 ‘무엇이든’이라고 하면, 이 세상의 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질만이 아니라 싫은 성질, 쓴 성질도 걸려들지 않습니까? 좋아할 만한 성질이 하나라면 그 둘레에 싫고 쓴 성질이 수천 가지 엉켜 있습니다. 수천 가지 싫고 쓴 성질에 둘러싸인 것이 바로 좋고 달콤한 하나입니다.

mana vaḍana rūpayak hadāganna eyā ē san̆dahā vena siyaluma mahansiya apriyayi amadurayi. hæbæyi mana vaḍana rūpaya kiyalā kerehi tibena māyāvaṭa væṭīma vasan̆ga vīma nisā ara vehesa dukak kiyalā pēnnē nætikamayi tiyennē. namut vin̆dalā tiyennē. apriya amadura dukak vihitak.

마음에 드는 rūpa 하나를 얻으려고 그가 들이는 모든 고생은 싫고 쓴 것입니다. 그런데 마음에 드는 rūpa라는 것에 깃든 māyā에 빠지고 휘둘리기 때문에 그 고생이 dukkha로 보이지 않을 뿐입니다. 그러나 그가 겪은 것은 싫고 쓴 dukkha, 고생입니다.

etakoṭa api dakinavā mokakda? ehenam mē priyayi madhurayi kiyana yamak ætnam. api anna ēkē yathārthaya dakinna ōnē.

그러면 우리는 무엇을 봅니까? 좋고 달콤하다는 무언가가 있다면, 우리는 바로 그것의 있는 그대로의 모습을 보아야 합니다.

ē priya madhura nǣha kiyalā kivvot ehema dharmayaṭa viruddhayi.

그 좋고 달콤함이 없다고 말한다면 dhamma에 어긋납니다.

ē ē nisā kiyanavā āśvādaya āśvādaya hæṭiyaṭama dakinna. nætuva bæ ēka aha karalā balanna bæhæ. hæṭenna venavā etakoṭa. etakoṭa lōka satyayaṭa boru kivvā venavā. boruven ætta karaganna bæ. ættama pennanna ōna ēka yathārthayama dakvanna ōnē

그래서 assāda를 assāda 그대로 보라고 합니다. 그렇지 않고 그것을 지우고 볼 수는 없습니다. 그러면 어긋나게 됩니다. 세상 중생에게 거짓말을 한 셈이 됩니다. 거짓으로 진실을 만들 수는 없습니다. 진실 그대로 보여야 하고, 있는 그대로의 모습을 드러내야 합니다.

ehenam priya madhura ekak hadāganna apriyāya amadura kīyak parivāra tiyenavada priyamadura ekama mædi karaganna anna api dakina dē priya madhura eka nǣha kiyalā api igamanaya kaḷē næha.

그러면 좋고 달콤한 하나를 얻으려고, 그 좋고 달콤한 하나를 가운데 두려고 싫고 쓴 것들이 얼마나 많이 둘러 있습니까? 그것이 우리가 보는 것입니다. 좋고 달콤한 것이 없다고 우리는 판단하지 않았습니다.

lassæna kiyana priya madhura ekak hadāganna. mihiri han̆ḍa kiyana ekak hadāganna. mihiri gandhaya næmati ekak hadāganna. mihiri rasayē næmati ekak hadāganna. mīri sparśaya nævati ekak hadāganna api koccara duk vin̆dinavā.

아름다움이라는 좋고 달콤한 하나를 얻으려고, 고운 소리라는 하나를 얻으려고, 좋은 냄새라는 하나를 얻으려고, 좋은 맛이라는 하나를 얻으려고, 좋은 닿음이라는 하나를 얻으려고 우리는 얼마나 dukkha를 겪습니까.

anna eka pættak dakinna ōnē. ēvā nikan læbennē nǣ. ahamben pahaḷa vennē nǣ.

바로 그 한쪽을 보아야 합니다. 그것들은 그냥 얻어지지 않습니다. 우연히 나타나지 않습니다.

mokak nisāda? oya lassana kiyana, suvan̆da kiyana, rasa kiyana ē vagēma mē rūpa, śabda, gandha, rasa, poṭṭhabba dharma. mē mana varanna yamak ænam oya tuḷa tiyenavā nam oya mana vaḍana svabhāvaya kumaka bælada? særilada tiyennē? menna mēka dharmānukūlava balanna ōnē.

왜일까요? 그 아름다움이니 향기니 맛이니 하는 것, 그와 같이 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba, dhamma, 이것들 안에 마음에 드는 무언가가 있다면, 그 마음에 드는 성질은 무엇에 묶여 있고 무엇에 붙어 있습니까? 이것을 dhamma에 맞게 보아야 합니다.

dæn kaya lassanayi kiyanavā. lassana kayak hadāganna utsāha karanavā. dæn lassanayi kiyana eka bæn̆dilā tibunē. monavayada kiyalā balanna anna budurajāṇan vahansē kramayak dunnā. hoyāganna.

몸이 아름답다고 합니다. 아름다운 몸을 가꾸려고 애씁니다. 그 아름다움이 무엇에 묶여 있었는지 보도록, 찾아내도록 Buddha께서 길을 주셨습니다.

dæn hita bæena ekak tiyenavā lassana lassana kayak. dæn ōkē ætta nætta balanna lassana næha kiyalā kivvē næhæ budurajāṇan vahansē. ehema ekak tiyenavā. ehema ekak vidyāmāna venavā. vidyāpāmāna vena nisāmayi lōka satyayō piya badu vaśayen kiyē bæn̆dennē. ēka nǣ kivvot ehema boruvak. anna ēka tamayi dukaṭa hētuva.

마음이 묶이는 것이 있습니다. 아름답고 아름다운 몸입니다. 그 참과 거짓을 보는 데 Buddha께서는 아름다움이 없다고 말씀하지 않으셨습니다. 그런 것이 있습니다. 그런 것이 드러납니다. 드러나기 때문에 세상 중생이 좋아하는 것으로 여겨 묶이는 것입니다. 그것이 없다고 하면 거짓입니다. 바로 그것이 dukkha의 원인입니다.

lassana rūpayak dukaṭa hētuvak karagattā.

아름다운 rūpa를 dukkha의 원인으로 삼았습니다.

eham lassana rūpaya vigraha karalā balanna etakoṭa ætta penī. kohomada balannē? oya hon̆daṭa lassana kiyana pudgalayek aragena koccara hita bæn̆denavada kiyalā balanna.

그러면 아름다운 rūpa를 풀어 헤쳐 보십시오. 그러면 진실이 보입니다. 어떻게 봅니까? 아주 아름답다는 사람 하나를 두고 마음이 얼마나 묶이는지 보십시오.

koccara sundara koccara lassanada koccara āśvāda janakada æsuru karan læbuṇā koccara hon̆dada nānā prakāra adahat bæn̆denavā.

얼마나 곱고 얼마나 아름다운지, 얼마나 assāda를 주는지, 함께 지내면 얼마나 좋을지, 온갖 생각에 묶입니다.

itin mē lassana kivvē mokakda kiyalā poḍḍak balanna koheda tiyennē kiyalā balanna galavalabanna kes ṭika at ayin karanna lom ṭikat ayin karanna niyapatu ṭika at ayin karanna da ṭikat ayin karanna hamat ayin karanna naharat ayin karanna æṭat ayin karanna æṭa miduḷut ayin karanna kǣli 32kaṭa ayin karalā tava ekak tibunē lassana kiyalā 33 veniekak ayin karanna balanna tiyenavada kiyalā lassana eka bedalā pelā kǣli 3kaṭa ayin kaḷā. dæn lassana kiya ekak tibuṇā apiṭa 30 veni eka ēkat ayin karanna bæluha dæn kō ēka kohe tiyennē?

그러면 이 아름다움이라는 것이 무엇인지, 어디에 있는지 조금 살펴보십시오. 떼어 내 보십시오. 머리카락을 떼어 내고, 털도 떼어 내고, 손톱도 떼어 내고, 이도 떼어 내고, 살갗도 떼어 내고, 힘줄도 떼어 내고, 뼈도 떼어 내고, 골수도 떼어 내어 서른두 조각으로 떼어 놓고, 아름다움이라는 서른세 번째 하나가 있었다면 그것도 떼어 내 보십시오. 있는지 보십시오. 아름다운 것을 나누고 갈라 조각조각 떼어 냈습니다. 아름다움이라는 서른세 번째 것이 있었다면 그것도 떼어 내려고 보니, 그것은 어디 있습니까?

næ vena eka ayin karanna vidihak næhæ. 32 ayin karanaṭa ivarayi. rasna kiyana 32ē subha asubha 32ka ekatuvakin lassana kiyana ekak matu vuṇā.

없습니다. 다른 것을 떼어 낼 길이 없습니다. 서른두 가지를 떼어 내고 나니 끝입니다. 아름다움이라는 것은 subha와 asubha 서른두 가지가 모인 데서 드러난 것입니다.

ehenam lassana kiyā davvyayak vastuvak lōkē venama tibunē næha. monavā æti vuṇē? ara asubha 32 api ravaṭṭalā. ē asubha 32ma tamā eka vidihaṭa pihiṭiyē. ēkema upamaṭṭama tamayi lassana kivvē. ē vayǣma hæḍiya tamayi hæḍa talaya kivvē. ehenam kuṇu koṭas 32ka hæḍa talaya dækalā enam hari hæḍayi. hari hæḍa puruṣayā hari hæḍa istriya kivvē. ara kǣli 32 eka eka va ekatu hæḍa gahalā tibuṇē. ēkema opṭama tamayi hari pāṭayi. hari penumayi. ē kǣlla ṭikak.

그러니 아름다움이라는 물질이나 대상이 세상에 따로 있지 않았습니다. 무엇이 생겼습니까? 그 asubha 서른두 가지가 우리를 속였습니다. 그 asubha 서른두 가지가 바로 한 모양으로 자리 잡은 것입니다. 그것이 가장 잘 어우러진 상태를 아름다움이라 한 것입니다. 그 짜임새, 그 모양을 맵시라 한 것입니다. 그러니 썩는 부분 서른두 가지의 맵시를 보고 아주 맵시 있다, 아주 멋진 남자, 아주 멋진 여자라 한 것입니다. 그 서른두 조각이 하나하나 모여 모양을 이룬 것이고, 그것이 가장 잘 어우러졌을 때 빛깔이 곱다, 생김새가 좋다 하는 것입니다. 그 조각 몇 개일 뿐입니다.

oya kǣl ṭika ærenna tava lassana kiyalā ekak lōkē tibunē næha menna ættak. boruven hæpæṭṭuvē nǣ. ætta æti ākārayen balanna dunnā. menna balanakoṭa pennavā lassana kiyannē ādīnava mædden ādīnava tuḷin opnænvelā tibicca māyā darśanayak ærenna tava deyak lassana kiyalā apiṭa allanna ekak tibunē næhæ. lassana allaganna giyot allaganna siddha vennē ara kǣli 32.

그 조각들 말고 아름다움이라는 것은 세상에 따로 없었습니다. 이것이 진실입니다. 거짓으로 속인 것이 아닙니다. 있는 그대로 보도록 주셨습니다. 이렇게 보면 드러납니다. 아름다움이란 ādīnava 한가운데서, ādīnava를 거쳐 윤이 나 보이던 māyā의 장면일 뿐, 아름다움이라고 붙잡을 것은 따로 없었습니다. 아름다움을 붙잡으러 가면 붙잡게 되는 것은 그 서른두 조각입니다.

anna api dakinna ōnē ekak.

바로 이것이 우리가 보아야 할 것입니다.

mē tænættavā læbunē nætnam, mē tænattiya læbunē nætnam magē jīvitayet epā kiya inna taruṇayekuṭa hō taruṇiyekuṭa kiyanavā. dæn ōnǣmada ōnǣmayi. nætnam vahavanavā. mærenavā. maṭa ē panna næha jīvat velā væḍakut næhæ. poḍḍak hiṭapda

‘이 남자를 얻지 못하면, 이 여자를 얻지 못하면 내 삶도 싫다’고 하는 젊은 남자나 젊은 여자에게 말합니다. ‘정말 원하느냐?’ ‘정말 원합니다. 아니면 독을 먹고 죽겠습니다. 그 사람 없이는 살아서 무엇 하겠습니까.’ ‘잠깐 기다려 봐라.’

lassana balanakoṭa ran kan̆dak ovāgē ara manussayā ara pirimi ara stririya ohoma uttarayak denavā. oya ran kan̆dama um̆baraṭaāpahu denavā. mama suḷu deyak karanavā issellā barakillā balapa. kilō 40yi kilō 50yi meccarayi gāna kiyalā gāna kiyalā. tamayi eka kilō bātrayakvat ayin karalā dennē. gatta æsiṭ ṭikak piccena amlayak hæsiluva mūṇi atura gālā oya aran palayak dæn ganinkō dæn muṇa diyā balahama malayak āvā vagē malayak senīvā vagē hama piccilā. dæn mokada karannē? kirilā balapāka saṁkan̆da bælu baruda nē saṁkan̆da ehema tiyenē aran phalayan dæn genaniyayi.

아름다움을 보면 금덩이 같다고 그 남자, 그 여자는 그렇게 답합니다. ‘그 금덩이를 그대로 너에게 돌려주마. 내가 작은 일 하나만 하겠다. 먼저 무게를 달아 봐라. 40킬로, 50킬로, 이만큼이라고 무게를 말해라. 1킬로도 덜어 내지 않고 그대로 주겠다.’ 그러고는 살을 태우는 산(酸)을 조금 가져다 얼굴에 바르고 ‘자, 이제 가져가라’ 합니다. 이제 얼굴을 보니 송장이 나온 것처럼 살갗이 타 버렸습니다. 이제 어떻게 합니까? ‘무게를 달아 봐라, 무게는 그대로 아니냐, 그대로 있으니 가져가라.’ 이제 데려가겠습니까?

dæn meccara kaṁkila nigamanaya dunnē mokak nisāda? ara haṁkaḍē tibicca mūlaya haṁkaḍayē tibicca opatra pæhæk nisā. ehenam ēka mokēda tibuṇē? ara haṁkaḍēmayi.

이제 이렇게 꺼리는 판단을 내린 것은 무엇 때문입니까? 그 살가죽에 있던 낯빛, 살가죽에 있던 윤기 때문입니다. 그러면 그것은 어디에 있었습니까? 바로 그 살가죽에 있었습니다.

anna budurajāṇan vahansē pennu dunnē menna mē kramayaṭa balanna. mē minihā rævaṭilada nædda innē? mē lassana kiyannē rævaṭīmakaṭada ættakaṭada? menna mēka balanna.

Buddha께서 보여 주신 것은 이렇게 보라는 것입니다. 이 사람은 속고 있습니까, 아닙니까? 이 아름다움이란 속임입니까, 진실입니까? 이것을 보십시오.

oya lassana kiyana eken ravaṭṭalā vaṭa karalā tibunē kuṇugorakda? hon̆da ekakda? hon̆da ekak kiyalā hæn̆givvē mokakda? onna māyā darśanayaṭa mat vunahama pudgalayāṭa pēna hæṭi.

그 아름다움이라는 것으로 속이고 둘러싼 것은 썩은 더미입니까, 좋은 것입니까? 좋은 것이라고 느끼게 한 것은 무엇입니까? 바로 māyā의 장면에 취했을 때 사람에게 보이는 모습입니다.

ehā ē pudgalayā īṭa passē ussagena gihillā mokakda balāporottu vennē? eyāṭa monavā kivvat gahannē nǣhæ. ē lassana kiyana vāyāven ara tivicca ādīna okkoma vahala genehi tiyennē mokakda? udē in̆danṭa rǣ venakan kuṇu piṭa karana kuṇu kan̆dā. dæn mokada karannē? nānda suddha venna menna saban denavā. udē in̆dan rǣpiṭanam gan̆da piṭa karana kuṇu kan̆dā. hōdāganna ā mē suvan̆da ṭiya ulāganna ēkat gihin tiyenavā amatarava ulā gattaṭa passē ebala balā oyā hari suvan̆dayi.

그 사람을 그 뒤에 데려가서 무엇을 바랍니까? 그에게 무슨 말을 해도 들어가지 않습니다. 그 아름다움이라는 māyā로 거기 있던 ādīnava를 모두 덮어 데려온 것은 무엇입니까? 아침부터 밤까지 더러운 것을 내보내는 썩은 몸뚱이입니다. 이제 무엇을 합니까? 씻고 깨끗해지라고 비누를 줍니다. 아침부터 밤까지 냄새를 내보내는 썩은 몸뚱이입니다. 씻고, 이 향수를 바르고, 그것마저 날아가 버려서 덧바르고 나서야 냄새를 맡아 보고 ‘당신 참 향기롭네’ 합니다.

dæn api hita mavē koccara havaṭṭagennada piṭin gāpu sudē pæṭen ulā bæ ulā bæluvā nam hema ē suvan̆da nayakda? mē senṭ eka hari suvan̆da ayina kiyanna nætuva ēka æn̆gē gālā balalāṭa ævillā oyā suvan̆da ayina kiyalā. ætta mokakda

이제 우리가 우리 마음을 얼마나 속이는지 보십시오. 겉에 바른 흰 분을 바르지 않았다면 그런 향기가 있겠습니까? 이 향수가 참 향기롭다고 말하지 않고, 그것을 몸에 바른 것을 맡아 보고는 ‘당신 참 향기롭네’ 합니다. 진실은 무엇입니까?

anna kalpanā karalā balanna mē ætta æti ākārayen balannē. budu baṇa kiyannē potē tiyena eka nemeyi vigraha karaganna ōnē. vigraha karalā ætta dakinna ōnē. menna mehema dakinakoṭa apiṭa pēnavā api koccara māyāvakaṭa sævaṭa mē innē.

생각해 보십시오. 이것이 있는 그대로 보는 것입니다. Buddha의 dhamma란 책에 있는 것이 아니라 풀어 헤쳐 보아야 하는 것입니다. 풀어 헤쳐 진실을 보아야 합니다. 이렇게 보면 우리가 얼마나 māyā에 빠져 있는지 보입니다.

æda kudda tiyena æn̆gē magē æn̆gaṭa nam mēka hariyannē næhæ. menna mē æn̆duma nam magēṭa hon̆daṭa mæcvā. ehema kiyalā mokada karannē? æn̆gaṭa gælapena æn̆duma kiyalā æn̆dumak araganna ara æda ṭika æn̆dumē væhilā giyāṭa passē dæn oya an̆dumaṭa nam oyā hariṭa lassanak.

굽고 휜 데가 있는 몸을 두고 ‘이건 내 몸에 안 맞아, 이 옷은 나한테 잘 어울려’ 합니다. 그렇게 해서 어떻게 합니까? 몸에 맞는 옷이라며 옷을 골라 입고, 그 굽은 데가 옷에 가려지고 나면 ‘그 옷 입으니 당신 참 아름답네’ 합니다.

dæn æn̆duma æn̆dumē lassanada bæluvē pudgalayāṭa ārōpaṇaya velā pudgalayā lassana kiyalā hitāgattā. anna æn̆dumen opanam gattā kana kararābara valin opanvā gattā, suvan̆da gahakattā, varṇaya gāgattā, hæda gāgattā piṭin ola avullā ara gatta ekaṭa dævitin api rævaṭilā meyā hari lassanayi kiyalā bæssa adhigamanaya karanavā. dæn mē api itin api ravaṭa gattā.

옷이 아름다운 것을 보고는 그것을 사람에게 덧씌워 사람이 아름답다고 여겼습니다. 옷으로 윤을 내고, 귀걸이 같은 장신구로 윤을 내고, 향을 뿌리고, 빛깔을 칠하고, 겉에 바르고 문질러 꾸민 것에 우리는 속아서 ‘이 사람 참 아름답다’는 판단에 빠집니다. 이제 우리는 스스로를 속였습니다.

ætta otana nǣ. menna lassana kiyana māyāva māyāvak hæṭiyaṭa balanna indra jālayak vāgē lōka satvayā ravaṭṭanavā.

진실은 거기 없습니다. 아름다움이라는 māyā를 māyā로 보십시오. 그것은 indajāla 같은 요술처럼 세상 중생을 속입니다.

ravaṭṭalā monavada lōka satyayā allā dānnē mokēṭada? oya kuṇugoḍaṭa. ē kuṇugora gatta tæn paṭan lassanē muvā lassanaṭa rævaṭilā ēka gatta tæn paṭan ohu mokakda karannē? aran tiyennē mokakda? gan̆da gahana ekak ē nisā hōdanna ōnē jarāva vena ekak ē nisā suddha karanna ōnē dirā pat vena ekak kanna dunna næha nam pōṣaṇaya karena ē nisā avaśyama dīlā pōṣaṇaya karanna ōnē. leḍa hædena ekak ē nisā behet denna ōnē. okkoma karalā dunnat sadāgena hiṭiyat ara māyāva gevilā yanavā.

속여서 세상 중생을 어디에 붙잡아 넣습니까? 그 썩은 더미에 넣습니다. 그 썩은 더미를 얻은 때부터, 아름다움에 속아 그것을 얻은 때부터 그는 무엇을 합니까? 얻은 것은 무엇입니까? 냄새나는 것이니 씻어야 합니다. 더러워지는 것이니 깨끗이 해야 합니다. 낡아 가는 것이니, 먹을 것을 주지 않으면 시드니 꼭 먹여 길러야 합니다. 병드는 것이니 약을 주어야 합니다. 다 해 주고 가꾸어도 그 māyā는 닳아 없어집니다.

kuṇugoḍa īṭa passē kara gahaganna ōnē. dæn nītiyaṭa ahu velā. rayanṭa ahuvelā. vena bāhira hitavatkagamaṭa ahuvelā. monavā karannada lassana hindā ē kālē gattā mama giyā. dæn balapaha avuru pahada giyē. dæn ēka hæṭi mēkagē hæṭi. anē ē vecca deyak. dæn monavā karanna nītiya ara pætten hira karalā tiyenavā hon̆daṭa

그다음에는 그 썩은 더미를 어깨에 짊어져야 합니다. 이제 나라의 법에 걸렸습니다. 친척들에게 걸렸습니다. 다른 바깥의 가까운 이들에게 걸렸습니다. ‘어쩌겠나, 그때는 아름다워서 데려왔지. 이제 봐라, 다섯 해쯤 지났나. 이제 이 사람 성질이 이렇다. 아이고, 이미 벌어진 일이지.’ 이제 무엇을 하겠습니까? 법이 저쪽에서 단단히 묶어 놓았습니다.

yukti dharmaya kiyalā ekak ē pætten hira karalā hon̆daṭa. śiṣṭhācāraya kiyalā ekak ē pætten hira karalā hon̆daṭa. dæn śiṣṭhācāraya nisā, nītiya nisā, araka dharmaya nisā innavā misā lassana hindā innavada? næ lassana tamayi koṭu karalā dunnē. koṭu karagannakan lassana tibuṇā. koṭu karalā dunnaṭa passē ēka giyā.

올바름이라는 것이 저쪽에서 단단히 묶어 놓았습니다. 예절이라는 것이 저쪽에서 단단히 묶어 놓았습니다. 이제 예절 때문에, 법 때문에, 그 올바름 때문에 사는 것이지, 아름다워서 사는 것입니까? 아닙니다. 아름다움은 가두어 넘겨주었을 뿐입니다. 가둘 때까지는 아름다움이 있었습니다. 가두어 넘긴 뒤에 그것은 사라졌습니다.

ehenam rasana kiyannē hīnen gǣ suvan̆dak ovā kiyalā dakinna kivvē ōkayi. anna mē lōkē api māyāva dakinna ōna menna dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva sārada asārada kiyalā balannē. dukaṭa hētuva kiyana priya svabhāvaya madhura svabhāvaya api monavarada koṭu karannē? ahāra vū duk goḍakaṭa koṭu karalā dabanavā.

그러니 아름다움이란 꿈속에서 바른 향기 같은 것이라고 보라는 것이 바로 이것입니다. 이 세상에서 우리는 māyā를 보아야 합니다. dukkha의 원인이 sāra인지 asāra인지 보는 것입니다. dukkha의 원인인 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 우리를 어디에 가둡니까? 알맹이 없는 dukkha 더미에 가두어 짓누릅니다.

priya svabhāvaya madhura svabhāvaya næti māyāva ehenam māyāvē tibena svabhāvaya ekak nam. āśvāda ekak nam ādīnava dahasak ōkē vaṭa karalā tiyenavā. oya ādīnavada sihi karanna paṭan gattā nam anna vahadāpu matvayan bīduru vagē dakinavā. matvayan vala āsvādaya tiyenavā vahadāpa eka bonna. āśvāda vāyāva tiyenavā. āsvāda vāyāvaṭa kævaṭilā ara duka aragahannē nǣ. anna gnānavantakama.

좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 알맹이 없는 māyā입니다. 그러니 māyā에 담긴 성질이 하나라면, assāda가 하나라면 그 둘레를 ādīnava 천 가지가 에워싸고 있습니다. 그 ādīnava들을 떠올리기 시작하면 독을 탄 술잔처럼 보입니다. 술에는 assāda가 있습니다. 독을 탄 것을 마시게 하는 assāda의 māyā가 있습니다. assāda의 māyā에 속아 그 dukkha를 떠안지 않는 것, 이것이 지혜로움입니다.

itin kavuruvat kivvē nǣ mēka epā kiyalā dæn.

그러니 누구도 이것을 버리라고 말한 것이 아닙니다.

dæn budu dahamaṭa nigaru karalā hari hariyanavada? budu dahama duka pennalā āgamak kiyalā nǣ. buddha dahama dukaṭa hētuvak pennapu āgama. duka vitarak pennuvē næ. duka nirōdha karana ekak pennapu ekak. duka nirōdha mārgayak pennapu ekak. ehenam budu dahama koccara ahanna sādan budu dahama duka pennāgamak kivvot yathārthaya danna næti aya kiyana katāvak venavā.

이제 Buddha의 dhamma를 깎아내려서야 되겠습니까? Buddha의 dhamma는 dukkha를 보여 주는 종교가 아닙니다. Buddha의 dhamma는 dukkha의 원인을 보여 준 가르침입니다. dukkha만 보여 준 것이 아닙니다. dukkha의 nirodha를 보여 준 것이고, dukkha nirodha의 magga를 보여 준 것입니다. 그러니 Buddha의 dhamma를 dukkha만 보여 주는 종교라고 한다면, 그것은 있는 그대로의 모습을 모르는 이들의 말이 됩니다.

menna api dakinna ōna tæna. ehenam mē vidiyē eka deyak mē aragattē.

여기가 우리가 보아야 할 곳입니다. 그러면 이런 것 하나를 들어 보겠습니다.

harima suvan̆dayi. hari praṇīta suvan̆dak dena patganna. æviṭara genak denavā. dæn genak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

patganna. æviṭara genak denavā. dæn genak dunāṭa passē api kiyanavā. āva poḍḍak ōka æralā tiyakō. hun̆gak suvan̆da hun̆gak vaṭinavada? kīyak dīlā kǣvak gānna balamu ahaval hōṭali harima rahayi, harima sōn̆dayi kǣma

가져다줍니다. 가져다준 뒤에 우리는 말합니다. ‘잠깐 그것을 열어 두어라. 아주 향기롭고 아주 값지냐? 얼마 주고 샀느냐? 어느 식당 음식이 아주 맛있고 아주 좋다던데.’

ehenam ēken kǣma ekak arā varenkō tibbā. varuvat tiyalā ara lan̆garaga innē næhæ ganinkō balanna araka priya svabhāvaya madhura svabhāvayō ap pāḷu gada gahanavā mēka tallu velānē.

‘그러면 그 음식 하나 가져와 봐라.’ 놓아두었습니다. 한나절 두고 가까이 가지도 않다가 보면, 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이? 아이고, 쉰내가 납니다. 이건 상해 버렸네.

ehenam ara batna tibicca roḍṭa dæn epā velā.

그러니 그 밥에 대한 입맛이 이제 싫어졌습니다.

ehenam ara pillu ban̆da gahava batkan kirilā bæluvot ehema kilō ekak næti vunē kilō ekama tiyenavā. hæbæyi priya svabhāvaya madhura svabhāvaya ēken aturu daham velā.

그런데 그 쉰내 나는 밥을 저울에 달아 보면 1킬로가 줄어든 것이 아니라 1킬로 그대로 있습니다. 그런데 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 거기서 사라져 버렸습니다.

ehenam gǣvalā tibicca priya svabhāvayak madhura svabhāvayak tibuṇā ē tuḷama ēka allagannakan ēka bhukti in̆dinakan vitarayi ē māyāva tibunē. allagattaṭa passē bhukti in̆daṭa passē priya svabhāvayen madhura svabhāvayen allagena tiyennē mokakda? væḍa karana næti nissara goḍak. a nisra goḍakaṭa koṭu karanna gāralā tibacca mārayāva tamayi ara suvan̆da kivvē.

그러니 발려 있던 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 그 안에 있었습니다. 그것을 붙잡을 때까지, 누리는 동안만 그 māyā가 있었습니다. 붙잡고 누린 뒤에 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질로 붙잡은 것은 무엇입니까? 쓸모없는 알맹이 없는 더미입니다. 그 알맹이 없는 더미에 가두려고 발라 두었던 māyā가 바로 그 향기였습니다.

anna lassana hæṭi, suvan̆daya hæṭi. rasaya hæṭi. dæn menna mē ākārayen mē hitaṭa dukaṭa hētu vana priya svabhāvaya, madhura svabhāvaya hæma velāvema bæn̆dilā tiyennē, ræn̆dilā tiyennē satvayāṭu karanna. koṭu karāpu velāvē mokada velā tiyennē? priya svabhāvaya madhura svabhāvaya gilihilā yanavā. hæbæyi koṭu vecca eken midenna bæ. mē nisāma tamayi lōka satvayā pavaṭa koṭu karannē.

바로 아름다움이 그렇고, 향기가 그렇고, 맛이 그렇습니다. 이렇게 마음에 dukkha의 원인이 되는 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 언제나 중생을 가두려고 묶여 있고 붙어 있습니다. 가두었을 때는 어떻게 됩니까? 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 떨어져 나갑니다. 그러나 갇힌 데서 벗어날 수는 없습니다. 바로 이 때문에 세상 중생이 pāpa에 갇힙니다.

ara priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisāma mona tālin hari mama ayiti karagannavā magē karagannavā. mama karagannavā. ē tattvayaṭa mama pat venavā. ēka magē karagannavā. anna māyā darśanaya saha tava mulāvakin ehāṭa geniccā. mat kaḷā. mat karalā mokada karannē? ayiutukamakaṭa asādhāraṇī satvayā peḷiḷam̆bivvā. ayiutukamen asādhāraṇaya mokada vennē? mahā pāpekaṭa karagahagattā.

그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질 때문에 어떤 식으로든 내가 차지하겠다, 내 것으로 만들겠다, 내가 해내겠다, 그 자리에 내가 오르겠다, 그것을 내 것으로 하겠다 합니다. 바로 māyā의 장면과 또 다른 미혹이 더 멀리 끌고 갔습니다. 취하게 했습니다. 취하게 해서 어떻게 합니까? 그릇됨과 억지로 중생을 몰아갑니다. 그릇됨과 억지로 어떻게 됩니까? 큰 pāpa를 짊어졌습니다.

tatvarayak tuḷa æti karaganna pāpaya gevanna avurudu kalpa gānak yanavā.

한순간에 지은 pāpa를 갚는 데 여러 kappa가 걸립니다.

maṭa viruddhayi magē priya paralāpayaṭa viruddha ekak. mēka eṭa viruddha saṭan karana ekak. muṭa jīvat venna denna hon̆da næha. ahuvet enavāka maraṇa. gattā nigamanaya.

‘내게 맞서는 놈이다, 내가 좋아하는 것에 맞서는 놈이다. 이놈은 그것을 두고 맞서 싸우는 놈이다. 이놈을 살려 두면 안 된다. 걸리면 죽인다.’ 이렇게 판단을 내렸습니다.

mama bhāraya āvā genāvā. mama svāmīpurasayek karalā giyā. mē tænatta hō mē tænatta eka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

karalā giyā. mē tænatta hō mē tænatta eka pæhæraganna hadanavā. hæbæyi hon̆da væḍak karannakō ahuvecca āvē koyi illā hari denavākiṭa vaha ṭikak. denā kaṭa vaha ṭikak. ganavā pollakin mærenna bas bæsā nigamana. nigamanē dæri vuṇā nam mokada vennē? tatvarayayi giya pollen gahalā maranna.

이 남자 또는 이 여자가 그것을 빼앗으려 한다. 그러니 한 가지 일을 해라. 걸려들면 어떤 수를 써서라도 독을 조금 먹이고, 몽둥이로 쳐서 죽이겠다는 판단에 빠집니다. 그 판단이 굳어지면 어떻게 됩니까? 몽둥이로 쳐서 죽이는 데는 한순간이면 됩니다.

prāṇaghāta pāpa karmayen gevanna koccara kal tiyanna karagatta pāpayen haṭagatta dūsiyāvaya gevanna hatara apāgata velā kalpa kālāntarayak yanna ōnē.

pāṇātipāta의 pāpa kamma를 갚는 데 얼마나 걸리겠습니까. 지은 pāpa로 생긴 재앙을 갚으려면 네 apāya에 떨어져 kappa의 긴 세월이 지나야 합니다.

ehenam tattvayak tuḷa māgāvaṭa ahu kaḷē mokak nisāda? ara priya svabhāvayaṭa madhura svabhāvayaṭa viruddha vāpakaṭa mama iḍa dennē næhæ. bæsanagen. mat velā āyut asādhāraṇayak kaḷā. eyāoya priya svabhāvaya madhura svabhāvaya hitē bæn̆dilā hæn̆dilā tibunē nætnam ohutin ara prāṇaghāta kerenavada kerenna hētuvak nǣ. horakamak kerenavada?

그러면 한순간에 māyā에 걸리게 한 것은 무엇 때문입니까? ‘그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질에 맞서는 자에게 나는 틈을 주지 않겠다’ 하고 빠져들어 취해서 그릇된 일을 했습니다. 그 사람 마음에 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 묶이고 붙어 있지 않았다면 그가 그 pāṇātipāta를 저지르겠습니까? 저지를 까닭이 없습니다.

kerenna hētuvak nǣ. horakamak kerenavada? surāvat sūduvak, durācārayak boruven kævaṭīmak kellō mē bidavīmak karanna hētu tiyenavada? dasa akusalayama karanna tiyena hētu okkoma hædilā tiyennē mokakda onna oya priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisā karana mat vīma

도둑질을 하겠습니까? 술, 노름, 그릇된 몸가짐, 거짓으로 속이기, 사이를 갈라놓기를 할 까닭이 있습니까? dasa akusala를 모두 저지르는 까닭은 다 무엇으로 이루어져 있습니까? 바로 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질 때문에 취하는 것입니다.

menna priya svabhāvayē madhura svabhāvayē priya nǣ, madhura nǣ kiyannē nætuva ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisā apiṭa koyi taram ādīnava æti karanavada ēka apiṭa koccara avæḍa æti karanavada apiṭa yahapatak vennada oya penī siṭinnē. nætnam api ravaṭana māyāva menna mēka dakinna ōnē.

여기서 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질에 좋음이 없다, 달콤함이 없다고 말하지 말고, 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질 때문에 우리에게 얼마나 ādīnava가 생기는지, 우리에게 얼마나 해를 끼치는지, 그것이 우리에게 좋은 일이 되려고 나타나 있는 것인지, 아니면 우리를 속이는 māyā인지, 이것을 보아야 합니다.

æma gahalā bilī koka dæmaṭa passē māḷuvā æma nisā gilinavā bilī ko. bilī kokka vitarak dæmanam kavadāva evara gahannē nǣ. bilī koka vahalā piṭin gahapu æma nisā æmaṭa āsāvē ēkaṭa gahapu māḷuvaṭa bilī kokē pæṭalenna venavāma. bæri vela hari māḷuvet dannavā nam ehema māva koṭu karana bilī kokka ahalayi mē æma tiyennē kiyalā ehema māḷuvā kavadāvat ara æma kanna yannē næha.

미끼를 꿰어 낚싯바늘을 던지면 물고기는 미끼 때문에 낚싯바늘을 삼킵니다. 낚싯바늘만 던졌다면 결코 물지 않습니다. 낚싯바늘을 덮어 겉에 꿴 미끼 때문에, 미끼가 탐나 문 물고기는 낚싯바늘에 걸릴 수밖에 없습니다. 만일 물고기도 ‘나를 가두는 낚싯바늘 곁에 이 미끼가 있다’는 것을 안다면, 물고기는 결코 그 미끼를 먹으러 가지 않을 것입니다.

menna mē vagē lōkayē biḷibāna hæma pahak tamayi mana vaḍana rūpa mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa kiyannē. onna oya æma gahalā dālā tiyena bilīka tamayi mē lōkē hæma tenama tiyennē.

이와 같이 세상의 낚싯바늘 다섯 가지가 마음에 드는 rūpa, 마음에 드는 sadda, 마음에 드는 gandha, 마음에 드는 rasa, 마음에 드는 phoṭṭhabba입니다. 바로 그 미끼를 꿰어 던져 둔 낚싯바늘이 이 세상 곳곳에 있습니다.

ahunahama koṭu venavā. menna mēka nuvaṇin vimasalā tērum gattāṭa eyā dakinavā lōkayē priya svabhāvayak ætda madhura svabhāvayak ætda asārayi.

걸리면 갇힙니다. 이것을 지혜로 살펴 알아들으면 그는 봅니다. 세상에 있는 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 알맹이가 없다고요.

kæmati sē nǣ. ē priya svabhāvayaṭa madhura svabhāvayaṭa kæmatiyi. hæbæyi kæmati vennē mokaṭada? nirupadritava karadarayak nætuva bhukti vidinna. namut lōkaya tuḷa priya svabhāvaya madhura svabhāvaya kiyannē mokakda? apiva koṭu karanna tiyena æmak nam. koheda api kæmætta eken hiṭu vennē? api icca vaśayen kæmati vaśayen yamkisi deyak balāporottu vunānam anna ē piya svabhāvaya madhura svabhāvayadina yamak ætnam kæmati sē nǣ. icca sē næti nisā aniccayi kivvā.

바라는 대로 되지 않습니다. 우리는 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 좋아합니다. 그런데 왜 좋아합니까? 아무 탈 없이, 걱정 없이 누리려고요. 그러나 세상에서 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이란 무엇입니까? 우리를 가두려는 미끼라면, 어떻게 우리 바람대로 머물겠습니까? 우리가 바라고 원하는 마음으로 무언가를 기대했다면, 그 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 지닌 무엇이 있더라도 바라는 대로 되지 않습니다. 바라는 대로(icchā) 되지 않기 때문에 anicca라고 하셨습니다.

sthira næti nisā kiyavalā gatta gama mokada vennē? apiṭa yathārthaya væṭahilā nǣ.

그것을 ‘굳건하지 않다’는 뜻으로 읽어 버리면 어떻게 됩니까? 우리에게 있는 그대로의 모습이 드러나지 않습니다.

dæn priya svabhāvayē madhura svabhāvayē ādīnavaya ēkenma dakinna ōnē. priya svabhāvaya madhura svabhāvaya sthira næti hinyi maṭa epā vennē kivvā nam ehema priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yathārthaya dækalā nemeyi nigama niṭa pætta. ēka sthira næti nisā.

이제 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질의 ādīnava를 바로 그것에서 보아야 합니다. ‘좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 굳건하지 않아서 싫어진다’고 말했다면, 그것은 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질의 있는 그대로의 모습을 보고 내린 판단이 아니라, 그것이 굳건하지 않다는 쪽에서 내린 판단일 뿐입니다.

sthira nǣha kiyalā gattahama yamkisi dēka priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yathārthaya væṭahennē næti nisā. ēka is næhanam tava ekak passē yanavā. gannavā nigamanayaṭa ēka istara næti hindā tava ekak passē yanavā. ōken tamayi sasara gamana hædilā tiyennē. sthira næti hindā tava ekak hoyana hindā. ehenam sthira nǣ kiyana eka priya

굳건하지 않다고 받아들이면, 어떤 것의 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질의 있는 그대로의 모습이 드러나지 않기 때문에, 그것이 굳건하지 않으면 또 다른 것을 쫓아갑니다. 그것이 굳건하지 않으니 또 다른 것을 쫓아간다는 판단을 내립니다. 바로 이것으로 saṃsāra의 여정이 이루어져 있습니다. 굳건하지 않아서 또 다른 것을 찾기 때문입니다.

hindā. ehenam sthira nǣ kiyana eka priya svabhāvaya madhura svabhāvaya atharavanna balanna puḷuvan vacanayak nemeyi. ehenam mokakda vennē? kæmati sē næ.

그러니 ‘굳건하지 않다’는 것은 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 놓아 버리게 할 수 있는 말이 아닙니다. 그러면 무엇입니까? 바라는 대로 되지 않는다는 것입니다.

kæmati sē nætnam tava ekak allanna næha kæmati sē tiyena ekak ahuva ven. sthira næha nam sthira næti kanaṭa āśvādaya harennē næti nisā ohu vena ekapassē yanavā. yana eka kæmati sē nǣ kiyalā dænagattot ēkenma ēkē yathārthaya dænagannā. anna væhilā tiyena tæna. yamak kæmati sē nædda ēka dukayi.

바라는 대로 되지 않는다면, 바라는 대로 되는 것이 걸려들지 않으니 또 다른 것을 붙잡을 것도 없습니다. 굳건하지 않다고만 하면, 굳건하지 않은 것에서 assāda가 떨어져 나가지 않으니 그는 또 다른 것을 쫓아갑니다. 그 쫓아가는 것이 바라는 대로 되지 않는다는 것을 알면, 바로 그것으로 그것의 있는 그대로의 모습을 압니다. 바로 그것이 가려져 있던 곳입니다. 무엇이든 바라는 대로 되지 않으면 그것은 dukkha입니다.

yamak sthira nædda ēka dukayi kivvoccara sthira næti vuṇā priya svabhāvaya madhura svabhāvaya tiyena avidyāmāna venavā. apriya amadura dēval lōkē vidyāmāna venavā. yamak sthira nætnam ēka dukayi kivvot ara apriya amadura svabhāvaya ēvā sthira nætnam ēkat dukada?

‘무엇이든 굳건하지 않으면 그것은 dukkha’라고 하는 순간, 굳건하지 않게 되면 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질은 사라져 버립니다. 싫고 쓴 것들도 세상에 드러납니다. ‘무엇이든 굳건하지 않으면 그것은 dukkha’라고 한다면, 그 싫고 쓴 것들이 굳건하지 않을 때 그것도 dukkha입니까?

aṁśa bhāgaya hædenavā piḷikāva hædenavā ēkat yamak kiyana ekaṭayi yamak sthira nætnam ēka dukayi kivvot tansabhāgē piḷikāva sthira næha nam ēkat dukada

몸 한쪽이 굳는 병이 생기고, 암이 생깁니다. 그것도 ‘무엇이든’에 들어갑니다. ‘무엇이든 굳건하지 않으면 그것은 dukkha’라고 한다면, 몸 한쪽이 굳는 병과 암이 굳건하지 않을 때 그것도 dukkha입니까?

kō dharmayaṭa gælapilā kō dharmayaṭa bahā hiti kō vinayaṭa bahannē kohoma dharmayaṭa bahā hiṭiya nætnam kohomada vinayaṭa pasavā ganna dharmayaṭa bahā hiṭiyot kāraṇā akāraṇāṇa hariyaṭa tērum aragena īṭa anuva piḷipadinavā. etakoṭa vidi ehenam vinaya ganna nam dharmaya dækalā tiyenna ōnē. dharmaya dækena tākkal vinaya vidihak nǣha.

그러면 어디가 dhamma에 맞습니까? 어디가 dhamma에 들어맞습니까? vinaya에는 어떻게 맞춥니까? dhamma에 들어맞지 않으면 어떻게 vinaya를 지니겠습니까? dhamma에 들어맞으면 까닭과 까닭 아닌 것을 바르게 알아듣고 그에 따라 행합니다. 그러니 vinaya를 지니려면 dhamma를 보았어야 합니다. dhamma를 보기 전까지는 vinaya가 설 자리가 없습니다.

dharmaya dakinna ōnē. ē nisā kiyanavā yō dhammaṁ passati sōmaṁ passati yō vinayan passati sōman passati dēśanā kaḷē næ. dhammō havērak æti dhammacāri dhammōca yathā dhammō yathātō tathā paṭipajjītabbanta hæmelinma dharmayayi mul kaḷē. vinaya mul karalā katā kaḷē næha. oya hæmatænaka pennalā tiyennē dharmaya dakinna ōnē.

dhamma를 보아야 합니다. 그래서 ‘yo dhammaṃ passati so maṃ passati’라고 하셨지, ‘yo vinayaṃ passati so maṃ passati’라고 설하지 않으셨습니다. ‘dhammo have rakkhati dhammacāriṃ’, ‘dhammo ca yathā dhammo yathā tathā paṭipajjitabbaṃ’이라 하여 어디서나 dhamma를 앞세우셨습니다. vinaya를 앞세워 말씀하지 않으셨습니다. 그 모든 곳에서 보여 주신 것은 dhamma를 보아야 한다는 것입니다.

dharmaya dækē nætnam vinayak tōraganna bæha. dharmaya dækka nam, dharmayen dækkā nam mēka væḍa sahitayi, mēka avaḍa sahitayi. mēka darannē menna mē ban̆du væḍa sahita deyak. mēka menna avelat darana ekak. menna mēkē dakinavā. dækkaṭa passē api nigamanayā karanavā yamak nisā avæla nam ēka nokaḷa yutuyi. yamak væḍa sahagata nam ēka kaḷa yutuyi. nokaḷa yutta nokaḷa yutta hæṭiyaṭa dænagena ataharinavā. kaḷa yutta kaḷa yutta hæṭiya dara kriyātmaka venavā. anna vinaya

dhamma를 보지 못하면 vinaya를 가려낼 수 없습니다. dhamma를 보았다면, dhamma로 보았다면, 이것은 이로움이 있고 이것은 해로움이 있다, 이것이 지닌 것은 이런 이로운 것이다, 이것은 해로움을 지닌 것이다, 이렇게 봅니다. 본 뒤에 우리는 판단합니다. 무엇 때문에 해롭다면 그것은 하지 말아야 한다, 무엇이 이롭다면 그것은 해야 한다. 하지 말아야 할 것을 하지 말아야 할 것으로 알고 놓아 버리고, 해야 할 것을 해야 할 것으로 지니고 행합니다. 바로 그것이 vinaya입니다.

ehenam oya kiyana vinaya misā hadāpu vinayak api dannē kohomada? ēka vinayakda nædda kiyalā. vinaya vinaya hæṭiyaṭa dakinna nam dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dakinna ōnē. dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dækkahama vinaya etanama matu venavā.

그러면 그릇되게 만든 vinaya를 두고 우리가 어떻게 알겠습니까? 그것이 vinaya인지 아닌지를요. vinaya를 vinaya로 보려면 dhamma를 dhamma로 보아야 합니다. dhamma를 dhamma로 보면 vinaya가 바로 거기서 드러납니다.

menna mēkē tiyenavā abhi vinaya oya hæn̆gilā tiyena dharmaya tamayi api dakinnē abhidharmaya hæn̆gilā tiyena hindā dakinna bæhæ. hæn̆gavilā tiyena dharmaya mokakda? dahasak ādīnava hæn̆gavilā. hæn̆gavicca dahasak ādīnava matu karaganna puḷuvan vunānamnam dharmaya tuḷin dharmayen abhidharmayaṭa āvā.

여기에 abhivinaya가 있습니다. 그 숨겨진 dhamma를 우리가 보는 것이 abhidhamma입니다. 숨겨져 있어서 볼 수 없습니다. 숨겨진 dhamma가 무엇입니까? ādīnava 천 가지가 숨겨져 있습니다. 숨겨진 ādīnava 천 가지를 드러낼 수 있었다면, dhamma를 통해 dhamma에서 abhidhamma로 온 것입니다.

etakoṭa ohuṭa dakinna hambavenavā meccara kal sammata karagatta padayaka hiṭiyaṭa vinayak kiyalā hadāgattaka hiṭiyā misak abhi vinaya tibunē næhæ. abhidharmaya matu velāvaṭa passē abhidharmaya tuḷin dakinavā. abhyantarayē tibivicca dharmaya tuḷin menna dahasak ādīnavā.

그러면 그는 보게 됩니다. 지금까지 정해진 말에 머물러, vinaya라고 만든 것에 머물렀을 뿐 abhivinaya는 없었다는 것을. abhidhamma가 드러난 뒤에는 abhidhamma를 통해 봅니다. 안에 있던 dhamma를 통해, 여기 ādīnava 천 가지를.

abhidharmayen dækkā. ehenam mama ganna tīraṇaya mokakda? piḷipanē mokaṭada? ē passē tava tavat giya mama anātayi. ēka athæriyot nātayi. anātha dækkā anātha hæṭiyaṭa nāta dækkā nāta hæṭiyaṭa. anna anāta nātha dækkā nam kiyanavā budun dækkā. kavuda anāta nātha kiyannē?

abhidhamma로 보았습니다. 그러면 내가 내릴 결정은 무엇입니까? 무엇을 위해 행합니까? 그것을 더 쫓아가면 나는 anātha입니다. 그것을 놓아 버리면 nātha입니다. anātha를 anātha로 보았고, nātha를 nātha로 보았습니다. 이렇게 anātha와 nātha를 보았다면 Buddha를 보았다고 합니다.

budun dækkā. kavuda anāta nātha kiyannē? appaṭima budun. anātanātha pratimāvak nǣ. budunṭa pratimāvak nǣha. budun kiyannē anātha nātha anātha anātha hæṭiyaṭa dækka nam, nātha nāta hæṭiyaṭa dækkanam ohu anātha dækalā tiyenavā, nāt dakalā tiyenavā, anātha nāt dækka nam budun dækkā. budu dækka nam dharmaya dækkā. dharmaya dækka nam budun dækkā. menna budun dagena hæṭi.

누가 anāthanātha입니까? 견줄 이 없는(appaṭima) Buddha입니다. anāthanātha에게는 형상(paṭimā)이 없습니다. Buddha에게는 형상이 없습니다. Buddha란, anātha를 anātha로, nātha를 nātha로 보았다면 그는 anātha를 보았고 nātha를 보았습니다. anātha와 nātha를 보았다면 Buddha를 보았습니다. Buddha를 보았다면 dhamma를 보았습니다. dhamma를 보았다면 Buddha를 보았습니다. 이것이 Buddha를 보는 길입니다.

ehenam dharmaya tuḷin api dakinna ōnē menna anātha deyak anāthayaṭa pat karana ādīnava dahasak ādīnava āśvāda næmæti māyāvakin vahalā apiṭa ravaṭṭanavā.

그러니 dhamma를 통해 우리가 보아야 할 것은 이것입니다. anātha한 것, anātha로 만드는 ādīnava 천 가지를 assāda라는 māyā로 덮어 우리를 속인다는 것입니다.

menna hæn̆ga abhyantarayē hæn̆givilā tiyena dharmaya menna mēka matu karaganna puḷuvan vunā nam edāṭa kivvā abhidharma dharma bhissavan hiṭiyā kiyalā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē. ehenam abha abhidharmaya kiyannē vinē sūtra abhidharmaya kiyannē ē tripiṭakaya ēka dharmayamayi.

안에 숨겨진 dhamma, 이것을 드러낼 수 있었다면, 그래서 Buddha께서 계시던 때에 abhidhamma를 하는 bhikkhu들이 있었다고 한 것입니다. 그러니 abhidhamma란, vinaya, sutta, abhidhamma라는 그 tipiṭaka, 그것은 dhamma 그 자체입니다.

ēka dharmaya tuḷa tiyena viśēṣa koṭasa nisā ēkaṭa abhidharmaya kivvē. avabōdha karaganna abhi dharmaya ekak oya dharmaya tiyena viśēṣa koṭasa abhidharmaya kiyana tava ekak.

그것은 dhamma 안에 있는 남다른 부분이어서 abhidhamma라 했습니다. 깨달아 아는 abhidhamma가 하나이고, dhamma에 있는 남다른 부분인 abhidhamma가 또 하나입니다.

budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē abhi dharma dēśanā karana issavan vahansēlā hiṭiyā kivē mokakda onna oya hæn̆gavilā tiyena ādīnava matu karalā pennanna puḷuvan dakṣatāvayan yutta aya hiṭiyē. ē ayaṭa kivē abhitarabatara bhikṣūn vahansēlā.

Buddha께서 계시던 때 abhidhamma를 설하는 bhikkhu들이 있었다는 것은 무슨 뜻입니까? 바로 그 숨겨진 ādīnava를 드러내 보여 줄 수 있는 솜씨를 갖춘 이들이 있었다는 것입니다. 그들을 abhidhammadhara bhikkhu들이라 했습니다.

menna jātiya menna jātiyaṭa hētuva menna jāti nirōdhaya menna jāti nirōdha mārgaya. hari ākārayava vigraha karalā denavā. abhyantarayē hæn̆gavalā tiyena ādīnava pennalā jātiya hæṭi pennanavā.

여기 jāti, 여기 jāti의 원인, 여기 jāti nirodha, 여기 jāti nirodha의 magga, 이렇게 바르게 풀어 줍니다. 안에 숨겨진 ādīnava를 보여 주어 jāti가 어떤 것인지 보여 줍니다.

namut ēkaṭa mokada kiyannē? jātiyada dukayi kiyalā jāti dukkhā kiyalā tēruvāda? jātiyada dukayi. pāsā nirukti anuva jātiya da dukayi kiyalā tēruvā jāti pikhā kiyalā. dæn ætta balāpuvahama nuvaṇaṭa gōcara venavada?

그런데 사람들은 이것을 무어라 합니까? ‘jāti도 dukkha’라고, ‘jāti dukkhā’로 풀었습니까? 말풀이에 따라 ‘jāti도 dukkha’라며 ‘jātipi dukkhā’로 풀었습니다. 이제 진실을 살펴보면, 그것이 지혜에 와닿습니까?

ara priyamanāpaka svabhāvayak æti jāti tiyenavā nam ē priyamanāpa svabhāvaya dukada? ēka duka nǣ. ēka nisā tamayi satvaya ælennē.

좋아하고 마음에 드는 성질을 지닌 jāti가 있다면, 그 좋아하고 마음에 드는 성질이 dukkha입니까? 그것은 dukkha가 아닙니다. 바로 그것 때문에 중생이 들러붙습니다.

ehenam mokakda pin? jāti api dukkhā jātipi dukkhā api jāti dukayi. jāti api kiyana ekayi ēvā vadinnē jāti pigiyā. jātiya dartaya nemeyi bhāṣā niruktiya pada niruktiyak tiyenavā. pada niruktiya dakinakan dharmaya tōranna bæ. jāti api dukkhā jāti pikkhā api kiyannē api iriyāven api hoyāganna ōnē.

그러면 무엇입니까? ‘jāti api dukkhā’, ‘jātipi dukkhā’입니다. ‘api jāti’가 dukkha입니다. ‘jāti api’라는 것을 ‘jātipi’로 읽습니다. jāti라는 낱말의 뜻만이 아니라 말풀이, 낱말풀이가 있습니다. 낱말풀이를 보기 전에는 dhamma를 가려낼 수 없습니다. ‘jāti api dukkhā’, ‘jātipi dukkhā’에서 ‘api’라는 것을 우리는 ‘iriyā’에서 찾아야 합니다.

pī iriyāva priyāva api iriyāva apriyāva anna api kiyana vacanaya pennavē mokakda apriya sahagata bava jātiya api kiyannē apriya jāti api jāti apriya jāti dukayi.

‘pi iriyā’는 priyā, 곧 좋아함이고, ‘api iriyā’는 apriyā, 곧 싫어함입니다. 그 ‘api’라는 말이 보여 주는 것은 싫음이 깃든 성질입니다. ‘jāti api’란 싫은 jāti입니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

dæn mēkaṭa kisima tarkavādayak enna bæha. apiṭa duka dennē apriya jāti. priya jāti duka dennē næhanē.

이제 여기에는 어떤 따짐으로도 맞설 수 없습니다. 우리에게 dukkha를 주는 것은 싫은 jāti입니다. 좋은 jāti는 dukkha를 주지 않지 않습니까.

jāti kiyana podu nama gattahama mēkē priya jāti tiyenavā ēvaṭa hita ælenavā. apriya jāti tiyenavā ēvaṭa gæṭenavā. jāti deākārayi. kosak priya jāti koṭasak apriya jāti. ē siyaluma jāti dukayi kivvot ehema lōkayā gaṇan gannē næha. næn apriya jāti dukayi.

jāti라는 두루 쓰는 이름으로 보면, 이 안에는 좋은 jāti가 있어 마음이 거기 들러붙고, 싫은 jāti가 있어 거기 부딪칩니다. jāti는 두 가지입니다. 한 부분은 좋은 jāti, 한 부분은 싫은 jāti입니다. 그 모든 jāti가 dukkha라고 하면 세상 사람들은 받아들이지 않습니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

jātiya apriya jāti tiyenavā. eham jāti kiyannē mavkusen bihi vena ēvā vitarak nemeyi jāti kiyannē. jāti vividhākāra pramāṇayi. lōkē haṭagatta hæma ekakma haṭagattaṭa passē haṭagatta ēvā jāti.

싫은 jāti가 있습니다. 그런데 jāti란 어머니 태에서 태어나는 것만을 말하는 것이 아닙니다. jāti는 갖가지 크기입니다. 세상에 생겨난 모든 것, 생겨난 뒤의 그 생겨난 것들이 jāti입니다.

menna jāti tōraganna ōnē. jāti kuḍā jāti tiyenavā mahā jāti tiyenavā. kuḍā kuḍā ēvā hædilā haṭagatta maha jāti tiyenavā.

여기서 jāti를 가려내야 합니다. 작은 jāti가 있고 큰 jāti가 있습니다. 작고 작은 것들이 모여 생겨난 큰 jāti가 있습니다.

loku loku goḍaval valaṭa ē sammata tiyāgannavā. puṁci puṁci goḍaval valaṭa ē maṭṭamē sammata tiyāgannavā. kes jāti, lom jāti, niyapotu jāti, dat jāti, haṁjāti, nahara jāti, æṭa jāti oya jāti vacanaya adat api ḷan̆ga bhāvitā venavā. oya okkoma jāti gas jāti, gal jāti, bæl jāti, pas jāti oya jāti tamayi okkoma sajīvī ēvā tiyenavā ajīvī ēvā tiyenavā. okkoma jāti.

큰 더미들에는 그에 맞는 이름을 붙이고, 작은 더미들에는 그만한 이름을 붙입니다. 머리카락 jāti, 털 jāti, 손톱 jāti, 이 jāti, 살갗 jāti, 힘줄 jāti, 뼈 jāti, 그 jāti라는 말은 오늘도 우리 사이에서 쓰입니다. 그 모두가 jāti입니다. 나무 jāti, 돌 jāti, 흙 jāti, 그 jāti들 가운데 살아 있는 것도 있고 살아 있지 않은 것도 있습니다. 모두 jāti입니다.

mē jātiya atara priya jāti tiyenavā apriya jāti tiyenavā. oya jāti valin priya jātiyak āvat minisuvayi kiyalā gannavā. apriya jātiyak āpuhama dukayi kiyalā gannavā.

이 jāti들 가운데 좋은 jāti가 있고 싫은 jāti가 있습니다. 그 jāti들 가운데 좋은 jāti가 오면 편안하다고 받아들입니다. 싫은 jāti가 오면 dukkha라고 받아들입니다.

menna api dakinna ōnē issellāma mēkayi. jātiya venasak tiyenavā. siyaluma jāti dukayi kivvot ehema lōkē dukayi kivvahamahama budurajāṇan vahansē æyi mōḍē ehema kivvē kiyalā budurajāṇan vahansē kivvanē lōkē priya svabhāvayak madhura svabhāvayak nætnam lōka satyaya ælenavada? apriya amadu svabhāvayak nætnam lōkē midenavada? mē dekama vidyāmānayi.

우리가 맨 먼저 보아야 할 것이 이것입니다. jāti에는 다름이 있습니다. 모든 jāti가 dukkha라고, 세상이 dukkha라고 하면 ‘Buddha께서는 왜 그렇게 어리석은 말씀을 하셨나’ 할 것입니다. Buddha께서는 말씀하셨지요. 세상에 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질이 없다면 세상 중생이 들러붙겠느냐, 싫고 쓴 성질이 없다면 세상이 벗어나려 하겠느냐. 이 둘이 다 드러나 있습니다.

ehenam jātiya oya dekama vidyāmānak. priya jāti tiyenavā apriya jāti tiyenavā. n priya jāti dukayi kivvot piḷiganna hētu næha. apriya jāti dukayi. priya jāti dukaṭa hētuvayi. anna dukayi dukaṭa hētuva jāti valinma dakinna ōnē.

그러니 jāti에는 그 둘이 다 드러나 있습니다. 좋은 jāti가 있고 싫은 jāti가 있습니다. 좋은 jāti가 dukkha라고 하면 받아들일 까닭이 없습니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다. 좋은 jāti는 dukkha의 원인입니다. 바로 dukkha와 dukkha의 원인을 jāti 안에서 보아야 합니다.

priya jāti dukaṭa hētuva priya jāti nisā allanna giyāhama ahuvennē apriya jāti. priya jātiya ekak allanna giyāma dahasak apriya jātiyala koṭu venavā. ehenam apriya jātiya ataren mayi priya jātiyak matuvelā pēnnē. ē priya jātiya sæpa sahagata nisā priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yutta nisāma tamayi lōka satvayā allaganna giyāma apriya jāti valaṭa koṭu vennē.

좋은 jāti는 dukkha의 원인입니다. 좋은 jāti 때문에 붙잡으러 가면 걸려드는 것은 싫은 jāti입니다. 좋은 jāti 하나를 붙잡으러 가면 싫은 jāti 천 가지에 갇힙니다. 그러니 싫은 jāti들 사이에서 좋은 jāti 하나가 솟아 보이는 것입니다. 그 좋은 jāti가 즐거움을 품고 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 지녔기 때문에, 세상 중생이 붙잡으러 가서 싫은 jāti에 갇히는 것입니다.

hæma gahanna giyāma biḷi kohokaṭa koṭu venavā vāgē. priya jātiya allanna gihillā apriya jāti valaṭa koṭu venavā. apriya jāti dukayi. priya jāti duka nǣha. priyatya dukaṭa hētuva. ehenam jāti tuḷama vidyāmāna venavā duka saha dukaṭa hētuva.

미끼를 물러 갔다가 낚싯바늘에 갇히듯이, 좋은 jāti를 붙잡으러 갔다가 싫은 jāti에 갇힙니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다. 좋은 jāti는 dukkha가 아닙니다. 좋은 것은 dukkha의 원인입니다. 그러니 jāti 안에 dukkha와 dukkha의 원인이 함께 드러납니다.

anna api dekama dakinna ōnē. ēka dækkē nætnam api boruvaṭa rævaṭa enavā. yathārthava api ætta ganna dannē næha. ehenam boruvaṭa rævaṭena eka budu dahama nemeyi. budu dahama kiyannē hæma dēkama hari ætta dakinna ōnē.

우리는 그 둘을 다 보아야 합니다. 그것을 보지 못하면 우리는 거짓에 속습니다. 있는 그대로 진실을 받아들일 줄 모릅니다. 그러니 거짓에 속는 것은 Buddha의 dhamma가 아닙니다. Buddha의 dhamma란 모든 것에서 바른 진실을 보아야 하는 것입니다.

ehenam priya jāti dukaṭa hētuvayi apriya jāti dukayi. anna jāti api dukkhayi. apriya jāti dukayi.

그러니 좋은 jāti는 dukkha의 원인이고, 싫은 jāti는 dukkha입니다. 바로 ‘jāti api dukkhā’, 싫은 jāti가 dukkha입니다.

jarāpi dukkhā. jarā kiyanakoṭa dirā yana okkoma jarā. ehenam mē lōkē priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yukta ēvat diā yanavā. apriya amaduruva ēvat diā yanavā. ē sæma jātiyalaṭama dirā yāma urumayi.

‘jarāpi dukkhā’. jarā라 하면 낡아 가는 모든 것이 jarā입니다. 이 세상에서 좋아할 만한 성질, 달콤한 성질을 지닌 것들도 낡아 갑니다. 싫고 쓴 것들도 낡아 갑니다. 그 모든 jāti에게 낡아 감은 타고난 몫입니다.

lōkē yam jātiyak haṭagattada? priya jāti, madhura jāti vēvā. apriya amadhura jāti vēvā. mē okkomat jarāvaṭa patvenavā. etakoṭa priya jāti jarāvaṭa pat venavā nam api ēkaṭa duk venavā. apriya jātiyak jarāvaṭa pat venavā. dirā yanavā. ēkaṭat dukada?

세상에 어떤 jāti가 생겨났든, 좋고 달콤한 jāti든 싫고 쓴 jāti든, 이 모두가 jarā에 이릅니다. 그때 좋은 jāti가 jarā에 이르면 우리는 그것을 괴로워합니다. 싫은 jāti가 jarā에 이르면, 낡아 가면, 그것도 괴로워합니까?

yamkisi jāti vaśayen api upamāvak vaśayen gannavānam gamaka innavā mahā dāmarika sallālayek bēbaddhayek gamaṭama epā karapu eke mēka hon̆daṭa hayi hatti ætuva innavānam gamē minihekuparaṭa pāṭa yanna bæhæ doṭa bæhælā yanna bæhæ. gahanavā, bayinavā, hiṁgi karanavā, kalā valā gannavā. noyek hiṁgi hiṁsā karanavā. dæn mē dāmarika jātiyak api dækkā.

어떤 jāti를 비유로 들어 보면, 마을에 큰 깡패가 있습니다. 건달에 술꾼이라 온 마을이 진저리를 내는 자인데, 이자가 힘이 아주 세다면 마을 사람이 길에 나다닐 수 없고 문밖에 나설 수도 없습니다. 때리고, 욕하고, 괴롭히고, 싸움을 겁니다. 온갖 괴롭힘을 일삼습니다. 이제 우리는 깡패라는 jāti 하나를 보았습니다.

api priya jātiyak nemeyi ēka apriya jātiyak. apiṭa dukagena denavā. dæn oya oya dāma rikāyak diranna paṭan gannavā. væhærenna paṭan gannavā. dek hædilā hari asanīka morak hari velā hari. vayasa gihin hari dæn mēka værilā mēkaṭa dæn hæramiṭiyē yanna velā.

그것은 우리에게 좋은 jāti가 아니라 싫은 jāti입니다. 우리에게 dukkha를 가져다줍니다. 이제 그 깡패가 낡기 시작합니다. 여위기 시작합니다. 병이 들었든, 어떤 몹쓸 병에 걸렸든, 나이가 들었든, 이제 쇠약해져 지팡이를 짚고 다녀야 하게 되었습니다.

dæn ara gamē hiṭa misunna dukada anē ara apiṭa dāmarikakam karapu apēṭa yanakoṭa pāra innaṭa maga rækalā gahapu anē balannakō hæramiṭiyak aran dæyi yannē. apiṭa hari dukayi kiyanavada? yantaṁ æti deyiyō bæluvā vāgē ōkaṭa leḍak hædilā api pætta væṭalā giya ekan api vērunā. satuṭu venavānē kiyalā. ehenam siyalu jarā lōka satyayāṭa dukada.

이제 그 마을 사람들이 괴로워합니까? ‘아이고, 우리한테 못된 짓 하던 놈, 우리가 지나가면 길을 지키고 기다렸다 때리던 놈, 저것 좀 봐, 지팡이 짚고 가네. 우리 마음이 참 아프다’ 합니까? ‘겨우 됐다, 신이 굽어보셨나 보다, 저놈한테 병이 생겨 쓰러져서 우리가 살았다’ 하고 기뻐하지 않습니까. 그러니 모든 jarā가 세상 중생에게 dukkha입니까?

ehenam mē jarāvala tiyenavā priya jarāvak tiyenavā, apriya jarāvak tiyenavā. priya jarāva lōka satyayāṭa priya dē jarāvaṭa pat venavaṭa nam dukayi. apriya dēval jarāvaṭa patvenakoṭa ēka duka næha.

그러니 이 jarā에는 좋은 jarā가 있고 싫은 jarā가 있습니다. 세상 중생에게 좋은 것이 jarā에 이르는 것은 dukkha입니다. 싫은 것들이 jarā에 이를 때 그것은 dukkha가 아닙니다.

ehenam api apriya karannē mona jarāvaṭa. priya dēval jarāvaṭa pat venna nam api ēka priya karannē nǣ.

그러면 우리는 어떤 jarā를 싫어합니까? 좋은 것들이 jarā에 이르는 것을 우리는 좋아하지 않습니다.

menna jarā api dukkhā jarā api dukkhā. apriya jarāvak tiyenavā apiṭa yamak priya nam madhura nam ēka jarāvaṭa pat venanna api kæmati næhæ. menna apriya jarā lōkē priya jarāvak tiyenavā. apiṭa avæḍa karanavā nam, apiṭa hiṁ hiṁsā karanavā nam ēka jarāvaṭa pat venakoṭa apiṭa ēka duka nǣ.

바로 ‘jarā api dukkhā’, ‘jarā api dukkhā’입니다. 싫은 jarā가 있습니다. 우리에게 무언가가 좋고 달콤하다면 그것이 jarā에 이르는 것을 우리는 바라지 않습니다. 이것이 싫은 jarā입니다. 세상에는 좋은 jarā도 있습니다. 우리에게 해를 끼치고 우리를 괴롭히는 것이라면, 그것이 jarā에 이를 때 우리에게 그것은 dukkha가 아닙니다.

ehenam apiṭa duka dennē monavayada?

그러면 우리에게 dukkha를 주는 것은 무엇입니까?

api apriya karana deyak jarak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기