Kāyagatāsati
කායගතා සතිය.
eka ekkava bohō velā pennanavā. bohō eka ekka pennanavā. bitti parvata prākāra asin yanavā enavā. ē vagē maha poḷovē jalaya
하나를 여럿으로, 여럿을 하나로 보여 줍니다. 벽과 산과 성벽을 걸림 없이 지나 오고 갑니다.
asin yanavā enavā. ē vagē maha poḷovē jalaya kimi dinavāgē maha poḷuvē kimi denenavā. vena pættakin matuvenavā. jala matuvipīṭa gaman karanavā.
그처럼 물속에 잠기듯 땅속으로 잠겼다가 다른 쪽에서 솟아오릅니다. 물 위를 걸어갑니다.
ē vagēma dikkalā tak vakkalā sænin bam̆balavaṭa gihillā enavā. mē vagē nānā prakāra manōmayati prātihāya pennannat puḷuvan. ehema śaktiyakut tiyenavā. ākāśayaṭa nægilā yanavā. mē mē ādi vaśayen tiyena ēvā tiyenavā.
또 팔을 폈다 굽히는 사이에 Brahma 세계에 갔다 옵니다. 이처럼 갖가지 manomaya iddhi pāṭihāriya도 보일 수 있습니다. 그런 힘도 있습니다. 하늘로 솟아오르기도 합니다. 이런 것들이 있습니다.
hæbæyi ēvvaṭa mē buddha śāsanayē tibena mē dhyāna iridiyen karanavā pamaṇak nemeyi. tavat krama tiyenavā.
그러나 이런 것들은 이 Buddha sāsana에 있는 jhāna iddhi로만 하는 것이 아닙니다. 다른 길도 있습니다.
mantraka kararuvanṭa mantra bala valin ōkak karannat puḷuvan kamak tiyenavā.
mantra를 쓰는 이들은 mantra의 힘으로 그것을 할 수도 있습니다.
vidyākārayō vidyā vaśayen penna iradi balavalaṭat ohoma eyā pennanavā. æti hæṭiyaṭa pennanavā næti ēvā. ehemat tiyenavā. mēvā
vidyā를 부리는 이들은 vidyā로 보이는 iddhi 힘으로도 그렇게 보여 줍니다. 없는 것을 있는 것처럼 보여 줍니다. 그런 것도 있습니다.
pennanavā næti ēvā. ehemat tiyenavā. mēvā dakina sāmānya manussayā mē dharmayaṭa nigaru karanna paṭan gannavā.
이런 것을 보는 보통 사람은 이 dhamma를 깔보기 시작합니다.
ōkaṭa prātihārya balayak ōnē næha. mē kasi mē arakku bihilā apit mē karannē ē vagē matn bīlā mē vidihaṭa kaṭayutu karana apiṭat puḷuvannē ē ovā karanna.
'그런 데에 pāṭihāriya 힘 따위는 필요 없다. arrack 같은 술을 마시고 이렇게 지내는 우리도 그런 건 할 수 있다'고 말합니다.
ōka mahā loku deyak. menna mevādayak keruvot ehema mēka mahā aparādhayak enavā.
이것은 아주 큰 일입니다. 이런 일을 하면 큰 해가 따라옵니다.
mē śāsanaya iradiyen karannē ehema ēvā karalā nemeyi. ē śāsana guṇayenma matu vecca śaktiyak tamayi. evunāṭa lōkayā mehema nigaru karana tæn tiyenavā vena hētu valin karanna puḷuvan nisā. ēni nisā ē dēśanā ēka anumata
이 sāsana의 iddhi는 그런 것들을 해서 생기는 것이 아니라, sāsana의 덕 그 자체에서 솟아난 힘입니다. 그런데도 세상 사람들이 이렇게 깔보는 곳이 있습니다. 다른 까닭으로도 할 수 있기 때문입니다.
puḷuvan nisā. ēni nisā ē dēśanā ēka anumata karannē nættē ēkayi. lōkayāṭa nigaruvak misak vena yahapatak vennē næha. ē nisayi mama ehema karavannē nættē. epayi kivvē ēkaṭayi.
그래서 Buddha께서 그것을 허락하지 않으신 것입니다. '세상에 깔봄만 생길 뿐 다른 이로움은 없다. 그래서 나는 그렇게 하도록 시키지 않는다. 그래서 하지 말라고 한 것이다.'
etakoṭa yam kenekuṭa puḷuvan anungē hita kiyanna. oba mehema ekak hitanavā. obē nama mēkayi, obē gōtraya mēkayi. obē gama mēkayi. mehema ēvā eyāgē dihā balalā eyāgēmē svabhāvayen kiyanna puḷuvan ektara iradi balayak tiyenavā. ēkaṭa kīya hæki. hæbæyi
또 어떤 이는 남의 마음을 말할 수 있습니다. '당신은 이런 생각을 하고 있다. 당신 이름은 이것이고, 당신 gotta는 이것이고, 당신 마을은 이곳이다.' 이런 것을 그 사람을 보고 그 사람의 됨됨이에서 말해 낼 수 있는 어떤 iddhi 힘이 있습니다. 그것으로 말할 수 있습니다.
balayak tiyenavā. ēkaṭa kīya hæki. hæbæyi ēken vāgēma noyek nækas śāstra navidha śāstra mehema krama tibuṇā. tiyenavā. ēvayanut ehema kivvē hæki.
그러나 그것과 똑같이 갖가지 별자리 셈법과 여러 가지 학문 같은 길들이 있었고, 지금도 있습니다. 그런 것들로도 말할 수 있습니다.
amanussayagen ahalā kiyanna puḷuvan krama tiyenavā. bhūtayengen katā karalā ahanna puḷuvan ēvā tiyenavā. mehemat krama tiyenavā. sāmānya dul manussayō ēvayen ē kaṭayutu karalā. ōka karanna apiṭat puḷuvannē kiyalā. ē sama venavā. sama velā katā karanavā.
사람 아닌 것들에게 물어서 말해 주는 길도 있습니다. bhūta와 이야기해서 물어볼 수 있는 것도 있습니다. 이런 길들도 있습니다. 어리석은 보통 사람들은 그런 것으로 그 일을 해 놓고 '우리도 그건 할 수 있다'고 합니다. 같은 것으로 여기고, 같다고 말합니다.
etakoṭa pæhædilā inna lōkayaṭa pavā mē āryayan kirehi kalakirīmak æti venavā. mēgollō mē ayaṭa karanna puḷuvan ēgollangē puḷuvan kārgamen karanavā kiyalā mehema boru kiyanavā kiyalā væradiyaṭa mulāvaṭa pat venavā. menna mēken mahā vināśayak venavā.
그러면 믿음을 품고 있던 세상 사람들조차 이 ariya들에게 실망하게 됩니다. '이 사람들도 저 사람들이 할 수 있는 재주로 하면서 이렇게 거짓말을 한다'며 잘못 알고 헤매게 됩니다. 바로 이것 때문에 큰 무너짐이 생깁니다.
ē nisā ēka sudusu kiyalā obama hitalā balanna.
그러니 그것이 마땅한지 스스로 생각해 보십시오.
hæbæyi eka prātihārayak tiyenavā. menna mē dēśanāva mē dēśanāva nam kavadāvat karanna puḷuvankamanæ mē caturārya satyaya matu karalā tiyena dēśanāva
그러나 pāṭihāriya가 하나 있습니다. 바로 이 desanā입니다. 이 desanā만은 아무도 결코 할 수 없습니다. 네 가지 ariya sacca를 드러내는 desanā입니다.
kisima pudgalayeṭa kisima vannā vū māyā balayakinvat kisima mantra balayakinvat mona balaya kivvat vena kaṭuṭu karanna bæhæ mē āryaveni ārya śrāvakaṭa pamaṇayi puḷuvan.
어떤 사람도 어떤 māyā의 힘으로도, 어떤 mantra의 힘으로도, 무슨 힘을 말하든 그것으로는 할 수 없습니다. 오직 ariya, ariya sāvaka만이 할 수 있습니다.
en menna mē vidiyaha mama anumata karalā tiyenavā. dæn obama nigamanaya karalā balanna obama kiyanna mē idal tunē kōkada vaṭinnē?
그래서 바로 이것을 나는 허락하였다. 이제 스스로 따져 보고 스스로 말해 보라. 이 세 가지 iddhi 가운데 어느 것이 값진가?
itin antimaṭa ē manussayā piḷigattā ēkāntayenma mē caturārya satya dharmaya goḷu gaṇavā karannā vū dēśanāvak ætda nivan avabōdha karanna hētukāra dēśanāvak ætda ē śrēṣṭha vannā vū dēśanāvama prātihāratanaya vaṭinavā kiyalā.
그러자 마침내 그 사람은 받아들였습니다. 네 가지 ariya sacca dhamma를 드러내 주는 desanā, nibbāna를 깨닫게 하는 desanā, 그 뛰어난 desanā야말로 참으로 가장 값진 pāṭihāriya라고.
itin menna mē vagē idat tibuṇā ē iradhi bala gæna kiyanakoṭa væḍak æsi deyak hæṭiyaṭa gaṇan gattē næti kālayak tibuṇā.
이처럼 그런 iddhi도 있었지만, iddhi 힘에 대해 말할 때 그것을 쓸모 있는 것으로 치지 않던 때가 있었습니다.
anyayanṭa pavatvanna bæri yamaka mahā prātihāraya vihēsaya iradila. budupiyāṇan vahansē pahu kālet pennuvā. īṭa sudusu avasthāvaladī ēka ani kenaṭa yantala mantalayakin karannat bæhæ. vidyāven karannat bæhæ. ehema deyak.
남들이 해낼 수 없는 yamaka mahā pāṭihāriya라는 남다른 iddhi를 Buddha께서는 나중에도, 그에 알맞은 때에 보이셨습니다. 그것은 다른 사람이 yantra나 mantra로 할 수도 없고, vidyā로 할 수도 없습니다. 그런 것입니다.
itin ēkayi kivvē ē kāla sīmāval valadī karapu væḍapiḷivelava.
그래서 그것이 그 시절에 하셨던 방식이라고 말한 것입니다.
ada vunat itin ē vagē inna ayaṭa ehema balana tibunot ē mulā lōkayāgē mæjik pennīmaṭa nam karannē næha.
오늘날에도 그런 분들에게 그런 힘이 있다 해도, 헤매는 세상 사람들에게 마술을 보여 주려고 하지는 않습니다.
namut lōkayāṭa yahapataṭa hētu kārkayak dækkot nokarainiya kiyalā kiyannat bæ. ehema avasthāva tiyenna puḷuvan. ehema tibilā tiyena bava vaṁśa katāvalalā san̆dahan venavā.
그러나 세상에 이로움이 될 까닭을 본다면 하지 않는다고 말할 수도 없습니다. 그런 때가 있을 수 있습니다. 그런 일이 있었다는 것이 vaṃsa 이야기들에 나옵니다.
moggalī putta maha rahatan vahansē ara maha poḷavakampā karalā pennuvā kiyana katāva tiyenavā. oya vagē avasthā tava hun̆gāk mehā kālē katā tiyenavā. ē budurajāṇan vahansē væḍa hiṭapu kālē citta kiyana grahapati prātihāraya pennapu katā tiyenavā. itin ēvā hun̆gak tiyenavā hæma.
Moggaliputta 큰 arahant께서 땅을 흔들어 보이셨다는 이야기가 있습니다. 그런 일이 훨씬 나중 시대에도 많이 있습니다. Buddha께서 계시던 때에는 Citta라는 gahapati가 pāṭihāriya를 보인 이야기가 있습니다. 그런 것이 아주 많습니다.
itin ē prātihāraya kiyana dēval nivan maga nemeyi.
그러나 그 pāṭihāriya라는 것들은 nibbāna로 가는 길이 아닙니다.
hæbæyi itin mēvāyē kālē nam samahara velāvaṭa ēka hun̆gak vædagatkamak venna puḷuvan. edā nætuvaṭa budupiyāṇan vahansē ārambhaka kālēdī sāmānya nemeyi. sāmānyaṭa karanna bæri viśēṣa dēval ehema karalā uruvela kāsē pādin damanaya karapu tænvala prātihāṭa 300 garan pennalā ehema tiyena bava pelā tiyenavā.
그렇지만 어떤 시절에는 그것이 아주 중요할 수 있습니다. 그때가 아니더라도 Buddha께서 처음 가르치시던 때에는 보통 일이 아닌, 보통으로는 할 수 없는 남다른 일들을 하시어, Uruvela Kassapa 같은 이들을 길들이신 자리에서 수많은 pāṭihāriya를 보이셨다고 pāḷi에 나옵니다.
itin anna ē vagē avasthāval mē kālet balapa mē kālē ara mantrīn karanna puḷuvan ayat næhæ. vidyāven karanna puḷuvan ayat næhæ. anna ē nisā mē kālē yamek karalā pennuvot mē śāsanayaṭa bohōkoṭa næmu ætivenna viśvāsaya æti hædenna hētu vāsanā tiyena bava pēnavā.
이 시대를 보면, 지금은 mantra로 할 수 있는 사람도 없고 vidyā로 할 수 있는 사람도 없습니다. 그러니 이 시대에 누군가 해 보인다면 이 sāsana에 대해 크게 고개 숙이고 믿음이 생겨날 좋은 까닭이 될 것으로 보입니다.
kavadā hari itin eban̆du vāsanāvak ēka lōkayaṭa yahapatak vaeenavā misā tamanṭa lokukamaṭa nemeyi. ēka tamanṭa etanṭa āvaṭa passē tamanṭa vehesak.
언젠가 그런 복이 온다면 그것은 세상을 이롭게 하는 것이지 자기를 높이려는 것이 아닙니다. 그 자리에 오르고 나면 그것은 자기에게 짐이 됩니다.
vivēkaya agrayi. hæbæyi ōvaṭa bahinavayi kiyana eka unvahansēlāṭat ēka mahā mānasika vaśayen balapuvahama unvahansēlāgē nidahata bādhāvak.
viveka가 으뜸입니다. 그런데 그런 일에 들어선다는 것은 그분들에게도 마음으로 보면 그분들의 자유를 가로막는 것입니다.
væḍak næti his manussayō passē duvena væḍa piḷik venavā.
쓸모없는 빈 사람들 뒤를 쫓아다니는 일이 되어 버립니다.
nogælapennot mē śāsanayē kǣdara venavā. śāsana dharmaya nivan dakinna nemeyi. prātihārikǣkamin mahaṇa venavā. īṭa passē kǣdakaṭa hamba vennē næhæ. īṭa passē śāsanaya dūṣaya karanavā etana
걸맞지 않으면 이 sāsana에서 욕심이 생깁니다. sāsana의 dhamma로 nibbāna를 보려는 것이 아니라 pāṭihāriya 욕심으로 출가합니다. 그 뒤에 바라던 것을 얻지 못합니다. 그러면 거기 눌러앉아 sāsana를 더럽힙니다.
næhæ. īṭa passē śāsanaya dūṣaya karanavā etana in̆dagena. dæn mē buddha śāsanaya oyaṭa issarat vuṇā. ebanda utumangē utum prātihāraya ē vagē dækkahama prātihāraya kǣdarakamaṭat mahana vecca aya hiṭiyā.
이 Buddha sāsana에는 예전에도 그런 일이 있었습니다. 그런 거룩한 분들의 거룩한 pāṭihāriya를 보고 pāṭihāriya 욕심으로 출가한 이들이 있었습니다.
namut ē kǣdakama nisāma kavadāvat ēvā læbennē næha.
그러나 바로 그 욕심 때문에 그것들은 결코 얻어지지 않습니다.
īṭa passē mokada karannē apiṭa karanna bæri vunāṭa ara avidyāva tr̥ṣṇāva duruvelā næti. ē nisā śāsanayen lābha labana magak kara minissu hæmatinma denavā pamē upasthāna karanavā. ēvayen adu prējana gattā. anna ēvā mul kara tamayi kramakramaya mē śāsanayē pirihilā giyē.
그다음엔 어떻게 합니까? 그것을 할 수 없어도 avijjā와 taṇhā는 사라지지 않았습니다. 그래서 sāsana에서 이득을 얻는 길을 만듭니다. 사람들이 곳곳에서 갖다 바치고 시중을 듭니다. 그것들을 이용했습니다. 바로 그것들이 뿌리가 되어 이 sāsana는 차츰 기울어 갔습니다.
nada vuṇat śāsanaya nægenavā nam itin ada itin ē kāla anit pættaṭa gahalā tiyennē pirimē śāsanayaṭa satkārayaṭa væḍiya hambavenna bæ.
오늘날 sāsana가 다시 일어선다 해도, 지금은 그 시절이 반대쪽으로 흘러 sāsana가 지나친 대접을 받기는 어렵습니다.
dæn mokada yamkisi ākāraya ṭikak molayak tiyena minissu inna nisā ē minissu anumata karannē næha. ē boru pūjāṇan anumata karannē næha. boru kavāru anumata karannē næha.
지금은 어느 정도 머리가 있는 사람들이 있기 때문에 그 사람들은 받아들이지 않습니다. 거짓된 섬김을 받아들이지 않습니다. 거짓을 아무도 받아들이지 않습니다.
ætta mokakda kiyalā parivēṣaṇayak kara hoyāgena yana kālayak nisā dæn itin śāsanaya goḍanægena kālayak bavaṭa pat vena bava āyu lakuṇu pēnavā.
참이 무엇인지 파고들어 찾아가는 시대이기 때문에, 이제 sāsana가 다시 세워지는 시대가 되어 간다는 징조가 보입니다.
bohō mudal tiyena aya pavā sampat atæralā dālā ē magaṭa bæhæpu aya innavā. ē vagēma kāma lōkayē kāma jīvita gatana puḷuvan taruṇa taruṇa pirisi pavā ēvā okkoma pættakaṭa dālā mēkē satyak tiyenavā mēka hoyāganna ōnē kiyalā. itin bæhæpa aya væda hun̆gak innavā. itin ēka hari vædagat da eyā. moka idiri kālayē śāsanaya nægenna hētuvak tiyenavaya kiyana eka ēka sādhakayak.
돈이 많은 사람들조차 재산을 버리고 그 길에 들어선 이들이 있습니다. 또 kāma 세계에서 kāma의 삶을 누릴 수 있는 젊은 남녀들조차 그 모든 것을 내려놓고 '여기에 참이 있다, 이것을 찾아야 한다'며 들어선 이들이 꽤 많습니다. 그것은 아주 중요합니다. 앞날에 sāsana가 일어설 까닭이 있다는 하나의 증거입니다.
ēv vagēma itin apiṭa hitannama puḷuvan vædagat dayak tamayi itin dhyānalābhī kiyana eka ada bæluvot ehema 30 avurudda ē bhāvanā karalā hiṭan kisima dhyāna mātrayak nætuva gevana samāja mē pævidi piri dakinna mē kālē mē gihi jīvitaya gata karana kolla kurutṭa vāgē pavā balapuhama prathamak dhyānaya dtiyak dhyānayē inna aya īṭat ehā giya ayat innavā. itin ēken pēnavā loku venasak lōkē venavā. viśāla parivartanaya ēka sellamak ehema nemeyi.
또 우리가 생각해 볼 만한 중요한 것은 jhāna를 얻은 이들입니다. 오늘날 보면 30년을 bhāvanā를 하고도 jhāna를 조금도 얻지 못한 채 지내는 출가 대중이 있는데, 이 시대에 집에 사는 젊은이들 가운데에서도 보면 첫째 jhāna, 둘째 jhāna에 든 이들, 그보다 더 나아간 이들도 있습니다. 그래서 세상에 큰 바뀜이 일어나고 있음이 보입니다. 큰 뒤바뀜입니다. 그것은 장난이 아닙니다.
koccara mahansilā utsāha karalā hiṭiyat samahara minissun vahansēlā unvahansē æhuvot ehema tavama kisima deyak apiṭa næhæ. ēka tamayi dena uttaraya. ōvan kivvā hæbæyi ē uttaraya
아무리 애쓰고 힘써 지냈어도 어떤 스님들께 여쭈어 보면 '아직 우리에겐 아무것도 없다'고 합니다. 그것이 그분들이 주는 대답입니다.
dena uttaraya. ōvan kivvā hæbæyi ē uttaraya denavā boru kiyannē. ēkā loku deyak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vahalayek taman vahal sēvayak karanakoṭa menna mehema deyak venavā.
종이 종살이를 할 때 이런 일이 일어납니다.
yamkisi gedaraka sēvakayek ē sēvaya karana velāvēdī. bāhira kenek bæluvot ehema hon̆daṭa pēnavā. mē gedara okkoma væḍa karannē, atu patu gānnē, suddha pavitra karannē, uyannē pihannē. [ugura kǣrīma] gaman bimayi yannē. ara innē sēvakayā. mē gedara ayitikārayā vagē pēnnē sēvakayā. [ugura kǣrīma]
어느 집 일꾼이 일을 하고 있을 때, 바깥 사람이 보면 이렇게 분명히 보입니다. 이 집의 모든 일을 하고, 비질하고, 쓸고 닦고, 밥을 짓고 반찬을 만드는 것은… [헛기침] 심부름 다니는 것도 그 일꾼입니다. 이 집 주인처럼 보이는 것은 일꾼입니다. [헛기침]
ayitikārayāvat ayitikārayāda kiyalā hoyanna bæri venavā. mokada ayitikārayak nemeyi gedara væḍapoḷa karannē okkoma karannē. nidahasava karanna tiyenavā ē sēvakayā.
주인이 주인인지 알아보기 어려워집니다. 집안일과 일거리를 모두 하는 것은 주인이 아니기 때문입니다. 마음대로 할 수 있는 것은 그 일꾼입니다.
namut sēvakayā hæma velēma væḍa karana gaman balanavā eka deyak. kavada maṭa nimāḍuvak hambavennē metanin yanna.
그러나 일꾼은 언제나 일하면서 한 가지를 바라봅니다. 언제 나는 쉬는 날을 얻어 여기를 떠날까.
sēvakayā hæma koccara væḍa kaḷat sēvakaya antimaṭa hitana ekak tamayi hæma mohotakama hitana ekak tamayi maṭa vivēkayak læbennē kavakda? poḍḍak nidahas velā in̆dalā innē. magē nimāru davasa kavakda? edā venakan eyā balapalā tamayi eyāgē sēvaya karannē.
일꾼은 아무리 일을 해도, 결국 늘 그리고 매 순간 생각하는 것은 '나는 언제 쉴 수 있을까? 잠시 풀려나 있을 수 있을까? 내 쉬는 날은 언제일까?' 하는 것입니다. 그날이 올 때까지 기다리며 일을 합니다.
balā inna lōkē hariṭa mēka pēnnē næ.
지켜보는 세상에는 이것이 제대로 보이지 않습니다.
bæri vela hari eyā sēvayen ehakellā giya davasē giya karalā āraṁciyak vunot gihimiyāṭat āraṁci venavā ara sēvaya karanna yāvē nǣhæ yayinē vena kohevat eyāṭat āraṁciyak venavā gē kaḍalā kiyalā.
그런데 어쩌다 그 일꾼이 일을 쉬고 떠난 날 무슨 소식이 들린다면, 집주인에게도 소식이 가고, 일하다 다른 곳으로 가 있던 그 사람에게도 '집이 무너졌다'는 소식이 갑니다.
ara sēvakayāṭa gedara nitara væḍa karapu sēvakayāṭat āraṁca venavā gē kaḍalā kiyalā. dæn kārada kampanaya ayitikārayāṭada sēvakayāṭada
늘 그 집에서 일하던 일꾼에게도 집이 무너졌다는 소식이 갑니다. 이제 누가 충격을 받습니까? 주인입니까, 일꾼입니까?
yantaṁ æti mama hiṭiyā nam māya ahuvennē kiyayi ū. mātō ekakaṭa ahuvenavā. mama ehema gedara hiṭiyā nam maget hon̆da velāvaṭa tamayi mama pænapu velāvē ōka vunē. minihā ehema ekak kiyanna puḷuvan.
'다행이다, 내가 있었으면 나도 깔렸을 텐데' 하고 말합니다. '나도 같이 깔렸겠지. 내가 집에 있었더라면… 내가 마침 빠져나온 때에 그 일이 났으니 운이 좋았다.' 그 사람은 이렇게 말할 수 있습니다.
ayitikārayā papuvē ata gahagena kǣ gahanavā. appa kocciyē magē meccara vastuva tibuṇā. meccara dēpala tibuṇā. eka ekvat idilā næmayi gē bēraganna anik ayaṭa bæna bæna.
주인은 가슴을 치며 울부짖습니다. '아이고, 내게 이만한 재산이 있었는데, 이만한 살림이 있었는데. 하나도 남지 않았다.' 집을 구해 주지 않았다고 남들을 욕하고 또 욕합니다.
vaṭapiṭāvenu tīrsayā utma otu denna ættē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ōvā mēvā kiyā. dævi dævi tævi tævi dan̆galannē kavuda? polis gān duvannē kavuda? gehimiya.
이런저런 말을 하며 애태우고 속을 끓이며 몸부림치는 것은 누구입니까? 경찰서로 달려가는 것은 누구입니까? 집주인입니다.
sēvakayā pættana mama yantam bēruṇā mamat hiṭiyā nam māt koṭu venavā obaṭa yantan æti mama edā gedaranē. hiṭiyet nǣhanē mama bērunā. kiyiya kiyā aya satuu venavā.
일꾼 쪽은 '나는 겨우 살았다. 나도 있었으면 갇혔을 것이다. 다행히 그날 나는 집에 없었지. 있지 않아서 살았다'고 말하며 기뻐합니다.
dæn gē karapuvēgē vēdanāva tiyennē gehimiya gehi væḍa karapu kenāṭa vēdanāvak tibuṇē nǣ. mokakda hētuva? gedara okkoma væḍat eyā hiṭiyē sēvakayek vaśayen.
이제 집을 지은 사람의 아픔은 집주인에게 있고, 그 집에서 일하던 사람에게는 아픔이 없었습니다. 까닭이 무엇입니까? 집안일을 모두 했어도 그는 일꾼으로 있었기 때문입니다.
mē ārya vinaya ārya kaṭayutu karana kenek tamāgē śarīraya næmati geṭa tamāgē hita næmati sēvakayā pavatvagena yanna ōna. śarīraya næmati gē pavatvana sēvakayā tamangē hita.
이 ariya vinaya에서 ariya의 일을 하는 사람은 자기 몸이라는 집에 자기 마음이라는 일꾼을 두고 꾸려 가야 합니다. 몸이라는 집을 꾸리는 일꾼이 자기 마음입니다.
ē nisā mē śarīraya nāvanavā. mē śarīrayaṭa kavanavā pōvanavā. æn̆dum pæn̆dum denavā. okkomat karanavā. leḍak hædenavā oba behet denavā. sērama karanavā. hæbæyi hiteṭa sēvakayek hæṭiyaṭa pævættuvā nam mēka mærena davasaṭa, kæenena davasaṭa eyāṭa praśnayak næ. eyā nidahasē ka sænasilla mærenavā.
그래서 이 몸을 씻기고, 이 몸을 먹이고 기르고, 옷을 입히고, 모든 것을 합니다. 병이 나면 약을 줍니다. 다 합니다. 그러나 마음을 일꾼으로 두고 지냈다면 이 몸이 죽는 날, 부서지는 날에 그에게는 아무 문제가 없습니다. 그는 자유롭게, 평온하게 죽습니다.
ārya pudgalayō kiyannē tamāgē kaya næmati geṭa inna sēvakayek ayitikārayek nemeyi.
ariya라는 이들은 자기 몸이라는 집에 사는 일꾼이지 주인이 아닙니다.
ara sēvakayan æhuvot oyakō oba ægiya araka tamā apē giyē. ehemat kiyanavā. koheda innē? mama innē an hari aragena gedara araehe. mēka tamayi api inna giyē. ehema kiyalama katā karanavā. namut eyā hita dannavā.
그 일꾼들에게 물어보면 '저기 저 집이 우리 집이다'라고도 합니다. '어디 사느냐?' '저기 저 집에 산다. 이것이 우리가 사는 집이다.' 그렇게 말합니다. 그러나 그의 마음은 압니다.
api inna gē kivvaṭa mēka magē gē neme mēka anugī magē gē nemeyi mēkē. menna mē vagē āryeyi dænaganna ōnē ārya guṇaya patvana āryayāṭa dakina deyak tamayi. ārya mārgayaṭa ena kenek vaṭahā gata yutu deyak tamayi.
우리가 사는 집이라고 말해도 이것은 내 집이 아니고 남의 집이다, 이것은 내 집이 아니다 하고. 이처럼 ariya는 알아야 합니다. ariya의 덕에 이른 ariya가 보는 것이며, ariya의 길에 들어서는 사람이 깨쳐야 할 것입니다.
mēka magē kivvaṭa kavadāvat magē vennē næ. mēka magē pālanaya yaṭē tiyena ekak nemeyi. mēkē himikārayek innavā. kavuda himikārayā? haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa patvelā vināśa karīma kiyana dharmatāvayak tiyenavā. anna ē dharmatāvaya satui mēkē mē kaya ē dharmatāvaya satu.
이것을 내 것이라 해도 결코 내 것이 되지 않습니다. 이것은 내 다스림 아래 있는 것이 아닙니다. 이것에는 주인이 있습니다. 주인이 누구입니까? 생겨난 것은 바뀌어 사라진다는 dhammatā가 있습니다. 바로 그 dhammatā의 것입니다. 이 몸은 그 dhammatā의 것입니다.
ē nisā mēka mama kiyana vidihaṭa jīvat karanna puḷuvan ekak nemeyi. magē pævætmaṭa paridi mēka tiyennet næ. hæbæyi mama mēkē sēvakayek nisā kuṇaṭa hōdanna ōnē suddha pavitra karanna ōnē ē hēravat karanavā. hæbæyi mama ekak dannavā mēka magē nemeyi. ehenam kāgeda mēka dharmatāvayak satu deyak. ē dharmatāvaya svabhāvayak tiyena haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat velā vænasena eka.
그러니 이것은 내가 말하는 대로 살게 할 수 있는 것이 아닙니다. 내 바람대로 있어 주지도 않습니다. 그러나 나는 이것의 일꾼이므로 더러운 것을 씻어야 하고 깨끗이 해야 하니 그 돌봄은 합니다. 그러나 나는 한 가지를 압니다. 이것은 내 것이 아닙니다. 그러면 누구의 것입니까? 어떤 dhammatā의 것입니다. 그 dhammatā의 됨됨이는, 생겨난 것은 바뀌어 사라진다는 것입니다.
ē vagēma magē mē anya ayat ē æsuru karana tavat geval vala inna aya vāgē. ēka gamak vāgē. tavat gedara tava tavat aya innavā. ēgollanṭat ayitikārayek innavā. ēgollangē ayitikāriyat mama nemeyi. haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat velā vænasenavā kiyana dharmatāvayē koṭas karuva tamayi ē aya.
또 나와 어울리는 다른 이들도 다른 집들에 사는 사람들과 같습니다. 그것은 한 마을과 같습니다. 다른 집에 또 다른 사람들이 삽니다. 그들에게도 주인이 있습니다. 그들의 주인도 내가 아닙니다. 그들은 생겨난 것은 바뀌어 사라진다는 dhammatā를 나누어 가진 이들입니다.
ehenam mamavat mama gænavat anun gænavat mama monavā kiyannada? kænna dāṭa kæḍiyi. bin̆dena dāṭa bin̆deyi. væhærena dāṭa væhæreyi, mærena dāṭa mæreyi.
그렇다면 나에 대해서든 남에 대해서든 내가 무엇을 말하겠습니까? 깨질 날에 깨지고, 부서질 날에 부서지고, 시들 날에 시들고, 죽을 날에 죽을 것입니다.
onna oya sēvayak ēka hæṭiyaṭa hiṭiyanavā. mē gē kāgēda mama mē geyi hiṭiyaṭa ara vipariṇāmayaṭa pat velā vænasīmayi mēkē urumakārayā. ē urumakārayagē væḍapilla nisā kæḍena dāṭa mēkat kæḍennē. mē mēkēmē kabal vena dāṭa kabal velā yayi. væhænena dāra væhærennē. mē gē næhænena dara næhæ.
그런 일꾼으로 지냅니다. 이 집은 누구의 것입니까? 내가 이 집에 살고 있어도, 바뀌어 사라짐이 이것의 주인입니다. 그 주인의 하는 일 때문에 깨질 날에 이것도 깨집니다. 허물어질 날에 허물어져 갑니다. 시들 날에 시들고, 이 집이 사라질 날에 사라집니다.
ēkakā maṭa karanna puḷuvan tiyā dayanna. karanavā bæhanam nikan innavā. himikama magē nemeyi.
나는 그것에 해 줄 수 있는 것은 해 줍니다. 할 수 없으면 그냥 있습니다. 주인 자리는 내 것이 아닙니다.
mē vattē himikamat ē vagē. mē raṭē himikamat ē vagē. menna mehema āriyō hitana nisāma āryayanṭa tamā gænavat, tamāgē pirisa gænavat, tamā inna giya gænavat, tamā inna vatta gænavat, tamā inna parisaraya gænavat, tamā inna raṭa gænavat oyin ehāṭa deyak nǣ.
이 땅의 주인 자리도 그렇습니다. 이 나라의 주인 자리도 그렇습니다. ariya들은 이렇게 생각하기 때문에, 자기에 대해서도, 자기 무리에 대해서도, 자기가 사는 집, 자기가 사는 땅, 자기가 사는 둘레, 자기가 사는 나라에 대해서도 그 이상의 것이 없습니다.
ān edāṭa mē manasa nidahas velā samādhiyaṭa pat venavā.
그날 이 마음은 풀려나 samādhi에 듭니다.
yam kenek mē magē raṭa mē magē jātiya mē magē āgama mē ādi vaśayen badāganna giyot eyāgē āgamakut nǣhæ. eyāgē raṭakut nǣ. eyā mulāvaṭa patvelā. ē mulāva nisāma gæṭilā gæṭilā mærilā yanavā. mærilā giyama hatara pārāya vena urumenna tenak ættet næ.
누군가 '이것은 내 나라, 내 겨레, 내 종교' 하며 움켜쥐려 한다면, 그에게는 종교도 없고 나라도 없습니다. 그는 헤매고 있습니다. 그 헤맴 때문에 부딪치고 또 부딪치다 죽어 갑니다. 죽고 나면 네 apāya 말고는 물려받을 곳도 없습니다.
ada budu dahamaṭat oya ṭika velā tiyenavā.
오늘날 Buddha의 가르침에도 바로 그런 일이 일어나 있습니다.
mahaṇenigē ara eḷiyaṭa dālā tiyena dara kǣlla eḷiya væhilā tiyeena dara kǣlla kavuru hari ævidin kænaḍuvot obalaṭa mokada hitennē? svāmīni monavā hitannada ēka api satuvē kiyalā ganna deyak ēka ættema næhænē. kavurat ōka aran giyot mokada hitannē? apiṭa hitanna deyak ēka ætta ehemanē.
'bhikkhu들이여, 밖에 내다 버린 장작 한 토막, 밖에 덮어 둔 장작 토막을 누군가 와서 가져간다면 너희는 어떤 생각이 드느냐?' 'Bhante, 무슨 생각을 하겠습니까. 그것은 우리 것이라고 여길 것이 애초에 아닙니다. 누가 가져가도 무슨 생각을 하겠습니까. 우리가 생각할 것이 없습니다. 참으로 그렇습니다.'
mahaṇani oya dara kǣlla vagē tamangē kaya gæna hitanna puḷuvan vecca dāṭa magē śrāvakatvaya sampūrṇayi.
'bhikkhu들이여, 그 장작 토막처럼 자기 몸을 생각할 수 있게 되는 날, 나의 sāvaka 됨은 온전해진다.'
puḷuvan nam ena ṭika karanna utsāha karanna mēka karalā dālā giyot ara darakāṭa hituṭa hitanna puḷuvan nam oho magē niyama śrāvakaya puḷuvan nam anna ehema venna puḷuvan taram utsāha karanna anna budu dahamē diyuṇuva etanayi.
할 수 있다면 이것을 해 보도록 애쓰십시오. 이것을 버리고 떠날 때 그 장작처럼 여길 수 있다면, '아, 나의 참된 sāvaka로다.' 할 수 있다면 그렇게 될 수 있도록 힘껏 애쓰십시오. Buddha 가르침의 자람은 바로 거기에 있습니다.
ehenam haṭak gæna monavā katā karanada? saṭama dālā yanavā taman bērenna parisaraya dālā yanavā liyumak dāpu phaliyaṭa heṭa hiṭiyot etakoṭa pavulava maranavā kiyalā liyumat dæmmot ēkāntayenma karayi kiyalā hitena ekak enam ehema viśvāsa viśvāsa sahitanagē katāva oya api hitamukō dæn
그렇다면 나라에 대해 무슨 말을 하겠습니까? 자기가 살려고 나라를 버리고 떠납니다. 편지 한 장 날아오면 사는 곳을 버리고 떠납니다. '내일까지 있으면 가족을 죽이겠다'는 편지가 오고, 반드시 그렇게 하리라는 생각이 들면, 그렇게 믿는 사람의 이야기입니다.
sahitanagē katāva oya api hitamukō dæn koṭikalliyā vagē ē pættakin siṁhala pavula ṭikak jīvat venavā. mē kālē hæṭi dannavā væḍa tattvaya mokakda kiyalā. liyumak dālā giyot satiyayi kal dennē. satiyak ætulata vahama ivat viya yutuyi. nætnam jīvita okkoma vivara karanavā. āyē balā innē. āya magē pradēśaya magē iḍama meccara kahalāpu giyē dora ekakvat bænillak nǣhæ
이렇게 생각해 봅시다. 호랑이 무리(무장 반군)가 있는 쪽 어딘가에 싱할라 가족 몇이 살고 있습니다. 요즘 형편이 어떤지 압니다. 편지가 오면 한 주를 줍니다. 한 주 안에 곧바로 떠나야 한다, 그러지 않으면 목숨을 모두 앗겠다고. 다시 기다리겠습니까? '내 고장, 내 땅'이라며 그토록 아끼던 곳을 투덜거림 한마디 없이 두고 떠납니다.
parayevvarayava yanna kiyalā pæḷuvanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
apiṭa kivvot apē æn̆gillak kuṇu venavā kiyalā. mēkaṭa lakṣayak ōnæ mē æn̆gilla nirupadr̥tavatu labā denna kivva. lakṣayak denna. æn̆gilla kapanna epā.
우리 손가락 하나가 썩어 간다고 합시다. '이 손가락을 탈 없이 고치려면 십만이 든다'고 합니다. 십만을 주겠다, 손가락은 자르지 말아 달라 합니다.
tamāyē tiyena mudalak okkoma denna kæmatiyi. æn̆gilla kuṇu velā kapalā dānavā nam ēken bērāganna. ehenam sampūrṇa dēpolavalaṭa væḍiya mihakuṭa tamāgē æn̆gilla lokuyi.
가진 돈을 다 주어도 좋다고 합니다. 손가락이 썩어 잘라 내야 한다면 그것만은 면하게 해 달라고. 그렇다면 사람에게는 모든 재산보다 자기 손가락이 더 큽니다.
yam kenek kiyanavā oya æn̆gilla ohoma tiyenna æriyot atakapanna venavā. gat karaṭama kiyanavā ehena kapalā bēralā denna.
누군가 '그 손가락을 그대로 두면 팔을 잘라야 한다'고 말하면, 곧바로 '그렇다면 손가락을 잘라서라도 살려 달라'고 합니다.
ata bērāganna nækillā tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi ata tiyāgattot papuvaṭa yanakan kuṇu venavā. mærenavā. mokada kiyannē? ata galavanna venavā. galavanna galavanna bērā denna. jīvitaya bērāganna ata kapanna denavā. kakula kapanna denavā.
그러나 팔을 그대로 두면 가슴까지 썩어 들어가 죽습니다. 그러면 뭐라고 합니까? 팔을 떼어 내야 한다면 떼어 내서라도 살려 달라 합니다. 목숨을 건지려고 팔을 내주어 자르게 하고, 다리를 내주어 자르게 합니다.
ehenam mēkedī api dakinna ōnē. mē śarīraya tamayi mē lōkayē siyaluma davvya vastu valaṭa væḍiya menehikuṭa vaṭinnē.
그렇다면 여기서 우리가 보아야 할 것이 있습니다. 사람에게는 이 몸이 세상의 모든 재물보다 더 값집니다.
ehenam anya ē pan̆du vaṭinākamin ihaḷaṭama gatta tamāgē śarīraya piḷiban̆dava budupiyāṇan vahansē dēśanā karā tamangē śarīraya hæṭi hitāna. tamāgē śarīrayaka ælduru karagatta kenāṭa lōkayaṭa almaduru karanavā kiyana eka bohoma sul deyak. bāhira dēṭa ælu karanavā kiyana eka. ē nisā kāyagatā satiya vaḍanna kivvā.
그렇다면 다른 무엇보다 가장 값지게 여기는 자기 몸에 대해 Buddha께서는 자기 몸이 어떠한지 생각해 보라고 가르치셨습니다. 자기 몸에 대한 들러붙음을 떨쳐 낸 사람에게 세상에 대한 들러붙음, 바깥 것에 대한 들러붙음을 떨쳐 내는 것은 아주 작은 일입니다. 그래서 kāyagatāsati를 닦으라고 하셨습니다.
mē kayē hæṭi dakinna. mē kaya hædilā tiyena hæṭi balanna. mamē kiya inna mē āsāven bæn̆dagena innē mē ṭikē monavada tiyennē kiyalā balanna. kǣli 32kaṭa mēka ven karanna. hiten ven karalā balanna mē kǣli 32 mama innavada? oya balāporottu vena oya dr̥ṣṭiya tiyenavada? menna mēka balanna kiyalā pennuvā.
이 몸이 어떠한지 보라. 이 몸이 어떻게 이루어져 있는지 보라. '나'라고 하며 바람으로 묶여 있는 이 덩어리에 무엇이 있는지 보라. 이것을 32 조각으로 나누어라. 마음으로 나누어 보라. 이 32 조각 속에 내가 있는가? 그 바라는 diṭṭhi가 있는가? 바로 이것을 보라고 보여 주셨습니다.
ākāra 32kin yutta mē śarīrayē ekākārava dakina mulāva næti karaganna nam 32ṭa bedalā balanna kætayi kætayi kiyanna kivvē næ.
32 가지로 된 이 몸을 한 덩어리로 보는 헤맴을 없애려면 32로 나누어 보라는 것이지, '흉하다, 흉하다' 하라고 하신 것이 아닙니다.
mē kes, mē lom, mē niyapatu, mē dat, mē sam, mē mas, mē nahara, mē æṭa, mē æṭa miduḷu ven karalā tiyanna pættaken.
이 머리털, 이 몸털, 이 손발톱, 이 이, 이 살갗, 이 살, 이 힘줄, 이 뼈, 이 골수를 떼어서 한쪽에 놓아 보십시오.
tīra velā balanna ara mama kivvē ekkenā koyi kǣllēda innē? kes vala mama innavada? lom vala innavada? niyapotava innavada? dattoḷō innavada? mēehekavat næ. ehenam mē mama kiyana eka hædunē monavā ænda? āpahu aran balanna manasinma ganna æn̆gaṭa kes ṭika gattā tibbā, lom ṭika gattā tibbā niyapata ṭika gattā tibbā āpahu ganna dæn mama innavā. ehenam mē mama hædilā tiyennē monava ænda? mē kǣli kǣli ekatu velā mē hædilā tiyennē. mēka kætayi kiyalā balanna nemeyi upamāvakut venna ōna.
차분히 보십시오. 아까 말한 그 '나'라는 이는 어느 조각에 있습니까? 머리털에 내가 있습니까? 몸털에 있습니까? 손발톱에 있습니까? 이에 있습니까? 어디에도 없습니다. 그렇다면 이 '나'라는 것은 무엇으로 만들어졌습니까? 다시 가져다 보십시오. 마음으로 머리털을 가져다 몸에 붙이고, 몸털을 가져다 붙이고, 손발톱을 가져다 붙이고, 다시 모으면 이제 내가 있습니다. 그렇다면 이 '나'는 무엇으로 만들어졌습니까? 이 조각조각이 모여서 만들어진 것입니다. 이것을 흉하다고 보라는 것이 아닙니다. 비유도 있습니다.
itin tamanaṁ cakkhumā purisā muṁcitvā paccavekkeyaya imē sālī imē vihī imē muggā imē māsā imē tilānaṁ imē taṇḍulā mē śarīraya balana hæṭi. æs hæti puruṣayek mē mallak lehelā tiyena ēvā balanavā.
'Tam enaṃ cakkhumā puriso muñcitvā paccavekkheyya: ime sālī, ime vīhī, ime muggā, ime māsā, ime tilā, ime taṇḍulā.' 이것이 이 몸을 보는 법입니다. 눈 밝은 사람이 자루 하나를 풀어 그 안에 든 것들을 봅니다.
itin monavada balannē? mē ælvī, mē māvī, mē mun, mē tala, mē sahal mē ādī vaśayen mē mǣ mē sahal menna mē balanavā vāgē mē kes, mē lom, mē niya, mē dat, mē saṁ, mē mat, mē nahara mē vidihaṭa balanna vennē. dæn
무엇을 봅니까? 이것은 메벼, 이것은 벼, 이것은 녹두, 이것은 참깨, 이것은 쌀 하는 식으로, 콩이며 쌀을 보듯이 이 머리털, 이 몸털, 이 손발톱, 이 이, 이 살갗, 이 살, 이 힘줄을 이렇게 보라는 것입니다.
mē nahara mē vidihaṭa balanna vennē. dæn otanin kæta karanna pennavā nam budurajāṇan vahansē pennannē vena vihātaya upamāvalin. mē balu beṭi, mē balal beṭi, mē hā beṭi, mē dari beṭi menna mē vagē balanna purudu venna kivvā nam kæta karalā balanna katāvaṭa sambandhayi.
만약 거기서 역겹게 보라고 하셨다면 Buddha께서는 다른 비유로 보이셨을 것입니다. '이것은 개똥, 이것은 고양이똥, 이것은 토끼똥, 이것은 하이에나똥' 이렇게 보는 데 익숙해지라고 하셨다면 역겹게 보라는 말과 이어질 것입니다.
namut pennuvē mē æl kō kæta gatiyak ēkē tiyenavada sambandhayak upamāvē mē māvī ēva æt tiyenavada jarāva cihē kiyana gatiyak. mē mun, mē mǣ, mē tala, mē sahal onna oya jātiyen balanna kivvā. dæn oya upamāvak dunnē budurajāṇan vahansēgē sarva sampūrṇayi. upamāvak. alut nǣha væḍit næhæ. sarvārayen paripūrṇayi dharmayaṭa ehenam ē dharmaya tuḷa tiyena ē upamāvē tiyenavā ēka balana ākāraya siyalu lakṣaṇa. kætayi kætayi kiyalā balanna epayi kiyalā penna.
그러나 보이신 것은 이 메벼입니다. 거기에 흉한 구석이 있습니까? 비유에 그런 이어짐이 있습니까? 이 벼에 더럽다, 역겹다 하는 구석이 있습니까? 이 녹두, 이 콩, 이 참깨, 이 쌀, 바로 그런 식으로 보라고 하셨습니다. Buddha께서 주신 이 비유는 빈틈없이 온전한 비유입니다. 모자람도 없고 넘침도 없습니다. dhamma에서 모든 면으로 온전합니다. 그렇다면 그 dhamma 안의 비유에 그것을 보는 법의 모든 특징이 들어 있습니다. '흉하다, 흉하다' 하며 보지 말라고 보이신 것입니다.
lōkayā yamak apriyā karannē nēda? āryō apriya nokarayi. mē ārya idiyā.
세상 사람들은 무언가를 싫어하지 않습니까? ariya는 싫어하지 않습니다. 이것이 ariya iddhi입니다.
dæn apriya karalā balalā balanna bæhæ. subha nǣha kiyalā balanna. subha nǣha kiyana ekayi kætayi kiyana ekayi viśāla adahas pahasparayak tiyena ekak. ci ēyi kiya kætayi kiyana hæn̆gīmayi. subha deyak nǣha kiyana hæn̆gīmayi viśāla venasa tiyena adahat ekak.o oya adahat deka kætayi jarāvayi kiyana tennē dæmmot ehema apriyā karalā dæmmot ehema apiṭa asubhayak nemeyi væḍennē.
싫어하는 마음으로 보아서는 안 됩니다. 'subha가 아니다'라고 보십시오. 'subha가 아니다'와 '흉하다'는 크게 맞서는 생각입니다. '에이, 흉하다' 하는 느낌과 'subha한 것이 없다'는 느낌은 아주 다른 생각입니다. 그 두 생각을 '흉하다, 더럽다'에 몰아넣어 싫어하는 마음으로 하면, 우리에게 자라는 것은 asubha가 아닙니다.
apiṭa væḍe dūsiya hitak.
우리에게 자라는 것은 성내는 마음입니다.
dæn dūṣaya hiten vaḍalā hiṭan mē nivan dakinna bæha. nivan dakinakoṭa ælena hit, gæṭena hit, mulā hit ayin karanna ōna. ayin karalā ætta æti ākārayen balanna ōnē.
성내는 마음을 키워서는 nibbāna를 볼 수 없습니다. nibbāna를 볼 때는 들러붙는 마음, 부딪치는 마음, 헤매는 마음을 치워야 합니다. 치우고 참을 있는 그대로 보아야 합니다.
lōkayā katayi apriyayi kiyannē piriyēk allagena inna hindā. mēka priyayi nam anika apriyayi. priya deyak lōkē nætnam apriya deyak innē ven karannē.
세상 사람들이 흉하다, 싫다 하는 것은 좋아하는 것을 붙잡고 있기 때문입니다. 이것이 좋으면 다른 것은 싫습니다. 세상에 좋아하는 것이 없다면 싫은 것을 어디서 갈라내겠습니까?
anna priyabhāvaya næti karagattot madhurabhāvaya næti karagattot yam yam vastun kerehi tiyāgena inna mānika dr̥ṣṭiya næti karagattot ē pudayāṭa priyayi apriyayi kiyalā mē lōkē gæṭenna deyak næha.
좋아함을 없애고, 달콤함을 없애고, 이런저런 것들에 품고 있는 māna와 diṭṭhi를 없애면, 그 사람에게는 좋다 싫다 하며 이 세상에서 부딪칠 것이 없습니다.
ohu etana satara mahābhūta vaśayen dakinavā kiyalā pennanavā. metana tiyennē āpō dhātuva, tējō dhātuva, vāyō dhātuva, paṭhavi dhātuva ēkē eka ekākāra saṁkalpaṇē tiyennē. eyā ehema dakinavā.
그는 거기서 네 가지 mahābhūta로 본다고 보이십니다. 여기 있는 것은 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu이고, 그 하나하나의 생각일 뿐입니다. 그는 그렇게 봅니다.
dæn api balamukō mehema deyak minissungē dr̥ṣṭiyaka hæṭi. kāgē hari kaṭayen kela biduvak vannot ehema bat ehekaṭa dækkot ehema apiriyāvaya bæ maṭanam batkanna kiyanavā. ē minis kela biṁduvak.
사람들의 diṭṭhi가 어떠한지 이런 것을 봅시다. 누군가의 입에서 침 한 방울이 떨어져 밥에 들어간 것을 보면, '역겨워서 나는 밥을 못 먹겠다'고 합니다. 그것은 사람의 침 한 방울입니다.
ūrēgiyē mas kǣlalā tibbāma mokada kiyannē? apriyā karanavada?
돼지고기 조각을 놓아 주면 뭐라고 합니까? 싫어합니까?
dæn ūragē mas kǣllayi minihagē keḷa biṁduvayi deken væḍiya apavitra kōkada minis keḷa biṁduva
돼지고기 조각과 사람의 침 한 방울, 둘 가운데 어느 것이 더 더럽습니까? 사람의 침 한 방울이라고 합니다.
nǣ ara kuṇu malē jarāvak kakā hiṭapu ōragē mas kǣlā īṭa vaḍā apriyayi. namutē apiriyāva koheda tibunē? ōkē tibunē apē manasē. api hadāgatta dr̥ṣṭiya tuḷa
아닙니다. 똥 무더기의 오물을 먹고 살던 돼지의 고기 조각이 그보다 더 역겹습니다. 그런데 그 역겨움은 어디에 있었습니까? 우리 마음에 있었습니다. 우리가 지어낸 diṭṭhi 속에 있었습니다.
ūrāgē bokka aragena nam suddha karalā ivelā hiṭanam bāttiya kiyā apūraṭa kanavā. oya boē tibiccā gǣviccā koccara tiyenava tarinna puḷuvan i divaraṭa lām putela ṭikā katē gāgena ata hōdalā hōdalā bælavalot tibalā bæluvot lāmma putela gan̆da nædda gan̆dinavā.
돼지 창자를 가져다 씻어서 익히면 반찬이라며 맛있게 먹습니다. 그 창자에 묻어 있던 것이 얼마나 남아 있겠습니까. 손에 등유를 조금 바르고 씻고 또 씻은 다음 냄새를 맡아 보면 등유 냄새가 나지 않습니까? 납니다.
monavā hari deyak allalā balana passē api saban dālā atōdalā āyubala balapuvahama mata ara jātiyē āgrahaṇaya ennē næd.
무언가를 만진 뒤에 비누로 손을 씻고 다시 맡아 보면 그런 냄새가 나지 않습니까?
ehenam puḷuvan ara ūrāgē asūca giyē bokē oya vaturaṭa dā detum pārak yantam hētuvaṭa saban dālā nemeyi nikan mē vaturen hōdapuvahama yayida oya jaraha okkoma
그렇다면 돼지 창자에 있던 똥이, 그것을 물에 두세 번 대충 헹구어, 비누도 없이 그냥 물로 씻는다고 그 더러운 것이 다 가겠습니까?
ehenam api ēka bokka aragena bhāt nahana nam bohoma rahaṭa kanakoṭa apiṭa apriyāvak āvē nættē æyi? apriyayi kiyalā hitapu nisāmayi apriyāva ennē. apima hadāgatta dr̥ṣṭi.
그런데 우리가 그 창자를 가져다 반찬을 만들어 아주 맛있게 먹을 때는 왜 역겨움이 들지 않았습니까? 역겹다고 생각했기 때문에만 역겨움이 오는 것입니다. 우리가 스스로 지어낸 diṭṭhi입니다.
a særiyut hāmuduruvō hōma mahā kāsayapa hāmuduruvaṭa haṭiya tana mataka næhæ. vaḍina velāvaka ektarā gǣṇu kenekuṭa leḍak hædilā tibuṇā.
Sāriputta 스님이었는지 Mahā Kassapa 스님이었는지 기억이 나지 않습니다. 탁발을 다니시던 때, 어떤 여인이 병에 걸려 있었습니다.
lāuru rōgaya kiyalā edā ēkaṭa kiyannē mē æn̆gili okkoma kuṇu velā væṭenavā. mēkaṭa ē kālē behedak tibunē næhæ. eta kiyana ekanam oya nikan kuṣṭalaṭat tiyana lāssakayā tamayi kiyannē. namut ē rōgaya hædunāma ēkaṭa behetak nǣha. ē nisā mē æn̆gili kuṇu vevī kuṇu vevi væṭenavā. minihe paḷā ataraṭa yannē næhæ mēka bō venavā kiyalā.
그때 그것을 문둥병이라 했습니다. 손가락이 모두 썩어 떨어집니다. 그 시절에는 약이 없었습니다. 오늘날 나병이라고 하는 것과 같은 것이라고들 합니다. 그 병에 걸리면 약이 없었습니다. 그래서 손가락이 썩고 또 썩어 떨어집니다. 사람들은 옮는다며 가까이 가지 않습니다.
ehema gǣniyek vunahama tani karalā dālā hiṭama minissu yanavā. gihilā mokada karannē tamangē pirisi kenek hari ævidillā. hiṭat tiyāgena eḷipatta lān̆gin bat eka tiyalā hiṭen tallu karanavā ḷan̆gaṭa puḷuvan nam kāpā ḷan̆gaṭa ennē. menna mē jātiyē ganīt dæn kr̥ṣa velā ēka lē liliyen mærenna enavā. æn̆gili kuṇu velā.
여인이 그렇게 되면 사람들은 혼자 두고 떠나 버립니다. 그러고는 어떻게 합니까? 식구 가운데 누군가가 와서 멀찍이 떨어져 문지방 곁에 밥을 놓고 막대기로 밀어 줍니다. '먹을 수 있으면 먹으라'고. 이런 여인이 이제 바싹 말라 피고름 속에서 죽어 갑니다. 손가락이 썩은 채로.
særiyut hāmuduruvō tamayi særiyut hāmuduruvō dækkā. eka avasthāvakō dæn ada mē ganē malot mē hitē tiyena dūkama nisā mē gæna satara apāgata venna hētu venavā. apāgata venna hētu venavā.
Sāriputta 스님이 보셨습니다. 어느 날 보시니, 이 여인이 오늘 죽으면 마음속의 괴로움 때문에 네 apāya에 떨어지게 됩니다. apāya에 떨어지게 됩니다.
mē gǣṇu kenā mēken bēraganna puḷuvan śaktiyakut vāsanāvakut tiyenavā. citta prahadayak æti vunoda mama vaḍinna ōnē ē gǣyanagē dāna pārsalayaṭa utpāsalayaṭa dānakaṭa vaḍinna ōnē.
이 여인에게는 여기서 건져질 힘과 복이 있습니다. citta pasāda가 생긴다면. 내가 가서 그 여인의 dāna를, 그 바침을 받으러 가야겠다.
mē velāvēdī bohōma citta prahādayak æti vena lakuṇu pēna nisā gihin væḍiyi.
이때 큰 citta pasāda가 생길 징조가 보였기 때문에 가셨습니다.
væḍapu hāmata karannē anē puduma vāsanāvak maṭa mē antima mohotē hamba vuṇē kiyalā. koccara vāsanāvak darapaṭa dānaya adda dīganna hambecca eka unvahansēṭa kiyalā genahalaṭama tana ara dāna pātrayaṭa ara bat eka hæluvā.
스님이 오시자 여인은 '아, 이 마지막 순간에 이 무슨 놀라운 복인가. 이런 분께 dāna를 올릴 수 있다니 이 얼마나 큰 복인가' 하며 그분께 그 밥을 dāna 그릇에 쏟아 넣었습니다.
kuṇu vecca æn̆gillak vahenā bat ekaṭa vannaṭa passē ara gǣṇu kenā kalpanā karanavā anē maṭa vecca deyak. meccara velāvak læbilā vævicca vāsanāvada ahagaṭanē. dæn unvahansē mēka vaḷan̆dannē næhænē kohomayi. mē hæn̆gīmak æti kaḷā. unvahansē pēnnama gahak mulaṭa gihillā in̆dagena ara æn̆gili kǣlla ara pættakin tiyalā dāna vælluvā.
썩은 손가락 하나가 밥에 떨어진 뒤 그 여인은 생각합니다. '아, 내게 이 무슨 일인가. 이토록 오랜만에 얻은 복이 헛되이 되었구나. 이제 스님은 이것을 결코 드시지 않겠지.' 그런 마음이 들었습니다. 스님은 그 여인이 보는 앞에서 나무 밑으로 가 앉아 그 손가락 조각을 한쪽에 치우고 dāna를 드셨습니다.
dæn unvahansēṭa koma mokada vunē? lōkayāva piḷikulyayi kiyannēda? ārya piḷikul nokarayi. mē paḷaveni ārya iradiyayi. anna ārya iradiya tibcca nisā unvahansēṭa ēkē gānak næ.
그분께 무슨 일이 일어났습니까? 세상 사람들은 역겹다고 하지 않습니까? ariya는 역겨워하지 않습니다. 이것이 첫째 ariya iddhi입니다. ariya iddhi가 있었기 때문에 그분은 아랑곳하지 않으셨습니다.
dæn ciha ē kivvada
'에이' 하고 말씀하셨습니까?
ada oya piḷikul bhāvanāva vaḍanæṭa tamanṭa bedalā tiyena dānayaka gannada? ēkē panuva innavā kiyana aya mama man ahalā tiyenavā. innavā vagē dakinavā. apiriyayi. kanna bæruvot ajīna velā asanīpena ayat mama ahalā tiyenavā. bohōkoṭa væḍuvayi. æyi venasa vunē?
오늘날 paṭikūla bhāvanā를 닦는다는 이들이 자기에게 나누어 준 dāna를 받을 수 있습니까? 거기에 벌레가 있다고 하는 이들을 저는 들어 보았습니다. 있는 것처럼 봅니다. 역겹습니다. 먹지 못해 체하고 앓는 이들도 저는 들어 보았습니다. 대체로 '닦았다'는 이들입니다. 왜 이런 차이가 생겼습니까?
apiṭa ārya mārgaya kiyā tiyennē ēvædī yam yam tænvala paṭalōpa tænvaladī api kivva dē nokara vena ekak karanavā.
우리에게 말해 준 ariya의 길에서, 우리가 얽혀 버린 어떤 자리들에서 우리는 말해 준 것을 하지 않고 다른 것을 합니다.
subha næti dē subha næti hæṭiyaṭa balanna kivvahama ēka ci ēyi kiyalā kætayi kiyalā balanavā. mē kes gætayi. mē kes gan̆dayi, mē kul piḷikulayi kiyalā kaṭulellak vagē lā am̆baravanavā.
subha가 아닌 것을 subha가 아닌 대로 보라고 하면, '에이' 하며 흉하다고 봅니다. 이 머리털은 흉하다, 이 머리털은 냄새난다, 이것은 역겹다 하며 같은 말을 되씹고 또 되씹습니다.
dæn mokakda mēkē vennē? væḍiyayida?
여기서 무슨 일이 일어납니까? 자랍니까?
onna apiṭa dīlā tiyenē asubhēya hæṭi. itin kohomada api asu bhāvanāva varalā hiṭan dinannē
이것이 우리에게 주어진 asubha의 모습입니다. 그러니 우리가 어떻게 asubha bhāvanā를 닦아서 이길 수 있겠습니까?
buddhānussati mettāca asubhaṁ maraṇassati itimā caturārakkhā bhikkhu bhāvēya sīlava bhāvaya kiyannē mē bhāvanāva karanavā bhāvanāva vaḍanavā. sil vaḍana bhikṣuvaṭa ārassā hatarak tiyenavā. buddhānussatiya mettānussatiya asubhānussatiya varṇānussatiya
'Buddhānussati mettā ca asubhaṃ maraṇassati, iti imā caturārakkhā bhikkhu bhāveyya sīlavā.' bhāveyya란 이 bhāvanā를 하는 것, bhāvanā를 닦는 것입니다. sīla를 지키는 bhikkhu에게는 네 가지 지킴이 있습니다. buddhānussati, mettānussati, asubhānussati, maraṇānussati입니다.
dæn asubhānussatiya ohoma vunāma ekak aḍu venavā.
그런데 asubhānussati가 그렇게 되어 버리면 하나가 빠지게 됩니다.
mettānussatiyak lōkē pelā tiyenavā. maitriya nam mitratvaya. ada penena mitratvaya tamayi maitriya kiyannē. budurajāṇan vahansē dēśanā karanā lōka sammata mitratvaya saṁghanikā dōṣa sahitayi gnānavantayō kesēvat anumata karanna nonisī.
mettānussati는 세상에 널리 퍼져 있습니다. mettā는 벗됨이라고 합니다. 오늘날 보이는 벗됨을 mettā라고 합니다. 그러나 Buddha께서는 세상이 인정하는 벗됨은 saṅgaṇikā의 허물이 있어 슬기로운 이들은 결코 받아들이지 않는다고 가르치셨습니다.
ōka mē śāsanaya mitratvaya kiyana eka saṁghanikā dōṣa sahitayi. gnānavantayō kesēvat anumata karannē nǣha kiyalā dēśanā karapu ekak. pahan sitin anunṭa anuśāsanā kirīmenē yamak vēda mēma dayāvayi, mehema karuṇāvayi mehema mitratvayayi. menna budupiyāṇan vahansē dēśanā kara mitraya.
이 sāsana에서 벗됨이라는 것은 saṅgaṇikā의 허물이 있어 슬기로운 이들은 결코 받아들이지 않는다고 가르치신 것입니다. 맑은 마음으로 남을 일깨워 줌으로써 생기는 것, 그것이 자애이고 그것이 연민이고 그것이 벗됨입니다. 이것이 Buddha께서 가르치신 벗입니다.
nivan dækīma san̆dahā nivan aramuṇu karagatta āryō. lōka satvayāṭa vena nam piḷisannak lōkē nǣ. koccara kanna nætuva hiṭiyat, koccara an̆dinna nætuva hiṭiyat muhu hin̆gā kakā hiṭiyat. eka daham padayak muhu vaṭahā gattā nam muhuṭa sænasilla etanamayi kiyalā dakinavā.
nibbāna를 보려고 nibbāna를 목표로 삼은 ariya들은, 세상의 satta에게는 다른 기댈 곳이 세상에 없다고 봅니다. 아무리 먹을 것이 없고, 아무리 입을 것이 없고, 빌어먹으며 지낸다 해도, 그가 dhamma 한 구절을 깨쳤다면 그의 평안은 바로 거기에 있다고 봅니다.
kanna dena eka nemeyi lokukama an̆dina dena eka nemeyi. eka daham padayakin pōṣaṇaya karana ekayi kiyalā kiyahaṭa dækalā ē san̆dahā kaṭayutu karanakoṭa menna mitra. menna mēka tamayi āryayangē maitriya.
먹을 것을 주는 것이 큰 일이 아니고, 입을 것을 주는 것이 큰 일이 아니며, dhamma 한 구절로 길러 주는 것이 큰 일이라고 보고 그것을 위해 애쓸 때, 이것이 벗입니다. 이것이 ariya들의 mettā입니다.
sakkā kiyana yakṣayek ayitilā ahanavā. mokada taṇhā kiyana maragena ahav praśnayak tamayi mokada mē hudakalāva gahak mullā innē oba vahansē. ṇayakaṭa mudalā aran denna bæri velada? ehema nætnam monavāhari lōkayā saman̆ga amanāpayak hinda lōkayā oba vahansē saman̆ga amanāpi velā oba vahansē kon karalada? mokada mē huda kalāva vennē gahak mula ṭalā mitratvayak pavatvanna kæmati nædda lōkayā kaḷā? nædda ehema sambandhayak? lōkayā oba vahansē saman̆ga mitrayakut nædda? mehema praśnayak æhuvā.
Sakka라는 yakkha가 와서 묻습니다. 또 Māra의 딸 Taṇhā가 물은 물음이 있습니다. '어찌하여 당신은 홀로 나무 밑에 앉아 계십니까? 빚을 얻었다가 갚지 못하셨습니까? 아니면 세상과 무슨 언짢은 일이 있어서입니까? 세상이 당신과 틀어져 당신을 따돌렸습니까? 어찌하여 홀로 나무 밑에 계십니까? 세상과 벗하고 싶지 않으십니까? 그런 사귐이 없으십니까? 세상에 당신의 벗은 없습니까?' 이런 물음을 던졌습니다.
m̆bambā ma aragena arihatphala vimukti suven samavat guṇayen inna maṭa mē lōkayē monavā mitratvayak pavatvannada? lōkayā mā saman̆ga mitratvayakvat mā lōkayā samaga mitrayak mē dekē nǣ.
'이보게, arahatta phala의 vimutti의 기쁨 속에서 samāpatti의 덕으로 지내는 내가 이 세상에서 무슨 벗됨을 맺겠는가? 세상이 나와 벗하는 것도, 내가 세상과 벗하는 것도, 이 둘 다 없다.'
anunṭa nivan maga pennavā dena maṭa kumadanam vairayakda lōkayā samaga maṭa lōkaya samuma vairayak magē ættet næha.
'남에게 nibbāna의 길을 보여 주는 내게 무슨 원한이 있겠는가? 나에게는 세상에 대한 원한이 없다.'
sakka kiyana yakṣayek ævidilā ahanavā. anunṭa anuśāsanā karanna yanavā nam ēka mitratvaya nemeyi. mitratvayak nǣha kiv obaṭa gælapenavada obē katāva mehema kiyalā praśnayak æhuvā. embāsakkha
Sakka라는 yakkha가 와서 묻습니다. '남을 일깨우러 다닌다면 그것은 벗됨이 아닙니까? 벗됨이 없다고 하신 당신의 말씀이 당신께 맞습니까?' 이런 물음을 던졌습니다.
mehema kiyalā praśnayak æhuvā. embāsakkha anunṭa anuśāsanā kirīmē pahan sitin anunṭa anuśāsanā kirīma yamak vēda mē mitra dharmayak nobæn̆dī. saṁghana nikā dōṣayak haṭa nogannē. ehema dayāvayi, ehema anukampāvayi ehema mitratvaya gæpiyā. enna budupiyāṇan vahansē pennapu mitratvaya
'이보게 Sakka, 맑은 마음으로 남을 일깨우는 것, 남을 일깨움으로써 생기는 것은 벗의 매임에 묶이지 않는다. saṅgaṇikā의 허물이 생기지 않는다. 그것이 자애요, 그것이 연민이요, 그것이 벗됨이다.' 이것이 Buddha께서 보이신 벗됨입니다.
suvapat vēvā suvapat vēvā kiyalā api kiyanavā. budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā tapō guṇaya hæra nivana hæra lōka satvaya hæra tavat suvayak mama nodakinnē. ehenam kō itin suvapat vēvā kiyalā api mokakda suvapat vēvā kiyannē kōkaṭada niduk vetvā nirōgī vetvā suvahapat vettavāga apiin meta vaḍanavā.
우리는 '행복하기를, 행복하기를' 하고 말합니다. Buddha께서는 tapas와 nibbāna 말고는 뭇 satta에게 다른 행복을 나는 보지 못한다고 가르치십니다. 그렇다면 우리가 '행복하기를' 하는 것은 무엇을 두고 하는 말입니까? '괴로움이 없기를, 병이 없기를, 행복하기를' 하며 우리는 mettā를 닦습니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā paṁcaskandhaya dukak sē dakinnē anulōmak śāntiyaṭa patve nivana nidukak sē dakinnē samtva niyāmayaṭa praśnaya. paṁcaskandhaya bhayak sē dakinnē anulōmak śāntiyaṭa patve nivana nirbhayē sē dakinnē samyatvaya niyāmayaṭa praśnaya vēvi. paṁcaskandhaya rōgayak sē dakinnē anulōma śāntiyaṭa patvīma. nivana nirōgī sē dakinnē samyaktva niyāmayaṭa baseyi.
Buddha께서는 가르치십니다. 다섯 khandha를 괴로움으로 보는 이는 anuloma khanti에 이르고, nibbāna를 괴로움 없음으로 보는 이는 sammatta niyāma에 듭니다. 다섯 khandha를 두려움으로 보는 이는 anuloma khanti에 이르고, nibbāna를 두려움 없음으로 보는 이는 sammatta niyāma에 들 것입니다. 다섯 khandha를 병으로 보는 이는 anuloma khanti에 이르고, nibbāna를 병 없음으로 보는 이는 sammatta niyāma에 듭니다.
anulōmat śāntiyaṭa nopat kenek samyatva niyāmayaṭa basnēyayi kivvot ē kisi dineka sidu noveyi. samyatva niyāmayaṭa nopatta kenek sōvān sakr̥dāgāmī, anāgāmī arihat yana mārga phalayanṭa pat vēvot ē sidu novē. anulōmak śāntiyaṭa patvū kenek samtva niyāmayaṭa patvennē yayi kivot ē siduvē. samtvaya nayāmiyaṭa patvū kenek sōvān sakr̥dāgāmī anāgāmī arihatna mārga phalayanṭa patvē kivvot ē siduveyi. mē buddha vacanaya.
anuloma khanti에 이르지 못한 이가 sammatta niyāma에 든다고 한다면 그것은 결코 일어나지 않습니다. sammatta niyāma에 들지 못한 이가 sotāpatti, sakadāgāmi, anāgāmi, arahatta의 magga phala에 이른다고 한다면 그것은 일어나지 않습니다. anuloma khanti에 이른 이가 sammatta niyāma에 든다고 한다면 그것은 일어납니다. sammatta niyāma에 든 이가 sotāpatti, sakadāgāmi, anāgāmi, arahatta의 magga phala에 이른다고 한다면 그것은 일어납니다. 이것이 Buddha의 말씀입니다.
ehenam sōvān sakr̥dāgāmī anāgāmī arihat tiyena mē ārya phalayanṭa patvenna nam anulōmat samyayak niyāmayaṭa bahinna ōnē. samyatva niyāmaya kiyannē nivana nirōgī sē dakinna ōnē. nivana niduk sē dakinna ōnē. nivana nir sē dakinna ōnē. menna mē katē enakoṭa samyata niyāmaya. samyata niyāmayaṭa patvennē anulōmak śāntiyaṭa patvecca kenek. paṁcaskandhayē dukak sē dakinna ōnē. paṁcaskandhaya rōgayak sē dakinna ōnē. paṁcaskandhaya bayak sē dakinna ōnē. paṁcaskandhaya ginnak sē dakinna ōnē. mē ādī vaśayen pelā tiyenavā.
그렇다면 sotāpatti, sakadāgāmi, anāgāmi, arahatta라는 이 ariya phala에 이르려면 anuloma khanti를 거쳐 sammatta niyāma에 들어야 합니다. sammatta niyāma란 nibbāna를 병 없음으로 보아야 하고, 괴로움 없음으로 보아야 하고, 두려움 없음으로 보아야 하는 것입니다. 이 자리에 오면 그것이 sammatta niyāma입니다. sammatta niyāma에 드는 이는 anuloma khanti에 이른 사람입니다. 다섯 khandha를 괴로움으로 보아야 합니다. 병으로 보아야 합니다. 두려움으로 보아야 합니다. 불로 보아야 합니다. 이런 식으로 pāḷi에 나와 있습니다.
ehenam itin mē ākārayen pennanakoṭa ada puḷuvanda? ada karana maitrī bhāvanāva tuḷin nivan dakinna.
그렇다면 이렇게 보여 주실 때, 오늘날 하는 mettā bhāvanā로 nibbāna를 볼 수 있겠습니까?
budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu dharmayen etana anulōmak śāntiya næhanam samyatanaya yāmayak ahalat koyi
Buddha께서 가르치신 dhamma로 보면, 거기에 anuloma khanti가 없다면 sammatta niyāma 근처에라도 어떻게 가겠습니까?
siyalu satvayō niduk vettavā kiyalā dukak nætuva kālā bilā inna muṭa santōseka inna hamba malli ugrabana taram leḍak rōgayak vidi karagena nohædēvā. mavul gedaraka innavā vagē prītiyen santōsayen inna læbēvā. oya jātiya metæluvot ehema kō anulōmak śāntiya ham ahalakavat tiyenavada magaphala koyinda hambavennē
'모든 satta가 괴로움이 없기를' 하며, 괴로움 없이 먹고 마시고 즐겁게 지내기를, 몹쓸 병이 생기지 않기를, 친정집에 있듯이 기쁘고 즐겁게 지내기를. 그런 식으로 mettā를 닦는다면 anuloma khanti가 어디 있습니까? 근처에라도 있습니까? magga phala를 어디서 얻겠습니까?
eka avasthāvaka budurajāṇan vahansēgē śrāvakayan vahansēlā anya paribrājakayangē asabōgaṭa giyāma ē aya ahanavā. ævætni obalāgē gurutumā nætnambhavat gautamayan vahansē mettā sahagata karmasthānaya denavā nēda obalaṭa ehemayi ævet apiṭa denavā. ē dennē mehemanē. avi vū, apramāṇa vū, mahat gata vū maitrī cittaya eka diśāvakaṭa varanna. esēma dedisāvakaṭa tun disāvakaṭa uḍayaṭa dasa disāvaṭa varanna asīmitava apramāṇava vaḍanna. oya kramaya nēda dennē? ov ehema tamayi dennē. ehenam obalāt apēt maitrī bhāvanāva tiyena venasa mokakda? dekama ekayi.
어느 때 Buddha의 sāvaka 스님들이 다른 paribbājaka들의 모임에 갔더니 그들이 묻습니다. '벗들이여, 그대들의 스승 Bhavaṃ Gotama께서 그대들에게 mettā sahagata kammaṭṭhāna를 주시지요?' '그렇습니다, 벗이여, 우리에게 주십니다.' '그것을 이렇게 주시지요? 원한 없고, 한량없고, 크고 넓은 mettā의 마음을 한 방향으로 펼쳐라. 그처럼 두 방향, 세 방향, 위로, 열 방향으로 펼쳐라. 끝없이 한량없이 닦아라. 그 방식을 주시지요?' '네, 그렇게 주십니다.' '그렇다면 그대들의 mettā bhāvanā와 우리의 것이 무엇이 다릅니까? 둘이 똑같습니다.'
oya uttaraya oya praśnaya æhuvā. unvahansēlā uttara dunnet næhæ nihan̆ḍa velā budurajāṇan vahansēgen ædivaka æhuvā. mahaṇani oya anya paribrājakayō maitrī bhāvanāvak gæna katā karanavā. oya anya paribrājakayingē giya maitrī bhāvanāva katā karavaṭa mama mē dēśanā karalā tiyena maitrī bhāvanāvē ahalakavat ovunē næha. ovun ēka dannē næ. ovungen æhuvot oya maitrī bhāvanāva kumak anusas karagena tiyenavada? kumak pratiphalata karagena tiyenavada? æhuvot dannavada kiyannē. ovun ēka dakinnennē næ. ovun nāma mātrayaṭa katāvak kiyanavā vitarayi.
그런 물음을 던졌습니다. 스님들은 대답도 하지 않고 잠자코 있다가 Buddha께 와서 여쭈었습니다. '비구들이여, 그 다른 paribbājaka들이 mettā bhāvanā를 말한다 해도, 내가 가르친 mettā bhāvanā 근처에도 그들은 오지 못한다. 그들은 그것을 모른다. 그들에게 그 mettā bhāvanā가 무엇을 이로움으로 삼고 무엇을 열매로 삼느냐고 물으면 대답할 줄 알겠느냐? 그들은 그것을 보지 못한다. 그들은 이름뿐인 이야기를 할 따름이다.'
mama magē śrāvakayinṭa kiyana maitrī bhāvanāvak tiyenavā. vivēka niśaritava, virāga niśaritava, nirōdha niśaritava, vassagga pariṇāmīva, maitrī sahagata sati sambungaya vaḍanna. dhamma vicēya sambujhaṁgaya vaḍanna parīti sambujjhaṁgaya vaḍanna passati sambujjhaya vaḍanna upēk ē vagēma upēkṣā sambujjhaṁgaya vaḍanna samādhi sambujjhaṁgaya vaḍanna menna mē vidihaṭa satva bojjhaṁga vaḍanna kiyalā mama dēśanāvak karalā tiyenavā.
'내가 나의 sāvaka들에게 말하는 mettā bhāvanā가 있다. viveka nissita, virāga nissita, nirodha nissita, vossagga pariṇāmi로 mettā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦아라. dhammavicaya sambojjhaṅga를 닦아라, pīti sambojjhaṅga를 닦아라, passaddhi sambojjhaṅga를 닦아라, 그와 같이 upekkhā sambojjhaṅga를 닦아라, samādhi sambojjhaṅga를 닦아라. 이렇게 일곱 bojjhaṅga를 닦으라고 나는 가르쳤다.'
vivēka niśarita, virāga niśarita, nirōdha niśarita, vassagga pariṇāmī kiyana kāraṇā hataren yukta velā. karuṇā sahagata sati sambujjhaṁgaya varanna. dhamma vicē sambujjhaṁgaya vaḍanna. mē adi vaśayen satta bojjhaṁga varanna kiyalā mama kiyā tiyenavā. mama dunna onna ōkayi.
'viveka nissita, virāga nissita, nirodha nissita, vossagga pariṇāmi라는 네 가지를 갖추어 karuṇā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦아라, dhammavicaya sambojjhaṅga를 닦아라 하는 식으로 일곱 bojjhaṅga를 닦으라고 나는 말하였다. 내가 준 것이 바로 이것이다.'
vivēka niśarita virāga niśarita nirōdha niśarita vastasagga pariṇāmi mudutā sahagata satti sambujjhaṁgaya varannada dhamma vicēya sambujjhaṁgaya varannada kiyalā mē satjaṁga varanna kiyalā pennavā.
viveka nissita, virāga nissita, nirodha nissita, vossagga pariṇāmi로 muditā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦고 dhammavicaya sambojjhaṅga를 닦으라 하며 이 일곱 bojjhaṅga를 닦으라고 보이십니다.
vivēka niśarita virāga niśarita nirōdha niśarita vassagga pariṇāmī upēkṣā sahagata sati sambujjhaṁgaya vaḍanna dhamma vica sambujjhaṁgaya vaḍanna prīti sambujjhaṁgaya vaḍanna passati sambujjhaṁgaya vaḍanna oyādi vaśayen mē satta bojjhaṁga vaḍanna.
viveka nissita, virāga nissita, nirodha nissita, vossagga pariṇāmi로 upekkhā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦아라, dhammavicaya sambojjhaṅga를 닦아라, pīti sambojjhaṅga를 닦아라, passaddhi sambojjhaṅga를 닦아라 하는 식으로 이 일곱 bojjhaṅga를 닦으라는 것입니다.
magē śrāvakayi mama duna maitrī bhāvanāva onna ōkayi. kumak mārgaya karavenna pavatinnēda mēka nivana mādhyayenna pavatinavā.
'나의 sāvaka들이여, 내가 준 mettā bhāvanā가 바로 이것이다.' 이것이 무엇을 끝으로 삼고 있느냐 하면, nibbāna를 향해 있습니다.
esē nætnam mē maitrī sahagata satipajjhaṁgaya vaḍanna kenā viññāṇa aṁcāyatanaya keḷavara karalā pavatinavā. ohu āpahu vennē næ. uttarī phalayaṭa nopatta kaḷu kaḷot ohugi viññāṇaṁcayē sahayatanaya upadinavā. etakoṭa ākāśānaṁcātanaya upadinavā.
그렇지 않으면 mettā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦는 이는 viññāṇañcāyatana를 끝으로 삼습니다. 그는 되돌아오지 않습니다. 더 높은 phala에 이르지 못한 채 죽으면 그는 viññāṇañcāyatana에 태어납니다. 그러면 ākāsānañcāyatana에 태어납니다.
etakoṭa ē vagēma karuṇā sahagata satya sambangē væḍuva kenā mē viññāṇa aṁcāyatanaya gihillā upadinavā. mudutā sahagata satya sambujjhaṁgē ādi vaśayen mē satta bojjhaṁgu kenā melōdī arihatyaṭa pat novunot ākiṁcaññāyatanaya upadinavā. upēkṣā sahagatava væḍuvot mē ātmaya antima venna issellā mē arihattarayaṭa pat venavā. mē ādī vaśayen vigraha karalā pennā.
그와 같이 karuṇā sahagata sati sambojjhaṅga를 닦은 이는 viññāṇañcāyatana에 가서 태어납니다. muditā sahagata sati sambojjhaṅga 같은 일곱 bojjhaṅga를 닦은 이가 이생에서 arahatta에 이르지 못하면 ākiñcaññāyatana에 태어납니다. upekkhā sahagata로 닦으면 이 생이 끝나기 전에 arahatta에 이릅니다. 이런 식으로 풀어 보이셨습니다.
dæn kō jāti ārya maitriya kōda dæn buddhānussati mettāca dæn mettā tiyenavā. kapalā nædda ārasākō veṇi
이제 그런 ariya mettā는 어디 있습니까? 'Buddhānussati mettā ca', 여기 mettā가 있습니다. 그것이 잘려 나가지 않았습니까? 지킴은 어디 있습니까?
yamkisi pr̥thagjanayē budu guṇa kiyanavā kivvot ohu kāraṇā 10yi dannē. īṭa vaḍā ohuṭa ohu ohuṭa yomu vennē nǣ. monavada? bhavat gautamayan vahansē prāṇaghāta nokarana kenek. horamæravaṁcā nokarana kenek. bhavat gautamayan vahansē kāmaya hædi næti kenek. bhavat gautamayan vahansē boru kiyannē næha. bhavat gautamayan vahansē kēlan kiyannē næhæ parisana kiyannē næhæ, pralāpa kiyannē næhæ, lōbha nǣha, taraha nǣha mōḍa nǣha. antimaṭama pr̥thagjanaya dannavā nam buduguṇaccarayi. ohen ehā buduguṇa dakinna pr̥thagjanayekuṭa bǣha kiyalā pennuvā. ehenam pr̥thagjanayak buddhānussatiya karannē kohomada
어떤 puthujjana가 Buddha의 덕을 말한다면 그는 열 가지만 압니다. 그 이상은 그에게 닿지 않습니다. 무엇입니까? Bhavaṃ Gotama께서는 산 목숨을 죽이지 않는 분이다. 훔치거나 속이지 않는 분이다. 그릇된 kāma가 없는 분이다. 거짓말을 하지 않는다. 이간질하지 않고, 거친 말을 하지 않고, 쓸데없는 말을 하지 않는다. 탐욕이 없고, 성냄이 없고, 어리석음이 없다. puthujjana가 아는 Buddha의 덕은 결국 이만큼뿐입니다. 그 너머의 Buddha의 덕은 puthujjana가 볼 수 없다고 보이셨습니다. 그렇다면 puthujjana가 buddhānussati를 어떻게 하겠습니까?
ē bhāgyavatun vahansē mē mē kāraṇayen arahan mē mē kāraṇaya sammā sambuddhayi hamba veīnnē. kō buddha vacanaya deka dænaganīda væḍiyi? arahan vecca hæṭi. rahatinvat pav nokarana hindā kiyavanakoṭa mukut næhæ kaṭapāḍamin kiyavanavā patura yanna vāsanā sahita keles duru kara hinda pūjāvaṭa sudusu hinda arahannā vana sēka sādu sādu kiyalā kiyanavā. arahama budu guṇē
그 Bhagavā께서는 이런 까닭으로 arahaṃ이시고 이런 까닭으로 sammāsambuddha이시다 하는 것이 나옵니다. Buddha의 말씀은 어디 있습니까? 알고 하는 것입니까? 어떻게 arahaṃ이 되셨는지. '숨어서도 나쁜 짓을 하지 않으시기 때문에' 하고 읽을 때 아무것도 없이 외운 대로 줄줄 읽어 갑니다. 'vāsanā와 함께 kilesa를 떨치셨기 때문에, 바침을 받을 만하시기 때문에 arahaṃ이시다, sādhu sādhu' 하고 말합니다. 그것이 Buddha의 덕이라고.
nǣ æhæ poḍḍak innavā balanna rahasa innavat pava noka monavada rahasin karana pav poḍḍak kiyā denē maṭa dannava kiyayida rahasin karana pav vāsanā keles duru karaḷē monavada vāsanā kelet menna mēvāyi vāsanā keles kīyayida? pūjāvaṭa sudusu inda kohomada pūjāvaṭa suducaya vistaraya karalā dennē maṭa dakiya. ehenam dækalāda mē kiyannē?
아닙니다, 잠깐 보십시오. '숨어서도 나쁜 짓을 하지 않으신다', 무엇을 말입니까? 숨어서 하는 나쁜 짓을 조금이라도 내게 말해 줄 수 있습니까? 숨어서 하는 나쁜 짓 말입니다. 'vāsanā kilesa를 떨치셨다', vāsanā kilesa가 무엇입니까? '이것들이 vāsanā kilesa다', 몇 가지입니까? '바침을 받을 만하시다', 어떻게 바침을 받을 만하신지 내게 풀어서 말해 줄 수 있습니까? 그렇다면 보고서 말하는 것입니까?
avurudu hataraka puṁci ḷamayek inna iṁjinēruvek innavā kiyamakō. eyā gaurava upādhi pās karalā eṁgalantē hari amerikāvē hari kamak nǣha gihillā ævidilā laṁkāvē mahā upādhi kiyalā tanatukut aragena innavā. dæn mahā upādhidhārī kiyalā tan dunnā kiyiyamaka. eyāṭa denavā mahā bil ekak rajī bilḍin ekak taṭṭu 14 idi go næægillak hadanna plǣn karalā okkoma karalā. eyā okkoma karalā plǣn karalā hadalā sārthakava lābha sahitava bhāra denavā. dæn ē nisā meyāṭa mahā iṁjinēruhaṭanam rajan denavā gaurava nāmaya.
네 살 된 어린아이가 있는 기술자가 있다고 합시다. 그는 영국이나 미국이나 어디든 가서 명예 학위를 따고 돌아와, 스리랑카에서 큰 학위라는 직함도 받았습니다. 큰 학위를 받은 이라는 자리를 주었다고 합시다. 그에게 큰 건물 일을 맡깁니다. 나라의 14층짜리 건물을 지으라고. 그는 모든 것을 설계하고 지어서 잘, 이익까지 남기며 넘겨줍니다. 그래서 나라는 그에게 '큰 기술자'라는 명예로운 이름을 줍니다.
dæn gedara katā karanavā æhenavā. tāttā gihillā æmerikāvē gaurava upādhiya iṁjiniyarya pās karalā eyā mahā bilḍin ekak hadalā eyāṭa dæn mahā æjiniyaru kiyalā paṭṭamak hambavelā tiyenavanē. eyāgē nama kiyalā kiyanakoṭa poḍi eka aha innavā ru hatara vidiṭa poḍi eka aha innavāka giravā vāgē minihat ōka dækalā kiyanavā apē tāttā æmerikāvaṭa gihillā gaurava upādhiyat pās karalā iṁjiniyaru upādhiyat pās karalā ædilā mahā bilḍana ekak hadalā dæn api tāttā mahā æṁjiniyaru vunē. oya poḍi ekāvē ekakvat dækalā katāva kivvē. ū boruvada kivvē.
이제 집에서 이야기하는 것이 들립니다. '아버지가 미국에 가서 명예 학위와 기술자 학위를 따고 큰 건물을 지어서 이제 큰 기술자라는 이름을 받으셨다.' 그의 이름을 말할 때 네 살배기 어린아이가 듣고 있습니다. 어린아이가 앵무새처럼 듣고 있다가 따라 말합니다. '우리 아버지는 미국에 가서 명예 학위도 따고 기술자 학위도 따고 돌아와서 큰 건물을 지어서 이제 큰 기술자가 되셨다.' 그 어린아이가 그 가운데 하나라도 보고서 그 말을 했습니까? 그 아이가 거짓말을 했습니까?
kivva katāvat ætta danna miniheka æhuvot ehema tamayi ævidina tiyennē. putē um̆ba dænagenada kivvē æhuvot ōka kiyannē.
한 말도 참이라서, 참을 아는 사람이 들으면 실제로 일어난 그대로입니다. 그러나 '얘야, 너는 알고서 말했니?' 하고 물으면 바로 그것입니다.
menna mē vagē budurajāṇan vahansēgē asīmita guṇandarāva apramāṇa guṇakandarāva vacana kīhipiyakaṭa sīmā karalā hitan kiyalat ivarayi ada metakin arahan venavā. hæbæyi budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā lovturā buduvarayek mē eka guṇayak aragena kiyanna giyot dēśanā karalā vigraha karanna giyot metekkin mēka venavā kiyalā. unvahansēgē jīvita kālayē ivarenavā guṇaya ivara vennē næ. mēvā apramāṇayi.
이처럼 Buddha의 끝없는 덕의 더미, 한량없는 덕의 더미를 몇 마디 말에 가두어 놓고 다 말했다고 여깁니다. 오늘날은 이만큼으로 arahaṃ이 됩니다. 그러나 Buddha께서는 가르치십니다. 세상을 넘어선 Buddha 한 분의 덕 하나를 가지고 말하려 하고 풀어 보이려 하면, 그분의 일생이 끝나도 그 덕은 다 말해지지 않는다고. 이것들은 한량이 없습니다.
hæbæyi apē ayaṭat nam vināḍi pahaka yannē næhæ. vināḍi dekak yannē næhæ. vināḍiyak yannē nǣ. arahan guṇaya vigraha karanna.
그러나 우리 쪽 사람들은 arahaṃ의 덕을 풀어 말하는 데 5분도 쓰지 않습니다. 2분도 쓰지 않습니다. 1분도 쓰지 않습니다.
dæn apē aya karana eka harida? dæn api dannē næti siyum tæn valin api paṭalōlā tiyenē hæṭiya mē kiyannē.
우리 쪽 사람들이 하는 것이 옳습니까? 우리가 모르는 섬세한 자리들에서 우리가 얽혀 버린 모습을 지금 말하는 것입니다.
budu guṇa sihi karanakoṭa api yamkisi viśvāsayak ætuva kiyana vacanayak tiyenavā. hæbæyi ē vacanaya kiyannē unvahansē dunna dēśanāvak yamkisi arihatun vahansēlā visin genāpu dēśanāvak dharmayak tuḷin ē guṇakandarāva api kiyannē apē śraddhāva piṭa kiyana katāvak. hæbæyi api ēka dænagannavā śraddhāva piṭayat viśvāsaya piṭa ē guṇa guṇatāva kiyanavā misak. ōka apiṭa tērum ganna puḷuvan ekak nemeyi.
Buddha의 덕을 떠올릴 때 우리가 어떤 믿음을 품고 하는 말이 있습니다. 그러나 그 말은 그분이 주신 가르침이나 어떤 arahant들이 전해 온 가르침, dhamma를 통해 그 덕의 더미를 우리의 saddhā에 기대어 하는 말입니다. 우리는 saddhā와 믿음에 기대어 그 덕을 말할 뿐, 그것이 우리가 깨칠 수 있는 것이 아님을 알아야 합니다.
apiṭa budu guṇa væṭahenna nam buddhānussatiya væṭenna ōnē. buddhānussatiya vaḍanavayi kiyannē. budurajāṇan vahansē yam guṇayakin apiṭa vidyānaya vena yamguṇayak tuḷa innavā api dækkāda
Buddha의 덕이 우리에게 와닿으려면 buddhānussati를 닦아야 합니다. buddhānussati를 닦는다는 것은, Buddha께서 우리에게 드러나 보이는 어떤 덕 속에 계신 것을 우리가 보았느냐는 것입니다.
unvahansēgē śrāvakayek vana mama ē guṇayaṭa anukūlava innavā. mama dækkā buduguṇa ananta budu guṇa atarin. unvahansē tuḷa vidyāmānaya venna ektarā guṇayak mehema ahalā tiyenavā. ē śrēṣṭha budu guṇaya tuḷaṭa mamat pat venavā. guṇayaṭa mamat ætuḷu venavā. unvahansē kavadāvat minisunṭa bænnē nǣ. dos kivvē nǣ. unvahansēṭa dos kiyalā yanavā ōna taram. unvahansēṭa abhūta cōdanā karalā yanavā, nindā karalā yanavā. unvahansē kampāvaṭa pat vunē. ēka tērum gattē hæbi. ehenam mamat
그분의 sāvaka인 나는 그 덕에 맞게 지냅니다. 나는 끝없는 Buddha의 덕 가운데에서 그분 안에 드러나는 어떤 덕을 보았고, 이렇게 들었습니다. 그 뛰어난 Buddha의 덕 속으로 나도 들어갑니다. 그 덕 안으로 나도 들어갑니다. 그분은 결코 사람들을 꾸짖지 않으셨습니다. 탓하지 않으셨습니다. 그분을 탓하고 가는 이들은 얼마든지 있었습니다. 그분께 터무니없는 허물을 씌우고 가고, 욕하고 갔습니다. 그분은 흔들리지 않으셨습니다. 그것을 참으로 깨쳤습니다.
ēka tērum gattē hæbi. ehenam mamat unvahansēgē śrāvakayek ena mamat maṭa koccara bænlā giyā. mamat unvahansē anugamanaya karanavā. mamat bayinna. maṭa onam gahalā giyā. unvahansē anugamanaya karanavā mama unvahansē gahannāvat gahanna næti kenek. kampā vennē næti kenek. unvahansēgē daruvek kiyana vamat kampā vennē næha.
그렇다면 그분의 sāvaka인 나도, 누가 나를 아무리 꾸짖고 가도 나는 그분을 따릅니다. 나도 꾸짖지 않습니다. 누가 나를 때리고 가도 그분을 따릅니다. 그분은 때리는 이도 때리지 않는 분, 흔들리지 않는 분이었습니다. 그분의 아들이라는 나도 흔들리지 않습니다.
unvahansē kohomana velāvakavat mē aṭalō dahamin kampā vennē nǣ. lābha alābha ayasa, sasa, nindā, prahaṁsā, duka, sæpa mē kisima dēkadī unvahansē kampā vennē næ. maṭa ēka væṭahenavā. ehenam mamat kavadāvat lābha alābha ayasa asa nindā prahasā duka sæpa kiyana mē aṭalō dahamen kampāvaṭa pat venna tunṭa utsāha karanavā. esē mama budurajāṇan vahansēgē guṇayaṭa anuva satiya pihiṭavanavā. anna tamā guṇa dænagena guṇayaṭa anuva tamangē satiya pihiṭavā gænīmaṭa kiyanavā buddhānussatiya
그분은 어느 때에도 여덟 가지 loka dhamma에 흔들리지 않으십니다. 얻음과 잃음, 이름 없음과 이름남, 헐뜯음과 칭찬, 괴로움과 즐거움, 이 어느 것에도 그분은 흔들리지 않으십니다. 나는 그것을 깨칩니다. 그렇다면 나도 얻음과 잃음, 이름 없음과 이름남, 헐뜯음과 칭찬, 괴로움과 즐거움이라는 이 여덟 가지 loka dhamma에 결코 흔들리지 않도록 애씁니다. 그렇게 나는 Buddha의 덕에 맞게 sati를 세웁니다. 이처럼 덕을 알고 그 덕에 맞게 자기 sati를 세우는 것을 buddhānussati라고 합니다.
ohoma giyot ehemanam balā inna æddi oya ṭika hariyanna. udē in̆dan rǣ venakan itipisava gāthāva vuṇā kiyiya kiya in̆dalā. yamkisi
그렇게 해 나가면 보십시오, 그 몇 가지가 제대로 됩니다. 아침부터 밤까지 Itipiso gāthā만 외고 앉아 있다가,
gāthāva vuṇā kiyiya kiya in̆dalā. yamkisi pudgalayek hossāgin mæssē giyo mæsa kanna hadanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
monavada katā karanna tiyennē? væḍilada?
무슨 말을 하겠습니까? 자랐습니까?
namut ara okkoma atipisō gāthāvayi okkoma ṭika pættakin tiyalā. budurajāṇan vahansē gæhuvaṭa gahannē nǣha, bænnaṭa bayinnē nǣhæ. hiṁsā karāṭa hiṁsā karannē næhæ aṭalō dahamin kampāva vennē næhæ. unvahansē anugamanaya karana mamat ēka purudu karagannavā kiyalā. ēka satiyak purudu karagatta kenekuṭa.
그러나 그 Itipiso gāthā를 모두 한쪽에 내려놓고, 'Buddha께서는 맞아도 때리지 않으시고, 꾸지람을 들어도 꾸짖지 않으시고, 해를 입어도 해치지 않으시고, 여덟 가지 loka dhamma에 흔들리지 않으신다. 그분을 따르는 나도 그것을 익힌다'고 하며 그 sati를 익힌 사람에게는,
oya ṭika vitarak nemeyi. muhuṭa kela gahalā giyā. ṭak gālā matak venavā. budupiyāṇan vahansēgē guṇaṭa taṭa tanavā mama innē kiyalā mama kivvā purudu vunā. aragē dækā. tamā dækapu guṇayaṭa anukūlava nihan̆ḍa venavā.
그 몇 가지만이 아닙니다. 누가 그에게 침을 뱉고 가도 퍼뜩 떠오릅니다. 'Buddha의 덕에 맞게 나는 산다'고 말하고 익혔습니다. 그는 보았습니다. 자기가 본 덕에 맞게 잠잠해집니다.
dæn kāṭada hita væḍennē? tamā visin dakina guṇa tiyenna ōnē.
이제 누구의 마음이 자랍니까? 자기 스스로 보는 덕이 있어야 합니다.
apramāṇa budu guṇa apiṭa dakinna bæha. apiṭa gōcara vena yam guṇa maṭṭamak tiyenavā nam ēka api dænaganna ōnē budurajāṇan vahansē ḷan̆ga tiyena mē guṇayaṭa anuva. unvahansēē vagē piyā hæṭiyaṭa mama salakanavā, mava hæṭiyaṭa salakanavā, guruvarayā hæṭiyaṭa salakanavā, raju hæṭiyaṭa salakanavā. śāstr̥varayā hæṭiyaṭa salakanavā. mē pas ākārayakin budupiyāṇan vahansē hæṭa tava kenek maṭa ē san̆dahā næha. lōkayē siṭinnē ekama mava budupiyāṇan vahansē amāmǣṇiyan vahansē. ekama piyā budupiyāṇan vahansē maṭa vitarak nemeyi. siyaluma lōka satvayāṭa piḷigattat nætat piyāṇan vahansē nam occarayi. mǣṇiyan vahansē nam śāstr̥ vahansēnayi. vaidyavarayāṇan vahansēna ēt eccarayi. menna mē ākārayen unvahansē kirihi agrayē tibbot mē mē guṇayanavayi mama ehema kiyanna kiyalā kiyanna puḷuvan nam. menna mēka hari śrēṭṭayi śrāvakayakuṭa gōcara hariya.
한량없는 Buddha의 덕을 우리는 볼 수 없습니다. 우리 눈에 닿는 어떤 덕의 높이가 있다면, 그것을 Buddha께 있는 이 덕에 맞추어 알아야 합니다. 그분을 나는 아버지로 여기고, 어머니로 여기고, 스승으로 여기고, 왕으로 여기고, satthā로 여깁니다. 이 다섯 가지로 Buddha 말고 내게 다른 이는 없습니다. 세상에 계신 단 하나의 어머니는 Buddha, 어머니이십니다. 단 하나의 아버지는 Buddha이십니다. 나에게만이 아니라 모든 세상의 satta에게, 받아들이든 아니든 아버지는 그분뿐입니다. 어머니도, satthā도 그분이십니다. 의사도 그분뿐입니다. 이처럼 그분을 맨 꼭대기에 둔다면, '이런 덕들 때문에 나는 그렇게 말한다'고 말할 수 있다면, 이것이 아주 뛰어난 것, sāvaka의 눈에 닿는 자리입니다.
śrāvakayakuṭa gōcara vena hariyen budu guṇa dakṣanak. menna mē avasthāva vædagat venavā. mēka śrēṣṭhayi. onna otanin buddhānussatiya væḍenavā nam balāin dæḍi væḍenavā.
sāvaka의 눈에 닿는 만큼 Buddha의 덕을 보는 것, 바로 이 대목이 중요합니다. 이것이 뛰어납니다. 거기서부터 buddhānussati가 자란다면 아주 굳건하게 자랍니다.
ehenam buddhānussatiya, mettānussatiya, asubhavānussatiya, anika maraṇānussatiya jīvitaṁ aniyataṁ maraṇaṁ niyataṁ maraṇaṁ niyataṁ maraṇaṁ niyataṁ oya ṭiya tamayi kiyannē. jīvitaya aniyatayi, maraṇaya, niyatayi, maraṇaya, niyatayi, maraṇayē niyatayi. itin otanin paṭan gattaṭa passē tava vigraha karapu dēśanak tiyenavā.
그러면 buddhānussati, mettānussati, asubhānussati, 그리고 maraṇānussati입니다. 'Jīvitaṃ aniyataṃ, maraṇaṃ niyataṃ, maraṇaṃ niyataṃ, maraṇaṃ niyataṃ', 이것이 흔히 하는 말입니다. 삶은 정해져 있지 않고, 죽음은 정해져 있다, 죽음은 정해져 있다, 죽음은 정해져 있다. 거기서 시작한 뒤에 더 풀어 놓은 가르침이 있습니다.
mahā sampatti sampattā yathā sattā matāda tathā ahaṁ marisāmi maraṇaṁ mahesati uppattiyē vēdaṁ maraṇaṁ āgataṁ sadā maraṇattāpi ōkāsaṁ vadakō viyasati. ī itin ohoma tiyayi ē sækaṁ anivattantaṁ satasataṁ gamanussakaṁ jīvaṁ udēyāttaṁ sūryō vidāyitiniti vijju pubbula ussāca jala rājī parikkayaṁ gahatakōca sīpūtassa sabbadāpi avārinō suvaya sattāṁ puññiddhi buddhi buddhi yassanō onna oya vidihaṭa tiyenavā. oya nisā vigraha karapu karmasthāna dæn oya hæmakinma karana ekak tiyenavā.
'Mahāsampattisampattā yathā sattā matā idha, tathā ahaṃ marissāmi, maraṇaṃ mama hessati. Uppattiyā sahevedaṃ maraṇaṃ āgataṃ sadā, maraṇatthāya okāsaṃ vadhako viya esati. Īsakaṃ anivattantaṃ satataṃ gamanussukaṃ jīvitaṃ udayā atthaṃ suriyo viya dhāvati. Vijju bubbula ussāva jalarājī parikkhayaṃ… sabbadāpi avāriyo… puññiddhi buddhi…' 이렇게 되어 있습니다. 그렇게 풀어 놓은 kammaṭṭhāna가 있는데, 그 모든 데서 하는 한 가지가 있습니다.
mokakda mē hæma ehekīma karana ekama dē? mahā sampat ættā vū budu pasē budu mahārahattādī uttamayat maraṇayaṭa patvuṇā. ē vagē māt mærenavā. itin ohoma tamayi paṭan vennē. mærenavā mærenavā kiyana eka tamayi oya hæmatænama kiyannē.
그 모든 데서 하는 단 한 가지는 무엇입니까? 큰 복을 지닌 Buddha, Paccekabuddha, 큰 arahant 같은 거룩한 분들도 죽음에 이르셨다. 그처럼 나도 죽는다. 그렇게 시작합니다. '죽는다, 죽는다' 하는 것이 그 모든 곳에서 하는 말입니다.
itin mærenavā mærenavā kivvaṭa etakoṭa oya kiyana jātiyen maraṇānussatiya gæna kiyavenavā. jīvitaya aniyatayi maraṇaya niyatayi.
'죽는다, 죽는다' 하지만, 그렇게 해서 maraṇānussati를 말합니다. 삶은 정해져 있지 않고 죽음은 정해져 있다.
dæn oya bhāvanāva kara kara innakoṭa mēhāgē haturayek ehema kohēhari in̆dalā vaṭaviṭa bæluvā balanakoṭa mū vitarerak ara mē dharma sālāvē in̆dagena jīvitaṁ aniyataṁ maraṇaṁ niyataṁ kiyaka innakoṭa gattā pihiyak ædalā kærakilā vaṭaviṭa balalā hon̆dayi velāva hiṭa piyaka kiyalā
그런데 그 bhāvanā를 하고 있을 때, 그 사람의 원수가 어디선가 둘레를 살펴보니 그 사람 혼자 dhamma 강당에 앉아 'jīvitaṃ aniyataṃ, maraṇaṃ niyataṃ' 하고 있습니다. 칼을 뽑아 들고 돌아서서 둘레를 살펴보고는 '좋다, 지금이 때다' 하며 다가온다면,
āvot ehema maraṇa aniyatak gilā idi pælluvayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
marahanna dīgena duvanavā.
'사람 살려' 소리치며 달아납니다.
hæbæyi mahā bēbaddhek sūdu antuvek ū pik mogala tō maranna tiyennē. mærennē eka særayi vara puḷuvan nam ū duvanna enna. mærennē eka særayi vara. oya jātiya maraṇānussatiya bē baddaṭa væḍilā tiyenavāna næṭa vaḍā.
그런데 지독한 술꾼, 노름꾼 망나니는 '네가 뭘로 나를 죽이겠다는 거냐? 죽는 건 한 번뿐이야, 이 녀석아. 할 수 있으면 덤벼 봐' 합니다. 죽는 건 한 번뿐이라고. 그런 식의 maraṇānussati는 술꾼에게 더 자라 있는 셈입니다.
ara upāsaka mahattayāṭa upāsakam maṭa væḍiyi. ara bē badaṭa værelā nædda ū kiyalānē mærennē eka særaya depārak mærenna ipadilā nævara puḷuvan nam maraṇa aniyatan dækalā tiyenavānē īṭa vaḍāyi ēkak.
저 upāsaka 양반보다 그 술꾼이 더 낫지 않습니까? 술꾼에게 더 자라 있지 않습니까? 그는 '죽는 건 한 번뿐이다, 두 번 죽으려고 태어나지 않았다, 할 수 있으면 해 봐' 하니까요. 죽음을 그보다 더 본 셈입니다.
dæn kotarthaya
이제 그 뜻은 무엇입니까?
ehenam maraṇa satiya sampūrṇada? sampūrṇa nam ehema venna bæ.
그렇다면 maraṇassati가 온전합니까? 온전하다면 그럴 수가 없습니다.
maraṇa aniyataṁ bava dannavada? mærena dāka mæreyi. maraṇan niyataṁ kiyalā kiyala ehenam gedara gihillā batpaṁguvē monavāhari tibuna roḍu kǣllak ehema paṭavipiṭa balana lēli vitarayi æda hiṭiyē. aru vitarayi ada hiṭiyē. okama magē haturak. mama dækkā mē pættē kærakilat yanavā. mama hituvā mokak hari deyi kiyalā væḍak. mama anna nam kannē nǣ balalāṭa ahaka dæmmat ōka mokada mē haṭa vahadī
죽음이 정해져 있지 않다는 것을 압니까? 죽을 날에 죽는다는 것을. 'maraṇaṃ niyataṃ' 하고 말해 놓고 집에 가서 밥그릇에 무슨 지푸라기 하나라도 있으면 들여다보며 '오늘은 며느리만 있었지. 그 애만 오늘 있었어. 그 애가 내 원수야. 이쪽에서 맴도는 걸 봤어. 뭔가 꾸민다고 생각했지. 난 이건 안 먹어' 하며 내던져 버립니다. '이게 뭐야, 독을 탔나?'
mæreena dāṭa mæreyi maraṇaya hariyaṭa dækkana ehema maraṇa satiya varalā tibuṇā. mærena davasaṭa mære.
죽을 날에 죽는다고 죽음을 제대로 보았다면, 그렇게 maraṇassati를 닦았다면, 죽을 날에 죽습니다.
mama ēkenenna mallahæt vilanē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
eyāṭa ē praśna kampana mukut nǣ. vahaya dē kiyalā praśnayakut næ. maralāyayi kiyalā praśnayakut næ. gē kaḍā velalā mærīda ē praśnayakut næ. ehenam mokakda venasa tiyennē? æyi ehema væḍunē nættē?
그에게는 그런 문제도, 흔들림도 아무것도 없습니다. 독을 탔다는 문제도 없습니다. 죽이려 한다는 문제도 없습니다. 집이 무너져 죽을까 하는 문제도 없습니다. 그렇다면 무엇이 다릅니까? 왜 그렇게 자라지 않았습니까?
budurajāṇan vahansē dēśanā karapu maraṇa satiya āvā nam ehema eka vennē næha. ehenam api balanna budurajāṇan vahansē dēśanā karapu maraṇa satiya tripiṭakaya tuḷin hoyāganna ōnē.
Buddha께서 가르치신 maraṇassati가 왔다면 그렇게 되지 않습니다. 그렇다면 Buddha께서 가르치신 maraṇassati를 Tipiṭaka 안에서 찾아보아야 합니다.
eka avasthāvaka budurajāṇan vahansē bhikṣūn vahansē ahanavā mahaṇani maraṇa satiya vaḍana bhikṣūn ehe metana innavada ēka bhikṣūn vahansē namak uttara denavā svāmīni mama vaḍanavā. maha oba kohomada balannē?
어느 때 Buddha께서 bhikkhu들에게 물으십니다. 'bhikkhu들이여, 여기 maraṇassati를 닦는 bhikkhu가 있느냐?' 한 bhikkhu가 대답합니다. 'Bhante, 제가 닦습니다.' 'bhikkhu여, 그대는 어떻게 보느냐?'
svāmīni eka māsayak magē jīvitayē mesē pavatiyi kiyalā maṭa viśvāsayak næha. eka māsayak hari pramāda viharaṇayen gata kaḷot ēka maṭa viśāla pāḍuvak. mē læbuṇa uttarītara avasthāven prayōjana gattē nǣhænē mama. ē nisā mama māsayak hō pramādayak vaennā nam maṭa viśāla pāḍuvak kiyalā mama pramāda novī apramādava mē ārya mārgaya vaḍanavā. mama vaḍannē mehemayi. mahanē tava innavada?
'Bhante, 제 삶이 한 달이라도 이대로 이어지리라는 믿음이 제게는 없습니다. 한 달이라도 방일하게 지낸다면 그것은 제게 큰 손해입니다. 얻은 이 더없는 기회를 쓰지 못한 것이 되니까요. 그래서 한 달이라도 방일하면 제게 큰 손해라고 여겨, 방일하지 않고 부지런히 이 ariya의 길을 닦습니다. 저는 이렇게 닦습니다.' 'bhikkhu들이여, 또 있느냐?'
svāmīni mamat vaḍanavā kiyalā tava bhikṣūn vahansē namak uttara denavā. mahana oba kohomada vaḍannē? jīvitaya mesē pavatiyi kiyalā maṭa viśvāsayak næha. ē nisā aḍamasak hō maṭa vena pramādayak nam ēka viśāla pāḍuvak kiyalā hitenavā. ē nisā aḍamasakvat pramāda novemi ārya mārgaya pūrṇaya karaganna ōnǣ kiyalā ham mama apramāda utsāha karanavā. mama tava vaḍanavada?
'Bhante, 저도 닦습니다' 하고 또 다른 bhikkhu가 대답합니다. 'bhikkhu여, 그대는 어떻게 닦느냐?' '삶이 이대로 이어지리라는 믿음이 제게는 없습니다. 그래서 보름이라도 방일하면 그것은 큰 손해라고 여겨집니다. 그래서 보름이라도 방일하지 않고 ariya의 길을 온전히 이루어야 한다며 부지런히 애씁니다.' '또 닦는 이가 있느냐?'