와하라까 코리아
CD005-04

CD005 · 4번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음

dukkha의 까닭

දුකට හේතුව.

apiṭa tiyenna ōnē ē bahābalana dharmaya kisi kenekuṭa venas karanna puḷuvan kamak næti senaka pihiṭapu dharmayak.

우리에게 있어야 할 것은 그렇게 대어 보는 dharma, 어느 누구도 바꿀 수 없게 단단히 자리 잡은 dharma입니다.

hæ pot vala tiyena ēvā nam eka eka ka ekenāṭa eka eka dara venas karanna puḷuvan. tamangē mata dānnat puḷuvan. tiyena ēvā ayin karannat puḷuvan.

책에 있는 것들은 사람마다 제각각 바꿀 수 있습니다. 자기 생각을 집어넣을 수도 있고, 있는 것을 빼 버릴 수도 있습니다.

hæbæyi etakoṭa ēka ehema ekak allagattot sākṣiya vaśayen apiṭa sæka araganna bæ.

하지만 그렇게 붙잡은 것을 증거로 삼으면 우리는 의심을 걷어낼 수 없습니다.

ehenam dharmayaṭa bahā balana vinayaṭa bahā balana daham kramayak tiyenavā.

그렇다면 dharma에 대어 보고 vinaya에 대어 보는 dharma의 방법이 있습니다.

hæbæyi mēkedī kavuru visin mēka kaḷa yuttē? kavuru visinda bhāva bæliya yuttē? ōkat tōraganna ōnē.

하지만 여기서 이것을 누가 해야 합니까? 누가 대어 보아야 합니까? 그것도 가려내야 합니다.

siyallanṭama mē dēśanā karalā tiyena siyalu dharmayak. bahā balanna dharmagnānaya næha.

모두에게 설해진 dharma이지만, 모든 이에게 대어 볼 만한 dharma 앎이 있는 것은 아닙니다.

hæbæyi puḷuvan hariyak tiyenavā. issellama dharmāvabōdhayaṭa bæhælā daham atdækīm nolæbū namut nōnak tiyena aya tērum ganna puḷuvan ēvā hatarak issellāma tiyenavā.

하지만 할 수 있는 부분이 있습니다. dharma를 깨달아 dharma 체험을 얻지 못했더라도 슬기가 있는 사람이 알아들을 수 있는 것이 맨 먼저 네 가지 있습니다.

prāṇaghātattādāna kāma mityācāra musāvāda kiyana menna mē hatara nuvaṇak kāryekuṭa puḷuvan. vena baṇapada ahalā tibunē nætat kaṭālan kara næta dænagena tibunē nætat ēvā dharmayada adharmayada kiyalā nigamanaya karagattā.

pāṇātipāta, adinnādāna, kāmamicchācāra, musāvāda라는 이 네 가지입니다. 슬기로운 사람이라면 다른 설법을 듣지 않았더라도, 외워 알고 있지 않았더라도 그것들이 dharma인지 adharma인지 가려냈습니다.

onna muḷu oya hatara tuḷin praguṇa vecca kenāṭa īṭa ehāṭa musāca pisanāvā parusāvāca sampalābha abhijjā vyāpāta micchā diṭṭhiy kiyana menna mē 10ya piḷiban̆dava ēvā mē mē ākārayen akusal vennē. meyā venvīma mē mē ākārayen kusal venna kiyalā tērum ganna puḷuvan gāṭa nuvaṇa væḍenavā.

자, 그 네 가지를 익힌 사람에게는 그 너머로 pisuṇāvācā, pharusāvācā, samphappalāpa, abhijjhā, vyāpāda, micchādiṭṭhi라는 이 열 가지에 대해, 이것들이 이러저러하게 akusala가 되고 이것들을 멀리하면 이러저러하게 kusala가 된다고 알아들을 만큼 슬기가 자랍니다.

tavaduraṭat ehaṭa dahama avabōdha enakoṭa menna mēkayi anicca kiyannē mēkayi duka kiyannē mēkayi anatta kiyannē tōraganna puḷuvan ōna væḍenavā. kavaduraṭat dænuvat venakoṭa mēkayi

더 나아가 dharma 깨달음이 오면 이것이 anicca이고, 이것이 dukkha이고, 이것이 anatta라고 가려낼 슬기가 자랍니다.

væḍenavā. kavaduraṭat dænuvat venakoṭa mēkayi duka kiyannē mēkayi dukaṭa hētuva kiyannē mēkayi duka nirōdhaya kiyannē mēkayi duka nirōdha mārgaya kiyannē kiyapu eka mē mē nē ayaṭa anukūlava ættak kiyalā tōraganna puḷuvan nuvanak læbenavā. tadanṭa tavaṭa passē ehā anik nuvaṇa pahaḷa venavā. mehema anupiḷivalin ōnayi nuvaṇaṭa ennē.

더 알게 되면 이것이 dukkha, 이것이 dukkha의 까닭, 이것이 dukkha nirodha, 이것이 dukkha nirodha에 이르는 magga라고 하신 것이 이러이러한 것에 맞는 참이라고 가려낼 슬기가 생깁니다. 그 뒤에 또 그 너머의 다른 슬기가 일어납니다. 이렇게 차례대로 슬기에 이르러야 합니다.

hon̆dayi api praśnayak evalā tiyenavā bhagavāt kiyana vacana bhagavā kiyana vacanaya artha pæhædili karalā denna kiyalā. mē navarādī budu guṇa vala mehemayi tiyennē apramāṇa guṇa. apramāṇa guṇaya pramāṇa vaśayen pæhædili karanna bæ.

좋습니다. 질문이 하나 왔는데, Bhagavā라는 낱말의 뜻을 풀어 달라는 것입니다. 붓다의 아홉 guṇa에는 이렇게 되어 있습니다. 헤아릴 수 없는 guṇa라고요. 헤아릴 수 없는 guṇa는 양으로 풀어 낼 수 없습니다.

budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā mē eka guṇayak aragena budupiyāṇan vahansē anik siyaluma dēśanā navattalā atyāvaśya velāvakaṭa yana velāvē æralā muḷu jīvita kālayē vigraha kaḷat mē eka guṇayak vigraha karalā ivara karanna bæha. ē taram apramāṇa guṇa. itin mē guṇa

부처님께서 말씀하시기를, 이 guṇa 하나를 들고 부처님께서 다른 모든 설법을 멈추시고 꼭 가셔야 할 때 말고는 평생 풀어 설명하셔도 이 guṇa 하나를 다 풀어 낼 수 없다고 하셨습니다. 그만큼 헤아릴 수 없는 guṇa입니다.

bæha. ē taram apramāṇa guṇa. itin mē guṇa valin apiṭa tiyennē guṇayanṭa ætul viya.

그러니 이 guṇa들로 우리가 할 일은 guṇa 안으로 들어가는 것입니다.

dæn api mahāma hon̆dē vatura apiṭa kan hændak aragena mē sǣndak aragena mænalā ivara karanna. hæbæyi apē jīvita kālaya kaḷā. hæbæyi muhudē vaturē rasa balanna eka biṁduvayi ōnē. biṁduvak kaṭǣvat muhudu vaturē rasaya balāganna puḷuvan. menna mē vagē apiṭa ōnē daham rasaya.

바닷물을 숟가락 하나로 떠서 다 재려 한다면 평생이 걸려도 못 합니다. 하지만 바닷물 맛을 보려면 한 방울이면 됩니다. 한 방울만 입에 대어도 바닷물 맛을 알 수 있습니다. 이처럼 우리에게 필요한 것은 dharma의 맛입니다.

yam kenekuṭa śrāvakatvaya praguṇa [ugura kǣrīma] karaganna mē budu guṇa tuḷin yamkisi guṇa rasayak ganna puḷuvan nam ē maṭṭama æti ē ṭika karaganna. dæn mē guṇa tiyennē ehema ēvā.

누구든 sāvaka됨을 익히려고 이 붓다의 guṇa를 통해 어떤 guṇa의 맛을 얻을 수 있다면 그 수준으로 넉넉합니다. 그만큼 해내면 됩니다. 이 guṇa들은 그런 것입니다.

apramāṇa guṇayak pramāṇa karalā kiyanna bæ. dæn apiṭa apiṭa dæn kiyanavā dæn mēka bedā balana ehen ekin eka bedā balana guṇaya nisā bhagavā kiyanavā kiyalā.

헤아릴 수 없는 guṇa를 헤아려 말할 수는 없습니다. 그런데 이것을 나누어 보는, 하나하나 나누어 보는 guṇa 때문에 Bhagavā라고 한다고들 말합니다.

monavāda api bedā balana kramaya ēkak. budurajāṇan vahansē dakina bedā balana kramaya apiṭa karanna bæ.

우리가 나누어 보는 방법은 하나입니다. 부처님께서 보시는 나누어 보는 방법은 우리가 할 수 없습니다.

oya budurajāṇan vahansē bedā balapu hæri balapuvahama mē apiṭa gōcara karanna puḷuvan hariya tamayi bedalā pelā tiyennē. ē kiyannē atya eyāva avaśyama koṭas. yamkisi dravyayak gattahama ē drava dæn mē śarīraya gattot koṭas 3dahakaṭa bedanavā.

부처님께서 나누어 보신 것 가운데 우리가 알아볼 수 있는 부분만 나누어 보여 주셨습니다. 곧 꼭 필요한 부분들입니다. 어떤 물체, 이를테면 이 몸을 들면 서른두 부분으로 나눕니다.

etakoṭa bedalā balanna aṁśu mātrayāyi ēka. īṭa passē ēka eka koṭasak kara hatarakaṭa bedenavā āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu kiyalā. teslom nīta sammas nahara æṭa æṭa midu ādī vaśayen 3dakaṭa bedalā pennuvā.

나누어 보는 것의 티끌만큼이 그것입니다. 그 뒤 그것을 다시 네 가지로 나눕니다. āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu라고요. 머리카락, 털, 손발톱, 이, 살갗, 살, 힘줄, 뼈, 골수 따위로 서른두 가지로 나누어 보여 주셨습니다.

ekākārava penennā vū deyak minissu mulāven gannavā misak kǣli ekatu velā pēna nisāyi mē ekak hæṭiyaṭa pēnnē kiyalā dakinnayi ē ṭiken ōnē. mokada ātma dr̥ṣṭiya bin̆daganna

한 덩어리로 보이는 것을 사람들은 미혹 때문에 그렇게 잡지만, 실은 조각들이 모여 보이기 때문에 하나처럼 보인다는 것을 보는 것이 그 가르침에서 필요한 것입니다. attā diṭṭhi를 깨뜨리기 위해서입니다.

ghana saṁgnāven api mē lōkē aran tiyena yamkisi deyak tiyenavā nam satva pudgala vaśayen ēka bin̆daganna tamayi ē ṭika avaśya vennē. in bedā balana guṇayen aṁśu mātrayak ēkaṭa dīlā tiyenavā.

ghana saññā로 우리가 이 세상에서 satta나 사람으로 붙잡은 무언가가 있다면, 그것을 깨뜨리려고 그만큼이 필요한 것입니다. 그래서 나누어 보는 guṇa의 티끌만큼을 거기에 주신 것입니다.

īṭa passē kes vaśayen, lom vaśayen, niyapotu vaśayen, dat vaśayen, kǣli kǣli vaśayen ganna gati lakṣaṇayak enavā. ituru velā. ē saṁgnāva duru karanna ēka hædilā tiyennē āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu kiyalā mē dhātu hatarē ekvīmen kiyalā pennavā. dhātu hataraṭa bedalā balanna ē

그 뒤에도 머리카락으로, 털로, 손발톱으로, 이로 조각조각 붙잡는 성향이 남습니다. 그 saññā를 없애려고, 그것이 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu라는 이 네 dhātu가 모여 이루어졌다고 보여 주십니다.

kiyalā pennavā. dhātu hataraṭa bedalā balanna ē bedalā balapuvahama anna pēnavā mē ekak hædilā tibenē kǣli kǣli mē vena varga hataraka koṭas ekatu vīmen nēda? hatara ākārayaka ekatu vīmē eka ākārayak perunā. ēvā ē kælli 32da ākārayak ekatu vīmen eka ākārayak āyi peuṇā. menna mē vidihaṭa api eka ākārayak dækalā hæṭi ekak hæṭiyaṭa rævaṭenavā. menna mē lōkēdī apiṭa

네 dhātu로 나누어 보면, 보십시오, 이 하나가 서로 다른 네 종류의 조각들이 모여 이루어진 것 아닙니까? 네 가지가 모여 한 가지로 보였습니다. 그 서른두 조각이 모여 다시 한 가지로 보였습니다. 이렇게 우리는 한 가지를 보고 하나인 것처럼 속습니다.

hæṭiyaṭa rævaṭenavā. menna mē lōkēdī apiṭa tr̥ṣṇāva haṭaganna yan taramak hariyak tiyenavada ē ṭika bedalā balapuvahama apiṭa hædennē. mokada apiṭa tr̥ṣṇāva haṭaganna tani midennayi ōnē. kenekuṭa tr̥ṣṇāva haṭagannē satva pudgalaya dækalā hari dravya vastu dækalā hari. oya dekak tuḷin tamayi rūpa taṇhā śabda taṇhā ādhivatin ædagannē. itin mēka apiṭa bedā balāgattahama æti ē tattvayavāganna.

이 세상에서 우리에게 taṇhā가 일어날 만한 부분이 있다면 그만큼을 나누어 보면 됩니다. 우리에게는 taṇhā에서 벗어나기만 하면 되기 때문입니다. 사람에게 taṇhā가 일어나는 것은 satta나 사람을 보고서이거나 물건을 보고서입니다. 그 둘을 통해 rūpa taṇhā, sadda taṇhā 따위로 끌려갑니다. 그러니 이것을 나누어 보면 그 상태를 이루기에 넉넉합니다.

lovturā budurajāṇan vahansē sarvāprakārayen siyalu dē bedā balanna puḷuvan. etakoṭa ē arthaya aragena iveralā hiṭan gattahama ēka api dakinnē næhæ. api ehema kivvaṭa ēka apiṭa tērum ganna bæri maṭṭamak tiyenavā.

lokuttara 부처님께서는 모든 면에서 모든 것을 나누어 보실 수 있습니다. 그 뜻을 우리가 끝까지 붙잡으려 해도 우리는 그것을 보지 못합니다. 그렇게 말해도 우리가 알아들을 수 없는 수준이 있습니다.

beda bedā balāgena yanakoṭa ekin ekaṭa ekin ekaṭa hita beda bedā balanna puḷuvan, gata bedalā balanna puḷuvan, rūpa bedalā balanna puḷuvan. mē ākārayen bedāgena yanakoṭa yam taramak apiṭa avaśyak tiyenavā nam ē ṭikayi pennalā tiyennē. namut ehen sīmā velā næhæ bedalā balana eka. tava apramāṇavat ehara bedanna puḷuvan. namut ēka sāmānyayen śrāvaka manasakaṭavat gōcara vennē næti hariyā. ēka sarvaca satgnānayaṭa gōcara vennē. etakoṭa eta hari

나누고 또 나누어 가면 하나하나 마음을 나누어 볼 수 있고, 몸을 나누어 볼 수 있고, rūpa를 나누어 볼 수 있습니다. 이렇게 나누어 갈 때 우리에게 필요한 만큼만 보여 주신 것입니다. 하지만 나누어 보는 것이 거기서 그치는 것은 아닙니다. 그 너머로 헤아릴 수 없이 나눌 수 있습니다. 그러나 그것은 보통 sāvaka의 마음에도 미치지 못하는 부분입니다. 그것은 sabbaññu 앎에만 드러납니다.

sarvaca satgnānayaṭa gōcara vennē. etakoṭa eta hari bedalā bīmē apiṭa æti væḍak næhæ. apiṭa ōnē yamak mē ēkīya karalā api allagannavada anna ē ēkīya karalā allaganna eken tamayi api hita bæn̆dennē. yamak yamak nisā yam tænaka tr̥ṣṇāven bæn̆denavada ē tr̥ṣṇāven bæn̆dena ivat karagannayi apiṭa avas. ārya mārgaya tiyannē ōkaṭayi.

그러니 그 너머까지 나누어 보는 것은 우리에게 쓸모가 없습니다. 우리에게 필요한 것은 이것입니다. 우리가 무언가를 하나로 뭉쳐 붙잡는지, 바로 그 하나로 뭉쳐 붙잡는 것 때문에 마음이 묶입니다. 무엇 때문에 어디에서 taṇhā로 묶이든, 그 taṇhā의 묶임을 걷어내는 것이 우리에게 필요합니다. ariya magga가 있는 것도 그 때문입니다.

ē maṭṭamaṭa apiṭa gata yutu yam pratikarmayak tiyenavā budurajāṇan vahansē ananta bedā bælīma vala mulin. anna ē poḍḍa pennalā tiyenavā. itin ananta bedalā balanna puḷuvan śaktiya tamayi budurajāṇan vahansēgē bhagavā kiyana śaktiya. ēka anantayi.

그 수준에서 우리가 써야 할 처방이 있는데, 부처님의 끝없는 나누어 봄 가운데 처음 그 조금을 보여 주셨습니다. 끝없이 나누어 볼 수 있는 힘, 그것이 부처님의 Bhagavā라는 힘입니다. 그것은 끝이 없습니다.

ēka apiṭa metakin menna mē ṭika bedalā balalā mē mē ṭika nemeyi mē ananta kivvē kiyalā kiyanna giyot ehema jīvita kālē ivara venavā lovturā budurajāṇan vahansē namakaṭavat eyā unvahansē danna dænīma vigraha karanna bæhæ. ivara karanna bæha. itin ē nisā ē ēka tamayi kiyannē ē guṇaya apramāṇayi kiyalā.

만약 '여기까지 이만큼을 나누어 보았는데, 끝없다는 것은 이것만이 아니다'라고 다 말하려 들면 평생이 끝나도, 부처님 한 분조차 당신이 아시는 앎을 다 풀어낼 수 없습니다. 끝낼 수 없습니다. 그래서 그 guṇa가 헤아릴 수 없다고 하는 것입니다.

apramāṇa guṇayak api bedalā balā sīmā kaḷot ehema ēka sīmā venavā. metakin mē ṭika venavā kivvot ehema ēka loku sāpayak varadak. dæn ehema kiyannē nætuva api ēken dakinnavā bedalā balana guṇayak tiyenavā ēka anantayi.

헤아릴 수 없는 guṇa를 우리가 나누어 보고 한정 지으면 그것은 한정되어 버립니다. '여기까지가 이만큼이다'라고 하면 그것은 큰 허물, 잘못입니다. 그렇게 말하지 말고, 거기에 나누어 보는 guṇa가 있고 그것은 끝이 없다고 보아야 합니다.

bhagavan guṇaya kiyana eka apē vacanayaka bedalā balana guṇayan ē guṇaya ananta nisā ananta guṇayak metakin ananta venavā kiyalā sampūrṇa karalā apiṭa vigraha karalā ēka kiyannavat velāvak nǣha kālē næhæ. itin ē tuḷin api kumak

Bhagavā guṇa란 우리 말로 하면 나누어 보는 guṇa인데, 그 guṇa가 끝이 없기에, 끝없는 guṇa를 '여기서 끝난다'고 다 풀어 말할 시간도 세월도 없습니다.

nǣha kālē næhæ. itin ē tuḷin api kumak bedalā bæliya yutu hituvada? yamak yamak nisā ēkīya ghana vastuva hæṭiyaṭa saṁgnāven aragena ēvaya hita bæn̆denavā nam. ē nisā apiṭa tr̥ṣṇāvak haṭagannavā nam apē avaśyatāvaya tr̥ṣṇāva nirōdha karaganna eka nam tr̥ṣṇāva nirōdha kara gænīmaṭa avaśya karannā vū pramāṇayaṭa vedalā balāgattahama apiṭa æti.

그렇다면 거기서 우리는 무엇을 나누어 보아야 하겠습니까? 무엇 때문에 하나의 단단한 물체로 saññā에 붙잡혀 거기에 마음이 묶인다면, 그래서 taṇhā가 일어난다면, 우리에게 필요한 것이 taṇhā를 nirodha하는 것이라면, taṇhā를 nirodha하는 데 필요한 만큼 나누어 보면 넉넉합니다.

anna ēkayi ka dæn muhudē vatura gayinna apiṭa bæhæ. apiṭa rasa balāganna muhuda vatura biṁduvak næhanam æti. api væḍē karaganna. anna ē vagē tamayi budu guṇa bidā. tamayi api araganna ōnē. budu guṇa bin̆dakin api ṭika karaganna puḷuvan. apramāṇa buduguṇa apiṭa darā gænīmē tērumakut næha. mē apē sīmāvaṭa vaḍā ehā ēvāha velā æti væḍakut nǣha. ē gāna dakinna ōnē. itin gahak valak aragattā nam

그래서 바닷물을 다 셀 수는 없지만, 맛을 보려면 바닷물 한 방울이면 됩니다. 그것으로 우리 일을 해낼 수 있습니다. 그처럼 붓다의 guṇa 한 방울을 우리가 받아야 합니다. 붓다의 guṇa 한 방울로 우리는 할 일을 해낼 수 있습니다. 헤아릴 수 없는 붓다의 guṇa를 다 품을 까닭도 없습니다. 우리 한계를 넘는 것들로 할 일도 없습니다. 그것을 보아야 합니다.

dakinna ōnē. itin gahak valak aragattā nam gaha bedalā balanavā næha apiṭa gaha kiyalā pēnavā. api ōka issellā pedalā balanavā koḷa ṭika ven karanavā. daḷu ṭika ven karanavā potu ṭika ven karanavā. kan̆da ven karanavā mul ven karanavā. ven karalā pætten pætta salā balanavā kohara gaha balapuvahama bedalā bæluvaṭa passē pēnavā gaha kiyana ekak dæn vidyāmāna næhæ. ekatu karalā bæluvahama gaha kiyana ekak vidyāmāna.

나무 한 그루를 들어 봅시다. 나누어 보지 않으면 우리에게는 나무로 보입니다. 먼저 그것을 나누어 봅니다. 잎을 떼어 내고, 새순을 떼어 내고, 껍질을 떼어 내고, 줄기를 떼어 내고, 뿌리를 떼어 냅니다. 떼어 놓고 이리저리 뒤져 나무가 어디 있나 보면, 나누어 본 뒤에는 나무라는 것이 이제 드러나지 않습니다. 모아 놓고 보면 나무라는 것이 드러납니다.

manussayā bedalā balanavā. kǣli dēṭa bedalā bala minihā næ. ekatu karalā balanavā. āyet manasa rūpaya pēnavā. manussa kāya pēnavā. menna mē vagē api dravya vastuvak aran bedalā balanavā lassanāyi kivvē eka. āpō dhātuvaṭa sējō dhātura balamā ara lassana kiyana ekat næhæ.

사람을 나누어 봅니다. 조각으로 나누어 보면 사람이 없습니다. 모아 놓고 보면 다시 사람의 모습이, 사람의 몸이 보입니다. 이처럼 우리가 아름답다고 한 물체를 들어 나누어 봅니다. āpo dhātu로, tejo dhātu로 보면 그 아름다움이라는 것도 없습니다.

ē dravya vastuvak næhæ. kǣli kǣli ekatu velā māyā darśanavanavā. æti sē pennanavā. ē æti sē pennana māyāval valaṭa ævilā lōka sattvayā ælīmen ēva ælenavā bæn̆denavā. taṇhā upādāna æti karanavā. menna mē ṭika dænagena ē taṇhā upādānayen midenna yamak velā balāgata yutunā. tr̥ṣṇāven api bæn̆dena

그런 물체는 없습니다. 조각조각 모여 환영을 보여 줍니다. 있는 것처럼 보여 줍니다. 있는 것처럼 보여 주는 그 환영에 빠져 세상 satta는 들러붙고 달라붙고 묶입니다. taṇhā와 upādāna를 일으킵니다. 이것을 알고 그 taṇhā와 upādāna에서 벗어나려면 무언가를 나누어 보아야 합니다.

velā balāgata yutunā. tr̥ṣṇāven api bæn̆dena hariya bedā balāpuvahama æ dæn paramāṇuva bedalā balanna apiṭa avaśyatāvayak nǣha. mokada hētuva? paramāṇuvak apē hita bæn̆dilā næha. paramāṇu ekatu velā hæicca anu tiyenavā. api ōkē hitē bæn̆dilat næhæ. ēvayen ekatu velā hæcca īṭa vaḍā ganī bhavana dēval tiyenavā. æhæṭa pēna vastu hædenakan niṣpādanaya ēvā goḍaval hædi hædē. æhæṭa pēna ēvā tuḷa kætē ēvāyi lassana ēvāyi dakinavā æhen.

taṇhā로 우리가 묶이는 부분을 나누어 보면 되니, 이제 paramāṇu까지 나누어 볼 필요는 없습니다. 왜 그렇습니까? paramāṇu 하나에 우리 마음이 묶여 있지 않습니다. paramāṇu가 모여 이루어진 aṇu가 있습니다. 거기에도 마음이 묶여 있지 않습니다. 그것들이 모여 이루어진 더 굵은 것들이 있습니다. 눈에 보이는 물체가 될 때까지 덩어리들이 생겨납니다. 눈에 보이는 그것들 가운데서 못난 것과 예쁜 것을 눈으로 봅니다.

anna etakoṭa apiṭa ælenavā gæṭenavā kiyana deka haṭagannavā. paramāṇu dækalā ælenavā gæṭenavā kiyana eka apiṭa haṭaganna hētuvak næhæ. apiṭa sparśa vena yamak æṭa nam ē maṭṭamē hariyen tamayi ælīmayi gæṭīmayi haṭagannē.

그때 우리에게 들러붙음과 부딪침 두 가지가 일어납니다. paramāṇu를 보고 들러붙거나 부딪칠 까닭은 없습니다. 우리에게 닿는 무언가가 있다면 바로 그 수준에서 들러붙음과 부딪침이 일어납니다.

apiṭa apē manasaṭa kayaṭa sparśa novena yamak ætnam kāyika saṁgnāvak haṭagannē nǣ. æhæṭa sparśa vennē næti yamakin cakkhu vindanayak rāgayak haṭaganna vidihak nǣ. kaṇaṭa sparśa novannā vū śaddayakin apiṭa sadda saṁgnāvak enna vidihak nǣha. nāsayaṭa sparśa novannā vū gandhayakin gandha saṁgnāvak enna vidihak nǣha. divaṭa sparśa nova rasayakin rasa saṁgnāvak enna vidihak nǣha. kayaṭa sparśa novana poṭṭhabbayakin poṭṭhabba saṁgnāvak enna vidihak nǣ. manasaṭa sparśa novana dharmayakin

우리 마음과 몸에 닿지 않는 것이 있다면 몸의 saññā가 일어나지 않습니다. 눈에 닿지 않는 것으로는 눈의 느낌도, rāga도 일어날 길이 없습니다. 귀에 닿지 않는 소리로는 소리 saññā가 올 길이 없습니다. 코에 닿지 않는 냄새로는 냄새 saññā가 올 길이 없습니다. 혀에 닿지 않는 맛으로는 맛 saññā가 올 길이 없습니다. 몸에 닿지 않는 phoṭṭhabba로는 phoṭṭhabba saññā가 올 길이 없습니다.

vidihak nǣ. manasaṭa sparśa novana dharmayakin manō saṁgnāvak enna vidihak. manō saṁgnāvak āvē nætnam saṁkhārayak go næginna vidihak næhæ. saṁkhārayak gonna nægena nætnam viññāṇayak goḍana næginna vidihak nǣha. ehenam muḷu bhava cakrayaṭa sambandha vena vidihak nǣha.

마음에 닿지 않는 dhamma로는 mano saññā가 올 길이 없습니다. mano saññā가 오지 않으면 saṅkhāra가 쌓일 길이 없습니다. saṅkhāra가 쌓이지 않으면 viññāṇa가 쌓일 길이 없습니다. 그렇다면 온 bhava cakka에 이어질 길이 없습니다.

manasa tīkṣaṇa venna asīmita dækīm pahaḷa venavā.ē namut apiṭa avaśya vennē. manasa tīkṣara karaganna avaśya vennē. ē atīmita dænīma dakinna nemeyi.

마음이 날카로워지면 끝없는 앎이 일어납니다. 그러나 우리에게 필요한 것, 마음을 날카롭게 해야 하는 까닭은 그 끝없는 앎을 보려는 것이 아닙니다.

ē lovturā budurajāṇan vahansē namat satya dharmaya lōkayaṭa pennanna ē tattvayaṭa pat velāyi ē ṭika kaḷē. ēka apiṭa etanṭa pat venna avaśyatāvayak næhæ. moka apē balāporottuva dharma dēśanā karalā lōkaya nodanna dēval hoyalā diyalā dharma dēśanā karanna nemeyi. dī gihilā tiyena api væḍiya karaganna.

lokuttara 부처님께서도 참된 dharma를 세상에 보여 주시려고 그 경지에 오르셔서 그 일을 하셨습니다. 우리는 거기에 이를 필요가 없습니다. 우리 바람은 dharma를 설하고 세상이 모르는 것을 찾아 알려 주며 설법하는 것이 아니기 때문입니다. 이미 주고 가신 것으로 우리 일을 해내는 것입니다.

ara væḍiya karanna kivvot sārā saṁkalpa lakṣā aṭā saṁkalpa lassa apramāṇa kālayak perumpulā ē mahā buloku væḍak venavā ēka. ēka sellamak nemeyi ē kiyana hitannat bæri deyak. bohoma rēsiyaṭa budu bā patana aya innavā. itin ara mēka sellamak nemeyi.

그 일을 하려 하면 네 asaṅkheyya와 십만 kappa, 헤아릴 수 없는 세월 동안 pāramī를 채워야 하니 아주 큰 일입니다. 그것은 장난이 아니고, 생각조차 하기 어려운 일입니다. 아주 쉽게 붓다 되기를 바라는 이들이 있습니다. 하지만 이것은 장난이 아닙니다.

apiṭa tiyennē ara atarahuvena kurulla ahak karalā ara uḍagillana ukus vallanna yanavā vagē væḍa karanna neveyi. læbicca avasthāven prayōjana ganna śrāvakayō kiyannē ēkayi.

우리가 할 일은 손에 든 새를 놓아주고 하늘 높이 나는 매를 잡으러 가는 것 같은 일이 아닙니다. 주어진 기회를 쓰는 이를 sāvaka라고 하는 것이 그 때문입니다.

eham śrāvakayek venna avaśya næha. bōdhisatvarayekuṭa bōdha satvaraya tamangē paḷavuvē tamagē væḍē karagena inna tamā atdækīm valin ananta kālayak ē gamana gihillā unvahansēlā lōka sēvayak karanna. ē buddha śrāvakayō nemeyi.

sāvaka가 되는 데 그런 것은 필요 없습니다. bodhisatta에게는 bodhisatta로서 자기 일을 해 가며 자기 체험으로 끝없는 세월 그 길을 가서 세상을 위한 일을 하는 것입니다. 그분들은 붓다의 sāvaka가 아닙니다.

buddha śrāvakayek vaśayen balāporottu venna ōnē. dēśanā karapu dē ahalā ara kiyana avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi kiyana śrāvayan kṣaya karanna. śrāvaya kṣaya karama śrāvaka hevat śrāvaka venavā. śrāvaka kiyannē ēkayi.

붓다의 sāvaka로서 바라야 할 것은, 설하신 것을 듣고 avijjā와 taṇhā라는 āsava를 다하게 하는 것입니다. āsava를 다하게 하기에 sāvaka가 됩니다. sāvaka란 그런 것입니다.

tr̥ṣṇā śraya kṣayakara damana arthayen kiyanavā śrāvaya kṣayakara damanavā. śrāvaya kṣayakara damanna nam bæhægattē ē kiyannē nivan dakinna. nivan dakinna bæhægatta kaṭṭiyak innavā nam dharmaya ahalā ē aya śrāvaka buduhāmuduruvangē gōlayō kivvaṭa ehema hariyannē næha. śrāvaka kiyannē ēkayi arthaya ēkayi. apiṭa ōnakama tiyannē ē ṭika karaganna nam ē ṭikaṭa avaśya aran ē ṭika karaganna ōnē.

taṇhā āsava를 다 없애 버린다는 뜻으로 āsava를 다하게 한다고 합니다. āsava를 다하게 하려고 나섰다는 것은 nibbāna를 보려고 나섰다는 것입니다. nibbāna를 보려고 나선 이들이 dharma를 듣는다면 그들이 sāvaka입니다. 그저 부처님의 제자라고만 해서는 맞지 않습니다. sāvaka란 그런 것이고, 그 뜻이 그것입니다. 우리 바람이 그것을 이루는 것이라면 그에 필요한 것을 가지고 그것을 이루어야 합니다.

itin mē guṇayak vigraha karagena aragena balanavā kiyannē ēka hon̆dā ehāṭa yana ekak. mēken api dænaganna mēken apiṭa ganna ōna hariya. ē ṭika aran gattahama hon̆daṭama æti.

그러니 이 guṇa를 다 풀어 들고 본다는 것은 너무 멀리 가는 것입니다. 여기서 우리가 알아야 할 것, 가져야 할 부분, 그만큼 가지면 아주 넉넉합니다.

itin metakin mē guṇaya venavā kivvot ehema api pæradi kārya boru kāryō venavā. ada hun̆gak pelā tiyennē ehemayi. rahatint pav nokaranin vāsanā sæja keles duru kaḷen pūjā suduhuven arahannā vanasaka kiyalā mehema kiyanavā. dæn api pav an̆durannet næhæ. vāsanā keles an̆durannet næha. pūjāvaṭa sūsu vena ēvā kiyalā kivvaṭa pūjāvaṭa rūsu vena hētu an̆durannet næhæ. vacana ṭikak bhāvitā karenna api kiyalā hiṭam mēken api sampūrṇayen api dæn mē guṇaya dannavā kiyanavā. mehema tænakayi api innē.

그런데 '이 guṇa는 여기까지다'라고 하면 우리는 잘못한 이, 거짓말한 이가 됩니다. 오늘날 많이 보여 주는 것이 그렇습니다. 'arahant란 몰래도 pāpa를 짓지 않는 분, vāsanā와 kilesa를 없앤 분, pūjā를 받을 만한 분' 이렇게 말합니다. 그런데 우리는 pāpa가 무엇인지도 모르고, vāsanā와 kilesa도 모르고, pūjā를 받을 만하다고 하면서 pūjā를 받을 만한 까닭도 모릅니다. 낱말 몇 개를 쓰면서 이것으로 우리가 이 guṇa를 다 안다고 말합니다. 우리는 이런 처지에 있습니다.

dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya piḷiban̆dava koṭanam budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. tamanṭa tērum ganna bæri dehak nemeyi. tērum gata hæki caturārya satyaya tērum ganna utsāha karanna kiyalā.

부처님께서 설하신 dharma에 대해 부처님께서 간추려 말씀하십니다. 자기가 알아들을 수 없는 것이 아니라, 알아들을 수 있는 cattāri ariyasaccāni를 알아들으려 애쓰라고요.

mē caturārya satyaya dukkhārya satyayavat tōragatta næti lōkayē ada monavada hoyanna yannē. tava tōranna yannē. atyāvattayadī dukkhārya satyaya tōra gænīma dukkhārya satyaya tōragāgattot duken midenna maga pædinavā paḷaveni tæna dænagatta tæn paṭan ē dukkhārya satyayavat tōraganna śaktiyak næti. aya api caturārya satyaya kiyalā katāvaṭa vacanaya kiyagena innavā.

이 cattāri ariyasaccāni 가운데 dukkha ariya sacca조차 가려내지 못한 세상이 오늘 무엇을 찾으러 갑니까? 무엇을 더 가려내러 갑니까? 무엇보다 꼭 해야 할 것은 dukkha ariya sacca를 가려내는 것입니다. dukkha ariya sacca를 가려내면, 그 첫 자리를 안 데서부터 dukkha에서 벗어날 길이 열립니다. 그 dukkha ariya sacca조차 가려낼 힘이 없는 우리가 cattāri ariyasaccāni라는 말을 입으로만 하고 있습니다.

dukkharya satyaya mokakda ahapuvahama itin api ōkaṭa kiyanavā itin jāti dukā jarāpidu vyādhipi dukō maraṇa abhapi dukaṁ vāgē vaṭapālanak apa api asamppayōga dukkhō piyehi vippayōgō dukkhō yampiccana labi dukkhaṁ saṁittē paṁca upādānakandhā dukkhā oya tiyennē.

dukkha ariya sacca가 무엇이냐고 물으면 우리는 외운 대로 이렇게 말합니다. 'jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkhā, maraṇampi dukkhaṃ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ, saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.' 그것이 있습니다.

mē oliya kiyanavā æhuvot ehema gahanna eya maranna ya monavā karanna ara katāvaṭa kiyana mōḍayak kiyalā marannē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kiyanavā. ē vagē dukkhārya satyayanṭa ā ōka kiyanavā.

그처럼 dukkha ariya sacca를 물으면 그것을 외워 말합니다.

itin api ahalā bæluvot api atta vaśayenma tin dukkhārya satyaya dæn dannavada śrāvakayanṭa gōcara dukārya satya api dænagena nada mē katā kaḷē. dæn vākya pāḍam karalā api dukārya satyaya dænagattada?

그런데 물어보면, 우리가 정말로 dukkha ariya sacca를 압니까? sāvaka에게 드러나는 dukkha ariya sacca를 우리가 알고서 이 말을 했습니까? 글귀를 외워서 우리가 dukkha ariya sacca를 안 것입니까?

dæn api ahanavā kenekgē mehema jarāva dukayi. jātiya dukayi, jarāva dukayi, vyādhiya dukayi, maraṇaya dukayi, apriyan hāya vīma dukayi. priyangē venvīma dukayi. kæmati yamak nolæba nam ēkaṭa dukayi. koṭa kiyana nam mē paṁca upādānaskandhayama dukayi kiyalā siṁhalaṭat tōranavā. dæn dukkhārya satyaya ōka kiyanavā.

우리는 이렇게 듣습니다. jāti가 dukkha이고, jarā가 dukkha이고, byādhi가 dukkha이고, maraṇa가 dukkha이고, 싫은 이와 만남이 dukkha이고, 좋은 이와 헤어짐이 dukkha이고, 바라는 것을 얻지 못하면 그것이 dukkha이고, 간추려 말하면 이 다섯 upādānakkhandha가 바로 dukkha라고 싱할라말로도 풀이합니다. 이것을 dukkha ariya sacca라고 말합니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mama pennapu dukkhārya satyayak ætanam mē buddha śāsanayē piṭa kisi kenek dannē næha. magen ahagena vistara karagena darāgena īṭa anuva tērum gattā magē śrāvakaya kærenna tavat dukkhārya satyaya danna kenek lōkē tun lōkema næha. mē buddha dēśanāva

부처님께서 말씀하십니다. '내가 보인 dukkha ariya sacca는 이 붓다의 sāsana 밖에서는 아무도 모른다. 내게서 듣고 자세히 풀어 받아 지니고 그에 따라 알아들은 나의 sāvaka 말고는 dukkha ariya sacca를 아는 이가 세 세계 어디에도 없다.' 이것이 붓다의 가르침입니다.

dæn api ahanavā mehema deyak. jarāva dukayi. maṭa væṭahuṇāda? tērenavada? jarāva dukayi kivvē ēka? tērenavā. api kiyanavā uttarayak. jarā vunāma kavada duka nædda? vyādhiya, væhærīma, dedæhærīma ēkat dukayi. maraṇaya maraṇayat dukayi. apriyan hāyek vunāma ēkat dukayi. priyangē ven vunahama ēkat dukayi. dæn oyā kavuda buddha śrāvakaya

이제 이렇게 물어봅시다. jarā가 dukkha입니다. 알아들었습니까? jarā가 dukkha라는 것을 알겠습니까? 알겠다고 우리는 답합니다. 늙으면 언제 dukkha가 아니겠습니까? 병, 여윔, 쇠약함도 dukkha입니다. 죽음도 dukkha입니다. 싫은 이를 만나면 그것도 dukkha입니다. 좋은 이와 헤어지면 그것도 dukkha입니다. 그럼 당신은 누구입니까, 붓다의 sāvaka입니까?

tava kenek hæbæyi mama buddha śrāvaka kristiyānikāraye anik næhæ mama muslim kenek. ā oya praśnē vayanut ahanna jarāva dukada oyāṭa sæpada bæṭa væṭennē kohomada ko jarāva sæpaya ævennē kohomada ē nā kiyannē nædda?

또 다른 사람은 '나는 붓다의 sāvaka가 아니고 그리스도인입니다' 하고, 또 다른 사람은 '아니요, 나는 무슬림입니다' 합니다. 그들에게도 그 질문을 해 보십시오. 늙음이 당신에게 dukkha입니까, 즐거움입니까? 늙음이 어떻게 즐거움이 되겠느냐고, 그렇게 말하지 않겠습니까?

jarāva dukayi kiyalā maṭat tērenavanē. væhærīma vyādiya mē væhæradi dukayinē innavā. ē vina kiyanna nædda maraṇaya ov um̆balaṭa vitarayi duka ma apiṭa sæpayi ehemada æhuvot ehema monavā kiyannada apriyan hāyevīma ov apriyan hāyaka vunahama apē molē næhæ. apiṭa tērennē næha apriyan hāyīma sæpayi kiyalā api hitā ina kiyalā hitā innē kiyalā kivvot monavā kiyannada api ē miha kiyannada apriyanhāya dukayi kiyalā. priyangē

'늙음이 dukkha라는 건 나도 압니다. 여윔과 병, 쇠약함은 dukkha지요. 그걸 말할 필요가 있습니까? 죽음이요? 그래요, 당신들한테만 dukkha고 우리한테는 즐거움인 줄 압니까?' 이렇게 물으면 뭐라 하겠습니까. '싫은 이와 만남이요? 싫은 이와 만나는 것을 모를 만큼 우리 머리가 없습니까? 우리가 싫은 이와 만나는 게 즐겁다고 여기고 있다고 생각합니까?' 이렇게 말하면 우리가 뭐라 하겠습니까. 그에게 싫은 이와 만남이 dukkha라고 말하겠습니까?

apriyanhāya dukayi kiyalā. priyangē ven vīma duka dahanavā. itin priyangē ven apiṭat duka pēnavānē hon̆daṭama mokada dannē nættē. apivuṇu talanavā. duk venavā. lētā ahapaha gannavā. anē āpoyi kiyanavā. apriyaṁgen ekka priyangē ven velā. itin ōka sæpayi kiyalā api itin yanannē duk vennē api ōka karanavānē. api nǣha kiyanna.

좋은 이와 헤어짐이 dukkha라고 합니다. '좋은 이와 헤어지는 것은 우리에게도 아주 잘 dukkha로 보이지요. 왜 모르겠습니까. 우리도 울부짖고 괴로워하고 한숨 쉬며 아이고 합니다. 싫은 이와 만나고 좋은 이와 헤어지면요. 그것이 즐겁다고 우리가 말하겠습니까? 괴로워하는 건 우리도 하지 않습니까.' 아니라고 할 수 없습니다.

n api dannē ōka nam. ēsu kiyannet ēka nam. ara budupiyāṇan vahansēt dēśanā māgē magē śrāvakayek hærenna duk satyaya dannē ekana tun lōkema nǣhæ kivvē eka kō ehenam api dukārya satyaya dækalada mē in̆dalā tiyennē. anik ayat dakina eka dækalada?

우리가 아는 것이 이것이고 저들이 말하는 것도 이것이라면, 부처님께서 '나의 sāvaka 말고는 dukkha sacca를 아는 이가 세 세계에 없다'고 하신 것은 어떻게 됩니까? 그렇다면 우리는 dukkha ariya sacca를 보고 이렇게 있는 것입니까? 다른 이들도 보는 것을 본 것입니까?

bauddha nōna jīvitayaṭa buduna padayak ahapu næti minihagen ōka æhuvat minihak tiyenavā jarāva dukayi vyādiya dukayi maraṇaya dukayi apriyanhāya dukayi priyangē en̆gīma dukayi. kæmati yamak læbennē næhæ ēkat dukayi. ē minihat kiyanavanē.

붓다를 따르지 않고 평생 dharma 한 구절 들어 본 적 없는 사람에게 물어도, 그 사람은 늙음이 dukkha, 병이 dukkha, 죽음이 dukkha, 싫은 이와 만남이 dukkha, 좋은 이와 헤어짐이 dukkha, 바라는 것을 얻지 못하는 것도 dukkha라고 합니다. 그 사람도 그렇게 말하지 않습니까.

ē kō pubbē anunusutēsu dhammēsu cakkhumada

그렇다면 'pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi'는 어떻게 된 것입니까?

pādaya. budurajāṇan vahansē bōdhi sata kālaya hamba vecca næti ekak nēda? bohoma mædi hamba vunē. pera noæsū virū dharmayan

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hamba vunē. pera noæsū virū dharmayan kerehiṭa nidan dukkhaṁ ariya saccantimē bhikkhavē pubbē anunussatēsu dhammēsu cakkhuṁ uddhapāda gnānaṁ udapādi paññā udapādī vidyāpāda ālōkapadi dukkhār satiya paḷamuma dēśanā karanu dēśanā kaḷā. mahaṇi pera noæsū virū mē duka duka piḷiban̆dava dharmaya kirehi. maṭa mē dukayi kiyalā æsa pahaḷa vuṇā, gnānaya pahaḷa vuṇā, pragnā pahaḷa vuṇā, vidyā pahaḷa vuṇā ālōkaya pahaḷa vuṇā kiyalā budurajāṇan vahansē dhamma cakkapa pavatvana sūtraya dēśanāvēdī pasvaka davasaṭa issellāma dēśanā kaḷā. maṁgala issellā dharma dēśanāva oya dēśanā karanakoṭa

예전에 들어 보지 못한 dhamma에 대해서입니다. 'Idaṃ dukkhaṃ ariyasaccanti me bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.' dukkha ariya sacca를 맨 먼저 설하셨습니다. '비구들이여, 예전에 들어 보지 못한 이 dukkha에 관한 dhamma에 대해, 이것이 dukkha라고 내게 눈이 생겼고, ñāṇa가 생겼고, paññā가 생겼고, vijjā가 생겼고, 빛이 생겼다'고, 부처님께서 Dhammacakkappavattana Sutta를 설하실 때 다섯 비구에게 맨 처음 설하셨습니다. 맨 처음의 설법을 그렇게 설하실 때입니다.

itin etakoṭa etandi budurajāṇan vahansē kiyanavā maṭa pera æhæpu næti dharmayak kerehi pera nodæna dharmayak kerehi maṭa mē dukayi kiyalā dænuṇā. eccara ka dækalā hiṭiyē næha. ehenam eccara kal dækalā tiyennē ēka sæpak kiyalanē.

그때 거기서 부처님께서 말씀하시기를, 예전에 들어 보지 못한 dhamma, 예전에 알지 못한 dhamma에 대해 '이것이 dukkha'라고 알게 되었다고 하십니다. 그때까지는 보지 못하셨던 것입니다. 그렇다면 그때까지는 그것을 즐거움이라고 보셨던 것이지요.

kōda dæn apiṭa pelā tiyenē dukkhārya satvaya dæn caturārya satyaya gæna katā karana dēśakayō ahana śrāvakayō ōna taram innavā. hæmatænama innavā. ohu dukrya satyaya dannavada? ēgollō kiyā dīlak tiyenavā. hæv oya vagē praśnayak æhuva nam ēgollanṭa mokakda uttarē?

그러면 우리에게 보여 준 dukkha ariya sacca는 어디 있습니까? 이제 cattāri ariyasaccāni에 대해 말하는 설법자와 듣는 sāvaka는 넘쳐납니다. 어디에나 있습니다. 그들은 dukkha ariya sacca를 압니까? 그들이 가르쳐 준 것이 있습니다. 이런 질문을 하면 그들의 답은 무엇입니까?

budurajāṇan vahansē hōsarāvakō nemeyi. ehema novanayi dukkārya satya dannē næha. hæbæyi dukrya satyaya dækka kenā duka samudārya satyayak dænagannavat duka nirōdhārya satyayak dænagannavā dukkha nirōdha gānaya paṭipadāya tyayak dænaganna. ekak dækalā tanit tunak dænagannavā. caturārya satyaya dækka nam eyā sōtāpannayi. paḷamu tæna sōtāpannayi. ēn ehāṭa misak mehāṭa næ.

부처님이나 sāvaka가 아니고서는 dukkha ariya sacca를 알지 못합니다. 하지만 dukkha ariya sacca를 본 이는 dukkha samudaya ariya sacca도 알고, dukkha nirodha ariya sacca도 알고, dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca도 압니다. 하나를 보면 나머지 셋도 압니다. cattāri ariyasaccāni를 보았다면 그는 sotāpanna입니다. 첫 자리가 sotāpanna입니다. 그 너머일 수는 있어도 그 아래는 아닙니다.

ehæ itin caturārya satyaya dannavā anik kǣt dannavā nam oya dukkhārya sattiya ēka nam dukkhārya satyaya o kristiyāni kiyalā inna aya muslim kiyalā inna aya ōna āgamaka inna ayagama næti bhautika vādī æhuvat ēgollō sōtāpannaya vunē. æyi dukkhārya satya dama tuḷa turak dakinavanē dēśanāvēka.

그러니 cattāri ariyasaccāni를 안다면, 다른 이들도 dukkha ariya sacca를 안다면, 그리스도인이라는 이들, 무슬림이라는 이들, 어느 종교에 있는 이든, 종교 없이 물질만 믿는 이에게 물어도 그들이 sotāpanna가 되었을 것입니다. dukkha ariya sacca 안에서 넷을 다 본다고 설하셨으니까요.

itin ehenam api dukraya satyaya dækenam ekakvat dækalā næhæ. hæbæyi vacana ṭika bahala dukkha samadhārya satyaya dannavā ahapu mama dannavā kiyanna balanna yāyan taṇhā pōnō bhavikā tatarabhinandī seyayatidan kāma taṇhā bhavata taṇhā ē bhava taṇhā ōka dannē nætta ehema denna puḷuvan uttarē

그렇다면 dukkha ariya sacca를 두고 보면 우리는 하나도 보지 못했습니다. 하지만 낱말들은 외웠습니다. dukkha samudaya ariya sacca를 아느냐고 물으면 안다고 하며 말해 보십시오. 'yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā.' 이것은 알지 못하는 이라도 할 수 있는 답입니다.

nirōdhārasatvaya dannada ēkat dannavā. mokakda cōtassayō taṇhāya asē virāgaya nirudō cāgō paṭinivaggō mukti anārayō mama ēkat dannē. itin mārgaya āya mēvā ariya vaṭṭhānaya koma kivvā seyatanam itin sammā diṭṭhiya sammā saṁkalpa sammā vācā sammā kammantō sammājīva sammāyama sammāsa sammā samā ēkat dannavā. vistara karalā tiye dænagattā dekak

nirodha ariya sacca를 아느냐, 그것도 압니다. 무엇이냐, 'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.' 나는 그것도 압니다. 그러면 magga는? 'ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.' 그것도 압니다. 자세히 풀이된 것을 알았습니다.

itin api kāyada kiyannē kāinda ahannē loku praśnayak venavā la potē tiyena eka okkoma kaṭapādak. padaya hari. padayavoruot nemeyi. namut tara vagē praśnayak ahuvahama hariyaṭama kiyannaka balanna oyā dækka dukkhārya satyaya anik aya dækkē æti.

그러면 우리는 누구에게 말하고 누구에게 묻는 것입니까? 큰 문제가 됩니다. 책에 있는 것은 다 외웠습니다. 구절은 맞습니다. 구절이 거짓인 것도 아닙니다. 하지만 그런 질문을 받으면 정확히 말해 보십시오, 당신이 본 dukkha ariya sacca를 다른 이들이 보았는지를.

dæn mokak kiyanna vākya nam apit kiyavalā tiyenavā. jarāva dukayi, vyādhiya dukayi, maraṇaya dukayi ōka apit ahalā tiyenavā. bauddha novā nam apit ōka dukayi kiyalama dannavā. apiṭat væṭahenavā. nǣ kiyanna. mokak karannada? api æhuvot ehema en api dækka mokakda anik aya dakē næ. mēkanē praśna velā tiyennē.

'글귀라면 우리도 읽었습니다. 늙음이 dukkha, 병이 dukkha, 죽음이 dukkha, 그건 우리도 들었습니다. 붓다를 따르지 않아도 우리도 그것이 dukkha인 줄 압니다. 우리도 알아듣습니다.' 아니라고 할 수 없습니다. 어떻게 하겠습니까? 그들이 우리에게 '당신들이 본 것 가운데 다른 이들이 보지 못한 것이 무엇이냐'고 물으면요. 이것이 문제가 되어 있습니다.

meccara kal vena kenek dækkē næti dakinnat bæri bæri bava oppu karannat puḷuvan dukkhārya satyayak api kiyanna ōnē. menna mēka dækalā tiyenavada balannakō meccara kalla yahalā tiyenavada balannakō mēka dukayi kiyalā. anna ehema ekak apiṭa tiyenna.

우리는 지금까지 다른 누구도 보지 못했고 볼 수도 없으며, 그렇다는 것을 보여 줄 수도 있는 dukkha ariya sacca를 말해야 합니다. '이것을 본 적이 있는지 보십시오, 지금까지 이것이 dukkha라고 들은 적이 있는지 보십시오'라고요. 그런 것이 우리에게 있어야 합니다.

ehenam api hitalā balanakoṭa ē jāti ekak nam aṁśa mātrayakvat maṭa tērennē næha kivvot ehema dukkārya satyaya aṁśu mātrayakvat dækalā nǣhænē ara padǣla okkoma paṭan tiyena anna hitalā balanna ōnē ēkē kiyanna

그렇다면 생각해 볼 때 그런 것이 티끌만큼도 내게 알아들어지지 않는다면, 그 구절들을 다 외우고 있어도 dukkha ariya sacca를 티끌만큼도 보지 못한 것입니다. 그것을 생각해 보아야 합니다.

ov ē kiyannē ēkanē. apē ēvāya kiyana eka tamayi vena vin̆din oya buddhāgamaya kiyanaek kiyalā pelak aya kiyanavā. saravāgama kiyalā hadāganna ov dæn sarvāgamikaṭa kiyalā okkoma ehema saṁvidhāna hadāganna ehema nætnam kiyanavā budu dahama api piḷigannē næhæ. ōka duka pennana ekak ōka sr̥ṇa pættē ekak. ōkē giya minissu okkoma adhairya venavā. oya jāta ekak kiyanavā.

네, 그게 바로 그 말입니다. '우리 것도 다른 방식으로 말한 붓다의 가르침이다'라고 어떤 이들은 말합니다. 모든 종교가 하나라고 만들어서요. 네, 이제 모든 종교 모임이라며 단체들을 만듭니다. 그렇지 않으면 '붓다의 가르침은 받아들이지 않는다, 그것은 dukkha를 보여 주는 것이고 어두운 쪽의 것이다, 거기 간 사람들은 다 기가 꺾인다' 이런 식으로 말합니다.

dæn etakoṭa kohomada api ō ēka nigamanaya karagannē? āryō dakinnā vū dukkha satyaya mokakda kiyalā api dakinnavā. ēka dukkhārya satyaya upamā tuḷin saṁsandanaya karalā vanē api dharmaya dænagannē.

그러면 우리는 그것을 어떻게 판가름합니까? ariya가 보는 dukkha sacca가 무엇인지 우리는 봅니다. 그것이 dukkha ariya sacca입니다. 비유를 통해 견주어 보며 우리는 dharma를 압니다.

ēvan upasaṁhara tiyena budurajāṇan vahansē pennavā yamek upamāvak tuḷu mē dharmaya tērum gannavā. hæbæyi upamāvak dennat bæhæ ē dharmāvabōdhaya næti kenekuṭa. eyā dena upamāvat laukika ekakma venavā misā. tamā nodat dahamak mul karagena upamāvakin tōralā dennat bæha. ē dharmāvabōdhaya næti keneku.

그래서 비유가 있습니다. 부처님께서 보여 주시기를, 어떤 이는 비유를 통해 이 dharma를 알아듣습니다. 하지만 dharma 깨달음이 없는 이는 비유를 들 수도 없습니다. 그가 드는 비유도 세속의 것일 뿐입니다. 자기가 모르는 dharma를 바탕으로 비유로 풀어 줄 수도 없습니다. dharma 깨달음이 없는 이는요.

dæn api mehema deyak hitamu. minihek māḷu allanna yanavā. dæn oya māḷu allanna yana māḷu bānna yana manussayā ara yana koṭas ṭikak tiyenavā. māḷu allanna biri pittak gannavā. ēkēmanna ban̆dinna rǣnakut gannavā. ē rǣ keravalin amuṇa bilī kokkat gannavā. māḷu dāpuvahama māḷu allagattakin dāganna. goṭṭakut gannavā. æmakut aragannavā. ara kokē amuṇa.

이렇게 생각해 봅시다. 어떤 사람이 물고기를 잡으러 갑니다. 물고기를 잡으러, 낚으러 가는 그 사람이 가져가는 것들이 있습니다. 물고기를 잡으려고 낚싯대를 가져갑니다. 거기에 묶을 낚싯줄도 가져갑니다. 그 줄 끝에 맬 낚싯바늘도 가져갑니다. 물고기를 잡으면 담을 바구니도 가져갑니다. 바늘에 꿸 미끼도 가져갑니다.

dæn māḷuvanṭa maraṇaya hō maraṇaya samāna dukaṭa pat nokaranna. oya māḷu allanna yana manussayā ḷan̆ga tibicca bhāṇḍa vuli. koyi ekada tibunē? māḷuvaṭa maraṇaya hō maraṇaya samāna dukaṭa pat nokarana deyak. oya māḷu allanna yana mehā ḷan̆ga tibuṇada? dæn otana in̆da kāṭṭiya balamu. ekak māḷu allanna yana manussayā.

자, 물고기를 죽음이나 죽음 같은 dukkha에 빠뜨리지 않는 것이 물고기 잡으러 가는 그 사람이 지닌 물건들 가운데 있었습니까? 어느 것이 있었습니까? 물고기를 죽음이나 죽음 같은 dukkha에 빠뜨리지 않는 것이 그 사람에게 있었습니까? 여기 계신 분들 함께 봅시다. 하나는 물고기 잡으러 가는 사람입니다.

dæn maraṇaya hō maraṇaya samāna duka kara denna ēka pradhāna koṭasak. anika vilī pitta anika vilī pitta ban̆dilā rǣna anika vilī kokka ara māḷu allanna dāganna goṭṭa anika tamayi ēkē gahana æma dæn hayak tibuṇā otana oya hayama tamayi mē yannē hayē ekatuva tamayi māḷuvanṭa maraṇaya hō maraṇaya samāna duka æti karannē geniyana kǣli ṭika oya atarin māḷuvanṭa yahapata siddha karana hon̆dak siddha karana ekakvat ē vinihara tibuṇā

죽음이나 죽음 같은 dukkha를 안기는 데 그가 주된 부분입니다. 다음은 낚싯대, 다음은 낚싯대에 묶은 줄, 다음은 낚싯바늘, 물고기를 잡아 담는 바구니, 그리고 거기 꿰는 미끼입니다. 여기 여섯이 있었습니다. 이 여섯이 함께 갑니다. 이 여섯이 모여서, 가져가는 이 물건들이 물고기에게 죽음이나 죽음 같은 dukkha를 일으킵니다. 그 가운데 물고기에게 이로운 일, 좋은 일을 하는 것이 하나라도 그 사람에게 있었습니까?

ē kiyannē minihā manussayat ekka haya koṭasak tiyenavā. manussayā innavā. bilī bidda tiyenavā. bilī kokka tiyenavā. amuṇa rǣna tiyenavā, æma tiyenavā. māḷu bālā geniyannāva hadāgatta goṭṭa tiyenavā. dæn oya hayen ekakvat māḷuṭa yahapataṭa tiyenavada? māḷuvaṭa sænasillē jīvat venna hō māḷuvaṭa yahapatak karaganna ekakvat oya haya atara tibuṇā. tibunē nǣ. ehenam oya haya tuḷin dæn api

그러니까 사람까지 해서 여섯 부분이 있습니다. 사람이 있고, 낚싯대가 있고, 낚싯바늘이 있고, 매단 줄이 있고, 미끼가 있고, 물고기를 낚아 담아 갈 바구니가 있습니다. 이 여섯 가운데 하나라도 물고기에게 이로운 것이 있습니까? 물고기가 편히 살거나 물고기에게 좋은 일이 되는 것이 그 여섯 가운데 하나라도 있었습니까? 없었습니다.

tibunē nǣ. ehenam oya haya tuḷin dæn api balanna ōnē væḍak. ara māḷupāna manussayā gihillā galak vunin haga in̆dagena ara bilipīṭata aragena ōkē ara nūla gæṭa gahalā agin kokkat gæṭa gahalā. goṭṭat pættakin tiyāgena dānavā ara vilī koka vaturaṭa udēn rǣ venakan balā innavā maḷuva eka ahuvenaekak. æma gæhuvē nǣ. ahuvē ēka maḷuvek.

그렇다면 이 여섯을 가지고 이제 해 볼 일이 있습니다. 그 낚시꾼이 가서 바위 위에 앉아 낚싯대를 들고 줄을 매고 끝에 바늘도 매고, 바구니는 옆에 두고, 바늘을 물에 드리우고 아침부터 밤까지 물고기가 걸리기를 기다립니다. 미끼는 꿰지 않았습니다. 걸린 물고기가 한 마리라도 있습니까?

dæn æmuṇak næhæ bilī kokkē. minihak gihillā in̆dagena bilī kok bittē bilī ara rǣna bæn̆dalā kokka gæṭa gahalā ōka vaturaṭa dāgena udēn rǣ venakan balā inna māḷuva allaganna eka eka māḷuvekuṭavā maraṇaya hō maraṇaya samāna duka enavada? maraṇaya hō maraṇaya samāna duka enna ū hoka æminenna ōna.

자, 바늘에 미끼가 없습니다. 사람이 가서 앉아 낚싯대에 줄을 매고 바늘을 매어 물에 드리우고, 물고기를 잡으려고 아침부터 밤까지 기다리면 물고기 한 마리에게라도 죽음이나 죽음 같은 dukkha가 옵니까? 죽음이나 죽음 같은 dukkha가 오려면 물고기가 바늘에 걸려야 합니다.

anik okkoma ṭika hari. māḷuṭa vināśayaṭa gēcca kǣli pahak dæn kriyātmakayi. ekak ayin karalā. hæbæ māluvaṭa maraṇaya hō maraṇaya samāna duka denna ara kǣli pahama tanikara dakṣa vuṇē nǣ. api ara æragena amalā dānavā. dāpu gama mokada vennē? anna æmē rahaṭa gahanavā. æma kanna gahagama kokē pæṭilā maraṇaya hō maraṇaya samāna duka haṭaganna ari pahaṭama koṭu venavā.

나머지는 다 갖췄습니다. 물고기를 망가뜨리는 다섯 조각이 지금 움직이고 있습니다. 하나만 뺐습니다. 그런데 물고기에게 죽음이나 죽음 같은 dukkha를 주는 데 그 다섯 조각만으로는 해내지 못했습니다. 이제 미끼를 꿰어 드리웁니다. 드리우면 어떻게 됩니까? 미끼 맛에 달려듭니다. 미끼를 먹으려고 달려들면 바늘에 걸려 죽음이나 죽음 같은 dukkha를 일으키는 그 다섯에 다 갇힙니다.

ehenam metana tibicca maraṇaya hō maraṇaya samāna duka gena denaval vala manussayā ḷan̆ga tibunē ēvayi. prabalama balaya tibunē kokkeda rǣnēda? pitteda menihagēda? æmēda? æmē tibunē. hæbæyi ōgē rasavat eka koka tibunē? æma māḷuvaṭa rasavatma ēka æma. ehenam antimaṭama vināśayaṭa pat karana paḷavænīma dukgoḍaṭa gena dena paḷavenima bhāṇḍayē tamayi prahā tibuṇē. praha nisāma tamayi ara dukaṭa koṭu vunē. maraṇaya hō maraṇaya samāna dukaṭa koṭu vunē.

그렇다면 여기 사람이 지닌, 죽음이나 죽음 같은 dukkha를 가져다주는 것들이 그것들입니다. 가장 센 힘은 바늘에 있었습니까, 줄에 있었습니까, 낚싯대에, 사람에게, 미끼에 있었습니까? 미끼에 있었습니다. 그 가운데 맛있는 것은 무엇이었습니까? 물고기에게 가장 맛있는 것은 미끼입니다. 그렇다면 끝내 망가뜨리고 dukkha 더미로 끌어들이는 첫째 물건에 바로 그 끌림이 있었습니다. 그 끌림 때문에 dukkha에 갇혔습니다. 죽음이나 죽음 같은 dukkha에 갇혔습니다.

ehenam dæn æma hæma haturetda mitureda ara māḷuvagē ara minihagē tibicca siyalu haturukan māḷuvaṭa haturakam kerenna siyallen væḍima hatura aniyada ara priyanapa hæma ēka notibuṇa nam ē māḷuvā vināśayaṭa pat venavada? pat vennē nǣ. hæbæyi māḷuvā dannavada mē hæma dukayi vināśayaṭa patvena paḷavenima ugula kiyalā.

그렇다면 이제 미끼는 물고기의 적입니까, 벗입니까? 그 사람이 지닌 것들 가운데 물고기에게 가장 큰 적은 바로 그 좋아 보이는 미끼 아닙니까? 그것이 없었다면 그 물고기가 망가지겠습니까? 망가지지 않습니다. 하지만 물고기는 이 미끼가 dukkha이고 망가짐으로 가는 첫째 덫인 줄 압니까?

māḷuva dannavā pætta paḷata yanavā. hæbæyi māḷuvā dannē næti nisā hūvi æmaṭa gahanna gihillā maraṇayaṭa hō maraṇaya samāna dukaṭa koṭu venavā. bærilā hari kokka vadinakoṭa kaṭalā giyot maraṇaya samāna dukaṭa pat velā jīvat velā mærilā yanna ōnē. ædalā giyot ara koṭṭa ædalā dānavā maḷuvā mærenavā. n maraṇaya hō maraṇaya samāna dukaṭa pat karanna tiyennē ēvayen paḷaveniva mahagula tamayi ara kokkē gæṭa gahapu æma

물고기가 알았다면 옆으로 비켜 갑니다. 하지만 물고기는 모르기 때문에 미끼에 달려들다가 죽음이나 죽음 같은 dukkha에 갇힙니다. 바늘에 걸렸다가 찢겨 빠져나가면 죽음 같은 dukkha를 안고 살다가 죽어야 합니다. 끌어 올려지면 바구니에 던져져 물고기는 죽습니다. 죽음이나 죽음 같은 dukkha에 빠뜨리는 것들 가운데 첫째 큰 덫이 바로 바늘에 꿴 미끼입니다.

dæn menna mehema siddhiyak mē manussayanṭa tiyenavā. ara māḷuvā danna æti æmē rahaṭa giju vunā misak. ēka tamāgē duk inna gena deena lokuma bhāṇḍaya bava dannē nætuva avāhagē mē lōkayē tiyenavā. ektarāha ugulak.

이제 사람들에게도 이런 일이 있습니다. 그 물고기가 미끼 맛에 탐을 냈을 뿐 그것이 자기에게 dukkha를 가져다주는 가장 큰 물건인 줄 모르고 걸려들었듯이, 이 세상에도 어떤 덫이 있습니다.

mē lōkē tiyena lōka dharmatāvaya næmati māḷu bānnā innavā. avidyāva næmati pittaka tr̥ṣṇāva næmati rǣnā kamuṇagena paṁcakāmaya næmati hæma lōkayē jarā maraṇa sōka paridēva okkoma vena koka gæṭa gahalā dāgenā saṁsāra sāgaraya sāgarayē pēna māḷuvagēna satvayō ara paṁcakāmaya næmati hæmaṭa gahanavā.

이 세상에는 loka dhammatā라는 낚시꾼이 있습니다. avijjā라는 낚싯대에 taṇhā라는 줄을 매고, 다섯 kāma라는 미끼를, 세상의 jarā, maraṇa, soka, parideva 모두인 바늘에 꿰어 saṃsāra 바다에 드리웁니다. 그 바다에 보이는 물고기인 satta들은 그 다섯 kāma라는 미끼에 달려듭니다.

duka næmati kokka pæṭīlā ara tr̥ṣṇā rǣyanaṭa ahuvelā avidyā pittaṭa hiravelā ara lōka dharmanāvē næmati dharmatāvaya næmati bilī bānnagē kemanaṭa ahuvelā ædalā gihillā ara goṭṭa væṭanā vāgē jarāvaṭa maraṇayaṭa keḷavarak næti dukkaṭa mūlēdī sasara gamanaka mæri mæri yanavā. hadana hadana eka mærenavā. hadana hadana eka mærenavā.

dukkha라는 바늘에 걸리고, taṇhā의 줄에 잡히고, avijjā의 낚싯대에 묶여, loka dhammatā라는 낚시꾼의 손에 걸려 끌려가, 바구니에 떨어지듯 jarā와 maraṇa로 끝이 없는 dukkha 속에서 saṃsāra 길을 죽고 또 죽어 갑니다. 생겨나는 것마다 죽습니다. 생겨나는 것마다 죽습니다.

ehenam dæn metanin lōkayē tibena dukgoraṭa ædalā damapu paḷavægula paṁcakāmaya nævatē æma ehenam lōka satvayā dukayi kiyalā gam gannē ēvā æti sæpayi kiyalā væradilā gannē. onna paṁcakāmaya sæpayi kiyalā.

그렇다면 여기서 세상의 dukkha 더미로 끌어들인 첫째 덫은 다섯 kāma라는 미끼입니다. 그렇다면 세상 satta는 dukkha로 받아들여야 할 것을 즐거움이라고 잘못 받아들입니다. 다섯 kāma를 즐거움이라고요.

mē paṁcakāmaya ugulā kiyā dækkā nam mahāva mara ugula kiyā dækkā nam mēka sæpa goraṭa dānna puḷuvan ekak nemeyi. mēka duk goraṭa dānna puḷuvan ekak varaddalā sæpa goraṭa dāgena innē kiyalā dakinavā. sæpayi kiyalā hitā innē mulāva nisā kiyalā dakinavā. ehenam paṁcakāmaya nævati āśvāda janaka rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma kiyana mē kāma paha mē sasarē hæmadāma maraṇaya hā maraṇaya samāna duka dennē sasara gamanaṭa ædalā damanna lokuma ugulayi kiyalā dænagannavā.

이 다섯 kāma를 덫이라고, 큰 죽음의 덫이라고 보았다면, 이것은 즐거움 더미에 넣을 것이 아니라 dukkha 더미에 넣어야 할 것인데 잘못해서 즐거움 더미에 넣고 있다고 봅니다. 즐겁다고 여기는 것은 미혹 때문이라고 봅니다. 그렇다면 다섯 kāma라는 달콤한 rūpa kāma, sadda kāma, gandha kāma, rasa kāma, phoṭṭhabba kāma라는 이 다섯 kāma가 이 saṃsāra에서 늘 죽음과 죽음 같은 dukkha를 주며 saṃsāra 길로 끌어들이는 가장 큰 덫이라고 알게 됩니다.

menna mē ōka dænagattaṭa passē meccara kal priyayi manāpayi, yahapatayi kiyalā hitāgena sæpayi kiyalā hitāgena idilā tiyennē. paḷaveni mahā dukarena ugulaṭa nēda kiyalā dakinavā. ehenam kāmaya nævati mahā ugulaṭa ahuvena nisā tamayi. mē saṁsāra sāgarayē piyana māḷuva vagē apramāṇa ahuvevi duk vin̆dinna kiyalā dakinavā.

이것을 안 뒤에는, 지금까지 좋고 마음에 들고 이롭다고, 즐겁다고 여기며 머물러 온 것이 바로 첫째 큰 dukkha의 덫 아니었나 하고 봅니다. 그렇다면 kāma라는 큰 덫에 걸리기 때문에 이 saṃsāra 바다를 헤엄치는 물고기처럼 헤아릴 수 없이 걸려 dukkha를 겪는다고 봅니다.

ehenam kavadāvat sæpa goraṭa dānna sudusu ekak nemeyi paṁcakāmaya kiyayā dækka dālāṭa meccara kal lōka satvayak dækka næti duka dakinavā. edāra dakinavā. kāmaya maḍak vāgē, kāmaya dukak vāgē, kāmaya ginnak vāgē kāmaya giḍiyak vāgē kāmaya rōgayak vāgē noyē upamā valin dakinavā kāmaya ādīnava.

그렇다면 다섯 kāma는 결코 즐거움 더미에 넣을 만한 것이 아니라고 본 날, 지금까지 세상 satta가 보지 못한 dukkha를 봅니다. 그날 봅니다. kāma는 진흙 같고, kāma는 dukkha 같고, kāma는 불 같고, kāma는 숯불 구덩이 같고, kāma는 병 같다는 여러 비유로 kāma의 ādīnava를 봅니다.

menna mēka dænagattaṭa passē. anna kāmayē dukayi kiyalā dakina davasak enavā dharmāvabōdhaya tuḷin dharmānukūlava bælīma tuḷin. anna ē lōka satyā kāmaya sæpayi kiya kiya innavā misā kāmayē dukayi kiyalā næha. en menna mē hētuvaru um̆balama tæna tīraṇaya karalā ōka duka duk goḍaṭa dānnada sudusu āśvādaya tiyenavā kiyalā sæpa goḍaṭa dānna sudusuda kiyalā praśna æhuvē.

이것을 안 뒤에는 kāma가 dukkha라고 보는 날이 옵니다. dharma 깨달음을 통해, dharma에 맞게 봄을 통해서요. 세상 satta는 kāma가 즐겁다고만 되뇌일 뿐 kāma가 dukkha라고는 하지 않습니다. 그래서 내가 이 까닭으로 여러분 스스로 판단해 보라고, 이것이 dukkha 더미에 넣을 만한 것인지, 달콤함이 있다고 즐거움 더미에 넣을 만한 것인지 물은 것입니다.

anna pēnavā āśvādaya pelā hiṭā māyāvaken ravaṭṭalā dukraṭa dānē yam bhāṇḍayē pradhāna bhāṇḍayē kohomada sæpakoṭa dānē. ēka duk valaṭa tamanṭa næhæ meccara kalat hitā hitaṭa yana sæpayi kiyalā sama. ē nigamana hita tamayi meccara kal duk vinnē. ehenam ōkē duk goḍaṭa dālā yathārthayen dækka nam anna meccara kal ahapu næti dækapu næti duka dækkā. dæn kāmaya sæpayi kiyana nigamanaya kara

보입니다. 달콤함을 보여 주며 환영으로 속여 dukkha로 던지는 그 주된 물건을 어떻게 즐거움으로 넣겠습니까. 그것이 dukkha인 줄 모르고 지금까지 즐겁다고 여겨 왔습니다. 그런 판단을 한 마음이 지금까지 dukkha를 겪었습니다. 그렇다면 그것을 dukkha 더미에 넣고 있는 그대로 보았다면, 지금까지 듣지도 보지도 못한 dukkha를 본 것입니다.

dækkā. dæn kāmaya sæpayi kiyana nigamanaya kara kara inna pudgalayā mēka tamayi lokuma maragula kiyā dækkadāṭa. kāmaya sæpayi kiyā tīraṇaya karannē næ. sæpa mārgayak kiyā tīraṇaya karannē nǣ. ēka duk mārgayak saha dukaṭa hētu vena māyāvak kiyalā dænagannavā.

이제 kāma가 즐겁다고 판단해 오던 사람이 이것이 가장 큰 죽음의 덫이라고 본 날에는 kāma가 즐겁다고 판단하지 않습니다. 즐거움의 길이라고 판단하지 않습니다. 그것이 dukkha의 길이고 dukkha의 까닭이 되는 환영이라고 압니다.

kavadāvat æti venna ena kāmayak kisima lōka satyayakuṭa læbilā næha. ætivena ākārayaṭa matu karalā pennalā ēkema duk goḍak velā hiṭan āya vena ekak hon̆dayi kiyalā pennanavā. ē allagena balapuvahama ēkama duk goḍak velā āya ēka nemeyi vena ekak ganin ēkayi hon̆da kiyalā pennanavā. ehenam kavadāvat sæpa kāmayak lōka satyaya ara kisi davasaka læbilā nǣ. dabanna hētut sæpa hoya hoyā duvanavā misak.

끝내 채워지는 kāma를 얻은 세상 satta는 아무도 없습니다. 채워질 듯이 드러내 보이다가, 그것이 dukkha 더미가 되면 다시 다른 것이 좋다고 보여 줍니다. 그것을 붙잡아 보면 그것도 dukkha 더미가 되고, 다시 그것 말고 다른 것을 잡으라고, 그것이 좋다고 보여 줍니다. 그렇다면 즐거운 kāma를 세상 satta는 어느 날에도 얻지 못했습니다. 즐거움을 찾고 또 찾아 달려갈 뿐입니다.

allagena balapuvahama ēkē sæpak nǣ kiyana tænin gevanavā misā. ēka kisima davasaka sæpayak labā dunnā kiyana tīraṇaya ættakda kiyalā balanna api ēka vimasalā balanna ōnē.

붙잡아 보면 거기에 즐거움이 없다는 데서 끝날 뿐입니다. 그것이 어느 날이든 즐거움을 주었다는 판단이 참인지 우리는 따져 보아야 합니다.

dæn api kiyanavā kenekuṭa hon̆dayi ēka sæpa deyak kiyannē. ahaval rūpaya dakina eka hon̆da rūpa kāmaya æti karana sundara rūpayak. hari lassana rūpayak. balā balā inna æṭanam ehemaden kokōma aṭa ælluvā hiṭa karalā tiyilā bændat sō ōkama bala balā hiṭiya. santōsayenma hiṭiya kiyalā pēnnama tiyenavā. dæn balāpan pæyak balāpan dekak balāpan pæyen deken ævidihana dæn mokada sæpada

우리는 누군가에게 좋다고, 그것이 즐거운 것이라고 말합니다. 어떤 모습을 보는 것이 좋다, rūpa kāma를 일으키는 고운 모습이다, 아주 예쁜 모습이다. 그렇다면 보고 또 보고 있으라고, 그렇게 붙잡아 묶어 놓고 그것만 보게 하면, 처음에는 기뻐하며 보는 듯합니다. 자, 한 시간 보라, 두 시간 보라. 한두 시간 지나면 어떻습니까, 즐겁습니까?

anēda ē pāvunāpa ē sellam hariyannē næha kohomada kivvē? oba poron̆duvak atsam karalā tiyenavā. ēka sæpayi kiyalā. vidhapan sæpa phalapalā hiṭapa. dæn mokak vennē

'아이고, 그만하세요, 그런 장난은 안 됩니다.' 어떻게 말했습니까? 당신은 그것이 즐겁다고 약속에 서명했습니다. 그 즐거움을 누리며 있으십시오. 이제 어떻게 됩니까?

devēlayē penena kukulāgē karamalā ē vēlē penehi sakasēma sudu velā kivvā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē vagē lōka satyayama mē lassana kāmaya balanna gihillā ekama dēka lassana bala balāma inna hariyot ēkama ohuṭa apranna velā. ēkama epā venavā.

그처럼 세상 satta도 이 고운 kāma를 보러 가서 같은 것의 아름다움만 보고 또 보고 있으면 그것이 그에게 싫어지고, 그것에 넌더리가 납니다.

mē mē senṭ eka mē mala hari suvan̆dayi. sæpada? hari sæpa. harii gānak in̆dī. īṭa passē āyati midena mokada dænenavada ara suva āśvādaya denna. īṭa passē ēkama denna paṭan gattot ēkama apriyalā vamana yannat puḷuvan. apriyāvala ēkama epā venavā.

이 향수, 이 꽃은 아주 향기롭습니다. 즐겁습니까? 아주 즐겁습니다. 한참 동안은요. 그 뒤에 다시 맡으면 어떻습니까, 그 좋은 달콤함이 느껴집니까? 그 뒤로 그것만 계속 주기 시작하면 그것이 싫어져 토할 수도 있습니다. 싫어져서 그것에 넌더리가 납니다.

rasa deyak tiyenavā. monavada raha jātiyak varana kajumāḷuva rahak raha kāpi in̆dagena āya hellenna bægena kavanavā æti vadanna. æyi rahayinē kāpā dæn onnanam rahayi kiyalā kayi huṇaḍuvā atara taram ehenam grǣm 100k 200k aya. kāvi ehema hariyannē næ. etakoṭa ahanē 500k anavā kilō ekak ahanavā kilō deyak hava mokak

맛있는 것이 있습니다. 어떤 맛있는 것, 캐슈와 생선 같은 맛있는 것을 먹고 앉았는데 더는 움직이지 못할 만큼 먹입니다. '왜요, 맛있다고 하셨잖아요, 드세요. 맛있다고 하셨으면 100그램, 200그램 더 드세요.' 그렇게는 안 됩니다. 그러면 500그램을 넣고, 1킬로를 넣고, 2킬로를 넣습니다.

innē? sakat siriya.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkama apriyā velā. ēkama dakinakoṭat ēkē suvan̆denakoṭat apriyāna satvayaṭa pat venavā ehema kaḷot ehema yam pahatak sæpayi kiyana ekē. aha vin̆da piya nidama hiṭa epā. ē pahaṭama dæmma mokada vennē? ohuṭa ēkama apiriyā venavā.

그것이 싫어졌습니다. 그렇게 하면 그것을 볼 때도 그 냄새가 날 때도 싫어지는 상태에 이릅니다. 즐겁다는 다섯 가지 무엇이든, 듣고 맛보고 마시고 자는 것을 그만두지 말라며 다섯 모두에 그렇게 하면 어떻게 됩니까? 그에게 그것이 싫어집니다.

ehenam mē paṁca kāmayama kiya kiyā lōkayāṭa hæmalēma parivartanaya karanna apriyā venna ē jātiyē tava kǣli eka vidiha kæḍa tala venas karapu kǣli goḍāk tiyenavā. ekena ekaṭa māru karanavā. māru karagena eka lassanayi araka lassanayi mēka lassanayi anika lassanayi kiyalā ekaṭa lassana parivartanaya kara kara yanavā. ohoma karakaṭa lassana hoya hoya yanavā lassana labana kenek nǣ.

그렇다면 이 다섯 kāma라고 하며 세상 사람들에게 늘 바꿔 주기를 합니다. 싫어지면 같은 종류의 다른 조각들, 이리저리 잘라 모양을 바꾼 조각들이 많이 있습니다. 하나에서 하나로 바꿉니다. 바꿔 가며 이것이 예쁘다, 저것이 예쁘다, 이것이 예쁘다, 다른 것이 예쁘다 하며 아름다움을 바꾸고 또 바꿔 갑니다. 그렇게 끝없이 아름다움을 찾고 또 찾아가지만 아름다움을 얻는 이는 없습니다.

ara suvan̆dat hon̆dayi mē suvan̆da sat hon̆dayi yanna ē saban kǣllanam hu han̆gak suvan̆dayi. mama gānaeka vagē nema ōka suvan̆dayi mokada ē suvan̆da apriyā velā. vena ākārayaka suvan̆dat dæn priya velā. dæn parivarta karanavā. parivartana kara kara yanavā ēka suvan̆dakinvat śr̥ptiyaṭa pat vena ekak næ.

저 향기도 좋고 이 향기도 좋다며 갑니다. '그 비누는 아주 향기롭다, 내가 쓰는 것과 달리 그게 향기롭다.' 왜냐하면 그 향기는 싫어졌고 다른 향기가 이제 좋아졌기 때문입니다. 이제 바꿉니다. 바꾸고 또 바꿔 가도 어떤 향기로도 채워지지 않습니다.

inṭa ahuvecca mas karuvāgē raha hoya hoyā gan̆dara hapanavā vāgē lōka satvayā paṁcakāma sampattiya hōsayā yanavā. labāgatta kenekut nǣhæ. ætiva vecca kenekut næ. sænasumak labā dunna keneku. ē passē gihin labā dīlā tiyennē mokakda kiyalā balanakoṭa kohen hari viśāla dukkaṭa paṭalavā tiyena misā sænasu mehekavat ē hētuven minihā nǣ.

개가 문 살 없는 뼈다귀처럼, 맛을 찾고 또 찾아 피 냄새 나는 것을 씹듯이 세상 satta는 다섯 kāma의 풍요를 찾아갑니다. 얻은 이도 없습니다. 채워진 이도 없습니다. 평안을 준 것도 없습니다. 그 뒤를 따라가서 무엇을 주었는지 보면 어딘가 큰 dukkha에 얽어 놓았을 뿐, 그 까닭으로 평안을 얻은 사람은 없습니다.

dæn mē ṭika hari ākāraya vigraha karalā dakinakoṭa kāmayō mulāvak nēda? kāmayō sæpayak nemeyi nēda kiyalā anna dharmānukūlava dækagattāṭa menna mē mulā sahagata kāmayama nēda? mē dukaṭa ædalā damanna hētu vecca āhāraya kiyalā. anna ēka dakinavā. dækkāṭa passē nigamanaya karanavā mē tuḷa gihin kisima davasaka sænasumak hamba vennē nǣ. ēka sænasum mārgayak nemeyi. mulā karalā dukaṭa ædalā damana mārgayak nam tiyenavā kāmayōgiya

이제 이것을 바르게 풀어 볼 때, kāma는 미혹이 아닌가, kāma는 즐거움이 아니지 않은가 하고 dharma에 맞게 본 이는, 바로 이 미혹 섞인 kāma가 이 dukkha로 끌어들이는 까닭이 된 먹이가 아닌가 하고 봅니다. 그것을 봅니다. 본 뒤에 판단합니다. 이 안에 들어가서는 어느 날에도 평안을 얻지 못한다. 그것은 평안의 길이 아니다. 미혹하게 해서 dukkha로 끌어들이는 길이 있다면 그것이 kāma의 길이다.

ēkē svabhāvayayi oya oya vidihaṭa ravaṭa ravaṭa geniyanna kiyalā dækka dānna. anna eyā dakinavā kāmaya piḷiban̆da pera noæsū virū dahamak. pubbē ananusu tēsu dhamma cakkhu vidahala venavā itin. pera noæsū viru dahamak kerehi æsa pahaḷa venavā. anna etāṭa dakinavā rævaṭīma nisā mē passē asāna kāriyō balāporottu æti karanavā.

그것의 본성이 이렇게 속이고 또 속여 끌고 간다는 것을 본 날, 그는 kāma에 대해 예전에 듣지 못한 dharma를 봅니다. 'pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi'가 일어납니다. 예전에 듣지 못한 dharma에 대해 눈이 생깁니다. 그때 봅니다, 속음 때문에 그 뒤에 불안을 주는 것들이 바람을 일으킨다는 것을.

balāporottuva nisā lōka sattvayāṭa uṇatāvayen yukta vana indriyan pahaḷa karanavā. ē unasāvīn yukta vana indriyanṭa ē balāporottuva dunnē nætnam asānayaṭa pat venavā. menna mē nisā lōka satyayāṭa āsāva kiyalā ekak haṭagannavā.

바람 때문에 세상 satta에게 모자람을 품은 indriya가 생겨납니다. 그 모자람을 품은 indriya에게 그 바람을 채워 주지 않으면 불안에 빠집니다. 이 때문에 세상 satta에게 탐냄이라는 것이 일어납니다.

rūpa balanna āsayi, śabda ahanna āsayi, gan̆da ahanna āsayi, rasa balanna āsayi, pahasa labanna āsayi. ē āsāvē balaṭṭama yan taramak api æti kaḷāda ē maṭṭamaṭa ē deyen ōnatāvayaṭa pat karapu indriyak apiṭa haṭagena indriya paha haṭagannavā oya vidihaṭa

모습을 보고 싶고, 소리를 듣고 싶고, 냄새를 맡고 싶고, 맛을 보고 싶고, 닿음을 얻고 싶습니다. 그 탐냄의 힘을 우리가 얼마만큼 키웠느냐, 그 수준만큼 그것을 원하도록 만든 indriya가 우리에게 생겨나, 다섯 indriya가 그렇게 생겨납니다.

mē paṁca indriya dævenna tævenna paṭan gannavā ē uṇatāvaya sampūrṇa kaḷē nætnam. sampūrṇa karanakoṭa tāvakālikava in̆dilā āya særayak ara unatāvenma goḍanægicca eka nisā. āyē pat karanavā tāvaya maṭṭamaṭa. āyusarayak ē passē gihillā nam āyē tāvakālikava tr̥ptiyaṭa pat karalā ara æti karagatta dāhayen midenavā. tāvakālikava

그 모자람을 채우지 않으면 이 다섯 indriya가 타고 애태우기 시작합니다. 채워 주면 잠시 가라앉았다가, 그 모자람으로 쌓아 올린 것이라서 다시 모자람 상태로 돌아갑니다. 다시 그 뒤를 따라가서 잠깐 채워 주고, 스스로 일으킨 그 타는 목마름에서 잠시 벗어납니다. 잠시 동안만요.

ehenam mē lōkē āsāva kiyalā kiyannē yamakaṭa uruma deyak neveyi. apē manasenma dr̥ṣṭiyak nisā æti karagatta uṇatāvayakin matu karapu pratiphalayak. ē nisā tamayi mē indriyan peḷennē ēka dunnē nætnam.

그렇다면 이 세상에서 탐냄이란 무엇에 본래 딸린 것이 아닙니다. 우리 마음이 어떤 diṭṭhi 때문에 일으킨 모자람에서 드러낸 결과입니다. 그래서 그것을 주지 않으면 이 indriya들이 시달리는 것입니다.

ēka labā gænīmaṭa āsāva kiyannē onna ōkaṭa āsāva kiyana eka lōka satyaya ara podu lōkayē tiyena urumayak nemeyi. dæn ada vunat hitā innē paṁcakāmayō kiyana ēvā lōka satyayaṭara uruma podu podu svabhāvayak kiyalā. ēka dakinnē nætikama nisā ehema kiyannē.

그것을 얻으려는 것이 탐냄인데, 그 탐냄은 세상 satta에게, 온 세상에 공통으로 딸린 것이 아닙니다. 오늘날에도 다섯 kāma라는 것이 세상 satta에게 본래 딸린 공통의 성질이라고 여기고 있습니다. 그것을 보지 못해서 그렇게 말하는 것입니다.

pudgalayā yam taramak balāporottuva æti karagannavā nam yamak kenehi. ē æti karaganna balāporottuva nolæbenakoṭa asahanī ōnatāvayakin peḷemi ebandak balāporottuven labā gænīmaṭa avaśya pasutalayak goḍanaganavā. anna ehema goḍanagāgatta pasutala tamayi mē śarīra.

사람이 무언가에 대해 바람을 일으킨다면, 일으킨 그 바람을 얻지 못할 때 불안한 원함에 시달려, 그런 것을 바람대로 얻는 데 필요한 바탕을 쌓아 올립니다. 그렇게 쌓아 올린 바탕이 바로 이 몸입니다.

ē guṇatāvayen yukta vana manasakin goḍannagama nisā. uṇatāva sampūrṇa nokaḷot asāhanayaṭa pat karanavā. uṇatā sahagatavannā vū æhæk, kanak, nāsayak, divak aya kayak ipaduna. mēken ekin ekaṭa balavat velā diva saha divaṭa rasaya saha ēṭat balavat vū kayaṭa pahasa kiyana eka lokuma uṇatāvayaṭa pat karalā duk dena deyak bavaṭa dāsaha dena deyak bavaṭa pat karanavā.

모자람을 지닌 마음으로 쌓아 올렸기 때문에, 모자람을 채우지 않으면 불안에 빠뜨립니다. 모자람을 지닌 눈, 귀, 코, 혀, 몸이 태어났습니다. 이것들이 하나하나 차례로 세지면서, 혀와 혀의 맛, 그보다 더 센 몸의 닿음이 가장 큰 모자람이 되어 dukkha를 주는 것, 타는 목마름을 주는 것이 됩니다.

lassana nobalā innat puḷuvan. saddaya aha nætuva ṭikak kala innat puḷuvan ēka lassana bala nætuva innaṭa amāru ṭikak. hæbæyi ēkat aha karanavā gan̆da suvan̆da ganna næti suvan̆da ganna næti eka ēkat ivasanna puḷuvan. hæbæyi īṭa vaḍā amāruyi. rahava balalā nætuva læbicca deyak akāna eka īṭat ara amāru. pahasa ganna nætuva vena eka okaṭa valā amāru venavā. dæn ekin ekaṭat mē svabhāvaya enavā.

고운 것을 보지 않고 있을 수도 있습니다. 소리를 듣지 않고 잠시 있을 수도 있지만 그것은 고운 것을 보지 않는 것보다 조금 어렵습니다. 하지만 그것도 견딥니다. 냄새, 향기를 맡지 않는 것도 견딜 수 있지만 그보다 더 어렵습니다. 맛보지 않고, 얻은 것을 먹지 않는 것은 그보다 더 어렵습니다. 닿음을 얻지 않고 있는 것은 그보다 더 어렵습니다. 이렇게 하나하나 이 성질이 옵니다.

mē hæma vastuvakma bihi karalā tiyennē. kuṇu adahasa rūpa balana āsāvaṭa væḍiya kuṇu væḍiyi śabda ahana āsāva. īṭa vaḍā hitē kuṇu væḍiyi gandha āgrahaṇaya karana āsāva. īṭat vaḍā kuṇu væḍiyi rasa āgrahaṇaya karana āsāva. īṭat vaḍā tamayi poṭṭhabbava āśvāda labana mānasikatvaya.

이 모든 것을 낳은 것은 더러운 생각입니다. 모습을 보려는 탐냄보다 소리를 들으려는 탐냄에 더러움이 많습니다. 그보다 냄새를 맡으려는 탐냄에 마음의 더러움이 많습니다. 그보다 맛을 받아들이려는 탐냄에 더러움이 많습니다. 그보다 더한 것이 phoṭṭhabba의 달콤함을 얻으려는 마음가짐입니다.

ehenam hita kuṇu vunahama æti karana indriyat anukūla kuṇakin æti karanavā. in æsat kuṇak venavā. ætaṭa væḍiya kana kuṇak venavā. īṭa væḍē nāha kuṇak venavā. īṭa væḍiya diva kuṇak venavā. īṭa væḍiya kaya kuṇak venavā.

그렇다면 마음이 더러워지면 만들어 내는 indriya도 그에 맞는 더러움으로 만듭니다. 그래서 눈도 더러움이 됩니다. 눈보다 귀가 더 더러움이 되고, 그보다 코가, 그보다 혀가, 그보다 몸이 더 더러움이 됩니다.

dæn hētuvē phalaya matu vunāṭa passē jātiya matu vunāṭa passē ē jātiya ivasaṭa damannet ē jātiyē kuṇuga dēval. æhen ivatalā dānavā kan̆duḷu kaba nævati kuṇu. hæbæyi udēṭa balakoṭa kam̆ba pirilā. ata gālā balanakoṭa ahuvenavā kabuli. aragena poḍi karalā im̆balā balalā ehema ōkē suvan̆dāgak ehema kiyanna bæha. ēkē amuttak dakinnē næha ecca. tibuṇā kiyalā anika ayaṭa kaba gan̆dak dæennē næ.

이제 까닭의 열매가 드러난 뒤, jāti가 드러난 뒤, 그 jāti가 밖으로 내보내는 것도 그 jāti의 더러운 것들입니다. 눈에서 내보내는 것은 눈물과 눈곱이라는 더러움입니다. 아침에 보면 눈곱이 끼어 있습니다. 손으로 문질러 보면 눈곱이 묻어납니다. 집어 비벼 냄새를 맡아 봐도 냄새가 난다고 하기 어렵습니다. 별다른 것이 느껴지지 않습니다. 붙어 있어도 남들에게 눈곱 냄새가 나지 않습니다.

hæbæyi kanē pirenavā īḷan̆gaṭa. īṭa vaḍā kanē guṇak tiyenavā. apatara api kalān̆duru kiyalā apiṭa kiyanavā. ē kalān̆duru kiyana kuṇu nam īṭa vaḍā poḍḍak gan̆dayi. ibalalā varuvahama poḍi gan̆dak dænenavā. tada prasandatāvayak nætat ēka dænenavā.

하지만 다음으로 귀가 찹니다. 귀에는 그보다 더한 더러움이 있습니다. 우리가 귀지라고 하는 것입니다. 귀지라는 더러움은 그보다 조금 더 냄새가 납니다. 맡아 보면 조금 냄새가 납니다. 아주 심하지는 않아도 느껴집니다.

hæbæyi īṭa vaḍāt tiyenavā nāhaya. koṭu næmæti vuṇē. ēka gattahama apriyāvat væḍiyi. durgandhayat væḍiyi. ēka nak velā enakoṭa ēkē durgandhayat væḍiyi. īṭat vaḍā gan̆da væḍi diven nikut karana kuṇu. kaṭahē nætnam ēvā ḷan̆ga haint bæ. gan̆da væḍiyi. īṭat harahā gan̆da væḍiyi. pahada labana tænvala nikut karapu.

그보다 더한 것이 코입니다. 콧물이라는 것입니다. 그것은 더 싫고 냄새도 더 고약합니다. 그것이 진하게 되어 나오면 냄새가 더 고약합니다. 그보다 더 냄새가 심한 것이 혀에서 내보내는 더러움입니다. 입을 헹구지 않으면 곁에 있을 수도 없습니다. 냄새가 심합니다. 그보다 더 냄새가 심한 것이 닿음을 얻는 곳에서 내보내는 것입니다.

dæn balanna ekama kayē śarīra koṭas vunāṭa eken eka hædilā tiyena ākāraya venas nisā. anukūla punakānukūlava pahakana kuṇat gan̆dakyi. ekin ekaṭa mē kaya gan̆da venas velā tiyennē pas ākārayen gan̆da dennē oya ākārayi. æhē kuṇula gan̆da nemeyi kanē kuṇula ganna īṭa vaḍā venas ākāraya īṭa vaḍā dæḍi durgandhayak tiyenavā nāhaya kuṇu vala ganna īṭa vaḍā dæḍi durgandhayak tiyenavā kaṭē diva kuṇuvala ganna īṭa vaḍā dæḍi kaguṇak tiyenavā malamarāla ganna anna ēkin ekaṭa yanaṭi.

보십시오, 같은 몸의 부분들이지만 하나하나 이루어진 방식이 다르기 때문에 그에 맞게 내보내는 더러움도 냄새가 납니다. 하나하나 이 몸의 냄새가 달라져 다섯 가지로 냄새를 내는 것이 그렇습니다. 귀 더러움의 냄새는 눈 더러움의 냄새와 달리 더 고약합니다. 코 더러움의 냄새는 그보다 더 고약합니다. 입의 혀 더러움의 냄새는 그보다 더 고약합니다. 똥오줌의 냄새는 그보다 더 심한 더러움입니다. 이렇게 하나하나 나아갑니다.

dæn mē okkoma hētuphala dharma. ehenam suvan̆dena ekak oya ataraka ekakavat nǣhæ. mokada hētuva? yahapat deyin haṭagatta ekakvat otana næti nisā. āsāva mul karagena haṭagattā nam anna ēkaṭa kiyanavā śrāvayan mul karagena haṭagattā. āsāvan hæma ekakma kelesena daham kiliṭi daham nisā. yahapat daham novana nisā. eyin haṭagannē duka dena deyakma misak sæpa dena deyak nemeyi. asana asahanatvaya genat dena deyak misāhanaya gena denak nemeyi.

이 모든 것이 까닭과 열매의 dhamma입니다. 그렇다면 그 가운데 향기로운 것은 하나도 없습니다. 왜냐하면 좋은 것에서 생겨난 것이 거기 하나도 없기 때문입니다. 탐냄을 뿌리로 생겨났다면 그것을 āsava를 뿌리로 생겨났다고 합니다. 탐냄은 모두 더럽히는 dhamma, 때 묻은 dhamma이고 좋은 dhamma가 아니기 때문입니다. 거기서 생겨나는 것은 dukkha를 주는 것일 뿐 즐거움을 주는 것이 아닙니다. 불안을 가져다주는 것일 뿐 편안함을 가져다주는 것이 아닙니다.

ēvayen nitarama matu karannē, vihiduvannē, paturuvannē apavitra deyak misā pavitra deyak nemeyi. menna indriya pahakin oya vidiya apavitra dē piṭa karannat asahanī vennat hētu.

그것들이 늘 드러내고 퍼뜨리고 흩뿌리는 것은 깨끗하지 않은 것일 뿐 깨끗한 것이 아닙니다. 이렇게 다섯 indriya가 깨끗하지 않은 것을 내보내고 불안해하는 까닭이 됩니다.

ehenam pera bhavīdhidī paṁcakāma sampattiyaṭa æḷum karapu ē gati lakṣaṇayen matu karapu śaktiya tamayi. mē bhavayaṭa æsak kanak, divak, nāsayak, śarīrayak jāti vaśayen upaddelā dīlā tiyennē. mēka mærenakan karanna deyak nǣha vipākayaṭa muhuṇa denna ōnē.

그렇다면 지난 bhava에서 다섯 kāma의 풍요에 들러붙던 그 성향이 드러낸 힘이 이 bhava에 눈, 귀, 혀, 코, 몸을 jāti로 태어나게 해 준 것입니다. 이것은 죽을 때까지 어쩔 수 없습니다. vipāka를 맞아야 합니다.

minan matuvaṭa æhen balana āsāvak tibunē nætnam, kanen ahana āsāvak tibunē nætnam, diven rasa vin̆dinna āsāvak ē vagēma nāsayen gandhaya ganna āsāvak, diven rasa vin̆dinna āsāvak kayen pahasa labana āsāvak tibunē nætnam. matu balāporottuvak haṭaganna vidihak nǣ bandha pariharaṇaya kirīmaṭa ehenam mē antima kaya venavā. matuvaṭa mibadha kuṇu kayaṭa hētu nætuva yanavā. oya pahē āsāva athæralā giyavā. paṁcakāmaya athæralā.

앞으로 눈으로 보려는 탐냄이 없다면, 귀로 들으려는 탐냄이 없다면, 혀로 맛보려는 탐냄, 코로 냄새 맡으려는 탐냄, 몸으로 닿음을 얻으려는 탐냄이 없다면, 앞으로 khandha를 지니려는 바람이 일어날 길이 없습니다. 그렇다면 이것이 마지막 몸이 됩니다. 앞으로 그런 더러운 몸의 까닭이 없어집니다. 그 다섯 탐냄을 놓아 버리고 갔습니다. 다섯 kāma를 놓아 버리고요.

paṁcakāmayan gonnagāta mānasikatvayak tamayi api manasin āsā karagena hita nipadavannē. ēkat ivara venavā. mē paṁcakāmayangen āsāva hitē hiti vaśayen matu kara gattē nætnam. mēkaṭa kiyanavā indriya saṁvara karaganna dharmaya dækalā. nikan atīsāraya mūḍi gahana saṁvara karanna bæ. dharmaya dakinakoṭa asārayi kiyalā dakinavā.

다섯 kāma로 쌓아 올린 마음가짐으로 우리는 마음으로 탐내며 생각을 지어냅니다. 이 다섯 kāma에 대한 탐냄을 마음에 일으키지 않는다면 그것도 끝납니다. 이것을 dharma를 보고 indriya를 단속한다고 합니다. 그냥 억지로 뚜껑을 덮어 단속할 수는 없습니다. dharma를 보면 알맹이가 없다고 봅니다.

asāratvaya dækkaṭa passē asāra deyak passē monavaṭa hoya hoyā yanavada kiyalā balāporottu venakoṭa asahaniyē matu sabana balāporottuva ivaralā yanavā. ehenam matu asahanī balāporottuvak tibbē nætnam asahanī pīḍanayaṭa æti karannā vū indriya paddhatiyak apiṭa næti velā yanavā. upatēdī læbuṇa indriya paddhatiya api pravr̥tipāka vaśayen asahanaya væḍi vena vidihaṭa goḍana nagāgena

알맹이 없음을 본 뒤, 알맹이 없는 것을 무엇 하러 찾아다니나 하고 볼 때, 불안을 일으키던 앞날의 바람이 다해 갑니다. 그렇다면 앞으로 불안한 바람이 없으면, 불안한 압박을 일으키는 indriya 짜임이 우리에게서 사라져 갑니다. 태어날 때 받은 indriya 짜임을 우리는 pavatti vipāka로 불안이 커지도록 쌓아 왔습니다.

tiyenavā. ē nisā tamayi puṁci ḷamayāṭa næti kāmaya ivasanna amāruvak tibicca næti vin̆dapu næti kāmāsvādaya loku ayaṭa tiyennē. ē ayaṭa hari amāru innē. avurudu hē hatē poḍi ekāṭa tunē hatarē poḍi ekāṭa ehema ekak tiyenavā atika danna innē. loku ayaṭa inna bæ. mokada vunē? loku aya visin manasin goḍanagāgattā saṁkhāra kāma saṁkhāra situvili kriyāva vadan tuḷin goḍanægalā goḍanagalā ēken kāma viññāṇayak pravr̥ttīpāka vaśayen hadāgattā.

그래서 어린아이에게는 없는 kāma, 견디기 어려움도 없고 겪어 본 적도 없는 kāma의 달콤함이 어른들에게 있는 것입니다. 그들은 아주 힘들게 삽니다. 예닐곱 살 아이, 서너 살 아이에게는 그런 것이 없습니다. 어른들은 견디지 못합니다. 왜 그렇게 됐습니까? 어른들이 마음으로 쌓아 올린 saṅkhāra, kāma saṅkhāra를 생각과 행동과 말로 쌓고 또 쌓아, 거기서 kāma viññāṇa를 pavatti vipāka로 만들어 냈습니다.

anna ē kāma viññāṇaya nisā bahina nāma rūpayan tamayi ēkaṭa avaśyama karana dēval ē kāma vastu. ēvā nisā ēvaṭa āyatana balavat venavā āyatana kāma salāyatana kāma sparśaya ēvan labanavā. kāma vindraṇayaṭa bæhælā. kāma vēdanāva labalā kāma taṇhāva haṭagannavā ganna. ēkē bæn̆denavā upādāna vaśayen kāma bavaṭa patvenavā. melōdīma kāma jātikayek velā hiṭan kāma kayā kiyana tattvayaṭa pat velā innavā. itin kavuruvat puṁci kālē hæduvā neveyi. tamāgē nodænuvatkama nisā hon̆da naraka passē yāmin kāmukhayā næti jātiyaṭa meluvama pat vuṇā.

그 kāma viññāṇa 때문에 내려앉는 nāma rūpa가 바로 거기에 꼭 필요한 것들, kāma 물체들입니다. 그것들 때문에 āyatana가 세지고, kāma āyatana, kāma saḷāyatana로 kāma phassa를 얻습니다. kāma 느낌에 빠져 kāma vedanā를 얻고 kāma taṇhā가 일어납니다. 거기에 묶여 upādāna로 kāma bhava에 이릅니다. 이 생에서 이미 kāma로 태어난 이가 되어 kāma 몸이라는 처지에 있습니다. 누가 어릴 때 만들어 준 것이 아닙니다. 자기의 모름 때문에 좋고 나쁨을 따라가다가 이 생에서 kāma에 빠진 부류가 되었습니다.

itin kāmakatvayaṭa pat vunahama ara issellā tibicca næti asāhanayak dæn pīḍanayak væḍiyi. dæn ēkaṭa pratikarma hoyanakoṭa hon̆din hō narakin hō ē kāmēktivat vena pratikarma hoyanna ōnē.

kāma에 빠지고 나면 예전에 없던 불안, 압박이 이제 더 큽니다. 이제 거기에 처방을 찾을 때 좋은 방법으로든 나쁜 방법으로든 그 kāma를 채울 처방을 찾아야 합니다.

ēvaṭa hæma velēma ballaṭa ahuvecca mat kaṭuvāgē lōkayā eyā pora kanavā. ayitivāsikam tiyāgena ven karagena hon̆da kǣli ven karagena ēkuṭat inna dennē nǣhæ ēvaṭa kiyalā ohoma innakoṭa mona jātiya lōka nīti velin ven kaḷat manasa ēvaṭa gæti velā næ. manasa hæma velē balanavā maṭa ahuvecca velāvaka mama ēka bhuktiyenavā. dæn mokakda vennē? kāma mityācāryaṭa daṇema nætuva yana vidihaṭa mānasikatvaya gonna nægilā ivarayi. ehenam mahā dūṣitatāvaṭa mula puranna paṭan gatta poḍi deyin dæn mula hadalā ivarannā.

그것을 두고 언제나 개가 문 뼈다귀처럼 세상 사람은 서로 다툽니다. 권리를 쥐고 나눠 갖고, 좋은 조각을 갈라 갖고, 남에게는 주지도 않습니다. 그렇게 있을 때 어떤 세상 법으로 나누어 놓아도 마음은 그것에 따르지 않습니다. 마음은 늘 엿봅니다, 내게 걸리는 때가 오면 그것을 누리겠다고. 이제 어떻게 됩니까? 거리낌 없이 kāmamicchācāra로 가도록 마음가짐이 다 쌓여 버렸습니다. 그렇다면 큰 타락의 뿌리를 놓기 시작한 작은 것에서 이미 뿌리를 다 만들어 놓았습니다.

ēka pratiphalaya antima keḷavara mokakda satara apā gata vīmaṭa hitina dūsiya mānasikatvayak udā karalā denakan ēka tamayi ēkē kriyākārītvaya pratiphalaya. lōka satyayā ēka danna næti nisā ætta pērennē næti nisā ē monavā vunat ēvā mama dannē næhæ passē vena ēma dæn maṭa avaśyatāvaya mama hiṭu karagannavā kiyalā prāṇaghāta karalā hari hora mæravaṁcā karalā hari surāsū durācāra karalā hari doruven rahavaṭalā hari kēlemen bidavalā hari. paru vacanaya sæṭa bavaṭa pat karalā hari prapaya mulā karalā hari, lōbha velā hari, taraha velā hari, mōḍa velā hari mē dasa akusalaya mul karagena oya kiyannā vū tattvayaṭa pat venavā.

그것의 마지막 결과는 무엇입니까? 네 apāya에 떨어질 더러운 마음가짐을 만들어 줄 때까지 가는 것, 그것이 그 작용의 결과입니다. 세상 satta는 그것을 모르고 참이 보이지 않기 때문에 '무엇이 되든 나는 모르겠다, 뒷일은 모르겠고 지금 내 바람을 채우겠다'며, 산 목숨을 죽이든, 훔치고 속이든, 술과 나쁜 짓을 하든, 거짓말로 속이든, 이간질로 갈라놓든, 거친 말로 아프게 하든, 쓸데없는 말로 미혹하든, 탐하든, 성내든, 어리석든, 이 열 가지 akusala를 뿌리로 하여 그런 처지에 이릅니다.

dæn ēka tamayi mē lōka satvayā satara apāya særisara hētuva hadāganna hæri kāmaya mul karagena. itin mēka ekanna eka ekin eka tērum gattaṭa passē dakinavā. mē kāmayō kiyannē mahā dukaṭa ædanna lokuma maragula mēka lōka satyayaṭa nætnam. mē lōkē satyayā mē duken midenavā.

이것이 세상 satta가 kāma를 뿌리로 하여 네 apāya를 떠도는 까닭을 만들어 내는 방식입니다. 그러니 이것을 하나하나 알아들은 뒤에 봅니다. 이 kāma가 큰 dukkha로 끌어들이는 가장 큰 죽음의 덫이라고요. 이것이 세상 satta에게 없다면 세상 satta는 이 dukkha에서 벗어납니다.

menna mēka dænagattahama dakinavā. meccara kal dækama næti dukkha antarāya mahāma duka tiyennē mē kāmiyat ekkalā kāmī tibena āśvādaya tamayi dukaṭa æda damana ugula. ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya tamayi mēkaṭa æda damannē. asanariyē mānasikatvayak nisāma tamayi ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya gonnagalā tiyennē. ehenam asahaniyē mānasikatvayak yathārthaya dannē nætuva hon̆da ekak hitapu nisā. ætta æti ākārayen hitanna palāgena bhāvanā karanavā kiyannē ōka oya vidihaṭa hitāgena yanavā. anna kāmayangē ādīnava

이것을 알면 봅니다. 지금까지 보지 못한 dukkha의 위험, 가장 큰 dukkha가 이 kāma와 함께 있다고요. kāma에 있는 달콤함이 dukkha로 끌어들이는 덫입니다. 그 좋아 보임, 달콤함이 이리로 끌어들입니다. 불안한 마음가짐 때문에 그 좋아 보임과 달콤함이 쌓였습니다. 곧 불안한 마음가짐이 있는 그대로를 모르고 좋은 것이라 여겼기 때문입니다. 참을 있는 그대로 생각하며 bhāvanā한다는 것은 이렇게 생각해 가는 것입니다.

vidihaṭa hitāgena yanavā. anna kāmayangē ādīnava hitanna hitanna asāra dharmayak kiyalā dakinakoṭa ē pan̆du dēval piḷiban̆dava tiyena balāporottu athæralā yanavā mānasikatvaya tuḷa anna pragnāva nægiyanakoṭa balāporottuva atæranahama eban̆du balāporottu næti mānasikatvayek eban̆du kāyakatvayak matu goḍanaganna nætuva yanavā.

kāma의 ādīnava를 생각하고 또 생각해 알맹이 없는 dhamma라고 볼 때, 그런 것들에 대한 바람을 놓아 갑니다. 마음가짐 안에 paññā가 일어나 바람을 놓으면, 그런 바람 없는 마음가짐은 앞으로 그런 몸을 쌓지 않게 됩니다.

melavadī goḍanagapu yam saṁkhārayak tibuṇanam ēka gevilā giyāma poḍi ekāgē gānaṭa pat venavā. ṭika kālayak yanako. īṭa passē asāhana kāritvayen midenavā. dæn hon̆daṭa pæhædiliviyava pēnavā. kāmayō karapu vipada kāmayangen ven vena eka koyi taram sænasumakda śāntiyakda labā denna kiyalā. anna ehātma subha viharaṇaya dhyāna vali læbenavā. ē pætten suvelā enavā. ē vagēma kāmayangē yathārthaya væṭahilā pragnāva pahaḷa velā kāmayan nisā ædagena giyē uṇen nidahas velā sasara duken nidahas venavā.

이 생에서 쌓은 saṅkhāra가 있었다면 그것이 다하면 어린아이 같은 상태가 됩니다. 조금 시간이 지나면요. 그 뒤 불안함에서 벗어납니다. 이제 아주 또렷이 보입니다. kāma가 저지른 재앙과, kāma에서 떨어지는 것이 얼마나 큰 평안과 고요를 주는지가요. 그러면 jhāna에서 좋은 머묾을 얻습니다. 그쪽으로 나아집니다. 또한 kāma의 참모습이 드러나 paññā가 일어나, kāma 때문에 끌려가던 데서 벗어나 saṃsāra의 dukkha에서 벗어납니다.

itin mēvā ēkinna ekaṭa pot vala vigraha karanna bæhæ veccara. oya api dharmānukūlava dækalā vigraha karaganna ōnē. pot liyanna giyot ehema mēvā vigraha karanna pot kohen kiyanna næha. eka kǣllak aragena potak liyanna puḷuvan māha potak livvat ivara karanna bæhæ vigraha karalā. ehenam dharmayaṭa pot liyanna giyot ehema kohoma karannada?

이것들을 하나하나 책에서 다 풀어 낼 수는 없습니다. 우리가 dharma에 맞게 보고 풀어 내야 합니다. 책을 쓰려 하면 이것을 풀이할 책이 끝이 없습니다. 한 조각을 들고 책 한 권을 쓸 수 있지만, 큰 책을 써도 다 풀어 낼 수 없습니다. 그렇다면 dharma를 책으로 쓰려 하면 어떻게 하겠습니까?

ē nisā pot valaṭa aragena tiyenavā sūtra ṭikak. vistaraya karaganna nōnin vistara karaganna onna sūtra sārāṁśa onna tripiṭakaya kiyannē onna hon̆da sūtra ṭika sārāṁśaya ōka kiva kiyava inna nemeyi kivvē. oya tuḷin vistara karaganna purudu venna nuvaṇa mehevala etakoṭa tamayi daham dakinnē. oya kramayaṭa dakinna ōnē.

그래서 책에는 sutta 몇 개를 담았습니다. 풀이는 슬기로 해 가라고요. 이것이 sutta의 간추림입니다. Tipiṭaka라는 것은 좋은 sutta들의 간추림입니다. 그것을 읽고 또 읽고만 있으라는 것이 아닙니다. 그것을 통해 슬기로 풀어 내는 데 익숙해지라는 것입니다. 그때에야 dharma를 봅니다. 그런 방법으로 보아야 합니다.

dæn mē bhāvanāvak karanakoṭa mokada vennē? mēkedit api dakinna ōnē menna mē kāraṇā ṭika apiṭa lōkeṭa vidyāmāna venavā. kāmacchanda, vyāpāda, thīnamiddha, uddacca, kukkucca, vitikiccā kiyannē nīvaraṇa pahaki.

이제 bhāvanā를 할 때 어떻게 됩니까? 여기서도 우리는 이것을 보아야 합니다. 이런 것들이 우리에게 드러납니다. kāmacchanda, vyāpāda, thīnamiddha, uddhacca-kukkucca, vicikicchā라는 다섯 nīvaraṇa입니다.

mēkaṭa mul vennē kāmacchandaya. oya api mē kivva ṭikamayi. menna mē kāmacchandaya mul karagena lōka sattvayāṭa ēṭa viruddha dēval enakoṭa gæṭenna paṭak ganna kāmacchandaya kivvahama api ekakin aragena bæ. rūpa piḷiban̆da kāmacchanda, sadda piḷiban̆da kāmacchanda, gan dæn vastu kāmayat kāmayak. klēsa kāmayat kāmayak.

그 뿌리는 kāmacchanda입니다. 우리가 지금까지 말한 바로 그것입니다. 이 kāmacchanda를 뿌리로 세상 satta에게 그와 어긋나는 것이 오면 부딪치기 시작합니다. kāmacchanda라 하면 하나로만 잡을 수 없습니다. rūpa에 대한 kāmacchanda, sadda에 대한 kāmacchanda, gandha에 대한 것… vatthu kāma도 kāma이고 kilesa kāma도 kāma입니다.

dæn mē kāma kiyana vacanaya tōragannakoṭa api ada ara antiya tiyennē mē laukika uḍinmen gattā adahasa vitarayi. kāmayē varadavā hætirīmē vælakīma kiyannē mokakda ṭīcar kiyalā æha kivvalu ḷamaya. āhā putālaṭa ōvā væḍak næhæ. ēvā loku kāleka dænagatta hækiva. dæn hitāgena hiṭiya kāmaya væradavāsa kirīma kiyanakoṭa ēgollō dæka ekayi. mokada hitāgattā mē istrī puruṣa sambandhaya tamayi mē ahannē kiyalā.

이 kāma라는 낱말을 풀 때 오늘 우리에게 남은 것은 세속적으로 겉핥은 뜻뿐입니다. 아이가 '선생님, kāmamicchācāra를 삼간다는 게 뭐예요?' 하고 물었더니 '얘야, 너희에겐 그런 거 필요 없다, 커서 알게 될 거다' 했다지요. kāma를 그릇되게 행한다고 할 때 그들이 본 것은 그것 하나입니다. 남녀 사이의 일을 묻는 것이라고 여긴 것입니다.

nǣ kāma mityācāraya kiyana ekē venasak tiyena eka hari. kāmayō kiyana vacana tōrāganna ōnē issellā. rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma kiyana mē okkoma kāma kāma mityācāra kiyana śikṣāpatayak lōka samatē dīlā tiyena ekak tiyenavā. ēka vena ekak ēka aṣbhāryasē sēvanaya kiyana ekak vigraha karalā tiyena ekak ēka venayi. ēka paṁca duccarita valin ahak vena ekak. ē pennanna.

아닙니다. kāmamicchācāra라는 것에 차이가 있는 것은 맞습니다. 먼저 kāma라는 낱말을 풀어야 합니다. rūpa kāma, sadda kāma, gandha kāma, rasa kāma, phoṭṭhabba kāma, 이 모두가 kāma입니다. 세상 사람에게 준 kāmamicchācāra라는 sikkhāpada가 있는데 그것은 다른 것입니다. abrahmacariya를 삼가는 것으로 풀이된 그것은 다릅니다. 그것은 다섯 duccarita에서 벗어나는 것입니다. 그것을 보여 주려는 것입니다.

kāmaya kiyana eka īṭa vaḍā gæm̆buru deyak. kāmacchandaya kiyannē anē kāmayan nisā læbennā vū deyak. kāma kiyana vacana tōrāganna ōnē. oya ṭika gannakoṭa ēka balanna kāma kiyana vacana niruktiya dakinna ōnē.

kāma라는 것은 그보다 깊은 것입니다. kāmacchanda란 kāma 때문에 얻는 것입니다. kāma라는 낱말을 풀어야 합니다. 그것들을 잡을 때 kāma라는 낱말의 nirutti, 곧 말의 뿌리를 보아야 합니다.

ka ama kāma ama kiyannē amr̥tahavat nomærena tæna niyama nomærena tæn tamayi nivana. kṣaya karanavā nam nivana mēka tamayi lokuma kāma amakṣaya karana nisā.

ka, ama, kāma. ama란 amata, 곧 죽지 않는 곳입니다. 참으로 죽지 않는 곳이 nibbāna입니다. nibbāna를, 곧 ama를 다하게 하기에 이것이 가장 큰 kāma입니다.

suvapat suvapat

편안하여라. 편안하여라.

itin metendi api dakinna ōnē. menna mē amevat nomærena bava kivvē mokakda? æyi lōkayā abuddhōtpāda kālet mēvayāṭa kāma kivvē. ēkat dakinna ōnē. kāma kiyana vacanaya buddhōtpāda kāla nemeyi. abuddhōtpāda kāla valat bhāvitā kaḷā. ē kālē æyi mēvaṭa kāma kiyavā mona arthayannē.

여기서 우리는 보아야 합니다. 이 ama, 곧 죽지 않음이라 한 것이 무엇입니까? 왜 세상 사람은 붓다가 나지 않은 때에도 이것들을 kāma라고 불렀습니까? 그것도 보아야 합니다. kāma라는 낱말은 붓다가 난 때만이 아니라 붓다가 나지 않은 때에도 썼습니다. 그때는 왜 이것들을 kāma라고 했습니까, 무슨 뜻으로요?

ē kālē lōka sattvayā divæsa pahaḷa vunahama antakkalpa 20k kiyana kālayak dakinna puḷuvan laukika divasak pahaḷa venavā. divæs pahaḷa vena ayaṭa. eyāgē jīvita kālayak gæna bæluvot hō kenekgē jīvita kālayak bæluvot antakkalpa 20k duraṭa yanakan pēnavā. oya kālēdī mærena kenek dækkot ehema ēgollō nigamanaya karanavā. eyā mærena kenek bava maṭa pēnavā.

그때 세상 satta에게 dibba cakkhu가 생기면, antarakappa 스무 개라는 시간을 볼 수 있는 세속의 dibba cakkhu가 생깁니다. dibba cakkhu가 생기는 이들에게요. 자기 삶이나 남의 삶을 보면 antarakappa 스무 개까지 보입니다. 그 안에서 죽는 이를 보면 그들은 판단합니다. '그가 죽는 이라는 것이 내게 보인다.'

hæbæyi mahā kalpa gaṇan āyuṣa tiyena brahmayekgē ehema hæma bæluvot antakkalpayen ehāṭa āyuṣa tiyena dihā koccara bæluvat eyāgē danna maṭṭamen bæluvahama tava eyā jīvat venavā. eyā nigamanayaṭa bahinavā anna mærennē næti kenek hamba vuṇā. eyāgē maraṇaya kavata vennē kiyalā balapuvahama tava ehara jīvat venavā pēnavā misak. eyā mærena mohotak pēnnē næha mærena kālayak pēnnē. anna amevat nomærana tæna etanayi kiyalā. nomærena ekkenek innavā kiyana dr̥ṣṭiyaṭa vænālā.

하지만 mahākappa 여러 번의 수명을 지닌 brahma를 보면, antarakappa 너머까지 수명이 있으니 아무리 보아도 자기가 아는 수준에서는 그가 여전히 살아 있습니다. 그래서 판단에 이릅니다. '죽지 않는 이를 만났다.' 그가 언제 죽나 보아도 더 멀리 살아 있는 것만 보일 뿐, 죽는 순간도 죽는 때도 보이지 않습니다. 저기가 ama, 죽지 않는 곳이라고 합니다. 죽지 않는 이가 있다는 diṭṭhi에 빠졌습니다.

mēkaṭa vælā tamayi brahmaya brahma dr̥ṣṭiya aragena brahma saṁkalpayak lōkeṭa dunnā mærena tæn tiyenavā lōkē pallehaya nomærena tænaṭa yanna bhāvanā karalā. dhyāna vaḍalā. etanaṭa giyāṭa passē ama hambavenavā, amr̥taya hambavenavā. nivana hambavenavā. noma mærena tænaṭa giyā. oya nigamanayaṭa bæhægattā ē aya anna ēken palle aha innē. ē rūpa rāgī gatiya ahalayi paṁcakāmayangen kāma āśvādayanṭa bahinnē.

여기에 기대어 brahma diṭṭhi를 잡고 brahma라는 생각을 세상에 주었습니다. 세상 아래쪽에는 죽는 곳이 있으니 bhāvanā를 하고 jhāna를 닦아 죽지 않는 곳으로 가라, 거기 가면 ama를 얻는다, amata를 얻는다, nibbāna를 얻는다, 죽지 않는 곳에 간 것이다. 그들은 이런 판단에 이르렀습니다. 그 아래에 있는 이들은 rūpa rāga의 성향에서 내려와 다섯 kāma를 통해 kāma의 달콤함으로 내려갑니다.

etakoṭa siddha venakoṭada kāma lōkē uppattiyaṭa hētu venavā. kāma lōkaya uppattiyaṭa hētu vecca kāgē hō vēva āyuṣa ara divæsin balanakoṭa eyāgē avasānaya maraṇaya ahaval davasē venavā kiyalā ēken balanna puḷuvan nisā. ēgollō jīvat kaḷā mēvā mærena lōka. ama lōka nemeyi. mara lōka. ehenam ama kiyana tænaṭa yanna nam amara venna nam yanna ōnē ara kiyana ihal tænaṭa kiyalā gattahama anna ē aya nomærena aya nisā amara lōkaya kiyalā kivvā.

그렇게 되면 kāma 세계에 태어나는 까닭이 됩니다. kāma 세계에 태어나는 까닭이 된 이는 누구든, 그 dibba cakkhu로 보면 그의 끝, 곧 죽음이 어느 날 온다고 볼 수 있기 때문에 그들은 이것들을 죽는 세계라고 했습니다. ama 세계가 아니라 mara 세계라고요. 그렇다면 ama라는 곳으로 가려면, amara가 되려면 저 높은 곳으로 가야 한다고 여겨, 그들은 죽지 않는 이들이니 amara 세계라고 했습니다.

deviyanṭa amara kiyana vacanayak tibbā ēken. deviyanṭa kiyannē ē kiyannē brahma dēvatāvanṭa amara kiyana namak tiyāgattā. menna mē amara kiyannā vū nætnam nobæna tænaṭa yana eka kṣē velā yanavā. mē kiyannā vū lōka āśvāda kāmayaṭa bæssaha ē nisā mēvā amakṣēkarana arthayen kāma kiyanavā kiyalā ēgollō kivvā.

그래서 deva들에게 amara라는 말이 생겼습니다. deva, 곧 brahma deva들에게 amara라는 이름을 붙였습니다. 이 amara, 곧 죽지 않는 곳으로 가는 것이 다해 버립니다. 이 세상의 달콤한 kāma로 내려가면요. 그래서 이것들을 ama를 다하게 한다는 뜻으로 kāma라고 한다고 그들은 말했습니다.

budu dahama tuḷa kāma kiyannē oyaṭa vaḍā hat vaśayen tavat ehaṭa giya ekak. lōkayē yam tænaka haṭagænīmak haṭagannavā nam kohē hari. ē haṭagænīmaṭa yannā vū mārgayaṭa bādhā pamaṇa vanā nam yamak kṣayakara damanavā nam.

붓다의 가르침에서 kāma란 그보다 훨씬 더 나아간 뜻입니다. 세상 어디에서든 생겨남이 일어난다면, 그 생겨남에서 벗어나는 길을 가로막아 무언가를 다하게 해 버린다면 그것입니다.

ē kiyannē ē haṭagannā vū dē yamaka upadinavā nam. ēka keḷavara karapuvahama atahærin novælī gihiṭam eka tanakavat upadinnē næti nivanak ætta nam. upadinnē næti tæna mærena deyak næti nisā mærennē ekakna. ipadunavā tamayi maraṇayak haṭagannē.

곧 생겨나는 것이 무엇에서 태어난다면, 그것을 끝내 놓아 버리고 들러붙지 않고 가서 어느 곳에서도 태어나지 않는 nibbāna가 있다면, 태어나지 않는 곳에는 죽을 것이 없으니 죽지 않습니다. 태어나야 죽음이 일어납니다.

ehenam upadinnē nætnam yam hētuvakin anna etanayi ama vennē. nomærana tæna haṭaganna deyak næti nisayi nomærana tænak kiyanna puḷuvan. anna etana patvena eka kṣē karanavā nam yamē. onna oya arthayen kāma kiyanavā kiyana eka ārya vinaya arthayak venavā.

그렇다면 어떤 까닭으로든 태어나지 않는다면 바로 거기가 ama, 죽지 않는 곳입니다. 생겨나는 것이 없기에 죽지 않는 곳이라 할 수 있습니다. 거기에 이르는 것을 무언가가 다하게 한다면, 그런 뜻으로 kāma라 한다는 것이 ariya vinaya의 뜻입니다.

rūpayan passē ham̆bā yanakoṭa śabda passē ham̆bā yanakoṭa āsāven gandha rasa sparśaya ham̆bā yanakoṭa athærīmen novælmin midīmen haṭaganna nivanaṭa pat venna bæhæ. ē pætta kṣaya karanavā. anna ē hētuven kiyanavā rūpayanṭa āśvādayen ē papasu pasa ham̆bā yanakoṭa rūpa kāma passē yanavā.

rūpa를 뒤쫓을 때, 소리를 뒤쫓을 때, 탐냄으로 냄새와 맛과 닿음을 뒤쫓을 때는 놓음과 들러붙지 않음과 벗어남으로 이르는 nibbāna에 이를 수 없습니다. 그쪽을 다하게 합니다. 그래서 rūpa의 달콤함을 뒤쫓을 때 rūpa kāma를 따라간다고 합니다.

rūpayanṭa āsā karanavā kivvaṭa madi ōka vigraha venna ōnē. rūpa kāma vennē kohomada kiyalā. śaddayak passē ē ākārayen bæn̆dilā hædilā yanavā nam ara ama kiyana nivanaṭa bādhakayi.

rūpa를 탐낸다고만 해서는 모자랍니다. 어떻게 rūpa kāma가 되는지가 풀이되어야 합니다. 소리를 따라 그렇게 묶여 끌려간다면 저 ama라는 nibbāna를 가로막습니다.

anna śabda kāma venavā. gandhayan passē ædilā pædilā yanavā nam pævætmaṭa væṭenavā misak athærīmaṭa vælmaṭa bidīmaṭa bādhakayi. ehenam amakṣaya karana nisā ēvaṭa kiyanavā gandhakāma rasayan passē ælī gælī yanavā nam lōka pævætmaṭa maga væḍenavā misak atahærīmaṭa novælmaṭa vidihaṭa maga væḍennē næ. ēkaṭa kiyanavā rasama

그래서 sadda kāma가 됩니다. 냄새를 따라 끌려간다면 존재 쪽으로 떨어질 뿐, 놓음과 들러붙지 않음과 벗어남을 가로막습니다. 그렇다면 ama를 다하게 하기에 그것들을 gandha kāma라 합니다. 맛을 따라 들러붙어 빠져 간다면 세상의 존재로 가는 길이 자랄 뿐, 놓고 들러붙지 않는 쪽으로 길이 자라지 않습니다. 그래서 rasa kāma라 합니다.

āśvādayan passē kāmā kāyika āśvādayan passē ham̆bā yanavā nam pævætmaṭa væṭenavā misak atahærena vælīmēdī nivanaṭa væṭennē næ. ē nisā ēṭa kiyanavā poṭṭabba kāma ekin ekaṭa gihillā poṭṭa venavā kiyalā vacanayak apē tiyenē. poṭṭa venavā kiyannē pēnayi satayaṭa pat vuṇā. abba kiyanavā elba gannavā. ēkē bæn̆denavā. poṭṭa bavaṭa elba gattahama ē yam kāmayak nisā samunagaṭa poṭṭabba kāma kivvā. ehenam poṭṭa bavaṭa pat karannē kāmayangen kāyika kāmaya.

달콤함, 몸의 달콤함을 뒤쫓는다면 존재로 떨어질 뿐, 놓고 들러붙지 않는 nibbāna로 떨어지지 않습니다. 그래서 그것을 phoṭṭhabba kāma라 합니다. 하나씩 가 보면, 우리말에 '뽀따(poṭṭa)가 된다'는 말이 있습니다. 뽀따가 된다는 것은 눈먼 처지가 되었다는 뜻입니다. abba란 붙잡는다, 거기에 묶인다는 뜻입니다. 눈멂에 붙잡히게 하는 kāma라서 phoṭṭhabba kāma라 했습니다. 그렇다면 눈멀게 하는 것은 kāma 가운데 몸의 kāma입니다.

kāyikavannāvū pahasa saṁsin̆duna balāporottu vennē. ē āśvādayan passē yanakoṭa manasa poṭṭa venavā. pēnnē nætuva yanavā. poṭṭa bavaṭa eḷaba gatta kāmaya tiyenavā poṭṭabba kāma sparśaya kiyanaṭa væḍiya viśēṣa vacanayak dīlā tiyenavā ēkaṭa sparśa kāma lōkayā poṭṭhabba kāma kiyalā.

몸의 닿음으로 가라앉기를 바랍니다. 그 달콤함을 뒤쫓을 때 마음이 눈멀어 갑니다. 보이지 않게 됩니다. 눈멂에 붙잡힌 kāma가 있으니 phoṭṭhabba kāma입니다. 닿음이라 하기보다 특별한 낱말을 주어, phassa kāma를 phoṭṭhabba kāma라 한 것입니다.

anna kāma mityācāraya passē giyāma tamayi issellāma poṭṭhabba kāmayaṭa pudgalayā ædilā bæn̆dilā væḍi vennē. ē nisā ēkē asāraya dænagena ē piḷiban̆dava ælī gælī passē yana eka natara kaḷot. eyā poṭṭhabbē natara venavā. pahasen natara karagannavā passē. kāma mityācārayaṭa gihillā poṭṭabba venavā. poṭṭa bhavaya ilbagannavā.

kāmamicchācāra를 따라가면 맨 먼저 사람이 phoṭṭhabba kāma로 끌려가 묶여 커집니다. 그러니 그 알맹이 없음을 알고 거기에 들러붙어 빠져 따라가는 것을 멈춘다면 그는 phoṭṭhabba에서 멈춥니다. 닿음에서 멈추게 됩니다. kāmamicchācāra로 가면 눈멀게 됩니다. 눈먼 bhava를 붙잡습니다.

kāma sēvanayangē asāra bava dænagattā kramakrama kāma pahasati aḍu velā keḷavara karaganna pættaṭa maga yanakoṭa kāma mityācārayen ven enavā. etakoṭa ēka kāma pahasa venavā. ē pahasat ælalā dæmmahama kāmayangen venvelā yanavā.

kāma를 누림이 알맹이 없음을 알고 차츰 kāma의 닿음이 줄어 끝내는 쪽으로 길을 가면 kāmamicchācāra에서 떨어져 나옵니다. 그때 그것은 kāma의 닿음일 뿐이 됩니다. 그 닿음마저 털어 버리면 kāma에서 떨어져 나갑니다.

in mē vagē kāmayan kivvahama rūpa kāma saddha kāma kiyannē mē ṭika okkoma dænagena onna oya tuḷaṭa pæmiṇena yamak oya passē ham̆bā yana yamak api mānasikatvaya goḍanæginā nam monavan hari vaḍana bhāvanāva bādhakayak vaśayen vahanavā kāmacchandaya matuvelā.

그래서 이렇게 kāma라 하면 rūpa kāma, sadda kāma라 하는 이 모든 것을 알아야 합니다. 그 안으로 들어오는 것, 그것을 뒤쫓는 것으로 우리 마음가짐이 쌓인다면, 무엇이든 닦는 bhāvanā를 가로막는 것으로 kāmacchanda가 드러나 덮어 버립니다.

kāmacchandayen yam tænaka bæn̆dunā nam ē kāmayangen bæn̆dunā nam kæḍena bin̆dena vināśa vena kaḍana bin̆dina vināśa vena kæḍī bin̆dī vināśa vī yana dēka bæn̆dunā misā. kæmati sē nopatina dēka bæn̆dunā misā. kæmati sē pavatina kāma vastuvak api ban̆dinna hoyāganna tænak nǣ. kæmati sē pævætmak næti vena vidiyahaṭa akamæti dēṭa goduru vena nisāma apē balāporottu viruddha deyak mēkaṭa siddha vēda magē balāporottu iṣṭa noveyida kiyana mānasika asānayakaṭa bæhælā. samahara velāvaṭa ē mattē dævenavā tævenavā.

kāmacchanda로 어딘가에 묶였다면, 그 kāma에 묶였다면, 깨지고 부서지고 망가지는 것에 묶였을 뿐입니다. 바라는 대로 있지 않는 것에 묶였을 뿐입니다. 바라는 대로 있는 kāma 물체는 우리가 묶이려 해도 찾을 데가 없습니다. 바라는 대로 있지 못하고 싫은 일의 먹잇감이 되기 때문에, 내 바람과 어긋나는 일이 생기지 않을까, 내 바람이 이루어지지 않을까 하는 마음의 불안에 빠집니다. 때로는 그것 때문에 타고 애태웁니다.

menna metana pættahama pudgalayāgē mānasikatvaya tuḷa nīvaraṇa nægilā vidillā āpu mārgayē tibennā vū phalaya kahaṭakin bæn̆dunā vāgē. ara nīvaraṇayangē kahaṭa bæn̆denavā. menna mē nīvaraṇa kahaṭa bæn̆dunahama bhāvanāvak karalā hiṭan ṭikak kal gihalā nokara hiṭiyot āyu særayak suddha karaganna amārayi. mēka ati siyu.

여기에 이르면 사람의 마음가짐 안에 nīvaraṇa가 일어나 퍼져서, 걸어온 길의 열매가 떫은 진에 엉겨 붙듯 nīvaraṇa의 진이 들러붙습니다. 이 nīvaraṇa의 진이 엉겨 붙으면, bhāvanā를 하다가도 한동안 하지 않으면 다시 깨끗하게 하기 어렵습니다. 이것은 아주 미묘합니다.

dæn samahara velā tamangē daruvō gæna bæn̆denavā. dæn daruvā kiyannē kavuda? dæn itin api dæn daruvā kiyana eka vacanaya gattahama api kāmayangen daruvāṭa koccara bæn̆dilā innavada anē ē magē daruvā issara sellam karanakoṭa uḍa pænalā yanakoṭa mehemanē sundara ara ara ḷamayat ara vagē maṭa hari āsāvē valā inna bæhæ ē yanakoṭa hināha venakoṭa santōsa venakoṭa tamangē hitē tiyenavā koṭasak. tamangē daruvā kiyana eka gæna eyāgē rūpa kāmayak sambandha velā tiyena hæṭi. eyā katā karanakoṭa mehemayi han̆ḍa.

때로는 자기 자식에게 묶입니다. 자식이란 누구입니까? 자식이라는 낱말을 들면 우리가 kāma로 자식에게 얼마나 묶여 있습니까. '아이고, 우리 아이가 예전에 놀 때, 뛰어오를 때 이렇게 귀여웠지, 저 아이도 저렇게…' 너무 그리워 견딜 수 없다고 합니다. 갈 때, 웃을 때, 기뻐할 때가 자기 마음에 한 부분으로 남아 있습니다. 자기 아이라는 것에 rūpa kāma가 얽혀 있는 모습입니다. '그 아이가 말할 때 목소리가 이랬지.'

maṭa matak venavā matak venavā saddayaṭa bæn̆dilā lōkē kǣlla piḷiban̆dava kæmati sē pævætmaṭa pat vunē nætuvahama ēkē yathārthaya dakinnē nætuva hitannē nætuva api hitanavā ēkē vaṭināgamak. vaṭinā deyak næti velā kiyannē. anna mānasikatvaya giyā avulaṭa

'내게 떠오른다, 떠오른다.' 소리에 묶여, 그 세상 조각이 바라는 대로 있지 않게 되면, 그 참모습을 보지 못하고 생각하지 못한 채 우리는 그것에 값어치가 있다고 여깁니다. 값진 것을 잃었다고 합니다. 그러면 마음가짐이 엉클어졌습니다.

itin rūpa śabda mul karagena in ē vagēma hæḍa væḍa karana væḍa piḷivelaval kriyākārakam tamanṭa katā karana hædi len gatukam magē kiyalā vastuvak maṭa tiyenavā kiyannā vū bæn̆dīma menna mē vagē dēval mul karagattahama tamangē duvaputā nisā æti venavā anna oya kiyana kahaṭa. dæn mēvā kāma tamā. eka eka vidihen ætivenakoṭa mēvā apē mānasikatvayan pallehaṭa [ugura kǣrīma] tamanṭa hētu venavā.

그렇게 rūpa와 소리를 뿌리로, 또 생김새, 하던 일과 몸짓, 자기에게 말하던 다정함, 내 것이라는 무언가가 내게 있다는 묶임, 이런 것들을 뿌리로 하면 자기 아들딸 때문에 그 진이 생깁니다. 이것들이 바로 kāma입니다. 여러 모양으로 일어나면서 이것들이 우리 마음가짐을 아래로 끌어내리는 까닭이 됩니다.

mē velēdī api dakinna budurajāṇan vahansē dēśanā karapu vidarśanātmaka nuvaṇin balanna purudu venna ōnē. etakoṭa tamayi puḷuvan vennē citta samādhiyak goḍanagāgena ara cētō vimuktiya pahaḷa kara gænīmaṭa avaśya dhyāna balanna bhāvanā vaśayen karanna nam ēkaṭa viruddhava tiyena kahaṭa duru karaganna ōnē. anna viruddha kahaṭa duru karaganna nam hæma velēma dakinna ōnē.

이때 우리는 부처님께서 설하신 vipassanā 슬기로 보는 데 익숙해져야 합니다. 그래야 citta samādhi를 쌓아 cetovimutti를 일으키는 데 필요한 jhāna를 bhāvanā로 닦을 수 있습니다. 그러려면 그것을 가로막는 진을 걷어내야 합니다. 가로막는 진을 걷어내려면 늘 보아야 합니다.

lōkē hæṭiya ōkanē. mē lōkē kæmati sē pavatina ekak neveyi. kæmati sē nopatina lōkayaka magē æn̆ga hō aya hō dēpoḷa hō mē ādi vaśayen ganna nigamanayaka bæhælā kæmati sē mesē pævætviya yutuyi kiyana nigamanayak mesē pævatiya yutuyi kiyana nigamanayaka api inna tākkal apiṭa puḷuvankamak næhæ ara kahaṭen midenna. venna tiyena ē venavā.

세상이란 그런 것입니다. 이 세상은 바라는 대로 있는 것이 아닙니다. 바라는 대로 있지 않는 세상에서, 내 몸이든 남이든 재산이든 이런 것들을 두고 '바라는 대로 이렇게 있게 해야 한다, 이렇게 있어야 한다'는 판단에 우리가 머무는 동안은 그 진에서 벗어날 수 없습니다. 될 일은 됩니다.

ēka lōkē hæṭiya. lōkē yamak haṭagatta nam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasenavā. ēkaṭa kālayak velāvat tiyanna bæ. mama koccara kæmati vunat magē kæmættanna ōna lōkē kisima deyak. ē taṭa pat novayi maya kiyama ahannē næha. magē kiya ahalā vipariṇāmayen navattapu vænasīma navat lōkeka kisima deyak mē kaya tuḷat nǣhæ. bāhira lōkē tuḷat nǣ. satva pudgalaya tuḷat nǣ. menna mē ṭika hari ākāraya api avaṁkava dækkā nam itin mama ehenam mokaṭada dævennē? monavā karannada? dævilā dævilā monavā karannada? lōkeṭa venna tiyena dē lōkeṭa vennē. itin oya lōkē hæṭiyennē.

그것이 세상의 모습입니다. 세상에 무언가 생겨났다면 변하고 망가집니다. 거기에 때나 시간을 정할 수 없습니다. 내가 아무리 바라도 세상의 어떤 것도 내 바람을 듣지 않습니다. '그렇게 되지 마라'는 내 말을 듣지 않습니다. 내 말을 듣고 변함을 멈추고 망가짐을 멈춘 것은 세상 어디에도, 이 몸 안에도, 바깥 세상에도, satta와 사람 안에도 없습니다. 이것을 우리가 솔직하게 보았다면, 그렇다면 나는 무엇 하러 타고 있습니까? 무엇을 하겠습니까? 타고 또 타서 무엇을 하겠습니까? 세상에 일어날 일은 세상에 일어납니다. 세상이란 그런 것이니까요.

itin oya ṭika dækkaṭa passē api daka dahasak mārga mæddē avurudu 80k 90k jīvat vena vihā gihilayi keḷavara velā tiyennē mærilā tiyennē. mārga mædden gihin gihin bēri bēri giyat antimaṭa siddha velā tiyennē mokakda? eyāṭa bēraganna bæri vayasara gihi maraṇayaṭa pat vēvā. ehiṭa ataramaga nānā prakārayen mærenna puḷuvan. ē siyallaṭama mē lōka satvayā urumayi.

그것을 본 뒤에는 이렇습니다. 우리는 수천 가지 위험 한가운데서 여든 해, 아흔 해를 살다가 끝이 나고 죽었습니다. 위험 한가운데를 지나며 피하고 또 피했어도 끝내 무슨 일이 일어났습니까? 그는 피할 수 없는 늙음에 이르러 죽음에 이르렀습니다. 그 사이에도 갖가지로 죽을 수 있습니다. 이 모든 것이 세상 satta의 몫입니다.

lōkaya urumē occara nam oya lōkē tuḷa mama monavada balāporottu vennē? kavuru vennada? oya ṭikaṭa patve novena novena yamek venna puḷuvan nam balāporottu vunāṭa kamak. mama kæmati sē pavatvanna puḷuvan deyak lōkē tiyenavā nam. mama kæmati sē pavatina maṭa kararannē næti manasaṭa van̆da dennē næti. kæḍeyida videyida vināśa veyida kiyalā maṭa sækakus upadavannē næti deyak. ehema kæḍedda bidaya kiyalā hitanna dæna kæḍennē næhæ. vidennē næhæ, vināśa vennē næhæ. ēka mama kæmatiē pavatinavā. ehema kiyanna puḷuvan deyak lōkē tiyenavā nam ēka balāporottu vunāṭa kamak nǣ. budurajāṇan

세상의 몫이 그렇다면 이 세상에서 나는 무엇을 바랍니까? 누가 되려고요? 그것에 걸리지 않는 누군가가 될 수 있다면 바라도 괜찮습니다. 내가 바라는 대로 있게 할 수 있는 것이 세상에 있다면, 내 바람대로 있으며 나를 괴롭히지 않고 마음을 아프게 하지 않는 것, 깨질까 부서질까 망가질까 의심을 일으키지 않는 것, 깨질까 부서질까 생각해도 깨지지 않고 부서지지 않고 망가지지 않는 것, 내 바람대로 있다고 말할 수 있는 그런 것이 세상에 있다면 그것을 바라도 괜찮습니다.

balāporottu vunāṭa kamak nǣ. budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā ehema ekak mē lōkē kohē hari tibuṇa nam mahaṇeni mama nivana panavannē næha. tathāgata lōkē pahaḷa venna hētuvakut næha. mē dharmaya lōkeṭa ōnet næha. mahana itāma suḷa alpa mātra aṁśu mātrayā taram deyakvat mē muḷu lōkē kohē hoyalā bæluvat oya kiyana dharmatāvayaṭa gōcara novana ekak næti nisayi. dharmayak lōkeṭa vidyāmāna vennē tathāgatayek lōkē pahalalā ēka dēśanā karanna.

부처님께서 말씀하십니다. '그런 것이 이 세상 어딘가에 있었다면, 비구들이여, 나는 nibbāna를 말하지 않았을 것이다. Tathāgata가 세상에 나올 까닭도 없다. 이 dharma가 세상에 필요하지도 않다. 비구들이여, 아주 작은 티끌만 한 것조차 이 온 세상 어디를 찾아보아도 그 dhammatā에 걸리지 않는 것이 없기 때문에, Tathāgata가 세상에 나와 dharma를 설하여 세상에 드러내는 것이다.'

aṁśu mātayak hō tiyenavā nam lōka satyā etana inna denavā misak. ēken ivat venna kiyalā kiyanna ōna kamak næha. ehema deyak lōkē næti nisā tamayi. athæren vælīm midī keḷavara karanna kiyalā mē budu dahamak lōkeṭa vidyāmāna karannē buduvaru pahaḷa velā.

티끌만큼이라도 그런 것이 있다면 세상 satta를 거기 있게 둘 뿐, 거기서 벗어나라고 말할 필요가 없습니다. 그런 것이 세상에 없기 때문에, 놓고 들러붙지 않고 벗어나 끝내라고 붓다들이 나와 이 붓다의 가르침을 세상에 드러내시는 것입니다.

ehenam dæn api ōken tērum koheda api mē balāporottu vena tæna tiyennē. kavuru vennada? kavurunavā hariya ayida? apē balāporottu hiṭa vunahama harida? koheda ehema ekak velā tiyennē? kāṭada hambavelā tiyennē? anna dharmānukūlava hitanna ov pottvala liyanna bæhæ.

그렇다면 우리는 이것에서 알아야 합니다. 우리가 바라는 곳이 어디 있습니까? 누가 되려고요? 누가 그렇게 되었습니까? 우리 바람이 이루어지면 다 된 것입니까? 그런 일이 어디서 일어났습니까? 누가 얻었습니까? dharma에 맞게 생각하라는 것이 이것입니다. 책에는 쓸 수 없습니다.

ēkin eka hitalā balanna ōna dahama. hitalā balanakoṭa vigraha velā enavā. menna mehema tērum gattaṭa passē itin ehema lōkayak tuḷa sænasuma hoyāgena maṭa lōkaya allannam deyakna. lōkē kavuru velāvat sænasamaṭa pat vena tenekut nǣ. ēvā okkoma mulā balāporottu vitarayi. menna mē adahasa gattahama athærī noælī midī keḷavara kirīma ærenna. sænasena tænak mē pævætmē nǣha kiyalā dænagattā tā anna dharmaya dænagattā.

dharma는 하나하나 생각해 보아야 합니다. 생각해 보면 풀려 나옵니다. 이렇게 알아들은 뒤에는, 그런 세상 안에서 평안을 찾아 내가 세상을 붙잡을 것이 없습니다. 세상의 누구도 평안에 이른 이가 없습니다. 그것들은 다 미혹된 바람일 뿐입니다. 이 생각을 잡아, 놓고 들러붙지 않고 벗어나 끝내는 것 말고는 이 존재 안에 평안한 곳이 없다고 안 날, 그는 dharma를 안 것입니다.

edāra eyā dakinavā yaṁ kiiṁci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammanta. mē lōkē haṭaganna yam dharmayak ætda? ē hæma deyakma særi saranna vaṭina ēvā nemeyi. hon̆dayi kiyalā ganna ekak rōda gahanna ravun gahanna ekak ē atarē næha. hon̆dayi kiyalā særi saranna ekak nǣha. menna mēka dækkaṭa passē kiyanavā sōvān pudgalayāgē daham adahasa avabōdhaya adahasa ōkayi. oya adahasa yam vidihen

그날 그는 봅니다. 'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ.' 이 세상에서 생겨나는 dhamma가 무엇이든 그 모든 것이 떠돌 만한 것이 아닙니다. 좋다고 잡을 것, 바퀴처럼 돌고 돌 것이 그 가운데 없습니다. 좋다고 떠돌 것이 없습니다. 이것을 본 뒤에, sotāpanna의 dharma 생각, 깨달음의 생각이 이것이라고 합니다.

avabōdhaya adahasa ōkayi. oya adahasa yam vidihen āvanam yam kenekuṭa eyāṭa kiyanavā mē lōkē balāporottu atralā bæn̆dīmaṭa hita tibbē næti kenek kulan. eyā nivanaṭa hita tibbo. eyā dannavā mokakda śānta? mēvā athærilā mē væḍak næti duk dena dē athæra novælīmadī

그 생각이 어떻게든 누군가에게 왔다면, 그를 두고 이 세상의 바람을 놓고 묶임에 마음을 두지 않는 이라고 합니다. 그는 nibbāna에 마음을 두었습니다. 그는 무엇이 고요인지 압니다. 이것들을 놓고, 쓸모없이 dukkha를 주는 것을 놓고 들러붙지 않고,

keḷavara kaḷā nam etana dukak næti tæna etana dukak næ. ehenam ehema tænak lōkē laukikatvaya panavanna dēkut. rūpa tuḷa, vēdanā tuḷa, saṁgnā tuḷa, saṁkhāra tuḷa, viññāṇa tuḷa panavanna ekak nætnam. ēvāya athærīmen nolmin midīmenma labannā vū śāntayanam mē śāntiya vennē. vena śāntiyak nætnam anna ēka avabōdha karapu dharyāhā nivana dækkā.

끝냈다면 거기가 dukkha 없는 곳, 거기에는 dukkha가 없습니다. 그렇다면 그런 곳을 세상에서 세속으로 내세울 것이 없습니다. rūpa 안에, vedanā 안에, saññā 안에, saṅkhāra 안에, viññāṇa 안에 내세울 것이 없다면, 그것들을 놓고 들러붙지 않고 벗어남으로 얻는 고요가 바로 이 고요입니다. 다른 고요가 없다면, 그것을 깨달은 이는 nibbāna를 보았습니다.

nirōdhayak dækkā. dukak dækkā, dukaṭa hētuvak dækkā, nirōdhayak dækkā, mārgayak dækkā pūrṇa karagattā ēkāntayen sōtāpannayek ehema nætnam gin ehā. mē oya ṭika tērum ganna ōnē. itin mēka kāgen vat ahalā mama sōtāpannada kiyalā ehema nigamanaya karanna puḷuvan ekak nemeyi kāṭavat dharmaya tuḷin tamanteṭa enna ōnē.

nirodha를 보았습니다. dukkha를 보았고, dukkha의 까닭을 보았고, nirodha를 보았고, magga를 보았고, 온전히 이루었습니다. 틀림없이 sotāpanna이거나 그 너머입니다. 이것을 알아들어야 합니다. 그러니 누구에게 물어서 '나는 sotāpanna인가' 하고 판단할 수 있는 것이 아닙니다. 누구든 dharma를 통해 스스로에게 와야 합니다.

itin oya praśna ṭikaṭa oya ākārayen uttara ganna ōnē.

그러니 그런 질문들에는 그런 방식으로 답을 얻어야 합니다.

[ugura kǣrīma]

(헛기침)

paccaṁ vēditabbō viññō kiyana guṇayēdīṭ dakinnē. oya hæma ehēkatinma mē pratyaya yam tænakin ē tænama apiṭa vēditabba venavā kiyannē vidyāven ṭa anuva tæbuvā venavā. gnānavantava vidyāukūlava dækkahama menna mē phalaya menna mē hētuva uḍayi haṭagannē. mēkayi mēkē vidyāva. meyenna mē phalaya haṭagannē menna mē vidyānukūlavayi. vidyāvaṭa anukūlava pēnavā menna mē avidyā sahagata væḍapiḷilin mē phalaya haṭagannē. onna ōka dækkanna nam. eyā paccā vēitabbū viñña guṇayaṭa ætulat velā.

'paccattaṃ veditabbo viññūhi'라는 guṇa에서 봅니다. 그 모든 것에서 이 paccaya가 어디에서 오든 바로 그 자리에서 우리에게 veditabba가 된다는 것은 vijjā에 맞게 놓인다는 것입니다. 슬기롭게 vijjā에 맞게 보면, 이 열매는 이 까닭 위에서 생겨난다, 이것이 이것의 vijjā다, 이 열매는 이 vijjā에 맞게 생겨난다고 보입니다. vijjā에 맞게, 이 avijjā 섞인 방식으로 이 열매가 생겨난다는 것이 보입니다. 그것을 보았다면 그는 paccattaṃ veditabbo viññūhi guṇa에 들어간 것입니다.

tamā visinma pratyakṣa kaḷa yutuyi kivaṭa tērennē næha. ēkama tamayi vennē. hæbæyi vigraha velā enakoṭa vena adahasak ovāgē pevunaṭa. oya tamā visinma pratyakṣa kaḷē adahasama tamayi ōkē āvē.

'스스로 몸소 알아야 한다'고만 해서는 알아들어지지 않습니다. 결국 일어나는 것은 그것입니다. 하지만 풀려 나올 때 그 안에 다른 뜻이 있는 듯 보여도, 결국 그 안에 온 것은 바로 그 '스스로 몸소 안다'는 뜻입니다.

dæn ehi pasga kiyana ēva balava kiyalā hiṭan kiyana ekak gæna kiyanavā. ēva balava kiyalā yam kenekuṭa nivana pennanna puḷuvan nam budurajāṇan vahansē okoṭama pennanavanē. okkoma nivan dakvanē. ehema pennanna ekak tiyenavānam ehema pennanna puḷuvanda?

이제 ehipassiko를 '와서 보라'고 말한다고들 합니다. '와서 보라' 하며 누군가에게 nibbāna를 보여 줄 수 있다면 부처님께서 모두에게 보여 주셨을 것 아닙니까. 모두에게 nibbāna를 보게 하셨을 것입니다. 그렇게 보여 줄 것이 있다면요. 그렇게 보여 줄 수 있습니까?

ehenam pragnāvantāyan dhammō nāyan dhamma dup pañaññāsaya kiyanna ōnē næhænē. æyi ē balava kiyanna puḷuvan nam ōna mōḍiyura menna balapan puḷuvanda pennanna? itin ēka tamayi kiyannē ē vagē adahas vala apiṭa gæm̆buru adahasa ennē næ. ē vagē keṭiyen oya vigraha karanna giyāma. ēkayi.

그렇다면 'paññavantassāyaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo duppaññassa'라고 할 필요가 없지 않습니까. 와서 보라고 할 수 있다면 아무 어리석은 이에게나 '자, 보라' 하면 되니까요. 보여 줄 수 있습니까? 그래서 그렇게 짧게 풀이하려 하면 그런 뜻들에서 우리에게 깊은 뜻이 오지 않는다는 것입니다. 그것입니다.

ē ē tænama pratyakṣa karanna ōnē. ehi passīkara venna ōnē. ē ē tænama pratyakṣa karannē śikṣaṇaya venna ōnē. mēka papadu deyak. mēka rāga ekayi. mēka rāga sahagatayi. mē æsura karanna giyavot rāgayaṭa væṭenavā. rāgayaṭa væṭenot vināśayaṭa pat venavā. ehenam vināśakārī dahamak lōka dahamak misā lōkē vināśarī dahamak misā. sænasum dahamak nemeyi. ehenam mama ē dakina lassana dē, sundara dē kiyā dækka mohotemu. maṭa oya ākārayen dækalā śikṣaṇaya venna puḷuvan mānasikatvayak udā vunānam pragnāven. anna ehi passē ēkayi.

바로 그 자리에서 몸소 알아야 합니다. ehipassika가 되어야 합니다. 바로 그 자리에서 몸소 아는 것은 길들여지는 것이어야 합니다. 이것은 낮은 것이다. 이것은 rāga다. 이것은 rāga 섞인 것이다. 이것을 가까이하면 rāga에 빠진다. rāga에 빠지면 망가진다. 그렇다면 이것은 망가뜨리는 dhamma, 세상의 dhamma, 세상을 망가뜨리는 dhamma일 뿐 평안의 dhamma가 아니다. 그렇다면 내가 그 고운 것, 아름다운 것을 본 그 순간, 그렇게 보고 길들여질 수 있는 마음가짐이 paññā로 일어났다면, 그것이 ehipassika입니다.

ēka kavuruvat dena ekak nemeyi. api ḷan̆gama tiyena ekak. api apirisuma goḍanagā gata yuttat eyā. mē rāga sahagatayi, mēka dvēśa sahagatayi, mēka mohota sahagatayi. mē rāyaka kriyāvaliyak, mē dvēśa kriyāvaliyak, mē mōha kriyāvaliyak mē rāga sahagata katāvak, eban̆du kriyāvak eban̆du deyak ādī vaśayen mehema dækka nam ē dakinakoṭama apiṭa matak venna ōnē aramuṇu karanakoṭama ētanama api dakinna ōnē. mēken siddha vennē menna mē avæḍa. dækalā mēkē śikṣaṇaya venna ōnē. mēka ivat viya yuttā. anna ē mānasikatvaya goḍanæguṇa dāṭa kiyanavā ehi pakṣika gattaṭa ætul vuṇā. ehi bhaktiya guṇayaṭa patvuṇā.

그것은 누가 주는 것이 아닙니다. 우리 곁에 있는 것입니다. 우리가 쌓아 올려야 하는 것도 그것입니다. 이것은 rāga 섞인 것, 이것은 dosa 섞인 것, 이것은 moha 섞인 것, 이것은 rāga의 작용, 이것은 dosa의 작용, 이것은 moha의 작용, 이것은 rāga 섞인 말, 그런 행동, 그런 것 하는 식으로 이렇게 보았다면, 보는 그때 바로 떠올라야 하고, 대상으로 삼는 그때 바로 거기서 보아야 합니다. 이것에서 생기는 것은 이런 해로움이라고요. 보고 이것에 길들여져야 합니다. 이것은 떨쳐야 할 것이다. 그런 마음가짐이 쌓인 날, ehipassika 안으로 들어갔다고, ehipassika guṇa에 이르렀다고 합니다.

itin ē eva balagata yutu kivvaṭa mēka hariyannē næha. ov ēkayi.

그러니 '와서 보아야 한다'고만 해서는 맞지 않습니다. 네, 그렇습니다.

tama taman dænagattot kiyana eka sambandha venavā ov ēka hari. tama tamangē næna pamaya tama. hæbæyi tama tamā næna pamaṇa dænaganna dænaganna næ væḍenavā. ē pamaṇin sīmā velā tiyennē.

'각자 알아야 한다'는 것과 이어지지요. 네, 맞습니다. 각자 자기 슬기만큼입니다. 하지만 각자 슬기만큼 알고 또 알면 슬기가 자랍니다. 그런데 그만큼으로 한정되어 있다고들 여깁니다.

dæn huginavaṭa ekat matayak enavā. tamagē maṭṭamaṭanē mama dænagannē. kiyā. ehenam ē maṭṭama hitā innavā ē maṭṭama ehemamayi kiyalā. nǣ upatē paṭan mærena ekan gnāna maṭṭama ekak nemeyi. ē gnāna maṭṭama anukūlava kaṭayutu karanna dinan dina væḍena ekak. yavada gnāna mattāya patissati mattaya mesē karana gnānaya mudun pat venavā satiya mudun patvenavā.

많은 이에게 이런 생각이 옵니다. '나는 내 수준만큼 안다.' 그래서 그 수준이 그대로라고 여깁니다. 아닙니다. 태어나서 죽을 때까지 슬기 수준이 하나인 것이 아닙니다. 그 슬기 수준에 맞게 해 나가면 날마다 자라는 것입니다. 'yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya', 그렇게 하면 ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이릅니다.

anisitōca viharati lōkē āśraya kirīmē nisirayen torava vāsaya karanavā. natakin lōkayē upādhiya mē lōkē ātma adhisen allannē nǣhæ kisi tænaka deyak. dæn mē vidihaṭa mē vaḍanakoṭa anna gnāna mattaya gnānaya mastakak prāpta venavā. mudun pat venavā. ehenam mē gnānaya væḍena ekak tama pamaṇa kivvada pamaṇa sīmā karanna bæ.

'anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati', 세상에 기대지 않고 머물며 세상의 어떤 것도 attā로 붙잡지 않습니다. 이렇게 닦아 가면 ñāṇa가 꼭대기에 이릅니다. 그렇다면 이 ñāṇa는 자라는 것이니, 자기 만큼이라 해도 그 만큼을 한정할 수 없습니다.

næ pamaṇin dænagata yutu kivvahama mēka ēkē ēka eka adahasak enavā. maṭa upatē paṭan gena tiyennē gnāna maṭṭama meccaranē. ē vidiha mama dæna ēka ivarayak vena ekak venavā. īṭa passē eyā sīmāvaṭa pat venavā maṭa puḷuvan maṭa mama dænagattē maṭa oyaṭa vaḍā bæhæ. adhairya venavā. ehema ekak nemeyi mē. dænagænīma dænaganna dænaganna væḍi venavā. næna væḍe vena dænīma væḍi venavā. mēka digaṭama arihat venna ekayi yanavā. ehema kramayak tiyennē.

'슬기만큼 알아야 한다'고 하면 이런 생각이 하나 옵니다. 내가 태어날 때부터 지닌 슬기 수준이 이만큼이다, 그만큼 알면 그것으로 끝이다. 그 뒤로 그는 한계에 갇힙니다. '나는 할 수 있는 만큼 알았다, 더는 못 한다' 하고 기가 꺾입니다. 그런 것이 아닙니다. 알고 또 알면 앎이 늘어납니다. 슬기가 자라 앎이 늘어납니다. 이것은 arahant가 될 때까지 쭉 갑니다. 그런 방식이 있습니다.

itin hon̆din vigraha karama dænaganna ōnē.

그러니 잘 풀어서 알아야 합니다.

dæn sǣma buduvaraṇan vahansēlāma kiyanaṭa pennavā ē pera lakuṇu pihiṭīma. dæn unvahansēlāṭa ē pihiṭana perala lakuṇu pahaḷa venavā.

모든 붓다들께는 앞선 표시가 나타난다고들 보여 줍니다. 그분들께 그 앞선 표시가 나타납니다.

poin patin dænaganna dænuma mē eccara apida potin patin dænaganna dænuma dænumaṭa mūlika ādhārayak karaganna puḷuvan. mokada dænagænīmaṭa gōcara vena siyalla vigraha karanna pot liyanna bæha. ē kiyannē eka kāraṇayak liyanna oya mahā potak kivvat ē poḍi kāraṇayak piḷiban̆dava vigraha karalā ivara karanna bæhæ. ani kannē vigraha gnānaya kiyana eka api tuḷa api goḍanāgā gata yutuka. api hitanna purudu venna ōnē. mē budu dahama kiyannē poten kaṭapāṭam karannē mataka tiyāganna purudu vena ekak nemeyi. hitalā hitanna nuvaṇakārava hitanna purudu karana ekak. hitē śaktiya vardhanaya venavā. vigraha kara gænīmē śaktiya vardhanaya venavā mē væḍē karanna. anna ēka tamayi niyama vidarśanāva.

책에서 얻는 앎은, 책에서 얻는 앎은 앎의 바탕 도움으로 삼을 수 있습니다. 왜냐하면 앎에 드러나는 모든 것을 풀어 낼 책은 쓸 수 없기 때문입니다. 한 가지를 쓰려고 큰 책을 써도 그 작은 것 하나를 다 풀어 낼 수 없습니다. 그래서 풀어 내는 슬기를 우리 안에서 우리가 쌓아야 합니다. 생각하는 데 익숙해져야 합니다. 이 붓다의 가르침은 책을 외워 기억하는 데 익숙해지는 것이 아닙니다. 슬기롭게 생각하도록 익히는 것입니다. 이 일을 하면서 마음의 힘이 자라고 풀어 내는 힘이 자랍니다. 그것이 참된 vipassanā입니다.

ṭikak vigraha karanna praguṇa venakoṭa tava tavat īṭa vaḍā vigraha karaganna manasaṭa dænenna paṭan gannavā. dæn kavuruvak kiyā denna ōnē næha īṭa passē vigraha karanna. anikava ādhāra venavā. ē vigraha karana krama raṭāval dænagattahama itin etakoṭa mē krama potet næha. namut boruvot nemeyi. mē kramānukūlava krama saṭahāṭa mē vigraha vennē. anna tamut ehema eka kiyana eka poḍḍa poḍḍa vigraha karanna paṭan gattahama tamanṭat vigraha gnānaya væḍenavā. menna mēka tamayi vidarśanātmaka væṭena nuvaṇa. ehema vardhanaya velā giyāma ē avasthāvēdī yathābōdhaya læbinna avasthā enavā. asāratvaya væṭahenavā gnānayaṭa væṭahenna væṭahenna. anna ēka tamayi kivvē

조금 풀어 내는 데 익숙해지면 그보다 더 풀어 내는 것이 마음에 느껴지기 시작합니다. 그 뒤로는 누가 풀이를 가르쳐 줄 필요가 없습니다. 서로가 도움이 됩니다. 그 풀이하는 방식들을 알면, 그 방식은 책에도 없지만 거짓도 아닙니다. 차례에 맞는 방식대로 풀립니다. 그렇게 조금씩 풀기 시작하면 자기에게도 풀어 내는 슬기가 자랍니다. 이것이 vipassanā로 떨어지는 슬기입니다. 그렇게 자라 가면 그때 있는 그대로 깨달을 기회가 옵니다. 슬기에 드러나고 또 드러날수록 알맹이 없음이 드러납니다.

væṭahenna væṭahenna. anna ēka tamayi kivvē ara anityitōca viharati natakin lōkayē upādhiyaṭa kiyalā. lōkē ātmādipasayen gannē næha kivvē ēkayi. itin ōka ara dæn potē tiyena vākya haṭa pāraṭanē koccara kivvat ōka kivva eka tērennē næha. ēka vigraha karalā purudu velā tiyenava tamayi vigraha karalā ganna puḷuvan. namut ada hun̆gādura mē

그것이 'anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati'라고 하신 것입니다. 세상을 attā로 붙잡지 않는다고 하신 것이 그것입니다. 그런데 책에 있는 글귀를 아무리 외워 말해도 그 말은 알아들어지지 않습니다. 풀이하는 데 익숙해져 있어야 풀어 낼 수 있습니다.

ganna puḷuvan. namut ada hun̆gādura mē vigraha karanna iḍa dennē næhæ. minissu ravaṭalā hira karalā tiyennē. ov hira hētuva paṇḍitayangē paṇḍita vādayaṭa pahara vadinavā. ēgollō api tamayi dænuma ætto api tamayi mēvā igena gattē meccara mahansillā api igena gattē rǣ dāval dekē dan̆galalā um̆balā kavuda api kavuda api kiyana ekē um̆balā ahaganna misā um̆balā ahalā pallā um̆balā kavuda dēśapayada menna mehema ektarā paṇḍita mānayakaṭa mat vena koṭasak bavaṭa pat venavā igenagænīmaṭa giyāya. īṭa passē ēgollō innavā ēken mat velā. ēgollō kæmati nǣha igænīmen ehāṭa minihā nægenavaṭa

그러나 오늘날 많은 곳에서 이렇게 풀이할 틈을 주지 않습니다. 사람들을 속여 가두어 놓았습니다. 네, 가두는 까닭은 학자들의 학자 논리에 타격이 되기 때문입니다. 그들은 '우리가 앎이 있는 자들이다, 우리가 이것들을 배웠다, 이만큼 애써 밤낮으로 몸부림쳐 배웠다, 너희가 누구냐, 우리가 말하는 것을 너희는 들을 뿐이다, 너희가 무슨 설법자냐' 합니다. 배우러 간 이들이 이렇게 학자의 자만에 취한 무리가 됩니다. 그 뒤로 그들은 그것에 취해 있습니다. 그들은 사람이 배움 너머로 오르는 것을 좋아하지 않습니다.

vigraha gnānayaṭa āvot ohoma nemeyi īṭa vaṭa yanavā. dæn eka gāthāvaka paddha dekakak pāḍam karaganna haya māsayak bæruvaṭa culla pantaka hāmuduruvō phalaya læbuvā vitarayi. gāthā 500kin anumōdanāva baṇa dēśanā kaḷā. kohomada kaḷē? kavuda kiyannē mē? dæn udēvaruvē bæruvot siti sivurulā phalayan kiyā ehenam mahā pantaka hāmuduruvō pansalanu doṭa dālā doravahal yanna ænna giyē. budurajāṇan vahansē ṭara daval dānnaṭa issellā tava pæyalā tibunē. oya velāvēdī budurajāṇan vahansē pennapu ektarā upakrama sīlaya samprayōgayen kramānukūlūpē genahalā hidi kǣllak mavalā dīlā oya vidihaṭa rajanā rajanā kiyalā mēka pihidānna kiyalā itin ādi vaśayen kivva mūlambhayak dīlā eyāgē gati lassanaṭa anukūlava āsē anusaya gnānayan dækalā ehema dunna kramayat valin arihatyaṭa patvuṇā.

풀어 내는 슬기에 이르면 그렇지 않고 그 너머로 갑니다. 게송 한 수의 두 구절을 외우는 데 여섯 달이 걸려도 못 했던 Cūḷapanthaka 스님은 열매를 얻자마자 게송 오백 수로 감사의 설법을 하셨습니다. 어떻게 하셨습니까? 누가 가르쳤습니까? 오늘 아침까지 못 외우면 가사를 벗으라며 형 Mahāpanthaka 스님이 절 문 밖으로 내보냈습니다. 부처님의 점심 dāna까지 한 시간쯤 남은 때였습니다. 그때 부처님께서 한 가지 방편으로 깨끗한 천 조각을 지어 주시며 'rajoharaṇaṃ, rajoharaṇaṃ' 하며 이것을 문지르라고 하시는 식으로 바탕을 주셨고, 그의 성향에 맞게 āsayānusaya ñāṇa로 보시고 그렇게 주신 방법으로 그는 arahant에 이르렀습니다.

īṭa passē manōmītiyen noyek dēval karanavā dæn. kavuda kiyā dunnē manōmatiya varanna. dæn apen ahanavā bhāvanā karanna giyāhama abhignā labannē kohomada? iradi labannē kohomada? dæn apin ahanavada? mē kālē. ekak nǣha. ahalā mataka tiyāganna hadanavā iridi bala labana hæṭi korana hæṭi. dæn unvahansē giyāṭa passē iradhuven væḍa karana hæṭi kiyā dunnē kavuru kavurut kiyā dīpu kenek næhæ. unvahansē hoyanna na tava nama9yak mavalā. n 10k innavā cula pantaka hāmuduruvō. peḷak aya sivuru hōdanavā. peḷak aya kaya sivuru pan̆ḍuka pōvanavā. pelak aya atu gānavā. peḷak aya katāva sākacchā karanavā. mē amutuma jātiyē lōkayak dæn mē kriyātmakayi metana dæn ōvā korōnā hæṭi kavuda igænlā dunnē?

그 뒤로 manomaya iddhi로 여러 일을 합니다. 누가 manomaya iddhi를 쓰는 법을 가르쳤습니까? 요즘 사람들은 묻습니다, bhāvanā를 하면 abhiññā를 어떻게 얻습니까? iddhi를 어떻게 얻습니까? 이 시대에 그렇게 묻지만 얻은 이는 하나도 없습니다. 묻고 기억해 두려고만 합니다, iddhi 힘을 얻는 법, 쓰는 법을요. 그런데 그분이 그렇게 된 뒤 iddhi로 일하는 법을 누가 가르쳤습니까? 가르쳐 준 이는 아무도 없습니다. 그분을 찾으러 가니 아홉 분을 더 지어 내어 Cūḷapanthaka 스님이 열 분 계셨습니다. 어떤 분들은 가사를 빨고, 어떤 분들은 가사를 물들이고, 어떤 분들은 마당을 쓸고, 어떤 분들은 이야기를 나눕니다. 아주 별난 세상이 여기서 벌어지고 있습니다. 이런 것을 하는 법을 누가 가르쳤습니까?

ēka tamayi ē nuvaṇaṭa ōvā tiyenavā. ē nuvanaṭa asu venavā. ē nuvanaṭa gōcara dēval. ēvā kaltiyā igenaganna ōna dēval nemeyi. avignāl labalā koraṇa hæṭi igenagainna ōnē næhæ. dæn balanna ara puṁci hāmuduruvō namak. bohoma poḍi hāmuduruvō. dæn itin mē hāmuduruvō mē mokada karannē mē ara mē ani anit loku loku hāmuduruvō mē huratala puṁci mē poḍi labaniṭi poḍi ekā kiyalā. kanen allakuvahama kana ratu venavā. nāhen æluva nāya ratu venavā. ē taram hon̆da hæḍa væḍa mē sudu puṁci hāmuduruvō

그것이 그 슬기에 있는 것입니다. 그 슬기에 걸리는 것, 그 슬기에 드러나는 것들입니다. 미리 배워야 하는 것이 아닙니다. abhiññā를 얻어 쓰는 법을 배울 필요가 없습니다. 이제 저 어린 스님 한 분을 보십시오. 아주 어린 스님입니다. 이 스님에게 다른 큰 스님들이 '귀여운 꼬마야' 하며 귀를 잡으면 귀가 빨개지고, 코를 잡으면 코가 빨개집니다. 그만큼 곱고 하얀 어린 스님입니다.

kenek. æn̆gē tiyena maṭa silu gama nisā nāha poḍi kolā tiyenavā renavā. itin anē mē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

poḍi kolā tiyenavā renavā. itin anē mē puṁci nāhē kiyalā imri karalā balanakoṭa hināha venavā okkoma eka. kanen allā apaṭi karapahamaha kana satu venavā. itin ōka anika ayaha inahā venavā. itin kiribolaṭa hitennē nædda amagē ukula nema inna udinna hitennē nædda? æyi mehe innaṭa pahaḷa vunē nædda? ōyē katā tamayi ahannē mē poḍī ḷamayakin ahana praśna

'아이고, 이 작은 코' 하며 쓰다듬어 보면 모두 웃습니다. 귀를 잡아 당기면 귀가 빨개집니다. 그러면 다른 이들이 웃습니다. '젖 생각 안 나니? 엄마 품에 있고 싶지 않니? 왜 여기 오고 싶었니?' 이런 이야기, 어린아이에게 묻는 질문을 합니다.

dæn mē avasthāvēdī mokada karannē? budurajāṇan vahansē pennavā metana inna ayagen kāṭada puḷuvan anōtapta valaṭa gihillā maṭa vatura kalayak gæna dennavā. itin okkoma ekama monavā apiṭa karanna puḷuvan ekama ekak pættakaṭa giyē. tun vatāvak ahanakoṭa mokada karannē? kavuruvat uttara dennē næhæ. ara puṁci hāmuduruva kiyana svāmīni kavuruvak nætnam menat denna. aragollō okkoma puduma velā balanavā mē puṁci hāmuduruva dihā etakoṭa

이때 어떻게 됩니까? 부처님께서 '여기 있는 이들 가운데 누가 Anotatta 못에 가서 내게 물 한 동이를 가져오겠느냐' 하셨습니다. 모두가 '우리가 무엇을 할 수 있나' 하며 옆으로 비켰습니다. 세 번 물으셔도 아무도 답하지 않습니다. 그 어린 스님이 '스승님, 아무도 없다면 제가 가져오겠습니다' 했습니다. 그들은 모두 놀라 그 어린 스님을 바라봅니다.

hon̆dayi ehenam genak denna kivvahama kalayak harinna anik ayaṭa pennakāśaya nagilā ākāśayema gihillā yanakoṭa nāga nāga kiyannē divya nāga koṭṭhāsayaṭa atin koṭasak innavā. ē agē nāga nāgayen ræs vīmak. ēgollangē dæka anavataptavalaṭa adhipati mahā nāgayaka innavā eyāt ē jātiyena aya eyā vidihaṭa mokada karannē ara ræsvīma innakoṭa uḍa balanakoṭa yanavā poḍi ekē kalayak aragena mē poḍi ekāgē tarama dænagena magē tarama dænenagē ihaṭa uḍī yannē. oya yannē gihilā vatura aran innē. dennāda hon̆da vaturak kiyalā mohotakin ara vesa aturu dahan karalā nai vesin gihilalā nam mahā nāgesak māvāgena ara muḷu vilama vahagattā. vahagena penin vahagena hiṭan innavā hadayak næt davatura ganna vidihak næ.

'좋다, 그럼 가져오너라' 하시자 동이를 들고 다른 이들이 보는 앞에서 하늘로 올라 하늘길로 갑니다. nāga라 하면 deva nāga 무리의 한 갈래가 있습니다. 거기서 nāga들의 모임이 있었습니다. Anotatta를 다스리는 큰 nāga가 있는데 그도 그런 부류입니다. 모임 중에 위를 보니 꼬마가 동이를 들고 갑니다. '이 꼬마가 제 분수와 내 분수를 알면서 내 머리 위로 날아가는구나. 물을 뜨러 가는구나, 좋은 물을 줄 줄 아나' 하고, 순식간에 제 모습을 감추고 다른 모습으로 가서 큰 nāga를 지어 그 온 못을 덮었습니다. 펼친 목으로 덮고 있어 물 한 방울 뜰 길이 없습니다.

itin ē vāraṭa mokada karannē ara puṁcaya hāmuduruvō ahanavā. maṭa vatura kalayak dennavā. dennē nǣ. puḷuvan nam ganna puḷuvan nam ganna kiyanna puḷuvan nam ganna puḷuvan nam ganna kiyanna. puḷuvan nam ganna. tun vatāva pratignā ganna. mohotakin ara puṁci hāmuduruvangē vesak karalā mahā brahmayekgē vesak mavāgattā. vesak paya mahāpaṭa ææn̆gilā tiyā talanakoṭa ara nāgayak mirigilā ætulaṭa gilā vatura uḍaṭa āvā. vatura kalē gattā inna āvā. dæn nāgayāṭa harima læjjayi.

그때 어린 스님이 묻습니다. '제게 물 한 동이를 주시겠습니까?' '주지 않는다. 할 수 있으면 가져가라.' '할 수 있으면 가져가라고 말씀하십시오.' '할 수 있으면 가져가라.' 세 번 다짐을 받고, 순식간에 그 어린 스님의 모습을 바꾸어 큰 brahma의 모습을 지었습니다. 그 모습으로 발을 큰 nāga 위에 대고 누르니 nāga가 짓눌려 안으로 가라앉고 물이 위로 올라왔습니다. 물 동이를 채워 돌아왔습니다. 이제 nāga는 몹시 부끄럽습니다.

magē tarama pennanna gihillā mē poḍi cūḍi hāmuduruvanṭa mama mella vecca tarama magē tattvaya mokakda maṭa dæn ena apahādaya mokakda kiyalā. itin vēgayenma budurajāṇan vahansēlāṭa giyā kiyalā kiyanavā. ēka kāraṇaya kiyannē. dæn metandi api katāvak dīrgha katāvak. dæn mēkē dæn api yannē ōka nemeyi. ara hat avurudu hāmuduruvanṭa avignā balayen nayi damanaya karana hæṭi kavuda kiyā dunnē? vatura genna anavata bila tiyeena tannē kavuda ekka giyē? ēvā kavuda pennannē?

'내 위세를 보이려다 이 작은 꼬마 스님에게 내가 길들여진 꼴이라니, 내 처지가 무엇이며 내게 올 망신이 무엇이냐' 하고, 서둘러 부처님께 갔다고 합니다. 그것이 그 이야기입니다. 이것은 긴 이야기입니다. 우리가 가려는 곳은 그것이 아닙니다. 그 일곱 살 스님에게 abhiññā 힘으로 nāga를 길들이는 법을 누가 가르쳤습니까? 물을 뜨러 Anotatta 못이 있는 곳에 누가 데려갔습니까? 그것들을 누가 보여 줍니까?

dæn balanna anna ēkayi kiyannē ē gnānayaṭa gōcaralā etanṭa āpuvahama ē gnāna maṭṭamaṭa dakina dēval anit minisuṭa avurudu gānak igena goḍa gahaganna bæ. ē mohotaka gnāna mātr̥yakaṭa væṭahena hariyi. dæn gnānaya mudunpat venavā, satiya mudunpat venavā kiyannē igenaganna ekak nemeyi. īṭa passē mēvā væṭahenna paṭan gannavā. ē gnānaya hæṭi. itin ehema kramayak tiydi aya mē mahansi venavā igenaganna ē mūlika ādhārayak vaśayen avaśya karana ē gnānaya matu karaganna avaśya karana mū pasutalaya vitarayi dænaganna ōnē. ehenam budurajāṇan vahansē

보십시오, 그래서 그 ñāṇa에 드러나 그 자리에 이르면, 그 ñāṇa 수준에서 보는 것들을 다른 사람은 여러 해 배워도 쌓을 수 없습니다. 그 순간 ñāṇa만으로 드러나는 부분입니다. ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이른다는 것은 배우는 것이 아닙니다. 그 뒤에 이것들이 드러나기 시작합니다. 그것이 ñāṇa의 방식입니다. 그런 방식이 있는데도 사람들은 배우려고 애씁니다. 바탕 도움으로 필요한 그 ñāṇa를 일으키는 데 필요한 바탕만 알면 됩니다.

dænaganna ōnē. ehenam budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē maharahatan vahansēlā hō budurajāṇan vahansē hō dharma dēśanā kara kara udē in̆dan rǣ venakan lan̆ga tiyāgena ōvā kara kara hiṭiyē næha. eka davasak baṇa ahanakoṭa pæyak dekak baṇa kiyalā giyāṭa passē dæn tamanga væḍi karaganna kiyalā yavanavā. ē tiyana kiyā diyana hariya kiyā dīlā ivaranavā. nivan dakinna kiyā dina hariya pæyen kiyā dunnē næhæ. ma panavā kiyannē ēkayi. maga pennava kivvē ēkayi. īṭa passē tiyennē taman īṭa anuva kriyātmaka karalā tamangē nuvaṇa vardhanaya karagena īṭa anuva avaśya gnāna gōcara kaṭayutu karalā etanaṭa pat vennē ēka. īṭa passē unvahansēgē gnānaya idiriya igena gatta monavā karannada?

그렇다면 부처님께서 계시던 때 큰 arahant들이나 부처님께서 아침부터 밤까지 곁에 두고 설법만 하며 계시지 않았습니다. 하루 설법을 들을 때 한두 시간 설하시고 나면 이제 스스로 닦으라고 보내셨습니다. 가르칠 부분을 가르치고 끝내셨습니다. nibbāna를 보는 데 가르칠 부분을 몇 시간씩 가르치신 것이 아닙니다. 길을 놓아 준다는 것이 그것입니다. 길을 보여 준다고 한 것이 그것입니다. 그 뒤에는 스스로 그에 따라 행하여 자기 슬기를 키우고, 그에 따라 필요한 ñāṇa의 일을 하여 거기에 이르는 것입니다. 그 뒤로는 그분의 ñāṇa 앞에서 배운 것으로 무엇을 하겠습니까?

dæn mahā śrāvakayō śrāvikāva hiṭiyā. budurajāṇan vahansē igenagena nemeyi dharma dēśanā kaḷē. arihatyaṭa patvenna avaśya karannā vū ē mūla dharmaya vitarayi ahagatta tērum gattē. īṭa passē etenṭa giyāṭa passē. īṭa mahā gnānayakin tērum gattā.

큰 sāvaka와 sāvikā들이 있었습니다. 부처님께 배워서 dharma를 설한 것이 아닙니다. arahant에 이르는 데 필요한 그 바탕 dharma만 듣고 알아들었습니다. 그 뒤 거기에 이른 뒤에 큰 ñāṇa로 알아들었습니다.

dæn viśāka siṭuvarayayi dhammadinnā teren vahansē kiyannē. dhammīnā kiyannē tamangē pera bhārayāva. itin antivana mē śāsanaya mahaṇu vuṇaṭa passē arihatyaṭat patvuṇā. taranisi namak vuṇā. visāgē siṭuvarayā anāgāmī kenī dharmaya piḷiban̆da dænīmak tiyenavā. ahapuvak tiyenavā.

Visākha 장자와 Dhammadinnā therī가 있습니다. Dhammadinnā는 그의 예전 아내였습니다. 그녀는 이 sāsana에 출가한 뒤 arahant에 이르러 therī가 되었습니다. Visākha 장자는 anāgāmī였고, dharma에 대한 앎이 있었습니다. 들은 것이 있었습니다.

itin dæn eyā yanavā baṇa ahanna pera bhāryāvana dinā terin vahansēṭa itin ahanavā nānā prakāra praśna āryāvani vēdanā kiyannē monavada? vēdanā kī ākārayakda? mona mona hitavalada vēdanā yedennē kohoma tænvalada? noyedinnē kohoma tænvalada? ahana ahana praśnayaṭa uttara denavā. dæn kāgenda oya igena gattē? saṁkhāra kiyannē monavada? koyi koyi ākārada? mona mona tænvalada yedennē? dæ novē praśna ahanavā.

이제 그는 예전 아내인 Dhammadinnā therī께 dharma를 들으러 갑니다. 그리고 여러 가지를 묻습니다. '스님, vedanā란 무엇입니까? vedanā는 몇 가지입니까? 어떤 마음에 vedanā가 붙습니까? 어떤 곳에 붙고, 어떤 곳에 붙지 않습니까?' 묻는 질문마다 답합니다. 그분은 누구에게 이것을 배웠습니까? 'saṅkhāra란 무엇입니까? 어떤 어떤 가지가 있습니까? 어디어디에 붙습니까?' 여러 질문을 합니다.

itin ēvaṭa itin uttarak denavā. īṭa kiyanavā tavat pæhædili karaganna nam kiyalā budupiyāṇan vahansēgen ahanna. unvahansē kiyā denna. mama dana hæṭiyaṭa æva kiyā dunnā. gihillā ahanavā mehema kivvā kohomada svāmīni ē katāva. mama yam sē pavasanavā nam dhamma dinā ehema tamayi kiyā tiyennē. mama kivvat occarayi. dhamma dina mahā prāgnayi. ē kivva vidihaṭama tarāganna ēka ehemayi. dæn lovturā budurajāṇan vahansē anumata karanavā dhammada dinātin vahansēgē dēśanāva. mama kivvat occarayi. oya itin darāganna. dæn poḍi pragnāvak læbilā tibilā tiyā. kāgen igena gatta itin mehema tamayi mahā pragnā kiyana ekē svabhāvaya ēkayi.

그것들에 답을 줍니다. 그리고 말합니다. '더 분명히 하려면 부처님께 여쭈십시오. 그분께서 가르쳐 주실 것입니다. 나는 내가 아는 대로 가르쳐 주었습니다.' 가서 여쭙니다. '이렇게 말했는데 스승님, 그 말이 어떻습니까?' '내가 말한다 해도 Dhammadinnā가 말한 그대로다. 나도 그만큼만 말하겠다. Dhammadinnā는 큰 paññā를 지녔다. 그가 말한 그대로 지녀라, 그것이 그러하다.' lokuttara 부처님께서 Dhammadinnā therī의 설법을 인정하십니다. '나도 그만큼 말한다, 그렇게 지녀라.' 이제 paññā를 얻고 나니 그렇습니다. 누구에게 배웠습니까? 큰 paññā의 성품이란 이런 것입니다.

api adat dænaganna ōnē ē mārgaya aragena mārgaya anugamanaya karalā phalaya labāganna kālāma sūtra kiyavata penavala nēda kālāma sūtrayaṭa aragannē mehemayi. issellāma yamkisi nuvaṇakāra manussayek issellāma daham tōraganna næ. kālāma sūtrayē maṭṭamēdī inna kenekuṭa ē puṁci maṭṭama mahā daham tōrana maṭṭama nemeyi. hæbæyi daham tōrana mūla raṭāva etana tamayi paṭan gannē. kāgenvat ahannē nætuva hari væradi dēka tōraganna nuvaṇa æti sāmānya manussayek. issellāma manasa mehe yavannē.

우리도 오늘 알아야 합니다. 그 길을 잡고 길을 따라 열매를 얻으려면, Kālāma Sutta를 읽어 보면 보이지 않습니까. Kālāma Sutta에서는 이렇게 잡습니다. 슬기로운 사람이라도 맨 처음부터 dharma를 가려내는 것은 아닙니다. Kālāma Sutta 수준에 있는 이에게 그 작은 수준은 큰 dharma를 가려내는 수준이 아닙니다. 하지만 dharma를 가려내는 바탕 틀이 거기서 시작합니다. 누구에게도 묻지 않고 옳고 그름을 가려낼 슬기가 있는 보통 사람이 맨 먼저 마음을 보내는 곳은 이것입니다.

prāṇaghātattāna kāma mityācāra musādha kiyannē mē hatara dharma adharmada pavuda pinda kāgenvat ahannē nætuva mama tōrāgannavā menna mē kramayaṭa kiyalā. vesan̆daganna krama raṭāva ārambha karana hæṭi tamayi kālāmaṁ sūtrayen paṭan gannē. otanin paṭan gannē ē daham sihi karana pudgalayāṭa dharmagnānaya væḍenavā ektarā maṭṭamakaṭa.

pāṇātipāta, adinnādāna, kāmamicchācāra, musāvāda라는 이 넷이 dharma인가 adharma인가, pāpa인가 puñña인가를 누구에게도 묻지 않고 '내가 이 방법으로 가려내겠다' 하는 것입니다. 가려내는 틀을 시작하는 법이 Kālāma Sutta로 시작됩니다. 거기서 시작하여 그 dharma를 마음에 새기는 사람에게 dharma 앎이 어느 수준까지 자랍니다.

anna ē maṭṭamaṭa væḍunāṭa passē eyāṭa puḷuvan venavā etek noduṭu dahamak ahapu næti dahamak oya anusārayen vigraha karaganna ē maṭṭamaṭa vigraha karanna daham nuvaṇa væḍenavā. pragnāva mōranavā. mōranna mōranna ekin ekaṭa ekin ekaṭa gilā trilakṣaṇa caturārya satyaya itin ādi vaśayen śraddhā vīrya sati samādhi pragnā mēvā piḷiban̆da ekin ekaṭa ekin ekaṭa gihillā sattis bōdhi pākṣaya dharma piḷiban̆da væṭahīmaṭa vahinavā.

그 수준까지 자라면 그는 그때까지 보지 못하고 듣지 못한 dharma를 그것에 기대어 풀어 낼 수 있게 됩니다. 그 수준까지 풀어 낼 dharma 슬기가 자랍니다. paññā가 여뭅니다. 여물고 또 여물어 하나하나 나아가 tilakkhaṇa, cattāri ariyasaccāni 따위, saddhā, viriya, sati, samādhi, paññā에 대해 하나하나 나아가 서른일곱 bodhipakkhiya dhamma를 알아보는 데 이릅니다.

lōkayē noyet dēval piḷiban̆da minissunga tiyena praśnayak æti vuṇat hētuphala nyāyan dakinna puḷuvan tatvayen vigraha karanna puḷuvan nuvaṇakut pahaḷa venavā. dæn mēvā okkoma pahaḷa vena mula tamayi. ara tamāgē haratta sākṣiyen tamāganna paḷaveni tīraṇaya prāṇaghāthattāna kāmamityācāra musādha kiyana mē hatara pinda pavuda kaḷa yutuda nokaḷa yutuda? sucaritada durtada? menna mēka tamā visin tīraṇaya karagannavā nuvaṇin hitalā.

세상의 여러 일에 대해 사람들에게 생기는 물음이 있어도 까닭과 열매의 이치를 볼 수 있게 풀어 낼 슬기도 생깁니다. 이것들이 다 생기는 뿌리는, 자기 마음의 증거로 스스로 내리는 첫 판단입니다. pāṇātipāta, adinnādāna, kāmamicchācāra, musāvāda라는 이 넷이 puñña인가 pāpa인가, 해야 하는가 하지 말아야 하는가, sucarita인가 duccarita인가. 이것을 스스로 슬기롭게 생각해 판단합니다.

mē tamayi ārambhaya. yam kenek oya ṭika nuvaṇin hin̆dalā paṭan gatta nam væḍa piḷivela yāva dēva gnānamattāya patissada mattāya kiyana eka etanama siddha venavā. mehema balanakoṭa gnānaya mudun pat venavā. satiya mudun pat venavā. enna enna lōkaya athæri atri gihillā paṭan ārambha karalā etanin antima vanavā oya okkogen nuvaṇin pūrṇa venavā arihat venna. etanṭa enakoṭa oya kāraṇāva viśāla vaśayen pūrṇayi. eyāṭa passē potpat valin baṇa kiyanna dænaganna avaśyatāvayak nǣha.

이것이 시작입니다. 누구든 그것을 슬기롭게 생각해 시작했다면 'yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya'가 바로 거기서 일어납니다. 이렇게 보면 ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이릅니다. 갈수록 세상을 놓고 또 놓아 가며, 거기서 시작해 마지막에는 그 모든 것에서 슬기로 온전해져 arahant가 됩니다. 거기에 이르면 그 일이 크게 온전합니다. 그 뒤로는 그에게 책으로 dharma를 설하려 알아야 할 필요가 없습니다.

yamak athæriya yutunā. ē pættē ādīnava menehi kirīmat. yamakaṭa patviya yutunā. ē pættē ānisaṁsa menehi kirīmak vēgayen daham maga væḍenna hētu venavā.

무언가를 놓아야 한다면 그쪽의 ādīnava를 마음에 새기고, 무언가에 이르러야 한다면 그쪽의 ānisaṃsa를 마음에 새기는 것이 dharma의 길이 빨리 자라는 까닭이 됩니다.

dæn karmasthānayak vaḍanakoṭa rāga, dvēśa, mōhayangen hita midenavā bohōma aḍuyi. hari bava væṭahenavā. namut midenavā balapuvahama kohoma hari.

kammaṭṭhāna를 닦을 때 rāga, dosa, moha에서 마음이 벗어나는 것은 아주 적습니다. 옳다는 것은 알아봅니다. 하지만 벗어나는지를 보면 그럭저럭입니다.

menna mē velāvaṭa dæn paṁcakāmayangen væradi bava væṭahenavā. paṁcakāmayangen midīma midena mānasikatvaya nægenavā aḍuve. menna mēkaṭa hētuva mokada? paṁca kāma saha rāga, dvēśa, mōhayangē ādīnava, ādīnava hæṭiyaṭa dakimin karmasthānaya næginna sakas venna ōnē. etakoṭa bohoma vēgavat naganna śaktiyak læbenavā. maitrī sahagata bhāvanāvakut ekkalā yanakoṭa oya dekama kriyātmaka venavā.

이때 다섯 kāma가 잘못이라는 것은 알아봅니다. 그런데 다섯 kāma에서 벗어나는 마음가짐은 적게 일어납니다. 그 까닭이 무엇입니까? 다섯 kāma와 rāga, dosa, moha의 ādīnava를 ādīnava로 보면서 kammaṭṭhāna가 일어나도록 짜여야 합니다. 그러면 아주 빠르게 끌어올릴 힘을 얻습니다. mettā 섞인 bhāvanā와 함께 가면 그 둘이 다 움직입니다.

maṭada hæmaṭada oya kan̆da karmasthānayak. paṭahan karagattahama vaḍanna puḷuvan.

'나에게도 모두에게도', 이것은 하나의 kammaṭṭhāna입니다. 적어 두면 닦을 수 있습니다.

maṭada hæmaṭada succa vū nindita vū sucū nindita vū nāmaka vū nāmaka ov paṁca kāmayō rāga dvēśa mōhayō paṁcakāmayō rāga dvēśa mōhaya yō nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā kiyalā hat vatāva.

'나에게도 모두에게도, kuccha한, nindita한, lāmaka한' — 네, lāmaka한 — '다섯 kāma, rāga, dosa, moha가 nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를' 하고 일곱 번입니다.

maṭada hæmaṭada succa vū, nindita vū, lāmaka vū paṁca kāmayō rāga, dvēśa, mōhaya vēvō nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā hat vata katāvak hatak tiyenavā nirōdha vetvā kiyalā.

'나에게도 모두에게도, kuccha한, nindita한, lāmaka한 다섯 kāma, rāga, dosa, moha가 nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를, nirodha하기를.' 일곱 번, 'nirodha하기를'이 일곱 번 있습니다.

nibbāna parama sukhayen ēkaṭama liyāganna ōna. īḷan̆ga nibbāna parama sukhayen sukhita tara vetvā sukhita tara vetvā ēkē sukhita tara vetvā kiyana eka hat vatāvak

'nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로', 그것도 그대로 적어 두어야 합니다. 다음은 'nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로 더욱 sukhita하기를, 더욱 sukhita하기를.' 거기서 '더욱 sukhita하기를'을 일곱 번 합니다.

dæn venna mē vidiyahaṭa kiyana maṭada hæmaṭada vū, nindita vū, lāmaka vū paṁca kāmayō, rāga, dvēśa, mōhayō nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā nirōdha vetvā, nirōdha vetvā, nirōdha vetvā. nibbāna parama sukhayen sukhita tara vetvā sukhita tara vetvā sukhita tara vetvā sukhita tara vetvā sukhita tara vetvā sukhita vetvā sukhita vetvā ōka bhāvanāvak vaśayen vaḍakoṭa balā indiyi kāma adahas kāma darśana rāga dvēśa mōha darśana adahas okkoma duruvelā yanavā balā inna mokada naraka pættē ādīnava dækīmat hon̆da pættē ānisaṁsa dækīmat deka ætuḷu karmasthānaya āvot pahuvenma vaḍanna læbuna.

이제 이렇게 말합니다. '나에게도 모두에게도 kuccha한, nindita한, lāmaka한 다섯 kāma, rāga, dosa, moha가 nirodha하기를 (일곱 번). nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로 더욱 sukhita하기를 (일곱 번).' 이것을 bhāvanā로 닦으면서 지켜보면 kāma 생각, kāma 견해, rāga, dosa, moha의 견해와 생각이 모두 떨어져 나가는 것을 보게 됩니다. 왜냐하면 나쁜 쪽의 ādīnava를 봄과 좋은 쪽의 ānisaṃsa를 봄, 이 둘이 든 kammaṭṭhāna라서 아주 빨리 닦을 수 있기 때문입니다.

taruṇa piris valaṭa hon̆dākma

젊은 무리에게 아주 좋습니다.

pa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ducca nindita lāmaka kiyana mē vacana karmasthānayadī væṭahenna ōnē. iccayi kiyanakoṭa api dakinavā ēkē tiyena pahat bava acca kiyana vacanaya pēnna ikma yanna. sū kiyana vacanayen pennannē pahat bava nætnam nogata yutu bava nogata yutu pahat vū ikma yāmak ætda succayi.

kuccha, nindita, lāmaka라는 이 낱말들이 kammaṭṭhāna에서 알아들어져야 합니다. kuccha라고 할 때 우리는 그 안의 낮음을 봅니다. accha라는 낱말은 넘어감을 보입니다. ku라는 낱말이 보이는 것은 낮음, 또는 가져서는 안 됨입니다. 가져서는 안 되는 낮은 넘어감이 있다면 그것이 kuccha입니다.

dæn ninditayi kiyana vacanaya æn̆dunē nætuva innavā nī andita nindita æn̆dumak nætuva inna eka læjja sahagata væḍak. ē vagē ninditayi kiyana vacanaya pennannē æn̆dun nættavāyayi kiyana ekayi. kuccayi. nī anditayi hevat ninditayi. su accayi hevat succayi.

이제 nindita라는 낱말은 옷을 입지 않고 있다는 것입니다. ni-andita, nindita. 옷 없이 있는 것은 부끄러운 일입니다. 그처럼 nindita라는 낱말이 보이는 것은 옷을 입지 않았다는 것입니다. ni-andita, 곧 nindita. ku-accha, 곧 kuccha입니다.

lā makayi. lā bhava hevat son̆duru bava makā damana sundaratvaya makā damana lāmaka pr̥tya nidicca lāmaka ēvaya adahat tērum ganna ōna.

lā-maka입니다. lā, 곧 고움을 지워 버리는 것, 아름다움을 지워 버리는 것이 lāmaka입니다. kuccha, nindita, lāmaka, 이것들의 뜻도 알아들어야 합니다.

in paṁca kāmayō rāga dvēśa mōhayō pahat bavaṭa ikma yāvana gati lakṣaṇaya yuttayi. pahat bava karā genaniyanavā. da læjjā næti væḍa itin læjjā siddha vena væḍa ēkayi ninditayi kiyannē. yahapat maga son̆duru bava makā hari lāmakayi. kucca nindita lāmaka koṭas valaṭa væṭennē. ara pættē hiṭiya nam hon̆dayi

그래서 다섯 kāma와 rāga, dosa, moha는 낮음으로 넘어가는 성질을 지녔습니다. 낮음으로 데려갑니다. 부끄러움 없는 일, 부끄러움이 생기는 일, 그것을 nindita라 합니다. 좋은 길, 고움을 지우니 lāmaka입니다. kuccha, nindita, lāmaka의 자리에 떨어지는 것입니다. 저쪽에 앉으셨으면 좋았을 텐데요.

saddaya æhenavānēda mēkē pīkaren æhenavada? piren æhennē nædda? æhennē nædda ēka saddaya æhenavā majipīkaranē

소리가 들립니까? 이 스피커로 들립니까? 안 들립니까? 그게 안 들립니까? 마이크 스피커로 소리가 들립니다.

rūpa kāma sadda kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma kiyana paha paṁcakāma rāga dvēśa mōha oyā tērennē ēvanē paṁca kāmayō rāga dvēśa mōhayō nirōdha vetvā. nirōdha vetvā kiyannē næti vetvā kiyana arthaya nemeyi.

rūpa kāma, sadda kāma, gandha kāma, rasa kāma, phoṭṭhabba kāma라는 다섯이 다섯 kāma입니다. rāga, dosa, moha, 그것들은 아시지요. 다섯 kāma, rāga, dosa, moha가 nirodha하기를. 'nirodha하기를'이란 '사라지기를'이라는 뜻이 아닙니다.

næti vetvā kivvahama æta kiyana ekat tiyenavā. æti deyak næti vennē. apiṭa hæma mohotak pāsāma kucca bavaṭa nindita bavaṭa patvenna ē vagēma lāmaka bavaṭa patvenna yam kāmayak hō væṭenavā nam ē mohotē nægena ē mohotē avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisayi nægennē.

'사라지기를'이라 하면 '있다'는 것도 들어 있습니다. 있는 것이 사라진다는 것이니까요. 우리가 순간마다 kuccha함, nindita함, lāmaka함에 이르도록 어떤 kāma에 떨어진다면, 그 순간 일어나는 그것은 그 순간의 avijjā 때문에, taṇhā 때문에 일어납니다.

nirōdha karanavā kiyannē. ē nægiyaka udā karanna næti karanavā. uddha nirōdha uddha kiyannē matuvenavā. matuva vennē

nirodha한다는 것은 그것이 일어나지 않게 하는 것입니다. ud-dha, nirodha. ud-dha란 드러난다는 것입니다.

uddha kiyannē matuvenavā. matuva vennē nætnam ekak tiyana ekak nǣha kiyana eka næti venavā kiyana eka tava ēkayi. æti deyak næti

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

venavā kiyana eka tava ēkayi. æti deyak næti vēvā kiyana adahasa gattot budu dahamaṭa viruddhayi.

있는 것이 사라지기를이라는 생각을 잡으면 붓다의 가르침에 어긋납니다.

etakoṭa æta næta kiyana anta deka venavā. udā vena nisā æti sē pēnavā. udā novunot ēka pēnnē næha. mē avidyāva tr̥ṣṇāva yamtākkal mē dæn tava tattvayakaṭa issellā. yam adahasak āvanam ē tattvayakaṭa issellā tibicca avidyāven tr̥ṣṇāven. tattvayen passē mē tattvarayaṭa adahasak āvanna mē tattvaya nægena avidyāven tr̥ṣṇāvaya.

그러면 있음과 없음이라는 두 극단이 됩니다. 드러나기 때문에 있는 듯 보입니다. 드러나지 않으면 보이지 않습니다. 이 avijjā와 taṇhā가 있는 동안, 어떤 처지 이전에 어떤 생각이 왔다면 그것은 그 처지 이전에 있던 avijjā와 taṇhā로 온 것이고, 그 처지 뒤에 이 처지에서 생각이 왔다면 이 처지에서 일어나는 avijjā와 taṇhā로 온 것입니다.

ehenam apiṭa yamkisi rāgayak, dvēśayak, mōhayak nægena issellā tibicca ekak næti ēvāṭa hariyannē næhæ. issellā tibivicca eka issellāma næti vuṇā. ēka dænnē næ. dæn tamayi dæn tiyennē. anna ēka dænaganna ōnē. dæn rāga, dvēśa ma maṭa issaraha rāgī tibuṇā dænut tiyenavā. ēka kohomahari næti karaganna ōnǣ kivvot. eyā innē budu dahama tuḷa nemeyi. æti deyak næti karaganna balāporottu vena tænaṭa æta kiyana antayen eyā dr̥ṣṭiya nætivelā næha.

그렇다면 우리에게 어떤 rāga, dosa, moha가 일어날 때 예전에 있던 것을 없앤다는 것은 맞지 않습니다. 예전에 있던 것은 이미 예전에 사라졌습니다. 그것은 지금 없습니다. 지금 있는 것은 지금 있는 것입니다. 그것을 알아야 합니다. '내게 예전에 rāga가 있었고 지금도 있다, 그것을 어떻게든 없애야 한다'고 한다면 그는 붓다의 가르침 안에 있지 않습니다. 있는 것을 없애기를 바라는 데서 그는 '있다'는 극단의 diṭṭhi를 아직 벗지 못했습니다.

dæn api dakinna ōnē issellā rāga, dvēśa, mōhaka næguṇē. issellā tibuṇa avidyāven tr̥ṣṇāva. dæn rāga, dvēśa, mōha næginnē. dæn tiyena avidyāven tr̥ṣṇāva. ehenam udā venavā nam yamak. dæn dæn udā vennē. ehenam apiṭa ōnakama tiyennē dæn vena hētuva næti karaganna. ē kiyannē dæn rōda karanna anna ēkayi. rōda kiyannē avidyāven tuna svāmī kiyannē ravun gæhīma avidyāva uṣṇāva næti vunāma tamayi ē ravun gæhīma natara vennē.

이제 보아야 합니다. 예전에 rāga, dosa, moha가 일어난 것은 예전에 있던 avijjā와 taṇhā 때문입니다. 지금 rāga, dosa, moha가 일어나는 것은 지금 있는 avijjā와 taṇhā 때문입니다. 그렇다면 무언가 드러난다면 지금 드러나는 것입니다. 그렇다면 우리에게 필요한 것은 지금의 까닭을 없애는 것입니다. 곧 지금 nirodha하는 것, 그것입니다. roda(바퀴)란 avijjā 때문에 돌고 도는 것입니다. avijjā와 taṇhā가 없어져야 그 돎이 멈춥니다.

valā antaṭa væṭenavā nætnam antayaṭa væṭenavā. æta næta kiyana ekaṭa væṭenavā. kiyana ekak næti karanna hituva eyā innē antayaka. ē dr̥ṣṭiya antayi. anta dr̥ṣṭiyen nivan avabōdha karanna bæ. dæn mē kaya næti vēvā kivvot ēka hariyannē næ. ehenam æti ekak kiyalā dr̥ṣṭiya innē. dæn haṭagænīmaṭa tiyena hētuva dæn næti karaganna ōna.

그렇지 않으면 극단에 떨어집니다. 있음과 없음에 떨어집니다. 있는 것을 없애려고 생각한 이는 극단에 있습니다. 그 diṭṭhi는 극단입니다. 극단의 diṭṭhi로는 nibbāna를 깨달을 수 없습니다. '이 몸이 사라지기를' 하면 맞지 않습니다. 그러면 있는 것이라는 diṭṭhi에 머물러 있습니다. 이제 생겨남의 까닭을 지금 없애야 합니다.

ov dæn dæn næti karanna puḷuvan. ōka tamayi kiyannē ōkaṭa pennalā tiyenavā sūtrayak a baddhayaka ratna sūtraya kiyalā. baddhēka ratna sūtraya kiyannē ēkayi. mokada taman bæn̆dilā innē ēka karā. atītayek nemeyi. atītayē tibipipiṭak gevilā giyā. matuvā anāgatava hædunē nǣ. dænuma mē dæn tiyena rāga, dvēśa, mōha dæn kriyātmaka vīma nisā haṭagannē. anna ē dahama tiyenna ōnē.

네, 지금 지금 없앨 수 있습니다. 그것을 보여 주는 sutta가 있습니다, Bhaddekaratta Sutta라고요. Bhaddekaratta Sutta가 그것입니다. 왜냐하면 자기가 묶여 있는 것은 지금이기 때문입니다. 과거가 아닙니다. 과거에 있던 것은 다 지나갔습니다. 미래는 아직 생기지 않았습니다. 지금 있는 rāga, dosa, moha는 지금 작용하기에 일어납니다. 그 dharma가 있어야 합니다.

dæn hæma mohotak pāma apiṭa yamkisi dūsaya hitak enavā nam ē mohotē nægennā vū avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā ē mohotē dūsaya hita næginna. īyē dūsē hitak næguṇā nam ē īya tibicca avidyāva tr̥ṣṇāva nisā atītayaṭa gihillā anna ēka atītayaṭa gihillā. atītayaṭa giya ekayi goḍaganna bæhæ. kava kavadāvat ēka karanna bæhæ.

순간마다 우리에게 더러운 마음이 온다면, 그 순간 일어나는 avijjā 때문에, taṇhā 때문에 그 순간 더러운 마음이 일어납니다. 어제 더러운 마음이 일어났다면 어제 있던 avijjā와 taṇhā 때문이고, 그것은 과거로 갔습니다. 과거로 간 것을 건져 올릴 수 없습니다. 결코 그렇게 할 수 없습니다.

anāgataya anāgatayaka tava āvē næhæ. ēkē apiṭa æn̆gili gahana dēkut næhæ. anāgataya hædunot tamayi goḍa innē nægennē. at dæn ada avidyāva śuṣaṇāva næti kaḷā nam ē mohotē in̆dalā idiriyaṭa avidyāvē tr̥ṣṇāven goḍanagena yamak goḍanægennē næha. ehenam matu goḍanægena tiyennē ēvā navativā vagēṭa hariyannē næhæ. atīta ēvā næti vēvā vagēṭa hariyannet næhæ. dæn goḍanægena yamak ætnam ē hētuva niruda kaḷot dæn ē phaliya dæn paṭan næha. rāgaya, dvēśaya, mōhaya næginnē. dæn dæn tiyennē avidyāven tr̥ṣṇāven. ē mohotē tiyennē ekē. yam mohotaka avidyā tr̥ṣṇāva duru kaḷā nam ē mohotē paṭan genna ēka næti venna hētuva ēka avidyāven tr̥ṣṇāven ē mohotē goḍa nægicca ekak nisā. ōka dakinna ōnāgaten udavalā næ

미래는 아직 오지 않았습니다. 거기에 우리가 손댈 것도 없습니다. 미래가 생겨야 쌓여 일어납니다. 지금 오늘 avijjā와 taṇhā를 없앴다면 그 순간부터 앞으로 avijjā와 taṇhā로 쌓일 것이 쌓이지 않습니다. 그렇다면 '앞으로 쌓일 것이 멈추기를' 하는 것도 맞지 않고, '과거의 것이 사라지기를' 하는 것도 맞지 않습니다. 지금 쌓이는 것이 있다면 그 까닭을 nirodha하면 지금부터 그 열매가 없습니다. rāga, dosa, moha가 일어나는 것은 지금 지금 있는 avijjā와 taṇhā 때문입니다. 그 순간에 있는 것입니다. 어떤 순간 avijjā와 taṇhā를 걷어냈다면 그 순간부터 그것이 없어지는 까닭은, 그것이 그 순간 avijjā와 taṇhā로 쌓인 것이기 때문입니다. 이것을 보아야 합니다. 미래에서 일어난 것이 아닙니다.

anna ēkayi. dæn nirōdha kiyalā kiyannē udāna vēvā kiyana ekayi. ē udā venavā kiyannē issellā tibicca ekak nemeyi. ēvalemayi udā vennē. ara pūrva skandha paṁcakaya aparādhi skandha paṁcakayē pūrva pansa paya kiyannē anna ēkayi. ēvā ēvat api avidyāsa allannē. pūrva kūruvē siddhaya vica mataka saṭahan api avidyāven tr̥ṣṇāven dæn allanavā. dæn allana nisayi ēvā dæn dæn āya matu kara kara gannē. issellā vecca ekak gæna dæn allagatto. apiṭa ōka matu venavā. ēkayi vennē. ē nisā hæma velēma dæn yamak haṭagannē dæn tiyennē hētuva.

그것입니다. 이제 nirodha라 하는 것은 '일어나지 않기를'이라는 것입니다. 그 일어난다는 것은 예전에 있던 것이 아니라 그때에야 일어나는 것입니다. 저 pubba khandha pañcaka, apara khandha pañcaka라 할 때 pubba의 다섯이라 하는 것이 그것입니다. 그것들도 우리가 avijjā로 붙잡습니다. 예전에 일어난 기억 자국을 우리는 avijjā와 taṇhā로 지금 붙잡습니다. 지금 붙잡기 때문에 그것들을 지금 지금 다시 드러냅니다. 예전에 일어난 일을 두고 지금 붙잡으면 그것이 드러납니다. 그렇게 됩니다. 그러니 언제나 지금 무언가 일어나는 것은 지금 있는 까닭 때문입니다.

dæn pera karana lada karmayak tibunot. ē karma vipākaya vaśayen satvarayakaṭa issellā vipāka dunnē tatvayaṭa issellā tibicca karma hētuva ē śaktiya givilā giyā ē tattvarayaṭa issellā væḍē. tavat palenavā nam ēkē tava idiriyaṭa dæn kriyātmakana hituven tamayi dæn palennē. ēkat dænut dæn. dæn koyi koyi mohotaka hayi mē dæn kiyana mohotaṭa tiyena hētu ṭika næti kaḷot dæn kiyana tæna haṭaganna phalaya næti venavā. dura ekak næti karanna bæ

이제 예전에 지은 kamma가 있다면, 그 kamma vipāka로 어떤 처지 이전에 vipāka를 준 것은 그 처지 이전에 있던 kamma 까닭이고, 그 힘은 그 처지 이전에 다 쓰였습니다. 더 열매 맺는다면 그 뒤로 지금 움직이는 마음으로 지금 열매 맺는 것입니다. 그것도 지금, 지금입니다. 그러니 어느 순간이든 이 '지금'이라는 순간에 있는 까닭들을 없애면 '지금'이라는 자리에 일어날 열매가 없어집니다. 먼 것을 없앨 수는 없습니다.

pānātipātā vēramaṇaya sikkha aha padaya hadinnādānā vēramaṇī sikkhāpadaya abrahmacariyāva vēramani He.

'pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ, adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ, abrahmacariyā veramaṇī…'

번역 고르기