와하라까 코리아
CD003-06

CD003 · 6번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음

satta visuddhi로 닦는 길: dukkha ariya sacca 바로 보기 1

සප්ත විසුද්ධියට කමටහන් වැඩීමට නිවැරදි දුක්ඛ අරිය සත්‍යය දකින අයුරු - 1 කොටස

mātr̥kāvak vaśayen læbilā tiyennē a sīla satva viśuddhiya mul karagena ārya mārgaya vaḍā gænīmaṭa avaśya karana pahasuma karmasthānayak

주제로 받은 것은 sīla visuddhi를 바탕으로 ariya magga를 닦는 데 필요한 가장 쉬운 kammaṭṭhāna입니다.

mulaṭama tōrāganna kumak gata yutuda kiyana kāraṇaya

맨 먼저 무엇을 골라 잡아야 하는가 하는 문제입니다.

mēkadī api tērum ganna avaśyama karana koṭasa tiyennē sīla viśuddhi citta viśuddhi diṭṭhi viśuddhi kaṁkā vitara viśuddhi maggāma magga gnāna darssana viśuddhi paṭipadā gnāna dassana viśuddhi gnāna darssana viśuddhi kiyalā.

여기서 우리가 꼭 알아야 할 것은 sīla visuddhi, citta visuddhi, diṭṭhi visuddhi, kaṅkhāvitaraṇa visuddhi, maggāmagga ñāṇadassana visuddhi, paṭipadā ñāṇadassana visuddhi, ñāṇadassana visuddhi입니다.

visuddhabhāvayaṭa patvenna nætnam ārya mārgaya pūrṇaya karaganna tattvayaṭa patvenna avaśya karana kāraṇā hatak tiyenavā. apiṭa sapta viśuddhiya kiyalā kiyanavā. menna mē sapta viśuddhiya tōrāganna ōnē āryaṣṭhāṁgayaka māgaya vaḍanna issellamat. mulinma dænagata yutu kāraṇayak. dæn hun̆gāk vigraha sahitava

맑음에 이르려면, 곧 ariya magga를 채우는 자리에 이르려면 필요한 일곱 가지가 있습니다. 이것을 satta visuddhi라고 합니다. ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦기에 앞서 먼저 이 satta visuddhi를 가려 알아야 합니다. 맨 먼저 알아야 할 일입니다.

kāraṇayak. dæn hun̆gāk vigraha sahitava tērum ganna tiyenavā eka eka satara satipaṭṭhānaya væḍīma ādi vaśayen vigraha karanakoṭa āryaṣṭhāṁgika mārgaya vigraha karanakoṭa itin mēka vigraha kara mūlika dharmaya vigraha karagattaṭa passē api koyi vyākārayen gattat ē anukūlava api haṭiyaṭa āryaṣṭhāṁgika mārgaya nætnam yathārthayen pūrṇaya karagena yanavā nam sīla viśuddhiyen kerennet ēkamayi.

이제 자세히 풀어서 알아야 할 것이 있습니다. cattāro satipaṭṭhāna 닦기 같은 것으로 풀이하든 ariya aṭṭhaṅgika magga로 풀이하든, 이 바탕 dhamma를 풀어낸 뒤에는 어느 쪽으로 잡든 그에 맞게 ariya aṭṭhaṅgika magga를 실제로 채워 가는 것이라면, sīla visuddhi로 하는 것도 바로 그것입니다.

tivala sucaritaya pūrṇaya karanavā kivvat, satara satipaṭṭhānaya pūrṇaya karanavā kivvat āryaṭṭhāṁgika mārgaya pūrṇaya karanavā kivvat, satta bojjhaṁga dharma pūrṇaya karanavā kivvat mē koyi yakin pennuvat sattis bōdhi pākṣika dharma tuḷin nivan magayi pennannē.

세 가지 sucarita를 채운다 하든, cattāro satipaṭṭhāna를 채운다 하든, ariya aṭṭhaṅgika magga를 채운다 하든, satta bojjhaṅga를 채운다 하든, 어느 쪽으로 보여 주어도 sattatiṃsa bodhipakkhiya dhammā를 통해 nibbāna로 가는 길을 보여 주는 것입니다.

n mēkedī api hon̆dinma tērum araganna ōnē sapatva viśuddhi kramayat ektarā kramayak. oya kiyana satīs bōdhi pākṣika dharmaya vaḍana kramayak tamayi sapta viśuddhi mārgayen geniyana kramaya.

그러니 여기서 잘 알아 두어야 할 것은 satta visuddhi 방식도 여러 방식 가운데 하나라는 점입니다. 그 sattatiṃsa bodhipakkhiya dhammā를 닦는 한 방식이 satta visuddhi 길로 이끌어 가는 방식입니다.

dæn oya kramayama tamayi anit krama valin kivvat oya hæma kramayakinma vigraha karanaṭa satta visuddhi kramaya vigraha karapu eka onam trividha sacarita kramaya vigraha karannat puḷuvan. ēkama satara satipaṭṭhānaya vaśayen vigraha karannat puḷuvan.

바로 이 방식을 다른 방식으로 말해도, 어느 방식으로 풀이해도 됩니다. satta visuddhi 방식으로 풀이한 것을 세 가지 sucarita 방식으로도 풀이할 수 있고, 그것을 그대로 cattāro satipaṭṭhāna로도 풀이할 수 있습니다.

ē vagēma paṁca indriya paṁca bala satta bojjhaṁga ādī āryaṣṭhāṁgika mārgaya ādī vaśayen vigraha karannat puḷuvan. mē koyi atin vigraha karagena giyat vigraha yannē oya raṭāvaṭayi. ekak vigraha karagattāma ē sǣma

또 pañca indriya, pañca bala, satta bojjhaṅga, ariya aṭṭhaṅgika magga 같은 것으로도 풀이할 수 있습니다. 어느 쪽으로 풀어 가도 그 풀이는 같은 틀을 따라갑니다.

raṭāvaṭayi. ekak vigraha karagattāma ē sǣma deyakma sǣma kramayakama karmasthānayak vaḍanakoṭa sattis bōdhi pākṣika dharma tuḷin tamayi āryaṣṭhāṁgika mārgaya pūrṇaya vennē nætnam satta bhōjjhaṁga pūrṇaya vennē ādi vaśayen kohoma kivvat pūrṇa vennē sattis bōdhi pākṣika dharma tuḷin.

하나를 풀어내고 나면, 어느 방식으로 kammaṭṭhāna를 닦든 ariya aṭṭhaṅgika magga가 채워지는 것도, satta bojjhaṅga가 채워지는 것도, 어떻게 말하든 sattatiṃsa bodhipakkhiya dhammā를 통해서 채워지는 것입니다.

vigraha karagannaṭa apiṭa pēnavā. ekin ekaṭa ē bōdhi pākṣika dharmayanṭa hō āryaṣṭhāṁgika mārgayaṭa hō satara satipaṭṭhānayaṭa hō aḍaṁgu vena hæṭi vigraha karaganna puḷuvan.

풀어 보면 우리에게 보입니다. 하나하나가 그 bodhipakkhiya dhammā에, ariya aṭṭhaṅgika magga에, 또는 cattāro satipaṭṭhāna에 어떻게 들어가는지 풀어 볼 수 있습니다.

etakoṭayi tērennē ārya mona vidihen hari śāsanika mārgayak anugamanaya kaḷā nam ēka trividhō caritaya pūrṇa karana mārgaya. ē anuva nam ēka vigraha kaḷa hæki. satara satipaṭṭhānaya pūrṇaya karana mārgaya vaśayen nam ehema vigraha kaḷa hæki. āryaṣṭhāṁgika mārgaya pūrṇa vena ākārayen ehema vigraha kaḷa hæki.

그때에야 알게 됩니다. 어떤 방식으로든 sāsana의 ariya 길을 따랐다면 그것은 세 가지 sucarita를 채우는 길입니다. 그에 따라 그렇게 풀이할 수 있습니다. cattāro satipaṭṭhāna를 채우는 길로도 그렇게 풀이할 수 있고, ariya aṭṭhaṅgika magga가 채워지는 모습으로도 그렇게 풀이할 수 있습니다.

bojjhaṁga bhāvanā vaśayen ehema vigraha kaḷa hæki. koyi kramayen karalat karannē sattis bōdhi pākṣika dharma tuḷin nivan maga væḍena hæṭi. tērum ganna ōnē. [goravanavā][ugura kǣrīma]

bojjhaṅga bhāvanā로도 그렇게 풀이할 수 있습니다. 어느 방식으로 하든 하는 일은 sattatiṃsa bodhipakkhiya dhammā를 통해 nibbāna 길이 자라나는 모습입니다. 이것을 알아야 합니다.

ehaṭa menna mē tuḷin api dænaganna ōnē [ugura kǣrīma] sīla viśuddhiya tōraganna.

그래서 이것을 통해 우리가 알아야 할 것은 sīla visuddhi를 가려내는 일입니다.

dæn api samādhāna vena ekak tiyenavā nam samādhānaya vennē vatāvak. vata viśuddhiya nemeyi. dæn ada venakoṭa bohōkoṭama paṭalavāgena tiyena deyak.

이제 우리가 받아 지니는(samādāna) 것이 있다면, 받아 지니는 그것은 vata(다짐)입니다. vata는 visuddhi가 아닙니다. 오늘날 많은 이들이 이것을 헷갈리고 있습니다.

dæn paṁcaśīla vata aṣṭhāṁga sīla vata navāṁga upasata vata gihi dasa sīla vata sāmanēra dasa sīla vata upasampadā dasa sīla vata kivvat ē vagēma api ājīvamaka sīlaya kiyalā kivvat oya koyi ākārayen kivvat gihi pævidi de pārsavayaṭama yamkisi vatak pūrṇaya karanavā nam [ugura kǣrīma] yaṁ samādānaṁ taṁ vataṁ kiyana ekaṭa ēka væṭenavā.

pañcasīla vata, aṭṭhaṅga sīla vata, navaṅga uposatha vata, 재가자의 dasa sīla vata, sāmaṇera dasa sīla vata, upasampadā sīla vata라 하든, 또 ājīvaṭṭhamaka sīla라 하든, 어떻게 부르든 재가와 출가 양쪽이 어떤 vata를 채운다면 그것은 'yaṃ samādānaṃ taṃ vataṃ'이라는 말에 들어갑니다.

yam samādānayak ætda ēka vataki. saṁvaraṭēna sīlaṁ saṁvarattayē pihiṭīmak ætda ē sīlayagē dæn mēka hon̆daṭa tērum ganna ōnē.

받아 지님이 있는 곳, 그것이 vata입니다. 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ', saṃvara(지킴)에 자리 잡음이 있는 곳, 그것이 sīla입니다.

ē sīlayagē dæn mēka hon̆daṭa tērum ganna ōnē. saṁvaratvayē pihiṭīmak nætnam sīlayak pahaḷa vennē nǣ. saṁvaratvayē pihiṭīmenmayi sīlayak pahaḷa vennē.

이것을 잘 알아야 합니다. saṃvara에 자리 잡음이 없으면 sīla는 생겨나지 않습니다. saṃvara에 자리 잡음으로써만 sīla가 생겨납니다.

dæn saṁvaratvaya kohomada pihiṭannē? vaten mokakda karannē? mē kiyana kāraṇā api ekin eka vigraha karalā dænaganna ōnē.

그러면 saṃvara는 어떻게 자리 잡습니까? vata로는 무엇을 합니까? 이것들을 하나씩 풀어서 알아야 합니다.

vatakin karanavā sīlayaṭa ādhārayak denavā. vata næti ayat sīlaya pūrṇaya karamin tiyenavā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē. eka vatakvat samādan vuṇē nǣ. namut baṇa ahalā avasāna venakoṭa sōtāpanna velā.

vata는 sīla에 도움을 줍니다. Buddha께서 계시던 때에는 vata가 없는 이들도 sīla를 채우고 있었습니다. vata 하나 받아 지니지 않았지만, 법문을 듣고 끝날 무렵에는 sotāpanna가 되었습니다.

sōtāpanna kenāṭa akhaṇḍa, acitra, asabala, akalmāsa kiyana kæḍenna næti, siduru vennē næti ē vagēma dubala venna æti kāṭa bæn̆denna æti. sīla guṇayak læbenavā. hæbæyi vata kiyana eka ehemana eka kæḍenavā. ēkaṭa hētuva api balanna ōnē.

sotāpanna에게는 akhaṇḍa, acchidda, asabala, akammāsa라 하는, 깨지지 않고 구멍 나지 않으며 얼룩지지 않는 sīla의 덕이 얻어집니다. 그러나 vata라는 것은 그렇게 해도 깨집니다. 그 까닭을 살펴봐야 합니다.

nokæḍennē æyi? nokæḍennat hētuvak tiyenavā. mokada mē dharmaya hētuphalavādayak. æyi kæḍennē nættē? æyi bin̆dennē nættē? æyi siduru vennē nættē? æyi kahaṭa bæn̆dennē nættē? ēkaṭa hētuva mokakda? ēkat api dakinna ōnē.

왜 깨지지 않습니까? 깨지지 않는 데에도 까닭이 있습니다. 이 dhamma는 원인과 결과의 가르침이기 때문입니다. 왜 깨지지 않고, 왜 부서지지 않고, 왜 구멍 나지 않고, 왜 얼룩이 들지 않습니까? 그 까닭은 무엇입니까? 그것도 우리가 보아야 합니다.

dæn api samādan velā inna deyak tiyenavā nam samādan velā inna dē tuḷin apiṭa yamkisi ākārayakin hon̆daṭa hōdisiyen innakam ē samādānaya kæḍennē nætuva bēragatta ya. api mehema hitannakō na poḍi udāharaṇayak kara mē issellā mūlika udāharaṇayin tōragena inna ōnē.

우리가 받아 지니고 있는 것이 있다면, 그 받아 지닌 것을 통해 어떻게든 잘 조심하고 있는 동안에는 그 받아 지님을 깨지지 않게 지켜 냅니다. 이렇게 생각해 봅시다. 작은 보기를 하나 들겠습니다. 먼저 바탕이 되는 보기를 골라 두어야 합니다.

yam kenekgē yam hētuvakin ata kapanavā. monavā hari asanīpayak nisayi ata kapanavā. api hata kapanna issellā eyāṭa kiyanavā. ahaval jātiya bæri velāvat allanna epā. mē mē vagē jātiya allanna epā. dæn apiṭa ohoma api kavuru hari kiyanavā. mona monavada allanna epā. nna api monavāhari jāti ṭikak kiyanavā. kohē giyat, kohēdi dækkat menna mē mē jātiya allanna epā.

어떤 사람이 어떤 까닭으로 팔을 잘라야 합니다. 무슨 병 때문에 팔을 자릅니다. 팔을 자르기 전에 그에게 말합니다. '이런 것은 절대 만지지 마라. 이런 종류는 만지지 마라.' 누군가 이렇게 일러 줍니다. 무엇무엇을 만지지 말라고 몇 가지를 일러 줍니다. '어디를 가든, 어디서 보든 이런 것들은 만지지 마라.'

ara ata tiyena tākal at deka tiyena tākal ēma manussayā. hon̆da hōdisiyakin inna ōnē. ōnakamakut tiyenavā nam puruddhaṭa hari ahuvenavā nam, ællenavā nam. eyā hon̆da hōdisiyakin inna ōnē ē kivva jāti mataka tiyā inna ōnē. allannē nætuva bērilā inna. eyāṭat allanna nætuva inna puḷuvan.

그 팔이 있는 동안, 두 팔이 있는 동안 그 사람은 늘 잘 조심해야 합니다. 바라는 마음이 있다면, 버릇처럼 손이 가거나 닿게 된다면, 그는 잘 조심하며 일러 준 것들을 기억하고 만지지 않도록 지켜야 합니다. 그도 만지지 않고 지낼 수는 있습니다.

yam hētuvakin minihe kapanavā. at deka kapanna siddha vuṇā. dæn at deka nǣ. dæn eharat tiyanna ōnēda? ahaval jātiyen ehema bærivat allanna epā kiyalā. avasiyen hiṭiyot ehema ahuveyida? at deka næti kenā.

어떤 까닭으로 그 사람의 두 팔을 모두 잘라야 했습니다. 이제 두 팔이 없습니다. 그래도 '이런 것은 혹시라도 만지지 마라'고 일러 두어야 합니까? 정신을 놓고 있으면 손이 닿겠습니까? 두 팔이 없는 사람이 말입니다.

kenegē adaka kapalā dæmmanak. eyā avasīhen hiṭiyat, sihiyen hiṭiyat. allanna epā kiyana vacanē kiyannavat ōnæda eyāṭa. ovana ōna kamak nǣha. mokō atdaka næha. nam monavā allannada? hon̆da ateka næti bava eyā dannē nætuva innavā. ēt ahuveyida? atdaka næti bava sihi kara innavā. ēt ahuveyida? kohomat ahuvena kramayak næha.

두 팔을 잘라 버린 사람은 정신을 놓고 있든 정신을 차리고 있든, 그에게 만지지 말라는 말을 할 필요라도 있습니까? 그럴 필요가 없습니다. 두 팔이 없는데 무엇을 만지겠습니까? 팔이 없다는 것을 모르고 있어도 닿겠습니까? 팔이 없음을 떠올리고 있어도 닿겠습니까? 어떻게도 닿을 길이 없습니다.

hæbæyi at deka tiyena tākal eyāṭa hon̆da parisamak kiyā denna ōnē. hæmiyen manā sihiyen inna hon̆da sihiyen in̆dalā menna mē væradi væradi ṭika hiten kayin vacanayen karanna epā.

그러나 두 팔이 있는 동안에는 그에게 잘 조심하라고 가르쳐야 합니다. 늘 바른 sati로, 좋은 sati로 지내며 이런 잘못들을 마음과 몸과 말로 하지 말라고.

ehenam eyāṭa ēka hita kaya vacanaya upakaraṇayak velā tiyenavā nam yamkisi væradi væḍakaṭa. ē upakaraṇayak velā tiyenakan eyāṭa siddha venavā parisam karaganna vata vata parissaṁ karaganna siddha venavā. vataka hikmalā in̆dalā ē tuḷin eyāṭa siddha venavā ara væradi pætta duścarta pætta nokara inna.

그러니 마음과 몸과 말이 어떤 잘못된 일의 도구가 되어 있는 동안에는 그는 조심해야 합니다. vata를 지켜야 합니다. vata로 길들여 지내면서 그 잘못된 쪽, duccarita 쪽을 하지 않고 지내야 합니다.

hon̆dayi hita tuḷa ēka vædda gænīmaṭa mūla dharmayak tiyenavā nam hētuvak tiyenavānam yam kramayakin ē hētuva bida dæmmanam. dæn itin eyāṭa vatakin væralā tiyenavā. ṭa vatakin karanna deyak nǣhanē.

좋습니다. 마음속에 그것이 생겨나는 뿌리 dhamma, 곧 원인이 있다면, 어떤 방법으로 그 원인을 부숴 버렸다면, 이제 그에게는 vata가 필요 없어졌습니다. vata로 할 일이 없습니다.

duścaritayaṭa hētu kāraka vannā vū mānasikatvayak yam kenek næti vuṇānam īṭa passē eyā eyaṭa duṣcaritayangen ven venna vatapanavanna ōna. pænevvat nætat eyāgen ēka siddha venna vidihak nǣ. mokada hētuva? eyāgē mānasikatvaya tuḷa ē duccaritaya haṭaganna tibicca hētuva nǣ.

duccarita의 원인이 되는 마음 상태가 어떤 사람에게서 없어졌다면, 그 뒤에는 그가 duccarita를 멀리하도록 vata를 세우든 세우지 않든 그에게서 그런 일이 일어날 길이 없습니다. 왜 그렇습니까? 그의 마음속에 그 duccarita가 생겨날 원인이 없기 때문입니다.

ehenam āryaṣṭhāṁgika mārgaya nætnam mē ārya mārgaya kiyannē. onna ē duṣcarita haṭagænīmaṭa tiyena hētuva vin̆dana kramayak.

그렇다면 ariya aṭṭhaṅgika magga, 곧 이 ariya magga라는 것은 duccarita가 생겨나는 원인을 부수는 방법입니다.

vata kiyannē. ē hētuva bin̆dinnē nætuva ēka pættakin tiyenavā. hon̆daṭa sihi buddhiyen parissaṁ vevivī nokara inna kramayak dusaritaya nokara inna

vata란 그 원인을 부수지 않고 한쪽에 둔 채, sati와 슬기로 조심하며 duccarita를 하지 않고 지내는 방법입니다.

kerenna enna iḍa tiyenavā mokada? hētuva tiyena nisā. ehenam hæma velēma manāsīhakin in̆dalā ē monavā mama prāṇaghāta karannē næha. mama hora mæravaṁcā karannē næhæ ma surā sūdurā karaganna næhæ ma boru kiyannē næhæ mama kēlan kiyannē næhæ maru vacana kiyannē næhæ. maha ma pralāpa kiyanna næha. mama hon̆da samādhānaya vecca vasaka in̆dalayi mē ṭika karagena innē kiyalā eyāṭa ēka karanna venavā.

원인이 있기 때문에 저지르게 될 틈이 남아 있습니다. 그래서 늘 바른 sati로 '나는 산 목숨을 죽이지 않는다, 나는 도둑질과 속임을 하지 않는다, 술과 노름을 하지 않는다, 거짓말을 하지 않는다, 이간질을 하지 않는다, 거친 말을 하지 않는다, 쓸데없는 말을 하지 않는다, 나는 잘 받아 지닌 vata에 머물며 이것들을 지키고 있다' 하고 그는 그렇게 해 나가야 합니다.

ehenam ē mānasikatvaya suddha vuṇā nam yam davasa hariyākāra kramayak tuḷin. eyāṭa mama prāṇagha gāta karannē næhæ. mama hora mæravaṁcā karanna kiyalā samādan venna ekak tiyenavā ati tura velā samādan vunat ekayi nætat ekayi eyāgen kerenna hētunē. mokada hitē haṭaganna tibi picca kahaṭa haṭaganna tiya mula kæpilā.

그러나 어느 날 바른 방법을 통해 그 마음 상태가 맑아졌다면, '나는 산 목숨을 죽이지 않는다, 나는 도둑질과 속임을 하지 않는다'고 받아 지니는 것이 있더라도, 받아 지니든 않든 마찬가지로 그에게서 저질러질 까닭이 없습니다. 마음에 얼룩이 생겨날 뿌리가 잘려 나갔기 때문입니다.

menna mēkē tiyenavā anusaya bin̆dinavā kiyalā. hita tuḷa matuvelā nǣ. ēkaṭa hētukārayak āpuhama matu venna iḍa tiyenavā. ē nisāma hētukārayak āpu tæna matuva matu venna iḍa tiyena nisā matu venna puḷuvan. anna eyāṭa vatak ārakṣā karenna bohōma sihiyen inna siddha venavā ē kālē tuḷa.

여기에 anusaya를 부순다는 것이 있습니다. 마음에 떠올라 있지 않더라도, 그 원인이 되는 것이 오면 떠오를 틈이 있습니다. 그러니 원인이 오는 자리에서는 떠오를 틈이 있으므로 떠오를 수 있습니다. 그래서 그 기간 동안 그는 vata를 지키려면 아주 sati를 갖추고 지내야 합니다.

yam dasaka anusaya kiyana abhyantarayen ē aramuṇu āvat matu venna tibicca hētuva nætnam. rāgaya nævati hētuva haṭaganna tibicca rāga mūlaya nætnam. dvēśayaṭa hētukāraya nætnam, mōhayaṭa hētukāraya nætnam. rāgaya nisā, dvēśaya nisā, mōhaya nisā yamkisi duccaritayak hō yam pāpayak siddha venna tibuṇām. dæn eyāgen siddha venna kohomat kramayak næ. mokada anusaya vin̆da hindā.

어느 날 anusaya라는 안쪽의 것, 곧 대상이 와도 떠오를 원인이 없어지면, rāga가 생겨날 rāga의 뿌리가 없고, dosa의 원인이 없고, moha의 원인이 없으면, rāga나 dosa나 moha 때문에 어떤 duccarita나 pāpa가 생길 수 있었던 것이 이제 그에게서는 생길 길이 전혀 없습니다. anusaya를 부수었기 때문입니다.

anna anusaya vin̆dinavā kiyana yamak ætda ārya mārgayen siddha karagannē onna ōkayi.

anusaya를 부순다는 것이 있다면, ariya magga로 이루는 것이 바로 그것입니다.

mēkē vāsanāva tiyennē bauddha kiyana pirisaṭat. ehenam mē budu dahama ahalā hariyākārayō tērum aragena ē san̆dahā tibena auṣadhayak tiyenavā ē anusaya vidina auṣadhayak. anna ē auṣadhaya aragena nirōgī vecca pudgalayāṭayi oya kiyana vāsanāva hamba vennē.

이 복은 Bauddha라는 사람들에게도 열려 있습니다. 이 Buddha dhamma를 듣고 바르게 알아들으면, 그것을 위한 약, 곧 anusaya를 부수는 약이 있습니다. 그 약을 먹고 병이 나은 사람에게 그 복이 옵니다.

oyiṭa piṭasra kisima śāsanā kiyana mārgayaka oya anusaya bin̆dina auṣadhaya nǣ. ē anusaya bidina auṣadhaya næti nisāma koyitaram vata purāgena hiṭiyat eyā vatē innavā misā. vatē in̆dalā huru karagatta gati lakṣaṇaya pahaḷa karagannavā misā. ara anusaya bin̆dinavā kiyana eka siddha vennē næti ha koyima mohotaka hari kavadā hari āya særayak ara apē adi matak karena tiviṭa āvarjanaya amataka vecca velāvaka mohotaka hari araka kerenna puḷuvan.

이 밖의 어떤 가르침의 길에도 anusaya를 부수는 약은 없습니다. 그 약이 없기 때문에 아무리 vata를 채우며 지내도 그는 vata 안에 있을 뿐이고, vata에 머물며 몸에 밴 성품을 드러낼 뿐, anusaya를 부순다는 일은 일어나지 않습니다. 언제든 다시 한 번, 떠올려 살피는 것을 잊은 한순간에 그 일을 저지를 수 있습니다.

ehenam menna mē vāsanāva tiyennē āryayanṭa āryō kiyalā kiyannē oya lōbhayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētukārakavanna mūla dharmaya hiten bidilā giyayi. mātrayak hari biduna nam etæn paṭan ārya mārgayaṭa avaതīraṇa vuṇā.

그러니 이 복은 ariya들에게 있습니다. ariya란 lobha, dosa, moha의 원인이 되는 뿌리 dhamma가 마음에서 부서져 나간 이입니다. 조금이라도 부서졌다면 그때부터 ariya magga에 들어선 것입니다.

etana paṭan gannē ē mātrayen mātraya bin̆dalā bin̆dalā keḷavara karapu dāṭa arihatya. unvahansēgen siyalu pav valaṭa tibi vecca anusaya vidunā. næhanam lōbhakṣayayi, dvēśakyayi, mōhakṣayayi sampūrṇayi.

거기서 시작해 조금씩 조금씩 부수어 끝을 낸 날 arahant가 됩니다. 그분에게서는 모든 pāpa의 바탕이던 anusaya가 부서졌습니다. 곧 lobha의 다함, dosa의 다함, moha의 다함이 온전합니다.

dæn lōbhak kṣē karanna, dvēśak kṣaya karanna, mōhak kṣaya karanna mē ārya vinaya tuḷa mārgayak tiyenavā misak. kisima vidihakin oppu karanna bæha mehin bæhæra tænaka ārya vinayen bæhærava rāgak sēvanna, dvēśak sēvaya venna, mōhak sē tava magak tiyenavā kiyalā bonama tarikaṭa oppu karanna kramayak næha. kiyanna puḷuvan. api ēket tiyenavā api ēket tiyenavā kiyalā kiyanna puḷuvan. hæbæyi oppu karanna bæ. avaṁkavama oppu karalā pennanna bæ. ehenam ē san̆dahā avaṁkava oppu karalā pennannē hætuphala nyāyak tiyanna ekama dharmaya buddha dharmaya mēka oppu karanna puḷuvan kisi praśnayak nætuva

lobha를 다하게 하고 dosa를 다하게 하고 moha를 다하게 하는 길은 이 ariya vinaya 안에만 있습니다. 이 밖, ariya vinaya 밖 어딘가에 rāga를 다하고 dosa를 다하고 moha를 다하는 다른 길이 있다고 어떤 논리로도 증명할 방법이 없습니다. 말할 수는 있습니다. '우리 쪽에도 있다, 우리에게도 있다'고 말할 수는 있습니다. 그러나 증명할 수는 없습니다. 정직하게 증명해 보일 수 없습니다. 이것을 정직하게 증명해 보이는 원인과 결과의 이치를 가진 오직 하나의 dhamma가 Buddha dhamma입니다. 이것은 아무 문제 없이 증명할 수 있습니다.

dæn mē san̆dahā tiyena hētuphala nyāya næ niyama dharma raṭāva dunnē budurajāṇan vahansē. anna ēka tamayi daham auṣadhaya kiyannē. ēka bohōma

이를 위한 원인과 결과의 이치, 참된 dhamma의 틀을 주신 분은 Buddha이십니다. 그것이 바로 dhamma의 약이라는 것입니다.

anna ēka tamayi daham auṣadhaya kiyannē. ēka bohōma atolossayi. apiṭa ada velā tiyennē atolosa pættakin

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tiyalā. api hun̆gāk væl vaṭan passē yanavā. hun̆gāk bāhira dharmayan passē yanavā. muḷu tripiṭakaya kaṭapāḍam karanna læhæ tiyenavā. piris sūtra kaṭapāḍam karaganna læhæ tiyenavā. ōvā okkoma kaṭapāḍam kara gattā hiṭiyan tripiṭakadhārī bhikṣūn vahansēlā kiyalā lassarā.

우리는 곁가지 것들을 많이 쫓아다닙니다. 바깥 dhamma들을 많이 쫓아다닙니다. 온 tipiṭaka를 외우려 듭니다. paritta sutta를 외우려 듭니다. 이것들을 모두 외워 두고서 tipiṭaka를 지닌 bhikkhu라고 내세웁니다.

hæbæyi pr̥thagjana kiyana tatya ekkō næti tripiṭakāri bhikṣūn vahansēlā hiṭapu bava dharmaya hon̆daṭa pæhædiliva san̆dahā venavā tripiṭakayama kaṭapāṭan karena arthavat dænagattot pr̥thagjana bhāvaya ikma gihillā næti aya illā tiyena bava oppu karalā tiyenavā. pelā tiyenavā.

그러나 puthujjana의 상태를 넘지 못한 tipiṭaka 지닌 bhikkhu들이 있었다는 것이 dhamma에 분명히 나옵니다. tipiṭaka를 다 외우고 뜻까지 알아도 puthujjana 상태를 넘어서지 못한 이들이 있었다는 것이 밝혀져 있습니다. 경전에 나와 있습니다.

ehenam kaṭapāḍam karaganna eka, matak karalā tiyāganna eka arthavaṭa tērum aran pamaṇak in̆dīma. mē kiyana rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa avaśya vana daham auṣadhaya etana tibilā nǣ. tibilā tiyenavā. pariharaṇaya karalā nǣ.

그러니 외우는 것, 기억해 두는 것, 뜻을 알아듣는 데에만 머무는 것—거기에 rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함에 필요한 dhamma의 약이 없었던 것입니까? 있었습니다. 다만 쓰지 않았을 뿐입니다.

api behet genilā behet liyapu potak karagena pota kaṭapān karenna okkoma karagena tiyenavā behet hadana hæṭi dannavā, kiyana hæṭit dannavā, korana hæṭit dannavā. bona hæṭit dannavā okkoma poten igena gattā. hæbæyi mohotakvat api behata hadalā pāvicci kirīmē kāryayaṭa væse nætnam apē liḍē mātrayakvat hon̆da venna vidihak næhæ pota koccara kaṭapāḍam kirīma karagena tibunat bet pota

약을 가져와 약 쓰는 책을 만들고 그 책을 다 외워 두었다고 합시다. 약 만드는 법도 알고, 달이는 법도, 다루는 법도, 마시는 법도 알아 모두 책으로 배웠습니다. 그러나 한순간이라도 약을 만들어 쓰는 일을 하지 않으면, 약 책을 아무리 외워 두었어도 우리 병은 조금도 나을 길이 없습니다.

menna mehema deyak tamayi mē tripiṭakaya kaṭapāḍam karaganna giyat tripiṭakayē artha okkoma dænagena hiṭiyat ē pudgalayā niyama daham mārgaya tuḷa mohotakin hari etenṭa āvē nætnam ē kramaya tuḷin. obaṭa behet pevilā nǣ. obaṭa behet hædilā nǣ. menna meyāṭa kiyanavā pada paramayi.

이와 같습니다. tipiṭaka를 외우려 하든 tipiṭaka의 뜻을 다 알고 있든, 그 사람이 한순간이라도 참된 dhamma의 길에, 그 방법을 통해 들어오지 않았다면 그에게 약을 먹인 것이 아닙니다. 그에게 약이 들어간 것이 아닙니다. 이런 이를 padaparama라고 합니다.

padaya parama karagena jīvat venavā. ēka tamayi vaṭināma dē. itin ēya tamayi hari koyi potē tiyennē? kotanada tiyennē? mona sūtrayada ō kiyā tiyennē? api piḷigannē næha nætnam. menna gannavā nigamanayakaṭa. ehenam eyāṭa parama velā tiyennē molē nemeyi. buddhiya nemeyi. padaya

말(pada)을 으뜸으로 삼고 삽니다. 그것이 가장 값진 것이라고 여깁니다. '그래, 그게 맞는데 어느 책에 있느냐? 어디에 있느냐? 어느 sutta에서 그렇게 말했느냐? 그렇지 않으면 받아들이지 않는다' 하고 결론을 내립니다. 그러니 그에게 으뜸이 된 것은 머리도 아니고 슬기도 아니고 말입니다.

anna padaya parama karagatta ekkenāṭa kiyanavā pada paramayak. pada paramayaṭa nivan.

말을 으뜸으로 삼은 이를 padaparama라 합니다. padaparama에게 nibbāna가 있겠습니까?

itin ōka api hon̆daṭa pæhædiliva dænaganna ōnē. ēka. pada narakayi kiyanavā nemeyi. dæn mona padaya hari buddhigōcarava tērum aragena ēkē nivan maga eḷi daknna puḷuvan venna ōnē. ēka hon̆da dēśakatvayak.

이것을 분명히 알아야 합니다. 말이 나쁘다는 것이 아닙니다. 어떤 말이든 슬기로 알아들어 거기서 nibbāna 길을 밝혀낼 수 있어야 합니다. 그것이 좋은 설법 솜씨입니다.

ēka hari vædagat. dēśakayan vahansēlā tripiṭaka dharmaya hadāranna ōnē. hadāralā buddhi gōcara karaganna ōnē. ē buddhigōcara kira kara dēśanā karapuvahama viśāla vāsanāvak læbenavā.

그것은 아주 중요합니다. 설법하는 스님들은 tipiṭaka dhamma를 배워야 합니다. 배워서 슬기로 알아들어야 합니다. 그렇게 알아들어 설하면 큰 복이 얻어집니다.

apavāda karanē mē ara kōṭilā hāmuduruvō tripiṭakadhārī velā kakusan̆da kōnāgama kāśyapa kiyana budurajāṇan vahansēlā kālema dharma dēśanā karagena edillā mē gautama budurajāṇan vahansē kālē dharma dēśanā kara in̆dalā hiṭan eyā uddāmayaṭa pat velā hiṭan gihillā budurajāṇan vahansēṭa kiyā hiṭiyā. svāmīni meccara kālaya in̆dalā. mama dharmaya dēśanā karamin enna.

꾸짖음을 들은 이가 바로 그 Poṭṭhila 스님입니다. tipiṭaka를 지니고 Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa 부처님 때부터 dhamma를 설해 왔고, 이 Gotama Buddha 때에도 dhamma를 설하며 지내다가, 들뜬 마음으로 Buddha께 가서 '세존이시여, 이토록 오랜 세월 저는 dhamma를 설해 왔습니다'라고 말씀드렸습니다.

eha yanna æralā haṭam budurajāṇan vahansē tucca pōṭalē yanavada kiyalā æhuvā. tuucca pōṭla kiyalā katā kaḷā. mokada kivvē? tamā tamāgē væḍē karagannē nætuva anunṭa baṇa kiyā innavā um̆ba um̆bē væḍē kara gattē næhænē. mē særēvat ōken ahakalā tamangē væḍi karaganna balapā. kiyalānam avavādayak kaḷā.

그러자 Buddha께서 '빈 Poṭṭhila(tuccha Poṭṭhila)가 가느냐' 하고 물으셨습니다. tuccha Poṭṭhila라고 부르셨습니다. 무슨 뜻이었습니까? '자기 일은 하지 않고 남에게 법문만 하고 있구나. 너는 네 일을 하지 않았다. 이번만이라도 그것을 그만두고 네 일을 하도록 하라'는 꾸짖음을 하신 것입니다.

dæn mēka hari vædagattā apiṭa. dæn menna mē velāvēdī ē pōṭila hāmuduruvanṭa eka siddhiyak vuṇā. dæn taman tripiṭakārī. hæbæyi taman tamangē væḍiya karaganna kalpanā karanavā tamangē tripiṭaka dāritvaya tamanṭa madivelā.

이것은 우리에게 아주 중요합니다. 바로 이때 그 Poṭṭhila 스님에게 한 가지 일이 일어났습니다. 그는 tipiṭaka를 지닌 이였습니다. 그러나 자기 일을 하려고 생각해 보니 tipiṭaka를 지닌 것만으로는 모자랐습니다.

ehenam anungē ādhārayak avaśya næ sōtāpanna phalayaṭa pat vecca tæn paṭan. namut etanṭa pat velā noihiṭapu nisāma anungē ādhārayak ōnǣnna denna eyāṭa avaśyayi.

sotāpatti phala에 이른 때부터는 남의 도움이 필요 없습니다. 그러나 거기에 이르지 못했기 때문에 그에게는 남의 도움이 꼭 필요했습니다.

koccara tripiṭakārī velā hiṭiyat eyāṭa siddha vuṇā. koccara dharma dēśanā karamin hiṭiyat eyāṭa siddha vuṇā. ācāryavarayek hamuvelā ācāryavarayekgē upades paridi mārgaya vaḍā gænīmaṭa paḷamu upadesa ganna.

아무리 tipiṭaka를 지녔어도, 아무리 dhamma를 설해 왔어도, 그는 스승(ācariya)을 만나 그 스승의 가르침대로 길을 닦기 위한 첫 가르침을 받아야 했습니다.

mārgaya læbilā tibuṇa nam eyāṭa eccara karuvenna deyak nǣ. aḍu taramen sōtāpannavalā tiyennē eka. anna ē nisā tamayi ara siddha vuṇē guruvarayek hoyāgena karmasthānayak ganna.

길을 얻었다면 그렇게까지 할 일은 없었을 것입니다. 적어도 sotāpanna는 되어 있어야 했습니다. 그래서 스승을 찾아 kammaṭṭhāna를 받아야 했던 것입니다.

mē raji guruvarayek hoyalā karmasthānayak ganna balāporottu ven meyā noyek noyek karmasthāna ācāryalaṭa giyā. namut meyāgen baṇa ahalā meyā dharmāsanayē tiyalā pættakilā baṇa ahapu aya tamayi mē dæn karmasthānācara.

그렇게 스승을 찾아 kammaṭṭhāna를 받으려고 그는 여러 kammaṭṭhāna 스승들에게 갔습니다. 그러나 그에게서 법문을 듣고, 그를 dhamma 자리에 앉혀 두고 곁에서 법문을 듣던 이들이 바로 지금의 kammaṭṭhāna 스승들이었습니다.

[ugura kǣrīma] ēgollō kiyanavā api kohomada oba vahansēṭa karmasthānā vennē? api oba vahansēṭa garu karalā dharmayan vahansē namak hæṭiyaṭa garu karalā baṇa ahalā tiyena kenek oba vahansē sammata karalā tiyena kenek. itin oba vahansē api ḷan̆ga dænagassavanna api kæmati næhæ. anē svāmīn vahansa kohēhari kamak nǣhæ næ gihillā vena kenek hoyāganna. apiṭa nam oba vahansēṭa karmasthāna denna vidihak nǣhæ kiyalā oya vidihaṭa pratikṣēpa kaḷā.

그들은 말했습니다. '저희가 어떻게 스님께 kammaṭṭhāna를 드리겠습니까? 저희는 스님을 공경하며 dhamma를 설하는 분으로 받들고 법문을 들어 온 사람들이고, 스님은 모두가 우러르는 분입니다. 저희 곁에 스님을 앉혀 두고 싶지 않습니다. 스님, 아무쪼록 다른 분을 찾아가십시오. 저희는 스님께 kammaṭṭhāna를 드릴 수 없습니다.' 이렇게 거절했습니다.

antimaṭa bohōma dura paḷātaka gihillā āraṁcayak tiyenavā hon̆da karmasthānācāravarayek kiyanavā kiyalā balana puṁci hāmuduruvanāvak. avurudu hata aṭaka væni bohoma balāpālē hāmuduruva namak hamba vuṇē. hæbæyi mānākārakamak tibunē nǣhæ. æyaṭa ōnē kohomahari nivan dakinna. ē nisā kæmati vuṇā. unvahansēlān gauravayen in̆dalā ē karmasthānaya ganna.

마침내 아주 먼 곳에 좋은 kammaṭṭhāna 스승이 있다는 소식을 듣고 가 보니 어린 스님이었습니다. 일곱 여덟 살쯤 된 아주 어린 스님을 만났습니다. 그러나 그에게는 자만심이 없었습니다. 어떻게든 nibbāna를 보고 싶었습니다. 그래서 그분을 공경하며 그 kammaṭṭhāna를 받기로 마음먹었습니다.

itin unvahansē mē prakāśa kaḷē mokada? mama kiyana vidihaṭa akurak nǣ piḷipadinna puḷuvan nam oba kara obaṭa karmasthāna dena bāra gannavā. hituvā kāṭa nam bāra ganna. oba hitu mataya obē dænīmen obē hitu mataya ēvā karanna giyot mama kiyana eka pættakin tiyalā oba vahansē kæmati dihākaṭa yanna. magēen karmasthānayak avaśya nam næ mama kiyana vidihaṭa ē kaṭayutuva karanna puḷuvan nam mama bāraganna.

그러자 그분은 무엇이라 하셨습니까? '내가 말하는 대로 한 글자도 어김없이 따를 수 있다면 스님께 kammaṭṭhāna를 드리겠습니다. 스님의 생각, 스님의 앎, 스님의 의견대로 하려 한다면 내 말은 젖혀 두고 원하는 곳으로 가십시오. 나에게서 kammaṭṭhāna를 받고자 한다면, 내가 말하는 대로 할 수 있다면 맡겠습니다.'

itin dannavā boru kenek nemeyi. ē anuva ahalā mārgaya vaṭalā pratiphala læbuvā aya innavā. mārgaya hon̆daṭa tērennē dakṣa karmasthānācārya bava pæhædiliyi. mærenna kivvat mama mærenavā. kiyana eka karanavā. mē adhiṣṭhānaya aragena illā kivvā oba vahansē kiyana yamak æṭa nam ē siyallaṭa mama avanatayi. ma mama ēka piḷigannavā maṭa karmasthāna dē.

그분이 거짓된 이가 아니라는 것은 알고 있었습니다. 그분 말씀대로 듣고 길을 닦아 결실을 얻은 이들이 있었습니다. 길을 잘 아는 솜씨 있는 kammaṭṭhāna 스승임이 분명했습니다. '죽으라 하셔도 죽겠습니다. 말씀하시는 대로 하겠습니다.' 이렇게 굳게 다짐하고 말씀드렸습니다. '스님이 말씀하시는 것이라면 무엇이든 따르겠습니다. 받아들이겠습니다. 저에게 kammaṭṭhāna를 주십시오.'

ē pariya ehenam hon̆daṭa æn̆dagannakō. sivurema hon̆daṭa æn̆dagena poravagannakō. poravā gattā. loku maḍavalak pennalā ehenam kivvā anna ara maḍavalē passa balannē nætuva mama kiyana ekayi yannē.

'그러면 가사를 잘 여며 입으십시오. 가사를 잘 둘러 입으십시오.' 그는 둘러 입었습니다. 그분은 큰 진흙 웅덩이를 가리키며 말했습니다. '저 진흙 웅덩이로, 뒤돌아보지 말고 내가 말하는 대로 들어가십시오.'

ē yanna issarahaṭa yanna. dæn ē karmasthānaya mokakda mē poranna hadana kiyalavat æhuvē næha. mēka karmasthānayakda mē mēka mārgayaknē. ehemavat katā karanna giyē næhæ. vena ekak vecca mama kivvē karanavā kiyalā maḍarē kiyannē.

'앞으로 가십시오.' 그는 그 kammaṭṭhāna가 무엇인지, 무엇을 하려는 것인지 묻지도 않았습니다. '이게 kammaṭṭhāna입니까? 이건 길이 아니지 않습니까?' 그런 말도 하지 않았습니다. 무슨 일이 생기든 말씀대로 하겠다고 하고 진흙으로 들어갔습니다.

danava maṭṭama giyā pasa valanna æ itinma yanavā. āpahu pratignāvak hambavennē næ. āpahu venna kiyalā kiyannē næhæ. yanna kivvā misā itin enna kivvā næti ti giyā digaṭa ina maṭṭamak giyā tavat yanavā. papu maṭṭama giyā tavat yanavā. vena ekak veccayi. mærena ekan hari yanavā. karavaṭṭak giyā. bohamāruva. dæn karavaṭak maḍē virīlā. tava tiyennē nāhaṭa yanna vitarayi giyot mærenavā. mæranot mæriccā mama kiyana eka yanavā kiyalā yanakoṭa anna unvahansē kiyana æhuṇā ā dæn navatinna. hærenna āpahu hærunā. dæn goḍaṭa enna.

무릎 높이까지 들어갔습니다. 계속 갑니다. 돌아오라는 말이 없습니다. 가라고 했을 뿐 오라고 하지 않았으니 계속 갔습니다. 허리 높이까지 가고도 더 갑니다. 가슴 높이까지 가고도 더 갑니다. 무슨 일이 생기든, 죽더라도 갑니다. 목까지 들어갔습니다. 아주 힘듭니다. 이제 목까지 진흙에 잠겼습니다. 남은 것은 코까지 가는 것뿐이고, 가면 죽습니다. 죽으면 죽으리라, 말씀대로 간다 하고 가는데 그분의 소리가 들렸습니다. '이제 멈추십시오. 돌아서십시오.' 돌아섰습니다. '이제 뭍으로 나오십시오.'

goḍaṭa āvā.

뭍으로 나왔습니다.

onna mama ēkayi kivvē dæn karma api tripiṭakaya balanna gihillā eran bæluvot ehema ōgē siddhiya næha. niruktiya næha. tripiṭaki en īṭa passē maṭa mala hoda gattaṭa passē bhāvanāvak dunnā kiyalā tiyenavā. ēken rahat vuṇā kiyalā tiyenavā. dæn itin api dannē næhæ mokakda ē kaḷē?

그래서 제가 말하는 것입니다. tipiṭaka를 뒤져 보면 이 일의 풀이(nirutti)는 나오지 않습니다. tipiṭaka에는 그 뒤 진흙을 씻고 나서 bhāvanā를 주었다고 되어 있고, 그것으로 arahant가 되었다고 되어 있을 뿐입니다. 그러니 우리는 그분이 무엇을 했는지 모릅니다.

mē ārya vinaya tuḷa kavadāvat harayak næti deyak karmasthānācaraya dennē nǣ. dharmaya hari nam mārgaya hari nam væḍak næti deyak dennē næ. hæbæyi mēka vigraha karalā denna ōnet nǣ.

이 ariya vinaya에서 kammaṭṭhāna 스승은 결코 알맹이 없는 것을 주지 않습니다. dhamma가 바르고 길이 바르다면 쓸데없는 것을 주지 않습니다. 그러나 이것을 풀어서 설명해 줄 필요는 없었습니다.

dæn api æhuvot ehema oya reda æn̆dagena innakō kivvot ehema kāṭa hari kiyanavā. itin īṭa passē api passē kālē kanavā mehema kivvā kiyalā tibunot in reda æn̆daganna kivvē koheda kiyalā tibunē næhænē kivvot ehema han̆da ēkat apiṭa kiyā tiyanna ōneda inē æn̆daganna misak vena kohē æn̆daganna itin æn̆gaṭa æn̆dagannā misak vena monavaṭat han̆davalā innē. itin ēka kiyā denna ōnē næ.

가령 우리가 누군가에게 '그 천을 둘러 입고 있어라'라고 말한다고 합시다. 뒷날 사람들이 그렇게 말했다는 기록만 보고 '허리에 두르라는 말은 어디에도 없지 않느냐'고 묻는다면, 그것까지 말해 두어야 합니까? 허리에 두르지 다른 어디에 두르겠습니까. 몸에 입지 다른 데 감고 있겠습니까. 그러니 그것은 가르쳐 줄 필요가 없습니다.

anna ē vagē mē daham dænuvatva inna kālaya tuḷa mē nirukti væṭahena avasthāvak tibuṇā. oya avasthāvat pahukālika nætivelā giyā. īṭa passē kiyanna siddha venavā sedda inēma ædaganna kiyalā kiyanna venavā. anna ē vagē avasthāvak adat matuvelā tiyenavā. mē nirukti matuvelā tiyenna ōna kālēdī matuvelā næ.

그처럼 dhamma를 잘 알던 시절에는 이 nirutti를 알아듣는 때가 있었습니다. 그때도 뒷날 사라져 버렸습니다. 그 뒤로는 '허리에 둘러 입어라'라고 일일이 말해야 하게 됩니다. 그런 상황이 오늘 생겨나 있습니다. 이 nirutti가 드러나 있어야 할 때에 드러나 있지 않습니다.

dæn maḍavalē karavaṭak gihillā āpahu venna kivvahama mēkē niruktiya mokakda? mēken pennapu dahamma adahasak ehema tibuṇāda? ōka potē næti nisāda vigraha karanna bæ. kotē ōka venama vigraha karalā nætuva api ēkat dakinavā.

진흙 웅덩이에 목까지 들어갔다가 돌아오라고 한 것, 이것의 nirutti는 무엇입니까? 이것으로 보여 준 dhamma의 뜻이 있었습니까? 책에 없으니 풀이할 수 없는 것입니까? 따로 풀이해 두지 않았어도 우리는 그것을 봅니다.

mē maḍavalak upamā karalā tiyennē kāmayaṭa karavaṭak kāma vaḍē irilā mē lōka satyayō jīvat vennē. menna mēka tamayi mē upamāva. kāma vaḍē karavaṭak ærilayi mē lōka satvayō paṁcakāmayē rasa āśvādaya bæn̆di bæn̆dī innē.

이 진흙 웅덩이는 kāma에 빗댄 것입니다. kāma의 진흙에 목까지 빠져서 이 세상 중생들이 살아갑니다. 이것이 이 비유입니다. kāma의 진흙에 목까지 빠져서 세상 중생들은 pañca kāma의 맛과 즐거움에 묶여 지냅니다.

dæn paṁcakāmaya rasa āśvādaya bæn̆di bæn̆dī inna sāmānya manussayek tamayi baṇa kiyalā suddha karalā goḍaṭa ganna tiyennē. suddhavantayan goḍaṭa ganna deyak næhænē. aśuddha velā inna kenek suddha karanavāma nisā suddha vecca kenekgē suddha karanna deyak næha.

pañca kāma의 맛과 즐거움에 묶여 사는 보통 사람을 법문으로 맑혀서 뭍으로 끌어올려야 합니다. 맑은 이를 뭍으로 올릴 일은 없습니다. 맑지 못한 이를 맑히는 것이니, 맑아진 이에게는 맑힐 것이 없습니다.

ehemanam apiṭa arihatun vahansēgē suddha karanna dēkut næha. parapa pratyaya rahita vecca anungē ādhārayak nætuva mārgaya dænagattā kenāṭat amutava mārgā denna deyak nǣha. īṭat mehā innavā nam yamkisiena pr̥thagjanabhāvayen ikma yanna balāporottu vennē. ārya mārgayaṭa patvena balāporottuven innavānam oya mūlika avasthāva vennē karavaṭak kāma vaḍē erilā.

그러니 arahant께는 맑혀 드릴 것이 없습니다. 남의 도움 없이 스스로 길을 안 이에게도 따로 길을 줄 것이 없습니다. 그보다 이쪽에 있으면서 puthujjana의 상태를 넘어서기를 바라는 이, ariya magga에 이르기를 바라며 지내는 이라면, 그의 첫 상태는 kāma의 진흙에 목까지 빠져 있는 것입니다.

lassana rūpayak dækkahama balanna nætuva inna bæhæ balanna āsayi. hon̆da mihiri saddayak āpuvahama ēka ahanna āsayi. ēkē kāmāśavāda vin̆dinna āsayi. suvan̆dak dækkahama nikan inna bæhæ. aran im̆balā balanna āsayi. rasayak dækkahama inna bæhæ kālā balanna ōnē. kaha balanna hitenavā. pahasak matak vunāma pahasa vin̆dinna hitenavā. ēkē āsāven bæn̆dilā. menna mē tattvayaṭa patvelā innavā nam eyāṭa kiyanavā karavaṭak kāma maḍē iṭalā inna pudgalayā.

아름다운 모습을 보면 보지 않고는 못 배깁니다. 보고 싶습니다. 좋고 달콤한 소리가 들려오면 듣고 싶습니다. 그 kāma의 즐거움을 누리고 싶습니다. 향기를 맡으면 가만히 있지 못합니다. 가져다 맡아 보고 싶습니다. 맛있는 것을 보면 못 견딥니다. 먹어 봐야 합니다. 먹어 보고 싶어집니다. 감촉이 떠오르면 감촉을 누리고 싶어집니다. 그 바람에 묶여 있습니다. 이 상태에 있다면 그를 kāma의 진흙에 목까지 빠진 사람이라고 합니다.

dæn ehenam api issellāma suddha venna tiyannē otana in̆dalayi. ehenam mēka tamayi mē karavaṭak yanna iḍa hæriyē. iḍaæralā meyāgē aḍupāḍuvak pennavā dunnā. dæn āpahu venna dæn eyā āpahu āvā.

그러니 우리가 맨 먼저 맑아져야 할 곳은 바로 거기서부터입니다. 목까지 들어가게 둔 것이 바로 이것입니다. 들어가게 두어 그의 모자람을 보여 준 것입니다. 이제 돌아오라 했고, 그는 돌아왔습니다.

āpahu āvē kohomada karavaṭak maḍē irilā inna pudgalayāgē kakul deka dīnnē aḍi ayi dekayi. uḍaṭa enavā piyavara tiyenakoṭa hæbæyi maḍiyē gihin tiyenavā dæn bam̆ba gāna kǣtaṭa

어떻게 돌아왔습니까? 목까지 진흙에 빠진 사람의 두 다리 보폭은 두 자쯤입니다. 위로 올라오려고 걸음을 내디디지만 발은 진흙 깊숙이 빠져 있습니다.

dæn meyāṭa puḷuvanda kakula dik karalā mara næti ekapāra goḍariya tiyanna. ehema pādayak ayitida mē manussayāṭa nǣ mē hāmuduruvanṭa nǣ mē ariya ayi dekayi antima ǣt karalā tiyanna puḷuvan. kakula dekē dura pramāṇa maḍē innakoṭa eccara tiyāgannat bæ. nidahas poḷi aḍi dekak ekapāra usara kakula tiyena issarahaṭa giyāṭa karavaṭak maḍē iērilā inna pudgalayāṭa kohoma kohoma goraṭa ennada ehema maḍiya tiyanna balayakvat næhæ. puḷuvankamak næhæ. bohōma utsāha karalā vīrya karalā ehenam aḍi bhāgayak vitara kakula issarahaṭa aragena tiyalā anit kakula bohoma amāri issara aran tiyalā mehemayi mula tiyenna ōnē.

이제 그가 다리를 쭉 뻗어 단번에 뭍에 발을 디딜 수 있겠습니까? 이 사람에게, 이 스님에게 그런 걸음이 있겠습니까? 없습니다. 끝까지 벌려 디딜 수 있는 것이 두 자인데, 진흙 속에 있을 때는 두 다리 사이를 그만큼 벌리지도 못합니다. 걸림 없는 땅에서는 두 자를 한 번에 앞으로 내딛지만, 목까지 진흙에 빠진 사람이 어떻게 그렇게 뭍으로 나오겠습니까. 그렇게 발을 디딜 힘도 없습니다. 할 수 없습니다. 아주 애쓰고 힘을 내어 반 자쯤 한 다리를 앞으로 내딛고, 다른 다리를 아주 힘겹게 앞으로 옮겨 디디며, 이렇게 시작해야 합니다.

ehenam aḍiya tiyannē koheda? ara karavaṭak maḍalā tiyena rilā maḍē irilā inna pudgalayāgē inna tæna maḍagulē in̆dalā. goḍa pættaṭa tiyena maḍē. maḍa pættaṭa tiyena maḍēgiyō tava gæm̆buraṭa gihillā mærenavā hiravelā. gilenavā.

그러면 발을 어디에 디딥니까? 목까지 진흙에 빠진 사람이 있는 자리, 그 진흙 덩이 속에서 뭍 쪽에 있는 진흙에 디딥니다. 깊은 쪽 진흙으로 가는 이는 더 깊이 들어가 갇혀 죽습니다. 빠져 버립니다.

goḍapættaṭa tiyena maḍē aḍi kālayen bhāgen ṭika ṭika aḍiyē tiyenalā bohoma utsāhayen issarahaṭa issarahaṭa enna ōnē. hæbæyi poḍḍak hari issarahaṭa āvoḍa pættaṭa tiyena malaṭa aḍiya tibbot poḍḍak hari goḍa enavā misak malaṭa yannē næ. hæbæyi aḍiya tibbē maḍa tamayi.

뭍 쪽 진흙에 4분의 1자, 반 자씩 조금씩 발을 디디며 아주 애써서 앞으로 앞으로 나와야 합니다. 조금이라도 앞으로 나와 뭍 쪽 진흙에 발을 디디면 조금이라도 뭍으로 나올 뿐, 깊은 진흙으로 들어가지는 않습니다. 그러나 디딘 곳은 여전히 진흙입니다.

eyā mokada karannē? eken ekaṭa āvā. ṭiken ṭikaṭa āvā vidihaṭa. dæn itin ituru vistarē meha tērum ganna nōnā tiyenavā. mē dannē næti poḍi dēkin væhilā hiṭiyē.

그는 어떻게 했습니까? 하나씩 하나씩, 조금씩 조금씩 나왔습니다. 나머지 이야기는 이 뒤에 알게 될 것입니다. 그는 모르던 작은 것 하나에 가려져 있었던 것입니다.

ehenam meyā baṇa kiyannē kohomada? kelinma arihatyaṭa pat venna baṇa kiyanavā. menna meccara kal koralā tibicca sāmānya vineha baṇa ahanna giyahama arihatvayaṭa pat vena baṇa tamayi issellama kiyannē kohomada goḍa innē? ōkō matharinna ōna. siyallama mataharinna ōnē. etan̆ga mæ mē mē mārgaya vaḍannē. dæn oya jātiya mana adak kiyanavanē.

그렇다면 이런 이는 법문을 어떻게 합니까? 곧바로 arahant가 되는 법문을 합니다. 지금까지 해 오던 보통의 방식으로 법문을 들으러 가면 맨 먼저 arahant가 되는 법문부터 합니다. '어떻게 뭍에 있으려 하느냐? 그것을 버려라. 모든 것을 버려야 한다. 그 자리에서 이 길을 닦는다.' 오늘도 이런 것을 말하지 않습니까.

kaṇak ahanna giyahama sampūrṇa suddha vecca pudgalayek karannē sōvān venna pennannē. vigraha karanakoṭa pennanna yannē. antimaṭama suddha vecca pudgalaye lakṣaṇayaṭa pat vecca kenek tamayi sōvān vennē.

법문을 들으러 가면, 완전히 맑아진 사람이 되는 것을 sotāpanna가 되는 것으로 보여 줍니다. 풀이할 때 그렇게 보여 주려 합니다. 맨 마지막까지 맑아진 사람의 모습에 이른 이가 sotāpanna가 된다는 식입니다.

dæn oya vagē tattvayaṭa pennalā hiṭahanam baṇa kiyana sitisak adat tiyenavā. ara kōṭilā hāmuduruvangē dharma dēśanā karapu kramaya.

그런 상태를 보여 주며 법문하는 방식이 오늘도 있습니다. 그 Poṭṭhila 스님이 dhamma를 설하던 방식입니다.

ehenam goḍa pættaṭa tiyena vaḍa kivvē dæḍi kāmayangen lihil kāmayaṭa ṭiken ṭika aḍu karaganna ōna. ekapāraka aḍu karanna bæ. mahā kāmayakaṭa bæhælā hiṭapu pudgalayāṭa ekapāraya ēken goḍē inna bæ. ehenam pudgalayā kramak kramayen goḍa inna ōnē.

그러니 뭍 쪽 진흙이라 한 것은, 거센 kāma에서 느슨한 kāma로 조금씩 줄여 가야 한다는 뜻입니다. 한 번에 줄일 수는 없습니다. 큰 kāma에 빠져 있던 사람이 단번에 거기서 뭍으로 나올 수는 없습니다. 그러니 사람은 차근차근 뭍으로 나와야 합니다.

issellama dænaganna ōnē kāmayō ādīnava sahita bava. kāmayō ballaṭa ahuvecca mas kaṭuvā vāgē. ugussanṭa ahuvecca mas kæṭi vāgē æṭa sækili vāgē harayak næti ēvā. gini goḍak vāgē. itin mē mē ākārayen kāmayan nisā tibena ādīnava issellā ahalā tērum gatta kenekuṭayi ōnakama læbennē. anē maṭat ē gini

맨 먼저 kāma에는 ādīnava가 따른다는 것을 알아야 합니다. kāma는 개가 문 뼈다귀 같고, 매가 채 간 고깃덩이 같고, 해골 같아 알맹이가 없습니다. 불더미와 같습니다. 이렇게 kāma 때문에 생기는 ādīnava를 먼저 듣고 알아들은 이에게 바람이 생깁니다.

kenekuṭayi ōnakama læbennē. anē maṭat ē gini goḍak væni kāmayan nisā rāga, dvēśa, mōhanayan dævenna siddha venavā. ē nisā asāhanaritvayak æti venavā. sasara gamanē pāpayan karaganna siddha venavā. ēvayē vipākayavanna giyot satara apāgata velā apramāṇa kālayak duk vin̆dinna siddha venavā. sasarē anātha venna siddha venavā. kavadā goḍa innada? kada nidahas vennada? menna mē kiyana adahasa issellā āpuvahama ē pudgalayāṭa ōnakamak æti venavā. maṭa mē rāga sahagata, dvēśa sahagata, mōha sahagata ginigena dena lōkayē væḍapiḷivelin ahak venna læbuṇā nam koccara śāntada, koccara praṇītada mama koccara anāthāven nidahas venavada ē ṭika karagatta davasak maṭa læbunot edat nēda magē sænasīma hamba vennē kiyalā. menna mē mūlika adahasa hitaṭa enna ōnē.

'아, 나도 그 불더미 같은 kāma 때문에 rāga, dosa, moha로 타야 하는구나. 그 때문에 편치 못함이 생기고, saṃsāra 길에서 pāpa를 지어야 하는구나. 그 과보를 받게 되면 네 apāya에 떨어져 헤아릴 수 없는 세월 괴로움을 겪어야 하고, saṃsāra에서 기댈 데 없이 되어야 하는구나. 언제 뭍으로 나오며 언제 벗어나겠는가.' 이런 생각이 먼저 들면 그 사람에게 바람이 생깁니다. '이 rāga에 젖은, dosa에 젖은, moha에 젖어 불타는 세상의 일에서 벗어날 수 있다면 얼마나 고요하고 얼마나 빼어나겠는가. 기댈 데 없음에서 얼마나 벗어나겠는가. 그것을 이루는 날이 온다면 그날에야 내 평안을 얻지 않겠는가.' 이런 바탕 생각이 마음에 들어와야 합니다.

mē nisā kāmayangē ādīnava piḷiban̆dava vistara karalā ahanakoṭa oya adahasa enavā. hæbæyi karavaṭak bæhælā inna tattvaya hiṭapu kenāṭa oya adahasa koccara āvat meccara kal æsuru karapu rūpa rāgayen, sadda rāgayen, gandha rāgayen, rasa rāgayen, poṭṭhabba rāgayen midenna bæ. paṁcakāmayen midenna bæ. hæbæyi kramakramayen eyā

그래서 kāma의 ādīnava를 자세히 들으면 그 생각이 듭니다. 그러나 목까지 빠져 있는 이에게는 그 생각이 아무리 들어도, 지금까지 가까이해 온 모습에 대한 rāga, 소리에 대한 rāga, 향기에 대한 rāga, 맛에 대한 rāga, 감촉에 대한 rāga에서 벗어날 수 없습니다. pañca kāma에서 벗어날 수 없습니다.

midenna bæ. hæbæyi kramakramayen eyā mat vena pættat aragannavā. paṁcakāmaya æsuru kaḷat paṁcakāmaya mat vennē næ. mat vuna pudgalayāṭa dharmaya pēnnē næ. eyāṭa viśāla pramādayak venavā. eyāṭa ēka atæralā yanna bæ. ehenam mokada vennē? eyā majja velā mat venavā. pamāda kiyalā pramāda venavā ṭahana kiyalā allagannavā. ehenam majjha pamāda ṭahana kiyana dekaṭa væṭalā innē.

그러나 그는 차근차근 취하지 않는 쪽을 잡아 갑니다. pañca kāma를 가까이해도 pañca kāma에 취하지는 않습니다. 취한 사람에게는 dhamma가 보이지 않습니다. 그는 크게 게을러집니다(pamāda). 그것을 버리고 갈 수 없습니다. 그러면 어떻게 됩니까? 그는 majja, 곧 취합니다. pamāda, 곧 게을러집니다. ṭhāna, 곧 붙잡습니다. 그러니 majja-pamāda-ṭṭhāna라는 데 빠져 있는 것입니다.

dæn mokaṭada vælā innē? monavada matu vuṇē? surāven saha mērayē matvelā. dæn surāva mokakda? mērē mokakda? dæn mokada menna mēvā tamayi niruktiya dakinnē nætuva api lōkayē ara baṇa pot valin pennalā tibena ākārayen surāvayi mīrayayi vigraha karanna giyāma ælkōl valaṭa sīmā karagannavā.

무엇에 빠져 있습니까? 무엇에 취했습니까? surā와 meraya에 취해서입니다. 그러면 surā란 무엇이고 meraya란 무엇입니까? 이런 것들의 nirutti를 보지 못한 채 세상의 법문 책에 나온 대로 surā와 meraya를 풀이하면 알코올에 한정해 버립니다.

rā rakkhuvā ādī vannā vū dēval vala tiyena mattena ēvaraṭa sīmā karagannavā. itin kiyanavā piṭṭa surā, ōdana surā, puṣpala surā, pallava surā mē adi vaśayen surā pahak ven karanavā kiyalā ōkaṭa mērā kiyanavā kiyalā yam tænaka mērā etana kiyannē oya vagē kiyanavā. laukika artha kiyanavā.

야자술이나 증류주 같은 것에 든 취하게 하는 것에 한정해 버립니다. 그래서 piṭṭha surā, odana surā, puppha surā, phala surā 하는 식으로 다섯 가지 surā를 나눈다 하고, 이것을 meraya라 한다고 어느 곳에서 말하는 식으로 설명합니다. 세간(lokiya)의 뜻을 말하는 것입니다.

īṭa vaḍā hari gæm̆buru arthayak mē tiyennē śikṣāpadaya. surā kiyalā kiyannē monavada? sarāgika bava surā kiyannē sarāgaya mērā kiyannē mihiriyāva sarāgayen mihiriyāva labana nisāma paṁcakāma atharinna bæ.

이 sikkhāpada에는 그보다 훨씬 깊은 뜻이 있습니다. surā란 무엇입니까? sarāga, 곧 탐냄이 깃든 것입니다. surā는 sarāga입니다. meraya는 달콤함입니다. sarāga로 달콤함을 얻기 때문에 pañca kāma를 버릴 수 없습니다.

rūpa kāmayō sarāgayi. hari mihiriyāvak tiyenavā. śabda kāmayō sarāgayi. hari mihiri āśvādayak tiyenavā. gandha kāmayō sarāgayi. hari mihiri āśvādayak tiyenavā. rasa kāmayō sarāgikayi. ēkē mihiri āśvādayak tiyenavā. poṭṭhabba kāmayō sarāgikayi. ēkē mihiri āśvādayak tiyenavā. menna mē nisā kavadāvat rūpa kāma sadda kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma kiyana mē paṁca kāmayō sarāgika nisā mihiriyāven yutta nisā. onna oya paṁca kāmayanṭa kiyanavā surāmēraya.

모습 kāma는 sarāga이고 아주 달콤합니다. 소리 kāma도 sarāga이고 아주 달콤한 assāda가 있습니다. 향기 kāma도 sarāga이고 아주 달콤한 assāda가 있습니다. 맛 kāma도 sarāga이고 달콤한 assāda가 있습니다. 감촉 kāma도 sarāga이고 달콤한 assāda가 있습니다. 그래서 모습, 소리, 향기, 맛, 감촉 kāma라는 이 pañca kāma는 sarāga이고 달콤함을 갖추었기 때문에, 이 pañca kāma를 surā-meraya라고 합니다.

onna ē surāmērayē tiyena tākkal mē pr̥thagjana lōka satyaya ōkē mat venavā. mat vunāṭa passē lōkaya athara venna bæhæ pramāda venavā. eyāṭa mē lōkeṭa vaḍā væḍi deyak næhæ. lōkōtarat hitennē næha bayayi. lōkaya æsuru karana ekema ṭahana kiya allaganna. ehenam lōka satyayā mē satara gamana særi saraṇa pr̥thagjanayak.

그 surā-meraya가 있는 한 이 puthujjana 세상 중생은 거기에 취합니다. 취한 뒤에는 세상을 버리지 못하고 게을러집니다. 그에게는 이 세상보다 나은 것이 없습니다. lokuttara는 생각도 못 하고 두려워합니다. 세상을 가까이하는 것 자체를 자리(ṭhāna)로 붙잡습니다. 그러니 세상 중생은 이 saṃsāra를 떠도는 puthujjana입니다.

sura paṁcakāmaya næmati surāven mihiriyāvaṭa patvelā ē paṁcakāmaya matvelā paṁcakāmī pramāda vemin paṁcakāmayama allagena jīvat vīmaṭa kiyanavā surā mērē majja pamāda ṭahana. pasveni sikkha hāpadayakin apiṭa vigraha karalā tiyena gæm̆buru dahama arthaya væhicca dahama arthaya ōkayi.

pañca kāma라는 surā로 달콤함에 이르러 pañca kāma에 취하고 pañca kāma에 게을러지며 pañca kāma만 붙잡고 사는 것을 surā-meraya-majja-pamāda-ṭṭhāna라고 합니다. 다섯째 sikkhāpada로 우리에게 풀이해 둔 깊은 dhamma의 뜻, 가려진 dhamma의 뜻이 이것입니다.

menna mēka tamayi śāsanika daham arthaya. laukika daham arthaya mokakda? matvena pramādena dēval nætnam mat pæn valin matvenna pramāda venna yannē næ. matvaya pramādena mat pænvalin valakīma kiyana sīmā karagatta laukika arthayaṭa oya arthaya sīmā venavā.

이것이 sāsana의 dhamma 뜻입니다. 세간의 dhamma 뜻은 무엇입니까? 취하게 하고 게으르게 하는 것들, 곧 술로 취하거나 게을러지지 않는다는 것입니다. 취하게 하고 게으르게 하는 술을 삼간다는 좁혀진 세간의 뜻에 이 뜻이 갇혀 버립니다.

ehenam apiṭa dæn mē karaganna tiyena vædagatma hariyak tamayi paṁcakāmaya næmati surāven mērayen matvelā pramāda velā mē paṁcakāma lōkaya allaganna balāporottuvak tiyenavā nam menna mēken ikmenna api mokakda karanna ōnē? mēkē innakan rāga sahagatayi, dvēśa sahagatayi, mōha sahagatayi. baya venavā, tæti gannavā, paḷa yanavā. noyek ākāra vehe vin̆dinna siddha venavā. asānakārī venavā. mānasikatvaya kāyikatvaya sæmeli asānaritvayaṭa gōcara venavā. śānta bavak praṇīta bava dækaganna puḷuvan kamak nǣhæ ōka inna ekak.

그렇다면 지금 우리가 해야 할 가장 중요한 일은 이것입니다. pañca kāma라는 surā와 meraya에 취하고 게을러져 이 pañca kāma 세상을 붙잡으려는 바람이 있다면, 여기서 벗어나기 위해 무엇을 해야 합니까? 여기 있는 동안은 rāga에, dosa에, moha에 젖어 있습니다. 두려워하고, 겁먹고, 떨립니다. 갖가지 고단함을 겪어야 합니다. 편치 못하게 됩니다. 마음도 몸도 모두 편치 못함에 빠집니다. 거기 있는 동안은 고요함과 빼어남을 볼 수 없습니다.

ehenam mūlikavama baṇa ahapuvahama api læbena pratiphalaya dakinna ōnē. mē tura innakan mē dāhē enavā. oya paṁcakāmayen venvelā giyā nam oyen midenavā. paṁcakāmayak samaga dāhayen midicca tænak hoyanna bæ. paṁcakāmayat ekka gini hamba venavā. paṁcakāmayen bæhærilā giyāṭa passē nivana hamba venavā.

그러니 무엇보다 법문을 듣고 우리가 얻는 결실을 보아야 합니다. 이 안에 있는 동안은 불길이 닥칩니다. pañca kāma에서 떠나면 거기서 벗어납니다. pañca kāma와 함께하면서 불길에서 벗어난 곳은 찾을 수 없습니다. pañca kāma와 함께 불이 있습니다. pañca kāma 밖으로 나간 뒤에 nibbāna가 있습니다.

anna nivana dænaganna issellāma kramaya. gini koheda tiyennē? nivana koheda tiyennē kiyalā issellā dækalā inna ōnē. mēka tamayi kiyannē karmasthāna vaḍana issellā kulappu vennē nætuva kalabala vennē nætuva pasutalaya dænaganna kiyalā. gini koheda tiyennē nivīma koheda tiyennē? oya deka dækalā tiyenna ōnē. paṁca kāmat ekka gini tiyenavā.

이것이 nibbāna를 아는 첫 방법입니다. 불은 어디 있고 nibbāna는 어디 있는지 먼저 보아 두어야 합니다. kammaṭṭhāna를 닦기 전에 헤매거나 서두르지 말고 바탕을 알라는 것이 바로 이것입니다. 불은 어디 있고 꺼짐은 어디 있는가, 이 둘을 보아 두어야 합니다. pañca kāma와 함께 불이 있습니다.

īṭa passē paṁca kāmayanṭa patvena pudgalayā paṁcakāmaya mat venakoṭa pramāda venakoṭa alla gannakoṭa paṁcakāma bhuktiyaṭa avaśya karannā vū vastu kāmayak æsuru karanavā. paṁca kāma klēsa kāmayaṭa væṭenavā. klēṣa kāmaya nisā pudgalayā vastu kāmayaṭa væṭenam paṁca kāmayaṭa avaśya karana dēval upakaraṇæs karanna gihillā.

그다음 pañca kāma에 이른 사람은 pañca kāma에 취하고 게을러지고 붙잡을 때, pañca kāma를 누리는 데 필요한 vatthu kāma를 가까이합니다. pañca kāma의 kilesa kāma에 빠집니다. kilesa kāma 때문에 사람은 vatthu kāma에 빠지는데, pañca kāma에 필요한 것들을 갖추려다 그렇게 됩니다.

lassanaṭa mulā vecca pudgalayā lassana nisā mal gas hiṭavanavā, hæḍa væḍa karanavā, sundara lōkayak mavāgannavā. noyika ākāraya vastu kāma ræs karanavā.

아름다움에 홀린 사람은 아름다움 때문에 꽃나무를 심고 꾸미고 고운 세상을 지어냅니다. 갖가지 vatthu kāma를 모읍니다.

ē vagē mana vaḍannā vū śabda kāmayaṭa kæmati kenā ē saṁgīta vāṇḍa ēkaṭa avaśya karannā vū dēval okkoma vastu kāma vaśayen ræs karagannavā. gandha kāmayaṭa ōna kenā sænṭ varga, pavuḍar varga, hon̆da, hon̆da suvan̆da gahana dēval, krīm varga okkoma aragena ēvā pastu kāmatin ræs karanavā. rasāmayen mat vecca kenā rasaya dinnē mona mona jātiya āhārada ēvā ræs karalā tiyāgannavā. hon̆da rasavat āhāra vastu kāma pahata

그처럼 마음을 즐겁게 하는 소리 kāma를 좋아하는 이는 악기와 그에 필요한 것들을 모두 vatthu kāma로 모읍니다. 향기 kāma를 바라는 이는 향수, 분, 좋은 향 나는 것들, 크림 같은 것을 모두 가져다 vatthu kāma로 모읍니다. 맛 kāma에 취한 이는 맛을 주는 온갖 음식을 모아 둡니다. 좋은 맛의 음식이라는 vatthu kāma를 모읍니다.

paṁca sparśa kāmayaṭa kæmættē yamkisi deyakda æn̆dapuṭu koṭṭamaṭa yāna vāhana ādī paṭangena inna suva dena kāyika sukhaya denna ēvat istrī nam puruṣayō puruṣayō nam istrī ādī vaśayen istrī puruṣa vaśayen sambandhayak. mē siyaluma dēval vastu kāma vaśayen ræs karagannavā.

감촉 kāma를 좋아하는 이는 침대, 의자, 베개, 탈것 같은 몸에 편안함(sukha)을 주는 것들, 그리고 여자라면 남자, 남자라면 여자라는 남녀의 관계까지, 이 모든 것을 vatthu kāma로 모읍니다.

vastu kāmaya atharaganna bæhæ. ēsa kāmaya mat velā inna ekak. ē nisā eyā ginnaṭa tavat piduru dāgattā vāgē. ævilena ginnaṭa piduru dānavā vāgē. vastu kāmayanṭa avaśya karana dēval ræs karanna gihillā, kāma vastu ræs karanna gihillā eyā mahā ginnak dalvāgena mahā dāhayaṭa pat velā dævenna paṭan gannavā.

vatthu kāma를 버리지 못합니다. kilesa kāma에 취해 있기 때문입니다. 그래서 그는 불에 짚을 더 넣는 것과 같습니다. 타는 불에 짚을 넣듯이, vatthu kāma에 필요한 것들, kāma vatthu를 모으려다 그는 큰불을 지펴 큰 열에 휩싸여 타기 시작합니다.

menna gini væḍi venna hētuva. ehenam api kramā kramayen dænaganna ōnē gini aḍu karannē monavada? kavadā hari yamak nisā gini haṭagannavā nam ē dē api æsurē nætnam ē hētuven haṭaganna ginna nivuṇā. anna nivan dakina hæṭi. issellā gini dakinna ōnē.

이것이 불이 커지는 까닭입니다. 그러니 우리는 차근차근 무엇이 불을 줄이는지 알아야 합니다. 어떤 것 때문에 불이 일어난다면, 그것을 가까이하지 않을 때 그 때문에 일어나던 불은 꺼집니다. 이것이 nibbāna를 보는 법입니다. 먼저 불을 보아야 합니다.

namut lōka tattvayā ginnak nemeyi oyā dakinnē sisilā. kavadāva lassana deyak gini kiyalā dakinnē nǣ. mana vaḍana yamkisi vastu kāmayak genadena lassana rūpayak tibunot magē vāsanāva sasara pin karalā tibecca hin̆dayi maṭa mēka hambavunē. mama koccara vāsanāva antida santōsa venavā misā anē maṭa gini goḍak ahuvuṇā kiyalā mēkē dævenavada? ēkē dævennē næha.

그러나 세상 사람은 불이 아니라 시원함을 봅니다. 아름다운 것을 결코 불로 보지 않습니다. 마음을 즐겁게 하는 vatthu kāma를 가져다주는 고운 모습이 있으면 '내 복이다, saṃsāra에서 puñña를 지어 두었기 때문에 이것을 얻었다, 나는 얼마나 복이 많은가' 하고 기뻐할 뿐, '아, 내가 불더미를 잡았구나' 하며 거기서 타는 것을 느낍니까? 느끼지 않습니다.

hon̆daṭa hon̆da mihiri nādayak tamanṭa satu kara gænīmaṭa avaśya karana baḍu bhāṇḍayak, ēkaṭa avaśya karannā vū saṁgīta bhāṇḍayak monavāhari kamak næhæ. ēkaṭa avaśya karana viśēṣa rūpa vāhinī yantarayak æsaṭ rēḍiyō yantrayak vuna kamak nǣhæ. saṁgītaya hon̆daṭa denavā nam bol han̆ḍa nætnam hari mihira hari santōsayen badāgena genat tiyāgannavā. vastu kāmayaṭa śabda kāmayaṭa avaśya karannā vū vastuva vena ræs kaḷā. hæbæyi eyā santōsa venavā misak maṭa koccara vāsanāvada magē pera pinakda maṭa mēvā hambavenavā. uddāmī satuṭu venavā misak. eyā dakinavada mē vastu kāmastu kāma vastu gini kiyalā. eyā dakinnē nǣ.

좋고 달콤한 소리를 가지려고 필요한 물건, 악기든 무엇이든, 텔레비전이든 카세트 라디오든 상관없이, 음악을 잘 들려주고 소리가 탁하지 않고 아주 달콤하다면 기쁘게 안고 와서 둡니다. 소리 kāma에 필요한 vatthu를 모은 것입니다. 그러나 그는 '나는 얼마나 복이 많은가, 전생의 puñña인가, 이런 것들을 얻다니' 하고 들떠 기뻐할 뿐, 이 kāma vatthu를 불로 봅니까? 보지 않습니다.

ē vagēma mihiri suvan̆da dennē. senṭar ekak, pavuḍar ekak avaśya karana suvan̆da malak monavāhari kamak nǣha. hamba vunahama magē hari vāsanāvak. mama pin karalā tiyenavā. saṁsārayaṭa pin karalā æti mēvā læbenna. nætnam apiṭa mēvā læbenavada? api koccara vāsanāvantayada mehema kiya kiya kiya giya satuṭu venavā misā. eyā kavadāvat dækalā nǣ. maṭa suvan̆dena ginigoḍak hambavelā tiyenavā kiyalā. eyā ēkē ginnak dækalā nǣ.

또 달콤한 향을 주는 향수든, 분이든, 향기로운 꽃이든 무엇이든 얻으면 '참 복이다, 나는 puñña를 지었다, saṃsāra에서 puñña를 지어 두어서 이것을 얻는다, 그렇지 않으면 우리가 이런 것을 얻겠는가, 우리는 얼마나 복 받았는가' 하며 기뻐할 뿐, '향기로 된 불더미를 얻었다'고는 결코 보지 않았습니다. 그 안에서 불을 보지 못했습니다.

ē vagēma hon̆da rasavat dēval. magē vāsanāvaṭa sasarak dan dīlā dīpu vāsanāvaṭa tamayi mē hambavennē kiyalā. bohōma uddāmayen rasavat dēval væḍiyen hambavenavā nam mama baubhōga sampat tiyenavā. maṭa hitu pætu sampat tiyenavā. rasa āhāra tiyenavā kiyalā. santōsayen ēvā aragena satuṭu venavā misā. eyā ē vastu kāmayaṭa ayiti ē kāma vastu gini dena dēval kiyā dækalā nǣ. maṭa gini goḍāk hambavunā kiyalā ehema hitana gatiyak nǣ. ehenam eyā sisik hæṭiyaṭa gannē.

또 맛있는 것들도 '내 복으로, saṃsāra에서 dāna를 베푼 복으로 이것을 얻는다' 하고 아주 들떠, 맛있는 것을 많이 얻으면 '나는 재물이 있다, 바라던 재물이 있다, 맛있는 음식이 있다' 하며 기쁘게 받아 즐거워할 뿐, 그 vatthu kāma에 속한 kāma vatthu를 불을 주는 것으로 보지 못했습니다. '불더미를 얻었다'는 생각이 없습니다. 그러니 그는 시원한 것으로 받아들입니다.

hon̆da sparśaya dena hon̆da pahasa dena sukhāśvādayē dena yam yam bhāṇḍa hamba vuṇā nam strī puruṣa vaśayen hō hamba vuṇā nam mē siyallama ohu huva mahā vāsanāvak pahaḷa vecca hæṭiyaṭa hitanavā misak. eyā poḍḍakvat dækalā nǣ. ēvayen [ugura kǣrīma] gini haṭagannavā kiyalā. ēvā gini vastu bava dækalā næha. ēvā sisil vastu kiyalā dakinavā. ēvā suva hæṭiyaṭa dakinavā misak duk vastu kiyalā dakinna bæ. menna mē nisā anāryakuṭa kavadāvat dukkhārya satyaya dakinna bæ.

좋은 감촉, 좋은 촉감을 주는 즐거움의 물건들을 얻었거나 남녀로서 짝을 얻었다면 그는 이 모두를 큰 복이 생긴 것으로 여길 뿐, 거기서 불이 일어난다는 것을 조금도 보지 못했습니다. 그것들이 불의 vatthu임을 보지 못하고 시원한 vatthu로 봅니다. sukha로 볼 뿐 dukkha의 vatthu로 볼 수 없습니다. 그래서 ariya가 아닌 이는 결코 dukkha ariya sacca를 볼 수 없습니다.

ehenam monavada dakinnē? jāti dukayi, jarā dukayi, vyādhiya dukayi, maraṇaya dukayi ādī vaśayen api laukika arthayakin vigraha karalā tiyennē jāti pikkhā, jarāpi dukkhā, vyādhipi dukkhō maraṇaṁpi dukkhaṁ ādi vaśayen api ōka dækalā ēvā dukayi kiyalā kiyanavā. ehenam jarāvaṭa patvena eka dukayi. væhærena eka dukayi. maraṇayaṭa patvena eka dukayi kiyalā api otanat kiyanavā. hæbæyi anisaraya kiyanavā āryayō hærenna dukkhārya satyaya kāṭavat dakinna bæha kiyalā.

그러면 무엇을 봅니까? 'jāti는 dukkha, jarā는 dukkha, byādhi는 dukkha, maraṇa는 dukkha' 하고 세간의 뜻으로 풀이해 둔 'jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkhā, maraṇampi dukkhaṃ'을 그렇게 보고서 그것들이 dukkha라고 말합니다. 늙는 것은 dukkha, 쇠약해지는 것은 dukkha, 죽는 것은 dukkha라고 거기서도 말합니다. 그러면서 ariya 말고는 아무도 dukkha ariya sacca를 볼 수 없다고 꼭 덧붙입니다.

kiyavanna dukārya sattaya ārayō dannē eka kiyalā kivvot ehema bauddhayekuṭa abauddhayek ehema jarāva dukayi vyādhiya dukayi maraṇaya dukayi. ē kiyannē obaṭa jarāva gǣvot tiyayi oba duka kiyalā dannē. api jarāva gænunot apiṭa duka væhinnē næha kiyalā oba hitiē. æhuvot mokak kiyannada dæn væranot um̆bē kodakunot uya æs pē næta giya kæha giya dukayi kiyalā balā dakinavā kiyalā obalā uddāma venavā. api vitarayi dukārya satyaya dakinna api dakinna æ. apē æs kan̆du vunat apiṭa duka nædda? apē kon̆da pudu vunat apē æn̆ga ævinat apiṭa duka dænnē nædda? apiṭa sæpayi kiyalā hitāgannavada ōgollō æhuvot monavā kiyanna apē tarkaya harida etakoṭa

dukkha ariya sacca는 ariya만 안다고 말하면, Bauddha가 아닌 이가 Bauddha에게 이렇게 물을 것입니다. '늙음이 dukkha, 병이 dukkha, 죽음이 dukkha라는 것을 당신들만 늙음이 닥쳐야 dukkha로 안다는 것이오? 우리에게 늙음이 닥치면 우리는 dukkha를 느끼지 않는다고 생각하오?' 이렇게 물으면 무어라 하겠습니까? '늙어서 허리가 굽고 눈이 안 보이고 귀가 먹으면 그게 dukkha라고 당신들은 본다며 들떠 있는데, 당신들만 dukkha ariya sacca를 보고 우리는 못 본다는 거요? 우리는 눈이 멀어도 dukkha가 없소? 허리가 굽어도, 몸이 쇠해도 dukkha를 모르오? 우리가 그것을 즐겁다고 여기겠소?' 그들이 이렇게 물으면 무어라 하겠습니까? 그때 우리 논리가 맞습니까?

bauddhayō vitarayi dukārya satyaya dakinnē? abauddhaṭa anyāgamikaṭa dukārya satya dakinna bæha kiyalā api mūla nigamanayaka pihiṭalā itin jātiyē dukayi, jarāva dukayi, vyādhaya dukayi maraṇaya dukayi kiyalā duka vigraha karanavā.

Bauddha만 dukkha ariya sacca를 본다고요? 비불교인, 다른 종교인은 dukkha ariya sacca를 볼 수 없다고 우리가 바탕 결론을 내려 두고서, 태어남은 dukkha, 늙음은 dukkha, 병은 dukkha, 죽음은 dukkha라고 dukkha를 풀이합니다.

ara manussaya bærilā hari æhuvot ehema yava væhærenakoṭa um̆balā vitarak apiṭa væharenakoṭa api sæpa kiyā hitā innavada apiṭa yanna nna bæri nam nægiṭāganna bæri nam um̆balaṭa vitara ēka duka kiyalā tērennē næhat ehema ōka apiṭa terenna næd huvot api monavā kiyannada mona hētuphalin oppu karannada moṭa venna venavānē apiṭa

그 사람이 혹시라도 '쇠약해질 때 당신들만 괴롭고 우리는 쇠약해질 때 즐겁다고 여기는 줄 아오? 걷지 못하고 일어서지 못하면 당신들만 그게 dukkha인 줄 알고 우리는 모르오?' 하고 묻는다면 무어라 하겠습니까? 어떤 원인과 결과로 증명하겠습니까? 우리는 말문이 막히게 됩니다.

ehenam anna dakinna næti deyak tiyenavā api anna ara issellā kivvē jātiyaka paṁcakāma sampattiya sæpayi kiyalā dakinavā misak ēka dukayi kiyalā dakina mārgayak tiyenavā āryaṇa yanna. hæbæyi uḍin hatken bæluvaṭa kāṭavat hitennē næha. kohomada paṁca kāma sampat duka vennē? ehema dakina śaktiyak issellā næhæ. anna daham ahalā yathārthaya væṭahilā tibuṇanam anna etandi dænagannavā. ēka duka vennē kohomada?

그러니 보지 못하는 것이 있습니다. 앞에서 말했듯이 jāti의 pañca kāma 재물을 즐겁다고 볼 뿐입니다. 그것을 dukkha로 보는 길이 ariya들에게 있습니다. 그러나 겉으로 대충 보아서는 아무도 그렇게 생각하지 못합니다. pañca kāma 재물이 어떻게 dukkha가 됩니까? 처음에는 그렇게 볼 힘이 없습니다. dhamma를 듣고 있는 그대로가 드러났다면 그때에야 압니다. 그것이 어떻게 dukkha가 되는지.

menna mēka api issellā dænaganna ōnē. koccara bhāvanā karannē nivan dakinna bæhæ menna mē mūla dharmaya dænagannaka. ehenam caturārya satyaya piḷiban̆dava dukkhārya satyaya paḷamu dakinna ōnē.

이것을 먼저 알아야 합니다. 아무리 bhāvanā를 해도 이 뿌리 dhamma를 알지 못하면 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그러니 cattāri ariya saccāni 가운데 dukkha ariya sacca를 먼저 보아야 합니다.

duka dakinavā kiyalā api dakinnē æda lōka sammatē kavurut dakina duka ē lōka sammataya kavurut dakina duka dækalā nivan dakinavā nam ehema lovturā buduvaru pahaḷa venna ōnē nǣha nivan dakinnē. mokada budurajāṇan vahansēma dēśanā karanavā dukkhārya satyaya yam kenek dækkā nam ohu dukkha samudārya satyayak dakī dukkha nirōdha ārya satyayak dakiya dukkha nirōdha gāminī pratipadārya satyayak dakiya.

dukkha를 본다고 할 때 우리가 보는 것은 세상 관습(sammuti)에서 누구나 보는 dukkha입니다. 그 누구나 보는 dukkha를 보고 nibbāna를 볼 수 있다면, lokuttara 부처님들이 나타나지 않아도 nibbāna를 보았을 것입니다. Buddha께서 몸소 설하시기를, dukkha ariya sacca를 본 이는 dukkha samudaya ariya sacca도 보고, dukkha nirodha ariya sacca도 보고, dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca도 본다고 하셨기 때문입니다.

dukkharya satya dakana hon̆daṭama æti. anit tunak dakinavā. dharmaya hon̆daṭa pæhædiliva pelā tiyenavā. ehemanam ara mahaḷu vena eka, vayasaṭa yana eka, leḍa hædena eka, nækilāganna bæri vena eka, dukayi kiyana eka nam oya dukkhārya satyaya kiyannē. abuddhōtpāda kālet ōka dækgatta nam eyā nivan dakinna e poḍḍak hari.

dukkha ariya sacca를 보면 그것으로 충분합니다. 나머지 셋도 봅니다. dhamma에 분명히 나와 있습니다. 그렇다면 늙는 것, 나이 드는 것, 병드는 것, 일어서지 못하는 것이 dukkha라는 것이 dukkha ariya sacca라면, 부처님이 나지 않은 때에도 그것을 본 이는 조금이라도 nibbāna를 보았어야 합니다.

ēka dukayi kiya dækka nam eyaṭa dukaṭa hētuva vahilā tiye. duka nirōdhaya væhilā tiyenna. duka nirōdha mārgaya væhilā tiyennē eha lapu duvara pahaḷa venna ōnē næ. ēka duka nam ōka nam dukkhārya satyaya kiyannē. lovturāpu dura pahaḷa venna ōnē næ caturārya satya kiyā denna.

그것을 dukkha라고 보았다면 dukkha의 원인이 가려져 있을 리 없고, dukkha의 nirodha가 가려져 있을 리 없고, dukkha nirodha의 길이 가려져 있을 리 없으니 부처님이 나실 필요도 없습니다. 그것이 dukkha라면, 그것이 dukkha ariya sacca라면, cattāri ariya saccāni를 가르치려고 lokuttara 부처님이 나실 필요가 없습니다.

mokada mēka hētuphala niyamayak tiyenavā. dharmayaṭa bahā balanna vinayaṭa bahā balanna sæsan̆denavā nam ganna menna budurajāṇan vahansē dēśanā kivvē satara mahā pradēśak pelā tiyennē ōkayi. dæn bahā balanavā api vinayaṭa bahā balanavā. dæn balanakoṭa mē pēnnē lassanaṭa sæsan̆da dennē nǣha kiyalā. itin jātiya dukayi, jarāva dukayi, vyādiya dukayi, maraṇaya dukayi. itin ohoma kiyanavā.

여기에는 원인과 결과의 법칙이 있기 때문입니다. dhamma에 대어 보고 vinaya에 대어 보아 맞으면 받아들이라고 Buddha께서 설하신 cattāro mahāpadesā가 경에 나온 것이 바로 이것입니다. 그래서 대어 봅니다. vinaya에 대어 봅니다. 대어 보면 깔끔하게 맞지 않는다는 것이 보입니다. 그런데도 jāti는 dukkha, jarā는 dukkha, byādhi는 dukkha, maraṇa는 dukkha라고 그렇게 말합니다.

dæn itin ohoma kiya kiya kiya kiya inna kenegen ahanavā. dæn ācca yāta kiyamukō. dæn duvaṭa daruvek hambavelā. epō putāgē nōnāṭa daruvek hambavelā. mokada kiyannē? kohomada daruva?

그렇게 말하고 또 말하는 이에게 물어봅니다. 할머니라고 합시다. 딸이 아이를 낳았습니다. 또는 아들의 아내가 아이를 낳았습니다. 이때 무엇이라 하겠습니까? '아이는 어떻습니까?' 하고 물으면,

īri sāppayā balanna bæn āsāvē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

bōla giḍiyayi kollak. maṭa dækkahama āsāveda āya jātiyē dukayi kivvē kenā kiyannē nædda ōka tamangē lēṭa hari tamangē duvaṭa hari daruvek hambavelā inna hon̆da bōla giyāvē kollek lassanaka ekma hambavelā innavā kivvā æyalā santōsa velā kiyannē kohoma anēvan duk goḍak hambavelā kiyanavada itin kiyayida væṭahēda

'통통한 사내아이예요. 보기만 해도 사랑스러워요.' 그러면 'jāti는 dukkha라고 하던 분이 그 말은 안 하십니까?' 자기 손주든 딸의 아이든 통통하고 예쁜 사내아이가 태어났다고 하면 그들은 기뻐하며 어떻게 말합니까? '아이고, dukkha 덩어리를 얻었구나' 하겠습니까? 그렇게 말하겠습니까? 알아들으시겠습니까?

itin ēkē dukak dækalā næ. etakoṭa kohomada eyā dakinnē etakoṭa duka dækkē koheda kokkāraya satyaya dækalā. eyā jātiya sæpayi kiyalā peni penī dakinavana.

그러니 거기서 dukkha를 보지 못했습니다. 그러면 그는 어떻게 봅니까? 어디서 dukkha를 보았고 어디서 dukkha ariya sacca를 보았습니까? 그는 jāti를 눈에 뻔히 즐거운 것으로 봅니다.

aṁsānayek kerilā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

koheda giya kiyalā hoyannaṭa kāttara kiyana tænekka hari kamak næhæ. kavuru hari śaktiyak tiyena kenek gupta śaktiyak tiyena kenek hari kamak nǣha gihillā ahalā hoyalā balanakoṭa anna divya lōkayalu. dæn hari santōsayi. apaya gihin kivvot ehema tirisan lōka kivvot ehema dukayi.

어디로 갔는지 알아보려고 Kataragama 같은 곳이든 상관없이, 힘 있는 사람이든 신통한 힘이 있는 사람이든 상관없이 찾아가 물어보니 '저 deva loka래요' 하면 이제 아주 기뻐합니다. apāya에 갔다, 짐승 세상에 갔다고 하면 슬퍼합니다.

dæn eyā jāti duka dækna itin anē apocci ē vaḷamukō divya lōkē upanna ivarennē nætu ehema kiyanavā. nǣ santōsa venavā. prētayek velā innavalu. pinak karalā hari divya lōkeṭa yavanna bæyi puḷuvan nam ehema hari santōsayi divya lōkē kiyalā.

그때 그가 jāti의 dukkha를 보고 '아이고, deva loka에 태어나다니 끝이 안 나는구나' 하고 말합니까? 아닙니다. 기뻐합니다. peta가 되어 있다고 하면, puñña라도 지어 deva loka로 보낼 수 있다면 deva loka라고 아주 기뻐합니다.

ehenam api dæn metana okkoma jāti dukayi kiyalā dækalā tiyenavada? tirisan jātiya dukayi kiyanna puḷuvan. pirēta ēka velāva pannayi perēta jāti dukayi. apāya giyot apāgata jāti dukayi. ehema kiyanavā. deviyek vunot, brahmayek vunot ehema dukaṭa giyā kiyalā api piḷigannavā. ehenam api ēka piḷigannē næ. dæn etakoṭa monavada mē apiṭa pennalā tiyennē?

그렇다면 우리가 여기서 모든 jāti를 dukkha라고 보았습니까? 짐승의 jāti는 dukkha라고 말할 수 있습니다. peta가 되면 peta의 jāti는 dukkha, apāya에 가면 apāya의 jāti는 dukkha라고 그렇게 말합니다. deva가 되거나 brahma가 되면 dukkha로 갔다고 우리가 받아들입니까? 우리는 그것을 받아들이지 않습니다. 그러면 우리에게 보여 준 것은 무엇입니까?

jātiya dukayi kivvot api kavadā dæn ōkē tattvayen ikma gihillā ōka piḷigannada ehenam mūla dharmayak vaśayen api otennaṭa ennē kohomada

jāti가 dukkha라고 한다면, 우리는 언제 그 상태를 넘어서 그것을 받아들이겠습니까? 그렇다면 뿌리 dhamma로서 우리는 거기에 어떻게 이르겠습니까?

ektarā bhikṣūn vahansē namak araṇyaka væḍa innakoṭa ektarā manussayek ædiganna svāmīni oba vahansēlā mē araṇya valaṭa velā mē kælǣvalu hudakalāva paḷuru diviyak gata karamin innē eyayi monavā dækalada mona suvayak dækalada oya innē? mē lōkē okkoma dukayinē. mē lōkē duka nisā mēken ahak venna tamayi api mē utsāha karannē vīrya karannē mē vidihaṭa hudakalā vivēki jīvitayak gata karannē.

어떤 bhikkhu가 숲에 머물고 계실 때, 어떤 사람이 물었습니다. '스님, 스님들은 이 숲에, 이 밀림에 홀로 거친 삶을 보내고 계시는데 무엇을 보고, 무슨 즐거움을 보고 그렇게 지내십니까?' '이 세상은 모두 dukkha이지 않습니까. 이 세상이 dukkha이기 때문에 여기서 벗어나려고 우리는 애쓰고 힘쓰며 이렇게 홀로 고요한 삶을 보냅니다.'

mē mahanavā puduma mahana peni penī tiyena sæpaṭat dukayi kiyana ekak mokakda? mēka amutu jātiya baṇak velā yanna giyā. mē okkoma dukayi kiyanavā. mē peni penī sæpa tiyenavā. sæpa peni penī tiyeddī mēka dukayi kiyalā kiyana mē mōḍayak avadilā yanna giyā.

'이 스님 참 이상하네. 눈에 뻔히 보이는 즐거움까지 dukkha라니 무슨 말인가.' 이것이 이상한 법문이 되어 퍼져 나갔습니다. '이 사람들은 모두 dukkha라고 한다. 즐거움이 뻔히 보이는데도 이것이 dukkha라고 하는 어리석은 소리' 하며 퍼져 나갔습니다.

dæn budurajāṇan vahansēṭa mē kāraṇaya āraṁci vuṇā. āraṁci bhikṣuvaṭa enna kiyanna kiyalā. mahana ē manussayā praśnayak ahanna oba kohomada isin̆duē? svāmīni mē lōkema dukayi kiyalā mama kivvā. ē marasayā mokada kivvē? peni penī tiyena sæpa peni penī tiyeddī. mē lōkē dukayi kiyana mōḍayak ahatilā yanna giyā.

Buddha께서 이 일을 들으셨습니다. 그 bhikkhu에게 오라고 하셨습니다. 'bhikkhu여, 그 사람이 물었을 때 너는 어떻게 대답했느냐?' '세존이시여, 이 세상은 모두 dukkha라고 말했습니다. 그 사람은 즐거움이 뻔히 보이는데 이 세상이 dukkha라는 어리석은 소리를 들었다며 갔습니다.'

itin budurajāṇan vahansē ahanavā æyi mōḍē ehema kivvē? kavuda ehema baṇak kiyā tiyennē? mama dēśanā karalā tiyenavāda mē lōkē okkoma dukayi kiyalā. kavuda ehema baṇak kivvē? itin mahaṇa mē lōkayē priya svabhāvayak, madhura svabhāvayak nætnam lōka satvayā mē særisaraṇavada ælenavada? priya svabhāvayak æti nisāma,ma madhura svabhāvayak æti nisāma nēda mē lōka satyayā mēkē særi saraṇaya ælennē? satara hon̆dayi kiyannē.

그러자 Buddha께서 물으셨습니다. '어리석은 이여, 왜 그렇게 말했느냐? 누가 그런 법문을 했느냐? 내가 이 세상이 모두 dukkha라고 설한 적이 있느냐? 누가 그런 법문을 했느냐? bhikkhu여, 이 세상에 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 없다면 세상 중생이 여기를 떠돌며 매달리겠느냐? 사랑스러운 성품이 있기 때문에, 달콤한 성품이 있기 때문에 세상 중생이 여기를 떠돌며 매달리는 것이 아니냐?'

nætnam kiyanavada mēkē yamkisi ādīnavayak tibilā mēka hæn̆gavicca ādīnavayak ætilā mēka eḷi væsē veuvē nætnam mē satvayā midenavada

'또는 여기에 어떤 ādīnava가 있지 않다면, 숨겨진 ādīnava가 있어 그것이 드러나지 않는다면, 이 중생이 벗어나겠느냐?'

ehenam mē lōkayē priya svabhāvayak madhura svabhāvayak matuvelā tiyenavā lōka satyayā ōkaṭa ælenavā. ēka nǣ kiyanna bæhæ. ēka tamayi dukaṭa hētuva. dukaṭa hētuva duka nemeyi. dukaṭa hētuva priyayi madhurayi. ē priya madhura dē æsuru karanna gihillā dukaṭa væṭenavā. anna ēkayi hæn̆gavicca ādīnavaya. hæn̆gavicca ādīnavaya matu karaganna ōnē. etakoṭa matu velā tibennā vū ara māyā sahagata sukha svabhāvayen ara ādīnavaya āyayi yaṭapat karanna bæ.

그러니 이 세상에는 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 드러나 있고 세상 중생은 거기에 매달립니다. 그것이 없다고 할 수 없습니다. 그것이 dukkha의 원인입니다. dukkha의 원인은 dukkha가 아닙니다. dukkha의 원인은 사랑스러움과 달콤함입니다. 그 사랑스럽고 달콤한 것을 가까이하려다 dukkha에 빠집니다. 그것이 숨겨진 ādīnava입니다. 숨겨진 ādīnava를 드러내야 합니다. 그러면 겉에 드러나 있던 그 환영 같은 즐거움의 성품으로 그 ādīnava를 다시는 덮을 수 없습니다.

upamāvak vaśayen pennanavā. mat pæn bīmaṭa risiva vecca manussayekuṭa, kæmati manussayekuṭa, ē sirisi karana suvan̆dat, rasayat, ē mat svabhāvayat æti karana mat pænna viduruvat dīlā. hari santōsayen innakoṭa kiyanavā. kæmati nam bonna. hæbæyi ōkaṭa vaha dālā.

비유로 보여 드립니다. 술 마시기를 좋아하는 사람, 즐기는 사람에게, 짜릿한 향과 맛과 취하는 성품까지 지닌 술잔을 건네주어 그가 아주 기뻐하고 있을 때 이렇게 말합니다. '원하면 마셔라. 그런데 거기에 독을 넣었다.'

dæn mokada karannē? ē suvan̆dat dænenavā. ē rahat dænenavā. vivahama verivena ekat hari. mat vena ekat hari. hæbæyi maraṇaya hō maraṇaya samāna dukkhaya prat venna puḷuvan mē vaha gæm̆bunahama ēkē tiyenavā vaha. vahak karalā bonna vidihakutna. dæn bonavat vahadālā tiyena bava dannavā nam koccara priya vunat ara matvayan ṭika bonnē næ. mokada āśvādaya eka guṇayak nam ādīna oya dahas guṇayak. eyā dakinavā kāraṇaya

이제 어떻게 합니까? 그 향도 느껴지고 그 맛도 느껴집니다. 마시면 취하는 것도 맞습니다. 그러나 독이 섞였으니 죽음이나 죽음과 같은 괴로움을 당할 수 있습니다. 거기에는 독이 있습니다. 독만 빼고 마실 방법도 없습니다. 독이 들어 있는 줄 안다면 아무리 좋아도 그 술을 마시지 않습니다. assāda가 하나라면 ādīnava는 천 배이기 때문입니다. 그는 그 사실을 봅니다.

ehenam āśvādaya āśvādaya hæṭiyaṭa dakinna. ādīnavaya ādīnavaya hæṭiyaṭa dakinna. anna edāṭa nissaraṇaya nissaraṇaya hæṭiyaṭa dakinna.

그러니 assāda를 assāda로 보십시오. ādīnava를 ādīnava로 보십시오. 그날에 nissaraṇa를 nissaraṇa로 보게 됩니다.

ahanna budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya āśvādaya nǣha kiyalā amutu baṇa kiyanna giyāmayi mē praśnaya epinnē. dæn mē nisā ada venakoṭat kiyanavā. budu dahama kiyannē duka pennana āgamak kiyalā hiṭam mē vagē aṁvaḍuvak gahanna yanavā. anyāgamikayot mēka kiyanē. budu dahama kiyannē lōkeṭa duka pennana eka. mehema kiyanna yanavā. anna budu baṇa paṭani karalā budu baṇa viruddha karalā katā karanna giya aya karalā tiyena avela mēken lōkayaṭa matu velā tiyena adahasa.

Buddha께서 설하신 dhamma를 들어 보십시오. assāda가 없다고 이상한 법문을 하니까 이 문제가 생기는 것입니다. 그래서 오늘날까지도 '불교는 dukkha를 보여 주는 종교'라고 낙인을 찍으려 합니다. 다른 종교인들도 이렇게 말합니다. '불교는 세상에 dukkha만 보여 주는 것'이라고. Buddha의 법문을 거스르고 그에 맞서 말하려던 이들이 저지른 잘못 때문에 세상에 생겨난 생각이 이것입니다.

mē siyalla dukayi siyalla dukayi kiyalā kiyanna paṭangena tiyenavā bohō koṭama. menna mē nisāma ara pahaṭa kanna velā tiyenavā. mēkaṭa uttara denna bæruva ækilint velā tiyenavā.

'모두 dukkha다, 모두 dukkha다'라고 대부분이 말하기 시작했습니다. 그래서 얻어맞게 되었습니다. 이에 대답하지 못해 움츠러들었습니다.

itin kavuru dēśanā karapu ekakda dēśanā kaḷē kiyalā budurajāṇan vahansē vanavā kavuda mōḍayō siyalla dukayi kiyalā kivē. siyalla duka nam lōka satyaya ælenavada? priya svabhāvayak madhura svabhāvayak lōkē nætnam mē lōka sataya ælenavada?

누가 설한 것이냐고 Buddha께서 물으십니다. '어떤 어리석은 이가 모두 dukkha라고 말했느냐. 모두가 dukkha라면 세상 중생이 매달리겠느냐? 세상에 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 없다면 세상 중생이 매달리겠느냐?'

ehenam budurajāṇan vahansē mē lōka satvaya rævæṭṭuvē nǣ. ætta æti ākārayen pennuvā. yathārthaya matu karaganna satyaya pennuvā. ehenam pēnna tiyena dē pēnna tiyena ākāraya hariyaṭa pennavā.

그러니 Buddha께서는 세상 중생을 속이지 않으셨습니다. 참을 있는 그대로 보여 주셨습니다. 있는 그대로를 드러내도록 sacca를 보여 주셨습니다. 보여야 할 것을 보여야 할 모습 그대로 바르게 보여 주십니다.

dæn mē ṭika api dækkē nætuva api duka koheda tiyennē kiyalā dækkēt nǣha. siyalla dukayi kivvahama apiṭa hoyāganna ena pæṭumakaṭa giyā. api apē nuvaṇa mehe yavalā nǣ dæn. buddhiya mehe yavalā nǣ. kiyannavālā kiyanavā.

이것을 보지 못한 채 우리는 dukkha가 어디 있는지도 보지 못했습니다. '모두 dukkha'라고 하니 찾을 수 없는 엉킴에 빠져 버렸습니다. 우리는 지혜를 거기까지 보내지 않았습니다. 생각을 거기까지 보내지 않았습니다. 남들이 말하니 따라 말합니다.

etakoṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmayaṭa viruddha deyak kiyalā. sabbē saṁkhārā dukkhātī kiyana mē vacanaya aragena æyi kiyā tiyennē neme siyalu saṁkhāra dukayi kiyalā. kiyannē nædda? dæn ahanavā. mokada siyalla duka nǣhæ kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kālā nǣhæ kiyannē kohomada sabbē saṁkhārā dukkhā kiyalā nædda

그러면 Buddha께서 설하신 dhamma에 어긋나는 말이라고 합니다. 'sabbe saṅkhārā dukkhā'라는 말을 가져와서, 모든 saṅkhāra가 dukkha라고 하지 않았느냐고 합니다. 'Buddha께서 모두가 dukkha라고 설하지 않으셨다니 어떻게 그렇게 말하느냐, sabbe saṅkhārā dukkhā라고 하지 않았느냐' 하고 묻습니다.

dæn āpu mokakda uttarē? anna apiṭa vædagat deyak tiyenavā kō nirukti tōralā. kō peḷa dahamē peḷa dahamē vākkayaṭa niruktiyak. saṁkhāra tōralā kō monavada saṁkhāra kiyalā? tōralā næha.

그러면 대답은 무엇입니까? 여기에 우리에게 중요한 것이 있습니다. nirutti를 가려 놓은 곳이 어디 있습니까? 경전 dhamma 구절에 대한 nirutti가 어디 있습니까? saṅkhāra를 가려서 saṅkhāra가 무엇인지 밝혀 놓은 곳이 어디 있습니까? 가려 놓지 않았습니다.

dæn mē ṭika mē pasutalaya denna venavā mē baṇa kiyanna issellā. karmasthāna denna issellā mēvā dīlā inna venavā. mē pasutalaya hadanna venavā. ehenam api konavada karannē koheda duka dakinna nætuva kohomada n ehāṭa yannē. duka ven karaganna nætuva kohomada duken midennē. duken midena maga danna nætuva mokakda vaḍannē? anna tērum ganna ōnē. dæn mē ṭika api issellā hon̆daṭa dakinna ōnē.

이 법문을 하기 전에 이 바탕을 주어야 합니다. kammaṭṭhāna를 주기 전에 이것들을 주어 두어야 합니다. 이 바탕을 다져야 합니다. 그렇지 않으면 우리는 무엇을 합니까? dukkha를 보지 못하고 어떻게 그 너머로 갑니까? dukkha를 가려내지 못하고 어떻게 dukkha에서 벗어납니까? dukkha에서 벗어나는 길을 모르고 무엇을 닦습니까? 이것을 알아야 합니다. 이것을 먼저 잘 보아야 합니다.

saṁkhāra kiyannē monavada? dæn saṁkhāra kiyanakoṭa dæn ada hitā innē mē lōkē hæmatænama tiyennē saṁkhāra. dæn hitanavā mē vidiyaṭa. mē lōkē hæmatænama saṁkhāra nam budurajāṇan vahansē paṁcaskandhayak lōkē kiyalā dēśanā karanna ōnada? saṁkhāraskandhaya kiyanavā ivarayi. ēkaskandhaya puḷuvan lōka pennanna.

saṅkhāra란 무엇입니까? saṅkhāra라고 하면 오늘날은 이 세상 모든 곳에 있는 것이 saṅkhāra라고 생각합니다. 이렇게 생각합니다. 그런데 이 세상 모든 곳이 saṅkhāra라면 Buddha께서 pañcakkhandha를 세상이라고 설하실 필요가 있었겠습니까? saṅkhārakkhandha라고 하면 끝납니다. 그 한 khandha로 세상을 보여 줄 수 있습니다.

anna dharmayaṭa dālā balana hæṭi. dæn bahā hiṭanna ōnē hariyaṭa ehenam. ehenam paṁcaskandhayak ven karanna ōnē næhæ lōkaya kiyalā. mē lōkema tiyennē saṁkhāra kivvā mē lōkē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana koṭas pahakin mē lōkē pelā tiyenavā. saṁkhāra kiyannē eka koṭasak pamaṇayi. sabbē saṁkhāra kiyannē ē saṁkhāra kiyana koṭasaṭa ayiti siyalla. muḷu lōkema kiyana eka nemeyi metana sabbē saṁkhāra kiyannē.

이것이 dhamma에 대어 보는 법입니다. 제대로 대어 보아야 합니다. 그렇다면 세상이라고 pañcakkhandha를 나눌 필요가 없습니다. 이 세상에 있는 것이 다 saṅkhāra라고 했지만, 이 세상은 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 다섯 부분으로 경에 나와 있습니다. saṅkhāra는 그 한 부분일 뿐입니다. sabbe saṅkhārā란 saṅkhāra라는 부분에 속한 모든 것입니다. 여기서 sabbe saṅkhārā는 온 세상을 말하는 것이 아닙니다.

ehenam saṁkhāra kiyana ekē vacanē niruktiya dakinna ōnē. mē saṁkīrṇa vacanayen pennannē muḷu lōkē haṭaganna dēval. yamak yamak ekatu velā yamak goḍanægenavada? menna mē ekatuvangen haṭaganna dēval valaṭa saṁvā. āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu kiyana dhātu hatara ekatu velā haṭagatta dravya vastu dhātu hataren ekatu vecca saṁ.

그러니 saṅkhāra라는 말의 nirutti를 보아야 합니다. 이 'saṃ'이라는 말이 보여 주는 것은 온 세상에서 생겨나는 것들입니다. 무엇과 무엇이 모여 무엇이 세워집니까? 이 모임으로 생겨나는 것들을 saṃ이라 합니다. āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu라는 네 dhātu가 모여 생긴 물질, 네 dhātu로 모인 것이 saṃ입니다.

anna dhātu hatara ekaṭa yōga vunāma saṁyōga vuṇā. ēkaṭa bæn̆dunāma sambandha vuṇā. ekaṭa piḍunahama sampiṇḍa vuṇā. anna lōkē haṭaganna hæṭi. vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana citta caitasikayan ekaṭa bæn̆dunahama ē ē jātiyē hit haṭagannavā. anna saṁ haṭagattā. etakoṭa nāma dharma haṭagannet saṁ kiyannē ekatuven.

네 dhātu가 함께 묶이면 saṃyoga가 되었습니다. 거기에 얽히면 sambandha가 되었습니다. 함께 뭉치면 sampiṇḍa가 되었습니다. 이것이 세상이 생겨나는 모습입니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 citta와 cetasika가 함께 묶이면 갖가지 마음이 생깁니다. 그것이 saṃ이 생긴 것입니다. 그러니 nāma dhamma가 생기는 것도 saṃ, 곧 모임으로 생깁니다.

vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa ekina ekaṭa saṁyōga velā, sambandha velā, sampiṇḍa velā sakas vunahama haṭagannavā anna saṁ goḍaval. menna mēvā karannē yamakda mēvā nikan haṭagannē nǣ. yamkisi kriyādhāmayakaṭa gōcara vecca nisayi mēvā ē ē ākārayen goḍanægennē.

vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 하나하나 saṃyoga하고 sambandha하고 sampiṇḍa하여 짜이면 saṃ의 무더기들이 생겨납니다. 이것들은 그냥 생겨나지 않습니다. 어떤 작용에 놓였기 때문에 이것들이 저마다의 모습으로 세워지는 것입니다.

ehenam menna mē kriyādhāmaya yamkisi balavēgayakin siddha venavada? mēka utsāhayak nisā vīriyayak nisā goḍanaganavā misak. utsāhayak, vīriyayak nisā matu karapu śakti viśēṣayak kriyātmaka vīmen goḍanægenavā nisā. kriyātmaka venavā nisā. nætnam mē nāma dharmayak hō rūpa dharmayak nikan goḍa nækennē nǣha kotanakavat ehenam mē saṁnā vū kriyāvaliya yamakin karanavada menna mē karana væḍa piḷik tiyanna ennē kriyādhāmayaṭa kiyanavā saṁkhāra

그렇다면 이 작용은 어떤 힘으로 일어납니까? 이것은 애씀 때문에, vīriya 때문에 세워지는 것입니다. 애씀과 vīriya로 끌어낸 특별한 힘이 움직여서 세워지고, 움직이기 때문입니다. 그렇지 않으면 nāma dhamma든 rūpa dhamma든 어디서도 그냥 세워지지 않습니다. 그러면 이 saṃ이라는 과정을 무엇으로 합니까? 이렇게 해 나가는 일, 이 작용을 saṅkhāra라고 합니다.

yamak apiṭa karaganna āsayi. ōnakamak tiyenavā. geyak hadāganna ōnē lassana geyak. āvā nigamanī. dæn lassana giya kiyannē gaḍol, væli, uḷu, lī okkoma ekatu velā eyā karapu eka. karaperaṭa katē kr̥taya karapu eka saṁkhata saṁkhatayak hædunē mokenda? ara attivāran dālā okkoma bittiyi bæn̆dalā okkoma karalā, vahalē gahalā okkoma karalā mahā vīrya utsāhayen vīryayen mahā væḍapilā kirīmē pratiphalaya tamayi. saṁkhāravala pratiphalaya tamayi saṁkhatayak goḍanægī. gē næmati saṁkhataya goḍanæguṇā.

우리가 무언가 하고 싶습니다. 바람이 있습니다. 집을, 아름다운 집을 짓고 싶습니다. 그렇게 마음을 정했습니다. 아름다운 집이란 벽돌, 모래, 기와, 나무가 모두 모여 그가 지은 것입니다. 지어진 것, 지어 낸 것이 saṅkhata입니다. 그 saṅkhata는 무엇으로 생겼습니까? 기초를 놓고 벽을 쌓고 지붕을 얹고 모든 것을 해서, 큰 애씀과 vīriya로 해 낸 큰일의 결과입니다. saṅkhāra의 결과로 saṅkhata가 세워졌습니다. 집이라는 saṅkhata가 세워졌습니다.

ehenam gr̥haya kiyannē saṁkhārayak nemeyi saṁkhatayak. gr̥haya goḍanæguṇē saṁkhāra nisā. ehenam anungē śramaya nisā. viśāla śramayak væya karalā ōnē ekin eka koḍanaganna.

그러니 집은 saṅkhāra가 아니라 saṅkhata입니다. 집은 saṅkhāra 때문에, 곧 사람들의 수고 때문에 세워졌습니다. 큰 수고를 들여 하나하나 세워야 합니다.

menna mē saṁyana ekatuvan kriyātmaka karanna api dhāriya mukuru dāgenat mahansi venavā. vehesa venavā. menna mē vehesa vena kriyādhāmaya kāra saṁmati ekatuvak kriyātmaka karanna yam utsāhayak vihasak gannavada? menna mēka duka nædda. dæn ōka sænasumakda? dhāriya mukuru peranna væḍa karana eka sæpada?

이 saṃ, 곧 모임을 움직이려고 우리는 땀을 흘리며 애씁니다. 고단해집니다. 이 고단해지는 작용, 이 모임을 움직이려고 들이는 애씀과 고단함, 이것이 dukkha가 아닙니까? 그것이 평안입니까? 땀을 흘리며 일하는 것이 즐겁습니까?

yamak goḍanaganna utsāha karanavā vīriya karanavā. utsāha karana eka vīriya karana eka sæpada? hæbæyi menna mēka væhilā tiyenavā eka dēkin. mokaṭada mē taram utsāha karannē? mokaṭada meccaraṭa vīrya karannē? kumak nipadavannada?

무엇을 세우려고 애쓰고 vīriya를 냅니다. 애쓰는 것, vīriya를 내는 것이 즐겁습니까? 그러나 이것은 한 가지에 가려져 있습니다. 왜 이토록 애씁니까? 왜 이렇게까지 힘씁니까? 무엇을 만들어 내려고?

matu anāgatayēdī menna medu phalayak suvadāyaka phalayak balāporottu venavā. anna priya svabhāvayak tiyenavā madhura svabhāvayak tiyenavā lōkē. onna ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisāma ē dē karā hita tiyāgena ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yamakin vidyāmāna karanavada? menna mē ṭika balāporottuva mokada karannē lōka satvayā anna dukaṭa hētu etanayi tiyennē. ē nisā vehe pora badanavā. kāra karanavā.

앞날에 이런 결실, 즐거운 결실을 바랍니다. 세상에는 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 있습니다. 바로 그 사랑스럽고 달콤한 성품 때문에 그것에 마음을 두고, 그 사랑스럽고 달콤한 성품을 무언가로 드러내려 합니다. 이 바람이 세상 중생에게 무엇을 합니까? dukkha의 원인이 바로 거기에 있습니다. 그래서 고단하게 씨름하고 일을 합니다.

menna saṁkhāra in goḍanagana hadannē puṇya deyaknam. ē puya goḍanaganna karana væḍa piḷivalaṭa kiyena puṇya saṁkhāra. gonnagāgannē āśvāda labanna pāpa deyak nam. [ugura kǣrīma] ē gonnaganna karana utsāhēra vīriyaṭa kiyanavā pāpa saṁkhāra na puñña saṁkhāra etakoṭa goḍana nagāganna balāporottu vennē eban̆du priya āśvādayak apriya deyak næda madhyahata deyak nam. nætnam idina nidā jīvat venna avaśya deyak nam. ōkaṭa kiyanavā āniṁjābhi saṁkhāra

이것이 saṅkhāra입니다. 그것으로 세우는 것이 puñña라면, 그 puñña를 세우려고 하는 일을 puññābhisaṅkhāra라 합니다. 즐거움을 얻으려고 세우는 것이 pāpa라면, 그것을 세우려는 애씀과 vīriya를 pāpa saṅkhāra, 곧 apuññābhisaṅkhāra라 합니다. 세우려고 바라는 것이 그런 사랑스러운 즐거움도 아니고 싫은 것도 아닌 가운데의 것이라면, 곧 앉고 자며 살아가는 데 필요한 것이라면 이를 āneñjābhisaṅkhāra라 합니다.

kōkaṭa hari utsāhayak vīriyak hædenavā nam saṁkhāra kiyannē onna oya karana utsāhayaṭa vīriyaṭa saṁkhāra dravya vastu neveyi. yam dravya vastuvak nāma dharmayak hō rūpa dharmayak goḍanaganna yam utsāhayak vīryaka utsāhayaka vīriyayaka yedenavada menna mē karana utsāhaya vīrya ādhyātmikava gæna saṁkhāra dunna śakti viśēṣaya lōket kriyātmaka venavā.

무엇을 위해서든 애씀과 vīriya가 생긴다면, saṅkhāra란 바로 그 애씀, 그 vīriya입니다. saṅkhāra는 물질이 아닙니다. 어떤 물질이나 nāma dhamma나 rūpa dhamma를 세우려고 어떤 애씀과 vīriya에 힘쓴다면, 그 애씀과 vīriya가 안에서의 saṅkhāra입니다. 그것이 내어 준 특별한 힘이 바깥 세상에서도 움직입니다.

api ādhyātmika goḍanagalā śakti viśēṣayak bāhiriyaṭa bæhæra karapuvahama balavat śakti viśēṣayak goḍanagapu nisā ēka ivara venakan ataramaga kriyādhāmayak hæṭiyaṭa kriyātmaka venavā ē śaktiya ivara venakan. hæbæyi bāhira lōkayē kriyātmaka vena aṁśu mātra śaktiyak kriyātmaka venavā nam manasin goḍanagalā dunna ēvā nisā tamayi ē kriyāvaliya bāhira lōkē dakinna hamba vennē. ehenam bāhira saṁkhārayak ipade vuṇā nam abhyantarayen nikadapu utsāhaya vīriya pratiphalayak tamayi bāhira kriyātmaka vennē.

우리가 안에서 세운 특별한 힘을 바깥으로 내보내면, 강한 힘을 세웠기 때문에 그 힘이 다할 때까지 중간 과정으로 움직입니다. 바깥 세상에서 티끌만 한 힘이라도 움직인다면, 마음으로 세워 내보낸 것 때문에 그 과정을 바깥 세상에서 볼 수 있는 것입니다. 그러니 바깥에 saṅkhāra가 생겼다면, 안에서 끌어낸 애씀과 vīriya의 결과가 바깥에서 움직이는 것입니다.

apiṭa pēnnē nǣha mē gupta pætta. namut bāhira lōkayē kriyātmaka kenehi apiṭa pēnavā. væhi vahanavā. kan̆du kaḍāgena yanavā. suli sulan enavā. viśāla balavēga kriyātmaka venavā. mēvā okkoma pēnavā. ov æyat yam kriyāvaliyak siddha velā tava tavat dēval naipada ōnē. anna ēvaṭa kriyā śaktiya koyinda? kavadā hari manasakin goḍanagalā vihidōpuva. vihidavayā deveni phalaya.

우리에게는 이 숨은 쪽이 보이지 않습니다. 그러나 바깥 세상에서 움직이는 것은 보입니다. 비가 내립니다. 산이 무너집니다. 회오리바람이 옵니다. 큰 힘들이 움직입니다. 이것들은 다 보입니다. 그렇습니다, 거기서도 어떤 과정이 일어나 또 다른 것들이 생겨나야 합니다. 그 작용의 힘은 어디서 옵니까? 언젠가 마음으로 세워 내보낸 것입니다. 내보낸 것의 두 번째 결실입니다.

anna bihidōna velāvēdī ādhyātmika vaśayen api saṁkhāra napadanavā. menna mēka saṁkhārayak. ehenam utsāhayak, vīriyak. ē napadōpa saṁkhāraya bāhiraṭa duna kālē tiyenakan bāhira kriyātmaka venavā. ehenam ēkat api duka sē goḍanagapu dē pratiphalayak misak sæpa sē goḍanapu ekak nemeyi.

내보낼 때 안에서 우리는 saṅkhāra를 만들어 냅니다. 이것이 saṅkhāra, 곧 애씀과 vīriya입니다. 그 만들어 낸 saṅkhāra는 바깥으로 내보낸 기간이 남아 있는 동안 바깥에서 움직입니다. 그러니 그것도 우리가 dukkha로 세운 것의 결과일 뿐, 즐거움으로 세운 것이 아닙니다.

hæbæyi mē saṁkhāraṭa api priyayi. mokak nisāda? matu ara balāporottu vena priya svabhāvayak, madhura svabhāvayak yamakin janita karanavā nam yam rūpayakin. anna ēkaṭa priyayi. yam vēdanāvakin matu karanavā nam ēkaṭa priyayi. sæpa vēdanāvak ætnam ēkaṭa priyayi. menna mē nisāyi priya svabhāvayaṭa hita tiyāgena koccara mahansi vunak kamak nǣhæ koccara utsāha kaḷā kamak nǣhæ mēkē pratiphalayak læbenavā mehema āśvāda janata. anna ē āśvāda māyāva tuḷin ara duka vahanavā.

그런데도 우리는 이 saṅkhāra를 좋아합니다. 무엇 때문입니까? 앞날에 바라는 사랑스럽고 달콤한 성품을 어떤 rūpa로 생겨나게 한다면 그것을 좋아합니다. 어떤 vedanā로 드러낸다면 그것을 좋아합니다. 즐거운 vedanā가 있다면 그것을 좋아합니다. 이 때문에 사랑스러운 성품에 마음을 두고, 아무리 힘들어도 괜찮다, 아무리 애써도 괜찮다, 이렇게 즐거움을 낳는 결실을 얻는다 합니다. 그 즐거움의 환영으로 그 dukkha를 덮습니다.

menna mē nisā lōka satyayāṭa mē saṁkhāra dukayi kiyalā pēnnē.

이 때문에 세상 중생에게는 이 saṅkhāra가 dukkha로 보이지 않습니다.

minihe kum̆burak væḍa karanavā. sarusārava hædenavā. hædenavā dakinna dakinna pōra gahanavā, behet gahanavā. val pælelanavā. n̆dan ban̆dinavā. vatura navattana navattanavā. bayiḍanna ōna bassōnavā. okkoma karalā hadalā minihā karanavā mahansiyamayi vennē dāḍiyamaru perāgena hæbæyima dihā bala balā satuṭu venavā. hon̆daṭa hædenavā. hæbæyi goma hon̆daṭa hædi hanam koḷā vitarak āvā nam ehema nætuna paḷava nætnam ehema ē.

사람이 논을 일굽니다. 벼가 무성하게 자랍니다. 자라는 것을 보며 거름을 주고 약을 치고 잡초를 뽑고 둑을 쌓고 물을 가두고, 빼야 할 물은 뺍니다. 모든 것을 해서 가꾸는 동안 사람은 땀을 흘리며 고생만 합니다. 그러나 벼를 바라보며 잘 자란다고 기뻐합니다. 그런데 벼가 너무 잘 자라 잎만 무성하고 이삭이 나지 않는다면,

vecca mahan

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehenam eyā satuṭu vennē phalāva gæna hitalā. goyema hon̆daṭa hædennē nemeyi satuṭu vennē. kiyana oya hon̆daṭa væḍipura hædunot ehema phaladāva næti venavā kiyalā hon̆daṭa hædena satuṭu vennē næhæ. phaladāva ennē koyi kramen kiyat ē kramayaṭa hædenavā tamayi ē hædīma dækalā satuṭu vennē. ehenam sarasārava hædilā tiyenavā dækalā satuṭu vennē paḷadāva gæna hitāgena.

그러니 그는 수확을 생각하며 기뻐하는 것입니다. 벼가 잘 자라는 것 자체에 기뻐하는 것이 아닙니다. 너무 무성해져 수확이 없어진다면 잘 자라도 기뻐하지 않습니다. 수확이 나오는 방식대로 자라야 그 자람을 보고 기뻐합니다. 그러니 무성하게 자란 것을 보고 기뻐하는 것은 수확을 생각해서입니다.

menna mē vagē lōka satvayā mē āśvādayak balāporottu veyi. yamakin dena āśvādayehi hita bæn̆dagena eban̆du āśvādayak labana balāporottuven ē dē ipadavanna utsāha gannavā, vīrya gannavā keḷavarak nætuva kiyalā. menna mē saṁkhārayangē haṭagænīma dukayi kiyalā pēnnē ara āśvādaya vahana nisā. ēni nisā ohu saṁkhāra sæpayi kiyalā hitāgannavā.

이처럼 세상 중생은 어떤 즐거움을 바랍니다. 무언가가 주는 즐거움에 마음을 묶고, 그런 즐거움을 얻으려는 바람으로 그것을 만들어 내려고 끝없이 애쓰고 vīriya를 냅니다. 이 saṅkhāra들의 생겨남이 dukkha로 보이지 않는 것은 그 즐거움이 덮기 때문입니다. 그래서 그는 saṅkhāra가 즐겁다고 여깁니다.

okkoma hadalā karalā evunāṭa passē kāla giyā hēnnē. væવે væhuṇaṭa passē mokada karannē? balanakoṭa ædilā udē balanakoṭa okkoma ehena okkoma kumaṭa ali kāla ginna. appocciyē vecca mahansiyak. koccara mahansi vuṇada? koccara vehesa vunatda tamayi vehesa dakinnē. anna saṁkhāra dukkhaya dakinavā. pratiphalaya ganna bæri vuṇānam. pratiphalaya hamba vuṇā nam ara āśvādaya vahanavā saṁkhāra sæpayi kiyana dr̥ṣṭiyak æti karanavā. koccara mahansik kama næha pratiphalaya hon̆daṭa tiyenavā. mahansi hari sārthakayi. ē mahansiya dukamayi. duk sahagata mahansiya anna ara pratiphalayakē tiyena āśvādayen vahanavā.

모든 것을 다 해 놓았는데 비가 온 뒤 아침에 가 보니 코끼리가 모두 먹어 치웠습니다. '아이고, 얼마나 애썼는데!' 얼마나 애썼는가, 얼마나 고단했는가 하고 그때에야 고단함을 봅니다. 결실을 얻지 못하면 saṅkhāra의 dukkha를 봅니다. 결실을 얻었다면 그 즐거움이 덮어 saṅkhāra가 즐겁다는 diṭṭhi를 만듭니다. '아무리 힘들어도 괜찮다, 결실이 좋다. 애쓴 보람이 있다.' 그러나 그 애씀은 dukkha일 뿐입니다. 괴로운 애씀을 결실에 있는 즐거움이 덮습니다.

menna lōka satvayā nodækapu dukak. oya duka sāmānya lōkayā dakinnē næ. yamak āśvāda janakada? menna mē āśvādaya hita bæn̆da gænīma nisā ē āśvādaya vaṭinavā kiyana tīraṇaya nisā lōka satvayāṭa vidyāmāna vunat vidyāmāna vunē dukak kiyalā pēnnē. anna bāhira lōkayā nodakina dukak. oya duka bāhira lōkayā dakinnē næ. dæn

이것이 세상 중생이 보지 못한 dukkha입니다. 이 dukkha를 보통 세상 사람은 보지 못합니다. 무엇이 즐거움을 낳습니까? 이 즐거움에 마음을 묶고 그 즐거움이 값지다고 정했기 때문에, 세상 중생에게는 그것이 드러나 있어도 dukkha로 보이지 않습니다. 이것이 바깥 세상이 보지 못하는 dukkha입니다. 바깥 세상은 이 dukkha를 보지 못합니다.

oya duka bāhira lōkayā dakinnē næ. dæn āryō dakinnē kohomada? āryayō kavadā hari dakinavā. mē priya svabhāvayaæyi, madhura svabhāvayayi kiyana mēvā harayak næha. harayak nǣha kiyalā dakina dahama kramaya budurajāṇan vahansē dunnē. ættakmayi dunnē boruvak nemeyi boruven hæbæṭṭuvē. harayak næti nisāma harayak nǣ kiyalā balanna kramayak tibilā menna mē vidyā siddhāntayaṭa anuva balanna.

그러면 ariya는 어떻게 봅니까? ariya는 언젠가 봅니다. 이 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이라는 것들에 알맹이가 없다는 것을. 알맹이가 없음을 보는 dhamma의 방법을 Buddha께서 주셨습니다. 참을 주셨지 거짓을 주신 것이 아닙니다. 거짓으로 속이지 않으셨습니다. 알맹이가 없기 때문에 알맹이 없음을 볼 방법이 있으니, 이 과학 같은 이치에 따라 보십시오.

āgam bhēdayak mēkē næha. kula majāti vēdayakut næha. gihi pævidi vēdayakut næha. kāṭa hari nuvaṇa tiyenavā nam kalpanā karalā balanna kōka ættada kiyalā. ēka kalpanā karana mohotak vunā nam ohu gaman karannē ārya mārgayē lōka samatha lēbalaya kōka vuṇā.

여기에는 종교의 갈림이 없습니다. 신분이나 태생의 갈림도 없습니다. 재가와 출가의 갈림도 없습니다. 누구든 지혜가 있다면 어느 것이 참인지 생각해 보십시오. 그것을 생각하는 순간이 있었다면, 세상 관습의 꼬리표가 무엇이든 그는 ariya magga를 걷고 있는 것입니다.

menna āryaka vena hæṭi dænaganna ōnē. āryaka lōka samatayen lēbal valin nemeyi. palliyē inna pādar læhætilā haṭan kalpanā karanna nam oya kramaya ættada kiyalā pādar anugamanaya karannē ē velāvēdī sammatayen kristiyāni namut mārgaya ārya mārgaya ārya mārgaya gaman karanavā. ēka lōkē ara pēnnē. bauddhaya kiyalā kenek innavā. sivuru dāgatta svāmīn vahansē namak innavā. tripiṭakarī velā inna puḷuvan. eyā āśvādena eya ōvaguṇē ma hon̆da lassana gek hadāganna ōna. inna tæn hon̆daṭa tiyenna ōnē. mēvā okkoma hadalā māl allā tiyenna ōnē. mehemayi lassana tiyenna epæ. eyā etana nam innē. eyā lēvalayen bauddhayi ārya mārgayen piṭayi.

ariya가 되는 법을 알아야 합니다. ariya는 세상 관습의 꼬리표로 되는 것이 아닙니다. 교회에 있는 신부라도 이 방법이 참인지 생각해 본다면, 그때 그 신부가 따르는 것은 관습으로는 그리스도교이지만 길은 ariya magga입니다. ariya magga를 걷고 있습니다. 반대로 Bauddha라는 사람이 있습니다. 가사를 걸친 스님이 있습니다. tipiṭaka를 지녔을 수도 있습니다. 그가 즐거움에 끌려 좋고 아름다운 집을 지어야 한다, 머무는 곳이 좋아야 한다, 모두 다듬고 화려하게 꾸며야 한다, 아름다워야 하지 않겠느냐 하는 데 머물러 있다면, 그는 꼬리표로는 Bauddha이지만 ariya magga 밖에 있습니다.

menna mēka tērum ganna ōnē. ada mē bauddha abauddhama innet [ugura kǣrīma] ektara bhēda binna tālayakaṭa bhēda karaganna tālaṭa. mē nisā pakṣa bhēdayak hædenavā. āgam bhēdayak hædenavā. eka eka vidihē nilata bhēdayak haṭagannavā. sīlavanta guṇavanta vēdayak haṭagannavā. mē lōka sammatayan asuru karalā hadāganna vēda ē tuḷin apiṭa yanna bæhæ āryatvaya karā.

이것을 알아야 합니다. 오늘날 Bauddha와 비불교인이 나뉘어 있는 것도 어떤 갈라진 틀, 갈라 놓은 틀에 따른 것입니다. 그래서 무리의 갈림이 생깁니다. 종교의 갈림이 생깁니다. 갖가지 자리의 갈림이 생깁니다. sīla 있는 이와 덕 있는 이라는 갈림이 생깁니다. 이 세상 관습에 기대어 만든 갈림들로는 ariya에 이를 수 없습니다.

oya sammatē pættakin tiyalā sammataya ikmavāgiya paramārthayak dakinna ōna. menna paramārthaya tuḷin tamayi niyama bauddhatvayaṭa pat vennē. tamangē buddhiya pubaduvāgannē satya kramaya darāgena hariyaṭa hitanavā nam mona āgamaka kiyalā lēbalē kohoma tibuṇat enna puḷuvankamak tiyenavā otenna.

그 관습을 옆에 두고 관습을 넘어선 paramattha를 보아야 합니다. 이 paramattha를 통해 참된 Bauddha가 됩니다. 자기 지혜를 깨워 참된 방법을 지니고 바르게 생각한다면, 어떤 종교의 꼬리표를 달고 있든 거기에 이를 수 있습니다.

dæn mēvā apiṭa ōna hæṭiyaṭa kiyanavā nemeyi mē sākṣiya ætuva oppu karana ekē. budurajāṇan vahansē væḍa inna kālēdī bamuṇu āgama darana ektarā bamuṇu pirisagē nāyakayek budurajāṇan vahansē hamuvenna kiyalā. galā budurajāṇan vahansēgen baṇa ahalā oya kiyana yathābōdha gnānaya labāgattā.

이것은 우리 마음대로 하는 말이 아니라 증거를 갖추어 증명하는 것입니다. Buddha께서 계시던 때에 brāhmaṇa 종교를 따르는 어떤 brāhmaṇa 무리의 우두머리가 Buddha를 뵈러 왔습니다. 그는 Buddha께 법문을 듣고 있는 그대로를 아는 ñāṇa를 얻었습니다.

labāgattaṭa passē eyāṭa dæn tērenavā. satyaya mēkayi. harayak næti lōka svabhāvaya hariyaṭama ætta kavuru kivvat mēka venas karanna bæ. mēka tamayi yathārthaya. mēken midunot nivana. oya ṭika tērum gattē. mē nivan magat dunna budupiyāṇan vahansēṭa viśāla gauravayak haṭagattā.

그것을 얻고 나서 그는 알게 되었습니다. 진실은 이것이다. 알맹이 없는 세상의 성품, 이것이 바로 참이다. 누가 말해도 이것은 바꿀 수 없다. 이것이 있는 그대로다. 여기서 벗어나면 nibbāna다. 그는 그것을 알아들었습니다. 이 nibbāna의 길을 주신 Buddha께 큰 공경심이 생겼습니다.

maṭa śāstr̥ dharmaya dunna unvahansē mama dæn kohoma atharinnada mama anātha baven nidahas karagattē unvahansēgē dharmaya aharanē mama nidahas vunē. ē dharmaya maṭa kiyā dunnā budupiyāṇan vahansēṭa maṭa garu karanna epæda. hæbæyi maṭa dæn gihin jīvat venna tiyennē magē anit pirisa atara. dæn pirisa kavadāvak kæmati næha. budurajāṇan vahansēṭa garu karanavada? garu kaḷot ehema bayinavā. budurajāṇan vahansēṭa adas kiyanavā. garu karana pirisaṭa dos kiyanavā. hæbæyi dæn mē ēkē nāyakayā ara inna bæhæ. garu nokara.

'나에게 스승의 dhamma를 주신 그분을 내가 이제 어떻게 저버리겠는가. 내가 기댈 데 없음에서 벗어난 것은 그분의 dhamma를 듣고서다. 그 dhamma를 가르쳐 주신 Buddha를 공경해야 하지 않겠는가. 그러나 나는 이제 내 다른 무리 속으로 돌아가 살아야 한다. 무리는 Buddha를 공경하는 것을 결코 좋아하지 않는다. 공경하면 욕한다. Buddha를 헐뜯고, 공경하는 이들도 헐뜯는다.' 그러나 그 무리의 우두머리인 그는 공경하지 않고는 견딜 수 없었습니다.

dæn eyā kalpanā dæn maṭa hari væḍiyi. dæn venadā vāgē magē pirisat ekkalā karātta bæn̆dagena mama mē vidihaṭa yanakoṭa magē væḍakaṭa bærilā hari budurajāṇan vahansē atara magadiṭa mama dækkot ehema piṇḍapāta vaḍina velāvaka hari sārikā vaḍina velāva unvahansē dækkot mama kohomada unvahansēṭa garuṇu karannē. ēka maṭa dæn sudusu nǣha. maṭa ēka karanna bæha. ē nisā maṭa garu karanna siddha venavā. hæbæyi mama garu kaḷot magē pirisa maṭat bayinavā. budurajāṇan vahansēlāt bayinavā. dæn mama mēkaṭa upakramayakdanna ōnē kiyalā.

그는 생각했습니다. '이제 참 곤란하다. 예전처럼 내 무리와 함께 수레를 매고 이렇게 가다가 혹시라도 길에서 Buddha를, 탁발(piṇḍapāta) 나오실 때든 거니실 때든 뵙게 된다면 내가 어떻게 그분께 공경을 표하겠는가. 공경하지 않는 것은 이제 내게 맞지 않다. 그렇게는 할 수 없다. 그러니 공경해야 한다. 그런데 공경하면 내 무리가 나를 욕하고 Buddha도 욕할 것이다. 그러니 이에 맞는 방법을 찾아야겠다.'

eyā mokada karanna kiyanavā svāmīni menna mēkayi dæn siddhiya. mē vidihaṭa oba vahansē vaḍinavā dækkot dæn maṭa kavadāvat oba vahansēṭa kara garuṇukara yanna bæhæ. magē hita tuḷa viśāla prasādayak oba vahansē kirerahi tiyennē. mama oba vahansēṭa væn̆dumak gæna kiyanavā. mama mehema væn̆dumakin oba vahansēṭa van̆dinavā. maṭa ēka piḷigannē. mokakda mē væn̆duma? magē kaṭṭiyaṭa ahuvennē næti vena væn̆dumak.

그는 이렇게 말씀드렸습니다. '세존이시여, 사정이 이렇습니다. 이렇게 지나가시는 세존을 뵈면 저는 결코 공경하지 않고 지나칠 수 없습니다. 제 마음속에는 세존께 대한 큰 믿음(pasāda)이 있습니다. 세존께 드릴 절에 대해 말씀드리겠습니다. 저는 이런 절로 세존께 절하겠습니다. 그것을 받아 주십시오.' 무슨 절이었습니까? 자기 무리에게 들키지 않는 다른 방식의 절이었습니다.

mama oba vahansē dækka gama talak pāva mama han̆da gahalā bæn̆dagannavā. ē magē isē tiyena talakpāva gælevvā kiyalā oba vahansē piḷigannā. mama gælavannē næ. ēka hon̆daṭa hira karalā bæn̆dagannavā. īṭa tama hari gihillā ṭikak hon̆daṭa hæḍa gæhenavā. ē mama magē karattēen bæssā kiyalā hitāgannā. oba vahansēṭa garutyek. mama mē harakaṭa kōṭuva digā karanavā. oba vahansēṭa digā velā namaskāra kaḷā kiyalā hitāgannā.

'세존을 뵈면 저는 머리에 쓴 두건을 손으로 매만져 단단히 묶겠습니다. 그것을 제가 머리의 두건을 벗은 것으로 받아 주십시오. 저는 벗지 않고 단단히 조여 묶겠습니다. 또 조금 몸을 바로 가다듬겠습니다. 그것을 제가 수레에서 내린 것으로 여겨 주십시오. 세존께 드리는 공경입니다. 제가 소에게 막대를 뻗겠습니다. 그것을 세존께 엎드려 절한 것으로 여겨 주십시오.'

īṭa passē āyusarayak mama harigē gæha in̆dagannam. ēva mama āyet dīlā ara karat in̆dagattā kiyalā hitāgannā. mama āyuha særayak ara talak pāvaṭa ata tiyalā hæḍa gahagannavā. ē vagē mama nævata magē talak pāva bæn̆dagattā kiyalā hitāganna. mama jakralā harakaṭa anna dīlā gamana yanavā. ehema mama oba vahansēṭa garu karalā gamana giyā kiyalā hitanna. mehema namaskārayak karā kiyalā hitāganna. mē namaskāraya magē pirisaṭa pēnnē næhæ. magē pirisa taraha it nǣ mama ekkalā. mama mehema namaskārayakin oba vahansē namaskāra karanavā budurajāṇan vahansē anumata kaḷā. dæn vædagat deyak.

'그 뒤 다시 한 번 제가 바로 앉겠습니다. 그것을 제가 다시 수레에 오른 것으로 여겨 주십시오. 다시 한 번 두건에 손을 대어 매만지겠습니다. 그것을 제가 다시 두건을 쓴 것으로 여겨 주십시오. 제가 고삐를 당겨 소를 몰아 길을 가겠습니다. 그것을 제가 세존께 공경하고 길을 간 것으로 여겨 주십시오. 이렇게 절했다고 여겨 주십시오. 이 절은 제 무리에게 보이지 않습니다. 제 무리가 저에게 화를 내지도 않습니다.' 이런 절로 세존께 절하겠다는 것을 Buddha께서 허락하셨습니다. 이것이 중요한 점입니다.

dæn lōka sammatayen ē bunā innē koheda ara kiyana bamuṇu āgamē. namut eyā in̆dalā tiyennē koheda? budu dahama. anik ayauddhayō. abauddhaya atara meyā bauddhaya dæn lōkē hadannavada? menna mehema krama tiyenavā. ē nisā apiṭa bauddha abauddha [goravanavā] mē lōkē āgamtin tōraganna bæ.

세상 관습으로 그 brāhmaṇa는 어디에 있습니까? 그 brāhmaṇa 종교에 있습니다. 그러나 그가 실제로 머문 곳은 어디입니까? Buddha dhamma입니다. 다른 이들은 비불교인입니다. 비불교인들 사이에서 그는 Bauddha입니다. 세상이 이것을 알아봅니까? 이런 방식이 있습니다. 그래서 우리는 Bauddha와 비불교인을 세상의 종교로 가려낼 수 없습니다.

api hitā inna mahā dæḍi naraka āgamak kiyana ekē sammataya. inna puḷuvan bauddhaya api hitā inna mahā bauddhayi kiyalā hitā inna sammataya tuḷa inna puḷuvan abauddhaya. dæn bauddha abauddha kiyana vacanayen gannakoṭa mē sammata bauddha abauddha deken mēka tōranna bæ. anna ārya bauddha ārya abauddha tōraganna āryayanṭa gælapena vidihaṭa abauddha bauddha tōraganna kramaya

우리가 아주 나쁜 종교라고 여기는 그 관습 안에도 Bauddha가 있을 수 있습니다. 우리가 대단한 Bauddha라고 여기는 관습 안에도 비불교인이 있을 수 있습니다. Bauddha와 비불교인이라는 말로 잡으면, 이 관습상의 두 가지로는 가려낼 수 없습니다. ariya의 Bauddha와 ariya의 비불교인을, ariya에 맞게 가려내는 방법이 따로 있습니다.

dæn mēka api dakinna ōnē. menna mēkedit api tamayi api dakinnē. menna saṁkhāra sæpayi kiyalā hitā innē menna mē avidyāvak uḍa. avidyāva nisā nigamanayak bæhalā innavā. lōkayē yam priya svabhāvayak ætda madhura svabhāvayak ætda mēvā hari sārayi. ēvā asāra nǣ. menna avidyāvē tīraṇaya.

이것을 우리가 보아야 합니다. 여기서도 보는 것은 바로 우리 자신입니다. saṅkhāra가 즐겁다고 여기는 것은 avijjā 위에서입니다. avijjā 때문에 한 결론에 빠져 있습니다. 세상에 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 있다면 그것은 아주 알맹이 있다고, 알맹이 없지 않다고. 이것이 avijjā의 판단입니다.

avidyāva nisā mē saṁ ekatu hita piḷiban̆da vēvā, gata piḷiban̆da vēvā mē tiyena ekatu lōkaya piḷiban̆davā. ōvā sārayi kiyana nigamanaya inna tākkal kiyanavā avijyā paccayā saṁkhārā avidyā nisā sārāyi kiyana nigamanayak e. yamak sārayi kiyalā nigamanaya inna tāka kal ohuṭa koccara vehesa vunat mahansi vuṇat ē vehesa mahansiyaṭa tērennē næha. ēka sæpak kiyalā hitāgena saṁsāra sæpak kiyalā hitāgena kāra karanna paṭan gannavā.

avijjā 때문에 마음에 대한 것이든 몸에 대한 것이든, 이 모임들, 이 세상에 대한 것이든 이것들이 알맹이 있다는 결론이 있는 한, 이를 avijjā paccayā saṅkhārā라 합니다. avijjā 때문에 알맹이 있다는 결론이 생깁니다. 무엇이 알맹이 있다는 결론이 있는 한, 아무리 고단하고 힘들어도 그 고단함을 느끼지 못합니다. 그것을 즐거움이라 여기고 saṅkhāra를 즐거움이라 여기며 일을 하기 시작합니다.

sāratvaya kiyana priyamanāpa dē sæpayi kiyana dr̥ṣṭiya nisā hiten kayen vacanayen īṭa tanuva kaṭayutu karanna paṭan gattahama kiyanavā avidyā pratya karena saṁkhāra haṭagannavā.

알맹이라 여기는 사랑스럽고 마음에 드는 것이 즐겁다는 diṭṭhi 때문에 마음과 몸과 말로 그에 따라 행하기 시작하면, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 생겨난다고 합니다.

dæn avidyā pratcayā saṁkhāra kiyana vacana kivvaṭa oya dharmaya tērennē næha. dæn tērenavā. avidyā pratyayen saṁkhāra vennē mona raṭāva anuvada? avidyāva nisā mē lōkē sārayi kiyana nigamanayak dr̥ṣṭiyakaṭa bæhægannā. ē saṁsārāyi kiyana dr̥ṣṭiyē innavā. ohu etakam saṁsāraye. onna saṁsāraya kiyana eka. oya sārayi kiyana dr̥ṣṭiyen sārayi kivva koṭasē yathārthaya dakinavā anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen. oya sārayi kiyana ēvā aniccayi kiyalā dakinavā dukkhayi kiyalā dakinavā anattayi kiyalā dakinavā.

avijjā paccayā saṅkhārā라는 말만 해서는 그 dhamma가 알아들어지지 않습니다. 이제는 알아들어집니다. avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 어떤 틀에 따라 생깁니까? avijjā 때문에 이 세상이 알맹이 있다는 결론, 곧 diṭṭhi에 빠집니다. 그 '알맹이 있다(saṃ-sāra)'는 diṭṭhi에 머무는 동안 그는 saṃsāra에 있습니다. 이것이 saṃsāra라는 것입니다. 그러니 알맹이 있다고 했던 그 부분의 있는 그대로를 anicca로, dukkha로, anatta로 보는 것입니다. 알맹이 있다고 하던 것들을 anicca로 보고, dukkha로 보고, anatta로 봅니다.

menna mēka tōrāganna ōnē daham auṣadhaya ganna. asāraya ēvā nemeyi balanna. sārayi kiyana yathārthaya dakinna ōnē.

dhamma의 약을 먹으려면 이것을 가려내야 합니다. 알맹이 없는 것들을 보는 것이 아니라, 알맹이 있다고 하는 것의 있는 그대로를 보아야 합니다.

yaṁ lōkē piya rūpaṁ sāta rūpaṁ ettēsā taṇhā uppajjamāṇā uppajjati etta nivīsamāṇā nivīsati. lōkē yam priya svabhāvayak ætda madhura svabhāvayak ætda mē tr̥ṣṇāva ehi upadinavā ehi pavatinavā. ehenam apiṭa tiyennē mē tr̥ṣṇāva upadina tæna pavatina tæna dækalā. ē tr̥ṣṇāva upadinna hētuva dækalā tr̥ṣṇāva upadina tiyena hētuva nirōdha kaḷot tr̥ṣṇāva nævati phalaya nirōdha vunahama taṇhakyō sabba dukkhaṁ janātī kiyana yathārthayaṭa ennavā.

'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.' 세상에 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 있는 곳, 이 taṇhā는 거기서 일어나고 거기에 머뭅니다. 그러니 우리가 할 일은 이 taṇhā가 일어나고 머무는 곳을 보고, taṇhā가 일어나는 원인을 보아, 그 원인을 nirodha시키면 taṇhā가 그치고, 결과가 nirodha할 때 'taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti'라는 있는 그대로에 이르는 것입니다.

ehenam taṇhāvayi kṣaya karanna ōnē. e taṇhāva kṣaya karanna nam taṇhāva bæn̆dilā tiyennē koheda monada? mana vaḍana rūpavala mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa mana vaḍana dharma kiyana menna mē mana vaḍannā vū hayākārayan aramuṇu tuḷa ēvaya tamayi mē priya svabhāvayen madhura svabhāvayen hita bæn̆dennē. menna dukaṭa hētuva tiyena tæna. tr̥ṣṇāva haṭaganna tæn. menna mēka dakinna ōnē.

그러니 taṇhā를 다하게 해야 합니다. taṇhā를 다하게 하려면 taṇhā가 어디에, 무엇에 묶여 있습니까? 마음을 즐겁게 하는 모습, 소리, 향기, 맛, 감촉, dhamma라는 이 여섯 가지 대상 안에서 사랑스럽고 달콤한 성품으로 마음이 묶입니다. 여기가 dukkha의 원인이 있는 곳, taṇhā가 생겨나는 곳입니다. 이것을 보아야 합니다.

kavada hari menna mēka asārayi kiyalā dækka nam. kisima pudgalayekuṭa mē daham auṣadhaya novæṭuna pudgalayekuṭa tamanṭa hō nikan sāmānya hituvillakan hitalā hō priyayi manāpayi kiyana ēvā asārayi kiyalā dakinna bæha. menna mē nisā ārya mārgaya anugamanaya nokarana kenekuṭa priyamanāpayō vasārayi kiyalā dakinna kramayak næti nisā ārya mārgayak væḍenna vidihak nǣha ē ayaṭa.

언젠가 이것이 알맹이 없음을 보았다면 됩니다. 그러나 dhamma의 약이 닿지 않은 사람은 누구도, 스스로든 그냥 보통 생각으로든, 사랑스럽고 마음에 드는 것이 알맹이 없다고 볼 수 없습니다. 그래서 ariya magga를 따르지 않는 이에게는 사랑스럽고 마음에 드는 것이 알맹이 없음을 볼 방법이 없으므로, 그들에게는 ariya magga가 자랄 길이 없습니다.

eham priyamanāpaya vasārayi kiyana ekama kramayak tiyenavā mokakda oya priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā hitā inna ēvā aniccada niccada balanna yamak anicca nam ēka dukada sæpada kiyalā balanna yamak anicca nam duka nam ēka attada anattada kiyalā nigamanaya karanna onna vigrahaya

사랑스럽고 마음에 드는 것이 알맹이 없음을 보는 오직 하나의 방법이 있습니다. 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고 여기는 그것들이 anicca인지 nicca인지 보십시오. 무엇이 anicca라면 그것이 dukkha인지 sukha인지 보십시오. 무엇이 anicca이고 dukkha라면 그것이 attā인지 anattā인지 판단하십시오. 이것이 풀이입니다.

dæn api balāgena yanna ōnē yada aniccaṁ taṁ dukkhaṁ kiyalā vigraha karalā tiyenavā mē daham auṣadhaya yamak anitya ehenam ēka dukayi kiyalā siṁhalaṭa uttara denavā. bhāṣa rīta anuva yamak sthira nætnam ēka dukayi. ohoma uttarayak denavā.

이제 우리는 살펴 나가야 합니다. 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ'이라고 풀이해 둔 이 dhamma의 약을, 싱할라어로는 말의 관례에 따라 '무엇이 anicca이면 그것은 dukkha다'라고 대답합니다. '무엇이 오래가지 않으면 그것은 dukkha다', 이렇게 대답합니다.

yamak kivvahama mē lōkē ara priya svabhāvaya madhura svabhāvaya vitarak nemeyi apriya amadura svabhāvaya ahuvelā nædda? priya svabhāva madhura svabhāva ekak nam. ē vaṭā gelā tiyennē apriya amadura svabhāvada gānak. dahas gānak apriya amadura svabhāvayangen vaṭa karapu ekak tamayi priya madhura eka

그렇게 말하면, 이 세상에는 사랑스럽고 달콤한 성품만이 아니라 싫고 쓴 성품도 들어 있지 않습니까? 사랑스럽고 달콤한 성품이 하나라면 그 둘레를 싸고 있는 것은 수없이 많은 싫고 쓴 성품입니다. 수천의 싫고 쓴 성품으로 둘러싸인 것이 사랑스럽고 달콤한 그 하나입니다.

mana vaḍana rūpayak hadāganna eyā ē san̆dahā vena siyaluma mahansiya apriyayi amarayi. hæbæyi mana vaḍana rūpaya kiyalā tibena māyāvaṭa væṭīma vasan̆ga vīma nisā ara vehesa dukak hirē nætikamayi tiyennē. namut vin̆dalā tiyennē apriya amadura dukak vihitā.

마음을 즐겁게 하는 모습 하나를 만들려고 그가 들이는 모든 애씀은 싫고 쓴 것입니다. 그러나 마음을 즐겁게 하는 모습이라는 환영에 빠지고 홀려서 그 고단함, 그 dukkha를 느끼지 못할 뿐입니다. 실제로 겪은 것은 싫고 쓴 dukkha입니다.

etakoṭa api dakinavā mokakda? ehenam mē priyayi madhurayi kiyana yamak ætnam. api anna ēkē yathārthaya dakinna ōnē. ē priya madhuraka nǣha kiyalā kivvot ehema dharmayaṭa viruddhayi. ē ē nisā kiyanavā āśvādaya āśvādaya hæṭiyaṭama dakinna. nætuva ēka aha karalā balanna bæhæ. sævaṭenna venavā etakoṭa lōka satyayaṭa boru kivvā venavā. boruven ætta karaganna bæ. ættama pennanna ōna. ēka yathārthayama dakvanna ōnē.

그러면 우리는 무엇을 봅니까? 사랑스럽고 달콤하다는 것이 있다면 그것의 있는 그대로를 보아야 합니다. 그 사랑스럽고 달콤한 것이 없다고 하면 dhamma에 어긋납니다. 그래서 assāda를 assāda 그대로 보라고 합니다. 그것을 치워 놓고 볼 수는 없습니다. 그러면 속이게 됩니다. 세상 중생에게 거짓말을 하는 것이 됩니다. 거짓으로는 참을 이룰 수 없습니다. 참을 보여 주어야 합니다. 있는 그대로를 보여 주어야 합니다.

ehenam priya madhura ekak hadāganna apriya amadura kīyak parivāra tiyenavada priyamadura ekama mædi karaganna. anna api dakina dē. priya madhura eka nǣha kiyalā api nigamanaya kaḷē næha.

그러니 사랑스럽고 달콤한 하나를 만들려고, 그 하나를 가운데 두려고 싫고 쓴 것이 얼마나 많이 둘러싸고 있는가, 이것이 우리가 보는 것입니다. 사랑스럽고 달콤한 것이 없다고 우리는 결론 내리지 않았습니다.

lassana kiyana priya madhura ekak hadāganna. mihiri han̆ḍa kiyana ekak hadāganna. mihiri gandhaya næmati ekak hadāganna. mihiri rasayē næmati ekak hadāganna. mihiri sparśaya næmati ekak hadāganna. api koccara duk vidiva anna ēka pættak dakinna ōnē. ēvā nikan læbennē nǣ. ahamben pahaḷa vennē nǣ. mokak nisāda? oya lassana kiyana, suvan̆da kiyana, rasa kiyana ē vagēma mē rūpa, śabda, gandha, rasa, poṭṭhabba dharma kiyana mē mana varanna yamak ætnam oya tuḷa tiyenavā nam oya mana vaḍana svabhāvaya kumaka bæn̆dilada? tærilada tiyennē? menna mēka dharmānukūlava balanna ōnē.

아름다움이라는 사랑스럽고 달콤한 것 하나를 만들려고, 달콤한 소리 하나를 만들려고, 달콤한 향기 하나, 달콤한 맛 하나, 달콤한 감촉 하나를 만들려고 우리가 얼마나 괴로움을 겪는가, 그쪽을 보아야 합니다. 그것들은 그냥 얻어지지 않습니다. 우연히 생기지 않습니다. 왜 그렇습니까? 아름다움, 향기, 맛, 그리고 모습·소리·향기·맛·감촉·dhamma라는 것 안에 마음을 즐겁게 하는 무엇이 있다면, 그 마음을 즐겁게 하는 성품은 무엇에 묶이고 얹혀 있습니까? 이것을 dhamma에 맞게 보아야 합니다.

dæn kaya lassanayi kiyanavā. lassana kayak hadāganna utsāha karanavā. dæn lassanayi kiyana eka bæn̆dilā tibunē. monavayada kiyalā balanna anna budurajāṇan vahansē kramayak dunnā hoyāganna. dæn hita bæn̆dena ekak tiyenavā lassana lassana kayak. dæn ōkē ætta nætta balana lassana nǣha kiyalā kivvē næhæ budurajāṇan vahansē. ehema ekak tiyenavā. ehema ekak vidyāmāna venavā. vidyāmānaya vena nisā tamayi lōka satvayō piya badula vaśayen kiya bæn̆dennē. ēka nǣ kivvot ehema boruvak.

몸이 아름답다고 합니다. 아름다운 몸을 만들려고 애씁니다. 그 아름다움이 무엇에 묶여 있었는지 보십시오. Buddha께서 그것을 찾아내는 방법을 주셨습니다. 마음이 묶이는 것이 있습니다, 아름다운 몸. 그것의 참과 거짓을 볼 때 Buddha께서는 아름다움이 없다고 하지 않으셨습니다. 그런 것이 있습니다. 그런 것이 드러납니다. 드러나기 때문에 세상 중생이 사랑스럽고 달콤한 것으로 묶이는 것입니다. 그것이 없다고 하면 거짓입니다.

anna ēka tamayi dukaṭa hētuva. lassana rūpayak dukaṭa hētuvak karagattā. ehenam lassana rūpaya vigraha karalā balanna etakoṭa ætta penī kohomada balannē? oya hon̆daṭa lassanayi kiyana pudgalayek aragena koccara hita bæn̆denavada kiyalā balanna koccara sundara koccara lassanada koccara āśvā janakada æsuru karanna læbuṇam koccara hon̆dada nānā prakāra adahas bæn̆denavā.

그것이 바로 dukkha의 원인입니다. 아름다운 모습을 dukkha의 원인으로 삼았습니다. 그러니 아름다운 모습을 풀어 보십시오. 그러면 참이 보입니다. 어떻게 봅니까? 아주 아름답다는 사람을 하나 들어, 마음이 얼마나 묶이는지 보십시오. 얼마나 고운지, 얼마나 아름다운지, 얼마나 즐거움을 주는지, 가까이할 수 있다면 얼마나 좋을지, 온갖 생각이 묶입니다.

itin mē lassana kivvē mokakda giyā poḍak balanna koheda tiyennē kiyalā balanna galavala banna kes ṭikat ayin karanna lom ṭikat ayin karanna niyapatu ṭikat ayin karanna daṭ ṭikat ayin karanna hamat ayin karanna naharat ayin karanna æṭat ayin karanna æṭa miduḷut ayin karanna kǣli 3kaṭa ayin karalā tava ekak tibunē lassana kiyalā 30 meni ekat ayin karanna balanna tiyenavada kiyalā lassana eka bedalā belā kǣli 32kaṭa ayin kaḷā. dæn lassana kiya ekak tibuṇā api 33 veni eka ēka ēkat ayin karanna bæluha dæn ēka kohe tiyennē?

이 아름다움이란 무엇인지 조금 보십시오. 어디 있는지 보십시오. 떼어 보십시오. 머리카락도 떼고, 몸털도 떼고, 손발톱도 떼고, 이도 떼고, 살갗도 떼고, 힘줄도 떼고, 뼈도 떼고, 골수도 떼어 서른두 조각으로 떼어 놓고, 아름다움이라는 서른셋째 것이 있었다면 그것도 떼어 보십시오. 있는지. 아름다운 것을 나누고 나누어 서른두 조각으로 떼었습니다. 아름다움이라는 것이 있었다면 서른셋째 것이니 그것도 떼어 보려 하는데, 그것은 어디 있습니까?

ehenam 33veni eka ayin karanna vidihak næhæ. 32 ayin karanaṭa ivarayi. lassana kiyana 32ē subha asubha 32ka ekatuvakin lassana kiyana ekak matu vuṇā. ehenam lassana kiyalā davvyayak vastuvak lōkē venama tibunē næha. monavā æti vunē? ara asubha 32ma api ravaṭṭalā. ē asubha 32ma tamayi eka eka vidihaṭa pihiṭiyē. ēkema upamaṭṭama tamayi lassana kivvē. ē vǣma hæḍiya tamayi hæḍa talaya kivvē. ehenam kuṇu koṭas dekaka hæḍa talaya dækalā enam hari hæḍayi. hari hæḍa purusayā hari hæḍa iśriya kivvē. ara kǣli 32yi eka ekata hæḍa gahalā tibuṇē. ēkenma opṭama tamayi hari pāṭayi. hari penumayi. ē kǣli ṭikamayi. oya kǣli ṭika ærenna tava lassana kiyalā ekak lōkē tibunē næhæ menna ættā.

서른셋째 것은 뗄 길이 없습니다. 서른둘을 떼고 나면 끝입니다. 아름다움이라는 것은 서른둘, subha와 asubha 서른둘의 모임에서 드러났습니다. 그러니 아름다움이라는 물질, 대상이 세상에 따로 있었던 것이 아닙니다. 무엇이 생긴 것입니까? 그 asubha 서른둘이 우리를 속였습니다. 그 asubha 서른둘이 저마다 그렇게 자리 잡은 것입니다. 그것의 윤기를 아름다움이라 했고, 그 생김새를 맵시라 했습니다. 그러니 썩은 부분들의 맵시를 보고 '참 맵시 있다, 참 잘생긴 남자다, 참 고운 여자다' 한 것입니다. 그 서른두 조각이 저마다 모양을 갖추고 있었던 것입니다. 그것의 윤기를 두고 '참 빛깔 좋다, 참 보기 좋다' 한 것입니다. 바로 그 조각들입니다. 그 조각들 말고 아름다움이라는 것은 세상에 따로 없었습니다. 이것이 참입니다.

boruven hævæṭṭuvē nǣ. ætta æti ākārayen balanna dunnā. menna balanakoṭa pennavā lassana kiyannē ādīnava mædden ādīnava tuḷin opanævelā tibicca māyā darśanayak ærenna tava deyak lassana kiyalā apiṭa allanna ekak tibunē næhæ. lassana allaganna giyot allaganna siddha vennē ara kǣli 32. anna api dakinna ōnē ekak.

거짓으로 속이지 않으셨습니다. 참을 있는 그대로 보게 해 주셨습니다. 그렇게 보면 보입니다. 아름다움이란 ādīnava 한가운데서, ādīnava를 통해 윤이 나 있던 환영의 모습일 뿐, 아름다움이라고 잡을 다른 것은 없었습니다. 아름다움을 잡으러 가면 잡게 되는 것은 그 서른두 조각입니다. 이것을 우리가 보아야 합니다.

mē tænættāvā læbunē nætnam mē tænættiya læbunē nætnam magē jīvitayet maṭa epā kiya inna taruṇayakuṭa hō taruṇiyekuṭa kiyanavā. dæn ōna næmada ōna næmayi nætnam vahabavanavā. mærenavā. maṭa ēpanna nævat velā væḍakut næhæ. poḍḍak hiṭapanka mokakda lassana balanka ran kan̆dak oyāgē ara manussayā ara pirimi ara stririya ohoma uttarayak denavā. oya ran kan̆dama um̆baraṭa āpahu denavā. mama suḷu deyak karanavā issellā barakillā balapā. kilō 45yi kilōpayi meccarayi gāna kiyalā gāna kiyalā. eka kilō mātrayakvat ayin karalā dennē. gattā æsiṭ ṭikak piccena amlayak ætiluvā mūṇi atula gāyaha aran palayak dæn ganinkō dæn muṇa diyā balapuvahama malayak āvā vagē malayak senīvā vagē hama piccilā. dæn mokada karannē? kirilā balapāka raṁkan̆da bælu baruda nē saṁkan̆da ehema tiyenē arama phalayanka dæn genaniyayi.

'이 남자를 얻지 못하면, 이 여자를 얻지 못하면 내 삶도 싫다'는 젊은이에게 말합니다. '꼭 있어야 하느냐?' '꼭 있어야 합니다. 아니면 독을 먹겠습니다. 죽겠습니다. 다른 것은 필요 없습니다.' '잠깐 기다려 봐라. 무엇이 아름다운지 보자.' 그는 '내 그 사람, 그 남자, 그 여자는 금덩이다'라고 대답합니다. '그 금덩이를 너에게 그대로 돌려주마. 내가 작은 일을 하나 하겠다. 먼저 무게를 달아 보아라.' 45킬로그램, 몇 킬로그램 하고 무게를 말합니다. '1킬로그램도 덜어 내지 않고 돌려주마.' 그러고는 살을 태우는 산을 조금 가져다 얼굴에 문지르고 '자, 이제 데려가라' 합니다. 얼굴을 보니 꽃이 핀 것 같던 얼굴이 시든 꽃처럼 살갗이 타 버렸습니다. 이제 어떻게 합니까? '무게를 달아 봐라. 금덩이 무게는 그대로 아니냐. 그대로 있지 않으냐. 데려가라.' 이제 데려가겠습니까?

dæn meccara kaṁkan̆da kiyalā tibila nigamanaya dunnē mokak nisāda? ara haṁkaḍē tibicca mūlē haṁkaḍē tibcca upamaṭlam pæhayak nisā. ehenam ēka mokēda tibunē? ara haṁkaḍēmayi. anna budurajāṇan vahansē pennādunē menna mē kramayaṭa balanna mē miniha rævaṭilada nædda innē? mē lassana kiyannē rævaṭīmakaṭada ættakaṭada? menna mēka balanna.

그렇게 금덩이라고 여겼던 판단은 무엇 때문에 생겼습니까? 그 살갗에, 얼굴 살갗에 있던 윤기와 빛깔 때문입니다. 그러면 그것은 어디에 있었습니까? 그 살갗에만 있었습니다. Buddha께서 보여 주신 것이 바로 이것입니다. 이 방법으로 보십시오. 이 사람이 속은 것입니까, 아닙니까? 이 아름다움이란 속임입니까, 참입니까? 이것을 보십시오.

oya lassana kiyana eken ravaṭṭalā vaṭa karalā tibunē kuṇugorakda? hon̆da ekakda? hon̆da ekak kiyalā hæn̆givvē mokakda? onna māyā darśanayaṭa mat vunahama pudgalayāṭa pēna hæṭi. ē nisā ē pudgalayā īṭa passē ussagena gihillā mokakda balāporottu vennē? eyāṭa monavā kivvat gahannē nǣhæ. ē lassana kiyana māyāven ara tivicca ādīna okkoma vahalā. ē nisā genihi tiyennē mokakda? udē in̆dan rǣ venakan kuṇu piṭa karana kuṇu kan̆dā.

그 아름다움이라는 것으로 속여 감싸 놓은 것은 썩은 더미입니까, 좋은 것입니까? 좋은 것이라 여기게 한 것은 무엇입니까? 이것이 환영에 취한 사람에게 보이는 모습입니다. 그래서 그 사람은 그 뒤 데려가서 무엇을 바랍니까? 그에게 무슨 말을 해도 듣지 않습니다. 그 아름다움이라는 환영이 거기 있던 ādīnava를 모두 덮어 버렸습니다. 그러니 데려간 것은 무엇입니까? 아침부터 밤까지 더러운 것을 내놓는 썩은 몸덩이입니다.

dæn mokada karannē? nānna suddha venna menna saban denavā. udē in̆dan rǣpiṭanakat gan̆da piṭa karana kuṇu kan̆dā. hōdāganna ā mē suvan̆da ulāganna ēkat gihin tiyenavā amatalava ulā gattaṭa passē ebalabalā oyā hari suvan̆dayi. dæn api hitama āyāven koccara havaṭṭagennē piṭiin gāpu sundē pæṭa ulā bæ ulā bæluva nam ehema ē suvan̆da dennē. mē senṭ eka hari suvan̆dayinē kiyannē nætuva ēka æn̆gē gālā balaṭan ilā oyā suvan̆da ayinē kiyana. ætta mokakda

이제 어떻게 합니까? 씻고 깨끗해지라고 비누를 줍니다. 아침부터 밤까지 냄새를 내놓는 썩은 몸덩이이니 씻어야 하고, 향을 발라야 합니다. 그렇게 바르고 나서 냄새를 맡아 보고 '당신 참 향기롭다' 합니다. 우리 마음은 환영에 얼마나 속습니까. 겉에 바른 향을 맡아 보니 그 향이 나는 것입니다. '이 향수 참 향기롭다'고 하지 않고, 그것을 몸에 발라 놓고 맡아 보고서 '당신 향기롭다'고 합니다. 참은 무엇입니까?

anna kalpanā karalā balanna mē ætta æti ākārayen balannē. pudu baṇa kiyannē potē tiyena eka nemeyi vigraha karaganna ōnē. vigraha karalā ætta dakinna ōnē. menna mehema dakinakoṭa apiṭa pēnavā api koccara māyāvakaṭa rævaṭilada mē innē?

생각해 보십시오. 이것이 있는 그대로 보는 것입니다. Buddha의 법문은 책에 있는 것이 아니라 풀어내야 하는 것입니다. 풀어내어 참을 보아야 합니다. 이렇게 보면 우리가 얼마나 환영에 속아 살고 있는지 보입니다.

æda tiyena æn̆gi æn̆gaṭa nam mēka hariyannē næhæ. menna mē æn̆duma nam magē haṭa hon̆daṭa mæcvā. ehema kiyalā mokada karannē? æn̆gaṭa gælapena æn̆duma kiyalā æn̆dumak araganna. ara ædakuda ṭika æn̆dumē væhilā giyāṭa passē dæn oya an̆dumaṭa nam oyā hariṭa lassana. dæn æn̆duma æn̆dumē lassanada bæluvē pudgalayāṭa ārōpaṇaya velā pudgalayā lassana kiyalā hitāgattā. anna æn̆dumen opanam gattā kanarābara valin opanam gattā, suvada gāgattā, varṇaya gahakattā, hæda gāgattā piṭin ulalā lavul aragattā ēkaṭa dæn itin api rævaṭilā meyā hari lassanayi kiyalā bæssagamanayakā.

'이 옷은 내 몸에 안 맞아. 이 옷이 나한테 잘 어울려.' 그렇게 말하고 어떻게 합니까? 몸에 맞는 옷을 고릅니다. 그 흠들이 옷으로 가려지고 나면 '그 옷 입으니 당신 정말 예쁘다' 합니다. 옷이 예쁜 것을 보고서 그것을 사람에게 덧씌워 사람이 예쁘다고 여긴 것입니다. 옷으로 윤을 냈고, 장신구로 윤을 냈고, 향을 발랐고, 색을 칠했고, 크림을 바르고 겉에 분을 문질렀습니다. 우리는 그것에 속아 '이 사람 참 아름답다'는 결론에 빠졌습니다.

dæn mē api itin api ravaṭṭā gattā. ætta otana nǣ. menna lassana kiyana māyāva māyāvak hæṭiyaṭa balanna indra jālayak vāgē lōka satvayā ravaṭṭanavā. ravaṭṭalā monavada lōka satyayā allā dānnē mokēṭada? oya kuṇu goḍaṭa. ē kuṇugora gatta

이렇게 우리는 스스로를 속였습니다. 참은 거기 없습니다. 아름다움이라는 환영을 환영으로 보십시오. 그것은 요술 그물(indajāla)처럼 세상 중생을 속입니다. 속여서 세상 중생을 무엇에 빠뜨립니까? 그 썩은 더미에 빠뜨립니다.

mokēṭada? oya kuṇu goḍaṭa. ē kuṇugora gatta tæn paṭan lassanē muvāla lassanaṭa rævaṭilā ēka gatta tæn paṭan ohu mokakda karannē? aran tiyennē mokakda? gan̆da gahana ekak ē nisā hōdanna ōnē. jarāva vena ekak ē nisā suddha karanna ōnē. dirā pat vena ekak kanna dunna næha nam pōṣaṇaya karalā ena ē nisā avaśyama dīlā pōṣaṇaya karanna ōnē. leḍa hædena ekak ē nisā behet denna ōnē. okkoma karalā dunnat sadāgena hiṭiyat ara māyāva gevilā yanavā. kuṇugoḍa īṭa passē karagahaganna ōnē.

그 썩은 더미를 가진 때부터, 아름다움의 탈에 속아 그것을 가진 때부터 그는 무엇을 합니까? 가진 것은 무엇입니까? 냄새 나는 것이니 씻어야 합니다. 더러워지는 것이니 깨끗이 해야 합니다. 삭아 가는 것이니 먹을 것을 주지 않으면 안 되어 필요한 것을 주어 길러야 합니다. 병드는 것이니 약을 주어야 합니다. 모든 것을 해 주고 다듬어 두어도 그 환영은 닳아 없어집니다. 그 뒤로는 썩은 더미를 목에 걸고 다녀야 합니다.

dæn nītiyaṭa ahuvelā. rǣyanṭa ahuvelā. vena bāhira hitavatkamaṭa ahuvelā. monavā karannada lassana hindā ē kālē gattā mama giyā. dæn balapakahama avurudu pahayi 10yi giyē. dæn ēka hæṭi mēkagē hæṭi. anē ē vecca deyak. dæn monavā karanna nītiya ara pætten hira karalā tiyenavā hon̆daṭa yukti dharmaya kiyalā ekak ē pætten hira karalā hon̆daṭa. śiṣṭhācāraya kiyalā ekak ē pætten hira karalā hon̆daṭa. dæn śiṣṭhācāraya nisā, nītiya nisā, araka kiyana dharmaya nisā innavā misā lassana hindā innavada? næn lassana tamayi koṭu karalā dunnē. koṭu karagannakan lassana tibuṇā. koṭu karalā dunnaṭa passē ē giyā.

이제 나라의 규칙에 묶였습니다. 친척에 묶였습니다. 바깥의 다른 정에 묶였습니다. '어쩌겠나, 예뻐서 그때 데려왔지. 이제 보니 오 년, 십 년이 지났네. 이제 그 꼴이 이 꼴이네. 아이고, 그렇게 된 일이지.' 이제 어떻게 하겠습니까. 규칙이 저쪽에서 단단히 가둬 놓았습니다. 올바름이라는 것이 저쪽에서 단단히 가둬 놓았습니다. 예의라는 것이 저쪽에서 단단히 가둬 놓았습니다. 이제는 예의 때문에, 규칙 때문에, 그 도리 때문에 함께 사는 것이지 아름다워서 사는 것입니까? 아름다움이 가둬 놓은 것입니다. 가둘 때까지는 아름다움이 있었습니다. 가둬 놓은 뒤에는 그것이 사라졌습니다.

ehenam lassana kiyannē hīnen gǣ suva dakvā kiyalā dakinna kivvē ōkayi. anna mē lōkē api māyāva dakinna ōna menna dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva sārada asārada kiyalā balannē. dukaṭa hētuva kiyana priya svabhāvaya madhura svabhāvaya api monavāda koṭu karannē asāra vū duk goḍakaṭa koṭu karalā dabanavā.

그러니 아름다움을 꿈속의 즐거움 같다고 보라고 하신 것이 바로 이것입니다. 이 세상에서 우리는 환영을 보아야 합니다. 이것이 dukkha의 원인입니다. dukkha의 원인이 알맹이 있는지 없는지 보는 것입니다. dukkha의 원인인 사랑스럽고 달콤한 성품으로 우리는 무엇에 갇힙니까? 알맹이 없는 dukkha 더미에 갇혀 짓눌립니다.

priya svabhāvaya madhura svabhāvaya næti māyāva ehenam māyāvē tibena svabhāvaya ekak nam. āśvāda ekak nam ādīnava dahasak ōkē vaṭa karalā tiyenavā. oya ādīnava daha sihi karanna paṭan gattā nam anna vahadāpu matvæn bīduru vagē dakinavā. matvænvalā āsvādaya tiyenavā vahadāpa eka bonna. āsvāda māyāva tiyenavā. āśvāda māyāvaṭa hævalā ara duka aragahannē nǣ. anna gnānavantaka.

사랑스럽고 달콤한 성품이라는 환영, 그 환영에 있는 성품이 하나라면, assāda가 하나라면 ādīnava 천 가지가 그것을 둘러싸고 있습니다. 그 천 가지 ādīnava를 떠올리기 시작하면 독을 탄 술잔처럼 보게 됩니다. 술에는 assāda가 있지만 독을 탄 것을 마시겠습니까. assāda의 환영이 있습니다. 그러나 assāda의 환영에 속아 그 dukkha를 붙잡지 않는 이, 그가 지혜로운 이입니다.

itin kavuruvat kivvē nǣhæ mēka epā kiyalā dæn. dæn budu dahamaṭa nigaru karalā hariyanavada? budu dahama duka pennāgamak kiyalā. næ buddha dahama dukaṭa hētuvak pennapu āgama duka vitarak pennuvē næ. duka nirōdha karana ekat pennapu ekak. duka nirōdha mārgayat pennapu ekak.

그런데 아무도 이제 이것을 버리라고 하지 않았습니다. 불교를 깎아내리는 것이 맞습니까? 불교는 dukkha를 보여 주는 종교라고. 아닙니다. Buddha dhamma는 dukkha의 원인을 보여 준 가르침입니다. dukkha만 보여 준 것이 아닙니다. dukkha의 nirodha도 보여 주었고, dukkha nirodha의 길도 보여 주었습니다.

ehenam budu dahama koccara ahanada ā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn budu dahama duka pennanāgamak kivvot yathārthaya dannē næti aya kiyana katāvak venavā.

이제 불교를 dukkha를 보여 주는 종교라고 한다면, 그것은 있는 그대로를 모르는 이들의 말이 됩니다.

menna api dakinna ōna tæna. ehenam mē vidi eka deyak mē aragattē.

여기가 우리가 보아야 할 곳입니다. 그러면 이렇게 한 가지를 들어 봅시다.

harima suvan̆dayi. hari praṇīta suvan̆dak dena pat ven gāna apiṭa genak denavā. dæn genak dunnaṭa passē api kiyanavā. āva poḍḍak ōka æralā tiyakō. hun̆gak suvan̆duda hun̆gak vaṭinavada kīyak dīlā kǣvak gānna næ bala ahaval hōṭalin harima rahayi harima suvan̆dayi kǣma ehenam ēken kǣma ekak arā varenkō tibbā. varuvak tiyalā ara innē næhæ ganinkō balanna araka priya svabhāvaya madhura svabhāvayakō apa pā pillu gada gahanavā mēkata pillu velānē. ehenāṭa bat pin̆gā tibicca roḍṭa dæn epā velā.

아주 향기롭고 아주 빼어난 향을 내는 음식 한 접시를 누가 우리에게 가져다줍니다. 가져다준 뒤 우리가 말합니다. '그걸 조금 열어 두세요. 아주 향기로운가요? 아주 값진가요? 얼마를 주고 사 왔나요?' '아무개 식당 것이라 아주 맛있고 아주 향기로운 음식이에요.' '그러면 그 음식을 그대로 두어 보세요.' 두었습니다. 반나절만 두어도, 아니 하루를 두었다 칩시다. 보십시오. 사랑스럽고 달콤한 성품이 어디 갔습니까? 쉬어서 썩은 냄새가 납니다. 이것도 상해 버렸습니다. 그렇게 밥 한 접시에 끌리던 마음이 이제 싫어졌습니다.

ehenam ara pillu ban̆da gahava bat kirilā bæluvot ehema kilō ekak næti vunē kilō ekama tiyenavā. hæbæyi priya svabhāvaya madhura svabhāvaya ēken aturu daham velā. ehenam gǣvalā tibicca priya svabhāvayak madhura svabhāvayak tibuṇā ē tuḷama ēka allagannakan ēka bhukti in̆dinakan vitarayi ē māyāva tibuṇē. allagattaṭa passē bhukti in̆daṭa passē priya svabhāvayen madhura svabhāvayen allagena tiyennē mokakda? væḍa karana næti nissara goḍak. a nisra goḍakaṭa koṭu karanna gālā tibicca māyāva tamayi ara suvan̆da kivvē.

그 썩어 냄새나는 밥의 무게를 달아 보면 1킬로그램이 줄지 않고 그대로 1킬로그램입니다. 그러나 사랑스럽고 달콤한 성품은 거기서 사라졌습니다. 그러니 거기 발라져 있던 사랑스럽고 달콤한 성품은 그 안에 있었고, 그것을 붙잡을 때까지, 누릴 때까지만 그 환영이 있었습니다. 붙잡은 뒤, 누린 뒤에 사랑스럽고 달콤한 성품으로 붙잡은 것은 무엇입니까? 쓸모없는, 알맹이 없는 더미입니다. 알맹이 없는 더미에 가두려고 발라져 있던 환영이 그 향기라는 것이었습니다.

anna lassanaya hæṭi, suvaya hæṭi. rasaya hæṭi. dæn menna mē ākārayen mē hitaṭa dukaṭa hētuvana priya svabhāvaya, madhura svabhāvaya hæma velāvema bæn̆dilā tiyennē, ræn̆dilā tiyennē satvayāṭu karanna. koṭu karāpu velāvē mokada velā tiyennē? priya svabhāvaya madhura svabhāvaya gilihilā yanavā. hæbæyi koṭu vecca eken midenna bæha. mē nisāma tamayi lōka satvayā pavaṭa koṭu karannē.

이것이 아름다움의 모습, 향기의 모습, 맛의 모습입니다. 이렇게 마음에 dukkha의 원인이 되는 사랑스럽고 달콤한 성품이 늘 묶이고 얹혀 있는 것은 중생을 가두기 위해서입니다. 가두고 난 때에는 어떻게 됩니까? 사랑스럽고 달콤한 성품은 빠져나가 버립니다. 그러나 갇힌 것에서는 벗어날 수 없습니다. 바로 이 때문에 세상 중생이 pāpa에 갇히는 것입니다.

ara priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisāma mona tālin hari mama ayiti karagannavā magē karagannavā. mama karagannavā. ē tattvayaṭa mama pat venavā. ēka magē karagannavā. anna māyā darśanaya saha tava monāvaken ehāṭa geniccā. mat kaḷā. mat karalā mokada karannē? ayiutukamakaṭa asādhāraṇika satvayā peḷam̆bevvā. ayiutukamen asādhāraṇaya mokada vennē? mahā pāpayekaṭa karagahagattā. tattvarayak tuḷa æti karaganna pāpaya gevanna avurudu kalpa gānak yanavā.

그 사랑스럽고 달콤한 성품 때문에 어떻게든 '내가 가진다, 내 것으로 한다, 내가 해낸다, 그 자리에 내가 오른다, 그것을 내 것으로 만든다' 합니다. 환영의 모습과 또 다른 것이 그를 그 너머로 끌고 갔습니다. 취하게 했습니다. 취하게 해서 무엇을 합니까? 소유욕으로 중생을 옳지 못한 일로 몰았습니다. 소유욕으로 옳지 못한 일을 하면 어떻게 됩니까? 큰 pāpa를 목에 걸게 됩니다. 일 초 안에 지은 pāpa를 갚는 데 kappa를 여러 번 넘기는 세월이 걸립니다.

maṭa viruddhayi magē priya paralāpayaṭa viruddha ekak. mēka īṭa viruddha saṭan karana ekak. muṭa jīvat venna denna hon̆da næha. ahuvet enavāka maraṇa. gattā nigamanaya. mama bhārya āvā genāvā. mama svāmīpurusayek karalā giyā. mē tænatta hō mē tænatta eka pæhæraganna hadanavā. hæbæyi hon̆da væḍak karannakā ahu vecca āvē koyi velē hari denavāṭa vaha ṭikak denavākaṭa vaha ṭikak. ganavā pollakin mærennē. bæsā nigamana. nigamanaya dæri vuṇā nam mokada vennē? tatvarayayi giyē pollen gahalā maranna prāṇaghāta pāpa karmayen gevanna koccara kal tiyanna karagatta pāpayen haṭagatta dūsiyāvaya gevanna hatara apāgata velā kalpa kālāntarayak yanna ōnē.

'나를 거스른다. 내가 아끼는 것을 거스르는 놈이다. 이놈이 거기에 맞서 싸운다. 이놈을 살려 두면 안 된다. 걸리기만 하면 죽이겠다.' 결론을 냈습니다. '나는 아내를 데려왔다. 나는 남편이 되었다. 그런데 이 사람이 그를 빼앗으려 한다. 좋다, 걸리기만 하면 언제든 독을 조금 먹이겠다, 몽둥이로 쳐 죽이겠다.' 결론에 빠졌습니다. 결론이 굳어지면 어떻게 됩니까? 일 초 만에 몽둥이로 쳐 죽입니다. 산 목숨을 죽인 pāpa kamma를 갚는 데 얼마나 걸리겠습니까. 지은 pāpa에서 생긴 괴로움을 갚으려면 네 apāya에 떨어져 kappa의 긴 세월이 지나야 합니다.

ehenam tattvarayak tuḷa māyāvaṭa aha kaḷē mokak nisāda? ara priya svabhāvayaṭa madhura svabhāvayaṭa viruddha vāpakaṭa mama iḍa dennē nǣ. bæsa tanaga mat velā āyut asādhāraṇayak kaḷā. ehenam oya priya svabhāvaya madhura svabhāvaya hitē bæn̆dilā hæn̆dilā tibunē nætnam ohu itin ara prāṇaghāta kerenavada kerenna hētuvak nǣ. horakamak kerenavada? surāvat sūduvak, durācārayak, boruven rævaṭīmak kella mē midavīmak karanna hētu tiyenavada? dasa akusalayanma karanna tiyena hētu okkoma hædilā tiyennē mokakda? onna oya priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisā karana mat vīma

그렇다면 일 초 안에 환영에 휘둘린 것은 무엇 때문입니까? '내가 아끼고 달콤해하는 것을 거스르는 놈에게 틈을 주지 않겠다'는 결론에 빠져 취하고, 옳지 못한 일을 저질렀습니다. 그 사랑스럽고 달콤한 성품이 마음에 묶이고 얹혀 있지 않았다면 그가 산 목숨을 죽였겠습니까? 그럴 까닭이 없습니다. 도둑질을 하겠습니까? 술과 노름, 그릇된 짓, 거짓 속임, 이간질을 할 까닭이 있겠습니까? 열 가지 akusala를 모두 저지를 까닭은 무엇으로 생겼습니까? 바로 그 사랑스럽고 달콤한 성품 때문에 취하는 것입니다.

menna priya svabhāvayē madhura svabhāvayē priya nǣ madhura nǣ kiyannē nætuva ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nisā apiṭa koyi taram ādīnava æti karanavada ēka apiṭa koccara avæḍa æti karanavada apiṭa yahapatak vennada oya penī siṭinnē ehenam api ravaṭana māyāva menna mēka dakinna ōnē æma gahalā bilī koka dæmaṭa passē māḷuvā hæma hæma nisā gilinavā bilī koī koka vitarak dæmanam kavadāvat ēkaṭa gahannē næha. bilī koka vahalā piṭin gahapu æma nisā æmaṭa āsāvi ēkaṭa gahapu māḷuvaṭa bilī kokē pæṭalenna venavama.

사랑스럽고 달콤한 성품에 대해 사랑스러움이 없다, 달콤함이 없다고 말하지 않고, 그 사랑스럽고 달콤한 성품 때문에 우리에게 얼마나 많은 ādīnava가 생기는지, 얼마나 해를 끼치는지, 우리에게 이롭다고 보이는 그것이 실은 우리를 속이는 환영임을 보아야 합니다. 미끼를 꿰어 낚싯바늘을 던지면 물고기는 미끼 때문에 삼킵니다. 낚싯바늘만 던지면 결코 물지 않습니다. 낚싯바늘을 가리고 겉에 꿴 미끼 때문에, 미끼가 탐나 문 물고기는 낚싯바늘에 걸릴 수밖에 없습니다.

bærilā hari māḷuvek dannavā nam ehema māva koṭu karana bilī kokka ahalayi mē æma tiyennē kiyalā ehema maḷuvā kavadāvat ara æma kanna yannē næha. menna mē vagē lōkayē bilibāna æma pahak tamayi mana vaḍana rūpa mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa kiyannē. onna oya æma gaha dālā tiyena birīku tamayi mē lōkē hæma terema tiyennē.

혹시라도 물고기가 '나를 가두는 낚싯바늘에 이 미끼가 꿰어져 있다'는 것을 안다면 결코 그 미끼를 먹으러 가지 않습니다. 이처럼 세상의 낚싯바늘 미끼 다섯이 마음을 즐겁게 하는 모습, 소리, 향기, 맛, 감촉입니다. 그 미끼를 꿴 낚싯바늘이 이 세상 곳곳에 있습니다.

ahunahama koṭu venavā. menna mēka nuvaṇin vimasalā tērum gattaṭa eyā dakinavā lōkayē priya svabhāvayak ætda madhura svabhāvayak ætda asārayi. kæmati sē nǣ. ē priya svabhāvayaṭa madhura svabhāvayaṭa kæmatiyi. hæbæyi kæmati vennē mokaṭada? nirupatdritava karadarayak nætuva bhukti vin̆dinna. namut lōkaya tuḷa priya svabhāvaya madhura svabhāvaya kiyannē mokakda? apiva koṭu karanna tiyena æmak nam. koheda api kæmætta eka iṭu vennē?

걸리면 갇힙니다. 이것을 지혜로 살펴 알아들은 이는 봅니다. 세상에 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 있다면 그것은 알맹이가 없다고. 뜻대로 되지 않는다고. 그는 그 사랑스럽고 달콤한 성품을 좋아합니다. 그런데 왜 좋아합니까? 아무 탈 없이, 걱정 없이 누리려고. 그러나 세상에서 사랑스럽고 달콤한 성품이란 무엇입니까? 우리를 가두려는 미끼라면, 우리의 바람이 어디서 이루어지겠습니까?

api icca vaśayen kæmati vaśayen yamkisi deyak balāporottu vunā nam anna ē priya svabhāvaya madhura svabhāvayadina yamak ætnam kæmati sē nǣ. icca sē næti nisā aniccayi kivvā.

우리가 뜻대로(iccha), 바라는 대로 무엇을 바랐다면, 그 사랑스럽고 달콤한 성품이라는 것이 있다 해도 뜻대로 되지 않습니다. 뜻대로(iccha) 되지 않기 때문에 anicca라고 하셨습니다.

sthira næti nisā kiyalā gatta gama mokada vennē? apiṭa yathārthaya væṭahilā næha. ēkē ādīnavaya ēkenma dakinna ōnē. ehenam priya svabhāvayē madhura svabhāvayē ādīnavaya ēkenma dakinna ōnē. priya svabhāvaya madhura svabhāvaya sthira næti hindayi maṭa epā vennē kivvā nam ehema priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yathārthaya dækalā nemeyi nigamanaṭa pættē. ēka sthira næti nisā.

'오래가지 않기 때문'이라고 받아들이면 어떻게 됩니까? 우리에게 있는 그대로가 드러나지 않습니다. 그것의 ādīnava를 바로 그것 자체로 보아야 합니다. 사랑스럽고 달콤한 성품의 ādīnava를 바로 그것 자체로 보아야 합니다. '사랑스럽고 달콤한 성품이 오래가지 않기 때문에 싫어진다'고 했다면, 사랑스럽고 달콤한 성품의 있는 그대로를 보고 결론을 낸 것이 아닙니다. 그저 오래가지 않기 때문입니다.

sthira nǣha kiyalā gattahama yamkisi dēka priya svabhāvaya madhura svabhāvaya yathārthaya væṭinnē næti nisā. ēka is næha nam tava ekak passē yanavā. gannavā nigamanayaṭa ēka isra næti hindā tava ekak passē yanavā. ōken tamayi sasara gamana hædilā tiyennē. sthira næti hindā tava ekak hoyena hindā. ehenam sthira nǣha kiyana eka priya svabhāvaya madhura svabhāvaya atharavanna bala daranna puḷuvan vacanayak nemeyi. ehenam mokakda vennē? kæmati sē næha. kæmati sē nætnam tava ekak allanna tiyannē næhæ. kæmati sē tiyena ekak ohuva vennē næti nisā.

오래가지 않는다고만 받아들이면, 어떤 것의 사랑스럽고 달콤한 성품의 있는 그대로가 드러나지 않으므로, 그것이 오래가지 않으면 다른 것을 쫓아갑니다. 오래가지 않으니 다른 것을 쫓아가자는 결론을 냅니다. 이것으로 saṃsāra의 길이 생겼습니다. 오래가지 않으니 다른 것을 찾기 때문입니다. 그러니 '오래가지 않는다'는 말은 사랑스럽고 달콤한 성품을 버리게 할 힘을 지닌 말이 아닙니다. 그러면 무엇입니까? 뜻대로 되지 않는다는 것입니다. 뜻대로 되지 않는다면 다른 것을 붙잡으려 하지 않습니다. 뜻대로 되는 것이 그에게는 없기 때문입니다.

istara næha nam is næti vaenaṭa āśvādaya arennē næti nisā ohu vena ekak passē yanavā. yana eka kæmati sē nǣ kiyalā dænagattot ēkenma ēkē yathārthaya dænagannavā. anna væhilā tiyena tæna yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. yamak sthira nædda ēka dukayi

오래가지 않는 것이라면, 오래가지 않는 것에서 즐거움을 얻지 못하니 그는 다른 것을 쫓아갑니다. 그러나 가는 것마다 뜻대로 되지 않는다는 것을 알면, 바로 그것으로 그것의 있는 그대로를 압니다. 가려져 있던 곳이 바로 여기입니다. 무엇이 뜻대로 되지 않으면 그것은 dukkha입니다. 그런데 무엇이 오래가지 않으면 그것이 dukkha라고 하면,

kivvot lōkayē koccara sthira næti vuṇat priya svabhāvaya madhura svabhāvaya tiyena avidyāmāna vena.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

apriya amadura dēval lōkē vidyāmāna venavā. yamak sthira nætnam ēka dukayi kivvot ara apriya amadura svabhāvaya ēvā isthiraya nætnam ēkat dukada? aṁśa bhāgaya hædenavā piḷikāva hædenavā ēkat yamak kiyanayi.

싫고 쓴 것들도 세상에 드러납니다. 무엇이 오래가지 않으면 dukkha라고 한다면, 그 싫고 쓴 성품들이 오래가지 않을 때 그것도 dukkha입니까? 반신불수가 생기고 암이 생기는데, 그것도 오래가지 않는다는 말이 됩니다.

yamak sthira nætnam ēka dukayi kivot tansabhāgē piḷikāva sthira næha nam ēkak duka dharmayaṭa gælapilā. dharmayaṭa bahā hinnē. kō vinayaṭa bahannē kohomada dharmayaṭa bahā hiṭiya nætnam kohomada vinayaṭa pasavā ganna dharmayaṭa bahā hiṭiyot kāraṇā akāraṇāṇa hariyaṭa tērum aragena īṭa anuva piḷipadinavā. etakoṭa vidiham vinaya ganna nam dharmaya dækalā tiyenna ōnē. dharmaya dækena tākkal vinaya vidihak næha.

무엇이 오래가지 않으면 dukkha라고 하면, 반신불수와 암이 오래가지 않는다면 그것도 dukkha라는 것이 dhamma에 맞습니까? dhamma에 대어 보았습니까? dhamma에 대어 보지 않았다면 vinaya에는 어떻게 대겠습니까? dhamma에 대어 보면 옳고 그름을 바르게 알아듣고 그에 따라 행합니다. 그러니 vinaya를 잡으려면 dhamma를 보았어야 합니다. dhamma를 보지 않는 한 vinaya가 있을 수 없습니다.

dharmaya dakinna ōnē. ē nisā kiyanavā yō dhammaṁ passati sōmaṁ passati. yō vinayan passati sōman passati dēśanā kaḷē næha. dhammō havē rakka æti dhammacārī dhammōca yatā dhammō yathātō tathā paṭipajjītabbanta hæma velinma dharmayayi mul kaḷē. vinaya mul karalā katā kaḷē næha. oya hæmatænaka pennalā tiyennē dharmaya dakinna ōnē.

dhamma를 보아야 합니다. 그래서 'yo dhammaṃ passati so maṃ passati'라고 하셨지, 'yo vinayaṃ passati so maṃ passati'라고는 설하지 않으셨습니다. 'dhammo have rakkhati dhammacāriṃ', 'yathā dhammo tathā paṭipajjitabbaṃ' — 언제나 dhamma를 앞세우셨습니다. vinaya를 앞세워 말씀하지 않으셨습니다. 모든 곳에서 보여 주신 것은 dhamma를 보아야 한다는 것입니다.

dharmaya dækē nætnam vinayak tōraganna bæha. dharmaya dækkā nam dharmayen dækkā nam mēka væḍa sahitayi, mēka avaḍa sahitayi. mēka darannē menna mē badu væḍa sahita deyak. mēka menna avelat darana ekak. menna mēkē dakinavā. dækkaṭa passē api nigamanayā karanavā yamak nisā avæ nam ēka nokaḷa yutuyi. yamak væḍa sahagata nam ēka kaḷa yutuyi. nokaḷa yutta nokaḷa yutta hæṭiyaṭa dænagena ataharinavā. kaḷa yutta kaḷa yutta hæṭiya dara kriyātmaka venavā. anna vinaya

dhamma를 보지 않으면 vinaya를 가려낼 수 없습니다. dhamma를 보았다면, dhamma로 보았다면, 이것은 이롭고 이것은 해롭다, 이것은 이런 이로움을 지닌 것이고 이것은 해로움을 지닌 것이다, 이렇게 봅니다. 본 뒤에 결론을 냅니다. 무엇이 해로우면 하지 말아야 하고, 무엇이 이로우면 해야 한다. 하지 말아야 할 것을 하지 말아야 할 것으로 알고 버리고, 해야 할 것을 해야 할 것으로 지니고 행합니다. 그것이 vinaya입니다.

ehenam oya kiyana vinaya misak. hadāpu vinayak api dannē kohomada? ēka vinayakda nædda kiyanē. vinaya vinaya hæṭiyaṭa dakinna nam dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dakinna ōnē. dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dækkahama vinaya etanama matu venavā. menna mēkaṭa kiyanavā abhi vinaya

그러니 vinaya란 그런 것이지, 만들어 낸 vinaya를 우리가 어떻게 알겠습니까? 그것이 vinaya인지 아닌지. vinaya를 vinaya로 보려면 dhamma를 dhamma로 보아야 합니다. dhamma를 dhamma로 보면 vinaya가 그 자리에서 드러납니다. 이것을 abhivinaya라 합니다.

oya hæn̆gilā tiyena dharmaya tamayi api dakinē abhidharmaya. hæn̆gavilā tiyena hindā dakinna bæhæ. hæn̆gavilā tiyena dharmaya mokakda? dahasak ādīnava hæn̆gavilā. hæn̆gicca dahasak ādīnava matu karaganna puḷuvan vunānam dharmaya tuḷin dharmayen abhidharmayaṭa āvā.

그 숨겨진 dhamma를 우리가 보는 것이 abhidhamma입니다. 숨겨져 있기 때문에 볼 수 없습니다. 숨겨진 dhamma가 무엇입니까? 천 가지 ādīnava가 숨겨져 있습니다. 숨겨진 천 가지 ādīnava를 드러낼 수 있었다면, dhamma를 통해 dhamma에서 abhidhamma로 온 것입니다.

etakoṭa ohuṭa dakinna hambavenavā meccara kal sammata karagatta padayaka hiṭiyaṭa vinayak kiyalā hadāgattē hiṭiyā misak abhi vinayē næhæ. abhidharmaya matu velāvaṭa passē abhidharmaya tuḷin dakinavā. abhyantaraya tibicca dharmaya tuḷin menna dahasak ādīnava abhidharmayen dækka. ehenam mama ganna tīraṇaya mokakda?

그러면 그는 보게 됩니다. 지금까지 관습으로 정한 말(pada)에 머물렀고 vinaya라고 만들어 낸 것에 머물렀을 뿐, abhivinaya에는 있지 않았다는 것을. abhidhamma가 드러난 뒤에는 abhidhamma를 통해 봅니다. 안에 있던 dhamma를 통해, 여기 천 가지 ādīnava를 abhidhamma로 보았습니다. 그러면 나는 어떤 결정을 내립니까?

piḷipadina mokaṭada ē passē tava tavak giyavā mama anātayi. ēka athæriyot nātayi. anātha dækkā anātha hæṭiyaṭa nāta dækkā nāta hæṭiyaṭa. anna anātha nātha dækkā nam kiyanavā budun dækkā. kavuda anāta nātha kiyannē? appaṭima budun. anātanātha pratimāvak nǣ. budunṭa pratimāvak nǣ. budun kiyannē anātanā. anātha anātha hæṭiyaṭa dækkanna nam, nātha nāta hæṭiyaṭa dækka nam ohu anātha dækalā tiyenavā, anāt dækalā tiyenavā, anātha nāt dækkanam budun dækkā. budu dækka nam dharmaya dækkā. dharmaya dækka nam budun dækkā. menna budun dakina hæṭi.

'무엇 하러 그 뒤를 더 쫓아가겠는가. 쫓아가면 나는 기댈 데가 없다(anātha). 그것을 버리면 기댈 데가 있다(nātha).' 기댈 데 없음을 기댈 데 없음으로 보았고, 기댈 데 있음을 기댈 데 있음으로 보았습니다. anātha와 nātha를 보았다면 Buddha를 보았다고 합니다. 누가 anāthanātha입니까? 견줄 데 없는(appaṭima) Buddha입니다. anāthanātha에게는 형상이 없습니다. Buddha에게는 형상이 없습니다. Buddha란 anāthanātha입니다. anātha를 anātha로 보았고 nātha를 nātha로 보았다면 그는 anātha와 nātha를 본 것이고, anātha와 nātha를 보았다면 Buddha를 보았습니다. Buddha를 보았다면 dhamma를 보았고, dhamma를 보았다면 Buddha를 보았습니다. 이것이 Buddha를 보는 법입니다.

ehenam dharmaya tuḷin api dakinna ōnē menna anātha deyak anāthayaṭa pat karana ādīnava dahasak ādīnava āśvāda nævæti māyāvakin vahalā api ravaṭṭanavā. menna hæn̆ga abhyantarayē hæn̆givilā tiyena dharmaya.

그러니 dhamma를 통해 우리가 보아야 할 것은 이것입니다. 기댈 데 없는 것, 기댈 데 없음으로 이끄는 천 가지 ādīnava를 assāda라는 환영으로 덮어 우리를 속입니다. 이것이 안에 숨겨진 dhamma입니다.

menna mēka matu karaganna puḷuvan vunā nam edāṭa kivvā abhidharma dharma bhikṣūn hiṭiyā kiyalā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē. ehenam abha abhidharmaya kiyannē vinē sūtra abhidharmaya kiyannē ē tripiṭakayē ēka dharmayamayi. ēka dharmaya tuḷa tiyena viśēṣa koṭasa nisā ēkaṭa abhidharmaya kivvē. avabōdha karaganna abhidharmaya ekak oya dharmaya tiyana viśēṣa koṭasa abhidharmaya kivē tava ekak. budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē abhidharma dēśanā karana śravan vahansēlā hiṭiyā kivvē mokakda onna oya hæn̆givilā tiyena ādīnava matu karalā pennanna puḷuvan dakṣatāvaya yutta aya hiṭiyē. ē aya ṭika abhitara bhikṣūn vahansēlā.

이것을 드러낼 수 있었던 그 시절, Buddha께서 계시던 때에 abhidhamma를 아는 bhikkhu들이 있었다고 했습니다. 그러니 abhidhamma란, vinaya·sutta·abhidhamma라는 tipiṭaka의 그 abhidhamma도 결국 dhamma 그 자체입니다. dhamma 안의 특별한 부분이기 때문에 abhidhamma라 한 것입니다. 깨달아야 할 abhidhamma가 하나이고, dhamma 안의 특별한 부분을 abhidhamma라 한 것이 또 하나입니다. Buddha께서 계시던 때에 abhidhamma를 설하는 sāvaka 스님들이 있었다는 것은, 그 숨겨진 ādīnava를 드러내 보여 줄 수 있는 솜씨를 갖춘 이들이 있었다는 뜻입니다. 그분들이 abhidhamma bhikkhu들이었습니다.

menna jātiya menna jātiyaṭa hētuva menna jāti nirōdhaya menna jāti nirōdha mārgaya hari ākārayava vigraha karalā denavā. abhyantarayē hæn̆gavalā tiyena ādīnava peilā jātiya hæṭi pennanavā.

이것이 jāti이고, 이것이 jāti의 원인이고, 이것이 jāti nirodha이고, 이것이 jāti nirodha의 길이라고 바르게 풀어 줍니다. 안에 숨겨진 ādīnava를 보여 주며 jāti의 모습을 보여 줍니다.

namut ēkaṭa mokada kiyannē? jātiyada dukayi kiyalā jāti pikhā kiyalā tēruvāda? jātiyada? dukayi. bhāṣā nirukti anuva jātiya da dukayi kiyalā tēruvā jātipidukkhā kiyana eka. dæn ætta balāpuvahama nuvaṇaṭa gōcara venavada? ara priyamanāpa svabhāvayak æti jāti tiyenavā nam ē priyamanāpa svabhāvaya dukada? ēka duka nǣ. ēka nisā tamayi satvaya ælennē.

그런데 그것을 무엇이라 합니까? 'jāti도 dukkha'라고 jātipi dukkhā를 풀었습니까? 'jāti도 dukkha.' 말의 nirutti에 따라 'jāti도 dukkha'라고 jātipi dukkhā를 풀었습니다. 그러나 실제로 보면 지혜에 맞습니까? 사랑스럽고 마음에 드는 성품을 지닌 jāti가 있다면 그 사랑스럽고 마음에 드는 성품이 dukkha입니까? 그것은 dukkha가 아닙니다. 그것 때문에 중생이 매달리는 것입니다.

ehenam mokakda pin? jāti api dukkhā jātipi dukkhā api jāti dukayi. jāti api kiyana ekayi vacanaya jāti pigiyā. jātiya kiyana arthaya nemeyi ēka bhāṣā niruktiya pada niruktiyak tiyenavā. pada niruktiya dakina ekan dharmaya tōranna bæ. jāti api dukkhā jātipi dukkhā api kiyannē api iriyāven api hoyāganna ōnē. pī iriyāva priyāva api iriyāva apriyāva anna api kiyana vacanaya pennannē mokakda apriya sahagata bava jātiya api kiyannē apriya jāti api jāti. apriya jāti dukayi.

그러면 무엇입니까? 'jāti api dukkhā', 'jātipi dukkhā'. jāti api가 dukkha입니다. jāti와 api라는 말이 합쳐 jātipi가 된 것입니다. 'jāti도'라는 뜻이 아닙니다. 말의 nirutti, 낱말의 nirutti가 있습니다. 낱말의 nirutti만 보아서는 dhamma를 가려낼 수 없습니다. 'jāti api dukkhā, jātipi dukkhā'에서 api는 api-iriya로 찾아야 합니다. pi-iriya는 사랑스러움(piya), api-iriya는 싫음(appiya)입니다. api라는 말이 보여 주는 것은 싫음을 지닌 것입니다. jāti api란 싫은 jāti, appiya jāti입니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

dæn mēkaṭa kisima tarkayakdayak gēnna bæ. apiṭa duka dennē apriya jāti. priya jāti duka dennē næhænē. jāti kiyana podu nama gattahama mēkē priya jāti tiyenavā ēvaṭa hita ælenavā. apriya jāti tiyenavā ēvaṭa gæṭenavā. jāti deākārayi. kosak priya jāti koṭasak apriya jāti. ē siyaluma jāti dukayi kivvot ehema lōkayā gaṇan gannē næ. næn apriya jāti dukayi.

이제 여기에는 어떤 반론도 가져올 수 없습니다. 우리에게 dukkha를 주는 것은 싫은 jāti입니다. 사랑스러운 jāti는 dukkha를 주지 않습니다. jāti라는 공통 이름으로 잡으면, 여기에는 사랑스러운 jāti가 있어 마음이 매달리고, 싫은 jāti가 있어 부딪칩니다. jāti는 두 가지입니다. 일부는 사랑스러운 jāti, 일부는 싫은 jāti. 그 모든 jāti가 dukkha라고 하면 세상은 받아들이지 않습니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

jātiya apriya jāti tiyenavā. eham jāti kiyannē mavkusen bihi vena ēvā vitarak nemeyi jāti kiyannē. jāti vividhākārayā pramāṇayi. lōkē haṭagatta hæma ekakma haṭagattaṭa passē haṭagatta ēvā jāti. menna jāti tōraganna ōnē. jāti kuḍā jāti tiyenavā mahā jāti tiyenavā. kuḍā kuḍā ēvā hædilā haṭagatta mahajāti tiyenavā. loku loku goḍaval valaṭa ē sammata tiyāgannavā. puṁci puṁci goḍaval valaṭa ē maṭṭamē sammata tiyāgannavā. kes jāti, lom jāti, niyapotu jāti, dat jāti, haṁjāti, nahara jāti, æṭa jāti oya jāti vacanaya adat api ḷan̆ga bhāvitā venavā. oya okkoma jāti, gas jāti, gal jāti, bæl jāti, pas jāti oya jāti tamayi okkoma sajīvī ēvā tiyenavā ajīvī ēvā tiyenavā. okkoma jāti.

jāti 가운데 싫은 jāti가 있습니다. 그런데 jāti란 어머니 태에서 태어나는 것만이 아닙니다. jāti는 갖가지이고 헤아릴 수 없습니다. 세상에 생겨난 모든 것이, 생겨난 뒤에는, 그 생겨난 것들이 jāti입니다. jāti를 가려내야 합니다. 작은 jāti가 있고 큰 jāti가 있습니다. 작은 것들이 모여 생긴 큰 jāti가 있습니다. 큰 무더기에는 그에 맞는 이름을 붙이고, 작은 무더기에는 그 수준의 이름을 붙입니다. 머리카락 jāti, 몸털 jāti, 손발톱 jāti, 이 jāti, 살갗 jāti, 힘줄 jāti, 뼈 jāti — 이 jāti라는 말은 오늘도 우리 사이에서 쓰입니다. 그 모두가 jāti입니다. 나무 jāti, 돌 jāti, 덩굴 jāti, 흙 jāti, 그것들이 다 jāti입니다. 살아 있는 것도 있고 살아 있지 않은 것도 있습니다. 모두 jāti입니다.

mē jāti atara priya jāti tiyenavā apriya jāti tiyenavā. oya jāti valin priya jātiyak āvot minihā suvayi kiyalā gannavā. apriya jātiyak āpuhama dukayi kiyalā gannavā.

이 jāti 가운데 사랑스러운 jāti가 있고 싫은 jāti가 있습니다. 그중 사랑스러운 jāti가 오면 사람은 즐겁다고 받아들입니다. 싫은 jāti가 오면 dukkha라고 받아들입니다.

menna api dakinna ōnē issellāma ēka jātiya venasak tiyenavā. siyaluma jāti dukayi kivvot ehema lōkē dukayi kivvahama budurajāṇan vahansē æyi mōḍē ehema kivvē kiyalā budurajāṇan vahansē æhuvanē? lōkē priya svabhāvayak madhura svabhāvayak næhanam lōka satyayā ælenavada apriya amadu svabhāvayak nætnam lōkē midenavada? mē dekama vidyāmānayi. ehenam jātiya lōyi dekama vidyāmānayi. priya jāti tiyenavā apriya jāti tiyenavā. ehenam priya jāti dukayi kivvot piḷiganna hētu næha. apriya jāti dukayi.

여기서 맨 먼저 보아야 할 것은 jāti에 차이가 있다는 것입니다. 모든 jāti가 dukkha라고 한다면 — 세상이 dukkha라고 했을 때 Buddha께서 '어리석은 이여, 왜 그렇게 말했느냐'고 물으시지 않았습니까? 세상에 사랑스럽고 달콤한 성품이 없다면 세상 중생이 매달리겠으며, 싫고 쓴 성품이 없다면 세상에서 벗어나려 하겠습니까? 이 둘이 다 드러나 있습니다. 그러니 jāti에서도 둘이 다 드러나 있습니다. 사랑스러운 jāti가 있고 싫은 jāti가 있습니다. 그러니 사랑스러운 jāti가 dukkha라고 하면 받아들일 까닭이 없습니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

priya jāti dukaṭa hētuvayi. anna dukayi dukaṭa hētuva jāti valinma dakinna ōnē. priya jāti dukaṭa hētuva. priya jāti nisā allanna giyāhama ahuvennē apriya jāti. priya jātiya ekak allanna giyāma dahasak apriya jāti valaṭa koṭu venavā. ehenam apriya jātiya atarin mayi priya jātiyat matuvelā pēnnē. ē priya jātiya sæpa sahagata nisā, priya svabhāvayen, madhura svabhāvayen yutta nisāma tamayi lōka satvayā allaganna giyāma apriya jāti valaṭa koṭu vennē.

사랑스러운 jāti는 dukkha의 원인입니다. dukkha와 dukkha의 원인을 jāti에서 바로 보아야 합니다. 사랑스러운 jāti가 dukkha의 원인입니다. 사랑스러운 jāti 때문에 붙잡으러 가면 걸리는 것은 싫은 jāti입니다. 사랑스러운 jāti 하나를 붙잡으러 가면 천 가지 싫은 jāti에 갇힙니다. 그러니 싫은 jāti들 사이에서 사랑스러운 jāti가 드러나 보이는 것입니다. 그 사랑스러운 jāti가 즐거움을 지녔기 때문에, 사랑스럽고 달콤한 성품을 갖추었기 때문에 세상 중생이 붙잡으러 가서 싫은 jāti에 갇히는 것입니다.

æma gahanna giyāma biri kōkaṭa koṭu venavā vāgē. priya jātiya allanna gihillā apriya jāti valaṭa koṭu venavā. apriya jāti dukayi. priya jāti duka nǣha. priya jāti dukaṭa hētuvayi. ehenam jāti tuḷama vidyāmānaya venavā duka saha dukaṭa hētuva. anna api dekama dakinna ōnē. ēka dækkē nætnam api boruvaṭa rævaṭenavā. yathārthavat ætta ganna dannē næha.

미끼를 물러 가다 낚싯바늘에 걸리듯이, 사랑스러운 jāti를 잡으러 가다 싫은 jāti에 갇힙니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다. 사랑스러운 jāti는 dukkha가 아닙니다. 사랑스러운 jāti는 dukkha의 원인입니다. 그러니 jāti 안에서 dukkha와 dukkha의 원인이 함께 드러납니다. 우리는 둘 다 보아야 합니다. 그것을 보지 못하면 거짓에 속습니다. 있는 그대로의 참을 잡을 줄 모르게 됩니다.

ehenam boruvaṭa rævaṭena eka budu dahama nemeyi. budu dahama kiyannē hæma dēkama hari ætta dakinna ōnē. ehenam priya jāti dukaṭa hētuvayi apriya jāti dukayi. anna jāti api dukkhayi. apriya jāti dukayi.

그러니 거짓에 속는 것은 Buddha dhamma가 아닙니다. Buddha dhamma란 모든 것에서 바른 참을 보아야 하는 것입니다. 그러니 사랑스러운 jāti는 dukkha의 원인이고 싫은 jāti는 dukkha입니다. 이것이 'jāti api dukkhā'입니다. 싫은 jāti가 dukkha입니다.

jarāpi dukkhā. jarā kiyanakoṭa dirā yana okkoma jarā. ehenam mē lōkē priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yukta ēvat dirā yanavā. apriya amaduruva ēvat dirā yanavā. ē sæma jātiyalaṭama dirā yāma urumayi. lōkē yam jātiyak haṭagattada? priya jāti, madhura jāti vēvā. apriya amadhura jāti vēvā. mē okkomat jarāvaṭa pat venavā.

'jarāpi dukkhā.' jarā라 하면 삭아 가는 모든 것이 jarā입니다. 그러니 이 세상의 사랑스럽고 달콤한 성품을 지닌 것들도 삭아 갑니다. 싫고 쓴 것들도 삭아 갑니다. 모든 jāti에 삭아 감은 따라붙는 몫입니다. 세상에 어떤 jāti가 생겼든, 사랑스럽고 달콤한 jāti든 싫고 쓴 jāti든, 이 모두가 jarā에 이릅니다.

etakoṭa priya jāti jarāvaṭa pat venavā nam api ēkaṭa duk venavā. apriya jātiyak jarāvaṭa pat venavā. dirā yanavā. ēkaṭat dukada?

그러면 사랑스러운 jāti가 jarā에 이르면 우리는 그것을 슬퍼합니다. 싫은 jāti가 jarā에 이르면, 삭아 가면 그것도 dukkha입니까?

yamkisi jāti vaśayen api upamāvak vaśayen gannavānam gamaka innavā mahā dāmarika sallālayek bēbaddhayek gamaṭama epā karapu vēge mēka hon̆daṭa hayayi hatti ætuva innavānam gamē minihekupaṭa pāṭaṭa yanna bæhæ doṭa bæhælā yanna bæhæ. gahanavā, bayinavā, hiṁgi karanavā, kaḍā vaḍā gannavā. noyek hiṁ hiṁsā karanavā. dæn mē dāmarika jātiyak api dækkā. api priya jātiyak nemeyi ēka apriya jātiyak. apiṭa dukagena denavā. dæn oya oya dāmarikayā diranna paṭan gannavā væhærenna paṭan gannavā. leḍak hædilā hari asanīk mokak hari velā hari. vayasa gihin hari dæn mēka væhæralā mēkaṭa dæn hæramiṭiyē yanna velā.

jāti를 빌려 비유를 들자면, 마을에 온 마을이 싫어하는 큰 깡패, 건달, 술꾼이 있다고 합시다. 이자가 힘이 세고 기운이 넘치면 마을 사람은 길로 다니지도 못하고 밖에 나가지도 못합니다. 때리고, 욕하고, 괴롭히고, 빼앗습니다. 온갖 해코지를 합니다. 이제 이런 깡패 jāti를 우리가 보았습니다. 그것은 사랑스러운 jāti가 아니라 싫은 jāti입니다. 우리에게 dukkha를 가져다줍니다. 이제 그 깡패가 삭아 가기 시작합니다. 쇠약해지기 시작합니다. 병이 들었든, 무슨 탈이 났든, 나이가 들었든, 이제 쇠약해져 지팡이를 짚고 다녀야 합니다.

dæn ara gamē hiṭa misula dukada anē ara apiṭa dāmarikakam karapu apēṭa yanakoṭa pāra innaṭa maga rækalā gahapu anē balannakō hæramiṭiyā aran dæyi yannē apiṭa hari dukayi kiyanavada? yantaṁ æti deyiyō bæluvā vāgē ōkaṭa leḍak hædilā hari pætta væṭalā giya ekak api veruṇā. satuu venavānē.

이제 그 마을 사람들은 슬퍼합니까? '아이고, 우리에게 행패 부리고 우리가 지나갈 때 길을 막고 때리던 그 사람이 지팡이를 짚고 가는 것 좀 봐, 참 슬프다' 합니까? '겨우 됐다, 하늘이 도운 듯 저놈이 병이 들었든 한쪽이 마비됐든 해서 우리가 살았다' 하며 기뻐하지 않습니까.

ehenam siyalu jarā lōka satyayāṭa dukada? eham mē jarāvala tiyenavā priya jarāvak tiyenavā, apriya jarāvak tiyenavā. priya jarāva lōka satyāṭa priya dē jarāvaṭa pat venakoṭa nam dukayi. apriya dēval jarāvaṭa pat venakoṭa ēka duka næha. ehenam api apriya karannē mona jarāvaṭa. priya dēval jarāvaṭa pat vennavā nam api ēka priya karannē nǣ. menna jarā api dukkhā jarāpi dukkhā. apriya jarāvak tiyenavā apiṭa yamak priya nam madhura nam ēka jarāvaṭa pat venanna api kæmati næha. menna apriya jarā. lōkē priya jarāvak tiyenavā. apiṭa avæḍa karanavā nam apiṭa hiṁ hiṁsā karanavā nam ēka jarāvaṭa pat venakoṭa apiṭa ēka duka nǣ.

그러니 모든 jarā가 세상 중생에게 dukkha입니까? jarā에는 사랑스러운 jarā가 있고 싫은 jarā가 있습니다. 사랑스러운 것이 jarā에 이를 때는 세상 중생에게 dukkha입니다. 싫은 것들이 jarā에 이를 때는 dukkha가 아닙니다. 그러면 우리가 싫어하는 것은 어떤 jarā입니까? 사랑스러운 것들이 jarā에 이르는 것을 우리는 좋아하지 않습니다. 이것이 'jarā api dukkhā, jarāpi dukkhā'입니다. 싫은 jarā가 있습니다. 우리에게 무엇이 사랑스럽고 달콤하면 그것이 jarā에 이르기를 바라지 않습니다. 이것이 싫은 jarā입니다. 세상에는 사랑스러운 jarā도 있습니다. 우리에게 해를 끼치고 괴롭히는 것이라면 그것이 jarā에 이를 때 우리에게는 dukkha가 아닙니다.

ehenam apiṭa duka dennē mona vayada?

그러면 우리에게 dukkha를 주는 것은 어떤 것입니까?

api apriya karana deyak jarā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기