CD007 · 11번째 · 2시간 16분 · 원문 녹음
kammaṭṭhāna, 보이지 않는 세계
කර්මස්ථාන නොපෙනෙන ලෝකය.
da tiyenavā mē sāmānya jīvitayēdī karana kaṭayutu sārthakava karagena yǣmaṭat ē tuḷa bādhāvak novana ākārayaṭa pahasu kamaṭahanak labā denna. kar kamaṭahana kiyannē karmasthāna. ēkayi
…있습니다. 일상생활에서 하는 일을 잘 해 나가면서도 그 안에서 방해가 되지 않도록 쉬운 kamaṭahan을 주려는 것입니다. kamaṭahan이란 kammaṭṭhāna를 말합니다.
denna. kar kamaṭahana kiyannē karmasthāna. ēkayi srat mātmaka æhuvā kamaṭahana kiyannē mokakda kiyalā mokada udenakuṭa ōka praśnayak.
그래서 선생님께서 kamaṭahan이 무엇이냐고 물으셨지요. 어떤 이에게는 그것이 궁금한 점이니까요.
karmasthāna kiyana vacanayē keṭi siṁhala arthayaṭa tiyenavā kamaṭahan kiyalā. karmasthānaya kiyalā kiyannē api visin itin nivan dækīma san̆dahā yamak kaṭayutuda anna ē kumaka pihillā karanna ōnada kiyalā anna ē pihiṭiya yutu kāraṇayaṭayi kiyannēsthānaya kiyalā. nivan
kammaṭṭhāna라는 말을 짧게 싱할라어로 하면 kamaṭahan입니다. kammaṭṭhāna란, 우리가 nibbāna를 보기 위해 무엇을 해야 하는지, 어디에 서야 하는지, 그 서야 할 바탕을 ṭhāna라고 합니다.
kāraṇayaṭayi kiyannēsthānaya kiyalā. nivan dækīma san̆dahā api yamak kara yutu nam anna ē karanna ōna væḍa piḷivelaṭa kiyanavā karmasthānaya. ēka ē kāraṇaya mul karagena īṭa anukūlava kaṭayutu karagena yanakoṭa nivan dækīma næmati kārya siddha venavā. ēkayi karmasthānaya kiyannē.
nibbāna를 보기 위해 우리가 해야 할 일이 있다면, 그 해야 할 일의 차례를 kammaṭṭhāna라고 합니다. 그 바탕을 앞세워 그에 맞게 해 나가면 nibbāna를 보는 일이 이루어집니다. 그래서 kammaṭṭhāna라고 합니다.
karmasthānayak enna dharma dēśanāvak karalā ehenam nivan dækīmaṭa hētukāraka vena vidihē dharma dēśanāvak karalā pūrṇa karalā ē dēśanāvē sārahaṁśaya kæṭi karalā haṭan yam vacana mālāvakaṭa gannavā. itin karmasthānaya kāgevat nemeyi buddha dēśanāvamayi. ēka æti karalā sārāṁśa karalā tiyennē. sārāṁśaya sihi karagena yanakoṭa
kammaṭṭhāna란, nibbāna를 보는 데 원인이 되는 dharma 설법을 다 마친 뒤, 그 설법의 알맹이를 뭉쳐 몇 마디 말로 묶은 것입니다. 그러니 kammaṭṭhāna는 누구의 것도 아니고 바로 Buddha의 가르침이며, 그것을 줄여 놓은 것입니다.
tiyennē. sārāṁśaya sihi karagena yanakoṭa issellā ahagatta vistaraya matak venavā. jali yali dharmaya matak venavā. dharmāvabōdhayen rāga akṣaya, dvēśaya, mōhakṣaya vīma ēkāntayen siddha venavā. ēkayi ārya mārgaya væḍenavā kiyannē.
그 줄인 말을 떠올리며 나아가면 앞서 들은 설명이 생각납니다. 거듭 dharma가 떠오릅니다. dharma를 깨달음으로써 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 일이 반드시 일어납니다. 그것을 ariya의 길이 자란다고 합니다.
itin mē vagē dēvālavala tiyena kaṭayutu mokada dæn budupiyāṇan vahansē væḍa inna kālēt mē gihi pævidi depārsavayaṭa karmasthāna tibuṇā.
이런 일들이 있는 것은, Buddha께서 계시던 때에도 재가자와 출가자 두 무리에게 kammaṭṭhāna가 있었기 때문입니다.
ē karmasthāna valadī gihiṭa dīlā tibunē nǣ mē gæm̆buru karmasthāna. ē kiyannē lōkayama epā karana koyi lōkevat ipadīmat epā karana asāra dharmayak kiyalā vaṭahā dīlā ēvayen ven karalā dāna karmasthāna dunnē anāgāmī arihat kiyana mē depættaṭa yana ayaṭa
그 kammaṭṭhāna 가운데 재가자에게는 깊은 kammaṭṭhāna를 주지 않았습니다. 곧 세상 전체를 싫어하게 하고 어느 세상에 태어나는 것도 싫어하게 하여, 실속 없는 dharma라고 깨우쳐 거기서 떼어 놓는 kammaṭṭhāna는 anāgāmī와 arahant라는 이 두 쪽으로 가는 이들에게 주었습니다.
sōvān sakr̥dāgāmī kiyana maṭṭamē aya tamayi gihi jīvitaya tuḷa kāmabhōgī jīvitayak gata karagena dæhæmin sāmayen jīvat vunē. ē dunna karmasthāna ara gæm̆buruma ēvā nemeyi. hæbæyi nivan dakinna bæri ēvā nemeyi.
sotāpanna, sakadāgāmī 수준의 이들은 재가 생활 속에서 감각의 즐거움을 누리는 삶을 살며 바르고 평화롭게 살았습니다. 그들에게 준 kammaṭṭhāna는 그 가장 깊은 것은 아니었습니다. 그렇다고 nibbāna를 볼 수 없는 것도 아니었습니다.
sōvān venna sakr̥dāgāmī venna æti. etanṭa avaśya karana karmasthāna.
sotāpanna가 되고 sakadāgāmī가 되기에 넉넉한, 거기에 필요한 kammaṭṭhāna였습니다.
mē lōkē monavā allagattā. mēva harayak nǣ kiyana mūla dharmaya vaṭahā gænīma mul avasthāvē avaśyayi. hæbæyi vaṭahagatta paliyaṭa mēvā midilā yannē næha. midilā yanna karmasthānaya vaḍanakoṭa hita ekin eka suddha velā suddha velā yanakoṭayi midilā yannē. kāraṇaya
이 세상에서 무엇을 붙잡았든 이것들에는 알맹이가 없다는 뿌리 dharma를 깨닫는 것이 첫 단계에서 필요합니다. 하지만 깨달았다고 해서 이것들에서 벗어나는 것은 아닙니다. kammaṭṭhāna를 닦으면서 마음이 하나하나 깨끗해지고 또 깨끗해져 갈 때 비로소 벗어납니다.
velā yanakoṭayi midilā yannē. kāraṇaya dænagænīma tamayi sōtāpanna phalayaṭa pat venna avaśya vennē. ē nisā baṇak ahalā dænaganna ōna. api visin bæsiya yutu antima tīraṇaya venavā menna mēkayi kiyanē nigamanaya.
그 이치를 아는 것이 sotāpatti 열매에 이르는 데 필요한 것입니다. 그래서 설법을 듣고 알아야 합니다. 우리가 내려야 할 마지막 판단, '바로 이것이다' 하는 결론이 나옵니다.
ehenam ē nigamanaya enakan vitarak api baṇa ahaganna ōnē issellā.
그러니 그 결론이 나올 때까지만 우리는 먼저 설법을 들어야 합니다.
ahanakoṭa dakinavā mē kāma lōkaya kiyannē menna mēkayi. rūpa lōka kiyannē mēvayi, arūpa lōka kiyannē mēvayi. mē satvayō særisaranna tiyennē lōka ṭika meccarayi.
들으면서 봅니다. kāma-loka란 이것이고, rūpa-loka란 이것이고, arūpa-loka란 이것이다. 이 중생들이 떠돌 세상은 이만큼뿐이다.
itin mē ehakavat apiṭa allaganna vaṭinā deyak hon̆dayi kiyalā allagena nigamanaya karalā hita tiyāganna vaṭinā deyak metana næha kiyalā. api oya ṭika dakinna ōnē.
그러니 이 너머 어디에도 우리가 붙잡을 만한 것, 좋다고 붙잡아 결론 내리고 마음을 둘 만한 값진 것이 여기 없다는 것, 우리는 그것을 보아야 합니다.
dæta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē ṭika api issellā dænagena inna ōnē mūlika vaśayen. ēka hæma baṇakma ahanakoṭa dharmayak ahalā sōvān venavā kiyannē etanṭa pat venavā. etanin yamkisi davasakadī tīraṇayak enat baṇa ahanakoṭa tīraṇayak enakan baṇa ahanna ōnē. ē tīraṇaya kāgēvat atīraṇayak velā bæha. ēka soyan tīraṇaya venna ōnē. buddhi gōcara tīraṇaya venna ōnē.
그것을 우리는 먼저 기본으로 알고 있어야 합니다. 설법을 들을 때마다 — dharma를 듣고 sotāpanna가 된다는 것은 거기에 이른다는 것입니다. 거기서 어느 날 판단이 오는데, 설법을 들으며 판단이 올 때까지 설법을 들어야 합니다. 그 판단은 남의 판단이 될 수 없습니다. 스스로 찾아낸 판단이어야 하고, 지혜로 납득되는 판단이어야 합니다.
dharmaya ahalā dharmaya tuḷin væhæpa tīraṇaya āvā nam hariyaṭa sæka nætuva etæn paṭan ohu sōtāpanna
dharma를 듣고 dharma를 통해 판단이 왔다면, 의심 없이 그때부터 그는 sotāpanna입니다.
sōtāpanna kiyalā kiyannē amutu jātiyaka mē uḍa yana ekakvat nætuva mē amutu jātiya ena ekakvat nemeyi. amutu jātiyakaṭa samava vædilā hita hannam dava hatak kaṭak inna puḷuvan ekakut nemeyi. sōvan venavā kiyannē.
sotāpanna란 무슨 별난 것이 위로 올라가는 것도 아니고 별난 것이 내려오는 것도 아닙니다. 별난 상태에 들어 마음을 멈추고 이레 동안 앉아 있을 수 있는 것도 아닙니다. sotāpanna가 된다는 것은 그런 것이 아닙니다.
dharmaya ahalā dharmaya tuḷa harē væṭahenavā. ē gæna kisima sækayak næti velā yanavā. vena bahina tīraṇayak næti venavā. kavuru monavā kivvat mona vidihē kenek mona vidihen paḷabavanna hæduvat ē ara bahina vena tīraṇayak nǣ. vena tīraṇayak kāṭavat dænum dennat bæha.
dharma를 듣고 dharma 안에서 알맹이가 깨달아집니다. 그에 대해 어떤 의심도 없어집니다. 다른 결론이 없어집니다. 누가 무슨 말을 하든, 어떤 사람이 어떤 식으로 흔들려 해도 다른 결론은 없습니다. 다른 결론을 누구에게 알려 줄 수도 없습니다.
anna ehema daham avabōdhayak tiyenavā. menna mē avabōdhaya læbunāṭa passē eyā kisi kenek nǣ dasamāra sēnāvak ekatu velā muḷu lōkema ekatu velā ōka nemeyi ætta. menna mehema karapan kiyalā ehakam kiyalā vena ganna bæ. ganna ekak nǣha.
그런 dharma 깨달음이 있습니다. 이 깨달음을 얻은 뒤에는 누구도 — 열 무리의 Māra 군대가 모이고 온 세상이 모여 '그건 참이 아니다, 이렇게 해라' 하고 말해도 그를 다른 쪽으로 데려갈 수 없습니다. 그는 받아들이지 않습니다.
api hitamu mehema deyak poḍin nikan upamāvak aragena ekatu karana kramaya pelā dīlā kiyanavā mē gaṇan ekatu karannē mehemayi. dekayidayi ekatu karapa hatara ennē mehemayi. itin 85 ekatu karalā 13 ennē mehemayi. itin 6 ekatu 12 ennē
이런 것을 그냥 비유 하나로 들어 봅시다. 더하는 방법을 보여 주며 말합니다. '이 수들은 이렇게 더한다. 2와 2를 더하면 4가 나오는 건 이렇다. 8과 5를 더하면 13이 나오는 건 이렇다. 6과 6을 더하면 12가 나오는 건 이렇다.'
mehemayi. ohoma kenekuṭa gaṇan hadana kramaya kiyā denavā. ā mēka ekatu karana hæṭanē dæn maṭa tērenavā. kenek kiyanavā. dæn eyāṭa kiyanavā 2550yi. ekatu karalā baṇu kiyā eyāma ekatu karalā kiyanavā 2550ē.
그렇게 누군가에게 셈하는 법을 가르칩니다. 그가 '아, 이게 더하는 법이구나, 이제 알겠다' 합니다. 이제 그에게 25와 25를 더해 보라고 하니 그가 스스로 더해서 50이라고 합니다.
dæn tēruṇāda ekatu karana hæṭi. dæn itin eyāgē ohu maṭa tæn tērenavā. dæn kiyanavā ōka koccara kivvat hariyannē næhæ. oya olō moṭalō kiyana katā ahanna epā. 2525 60yi.
이제 더하는 법을 알았느냐 하면 이제 그는 압니다. 그런데 누가 와서 말합니다. '그건 아무리 해도 맞지 않다. 그 바보 멍청이들 말은 듣지 마라. 25 더하기 25는 60이다.'
itin ōē tērum ganna bæyi idam̆bi. dæka 2525yi. dæn apiṭa dæn mokada gannē api ganna tiyaranē.
그러니 그것은 받아들일 수 없습니다. 25와 25입니다. 이제 우리가 붙드는 것은 우리가 익힌 원리입니다.
ahana ahana ekkenā api ravaṭanna hitāgena hari kamak næhæ. loku paṇḍitayō mahā gaṇan viśāra diya gæna kiyagima vidi pirahayi. okkoma kivvā. topi okkoṭama molē næhæ. væradi. kiyalā api yanna næ. topiya okkoṭama ekatu karana hæṭi væradi.
묻는 사람이 우리를 속이려 해도 상관없습니다. 큰 학자들, 대단한 셈의 달인들이 온갖 방식으로 말하며 '너희 모두 머리가 없다, 틀렸다, 너희 모두 더하는 법이 틀렸다' 해도 우리는 따라가지 않습니다.
api oya tīraṇaya gannē ættē. kohomada vidi pahada ehaṭa vennē? kramayaṭa vera. venna bǣhænē. dæn maṭada væradilā tiyennē? kohomada maṭa varadinnē? maya kramānukūlava mama mē kramayaṭa gælapenna ætiya ekanē mē kiyannē. dæn mona paṇḍitayakaṭa gi gat eyāṭa 25yi kiyalā oppu karavanna puḷuvanda?
우리가 그 판단을 내리는 것은 그것이 참이기 때문입니다. 어떻게 달리 되겠습니까? 방법대로라면 틀릴 수 없지 않습니까. 내가 틀렸단 말인가? 어떻게 내가 틀리나? 나는 방법에 맞게, 이 방법에 따라 한 것이니까. 이제 어떤 학자에게 가더라도 그가 60이라고 내게 증명해 보일 수 있겠습니까?
ehema kramayak tiyenavada lōkē. ē laukika okkoma āvā.
세상에 그런 방법이 있습니까? 세간의 것은 다 그렇습니다.
ē kiyannam lōkōttaratyaṭa pat venavā kiyannē mēka kāgevā kiyamanak ahalā ēka viśvāsa karana ekak nemeyi. mēka dharma nyāyatva. tiyenavā. yamat tērum ganna yam
그러니 lokuttara에 이른다는 것은 누군가의 말을 듣고 그것을 믿는 것이 아닙니다. 이것은 dharma의 이치입니다. 그런 이치가 있습니다.
nyāyatva. tiyenavā. yamat tērum ganna yam nyāya dharmayak tiyenavā. menna mē nyāya dharmayaṭa anukūlava hariyākāravayi nyāya dharmaya hariyākāra tērum aragena ēkē piḷitura gata yutu sīnduva tiyarum gattā nam ān ehari vena ganna tīnduvak nǣha. yaṁ kiṁci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammanti kiyana menna mē tīraṇaya enavā. vena nigamanaya
무엇이든 이해할 이치의 dharma가 있습니다. 이 이치의 dharma에 맞게, 그 이치의 dharma를 바르게 이해하고 거기서 얻을 판단을 이해했다면 그것 말고 받아들일 판단은 없습니다. 'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ'이라는 이 판단이 옵니다. 다른 결론은…
mē lōkayē yan dharmayak pahaḷa venavada? haṭagannavada? ē hæma ekakma særisara vaṭina ekak nemeyi. ehema særisara harayak evaya næ. onna antima tīraṇaya ennē.
이 세상에 어떤 dharma가 나타납니까? 생겨납니까? 그 모두는 따라 맴돌 만한 것이 아닙니다. 그렇게 맴돌 알맹이가 그것들에는 없습니다. 이것이 마지막 판단으로 옵니다.
oya tīraṇaya ennē mokenda kiyalā ēkaṭa avaśya karana pasutalaya tamayi yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ tadanattā kiyana mē siddhāntaya yamak kæmati sē nædda ēka dukayi. yamak kæmati sē nætnam duka nam ēvā asārayi.
그 판단이 무엇으로 오는가 하면, 거기에 필요한 바탕이 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라는 이 원리입니다. 무엇이 뜻대로 되지 않으면 그것은 dukkha입니다. 뜻대로 되지 않아 dukkha라면 그것들은 실속이 없습니다.
dæn mēka ættada? mē nyāya dharmaya tērenavada? dæn yamak kæmati sē tiyenavā nam dukada nædda? kæmati nætnam sæpa venavada?
이것이 참입니까? 이 이치의 dharma가 이해됩니까? 무엇이 뜻대로 있다면 괴롭습니까, 아닙니까? 뜻대로 되지 않으면 즐겁습니까?
api kæmatiyi yamak yam sē pavatvannē. ēka esē pavatvanna krama raṭāvak kohomavatma nætnam. ē kramaya æsuru karanna giyot ēkāntayen sæpaṭa enna tiyenavā kiyalā īṭak tiyeyidina. eha nigamanayak karanna puḷuvanda?
우리는 무엇을 어떤 모습으로 이어 가고 싶어 합니다. 그것을 그렇게 이어 갈 방법이 전혀 없다면, 그 방법을 따르면 반드시 행복에 이른다는 결론을 내릴 수 있겠습니까?
koccara āsā kaḷat. ē āsā karana dē kæmati sē nætnam. ē passē giyō. kæmati sē næti nisāma ēken dukak vidihaṭa venavāmayi kiyana eka api tērum ganna bæyi vena tīraṇayak eyiti.
아무리 바라도 그 바라는 것이 뜻대로 되지 않는다면, 그 뒤를 쫓아간다면, 뜻대로 되지 않기 때문에 그로 말미암아 반드시 괴로움을 겪는다는 것을 우리는 알 수밖에 없습니다. 다른 결론이 오겠습니까?
dæn pudgalaya bohōma āsayi hon̆dada lassana geyak hadāgena hon̆da sundara jīvitayak gata karalā lassana gayaka mē ǣn dālā okkoma karalā eyākanisan karalā itin okkoma kara innā apiṭa ēka manō rājyayak māvā vagena innavā.
어떤 사람이 좋고 아름다운 집을 짓고 싶어 합니다. 좋고 아름다운 삶을 살며, 아름다운 집에 이것저것 다 갖추어 놓고 사는 것을 우리는 꿈속 왕국처럼 그려 놓고 삽니다.
dæn oraṭa kæmatida hari kæmatiyi. hæbæyi oba ōka innakoṭa koyi velāva hari maha hulagak āunā poḷo gahak æṭanaṭa passē gahagena gihillā nam oya gē kallat puḷuvan. ēkaṭa kæmatida? ēkaṭa nam kæmati næhæ. geṭa kæmati.
그것이 좋습니까? 네, 좋습니다. 그런데 그 집에 살 때 어느 때든 큰 바람이 불어 야자나무가 쓰러져 덮치면 그 집이 무너질 수도 있습니다. 그것이 좋습니까? 그건 싫습니다. 집은 좋습니다.
maha sulisuk hædilā vahalē galavāgena yannat puḷuvan. ehemana kæmati.
큰 회오리바람이 일어 지붕을 날려 버릴 수도 있습니다. 그건 좋습니까?
ēka nam kæmati nǣ. hæbæyi geṭa eka siddha venna puḷuvanda suḷisu ekak āvot venna puḷuvanda? bæyida puḷuvan. ḷan̆ga tiyennē gahak maha laṭa kaḍā pævæṭo kæḍalā poḍi velā yanna bæyida vahalē puḷuvan. itin oba
그건 싫습니다. 하지만 회오리바람이 오면 집에 그런 일이 일어날 수 있습니까, 없습니까? 있습니다. 곁에 있는 나무의 큰 가지가 부러져 떨어져 지붕이 깨지고 부서질 수 없습니까? 있습니다.
yanna bæyida vahalē puḷuvan. itin oba akæmætiyi kiyana nam ēka vunot eha novīda ōka hanna surisulak ævidillā kaḍāgena bidagena nam suri ekak āvo mama kæmati næhæ magē geyi bahala kæḍenavaṭa n kæḍenna nam epā. mama mona yāgnā kaḷat monavā kivvat sudusu avasā kaḍāgena yannē næta. dæn etakoṭa hari yanavāda kivvē ēka
당신이 싫다고 해서, 그 일이 일어날 때 안 일어나겠습니까? 회오리바람이 와서 부수고 깨뜨린다면 — '회오리바람이 와도 나는 싫다, 내 집 지붕이 부서지는 건 싫다, 부서지지 마라' 하고 아무리 빌고 무슨 말을 해도 회오리바람이 부수지 않고 지나가지는 않습니다.
næta. dæn etakoṭa hari yanavāda kivvē ēka kæmati sē nætnam. namut api koccara ē æddē allagattahama kæmati sē næti deyak allagattā nam api ōkē ēka gaṇan gannē nætuva kæmatiyē pavatvanna nam balanna. apē balāporottuva ikma gihillā ēkaṭa urumē ēkaṭa siddha venakoṭa itin api kæmatida geṭa āsā kaḷē yam taramaṭa gē kaḍā væṭanahama tiyena dukaṭa ē gāna nēda. ē vagēma loku vennē. mama
그러면 뜻대로 되지 않는 것이 바르게 되겠습니까? 그런데 우리가 뜻대로 되지 않는 것을 아무리 끌어당겨 붙잡았다면, 그 사실은 헤아리지 않고 뜻대로 이어 가려고 해 보십시오. 우리 바람을 넘어 그것에 정해진 일이 그것에 일어날 때 우리가 좋겠습니까? 집을 아낀 만큼, 집이 무너질 때의 괴로움도 그만큼 아니겠습니까. 그만큼 커집니다.
dukaṭa ē gāna nēda. ē vagēma loku vennē. mama ōka tamayi loku giyak hæduvē nættē. yandam pæl koṭa hiṭiya ēkaṭa ū unā venavā eka pættakaṭa
'내가 그래서 큰 집을 짓지 않은 거다, 겨우 오두막을 짓고 살았지' 하는 이가 한쪽에 있습니다.
eka minida ē minihadannā mēka kænna hindā maṭa mēkaṭa mahansi velā loku karalā hadanna ōnē næhæ. kænnot tava davas deka tunā yannē maṭa pælakoṭa hadāganna bæri minihā etana innavā. ē hindā minihā hæduvē næha kiyalā. tāva
그 사람은, 이것이 무너질 것을 알기에 '이것을 애써 크게 지을 필요가 없다, 무너지면 이삼 일이면 다시 오두막을 지을 수 있다' 하는 사람으로 거기 있습니다. 그래서 그는 크게 짓지 않았습니다.
hindā minihā hæduvē næha kiyalā. tāva kenek hadanavā. āvā suḷusura eyā kaḍanna giyā. ara mahagē vahalayek gahagena giyā. pæloṭē vahalayek gahagena giyā. dæn mahagē hadāgata venaka balāporottu venavā. maṭa hari sundara lōkayak
다른 사람은 크게 짓습니다. 회오리바람이 와서 부수었습니다. 그 큰 집의 지붕도 날아갔고 오두막의 지붕도 날아갔습니다. 이제 큰 집을 지은 이는 바라던 것이 있습니다.
balāporottu venavā. maṭa hari sundara lōkayak mama mavāgena meccara viyadan karalā meccara mahan mama gē hadalā okkoma karagattā kiyalā. ēkē vahalē giyā kiv ē vihā tiyena manasa mokakda
'나는 아주 아름다운 세상을 그려 놓고, 이만큼 돈을 쓰고 이만큼 애써 집을 짓고 다 갖추었다'고. 그 지붕이 날아갔을 때 그의 마음은 어떻겠습니까?
ōka dænagena ma dannavā mē pættē vahalal gahalā væḍak nǣ oya lokuvaṭa minissu gahagatta maṭa seme næti venna vahalayak gahenna yantam semi nata hiṭiyot æti mokada koyi vidiha hari ōka yanna puḷuvan vahala gahagena ara vidihaṭa sulisu āvot yanna puḷuvan. ehe vunot maṭa vahansiyak næhænē āyatara ḍī ṭikak vahana poḍi vahalayak gahaganna ekanē. oya jātiyē mahā ehema ekak hadāganna næti dennagen vahala deka yanavā. dæn dennama ara poḍiya eka giyā kæmati
그것을 아는 이는 압니다. '이쪽에서 지붕을 크게 올려 봐야 소용없다. 사람들은 크게 올리지만 나는 비만 맞지 않게 지붕을 덮어 겨우 비를 피하면 된다. 어쨌든 그것은 날아갈 수 있으니까. 지붕을 올려도 그렇게 회오리바람이 오면 날아갈 수 있다. 그렇게 되어도 나는 손해 볼 게 없다, 다시 잎 몇 장으로 작은 지붕을 덮으면 되니까.' 그런 사람과 큰 집을 지은 사람, 두 사람의 지붕이 둘 다 날아갑니다.
yanavā. dæn dennama ara poḍiya eka giyā kæmati sē næti vuṇat eyā dænagena innavā. kæmē næti lōkē maṭa ōna vidihaṭa pavatvanna bæri nisā mama amatara mahansi vennē nætuva magē væḍē karaganna maṭṭamaṭa tiyāgena vitarak mama ē maṭṭamēya særasenavā kiyalā. dæn mama nam ōka dannavā ēka tamayi loku giyaval hadanna giyē nættē. dæn minihat pættaka in̆dalā kiya pahada
이제 둘 다 그렇게 되었는데, 작은 쪽은 지붕이 날아가 뜻대로 되지 않았어도 알고 있습니다. '뜻대로 되지 않는 세상을 내가 원하는 대로 이어 갈 수 없으니 나는 쓸데없이 애쓰지 않고 내 일을 할 수 있을 만큼만 두고 그 수준에서 꾸린다. 나는 그걸 알았기에 큰 집을 짓지 않은 거다.'
nættē. dæn minihat pættaka in̆dalā kiya pahada karalā minihat ehema katā karanavā. anē maṭa vecca deyak meccara salibidā karalā ṇaya velā meccara ṇaya velā mē vahalē gahanna meccara gānak giyā lakṣana meccara gānak giyā. mehema gāyayi mēka gæhuvē. eyā duk venavā.
그 사람도 한쪽에서 그렇게 말합니다. 반면 다른 이는 '아이고, 내게 이런 일이. 이만큼 애쓰고 빚을 지고, 이만큼 빚져서 이 지붕 올리는 데 이만큼 들었다, 몇십만이 들었다, 이렇게 비싸게 올렸다' 하며 괴로워합니다.
ara manussayā pætta velā illā kiyanavā. mama ōkē danna hindā tamayi loku na kohe pol ṭikak hilā inna. ma hiṭiyat næ. mama oya lokura karanna giyā æt ōkayi. mama dannā koyi vera mē pætta su sulan enavā. āpu velā kavi iccalaga gahagena yanavā. ēkanē mama saddaya næti veḍi. maṭa nam bāluvak ne. itin eyāṭa ara kækū næ.
저 사람은 한쪽에서 말합니다. '나는 그걸 알았기에 크게 짓지 않고 야자잎 몇 장 얹고 살았지. 크게 지으려 했으면 이렇게 됐을 거야. 나는 알았지, 언제든 이쪽으로 회오리바람이 오고, 오면 다 날려 간다는 걸. 그래서 나는 걱정이 없어. 내겐 손해도 아니야.' 그러니 그에게는 그 흔들림이 없습니다.
dæn mē vahala deyak gahagena ekkenek hon̆din inna hituvā. væḍi āśvādayen inna hituvā. eyā væḍi duk vin̆dinavā. ēkē hæṭi dænagatta manussayā væḍi karaganna avaśya nisā yamak karagatta nam ēka karaganē ē maṭṭamē hiṭiyā. eyāṭa ara kampanayē næha. menna mē
지붕을 올려 한 사람은 잘 지내려 했고 더 큰 즐거움으로 살려 했습니다. 그는 더 큰 괴로움을 겪습니다. 그 이치를 안 사람은 필요한 만큼만 무엇을 했으니 그 수준에서 살았습니다. 그에게는 그 흔들림이 없습니다.
hiṭiyā. eyāṭa ara kampanayē næha. menna mē vagē mē lōkē kotana mona dē gattat priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyalā. oya allaganna hæma deyakma oya jātiya apramāṇa bādhā kampaṭa valin pirilā tiyennē ēvā. koyi mohotē ēvaṭa ē jātaya ekak pahaḷada dannē næha.
이처럼 이 세상 어디서 무엇을 잡든, 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고 붙잡는 모든 것은 헤아릴 수 없는 장애와 흔들림으로 가득합니다. 어느 순간 그것들에 그런 일이 나타날지 모릅니다.
ehema tiyennē lōkayak bava dænagattahama eban̆du lōkayaka mahā lokuṭa hita bæn̆dagena mama ahaval vidiha kenek venna ōnē ahaval idiha tattvayakaṭa enna ōnē ahaval vidiha kenek velā væjamenna ōnē mē adahas nætuvelā yanavā. ehema adahasa valin ēvaya særisaraṭa vaṭinā deyak nǣha kiyalā dænagattā
세상이 그렇다는 것을 알게 되면, 그런 세상에 마음을 크게 묶어 '나는 이런 사람이 되어야 한다, 이런 지위에 올라야 한다, 이런 사람이 되어 떵떵거려야 한다' 하는 생각이 사라집니다. 그런 생각으로 맴돌 만한 값진 것이 없다고 알게 됩니다.
anna ē dænaganna sabbantaṁ nirōdha dhammanti. mēvā mē særisaranna mēvā ravun gahanna ēvā nemeyi vaṭinā ēvā neveyi. mokak nisāda? mēvayē svabhāvaya menna mēkayi. kæmati sē nǣ.
그 앎이 'sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ'입니다. 이것들은 맴돌고 빙빙 돌 만한 것이 아니고, 값진 것이 아닙니다. 왜냐고요? 이것들의 성질이 바로 이렇습니다. 뜻대로 되지 않습니다.
ēka dakinavā. kæmati næti bava kavuruva kivvaṭa nemeyi. apima sihi karanna ōnē. kohomada kæmati sē kayak kæmati sē tiyenavada? tibica kenek innavada? apē ammā tāttā hiṭiyā ācci ātā hiṭiyā. itin ēgollangē tava tava ehāṭa hiṭapu natta panattak citta giri gitta ādī vaśayen ki mahā paramparāvak hiṭiyā. pihiṭa ehā kālayak tibuṇā.
그것을 봅니다. 뜻대로 되지 않는다는 것은 누가 말해서가 아니라 우리 스스로 떠올려야 합니다. 몸이 뜻대로 있습니까? 그렇게 있었던 사람이 있습니까? 우리 어머니 아버지가 있었고, 할머니 할아버지가 있었습니다. 그분들 너머로 증조, 고조 하며 긴 대가 있었습니다. 그보다 앞선 시대가 있었습니다.
oviya budu hāmuduruvō oya væḍa hiṭiyā tava hiṭapu ekagena asārr̥varu hiṭiyā. in lōkē piḷigata mahā rajavaru hiṭiyā sakviti rajavaru kiyalā koṭasak hiṭiyalu. kavuru api dannē næhæ hiṭapuvā hiṭiyā nam hiṭiyā nam ēgola kohomada
Buddha께서도 계셨고, 다른 스승들도 있었습니다. 세상이 받든 큰 왕들이 있었고, cakkavatti 왕이라는 이들도 있었다 합니다. 우리는 모르지만, 있었다면, 정말 있었다면 그들은 어떻게 되었습니까?
ehenam ēgollangē kisima balayakaṭa puḷuvan vunāda kæḍenavā, bidenavā, vināśa venavā kiyana eka natara karaganna.
그들의 어떤 힘으로든 부서지고 깨지고 무너지는 것을 멈출 수 있었습니까?
ekkō kæḍilā bin̆dilā vināśa velā gihillā. ekkō kaḍāpida vināśa kara damalā. koccara lakṣaṇaya karenna pōṣaṇaya karagena hiṭiyat bādhakayak nænada ēkaṭa uruma kæḍīmak bin̆dīmak venavāsa vatana ēkaṭa pat velā. ē nisā ēvā ekakvat ada nǣha. næn edā tibi vecca hari hamba karapuvā hadāpuvā karapuvā kiyapuvā jīvat venna hadāgatta sundara lōka ekakvat ada nǣ.
스스로 부서지고 깨지고 무너져 버렸거나, 누가 부수고 깨뜨려 무너뜨렸습니다. 아무리 아끼고 길렀어도 막을 수 없이 그것에 정해진 부서짐과 깨짐에 이르렀습니다. 그래서 그것들 가운데 하나도 오늘 없습니다. 그날 있었던 것, 벌어들이고 짓고 하고 말하며 살려고 만든 아름다운 세상 하나도 오늘 없습니다.
ehenam mokakda siddha vunē? ē hæma ekaṭama gōcarena uruma dharmatāvayak tiyenavā. yamak haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa patvelā taman kæmati ākārayen pavatinnē nætuva venas venas velā gihillā ēka vænasilā yanavā. ē ākārayen pavatinnē næhæ. taman kæmatiya kohomat pavatinnē næhæ. ēkaṭa pat venavā. ēka apiṭa karanna deyak ne apē væḍak nemeyi. anna ēka dharmatāvaya. onna dharmatāvaya tērum ganna nisā dharmaya tōrāgattā kiyalā kiyannē otendi.
그러면 무슨 일이 일어났습니까? 그 모두에게 해당하는 정해진 dhammatā가 있습니다. 무엇이 생겨났다면 변해 가서 자기가 원하는 모습으로 머물지 않고 바뀌고 바뀌다 무너져 버립니다. 그 모습으로 머물지 않습니다. 자기가 원하는 대로는 결코 머물지 않습니다. 그렇게 됩니다. 그것은 우리가 어떻게 할 수 있는 것이 아니고 우리 일이 아닙니다. 그것이 dhammatā입니다. 이 dhammatā를 이해함으로써 dharma를 가려 알았다고 하는 것이 바로 거기입니다.
dharmaya dækkā nam dharmaya tōrāganna ōnē. tērilā tiyenna ōnē.
dharma를 보았다면 dharma를 가려 알아야 합니다. 이해되어 있어야 합니다.
ē dharmaya kiyalā kiyannē mē tripiṭakayē tiyena mē sūtra piṭakevat nætnam pāli bhāṣāvat ōnnē nemeyi dharmaya kiyannē. oya dharmaya tamayi mē lōkeṭa vena eka dakinē. mē lōkaya kiyannē mokakda? ēka hædilā tiyennē kohomada? sadātanika dēval valinda? vædagat dēval valinda? ēkaṭa antimaṭa vennē mokakda? api kæmati sē pavatinavada? menna mē praśna ṭikaṭa uttarak vuhama lōkaya hæḍi dænagattahama lōkaya piḷiban̆da dharmaya dænagattā.
그 dharma란 이 Tipiṭaka에 있는 Sutta Piṭaka도, 빠알리 말도 아닙니다. dharma란 이 세상에 일어나는 일을 보는 것입니다. 이 세상이란 무엇입니까? 어떻게 만들어졌습니까? 영원한 것들로입니까? 값진 것들로입니까? 마지막에 그것은 어떻게 됩니까? 우리가 원하는 대로 머뭅니까? 이 물음들에 답이 되어 세상의 모습을 알게 되면 세상에 관한 dharma를 안 것입니다.
menna nivan dakinna avaśya karana dharmaya. lōka kiyannē mehema ekak.
이것이 nibbāna를 보는 데 필요한 dharma입니다. 세상이란 이런 것입니다.
dæn itin oya dharmayen ælapillak pāpillak ayin karanna puḷuvanda kisima pagāvakaṭa lokukamakaṭa tava kapaṭīvaraṭa puḷuvanda ayin karannada?
그 dharma에서 한 점 한 티라도 뺄 수 있습니까? 어떤 뇌물이나 권세나 꾀로 뺄 수 있습니까?
kohomada ēka ayin kara vena ekak karannē? oba gihillā hæṭam kiyāpan oba mē lōkē piḷigattama minihā obaṭa meccara kōṭi meccara dennam obagē gihin hiṭan oya kæḍenavā kiyana eka boru bidenavā kiyana eka boru oyā vināśa venavā kiyana eka boru kiyalā kohomahari ka minissu idē dāpan vena eka oya kiyana ekak puḷuvanda karannayi itin.
어떻게 그것을 빼고 다른 것으로 바꾸겠습니까? 세상에서 이름난 사람이 당신에게 몇억을 줄 테니 가서 '부서진다는 건 거짓, 깨진다는 건 거짓, 무너진다는 건 거짓'이라고 어떻게든 사람들에게 퍼뜨리라 한들, 그것을 할 수 있겠습니까?
hæbæyi ara pota venas velā mehema gahapan kivvā karanna bæ. ēka nam api ṭikakan kohoma taraṁgala oya potē ya akura venas karalā mēkaṭa mē padayē dāpan koya anifoṭ eka okkoma ekatu karalā hamlā hiṭā ehemat krama upakrama karanna puḷuvan.
하지만 책을 바꿔서 이렇게 찍으라고 하면 못 할 일도 아닙니다. 책의 글자를 바꾸고 이 구절에 이것을 넣고 하나하나 모아 맞추고 하는, 그런 수단과 꾀는 부릴 수 있습니다.
hæbæyi lōkē kæḍenavā bin̆dinavā vināśa venavā kaḍanavā bin̆dinavā vināśa karanavā koccara lakṣaṇaya karenna pōṣaṇaya kariyā kæḍī piṭiya vināśaya vevā kiyalā me mehema ekak kiyanavā onna ōkē næti karalā varenkō oya adahasa venas velā kiḷubada karanna ēkaṭa nam kisima pagāva dīlavat mona jātiyē maneha kevalavat mē lōkē kāṭavat venas karalā mona paṇḍitayakuṭat kanitalā venas karanna bæri ekak.
하지만 '세상은 부서지고 깨지고 무너지며, 부수고 깨뜨리고 무너뜨린다, 아무리 아끼고 길러도 부서지고 깨지고 무너진다'는 이 말을 지워 버리고 와 보라, 그 뜻을 바꿔 보라 하는 것은, 어떤 뇌물을 줘도 어떤 꾀를 써도 이 세상 누구도 바꿀 수 없고, 어떤 학자도 머리를 짜내 바꿀 수 없는 것입니다.
mēka tamayi lōkē dharmatāvaya dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dækkāṭa passē ohu adharmayakaṭa dānna bæhæ kivvanna ōkayi. hæbæyi potē nam puḷuvan oya potē tiyenavā dharmaya kiyalā gattā manussayak nam oya væḍē adharmaya kaḷa hē. api potē tiyenavā api ganna tripiṭakaya vitarayi. api ahavara pot balannē næhæ api balannē meccarayi apē pot vitara api piḷigannē. oya jātiya kiyana manussen nam puḷuvan o potanin hari varaddalā dālā ē væradi dr̥ṣṭiya tagena ganna ekaṭa ēkada mēkada hari kiyalā sæka æti karavanna vena ekak piḷiganna krama tiyenavā.
이것이 세상의 dhammatā입니다. dharma를 dharma로 본 뒤에는 그를 adharma로 끌어갈 수 없다는 것이 이것입니다. 하지만 책이라면 가능합니다. 책에 있는 것을 dharma로 받아들인 사람이라면 그 일, 곧 adharma를 할 수 있습니다. '우리는 책에 있는 것, Tipiṭaka만 받아들인다, 다른 책은 보지 않는다, 우리 책만 받아들인다' 하는 사람이라면, 그 책으로라도 틀리게 넣어 그릇된 견해를 받아들이게 하고, 이것이 맞나 저것이 맞나 의심을 일으켜 다른 것을 받아들이게 할 방법이 있습니다.
namut lōkē kāṭat pēna nuvaṭa gōcara vena yam dharmayak tiyenavā. dharmaya kiyannē mē lōkē darana hæṭi. kohomada darannē lōkē? yamak yam sē daranavada? yamaka kiyi yam sē daranavada? anna ēka dænagattahama kiyanavā dharmaya dænagattā. darana hæṭi dænagattā. dæn lōkē dænaganna ōna. lōkē hæṭi dænaganna ōnē.
그러나 세상 누구에게나 보이고 지혜로 납득되는 dharma가 있습니다. dharma란 이 세상이 지탱되는 모습입니다. 세상은 어떻게 지탱됩니까? 무엇이 어떤 모습으로 지탱됩니까? 그것을 알면 dharma를 알았다고 합니다. 지탱되는 모습을 안 것입니다. 이제 세상을 알아야 합니다. 세상의 모습을 알아야 합니다.
lōkaya kiyannē mehema ekak. ē lōkē hædennē mehemayi. ē lōkē hæṭiya mehemayi. ēkē dænagattā nam lōka dharmatāvaya dænagattā kisima kenuṭa ēka venas karavanna bæha. ēka haṭagannē mehemayi ēka næti vennē mehemayi.
세상이란 이런 것이다, 그 세상은 이렇게 만들어진다, 그 세상의 모습은 이렇다. 그것을 알았다면 세상의 dhammatā를 안 것이고, 누구도 그것을 바꾸게 할 수 없습니다. 그것은 이렇게 생겨나고 이렇게 사라집니다.
næti karana kramaya dænagattaṭa passē. ē kramaya niyama siddhāntayak nisā. ēka vena hæṭi tērum gattaṭa passē ēka ehema nemeyi mehemayi næti vennē kiyalā tava ekak pennanna bæha. ōvā næti vennē nǣha kiyalā kalu kavuru kivvat ēka viśvāsa karanna hētu næha. anna caturārya satyaya dakinavā kiyannē dharmaya dakinavā kiyannē ōkayi. mē caturārya satyaya dakinavā kivvahama pot sīmā kara gattot akuru sīmā kara gattot bhāṣāvaṭa sīmā karaganna giyot ehema sampūrṇa vennē kaṇapila vena pættaka innē.
사라지게 하는 방법을 알고 나면, 그 방법은 참된 원리이기 때문에, 그것이 되어 가는 모습을 이해한 뒤에는 '그렇게가 아니라 이렇게 사라진다'고 다른 것을 보여 줄 수 없습니다. 그것들은 사라지지 않는다고 누가 말해도 믿을 까닭이 없습니다. 네 가지 ariya sacca를 본다는 것, dharma를 본다는 것이 이것입니다. 네 가지 ariya sacca를 본다고 할 때 책에, 글자에, 언어에 가두려 하면 온전한 것은 다른 쪽에 가 있게 됩니다.
lovturā budupiyāṇan vahansē ekama bhāṣāvak igenagana varen magē baṇa ahalā gālā tiyenavā. ehema dēśanāvak tiyenavada magē baṇala mē tērennē pāli dannaṭa vitarayi kiyalāvat budurajāṇan vahansē ehema ven kaḷā. magē baṇa tērum gannē menna mē bhāṣā śāstraya igena genana varē mē pāliya igena genanavārē edāmaṭa mama kiyana baṇa tōrāganna puḷuvan kiyalā. ehema ekak budurajāṇan vahansēgē dēśanāvē kotanakavat tiyenavada ehema igena genanapuṭa paṇak kiyā sōralā dunnē.
세상에서 가장 높으신 Buddha께서 '어떤 한 언어를 배워 와서 내 설법을 들어라' 하신 적이 있습니까? '내 설법은 빠알리 말을 아는 이에게만 이해된다'는 가르침이 있습니까? Buddha께서 그렇게 나누셨습니까? '내 설법을 이해하려면 이 언어 공부를 해 와라, 이 빠알리 말을 배워 와라, 그날에야 내 설법을 가려 알 수 있다'고. 그런 것이 Buddha의 가르침 어디에 있습니까? 그렇게 배운 이에게만 설법을 가려 주셨습니까?
akurat jīvitayaṭa kiyavalā næti liyalā næti dasadahas kamkaru dāsa ādī koṭas ē kālē hiṭiyā. akurak kiyavanna atiyakvat tibunē nǣ samādhiye. kāli mē kiyannē ēka kālē hiṭapu oya punnā dāsī væni aya oya sunīta sōpāka vagē hiṭapu vahal væḍa karapu vahallu edā hiṭiyē. ēgollō oya tattvayaṭa patnaya mē
평생 글자 하나 읽어 보지도 써 보지도 못한 수만 명의 일꾼과 종 같은 이들이 그때 있었습니다. 글자를 읽을 권리조차 없었습니다. 그때 있던 Puṇṇā 같은 여종, Sunīta와 Sopāka 같은 이들은 종살이를 하던 종들이었습니다.
hiṭiyē. ēgollō oya tattvayaṭa patnaya mē dharmāvabōdhaya labāgattē monavā igenagena igenaganna kālayak tibuṇada hattārudda puṁci daruvō sunīta sōpaka kiyana poḍi aya. dæn hattārudda ḷamayat edā mokada kalē asuvacika ækyak dā dēval vaṭapiṭāva atu gǣvā suddha kaḷā mē vahal væḍa kaḷā. kæḍal daruvō
그들이 그 경지에 이르러 이 dharma 깨달음을 얻은 것은 무엇을 배워서였습니까? 배울 시간이 있었습니까? 일곱 살 어린아이, Sunīta와 Sopāka라는 작은 이들. 그 일곱 살 아이들이 그때 무엇을 했습니까? 오물을 치우고 주변을 쓸고 깨끗이 하며 종살이를 했습니다.
jīvitayaṭa inaganna ena hita kasā dæmīma tamayi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
niyamaya tibunē bærilā hari horen hari akuru igena gattot. ē davicca nītiya taram balavat yamkisi pahat peḷē kenek yam śāstrayak mē śāstrayak igena gattot ehema bam̆bunāngē śāstrayak igena gattot koren hari igena gattā nam ehema dænagatta gama mokakda ēkē nītiya tibunē rājya nītiya tisa gasā damā maraṇayaṭa pat vēpūrṇa tahanaṁ ira gænīma. unṭa ayitiya væḍakosa misā hima śāstrayak igena ganna ayitiyak dunnē næhæ. ehema kālayak. itin oya kālekadī
…것이 규칙이었습니다, 어쩌다 몰래라도 글자를 배우면. 그 무서운 법만큼 강하게, 낮은 신분의 누군가가 어떤 학문을, brāhmaṇa의 학문을 몰래라도 배웠다면, 그 법은 — 나라의 법은 머리를 쳐서 죽이거나 완전히 금지하는 것이었습니다. 그들에게는 일할 권리 말고 학문을 배울 권리가 주어지지 않았습니다. 그런 시대였습니다.
næhæ. ehema kālayak. itin oya kālekadī monavā akurakvat igena gattē dænagattē nætuva hiṭapu. oya katā karana deyak ahagattā tērum gatta maṭṭamē hiṭapu. oya sunīta sōpavāka vagē aya ē hat avurudu maṭṭamēdīma arihatyaṭa pat vuṇā budurajāṇan vahansēgē dharmaya avabōdha karagena
그런 시대에 글자 하나 배우지도 알지도 못한 채, 남이 말하는 것을 들어 알아듣는 정도였던 Sunīta와 Sopāka 같은 이들이 일곱 살쯤에 Buddha의 dharma를 깨달아 arahant가 되었습니다.
ara dāsiyō ē baṇa ahalā særen deka sōvān phalayaṭa patvuṇā. pat velā tamangē inna pirisula baṇak kiyavā.
저 여종들은 그 설법을 듣고 곧바로 sotāpatti 열매에 이르렀습니다. 이르러서 자기 주변 사람들에게 설법을 해 주었습니다.
dæn punnā dāsi dharmaya igenagena gihillā ē māligāvē hiṭapu anik ayaṭa baṇa kiyalā eyayi sōvān phalayaṭa pat karalā giyā tiyenavā. kohomada monavanda kivvē? mona bhāṣāvada igena gattē? tava kenek sōtāpanna phalayaṭa pat venna baṇa kiyanna puḷuvan dakṣatāvayak læbuvē kohomada? mona bhāṣāvē igenagæne
Puṇṇā 여종은 dharma를 배우고 가서 그 궁에 있던 다른 이들에게 설법하여 그들도 sotāpatti 열매에 이르게 했다고 합니다. 어떻게, 무엇을 말했습니까? 어떤 언어를 배웠습니까? 다른 이가 sotāpatti 열매에 이르도록 설법할 솜씨를 어떻게 얻었습니까? 어떤 언어로 배웠습니까?
dæn menna avabōdha karaganna dahamak tiyenavā. dharmaya kiyalā kiyana potva liyā tiyena oya akuru ṭika nemeyi.
여기 깨달을 dharma가 있습니다. 책에 쓰인 dharma라는 그 글자들이 아닙니다.
apē hitaṭa ekan̆gavama ganna puḷuvan deyak tiyenavā mē lōkē yamak darannē kohomada? monavayada mē lōkē hædilā tiyennē? mē lōkē hædilā tiyena ēvā kohomada pavatinnē? ēvaṭa urumē mokakda? menna mēka kiyanakoṭa tērum ganna. mona bhāṣāven vunak kamak næhaṭa tērenna bhāṣāven kiyā denna puḷuvan nam adahata tērum ganna puḷuvan. menna mē
우리 마음에 그대로 받아들일 수 있는 것이 있습니다. 이 세상은 무엇을 어떻게 지탱합니까? 이 세상은 무엇으로 만들어졌습니까? 이 세상에 만들어진 것들은 어떻게 머뭅니까? 그것들에 정해진 것은 무엇입니까? 이것을 말할 때 이해하십시오. 어떤 언어든 상관없이, 알아듣는 언어로 가르칠 수 있다면 그 뜻을 이해할 수 있습니다.
nam adahata tērum ganna puḷuvan. menna mē adahasa tērum gænīmē yam kenek oya ṭika tērum gattā nam mē lōkē kotana monavā haṭagattā sadātanika vastuvak vaśayen tiyenna hētuvak nǣ.
이 뜻을 이해하여 누구든 그것을 깨달았다면, 이 세상 어디서 무엇이 생겨났든 그것이 영원한 것으로 있을 까닭이 없습니다.
kavada hari haṭagatta ekat tamayi lōkē vidyāmāna vennē. monavāhari nikan haṭagannē ahamben haṭaganna vidihak nǣha kisi deyak. monavāhari hētuvakin haṭagannē. hētuvakin haṭagatta yamak ætnam etana paṭan gena eka venas venna paṭan gannavā. ē tattvaya kavadāvat ē hæduna ākārayama pavatinnē næha. ē venas vīma api kavuru kæmati vunat akæmæti vunat ē kæmættak akæmættak ahalā siddha vena ekak nemeyi. ēka tamayi ēkē niyama dharmaya. ēkaṭa urumē ēkayi.
언젠가 생겨난 것만이 세상에 나타납니다. 무엇이든 그냥 우연히 생겨날 길은 없습니다. 어떤 원인으로 생겨납니다. 원인으로 생겨난 것이 있다면 그때부터 그것은 변하기 시작합니다. 그 상태는 결코 생겨난 그대로 머물지 않습니다. 그 변화는 우리 누가 좋아하든 싫어하든 그 좋고 싫음을 물어 일어나는 것이 아닙니다. 그것이 그것의 참된 dharma입니다. 그것에 정해진 것이 그것입니다.
ēnisā ēkē svabhāvaya mokakda? koccara monavā kaḷat vipariṇāmayaṭa pat venavā atayaka tattvaya venas velā gihillā ē tattvayen ēka pavatvanna bæridavaṭa patalayak kærilā bidilā venasilā yanavā.
그러니 그것의 성질은 무엇입니까? 무엇을 아무리 해도 변해 가고, 한 상태가 바뀌어 그 상태로 유지할 수 없게 되어 결국 부서지고 깨지고 무너져 갑니다.
koccara rækagena pōṣaṇaya karagena hiṭiyat ēkē siyummava siddha vennā vū vipariṇāmika dharmatāvaya vināśa karanna kāṭavat bæha. mēka pættak. anika oya hatara turadī. oya haṭagatta ēvā. ekkō kaḍanna bidinna vināśa karanna puḷuvan yam pirisakaṭiyan
아무리 지키고 길러도 그 안에서 미세하게 일어나는 변화의 dhammatā를 누구도 없앨 수 없습니다. 이것이 한쪽입니다. 또 하나, 그 생겨난 것들은 부수고 깨뜨리고 무너뜨릴 수 있는 어떤 무리에 의해서,
nætnam kæḍenna bidinna vināśa venna puḷuvan yam hamba mona siddhi velā. ehema nætnam koccara lakṣaṇaya pōsela gattē ēkaṭa uruma vaśayen tiyena kærīma vabidhi vidasīmaṭa urumayi kavadahari ēka venavā. ohoma
아니면 부서지고 깨지고 무너지게 하는 어떤 사건이 일어나서, 그렇지 않으면 아무리 아껴 길러도 그것에 정해진 부서짐, 깨짐, 무너짐을 물려받아 언젠가 그렇게 됩니다.
vidasīmaṭa urumayi kavadahari ēka venavā. ohoma novena deyak mē rōgē pennanna kivvot mona paṇḍitayakuṭa kohoma hituvat ahavalṭa ēka vennē nǣha kiyalā pennanna bæ. oppu karanna bæ. tamangē manasaṭa gōcara næti ahapu siddhiyak aragena kiyanna puḷuvan. mehema deyak ahaval kenāṭa vennē nǣ kiyalā.
그렇게 되지 않는 것을 이 세상에서 보여 달라 하면, 어떤 학자가 어떻게 생각해도 무엇은 그렇게 되지 않는다고 보여 줄 수 없습니다. 증명할 수 없습니다. 자기 마음으로 확인되지 않는, 들은 이야기를 가져와 '이런 일이 아무개에게는 일어나지 않는다'고 말할 수는 있습니다.
ē kavuda? ā ē gæna hitanna epā kiyanna puḷuvan. hæbæyi etana tamāgē manasa tamā ravaṭṭa gattanē.
그게 누구냐고 하면 '아, 그건 생각하지 마라' 하고 말할 수 있습니다. 하지만 거기서 자기 마음이 자기를 속인 것입니다.
dæn mē nisā yamkisi deyak apiṭama oppu venavā. ēka yamak ehema vennē nætnam. ē vennē nættē mokakda yamakin yamak siddha vīmen haṭaganna yamak tiyenavā nam ēkaṭa oya ṭika urumayi. eban̆du ākāraṭa uruma ē dē karana dharmayak niyamayak tiyenavā.
이 때문에 어떤 것이 우리 스스로에게 증명됩니다. 무엇이 그렇게 되지 않는다면, 그렇게 되지 않는 것이 무엇입니까? 무엇에서 무엇이 일어나 생겨난 것이 있다면 그것에는 이것들이 정해져 있습니다. 그런 식으로 정해진 그 일을 하는 dharma, niyāma가 있습니다.
anna ē niyamaya nam venas venna hētu næ. ē niyamaya kiyannē dravya vastuvak nemeyi. haṭagatta deyak nemeyi. haṭaganna hæma deyakma ē niyamayaṭa anuvayi haṭagannē kerennē pavatinnē okkoma vennē.
그 niyāma는 바뀔 까닭이 없습니다. 그 niyāma는 물질이 아닙니다. 생겨난 것이 아닙니다. 생겨나는 모든 것은 그 niyāma에 따라 생겨나고, 행해지고, 머물고, 모든 것이 일어납니다.
haṭagatta yamak ætnam vipariṇāmayaṭa patvelā vænasenavā kiyana dharmatāvayak tiyenavā nam ē haṭagatta dēval tuḷin tamayi ē dharmatāvaya dakinnē.
생겨난 것은 변하여 무너진다는 dhammatā가 있다면, 그 생겨난 것들을 통해서 그 dhammatā를 봅니다.
etakoṭa balāgena parivēṣaṇa karagena yanakoṭa pēnavā. ē dharmatāvayen piṭa pænapu kisima vastuvak vidyāmāna velā nǣ. dakinna tænak nǣ.
그렇게 살피며 파고들어 가면 보입니다. 그 dhammatā를 벗어난 어떤 것도 나타난 적이 없습니다. 볼 곳이 없습니다.
haṭagatta hæmadēkaṭama dharmatāvayak vaśayen ē niyamaya kriyātmaka venavā. en menna mē kiyana niyamaya sadātana nikayi.
생겨난 모든 것에 dhammatā로서 그 niyāma가 작용합니다. 그래서 이 niyāma는 영원합니다.
dæn menna mē niyamayak tiyenavā. hon̆dak kaḷot hon̆daṭa anukūlava ēkaṭa hon̆da deyak siddha venavā. narakak kaḷot narakaṭa anukūlava śaktiyak goḍanægilā anukūla naraka deyak siddha venavā. mēka niyamayak.
또 이런 niyāma가 있습니다. 좋은 일을 하면 그 좋음에 맞게 좋은 일이 일어납니다. 나쁜 일을 하면 그 나쁨에 맞게 힘이 쌓여 그에 맞는 나쁜 일이 일어납니다. 이것이 niyāma입니다.
menna mē niyamaya mē kālē tibuṇā apilā piḷiganna puḷuvan mē kālē næva en paṭan gattē kiyanna puḷuvan. ehema ekak ē niyamayaṭa katā karanna bæ.
이 niyāma가 이때는 있었다고 우리가 받아들일 수 있고, 이때는 없다가 그 뒤에 시작됐다고 말할 수 있는, 그런 것은 그 niyāma에 대해서는 말할 수 없습니다.
dæn ara apē mahatmayā issellā æhuvet ē vagē ē gæna æhuva mokakda dæn deviyan vahansē kiyana katāva gæna oya vacana kiyanavā. onna niyamayak.
앞서 저 선생님께서 물으신 것도 그런 것, 그에 관해 물으신 것입니다. 하느님 이야기에 대해 그런 말을 합니다. 그것이 바로 niyāma입니다.
hæbæyi itin ē ē dæn oya kristiyāni dharmaya darana ē pinvat pirisaval deviyan vahansē han̆dulā næhæ meccara tamangē baṇa kiyannē.
하지만 그리스도교 dharma를 지닌 그 선한 분들은 하느님을 알아보지 못한 채 이만큼 자기 설교를 합니다.
deviyan vahansē mavā kiyalā pudgalat eyā hitāgannā. pudgalat ēkaṭa deviyan vahansē kiyannē nǣha kiyalā bayibuvalē san̆dahan velāt tiyenavā.
하느님이 창조했다고 하며 인격체로 여깁니다. 그런데 인격체를 하느님이라 하지 않는다고 성경에도 나와 있습니다.
sarvayarta phala vēgayak kiyalā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē kivva eka tērum ganna nætuvaka pudgala attayenma gannavā. aragena tamayi eyā mævvē kohomada? eyāṭa eyā kæḍenna bidennē nædda? eyā vināśa vennē nædda? æyi eyā gæna hitanna epā kiyannē. hitanna epā kenek pelā næhæ. hon̆daṭa pæhædiliva pēlā tiyenavā. ēka ektarā śakti viśēṣayak nætnam yamkisi niyamayak dharmayak kiyalā.
그 말한 것을 이해하지 못해서 인격체로 받아들입니다. 받아들이고는 '그가 창조했다'고 합니다. 어떻게요? 그는 부서지고 깨지지 않습니까? 그는 무너지지 않습니까? 왜 그에 대해서는 생각하지 말라고 합니까? 생각하지 말라고 보여 준 이는 없습니다. 아주 분명히 보여 있습니다. 그것은 어떤 특별한 힘, 곧 어떤 niyāma, dharma라고.
sadātana nikayi kivvē onna ōkayi. ehenam karma viṣaya kiyana eka karmaphalayak kriyātmakayak kiyana ākārayak tiyenavā nam mē niyama dharmaya ahaval kālē tibunē nǣha kiyalā apiṭa nigamanaya karanna hētu næha. ā ēkat nuvanaṭa gōcarayi.
영원하다고 한 것이 바로 그것입니다. 그렇다면 kamma의 영역, kamma 열매가 작용하는 방식이 있다면, 이 niyāma dharma가 어느 때는 없었다고 결론 내릴 까닭이 없습니다. 아, 그것도 지혜로 납득됩니다.
haṭagatta yamak kæḍilā midilā vināśa velā dharmatāvayak tiyenavā nam ahaval kālē in̆dan ehema ekak tibilā nǣhæ lōkē kiyalā yamak pævatunā nam koyi kālē hari. edāpaṭam oya dharmatāvayaṭa venas velā haṭagatta deyak nokæḍī, nobæn̆dī, vināśa novī pavatinavā kiyana dharmatāvayak yam kāleka tibuṇayi kiyanna. oppu karanna kisima sādhakayak lōkē nǣha. n haṭagatta dēkaṭa urumayak tiyenavā kæḍī piḍī vināśa vīma. ēka ēkaṭa urumayi.
생겨난 것이 부서지고 깨지고 무너지는 dhammatā가 있다면, 세상이라는 것이 있었던 어느 때든, 그런 것이 없었던 때가 있었다고 — 곧 그 dhammatā와 달리 생겨난 것이 부서지지도 깨지지도 무너지지도 않고 머물렀다는 dhammatā가 어느 때 있었다고 — 증명할 증거는 세상에 하나도 없습니다. 생겨난 것에는 부서지고 깨지고 무너짐이 정해져 있습니다. 그것이 그것에 정해진 것입니다.
menna dharmaya. anādiya paṭan anādiyē dharmayānusiṭi kiyalā o bayibalayē tiyenavā. onnā dharmatāvayak tiyenavā anādiya paṭan. itin ē dharmatāvaya kriyātmaka venna paṭan gattahama yahapata kaḷot yahapata ayahapata kaḷot ayahapata hētu phala vaśayen kriyātmaka venavā. anna hētuphala dharmaya. oya hētuphala raṭāvat
이것이 dharma입니다. '태초부터 태초에 dharma가 있었다'고 그 성경에 있습니다. 바로 태초부터 dhammatā가 있다는 것입니다. 그 dhammatā가 작용하기 시작하면 좋은 일을 하면 좋은 결과, 나쁜 일을 하면 나쁜 결과로 원인과 열매로서 작용합니다. 그것이 원인과 열매의 dharma입니다.
hētuphala dharmaya. oya hētuphala raṭāvat yamak haṭagannavā nam ē anuva vidyāmāna venavā. vidyāmānavaṭa ē hētuphala nāyama dharmayak. kavuruvat hadapu ekak neveyi. pudgalayakut neveyi. anna niyamayak. oya niyamē ahabal kālē tibuṇā ahaval kālē nǣha kiyannat bæ. ēka sadātana nikayi.
그 원인과 열매의 질서대로 무엇이 생겨나면 그에 따라 나타납니다. 나타나게 하는 그 원인과 열매는 niyāma dharma입니다. 누가 만든 것이 아닙니다. 인격체도 아닙니다. 바로 niyāma입니다. 그 niyāma가 어느 때는 있었고 어느 때는 없었다고 말할 수도 없습니다. 그것은 영원합니다.
onna ōkaṭa kiyanavā deviyan vahansē sadātana nikayi kiyalā. namut ē kaṭṭiya dannē næhæ. deviyan vahansē sadāta nikayi kivvahama pudgalaya sadāna nikayi kiyalā gannavā. dr̥ṣṭiyek. eha monavā karannada? tamangē dharmaya tamant dana kiyanna giyāmahama. itin ē baṇāvak kiyannē kohomada?
바로 그것을 두고 하느님은 영원하다고 합니다. 그러나 그 사람들은 모릅니다. 하느님은 영원하다고 하면 인격체가 영원하다고 받아들입니다. 그릇된 diṭṭhi입니다. 어쩌겠습니까? 자기 dharma를 자기도 모른 채 말하려 하니. 그러니 그 설교를 어떻게 하겠습니까?
anna ēka tamayi hoyalā væḍak nǣha kivvēda? karma vidiha hoyanna epā kivē onna ōkaṭa sadātanika dē piḷiban̆dē nuvanaṭama gōcara venavā. mehema niyama dharmayak tiyenavā lōkē. vidyāmāna. hæbæyi ē dharmaya kiyannē dravya vastuvak nemeyi. sivu hō dravyayak nemeyi. æhæṭa nopenna hō dravyayak nemeyi. haṭagatta deyak nemeyi. yamak haṭaganna ōna krama raṭāva.
그래서 찾아봐야 소용없다고 한 것일까요? kamma의 방식을 캐지 말라고 한 것이 바로 그것입니다. 영원한 것에 관해서는 지혜로 그대로 납득됩니다. 세상에는 이런 niyāma dharma가 있습니다. 나타나 있습니다. 하지만 그 dharma는 물질이 아닙니다. 미세한 물질도 아니고 눈에 보이지 않는 물질도 아닙니다. 생겨난 것이 아닙니다. 무엇이 생겨나는 데 따르는 질서입니다.
menna mē krama raṭāva lōkē kavadāvat venas velā næha. pāpayak karalā divya lōkē giyā ē pavbalayen kiyalā hiṭan kiyanna kenek nǣha. ehema raṭāvak næha. ehema dækapu kenekut næhæ.
이 질서는 세상에서 결코 바뀐 적이 없습니다. 악을 짓고 그 악의 힘으로 천상에 갔다고 말할 사람도 없습니다. 그런 질서는 없습니다. 그렇게 본 사람도 없습니다.
dækena raṭāvakut pinak karalā ē pinē pinē puṇyāna ānisaṁsa vaśayen anna aṭamahanakē ipidilā innavā kiyanna ehema ekak vennē næhæ. venna hētu nǣ. minihek vaśayen manussa guṇadharma kenek ē hētuen anna tirisenek vuṇā kivvot ēkaṭa hētu næha. ehema dækapu divæsakut næha. tirisan væḍa
보이는 질서로 말하자면, 공덕을 짓고 그 공덕의 이익으로 여덟 큰 niraya에 태어났다는 일은 일어나지 않습니다. 일어날 까닭이 없습니다. 사람으로서 사람의 덕을 갖춘 이가 그 까닭으로 짐승이 되었다고 하면 그럴 까닭이 없습니다. 그렇게 본 dibbacakkhu를 지닌 이도 없습니다.
ehema dækapu divæsakut næha. tirisan væḍa kaḷot tirisenek venavā. manussa væḍa kaḷot manussayek venavā. dēva væḍa kaḷot deviyek venavā. mehema kramayak tiyenavā. anna niyama dharma niyamaya. anna dharma niyamaya. itin mēka sadātana nikayi. mēka ahaval kālē mehema nemeyi tibunē venas velā tibena kiyalā oppu karanna sādhakayak næhæ. matu mēka mehema meenenna vena vidihaṭa kiyanna sādhakayak næhæ.
짐승의 짓을 하면 짐승이 됩니다. 사람의 일을 하면 사람이 됩니다. deva의 일을 하면 deva가 됩니다. 이런 방식이 있습니다. 바로 niyāma, dhamma niyāma입니다. 그러니 이것은 영원합니다. 어느 때에는 이렇지 않았고 바뀌었다고 증명할 증거가 없습니다. 앞으로 이것이 다르게 될 거라고 할 증거도 없습니다.
dæn mēka mē vidihaṭa manemeyi vennē vena vidihaṭa karanna puḷuvan kiyalā pudgalaya gæna hari balayak gæna kiyanna sādhaka næha. ehenam menna mēkaṭa kiyanavā niyamayak. menna mē niyama dharmaya tērum gattahama oya dharma niyamaya tērum gattā. onna ōka dæka daragena dharmaya dækkā. yō dhammān passati kivvē anna eteni.
이것이 이렇게가 아니라 다르게 될 수 있다고 어떤 인격체나 힘을 두고 말할 증거가 없습니다. 그러니 이것을 niyāma라고 합니다. 이 niyāma dharma를 이해하면 dhamma niyāma를 이해한 것입니다. 그것을 보고 지니면 dharma를 본 것입니다. 'yo dhammaṃ passati'라고 한 것이 바로 그것입니다.
anna ē dharmaya dharmaya dækkā vennē. yō dhammaṁ passati sōman passē yamek dharmaya dækkaṭa passē budun dakinavā. anna dakina hæṭi. mē hētuphala nyāya dakaṭa passē dharmaya dakinavā. itin oya krama ṭika tēvaraganna ōnē. ōkē tiyenavā venasa
그것이 dharma를 본 것입니다. 'yo dhammaṃ passati so maṃ passati' — 누구든 dharma를 본 뒤에는 Buddha를 봅니다. 그렇게 보는 것입니다. 이 원인과 열매의 이치를 본 뒤에 dharma를 봅니다. 그러니 그 방식들을 가려 알아야 합니다. 거기에 차이가 있습니다.
itin mēka tērum ganna bæyi inam tamayi apiṭa mēka paṭalavā ganna velā tiyennē. hæbæyi itin mēka hariyaṭa tērum gattā nam yam kenek antimaṭa panavanna puḷuvanda ē kæḍena bidena vināśana lōkē tænak tiyenavā etana hiṭapan kiyalā. etana hon̆dayi kiyalā piḷigana kiyalā. hariyaṭa dækalā tibuṇā vidyāven ēka ehema tænak piḷiganna mē lōkē pævætma tuḷa puḷuvan.
이것을 이해하지 못하면 우리가 이것을 헷갈리게 됩니다. 하지만 이것을 바르게 이해했다면, 누가 마지막에 '부서지고 깨지고 무너지는 세상에 어떤 곳이 있으니 거기 머물라, 거기가 좋으니 받아들여라' 하고 내세울 수 있겠습니까? 바르게 보았다면, 지혜로써 이 세상의 bhava 안에 그런 곳을 받아들일 수 있겠습니까?
ahaval devulō, ahavavāl svargaya, ahaval sthānayē pævætmak tiyena tænak tiyenavā. anna etana sadātana nikayi ēka tamayi hari. anik okkoma hariyannē nǣha kiyalā ē pævætma tuḷa oya dharma niyāmaya ōka nam ōkaṭa viruddhava mokakda panavannē?
'어느 천상, 어느 하늘나라, 어느 곳에 머물 bhava가 있는 자리가 있다. 거기는 영원하다, 그것만이 옳고 나머지는 다 안 된다'며 그 bhava 안에서 — dhamma niyāma가 그러하다면, 그에 거슬러 무엇을 내세우겠습니까?
ehenam dukak næti kæmati sē nopatina kæmati sē pavatina deyak lōkē pavatvanna panavanna bæyinam. pævætma tuḷa ehema ekak nætnam dharmatāvayaṭa gōcara nam ara vidihaṭa kæḍilā vidilā vināśa velā yanavā. kæmati sē nopatina dharmatāvayaṭa siyalla gōcara nam eban̆du gōcara lōkayak tuḷa yam tænak vimuktiya vaśayen pævætmaya panavanavā kivvot mēka vidyāven nam gnānayakara gōcara ekak venna bæ.
그러니 괴로움 없이 뜻대로 머무는 것을 세상에 내세울 수 없다면, bhava 안에 그런 것이 없다면, dhammatā에 해당한다면 그렇게 부서지고 깨지고 무너져 갑니다. 뜻대로 머물지 않는 dhammatā에 모든 것이 해당한다면, 그런 세상 안의 어떤 곳을 vimutti로서 bhava로 내세운다면, 그것은 vijjā로, ñāṇa로 납득되는 것일 수 없습니다.
ehenam avidyāvē nigamanayak nam karanna puḷuvan pævætma tuḷa yamak pænevvā. ehenam mē lōkayē yamtāk pahaḷa vuṇa dhārasanikayō budupiyāṇan vahansē hærada ē mārgaya anukamanaya kaḷā vū budu pasē budu maharaha ādī vaśayen ē hæra metana [ugura kǣrīma] dēśanā kaḷē budupiyāṇan vahansē namak anik ayasē budun vahansē namak vanavā dēśakayek nemeyi.
avijjā의 결론이라면 bhava 안에서 무엇을 내세울 수 있겠지요. 그러니 이 세상에 나타난 모든 사상가들 가운데, Buddha와 그 길을 따른 Buddha, pacceka Buddha, 큰 arahant들을 빼면, 여기서 [헛기침] 설하신 분은 Buddha 한 분입니다. 다른 이들은 Buddha처럼 설한 이들이 아닙니다.
ē nisā yam dēśanāvak pævættuvā vū śāstr̥varu atarē mē pævætma tuḷa harayak nǣ kiyana pævætma dækalā siyallama ē nisā mē lōkē allanna balāporottu venna epā ehema tænak næti nisā kiyalā atharinna vælī midīmayi sænasuma kiyalā pennapu. ekama ekkenek innavā ē vidyāva pennapu kenā. ē tamayi budupiyāṇan vahansē kivvē.
그러니 가르침을 편 스승들 가운데, 이 bhava에 알맹이가 없다는 것을 보고 '그러니 이 세상을 붙잡기를 바라지 마라, 그런 곳은 없으니 놓아라, 달라붙지 않고 벗어나는 것이 평안이다'라고 보여 준 이는 단 한 분, 그 지혜를 보여 준 분입니다. 그분이 Buddha입니다.
amatarava koccara śāstr̥varu hiṭiyat ēgollō pelā tiyennē mē pævætmē siyalu tæna oya svabhāva dharmayen yuttayi kiyalavat pennalā nǣ. koṭasen koṭasa ehemayi kiyalā tiyenavā. ehenam ēkacca śāstavādī ē adhipati penna koṭasak śāstayi. koṭasak itirayi. oya koṭasak tamayi oya vidiyaṭa pat vennē. ē vagē adahasak pelā tiyenavā. namut yathārthayaṭa gælapennē næha.
그 밖에 아무리 많은 스승이 있었어도 그들은 이 bhava의 모든 곳이 그런 성질을 지녔다고 보여 주지 않았습니다. 부분부분 그렇다고 했습니다. 그러니 그들은 일부만 영원하다는 ekacca-sassatavāda입니다. 그 주재자를 내세워 일부는 영원하고 일부는 남으며 일부만 그렇게 된다는 생각을 보였습니다. 하지만 그것은 실상에 맞지 않습니다.
ehenam vidyānukūlava dharmānu hariyākārava dækalā hariyākāra dharmayak menna mē hētuvaṭa yamek dēśanā kaḷā kivvā nam śāstr̥varu dennek lōkē pennanna ada venakan næha. ekama śāstr̥varaya innē. ē tamayi budupiyāṇan vahansa tava śāstr̥varek ē dharmaya ē ākārayen pennapu kenek næha. anna ē siyallama samāna dharmayak pennanavā. kotana hari vædagat nam hon̆da tænak tiyenavā kiyalā ek venanna.
그러니 지혜에 맞게, dharma에 맞게 바르게 보고 이 까닭으로 바른 dharma를 설한 이를 꼽는다면, 오늘까지 세상에 내세울 스승이 둘은 없습니다. 단 한 스승이 계십니다. 그분이 Buddha입니다. 그 dharma를 그렇게 보여 준 다른 스승은 없습니다. 다른 이들은 모두 비슷한 가르침을 보여 줍니다. 어딘가 값진 좋은 곳이 있으니 거기 하나가 되라고.
ēgollō kiyana brahma sadātana nikayi. anna hindu āgama hindu dharmaya kiyanavā. ē vagēma vædagat vena palānam svargaya sadātanaya nikayi tava pirisak kiyanavā. ehema ekak pennapu tæn tiyenavā. itin oya vagē eka adahat gannavā. vimuktiya hæṭiyaṭa pævætmak pennanayi.
그들이 말하는 Brahma는 영원하다고 힌두교, 힌두 dharma는 말합니다. 또 값진 열매인 천국이 영원하다고 다른 이들은 말합니다. 그런 것을 보여 준 곳들이 있습니다. 그렇게 한 생각을 받아들입니다. vimutti로서 어떤 bhava를 보여 줍니다.
hæbæyi pævætmak hæbæyinam ekākārava pavatinnē nǣhæ kæmati sē pavatinnē næha. ēka dharmatāvaya ēka ehemamayi. ēka ehema nemeyi kiyanna bæ. kæmati sē pavatinnē næti deyakṭa api giyā nam kæmati sē pavatvā ganna. apiṭa duken bērilā inna puḷuvan kiyalā asāhanayen bihilā inna puḷuvan kiyalā kiyanna senak etana næha.
하지만 bhava라면 한결같이 머물지 않습니다. 뜻대로 머물지 않습니다. 그것이 dhammatā이고 그건 그대로입니다. 그렇지 않다고 말할 수 없습니다. 뜻대로 머물지 않는 것에 우리가 가서 뜻대로 유지하려 한다면, 거기서 괴로움에서 벗어나 있을 수 있다고, 불안에서 풀려나 있을 수 있다고 말할 근거가 없습니다.
api balāporottu venavā nam tahanayak sænasillak api kæmati sē nopavatina dēka tuḷin api etana gihin elbagena etana pihiṭalā apiṭa kæmati sē jīvat venna næti deyak tuḷin giyāma ēkaṭa pat venakoṭa asahanayak æti vennē nǣ kiyanna hētu næha. duken midenavaṭa dukak nætuva inna puḷuvan kiyanna hētu næhæ. ehenam dukak asānayak nætuva inna eka nam api balāporottuva ēkaṭa nam apiṭa pratiphalaya ōnē. pævætma tuḷa ēkaṭa tænak nǣha kiyalā dænagattā dāṭa anna budu dahama tuḷa yathārthaya dænagattā. ehenam īṭa
우리가 평안과 안심을 바란다면, 우리 뜻대로 머물지 않는 것을 통해 거기 가서 매달려 자리 잡고, 뜻대로 살 수 없는 것을 통해 가서 그렇게 될 때 불안이 생기지 않는다고 할 까닭이 없습니다. 괴로움에서 벗어나 괴로움 없이 있을 수 있다고 할 까닭이 없습니다. 그러니 괴로움과 불안 없이 있는 것이 우리 바람이라면 우리는 그 결과를 원합니다. bhava 안에 그것을 위한 자리는 없다고 안 그날, Buddha의 dharma 안에서 실상을 안 것입니다.
dahama tuḷa yathārthaya dænagattā. ehenam īṭa passē eyā ēka dænagattē kāgevā kiyavanakaṭa nemeyi. mē dēśakaya mehema viśēṣa piḷigata yuttē kiyalā ehema nemeyi. tamangē nuvaṇaṭama gōcara karalā vimasalā balanakoṭa ēka ehemamayi kiyalā væṭahuṇā.
그러니 그 뒤로 그는 그것을 누가 읽어 주어서 안 것이 아닙니다. 이 설법자가 이렇게 특별하니 받아들여야 한다는 것도 아닙니다. 자기 지혜로 납득하고 살펴보니 그것이 그대로라고 깨달은 것입니다.
anna ehemamayi kiyalā væṭahuṇā nam īṭa passē āya ēka venas karanna bæhæ. ē væṭu vunē tamangē tamanṭa gōcaraya nuvanaṭa gnānayaṭa gnāna anna buddhidharma buddha kivvē ēkayi. buddha dharma kiyannē onna ōkaṭa buduhāmuduruvangē dharmaya buddha dharmaya kivvot mēka hariyannē næ. buddhiyē dharmaya buddha dharmaya
그대로라고 깨달았다면 그 뒤로는 그것을 다시 바꿀 수 없습니다. 그 깨달음은 자기에게, 자기 지혜와 ñāṇa에 납득된 것입니다. 'buddhi dharma, buddha'라고 한 것이 그것입니다. Buddha dharma란 바로 그것을 말합니다. Buddha dharma를 Buddha 스님의 dharma라고 하면 맞지 않습니다. 지혜의 dharma가 Buddha dharma입니다.
ē buddhiyē dharmaya tamayi mē mǣta kālayak venakoṭa nætnam mē 2005ṭa issellā siddhārtha gautama kiyana budu unvahansē kiyana unvahansē dēśanā kaḷē. oya buddhiya dharmaya īṭat issara mē buddhāntarayaṭa issellā kāsipa kiyalā buduraṇan vahansē nama śātun vahansē namak dēśanā kaḷā. oya buddhiyē dharmaya
그 지혜의 dharma를 가까운 때, 곧 2500여 년 전에 Siddhattha Gotama라는 Buddha께서 설하셨습니다. 그 지혜의 dharma를 그보다 앞서, 이 buddhantara 이전에 Kassapa라는 Buddha, 스승께서 설하셨습니다.
vahansē namak dēśanā kaḷā. oya buddhiyē dharmaya ayiṭat issellā kōnāgamana kiyalā śāstr̥n vahansē namat dēśanā kaḷā. oya buddhiya dharmaya īṭat issellā kakusa kiya śāstr̥n vahansē namat dēśanā kā kiyalā ē dēśanā karapu oya śāstr̥n vahansēlā ehemayi pennannē. ē buddhiya dharmaya dēśanā karapu nisāma ēkaṭa gōcara karapu dharmaya danna nisāma ē budun kiyalā api unvahansēṭat hæn̆dennavā.
그 지혜의 dharma를 그보다 앞서 Koṇāgamana라는 스승께서도 설하셨습니다. 그 지혜의 dharma를 그보다 앞서 Kakusandha라는 스승께서도 설하셨다고, 그 설하신 스승들이 그렇게 보여 줍니다. 그 지혜의 dharma를 설하셨기에, 그에 납득된 dharma를 아셨기에 우리는 그분을 Buddha라고 부릅니다.
dæn vidyāvē dharmaya dēśanā karanavā vidyā guruvarayā kivvā vāgē buddhiyē dharmaya dēśanā karapu eka nam budurajāṇan vahansē kivva buddhiya dharmaya nemeyi budurajāṇan vahansē kiyannē. namut ē nisā api ādēśa karapu namak vitarayi ēkak. eham niyama buddha kiyannē mokakda satvayak ætanam yam tænaka satya avabōdhayen satvayak harahā tīraṇayak enavā nam anna ē satyamē tīraṇaya buddha.
과학 선생이 과학의 법칙을 가르친다고 하듯, 지혜의 dharma를 설한 분을 Buddha라고 합니다. Buddha란 지혜의 dharma 자체가 아닙니다. 그래서 그것은 우리가 붙인 이름일 뿐입니다. 그렇다면 참된 buddha란 무엇입니까? 중생이 있다면, 어느 곳에서 진리를 깨달아 그 중생을 통해 결론이 온다면, 그 진리의 결론이 buddha입니다.
ēka kāgevat nemeyi. ē śāstr̥n vahansēlāgē nemeyi kakusanda śāstr̥n vahansē avabudun vahansēgen poḍḍaekaṭa tiyalā kakusan̆da kiyannā vū śāstr̥n vahansēget nemeyi. kōnāgamana kiyannē tun lōkāgra śāstr̥n vahansēget nemeyi. kāsēpa kiyannē tun lōkāgra śāstr̥n vahansēget nemeyi. gautama kiyana tun lōkāgra śāstr̥n vahansēge nemeyi buddha.
그것은 누구의 것도 아닙니다. 그 스승들의 것이 아닙니다. Kakusandha라는 스승의 것도 아니고, Koṇāgamana라는 세 세상의 으뜸 스승의 것도 아니고, Kassapa라는 세 세상의 으뜸 스승의 것도 아니고, Gotama라는 세 세상의 으뜸 스승의 것도 아닙니다, buddha는.
ē buddhaṭa ayitikārayek nǣha. kavadāhari pragnāvē agata tænpat vunā nam oya buddha væṭahenavā. anna buddha avabōdha karagannavā. anna avabōdha karagattaṭa passē lōkayā ē avabōdha karagatta uttamayan vahansēṭa ādēśanavā karanavā ē buddha dunna uttamayan vahansē budun vahansē.
그 buddha에는 주인이 없습니다. 언젠가 paññā의 꼭대기에 자리 잡았다면 그 buddha가 깨달아집니다. 바로 buddha를 깨닫습니다. 깨달은 뒤에 세상은 그 깨달은 거룩한 분에게 그 이름을 붙입니다. buddha를 주신 거룩한 분, Buddha라고.
ē nisā tamayi kintayē vakkaḷivā pūti kāya dissanō dhammaṁ passati sōman pati vakkali kuṇu kāya dækalā budun dakinna bæhæ. mē dharmaya dakinna dharmaya tuḷin pudu dakinna kiyalā pennut onna ōka
그래서 'kiṃ te vakkali iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo dhammaṃ passati so maṃ passati' — Vakkali여, 썩은 몸을 보아서는 Buddha를 볼 수 없다, 이 dharma를 보라, dharma를 통해 Buddha를 보라고 보여 주신 것이 바로 그것입니다.
itin mēka api tērum ganna ōnē hæma ekakma tērum ganna ōnē vidihaṭa anna buddha kiyannē buddhiyaṭa gōcarana agrahatama nuvaṭa gōcara vena tīraṇaya sammataya sammataya ēkoṭa kiyannē tīraṇa siddhāntaya anna ē siddhāntaya yamkik pihiṭiyot buddhi gōcaravama gihi pihiṭanna ōnē ēka kāgēvat nigamanayaṭa kāṭavat vahala velā kāṭavat viśvāsa karalā yana ekak nemeyi. tamāṭa hon̆daṭa sihi nuvaṭa gōca velā nuvaṇinma bahina tīraṇayak. menna mē
그러니 우리는 모든 것을 이해해야 하는 방식으로 이것을 이해해야 합니다. buddha란 지혜에 납득되는, 가장 높은 지혜에 납득되는 결론, 곧 결론의 원리입니다. 그 원리에 누가 자리 잡는다면 지혜에 납득된 채로 자리 잡아야 합니다. 그것은 누군가의 결론에, 누군가에게 매여, 누군가를 믿고 가는 것이 아닙니다. 자기에게 또렷이 기억되고 지혜에 납득되어 지혜로 내리는 결론입니다.
gōca velā nuvaṇinma bahina tīraṇayak. menna mē pasu paḷaveni sīlanaya tamayi. mē lōkē monavā haṭagatta. vipariṇāmayaṭa pat velā yanavā. kæmati pavatinnē nǣ. ēvā ravun gahanna vaṭina ē ævā nemeyi. ēvaya særisara sænasilla hoyāgena særisara ōvā vaṭinnē næha. onna adahasa. oya
이것이 첫 번째 것입니다. 이 세상에 무엇이 생겨났든 변해 갑니다. 뜻대로 머물지 않습니다. 그것들은 빙빙 돌 만한 것이 아닙니다. 그것들에서 평안을 찾아 맴돌 가치가 없습니다. 이것이 그 생각입니다.
særisara ōvā vaṭinnē næha. onna adahasa. oya adahasa avaṁkava āvānam yam kenekuṭa dæn eyāṭa kivvot kæmati nædda devalin deviyek velā innē. eyā mōḍa inna nam oya adahasa gatta ara kavan. maṭa væḍak tiyennē næha mama maka dækalā tiyennē. væḍak nǣha kiyalā. monavā karannada? tama koccara ipadilā æda væḍak velā tiyennē. tava giyat occaranē?
그 생각이 누구에게 진심으로 왔다면, 이제 그에게 '천상에서 deva가 되고 싶지 않으냐' 물으면, 그가 어리석지 않다면, 그 생각을 받아들였으니 '내겐 소용없다, 나는 그것을 보았다, 소용없다. 어쩌겠는가? 이미 얼마나 태어나 보았는데 무슨 소용이 있었나. 더 가 봐야 그만큼 아닌가?' 할 것입니다.
mē sadānaka dēviya kiyannē. mokakda mama sadānaka dēva koheda innē? kohomada ehema kenek vennē? kohomada sadāsanika ataraṭa pat venavā kiyana kohoma tada kohomada ēka venna hētuva kiyannē? mē lōkē ehema ekak pennanna puḷuvan sadāsenika deyak. ehema ekak venna bærinam ōka mulā dr̥ṣṭiyak nēduva ē adahasa kavuru kiyapu ekak mēka kisidīma gnāna gōcara adahatak nemeyinē sadātanika dē deviyak kiyana katāva an tamanṭa tērum ganna puḷuvan.
'영원한 deva라니, 무엇이 영원한 deva이고 어디 있는가? 어떻게 그런 존재가 되는가? 어떻게 영원한 상태에 이른다는 건가, 그렇게 될 까닭이 무엇인가? 이 세상에 그런 영원한 것을 보여 줄 수 있는가? 그런 게 있을 수 없다면 그것은 미혹된 견해 아닌가. 누가 말한 생각이든 이것은 결코 ñāṇa로 납득되는 생각이 아니다.' 영원한 것을 deva라 하는 이야기를 그렇게 스스로 이해할 수 있습니다.
hæbæyi mē dēvā ākarṣaṇaya dahaṭa mē āgamana viruddhava katā karanavā nemeyi. ē āgamēya kivvē deviyek gæna nemeyi. ē kiyannē ādēśa karapu namak vitarayi oya tiyennē. oya tiyennē dharmatāvayak gæna kivvē.
하지만 이것은 그 종교에 반대해서 하는 말이 아닙니다. 그 종교에서 말한 것은 신에 관한 것이 아닙니다. 곧 붙인 이름일 뿐이고, 그것은 dhammatā에 관해 말한 것입니다.
dharma viṣayak tiyenavā karma viṣayak tiyenavā. ē karma viṣayayi dharma viṣayakyi kiyana eka sadhāsika dharmatāvayak. ē viṣiyaṭa anukūlavaya tamayi ēvā kriyātmaka vennē. dharma viṣayak tiyenavā yamak haṭagatta nam vipariṇāmayaṭa pat velā yanavā. ē vagēma yamak haṭagattā nam kæmisē pavatinnē næhæ. kæmisē pavatinnē næti eka ēkē hæṭi.
dharma의 영역이 있고 kamma의 영역이 있습니다. 그 kamma의 영역과 dharma의 영역은 영원한 dhammatā입니다. 그 영역에 맞게 그것들이 작용합니다. dharma의 영역이 있습니다. 무엇이 생겨났다면 변해 갑니다. 또 무엇이 생겨났다면 뜻대로 머물지 않습니다. 뜻대로 머물지 않는 것이 그것의 모습입니다.
dæn ēkē dharma haṭaganna ēvā hæṭiya. itin haṭaganna krama raṭāvak tiyenavā. ēka sadātunika siddhāntayak. ē siddhāntaya venas karanna. ēka tamayi niyamaya kiyannē. ē niyamaya kavada hædunē kiyanna bæhæ niyamaya lōkē kavakda tibunē edā paṭan tiyenavā. lōkē koccara kālayak tiyeyida? edā venakan tiyenavā. itin apiṭa væḍak næhæ.
생겨나는 dharma들의 모습이 그렇습니다. 생겨나는 질서가 있습니다. 그것은 영원한 원리입니다. 그 원리를 바꾸려 해도 — 그것이 niyāma입니다. 그 niyāma가 언제 생겼는지 말할 수 없습니다. niyāma는 세상이 언제부터 있었든 그때부터 있습니다. 세상이 얼마나 오래 있든 그때까지 있습니다. 우리에게는 상관없는 일입니다.
lōkē kavadānam tibuṇada? lōkē kavadā venakam tiyeyida kiyana eka væḍak næhæ. mokada kavadā paṭan tibuṇada kiyana eka nemeyi apiṭa dæn duka dennē. asāhanaya dennē. kavadā venakan tiyeyida kiyana ekak nemeyi duka asāhanaya dennē. dæn api yamak varaddalā hiṭan nigamanayakin bæhægattā nam ē varadda nisā apiṭa dukāsānaya vin̆dinna venavā. apiṭa ōna pratiphalaya duken asāhanayen midenna nam anna ē værædda hariyaṭa hadāgena yathārthaya dænagattahama duken asāhanaya dæn bidunā apē praśna ivarayi. menna yathārthaya.
세상이 언제부터 있었는가, 언제까지 있을 것인가는 소용없습니다. 언제부터 있었는가가 지금 우리에게 괴로움과 불안을 주는 것이 아니고, 언제까지 있을 것인가가 괴로움과 불안을 주는 것도 아닙니다. 우리가 무엇을 잘못 알고 결론을 내렸다면 그 잘못 때문에 괴로움과 불안을 겪게 됩니다. 우리가 원하는 결과가 괴로움과 불안에서 벗어나는 것이라면, 그 잘못을 바로잡아 실상을 알게 되면 괴로움과 불안이 깨지고 우리 문제는 끝납니다. 이것이 실상입니다.
itin mē mūla dharmaya hariyaṭa tērum aragena mē lōkē maṭa nam pasanna deyak. kavuru vennada? kavurut sænasilla inna puḷuvanda? kavurut maṭa ē vimuktiya læbuṇā kiyalā sænasiennada? kohē kiyannada haṭagatta nam vipariṇāvayaṭa pat velā væsena yam deyak tuḷa kæmati sē nopavatina deyak tuḷa oya balāporottumak kotana gilla karalā tiyannada brahmatvayaṭa tiyannadeviyō kiyana tænaṭa tiyannada manussa kiyana tænaka tiyannada lōkē kavuru vennē mona dravya vastuvak allagena metana hiṭiyot maṭa mē sa ænasillā hambavenavā kiyalā tiyannada tiyanna tænak nǣha. ehenam mokakda ganna tīraṇaya
이 뿌리 dharma를 바르게 이해하고 나면, 이 세상에서 나는 무엇이 되어 기뻐하겠습니까? 누가 되겠습니까? 누구라도 평안히 있을 수 있습니까? 누구든 '나는 그 vimutti를 얻었다'며 안심하겠습니까? 생겨나면 변하여 무너지는 것, 뜻대로 머물지 않는 것 안 어디에 그 바람을 담가 두겠습니까? Brahma 경지에 두겠습니까, deva라는 곳에 두겠습니까, 사람이라는 곳에 두겠습니까? 세상에서 누가 되어, 어떤 물질을 붙잡고 여기 있으면 평안을 얻는다며 두겠습니까? 둘 곳이 없습니다. 그러면 내릴 결론은 무엇입니까?
tibba tibba tænē asahanayak. tibbotnē asāhanaya vennē kotanavā sita tibbē næhanam kohe deyak yannē athærinna æri midī giyāṭa passē kavuda asāhana vidiya anna asānaya duru vena tannē nivana dækkā ehenam lōkē anāthāt dækkā nātatvaya nivana kīyak dækkā anna anātha nātha dækkanam budun dækkā
두는 곳마다 불안입니다. 두니까 불안해집니다. 마음을 어디에도 두지 않으면 어디로 가겠습니까. 놓고 달라붙지 않고 벗어난 뒤에는 누가 불안을 겪겠습니까. 불안이 사라지는 그곳에서 nibbāna를 본 것입니다. 그러면 세상의 의지할 데 없음(anātha)을 보았고, 의지처(nātha)인 nibbāna를 본 것입니다. anātha와 nātha를 보았다면 Buddha를 본 것입니다.
anātha nāta budun vahansē kivvē anātha nātha kiyalā kivvē tava namak budun vahansē pennanna ehena anātha nātayan vahansē dækkā lōkaya anāthā kiyalā dækkā ataharī noælī midī keḷavara kirīma misak nātatvayak vennē næhæ kiyalā dænaganna onna paḷava paḷaveni dharśanaya pahaḷa vunā nam eyā budun dækalā ivarayi sōvān velā ivarayi. eyā venas karanna kāṭavat bæhæ.
anātha-nātha, Buddha를 anātha-nātha라고 한 것은 Buddha를 가리키는 또 다른 이름입니다. 그 anātha-nātha께서 보셨습니다. 세상은 의지할 데 없다고 보시고, 놓고 달라붙지 않고 벗어나 끝내는 것 말고는 의지처가 되지 않는다는 것을 알게 하는, 그 첫 번째 dassana가 나타났다면 그는 이미 Buddha를 보았고 이미 sotāpanna가 된 것입니다. 누구도 그를 바꿀 수 없습니다.
eyāṭa mona dahamakaṭavat āga anyāgamaṭa kiyannē monakaṭavat ēka dr̥ṣṭiyaka labdayaṭa eyā paṭalavanna bæhæ. pæṭalenna vidihak næhæ. moken paṭalavannada īṭa passē menna mēkayi yathā dharmaya. dharmaya dækkā kiyannē ōkayi.
어떤 dharma로도, 다른 종교라 하는 어떤 것으로도, 어떤 견해의 이득으로도 그를 얽어 넣을 수 없습니다. 얽힐 길이 없습니다. 그 뒤에 무엇으로 얽겠습니까. 이것이 있는 그대로의 dharma입니다. dharma를 보았다는 것이 이것입니다.
menna mēka dænagattaṭa passē. hæbæyi apiṭa ē dænagannakan api āvē ōka dænagattē næti væḍapivilaṭa passē. ēka tamayi avidyāva væḍa piḷivilalā kivvē. ē avidyā væḍapiḷē tamayi api dæn inna velā tiyennē oya dænagatta satvayaṭa sampūrṇa pat venakak. sampūrṇa etanaṭa pat vunahama atahærī giyā, novæli giyā, midī giyā, keḷavara karā āya gatayi hitayi dekama pavatvanna tænak næha.
이것을 안 뒤에도, 우리가 그것을 알기까지 온 것은 그것을 모르는 방식을 따라서였습니다. 그것을 avijjā의 방식이라 합니다. 그 안 진리에 온전히 이를 때까지 우리는 지금 그 avijjā의 방식 속에 있게 된 것입니다. 온전히 거기 이르면 놓아 버리고, 달라붙지 않고, 벗어나 끝에 이르러, 다시 몸과 마음 둘 다 이어 갈 곳이 없습니다.
ehenam itin duka pavati vunē yamakada ēken nidahas vuṇā nam satvayā kiyana tattvayen nidahāva.
그러니 괴로움이 머물던 그것에서 벗어났다면 중생이라는 상태에서 벗어난 것입니다.
satvayā kiyana svabhāvayak īṭa passē vidyāmāna vennē næha. ē tattvaya kavada dæn api tīraṇaya āvā. hæbæyi pat vuṇē nǣ etenṭa. dæn āpu tīraṇaya boru nemeyi. venas karannat bæha. kavada hari sænasila hoyāgena yā yuttē gatāyi hitayi kiyana mē dekama keḷavara karana davasak enavā etenṭa.
그 뒤로는 중생이라는 성질이 나타나지 않습니다. 그 상태가 언제일지 — 이제 우리는 결론에 이르렀습니다. 하지만 거기에 이르지는 못했습니다. 이제 온 결론은 거짓이 아닙니다. 바꿀 수도 없습니다. 언젠가 평안을 찾아가야 할 곳, 몸과 마음 이 둘을 끝내는 날이 옵니다, 거기에.
yam tænaka gatakut nædda yam tænaka hitakut nædda yam tænaka pævætmakut nædda sasara pævætmakut yam tænaka nædda mehema vidyāmānatvayakut yam tænaka nædda anna ētænaka duka enna vidihakna. etana hæṭiya æhuva etana hæṭi pævætma katā karanna bæ.
몸도 없고 마음도 없는 곳, bhava도 없는 곳, saṃsāra의 bhava도 없는 곳, 이렇게 나타남도 없는 곳, 거기에는 괴로움이 올 길이 없습니다. 그곳의 모습을 물으면 그곳의 모습을 bhava로 말할 수 없습니다.
pævætma vacana pada vacana sīmāvak nǣha ēkaṭa kiyanna ekak. kiyanna tiyennē mokakda? pævætma athærīmayi. pævætma athæriyahama nidaha etana duka nǣ.
bhava의 말, 낱말의 테두리로는 그것을 말할 수 없습니다. 말할 것이 무엇입니까? bhava를 놓아 버림입니다. bhava를 놓으면 자유롭습니다. 거기에 괴로움이 없습니다.
pævætma duka tibuṇa nam duken nidahas venna pævætmen nidahas vuṇā. pævætmen nidahas velā hiṭan nævætmak nætnam nidahas vīmak nætnam. ehema tæna panavanna bæ. ehenam atthi tāyatana kiyalā budurajāṇan vahansē nivana næmati āyatanayak pænuvavā.
bhava가 괴로움이었다면 괴로움에서 벗어나려고 bhava에서 벗어났습니다. bhava에서 벗어나 멈춤이 없다면, 벗어남이 없다면 그런 곳을 내세울 수 없습니다. 그래서 'atthi tad āyatanaṃ'이라고 Buddha께서 nibbāna라는 āyatana를 내세우셨습니다.
hæbæyi tōraganna eka hari amārayi. ēka pævætna tōranna giyot ehema āyatanayak tiyenavā kiyalā vacanaya aragena āyatanayak væṭenavā lōkeṭama ōken nidahas karaganna nam hariyaṭa pævætmaya athærīma athærinna puḷuvan kiyalā dænagannavā. kohoma dænagannē? dæn apima kalpanā karalā balanavā.
하지만 가려 알기가 아주 어렵습니다. 그것을 bhava로 가려 알려 하면 그런 āyatana가 있다는 말을 붙잡아 āyatana를 세상 안으로 떨어뜨립니다. 거기서 풀려나려면 bhava를 놓아 버리는 것, 놓을 수 있다는 것을 바르게 알아야 합니다. 어떻게 압니까? 우리 스스로 생각해 봅니다.
mama yamkisi āsāvakin yam tænaka ælilā bæn̆dilā hiṭiyā nam monada ēka hari. ēka kæḍenakoṭa vin̆dinakoṭa maṭa duka āvā. dæn mama yamak athæriyā nam dæn mama mē mē jīvat velā inna kālē ēvā allanna eka athærinam. dæn maṭa ēvā nisā perāpu duka dæn enavada? mama dæmma mēken duken nidahas. dæn duken nidahas vīmak tiyenavā kiyalā dakinna bæ.
내가 어떤 욕망으로 어떤 곳에 달라붙고 묶여 있었다면, 무엇이든, 그것이 부서질 때 그것을 겪으며 나에게 괴로움이 왔습니다. 이제 내가 무엇을 놓았다면, 지금 살아 있는 동안 그것들을 붙잡는 일을 놓았다면, 이제 그것들 때문에 전에 겪던 괴로움이 지금 옵니까? 나는 이것에서 괴로움으로부터 자유롭습니다. 그러니 괴로움에서 벗어남이 있다는 것을 보지 못하겠습니까?
dæn oya vidihaṭa giyā siyallama athærinna. siyalu duken nidahas van koṭasak atara vaha kosen athæra vaha nidahas tiyena bava tamanṭa væṭahenavā nam atdækīma tiyenavā nam okkoma athæra vahama okkoma duken nidahas atrīma atdækīma nædda? ē atdækīma ævidilla. dæn duken nidahas vīmak tiyenavā kiyalā api dænaganna puḷuvan.
이제 그렇게 모든 것을 놓는 데까지 갔습니다. 일부를 놓으면 그 일부의 괴로움에서 벗어나는 것을 스스로 깨닫는다면, 그 경험이 있다면, 모두를 놓으면 모든 괴로움에서 벗어나는 경험이 없겠습니까? 그 경험이 옵니다. 이제 괴로움에서 벗어남이 있다는 것을 우리는 알 수 있습니다.
duken nidahas vīma tiyenakoṭa atdækīma tiyenavānē oppu venavā. ehenam tamanṭama op vena eka kohē tiyennē kiyalā hōṭa hariyenavā. tibicca dukak āvā nam yam hētuvakin ē hētuva næti nisā ē phalaya næti vunahama duk phalaya næti vunāma duken nidahas vuṇā. apiṭa adamak venavānē.
괴로움에서 벗어날 때 그 경험이 있으니 증명됩니다. 그러니 스스로에게 증명되는 것이 어디 있는지 바르게 보입니다. 어떤 원인으로 괴로움이 왔다면 그 원인이 없어지면 그 열매가 없어지고, 괴로움의 열매가 없어지면 괴로움에서 벗어납니다. 우리에게 이해가 되지 않습니까.
keḷavarak næti balāporottu valin hita puravāgena lōkē allaganna balāporottu vecca ekkenā mē dahama ahalā. maṭa mē væḍak næti aya paṭalavāgena nikak duk vin̆dinna ōnē næhæ. væḍak næta his dēval passē gihillā vehesa venna boruvaṭa vehedena maṭa ōnakamak næhæ. oya harayak næhæ. hæbæyi maṭa atharinna
끝없는 바람으로 마음을 채우고 세상을 붙잡으려 하던 사람이 이 dharma를 듣고 생각합니다. '나는 이런 쓸데없는 것에 얽혀 괜히 괴로워할 필요가 없다. 쓸데없는 빈 것들을 쫓아 지치는, 헛되이 지칠 마음이 없다. 거기엔 알맹이가 없다.'
næhæ. oya harayak næhæ. hæbæyi maṭa atharinna bæri hari nam kanna āhārayak ōnē baḍi kacini venavā. pipāsayaṭa bonna vatura ṭuvat epæ. ēkē samara mē jīvitaya tiyakan oya ṭikat araganna bæ. ē nisā maṭa oya ṭika pavatvāganna vesa nisā ēkaṭa avasariyak ma hon̆da hindā nemeyi. ē ṭika nohoda vunat itin karanna deyak næhæ. ēkē pavatmaṭa ōna hisa mama aragena yanavā. hæbæyi mama ēka hon̆dayi kiyalā hama ṭika vana eka bæhælā ēvallagena næhæ. manasa tiyennē otana nam ohu
'하지만 내가 놓을 수 없는 부분이라면, 먹을 음식이 있어야 한다, 배가 고프니까. 목마르면 마실 물도 있어야 한다. 이 삶이 있는 동안 그것들은 버릴 수 없다. 그래서 그것들을 이어 가야 하니 그만큼 쓰는 것이지, 좋아서가 아니다. 좋지 않아도 어쩔 수 없다. 그 유지에 필요한 만큼 나는 가져간다. 하지만 나는 그것이 좋다고 그 맛에 빠져 매달리지 않는다.'
ēvallagena næhæ. manasa tiyennē otana nam ohu dæn sampūrṇa kīyaken nidahas kelavaragana asānagārī balāporotu kīyak ohuṭa mānasikatvaya nidahas velā giyāda?
마음이 거기 있다면, 그는 이제 얼마나 많은 것에서 벗어났습니까? 불안을 일으키는 얼마나 많은 바람에서 그의 마음이 풀려났습니까?
dæ nidahasa tamanṭa atdakinna puḷuvan. anna ē nidahasak ætda ohu nivuṇā. anna nivana ituru hariyaṭa ohoma ohoma kiyalā nidahas velā nidahas velā antima kiyalā sampūrṇa nidahasara siyalu duken nidahas venavā.
그 자유를 스스로 경험할 수 있습니다. 그런 자유가 있다면 그는 꺼진 것(nibbuta)입니다. 그것이 nibbāna입니다. 나머지도 그렇게 그렇게 벗어나고 벗어나 마지막에 완전한 자유, 모든 괴로움에서 벗어납니다.
in nivanaṭa kæmati nædda kiyalā kaltiya æhuvot ehema atharinna kæmati nǣha kiyalā adahasak enavā. hon̆dayi dænaṭa oba yam taramak dænagena asahanī dēval ata paha nidahatak læbuvavā. ē nidahasaṭa kæmati nædda āyasayak hari duka enavaṭa kæmati dahuve mokak kiyayi apōmaṁka paḷak kæmati āyatē duka enavanē. mama koccara nidahasa dæn innē. ehenam nidahasaṭa kæmatiyi. nivanaṭa kæmatiyinnē.
그런데 미리 nibbāna를 원하지 않느냐고 물으면 '그렇게 놓고 싶지 않다'는 생각이 듭니다. 좋습니다, 지금 당신은 어느 만큼 알아서 불안한 것들에서 손을 떼고 자유를 얻었습니다. 그 자유가 싫습니까? 다시 괴로움이 오기를 바랍니까? 뭐라 하겠습니까. '아이고, 싫지요, 다시 괴로움이 오니까요. 지금 나는 얼마나 자유로운데요.' 그러니 자유를 좋아하는 것입니다. nibbāna를 좋아하는 것이지요.
ehenam ituru hariya mokada velā tiyennē. tava āsāven bæn̆dilā inna hin nisā eriya nivana dækkē næha tava. ēket yathārthaya avabōdha kara atharinna væli gedaraṭa mama koccara sænasillaṭa pat vuṇāda? ara issellā tibicca adahasa nemeyi dæn tiyennē. taman satuṭenma nivana karā yanavā.
그러면 나머지는 어떻게 되어 있습니까? 아직 욕망에 묶여 있어서 아직 nibbāna를 보지 못했습니다. 그것도 실상을 깨달아 놓아 버리고 달라붙지 않게 될 때 '나는 얼마나 평안에 이르렀는가' 합니다. 앞서 있던 생각은 이제 없습니다. 기쁘게 nibbāna로 갑니다.
siyallama atrapuvahama hari væḍē. etakoṭa api āya asuru karalat næhæ innat næhæ lōkeṭa balannat næhæ ahannat næhæ. dæn ohoma videnna puḷuvan. hæbæyi yathārthayama pūrṇaya karalā giya dāṭa ēkama tamayi sænasu. edāṭayi ēka tērennē.
'모두 놓아 버리면 큰일이다, 그러면 다시 사람들과 어울리지도, 지내지도, 세상을 보지도 듣지도 못한다' — 지금은 그렇게 느낄 수 있습니다. 하지만 실상을 완성한 그날, 그것이 바로 평안입니다. 그날에야 그것이 이해됩니다.
itin ihaḷa phalayakidi labannā vū sænasuma pallehā phalayakan tīraṇaya karanna giyot ehema loku amāruvaka væṭenavā. arihatun vahansē nidahas vadinnē kiyalā ahanam aniha dæn tīraṇaya karanna giyot ehema kohoma tīraṇaya karanna ihaḷa ihaḷa mārga phalayaṭa giya kenā mē atlā nidahasēdi innē ēgollanṭa pāluvak nædda kiyalā maæhuvot ehema ē tattvaya kohomada palleha hin̆dalā balanna.
그러니 높은 열매에서 얻는 평안을 낮은 열매에서 판단하려 하면 큰 어려움에 빠집니다. arahant께서 자유를 누리신다고 하는데, 지금 판단하려 하면 어떻게 판단하겠습니까. 높고 높은 magga와 phala에 간 이가 이렇게 놓아 버린 자유 속에 있는데 그들은 외롭지 않으냐고 묻는다면, 그 상태를 아래에서 어떻게 보겠습니까.
ehin nisā api ēvā anugamanaya karalā ēvaya tīraṇa karannē kal tiyā yanna bæha. hon̆da næha. apiṭa avaśya vennē ekak tiyenavā. yamak yamak apiṭa asānakārīda ē ēken ēken apiṭa midenakoṭa apiṭa nidahasak pēnavada væṭahenavada
그러니 우리는 그것들을 짐작해 미리 판단해 갈 수 없습니다. 좋지 않습니다. 우리에게 필요한 것은 하나입니다. 무엇이 우리에게 불안을 주는지, 그것에서 벗어날 때 자유가 보이는지, 이해되는지.
anna ēkayi. ēka ennē anupūrava yanna ōnē. anupūrava samāna paṭan inna tamanṭa yamakin asahanada ēka allagænīhuvahama asahanayi nam athærapuhama sænasilla bava pēnavada ēka athærīma nisā yahamatak vaenavā nam athærīmaṭa mārgaya balanna ōnē. athærinna mārgaya mokakda allagatta meccara kal āsāven allagena hiṭapu ekē ādīnava balana ekak. athærīmē ārya santasīkaraṇa ekak. menna ārya mārgaya væḍennē otanayi.
바로 그것입니다. 그것은 차례대로 가야 합니다. 차례대로, 처음부터. 자기에게 무엇이 불안을 주는지, 그것을 붙잡으면 불안하고 놓으면 평안이라는 것이 보이는지. 그것을 놓음으로써 좋아진다면 놓는 길을 보아야 합니다. 놓는 길은 무엇입니까? 이토록 오래 욕망으로 붙잡고 있던 것의 ādīnava를 보는 것, 그리고 놓음의 ānisaṃsa를 떠올리는 것입니다. ariya의 길이 자라는 곳이 바로 거기입니다.
dæn sammā diṭṭhiya sammā saṁkappa gæna kiya ārya mārgaya tōraganna bæha. ē lōkōtara avabōdhaya labāganna bæ. yamak yamak allā gattahama asāhaniya yutu asahānaya yaḷi yaḷi sihi karā mēka asahanīya. anna ādīnava balanavā allagatta ekē. allagena innē ekē. mēken athæruhama novælīm vidiya giyāṭa passē koccara nidahas nidahasē ānisaṁsatiya karanavā. onna depættaṭa balapalā ōkī karanakoṭa kiyanavā ārya aṣṭhāṁgika vāgē otana tiyenavā.
sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa에 대해 말만 해서는 ariya의 길을 가려 알 수 없습니다. 그 lokuttara 깨달음을 얻을 수 없습니다. 무엇을 붙잡을 때 생기는 불안을 거듭 떠올려 '이것은 불안을 준다' 하고 — 바로 붙잡은 것, 붙잡고 있는 것의 ādīnava를 봅니다. 이것을 놓아 달라붙지 않고 벗어난 뒤 얼마나 자유로운지 그 자유의 ānisaṃsa를 떠올립니다. 이렇게 양쪽을 보며 그렇게 할 때, ariya aṭṭhaṅgika magga가 거기 있다고 합니다.
dæn mē maga vaḍanna mē ṭikaṭa pat venna kiyalā kiyanakoṭa maga vaḍana hæṭi lōkayā hadannē næha. māgāya vaḍannē kohomada kiya sammā diṭṭhiya sammā saṁpa kiyana oya vacanaya ahagena mokakda sammā diṭṭhiya gæna kiyanna kiyannakō dukkhē gnāṇaṁ duka samudaya gnāṁ kiyalā oya a gahagannavā. dukkha nirōdhē gnānaṁ duka nirōdhagāna paṭipadā gnāṇaṁ ayaṁ uccaya sammā sammā diṭṭhiya dænagattā. sammā saṁkal abhyāpāda saṁkalpanā avihidā saṁkalpanā anakāma saṁkalpanāva ēkat mama igena gattā. sammā vācā musā vācā vēravani
이 길을 닦아 여기에 이르라고 하면 세상 사람들은 길 닦는 법을 익히지 않습니다. 길을 어떻게 닦느냐 하면 sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa라는 말을 듣고, sammā diṭṭhi가 무엇인지 말해 보라 하면 'dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ, ayaṃ vuccati sammādiṭṭhi' 하고 외웁니다. sammā diṭṭhi를 알았다. sammā saṅkappa는 abyāpāda saṅkappa, avihiṃsā saṅkappa, nekkhamma saṅkappa, 그것도 배웠다.
igena gattā. sammā vācā musā vācā vēravani piri pisunāvāā vēravani pasāvavā vēravana sampalāpāvaramaṇi ā ēkat mama dannavā. sammā pānātipātā virama adinnādānā vēraṇi kāmēsu mijācārā vēramaṇi ṁca pina sammākam mata budurajān dēśanā kara āya ēkat ma dannavā oho magaṁga aṭama dannavā dæn itin mama vaḍanavā kivvā koenda vaḍannē kohomada vaḍannē dæn vaḍana hæṭi kohomada ōka
sammā vācā는 musāvādā veramaṇī, pisuṇāvācā veramaṇī, pharusāvācā veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī, 아, 그것도 안다. sammā kammanta는 pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesu micchācārā veramaṇī, Buddha께서 설하신 그것도 안다. 그렇게 길의 여덟 갈래를 다 안다. 이제 닦는다고 했는데, 어디서 닦고 어떻게 닦습니까? 닦는 법이 어떻게 됩니까?
dæn sammā diṭṭhiya dænagattā. vacana valin ahagattā. sammā saṁkāpayat ahagattā. itin sammā vācā kammanta ājīvat ahagattā. vāyāma sati samādhiyat ahagattā. mārgaṭama ārya aṣṭhāṁgika mārgaya danna. dæryaṣṭhāṁgika vaḍannakō
sammā diṭṭhi를 알았습니다. 말로 들었습니다. sammā saṅkappa도 들었습니다. sammā vācā, kammanta, ājīva도 들었습니다. vāyāma, sati, samādhi도 들었습니다. 길 전체, ariya aṭṭhaṅgika magga를 압니다. 그러면 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦아 보십시오.
āryaṣṭhāṁgika mārgaya dæn bhāvanā karannē etana hari kiyana budurajāṇan vahansē dēśanā kālā nivan dakinna ārya aṣṭhāṁgika mārgaya bhāvanā karanna kiyalā. dæn itin api ahana dæn kivvot ehema dæn dannavā dæn ārya aṣṭhāṁgika mārga ahagena tiyenavā. dæṭana ṭikat kivvanē. ā ōka bhāvanā karanna. sammā diṭṭhiya sammā saṁkappō sammā vacita bhāvanāvada
ariya aṭṭhaṅgika magga를 bhāvanā 하는 것 — 맞습니다, nibbāna를 보려면 ariya aṭṭhaṅgika magga를 bhāvanā 하라고 Buddha께서 설하셨습니다. 이제 우리가 물으면 '이제 안다, ariya aṭṭhaṅgika magga를 들었다, 그 목록도 말했다' 합니다. 아, 그것을 bhāvanā 하라. 'sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa, sammā vācā' 하고 읊는 것이 bhāvanā입니까?
oya jātiya nam karanavā. parit samuppāda bhāvanāma karanna kiyā avidyā pacā saṁkhārājana saṁkhāra patcayā vākka vælalā igenagena koyaha harilā in̆dagena itin ætta ekat piyanna ōka kiva innavā bhāvanā karanavā kiyalā. dæn oya jātiya ekak tamayi idannē mē ārya aṣṭhāṁgika mārgaya vaḍanna kiyalā adat bohōka adahas ganna. dæn mārgaya væḍiya yutuyi kivvahama kohomada mārgaya vaḍannē?
그런 짓은 합니다. paṭicca samuppāda bhāvanā를 하라며 'avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ' 하는 구절을 외워 어디 앉아서 두 눈을 감고 그것을 읊으며 bhāvanā 한다고 합니다. 오늘도 많은 이들이 이 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦는다는 것을 그런 식으로 받아들입니다. 길을 닦아야 한다고 하면 어떻게 길을 닦습니까?
dæn vaḍana hæṭiya dænaganna ōnē. mārgaya tiyenavā. vacana valin kiyalā tiyenavā. ēka vaḍanna kiyanavā. dæn itin kohomada dænagannē? sammā diṭṭhiya kiyannē mokakda kiyalā ahapuvahama dæn api ara dukkhē gnāṇaṁ duka samudaya jān oya ṭikat kivvā. dæn mama ēkat dannavā. dæn sammā diṭṭhiya vaḍannakō. ē kiyannē kohomada kiyalā praśnē āvē nædda.
닦는 법을 알아야 합니다. 길이 있습니다. 말로 해 놓았습니다. 그것을 닦으라고 합니다. 이제 어떻게 압니까? sammā diṭṭhi가 무엇이냐고 물으면 우리는 'dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ'을 말했습니다. 이제 나는 그것도 압니다. 그러면 sammā diṭṭhi를 닦아 보라. 그건 어떻게 하느냐는 물음이 오지 않습니까?
avyāpāda avihiṁsā nama saṁkalpanā tamayi sammā saṁkalpa ena sammā saṁkalpa vannakō ēkat bhāvanā karannakō mē sammā vācāt bhāvanā karannakō kivvot ehema dæn api kotanada kohomada mēkaṭa pat vennē?
abyāpāda, avihiṃsā, nekkhamma saṅkappa가 sammā saṅkappa입니다. sammā saṅkappa를 닦아 보라, 그것도 bhāvanā 해 보라, 이 sammā vācā도 bhāvanā 해 보라고 한다면, 우리는 어디서 어떻게 거기에 이릅니까?
dæn ārya aṣṭhāṁgika mārgaya vaḍana kramayak tiyenavā ē vaḍana kramaya kōvāda dæn praśnē tiyennē otanayi. dæn api dakinna ōnē mārgaya vaḍanakoṭa kohomada mē mārgaya vaḍāgena purudu karagannē? ekuṇa karagannē kiyana tattvaya.
ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦는 방법이 있습니다. 그 닦는 방법은 어디 있습니까? 문제는 바로 거기에 있습니다. 우리는 길을 닦을 때 어떻게 이 길을 닦아 익히고 하나로 모으는지, 그 상태를 보아야 합니다.
dæn apiṭa mūlika vaśayenma oya sammā diṭṭhiya gæna api vigraha karana issellāt kivvā īṭa issellā dæna dunnā. kammasakata sammā diṭṭhi, dhyāna sammā diṭṭhi, gnāna sammā diṭṭhi, mārga sammā diṭṭhi, phala sammā diṭṭhi kiyalā. mē sammā diṭṭhiya pas ākārayakin kriyātmaka venavā.
우리에게 맨 기본으로, 그 sammā diṭṭhi에 대해 풀이하기 전에도 말했고 그보다 전에도 알려 드렸습니다. kammassakatā sammā diṭṭhi, jhāna sammā diṭṭhi, ñāṇa sammā diṭṭhi, magga sammā diṭṭhi, phala sammā diṭṭhi라고. 이 sammā diṭṭhi는 다섯 가지로 작용합니다.
karmayan karmaphala adahana sammā diṭṭhiyak tiyenavā. kamma asakata sammā diṭṭhiya. dæn ēkedi kamma asakata sammā diṭṭhiya kiyanakoṭa ēkedī apiṭa ektarā koṭasak. oya mityā dr̥ṣṭiyen dasa vastuka mityā dr̥ṣṭiyen ven karana eka koṭasak tiyenavā.
kamma와 kamma 열매를 믿는 sammā diṭṭhi가 있습니다. kammassakatā sammā diṭṭhi입니다. kammassakatā sammā diṭṭhi라 할 때 거기에는 어떤 부분이 있습니다. 열 가지 그릇된 견해(dasavatthukā micchādiṭṭhi)에서 떼어 놓는 부분이 있습니다.
n lōkayā sāmānya lōkayā abuddhōtpāda kālikat yam sammā diṭṭhiyaka hiṭiyā nam anna ē dasa vastuka mityā dr̥ṣṭiya nopiḷiganna ē ṭiken ahaknu yahapat pætta piḷiganna maṭṭamē sammā diṭṭhiyak lōkē tibuṇā. karma paralāna sammā diṭṭhiya kiyalā ōkaṭa kivvā.
보통 세상 사람들이 Buddha가 나지 않은 때에도 어떤 sammā diṭṭhi에 있었다면, 그 열 가지 그릇된 견해를 받아들이지 않고 그것에서 비켜나 좋은 쪽을 받아들이는 수준의 sammā diṭṭhi가 세상에 있었습니다. 그것을 kamma와 그 열매를 아는 sammā diṭṭhi라고 했습니다.
karma parala dakina sammā diṭṭhiya hæṭiyaṭa ēgollō dæka koṭasak tiyenavā. ē koṭasen laukika sammā diṭṭhiyak goḍanæguṇā. ēkē in̆dalā tamayi lōka satvayō daśākusal valin ven velā hiṭiyē. dasākusalaya antimaṭa pennapu mityā dr̥ṣṭiya venvīma anna ē laukika vū karmaphala adahana maṭṭamē. in̆dalā.
kamma 열매를 보는 sammā diṭṭhi로서 그들이 본 부분이 있습니다. 그 부분에서 세간의 sammā diṭṭhi가 세워졌습니다. 거기에 서서 세상 중생들은 열 가지 akusala에서 떨어져 지냈습니다. 열 가지 akusala의 마지막으로 꼽힌 그릇된 견해에서 떨어지는 것은 그 세간의, kamma 열매를 믿는 수준에 서서입니다.
yam mityā dr̥ṣṭiyakin ven vunānam satara apā gata vīmaṭa hētukāraka mityā dr̥ṣṭiya ven vuṇā. tāvakālikava mēka tamā abuddhōtpāda kālayak tib vecca sammā diṭṭhiya.
어떤 그릇된 견해에서 떨어졌다면 네 apāya에 떨어지는 원인이 되는 그릇된 견해에서 떨어진 것입니다. 잠시 동안. 이것이 Buddha가 나지 않은 때에도 있던 sammā diṭṭhi입니다.
ēgollō mē kāmayangen venvelā akusala dharmayangen ven velā ǣt velā innakoṭa yamkisi aramuṇak mul karagena rūpāvacara aramuṇak mul karagena yam dhyānayak læbuvā nam samādhiyak læbuvā nam ēkē atdækīma tibuṇā. ēka viśvāsa kaḷā. menna mēka abuddhōtpādakāriti vunā dhyāna sammā diṭṭhiya kivvā avakaṭa.
그들이 감각적 욕망에서 떨어지고 akusala dharma에서 떨어져 멀리 있을 때, 어떤 대상을, rūpāvacara 대상을 바탕으로 어떤 jhāna를 얻었다면, samādhi를 얻었다면 그 경험이 있었습니다. 그것을 믿었습니다. 이것을 Buddha가 나지 않은 때에도 있던 jhāna sammā diṭṭhi라고 했습니다.
hæbæyi oya deka ætulēma tiyenavā. mē lōkōttara dharmaya ahapuhama labana sammā diṭṭhiya koṭasa vala ēka abuddhōtpāda kālayaṭa væṭahilā nǣ.
하지만 그 둘 안에도 있습니다. 이 lokuttara dharma를 들었을 때 얻는 sammā diṭṭhi의 부분은 Buddha가 나지 않은 때에는 이해되지 않았습니다.
karmaphala adahana sammā didhiṭṭhiya kiyana ekē yahapatak kaḷot yahapat pratiphalayak venavā. ayahapat kaḷot ayahapat pratiphalayak venavā. oya deka api dænagena hiṭuvā. hæbæyi budu dahama tuḷaṭa āvaṭa passē kammāsa katā sammā diṭṭhiyakin tava īṭa ehā deyak dakinna tibuṇā. mokakda
kamma 열매를 믿는 sammā diṭṭhi에서는 좋은 일을 하면 좋은 결과, 나쁜 일을 하면 나쁜 결과가 옵니다. 그 둘을 우리는 알고 있었습니다. 하지만 Buddha의 dharma 안에 들어온 뒤에는 kammassakatā sammā diṭṭhi로 그 너머의 것을 볼 수 있었습니다. 무엇입니까?
meban̆du hētuvaṭa meban̆du phalayak læbenavā. pin vennat puḷuvan
이런 원인에 이런 열매가 온다는 것입니다. 공덕이 될 수도 있고…
ādānaya dunnā. anit dan gæna koccara kiyanna baram hiṭapu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kosola rajjuruvan vantā. etakoṭa mallikā dēviya tamayi asadurusa mahādānaya saṁvidhānaya karapu pradhāna dāyakāva.
Kosala 왕이 있었습니다. 그때 Mallikā 왕비가 asadisa mahādāna, 견줄 데 없는 큰 dāna를 마련한 으뜸 시주자였습니다.
eyāgē kosala rajlangē isava dæn mē denā mē budurajāṇan vahansē koccara pæhædīmak tiyennē ættada?
Mallikā와 Kosala 왕, 이 두 분이 Buddha께 얼마나 깊은 믿음이 있었는지, 사실이지요?
hæbæyi budurajāṇan vahansēgē śraddhā mātrayā prēma mātr̥yak tibuṇa kenek apāgata vennē næha kiyalā dēśanāvema tiyenavā. malikā dēviya hat davasak apāgata vuṇā. śraddhā mātrayā prētrayak tibuṇa nam apāgata vennē nǣhæ kivvē eka okō siddha velā.
그런데 Buddha께 saddhāmatta, pemamatta, 곧 믿음만이라도 사랑만이라도 있는 이는 apāya에 가지 않는다고 설법에 나옵니다. Mallikā 왕비는 이레 동안 apāya에 떨어졌습니다. saddhāmatta, pemamatta가 있으면 apāya에 가지 않는다고 하셨는데도 그런 일이 일어났습니다.
ehenam asatdrasa mahādānaya saṁvidhāya karapu mallikā dēviyaṭa śraddhahā mātarayak prēma mātrayak pihiṭilā nǣha kivvat mēkanē kiyanna vennē. mā kerehi śraddhā mātrayak prēma mātrayak æmakura tiyenavā ov apāgata vennē næha. budurajāṇan vahansēgē dēśanāva
그렇다면 asadisa mahādāna를 마련한 Mallikā 왕비에게 saddhāmatta, pemamatta가 자리 잡지 않았다고 말해야 하는 것입니다. '나에게 saddhāmatta, pemamatta가 있으면 apāya에 가지 않는다' — Buddha의 설법입니다.
etakoṭa kosol rajjuruvōyi mallikāyayi mē taram vihāra sēvayak karagena prīragena in̆dalā. hat davasak gata vunā nam mallikā dēviya mærilā.
그런데 Kosala 왕과 Mallikā는 이토록 절에 봉사하며 기뻐하며 지냈습니다. 그런데도 Mallikā 왕비는 죽어서 이레를 그렇게 보냈습니다.
mallikā dēviyaṭa ekkō śraddhā mātrayā prēma mātrayak notibenavā ekkō budurajāṇan vahansēgē dēśanā boru venna ōnē. kokada ætta vennē? budurajāṇan vahansēgē dēśanāvē obamatiyak mahapakam anit pætta pera velā boru vennē. śraddhā mātrayā prēma mātrayā budurajāṇan vahansē kiranē tibbā kenek apāgata vennē. ehenam tibilā næha.
Mallikā 왕비에게 saddhāmatta, pemamatta가 없었거나, 아니면 Buddha의 설법이 거짓이어야 합니다. 어느 쪽이 맞습니까? Buddha의 설법이 맞다면 다른 쪽이 거짓이 됩니다. Buddha께 saddhāmatta, pemamatta를 지닌 이가 apāya에 가겠습니까. 그러니 그것이 없었던 것입니다.
namut bændhē piduvē nædda? garu kaḷē nædda udē in̆dan rǣ venakan gihillā ēka kaṭutu kaḷē nædda? antimaṭa kohodala ajjiruva yuddha karanna gihillā nam antivaṭa pæradilā yanakoṭa ambalamaka sōka velalā mærilā apāgata vecca avasthāva gæna daha venavā etana. dæn meccara karapanaṭa hambunē kopaha.
그러나 경배하지 않았습니까? 공경하지 않았습니까? 아침부터 밤까지 가서 그 일을 하지 않았습니까? 마지막에 Kosala 왕은 싸움에 나갔다가 끝내 지고 돌아오다 길손 쉼터에서 슬퍼하며 죽어 apāya에 떨어진 일을 거기서 들 수 있습니다. 이만큼 했는데 무엇을 얻었습니까?
ehenam api hitāgatta mē śraddhā mātr̥ya mokakda ara budurajāṇan vahansēgehi acala prahādaya sōtāpanna pot galāṭa pihiṭalā tiyenavā kiyana eka mokakda
그렇다면 우리가 생각한 이 saddhāmatta란 무엇입니까? Buddha께 대한 흔들림 없는 믿음(acala pasāda)이 sotāpanna에게 바위처럼 자리 잡는다는 것은 무엇입니까?
ē kāra karanavā api mē dana gahagena van̆dina putana eka kiyalā ehema hitā gattot ehema api mulāvaṭa pat venavā. lassana pilimayak genat tiyāgena udēna rǣ yanakan piḷima dihā bala balā in̆dalā væn̆da væn̆dadā innakoṭa pin tiyenavā hæbæyi apramāṇa pin tiyenavā nætuva nemeyi. ēka vinikaru [ugura kǣrīma] karanavā nemeyi. ē vunāṭa mē ara acala śraddhāvaṭa ayiti venavā. ara budurajāṇan vahansē kihi acala prahādaya kiyanaṭa ōkē ayiti næha. ēkayi kiyannē. ēka
그것을 우리가 무릎 꿇고 절하는 그것이라고 여기면 우리는 미혹에 빠집니다. 아름다운 불상을 모셔 놓고 아침부터 밤까지 불상을 바라보며 절하고 또 절하면 공덕은 있습니다. 헤아릴 수 없는 공덕이 있지 않은 것이 아닙니다. 그것을 깎아내리는 것이 아닙니다. [헛기침] 그렇다고 그것이 저 흔들림 없는 믿음에 속하지는 않습니다. Buddha께 대한 acala pasāda라는 것에 그것은 속하지 않는다는 말입니다.
kiyanaṭa ōkē ayiti næha. ēkayi kiyannē. ēka neveyi acala prahādaya. caturārya budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya tuḷin budun dakinna ōnē. dharmaya tuḷin dækkā budun kiyannē oya rūpaya nemeyi.
그것은 acala pasāda가 아닙니다. 네 가지 ariya sacca로 Buddha께서 설하신 dharma를 통해 Buddha를 보아야 합니다. dharma를 통해 본 Buddha란 그 형상이 아닙니다.
ǣ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
maṭṭa guṇḍalīṭa etana giya ē mohotē cittaprahadaya nægicca nisā ē āsanna karmaya cittaprahadaya tibicca nisāma tamayi maṭuṇalē devalaṭa giyē. avasthāva anna ēkayi. ē avasthāvē svabhāvaya. nætnam
Maṭṭhakuṇḍalī는 그때 그 순간에 citta pasāda가 일어났기 때문에, 그 죽음 직전의 kamma인 citta pasāda가 있었기 때문에 천상에 갔습니다. 그때의 일입니다. 바로 그것이 그 순간의 성질입니다.
dæn satsa jīvitaya avasā hitya velāvē arata kālupura vaṭa ē matak velā nē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oya hæma deyakma matuvelā enavā. vipāka vaśayen eyālakaṭa enavā darśanaya venavā. vipāka darśanaya ē vipāka darśanaya tuḷin upādānaya karapu ekamayi allagannē væḍipura allagatta eka. namut ēkat siyallaṭa samānava nemeyi vennē. ēkat ēka avasthāvak pamaṇayi. dæn balavatma ekak hædilā āpu velāva tibunot ehema anivāka darśanayaṭa tiyennē næhæ. ēka matu velā enavā. ēka venavā
그 모든 것이 떠올라 옵니다. vipāka로서 그들에게 오고 보입니다. vipāka의 모습이 보이고, 그 모습을 통해 붙잡았던 것, 가장 많이 붙잡았던 것을 잡습니다. 하지만 그것도 모두에게 똑같이 일어나지는 않습니다. 그것도 한 경우일 뿐입니다. 가장 강한 것이 만들어진 때가 있으면 다른 모습은 오지 않습니다. 그것이 떠오릅니다. 그렇게 됩니다.
bohō ayaṭa ēka venavā. itin ēka vidihakin nemeyi. dæn siyallama matuvelā enavā siyallama darśanaya venavā kiyana eka nemeyi yatana
많은 이에게 그렇게 됩니다. 그런데 그것은 한 가지 방식으로만 되는 것이 아닙니다. 모든 것이 떠오르고 모든 것이 보인다는 것이 여기서 일어나는 일은 아닙니다.
vennē. ara śraddhā mātraya kiyana eka usmānavā ara ma
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi dæn śraddhā mātr̥tiya tiyena velāvaka malā nam ehema cuta vunānam ēken ēken eyā ēkaṭa yanavā. śraddhā mātrayā prēma mātrayak yam kenekuṭa pihiṭanna nam dharmaya dækalā tiyenna ōnē.
그래서 saddhāmatta가 있는 때에 죽었다면, 떠났다면 그것으로 그는 그곳에 갑니다. 누구에게 saddhāmatta, pemamatta가 자리 잡으려면 dharma를 보았어야 합니다.
satyābōdhaya nisā matu venakoṭa satyāvabōdhayen pragnāva mul kara matu vunot ehema ēka agrahayayi. anit siyallama deveni kennē paḷaveniyaṭa vena mahā mē mahā kusalayak venavā.
진리를 깨달음으로써 솟아날 때, 진리의 깨달음으로 paññā를 바탕으로 솟아나면 그것이 으뜸입니다. 다른 모든 것은 두 번째이고, 첫째가 되는 이것은 큰 kusala가 됩니다.
pragnā mul anna ē pragnā mul velā tiyennē. ē pragnā mul vennē caturārya satyaya dækko
paññā가 바탕입니다. 바로 그 paññā가 바탕이 되어 있습니다. paññā가 바탕이 되는 것은 네 가지 ariya sacca를 보았을 때입니다.
satyaya dakinnē nætuva kavuru salakana gānē gaurava karana viśvāsayaṭa ē ādī vaśayen karana pæhædīma ē okkoma caturārya satyaya dækalā karana ēvā nemeyi. caturārya satya dækka kenāṭa ara pæhædīma nirantarayen tiyenavā ēka ættē. namut caturārya satyaya dækalā æti vennā vū budan kerehi pæhædīma tamayi nokæḍena acala śraddhāva vennē. selavennē næha. ēka vidennē næha. ē nisā eyāṭa śraddhā mātraya ēkāntaya koyi mohotē malalā tiyenavā. koyi mohotē malat ēka næti vennē næ. kiyalā mē mūla dharmayak upayō karagena ennē.
진리를 보지 못한 채 누가 섬기는 만큼, 공경하고 믿어서 하는 그런 맑은 믿음은 모두 네 가지 ariya sacca를 보고 하는 것이 아닙니다. 네 가지 ariya sacca를 본 이에게는 그 맑은 믿음이 늘 있습니다, 그것이 참입니다. 네 가지 ariya sacca를 보고 생겨나는 Buddha께 대한 믿음이 부서지지 않는 흔들림 없는 믿음이 됩니다. 흔들리지 않습니다. 깨지지 않습니다. 그래서 그에게는 어느 순간 죽더라도 saddhāmatta가 반드시 있습니다. 어느 순간 죽어도 그것은 사라지지 않는다고, 이 뿌리 dharma를 써서 말하는 것입니다.
anna ēkayi ēkanē ēkayi ē mūla dharma kanna bæhænē kāṭa karanna bæha. avabōdhaya tuḷa avabōdhaya tuḷin matu vecca eka ēka venayi.
바로 그것입니다. 그렇지요. 그것입니다. 그 뿌리 dharma는 누구도 깰 수 없지요, 누구도 할 수 없습니다. 깨달음 안에서, 깨달음을 통해 솟아난 것. 그것은 다릅니다.
dæn api hitamukō yamkisi dæn yamkisi kenek hariyaṭama dannavā nam ē tamā tamā gæna dannē. hariyaṭama danagæna nemeyi. sāmānya deyak gæna hari dannavā nam tamā tamā gæna. dæn tamangē hon̆dama yāḷuvek innavā. dæn ē yāḷuvā gæna kiyanavā. oyā mē yāḷuvā gæna kivvaṭa dannē næhænē. oya ḷan̆gaṭalā inna innē mokaṭada kiyalā dannē næhænē.
이렇게 생각해 봅시다. 누군가 무엇을 정확히 안다면 그것은 자기가 자기에 대해 아는 것입니다. 정확히는 아니더라도 무엇을 안다면, 자기가 자기에 대해서는 압니다. 자기의 가장 좋은 친구가 있습니다. 누가 그 친구에 대해 말합니다. '당신은 그 친구 얘기를 하지만 모르는군요. 그가 왜 당신 곁에 있는지 모르는군요.'
maṭa āraṁciyen menna mehema siddhiyak kiyalā tamanṭa karana avæḍak gæna kivvayi kiyalā moka harik kiyanavā. mama nam ōka viśvāsa karannē næhæ eyā maṭa mehema karayi kiyalā. oya koccara kivvat hita æn̆dila poḍḍak kok hæn̆denavā.
'내가 들은 소문으로는 이런 일이 있다'며 자기에게 해를 끼치는 일을 말했다고, 무엇이든 말합니다. '나는 그가 내게 그렇게 할 거라고 믿지 않는다' 해도, 아무리 그래도 마음 한구석에 조금 의심이 생깁니다.
ættat tiyenavada mēka mehema mehekut kivvā. etana paṭan gennē yana karana kiyana hæma iriyavva apāsayen balannē tamangē kaṭahaṭa monavāhari kiya venavāda kerenavada kiyalā. kericca ekama matu velā enavā. ara kiyapu eka æta. mokada koccarak hædilā da hindā. oyā ohoma kivvaṭa oyā mehemanē kiyalā kavuruhuva apiṭama kiyalā tamanṭama gihillā yanavā.
'정말 그런가, 그 사람도 이렇게 말했는데.' 그때부터 그가 가고 하고 말하는 모든 몸짓을, 자기에게 무슨 말을 하는지 무슨 짓을 하는지 의심으로 봅니다. 일어난 일만 떠오릅니다. 들은 말이 맞다 싶습니다. 의심이 생겼으니까요. 누가 '당신이 그렇게 말해도 당신은 이렇지 않습니까' 하면 그것이 자기에게 돌아갑니다.
hæbæyi tamā kaḷā nam tamā kaḷā kiyalā dannavā. nætnam næhæ kiyalā dannavā. taman nokarapu deyak gæna tamanṭa kenek maṭa nam oyā gæna mehema sækayi kivvada um̆baṭa sækanaṭa mama karalā næhænē ehema maṭa mama gæna sæka næha. anna tamā gæna sækayak tamanṭa nætuva yanavā. mokada ēkaṭē hētuva?
하지만 자기가 했으면 자기가 했다는 것을 압니다. 아니면 아니라는 것을 압니다. 자기가 하지 않은 일에 대해 누가 '나는 당신이 이렇다고 의심한다' 해도 '네가 의심해도 나는 그런 적이 없다, 나는 나에 대해 의심이 없다' 합니다. 자기에 대한 의심이 자기에게는 없어집니다. 그 까닭은 무엇입니까?
tamanṭa taman gæna dænnavā nam ē dænagænīma harima nam ē kiyannē ēka tamanṭama viśvāsanak tamanṭa sæka karanna deyak nǣha kavuru kivva mēka æti venasa menna mē vagē hariyaṭa tamanṭa tamā gænama dækaganna ekak tamayi mē dharmaya bāhira kenekgen ahalā ganna viśvāsayak nemeyi. dharmaya tamā tuḷama nægenilā tamāṭama sæka nætuva tamā tuḷin matu karaganna ekak. mā tuḷama matu karagatta dharmayat tuḷin budun tērum gattaṭa passē kāṭavat budun gæna sæka hitavanna bæhæ. anna ēkayi hētu. tamāgē dæna
자기가 자기에 대해 안다면, 그 앎이 정확하다면 그것은 자기에게 확신이 됩니다. 누가 무슨 말을 해도 자기에게 의심할 것이 없습니다. 이처럼 자기가 자기 자신을 바로 보는 것이 이 dharma입니다. 밖의 누구에게 듣고 얻는 믿음이 아닙니다. dharma는 자기 안에서 솟아, 자기에게 의심 없이, 자기 안에서 끌어내는 것입니다. 내 안에서 끌어낸 dharma를 통해 Buddha를 이해한 뒤에는 누구도 Buddha에 대해 의심을 일으키게 할 수 없습니다. 그것이 까닭입니다, 자기의 앎이.
[ugura kǣrīma] ara hæmadāma apē pihiṭiya sarakārī prātiya anna sarakāni mē kiyana ekana mat bæn bibihiṭapu ekanā 8 avuruddak mat pæn bijīt vunē. namut dæn eyā antimaṭa mē caturā satyaya dharmaya piḷiban̆da budurajāṇan vahansēgē baṇa ahalā labāgattā. læbū avabōdhaya nisā. eccara kalagena genināpu ara bīmatkamē tibenā vū dēval valaṭa yaṭa karanna bæri vuṇā. ara karapu dasiritvalaṭa yaṭa karanna bæri vuṇā mē avabōdhaya
[헛기침] 늘 우리가 드는 Sarakāni 이야기가 있습니다. Sarakāni는 술 마시며 살던 사람입니다. 여러 해 술을 마시며 살았습니다. 그러나 마지막에 그는 네 가지 ariya sacca의 dharma에 관한 Buddha의 설법을 듣고 깨달음을 얻었습니다. 얻은 깨달음 때문에, 그토록 오래 이어 온 술버릇의 것들도 그 깨달음을 누를 수 없었고, 저지른 나쁜 짓들도 이 깨달음을 누를 수 없었습니다.
anna acarā anna acara prasādaya matuvilā tiyennē. ē anikama ар karanna bæhæ kivvannē ēkayi. itin ehema guṇayak labanavā. itin mēkedi api daka ganna bæ mē mē krama raṭāva tiyenavā.
바로 acala, 흔들림 없는 믿음이 솟아난 것입니다. 다른 무엇도 그것을 어쩔 수 없다고 한 것이 그 때문입니다. 그런 덕을 얻습니다. 그러니 여기서 우리는 이런 방식이 있다는 것을 보아야 합니다.
dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karanakoṭa dæn metenadi pelā tiyennē mē mūla dharmaya ahaganna ōnē. etakoṭa sōtāpannayi. hariyaṭa væṭahuṇānam. sōtāpanna vecca kenāṭa mē acala śraddhāva pihiṭanavā.
Buddha께서 설하실 때 여기서 보여 주신 것은 이 뿌리 dharma를 들어야 한다는 것입니다. 바르게 깨달았다면 그러면 sotāpanna입니다. sotāpanna가 된 이에게는 이 흔들림 없는 믿음이 자리 잡습니다.
budun kirehi pihiṭanavā. mē dækapu dharmaya kerehi midena dharmaya kerehi hari ākāraya viśvāsaya pihiṭalā ivarayi. nyāya dharmayak dækalā tiyennē. dharmaya kerehi rækayak nǣ.
Buddha께 대해 자리 잡습니다. 이 본 dharma에 대해, 벗어나게 하는 dharma에 대해 바른 확신이 이미 자리 잡았습니다. 이치의 dharma를 본 것입니다. dharma에 대해 의심이 없습니다.
etakoṭa eyā dannavā saṁghatvaya mokakda kiyalā. ē kiyannē athærīmen, novælmen midīmen yam tænaṭa pat viya hækida mama hitannaṭa pat velā innē. ehenam mēka maṭa vitarak mē sīmā vecca ekak nemeyi. mē dharmaya maget nemeyi. mē buddhiya maṭa vitarak sīmā vecca hekut nemeyi. dæn mama hon̆daṭama dannā mē lōkē buddhiya kiyā deyak vidyāmāna venavā.
그러면 그는 saṅgha다움이 무엇인지 압니다. 곧 놓음과 달라붙지 않음과 벗어남으로 어떤 경지에 이를 수 있는가, 나도 거기에 이르러 있다. 그렇다면 이것은 나에게만 한정된 것이 아니다. 이 dharma는 내 것도 아니다. 이 지혜는 나에게만 한정된 것도 아니다. 이제 나는 잘 안다, 이 세상에 지혜라는 것이 나타난다.
dharmaya kiyā deyak vidyāmāna karanna puḷuvan. mā tuḷama atdækīm tiyenavā. saṁghaya kiyalā deyak vidyāmāna vena bavaṭa tamā tuḷama atdækīm tiyena atharinna novælmak vadīma sænama læbena bavaṭa ehenam mē ṭika lōkē vidyāmānam tavat æn̆gula tavat aya meban̆dunnā vū buddhiyaṭa gōcara vecca aya meban̆du dharmaya darana aya meban̆du phalayaṭa pat vecca aya næti venna bæ. ēkāntayen inna puḷuvan.
dharma라는 것을 드러낼 수 있다. 내 안에 그 경험이 있다. saṅgha라는 것이 나타난다는 것, 놓고 달라붙지 않고 벗어나면 평안을 얻는다는 것에 대해 내 안에 경험이 있다. 그렇다면 이것들이 세상에 나타나 있다면, 다른 이들 가운데에도 이런 지혜에 이른 이들, 이런 dharma를 지닌 이들, 이런 열매에 이른 이들이 없을 수 없다. 틀림없이 있을 수 있다.
kavada hari buddha śrāvakayek nam oya kramayen etenṭa āpu aya venna ōnē. ehenam ehemayi lōkē nǣhæ kiyalā mama nigamanaya karannē. mokada hētuva? mēkē atdækīmak maṭama tiyenavanē. mama kopada ehema næha kiyannē. dæn saṁghā kiriyē sækayak tiyenavada?
언제든 Buddha의 제자라면 그런 방식으로 거기에 온 이들이어야 한다. 그렇다면 내가 왜 그런 이가 세상에 없다고 결론 내리겠는가. 왜냐하면 그 경험이 나 자신에게 있으니까. 내가 왜 없다고 하겠는가. 그러면 saṅgha에 대한 의심이 있습니까?
saṁghayā kiriyē sækayak nǣ kiyannē lōka sammata adahasa ekak ārya adahasa ekak. anna saṁghatvaya kirehi sækayak nǣha. saṁghiyā kiriyē sæka nǣha kivvē ēkayi. oyāṭa saṁghayā kira sæka oyālā pansala inna hāmuduruvot ennē ē jiya katāvaṭa galapanna bæ. nǣ maṭa eyā gæna sæka næha. um̆baṭa sæka næta oyāgē hæri mama dannavā kivuvot ehema kiyanna. dæn loku praśnayak enavā nēda
saṅgha에 대한 의심이 없다는 것을 세상의 통념으로 보는 것과 ariya의 뜻으로 보는 것은 다릅니다. saṅgha다움에 대해 의심이 없다는 것, saṅgha에 대한 의심이 없다고 한 것이 그것입니다. '당신은 saṅgha를 의심하느냐, 당신네 절에 계신 스님은…' 하는 그런 이야기에 맞출 수 없습니다. '아니, 나는 그분을 의심하지 않는다.' '당신은 의심하지 않아도 나는 그분 행실을 안다' 하고 누가 말하면, 큰 문제가 생기지 않습니까?
ehenam mē saṁghayā kirē sækana kivvā pudgalaya kivvā ē mē ahaval nama æti hāmuduruva gæna maṭa sækak næhæ. itin ahaval nama tiyena sīla vimala hāmuduruva næna sæka næhæ guṇānanda hāmuduruvō vena sækat næhæ. ē jātiya ekak nemeyi mē kiyannē
그러니 saṅgha에 대한 의심 없음을 사람으로 말해서, '아무개 스님에 대해 나는 의심이 없다, Sīlavimala 스님에게도 의심이 없고 Guṇānanda 스님에게도 의심이 없다' 하는, 그런 것을 말하는 것이 아닙니다.
saṁghatvaya yamak ætda ēka sæka hitanna deyak nemeyi. ehema ekak tiyenavā lōkē. ēka atdækīma maṭa tiyenavā. nāma vaśayen ehema ganna bæhæ. anna ehema pudgalayagē nāma vaśayen nemeyi mē kiyannē. sam ā lōka sambadha saṁghatvaya kiyalā yamak tiyenavā. ē saṁgattaya eka eka maṭṭam tiyenavā. mamat yam maṭṭamak dækalā tiyenavā.
saṅgha다움이라는 것이 있다면 그것은 의심할 것이 아닙니다. 그런 것이 세상에 있습니다. 그 경험이 나에게 있습니다. 이름으로 그렇게 받아들일 수 없습니다. 사람의 이름으로 말하는 것이 아닙니다. 세상에 saṅgha다움이라는 것이 있습니다. 그 saṅgha다움에는 여러 수준이 있습니다. 나도 어떤 수준을 보았습니다.
maṭa saṁtavayak kiyalā ekak lōkē nǣha kiyalā mama kiyannē næha. ē gæna sæka nǣha maṭa ē saṁttaya yamkisi ārya śrāvakayakda kavuru læbiya yutu nolaba ayaṭa nam labatvā. læbū ayaṭa itāma yahapatayi ituru ṭikak pūrṇaya karaganit. magē balāporottu nolæbū hariya labannayi. læbū hariyē tava ehāṭa pūrṇaya karena labāgannayi. ē vagēma læbū hariya tuḷa yahapata sænasu vennayi. ēka magē tiyena balāporottuva mama lōkaya hariṭa paturannē śasāntaya anna saṁghatvaya piḷiban̆dava lōkaya kirihi dakinna. svāmīn vahansēlā innavā nam læbiya yuttē ēkayi. dæn
나는 saṅgha다움이라는 것이 세상에 없다고 말하지 않습니다. 그에 대해 의심이 없습니다. 그 saṅgha다움을, 어떤 ariya 제자든 누구든, 얻어야 할 것을 얻지 못한 이들은 얻기를, 얻은 이들은 참으로 좋으니 남은 것을 채우기를. 내 바람은 얻지 못한 부분을 얻는 것, 얻은 부분은 더 나아가 채우는 것, 또 얻은 부분 안에서 좋음과 평안이 있는 것입니다. 그것이 내 바람이고 나는 그것을 세상에 펼칩니다. 바로 saṅgha다움에 관해 세상을 향해 보십시오. 스님들이 계시다면 얻어야 할 것은 그것입니다.
innavā nam læbiya yuttē ēkayi. dæn unvahansēlāṭa mama mē ma æpasthānayak karanavā anna ē tattvaya labāganna. oba vahansēlāṭa ē tatvayama læbēvā. læbū tattvaya vardhanaya vēvā. kavada hari apaṭat oba vahansēlāṭat niyuktiya læbēvā. oya adahasatin dan denna kivvā. san̆gaguṇa sihi karalā dan denavā kiyannē ōkayi. san̆gaga guṇa sī kara dīma kiyannē ēkayi. pudgalika
이제 나는 그분들께 이렇게 시중(upaṭṭhāna)을 듭니다, 그 경지를 얻으시도록. '스님들께 그 경지가 주어지기를, 얻으신 경지가 자라기를, 언젠가 우리에게도 스님들께도 vimutti가 주어지기를.' 그 마음으로 dāna를 하라고 했습니다. saṅgha의 덕을 떠올리며 dāna를 한다는 것이 그것입니다. saṅgha의 덕을 떠올려 드린다는 것이 그것입니다.
san̆gaga guṇa sī kara dīma kiyannē ēkayi. pudgalika atya api gannē nǣhæ etana ēkayi venas vapassa
개인적인 쪽은 우리가 거기서 받아들이지 않습니다. 그것이 차이입니다.
na āra
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ārya kānta sīlaya kiyannē. dæn mē āryatvaya piḷiban̆dava tibennā vū tattvaya dakinavā. dakinna āryatvaya tuḷa rāga akṣaya, dvēśa akṣaya, mōha akṣaya venna kāntiyayi væḍennē. āryangē kāntiyak æti venavā nam, kāntabhāvayak æti venavā nam kāntabhāvaya kiyalā kiyannē ka anta kaḷā. pahat dēval anta karana nisā kiyanavā ka anta ka anta kānta venavā. ka kiyannē keles dharma valaṭa kiyanavā ka keles anta karalā dānavā kiyannē keles keḷavara karalā dānavā. keles keḷavara kirīmē yam sīlayak matu vuṇāda śikṣaṇayak. ēka nenavā kānta sīlaya.
네, ariyakanta sīla라는 것입니다. 이 ariya다움에 관해 있는 상태를 봅니다. ariya다움 안에서 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 kanta다움이 자랍니다. ariya의 kanta가 생긴다면, kanta다움이 생긴다면, kanta다움이란 ka를 끝낸(anta) 것입니다. 낮은 것들을 끝내므로 ka-anta, kanta라 합니다. ka는 kilesa dharma를 말합니다. ka, 곧 kilesa를 끝내 버린다는 것은 kilesa를 끝장낸다는 것입니다. kilesa를 끝내는 어떤 sīla가, 어떤 익힘이 나타났다면 그것을 kanta sīla라고 합니다.
ārya āryatvaya tuḷin keles sē kirīmē yam sīlayakmanam ariyakānta sīlaya ariyakānta sīlaya kiyana eka laukika adahasiyen ganna kivu āryayan kerehi pæhædīmen haṭaganna sīlaya kiyalā adahat ganna puḷuvan.
ariya다움을 통해 kilesa를 다하게 하는 sīla라면 ariyakanta sīla입니다. ariyakanta sīla를 세간의 뜻으로 받아들이면 ariya들에 대한 맑은 믿음에서 생기는 sīla라고 받아들일 수도 있습니다.
ārya dharmaya avabōdha vannaṭa mē keles kṣaya vinavā. antayaṭa pat venavā. ivara venavā. anna etakoṭa æyi mama prāṇagha hata kalin. mē lōkē hari vaṭinavā kiyā keles valin barita velā. ēka allaganna prahāṇa gata karalā tiyenavā. hora mæravajjā karalā tiyenavā. surāsu durācāra karalā tiyenavā. boru kēlan parasavacana palāpa æsuru karalā tiyenavā. lōbha tarahamaḍa velā tiyenavā. dæn maṭa allaganna deyak nǣha kiyalā hiṭa ara kṣē kṣē vena pahada dahama antayaṭa pat karalā væḍak næta hit dēval hīna dēval kiyalā ayin karalā dæmaṭa passē.
ariya dharma를 깨달을수록 이 kilesa가 다합니다. 끝에 이릅니다. 끝납니다. 그러면 '왜 내가 전에 생명을 죽였나. 이 세상이 아주 값지다며 kilesa로 무거워져 그것을 붙잡으려 생명을 죽였다. 도둑질과 속임수를 했다. 술과 나쁜 행실을 했다. 거짓말, 이간질, 거친 말, 쓸데없는 말을 했다. 탐욕과 성냄으로 어리석어졌다. 이제 내게 붙잡을 것이 없다' 하며, 그 다해 가는 것들을 끝에 이르게 하고 쓸모없는 빈 것, 낮은 것이라며 치워 버린 뒤에,
yathābōdhaya ma ohu etana nætnam. monava labāganna prāṇagha gāta karannada? mona vaṭinādayakaṭada monava labāganna mona vaṭināda karannada horakam karanna mokaṭa kāmayācāraya karannada? mokaṭa boruven anu kahapavaṭnnada? mē ādī vaśayen mē lōkaya allagatta ehā ē hētu koṭagena karannā vū dasa akusalaya tamanṭa karanna hētuvak næti bava dakinakoṭa mātr̥ ēka cētanā næhænē. ehema adahasa ennē næhænē. prāṇaghāta karanna maṭa hitak ennē næhæ. anna sīlaya ariya akānta
실상의 깨달음이 그에게 있다면, 무엇을 얻으려 생명을 죽이겠습니까? 무슨 값진 것 때문에, 무엇을 얻으려 도둑질을 하겠습니까? 무엇 때문에 삿된 음행을 하겠습니까? 무엇 때문에 거짓으로 남을 속이겠습니까? 이렇게 세상을 붙잡아 그 때문에 하는 열 가지 akusala를 자기가 할 까닭이 없음을 볼 때, 그 cetanā가 없지 않습니까. 그런 생각이 오지 않지요. '생명을 죽일 마음이 오지 않는다.' 이것이 sīla, ariyakanta sīla입니다.
ennē næhæ. anna sīlaya ariya akānta sīlayak. tora mæramaccā karanna maṭa ehema adahasak ennē næhæ. ēka ēka ētu ēyāṭa hētu næha ætulē. anusaya vin̆dilā. ēka otana dæn paṭivalataya kiyana eka tennē vēramaṇa kiyana næ pa ēka ēka ē athæricca hariyak tamayi vēramaṇī vecca hariya
'도둑질과 속임수를 할 생각이 오지 않는다.' 그에게는 안에 그럴 까닭이 없습니다. anusaya가 그러합니다. 그것이 거기서 paṭivirati라는 것, veramaṇī라는 것입니다. 아니, 그것은 놓아 버린 부분이 veramaṇī가 된 부분입니다.
ov kæmætta næti vecca hariya paṭivaratō hōti issellama siddha vennē kæmætta næti vennē āriyaṭa kæmætta næti ēka paṭivara nækama enavā.
네. 바람이 없어진 부분이 'paṭivirato hoti'입니다. ariya에게 맨 먼저 일어나는 것은 바람이 없어지는 것입니다. 바람이 없어진 그것이 paṭivirati로 옵니다.
paṭivarēdiyat æhuvennē ariyakānta sīlaya kæmættak næti ka mē sīlaya piyā cētanā næhæ. kæmættak yam tænaka nætnam prāṇaghāta karanna kæmæti næti kenāṭa cētanā bālayi. cētanā durvalayi. satara apāgata karanna balayak næhæ. hora mæravaṁcā karanna kæmættak næti kenāgen hora mæravaṁcā venna puḷuvan. hæbæyi kæmætte nemeyi vena bāhira hētuva ēva hatara apāgata karanna cētanā balaya næhæ. hita hædu goḍannægavaraṭa cētanāva durvalayi. anna etakoṭa durvalana yamkisi saṁvarattayaṭa patvīmak tiyenavā. cētanāva tuḷin gonna næginna nættē ēkayi. saṁvaraṭṭēna sīla. saṁvarattiyē pihiṭīma sīlayayi.
paṭivirati에서도 ariyakanta sīla는 바람이 없는 것이고, 이 sīla에는 cetanā가 없습니다. 어떤 곳에 바람이 없다면, 생명을 죽이고 싶지 않은 이에게 cetanā는 약합니다. 네 apāya로 이끌 힘이 없습니다. 도둑질과 속임수를 할 바람이 없는 이에게서도 도둑질과 속임수가 일어날 수는 있습니다. 하지만 바람에서가 아니라 다른 바깥 까닭으로 일어나니, 그것들에는 네 apāya로 이끌 cetanā의 힘이 없습니다. 마음이 쌓아 올리는 만큼의 cetanā가 약합니다. 그러면 어떤 saṃvara에 이른 것이 있습니다. cetanā로 쌓아 올리지 않는 까닭이 그것입니다. 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ' — saṃvara에 머무는 것이 sīla입니다.
n ēken gihillā gihillā antimaṭa yam yam pramāṇayak kohomavat æsuru karannē næti tatvayaṭa pat venavā. dæn śramaṇaya nokarana tattvayaṭa patvenakoṭa mav mærīma piyā mærīma rahatan mærīma buddha śarīraya lēyi pædīma saṁghēda kiyana mē paṁcānantarya pāpa karma ē vagē niyata mityā dr̥ṣṭiya kiyana mē ṭika tamayi. vēramaṇī velā giyē. ramaṇaya karanna natti satvayaṭa pat vunē.
그렇게 가고 가서 마지막에 어떤 만큼은 결코 가까이하지 않는 상태에 이릅니다. 즐겨 하지 않는 상태에 이를 때, 어머니를 죽이는 일, 아버지를 죽이는 일, arahant를 죽이는 일, Buddha의 몸에 피를 내는 일, saṅgha를 깨뜨리는 일이라는 다섯 ānantariya 악업과 그와 같은 niyata micchādiṭṭhi, 이것들이 veramaṇī가 되어 간 것입니다. 즐기지 않는 상태에 이른 것입니다.
anika æsuru karanna puḷuvan. hæbæhana, vēramaṇī, cētanā, saṁvara, ayitikma kiyana mēvayen. satara apāgata vena yam koṭasak ætda? ē ṭika tamayi issellā pahava velā śikṣaṇayakiṭa tiyennē. anna ē śikṣaṇaya tamayi āryayangē ariyakānta sīlaya kiyannē issellāma.
다른 것은 가까이할 수도 있습니다. 하지만 veramaṇī, cetanā, saṃvara, avītikkama라는 이것들로써, 네 apāya에 가게 하는 어떤 부분이 있다면 그것들이 맨 먼저 사라져 익힘(sikkhā)으로 자리 잡습니다. 그 익힘이 맨 먼저 오는 ariya들의 ariyakanta sīla입니다.
siyaluma pav duru vuṇā kiyana eka nemeyi. yam koṭasak sadahaṭama næti velā giyā. sōvā vecca dæn paṭan. anna yam ē nætivīmē yam śikṣaṇayak pahaḷa vuṇāda? satara apaha gata vīmaṭa hētu vena pāpayan kerennē næti śikṣaṇaya. menna mēka æti venavā ārya vicæn paṭan svabhā vecca tæn paṭan sōtāpanna puddilā kavadāva hatara apāgata karanna bæha.
모든 악이 사라졌다는 것이 아닙니다. 어떤 부분이 영원히 사라져 갔습니다, sotāpanna가 된 그때부터. 그 사라짐의 어떤 익힘이 나타났습니까? 네 apāya에 떨어질 원인이 되는 악을 짓지 않는 익힘입니다. 이것이 생깁니다, ariya가 된 때부터, sotāpanna가 된 때부터. sotāpanna가 된 사람은 결코 네 apāya로 가지 않습니다.
anna ārya dharmaya tērum aragattahama antaya kṣē velā gihillā eyā sīlayakami hiṭiyā. kānta velā. itin ēka ē sīla guṇaya satara apāgatana pāpayak ohugen siddha vennē. ē śikṣaṇaya sadahaṭama ehemamayi. ēka tamayi āryangē sīlaya. ariya kāntasīlaya kivvet ēkayi.
ariya dharma를 이해하자 kilesa가 끝에 이르러 다하여 그는 sīla에 머물렀습니다, kanta가 되어. 그 sīla의 덕으로 네 apāya로 이끄는 악은 그에게서 일어나지 않습니다. 그 익힘은 영원히 그대로입니다. 그것이 ariya들의 sīla입니다. ariyakanta sīla라고 한 것이 그것입니다.
itin mē daruvanṭa ehema nætnam oya kaṭayutu karīmēdī kāṭa vunat mē karmasthāna gænīmē kramayak tiyenavā.
그러니 이 아이들에게도, 아니면 그런 일을 할 때 누구에게든, 이 kammaṭṭhāna를 받는 방법이 있습니다.
hon̆da suvapat
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa karmasthānayak vaśayen gannakoṭa budupiyāṇan vahansē væḍa inna kālet mē vidihaṭa mē mūlika dharmaya tērum gatta ayaṭa īṭa passē nitara cittā prasādaya æti kara gænīmen jīvat velā hitan tamangē eka avasthāvak jīvat venna maga sakaslā dunna
그러면 kammaṭṭhāna로 받을 때, Buddha께서 계시던 때에도 이렇게 이 기본 dharma를 이해한 이들에게는 그 뒤 늘 citta pasāda를 일으키며 살아, 자기 처지에서 살아갈 수 있도록 길을 마련해 주셨습니다.
budu guṇa daham guṇa san̆gaguṇa kirehi citta prahādaya pahaḷa kara gænīma nitarama budurajāṇan vahansē pennuvē ē aya ē citta prasādayen innē mē cittā prasādaya nisā pudgalayāgē mānasikatvaya mē daham tuḷa væḍenavā.
Buddha의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕에 대한 citta pasāda를 일으키는 것입니다. Buddha께서 늘 보여 주신 것은, 그들이 그 citta pasāda로 지내면 이 citta pasāda 때문에 사람의 마음이 이 dharma 안에서 자란다는 것입니다.
bāhira pāpayan karā yannē nǣ. at nohærapu yamkisi pāpayak kerenna hētu tiyenavada ē ṭika kerenna hētu vennē nǣ cittaprahādayen innakoṭa
바깥의 악으로 가지 않습니다. 아직 놓지 못한 어떤 악을 저지를 까닭이 있다 해도, citta pasāda로 지낼 때는 그것을 저지를 까닭이 생기지 않습니다.
dæn budun kerehi han̆dunanna nisā budurajāṇan vahansē kerehi citta prahādaya pūrṇa vaśayen tiyenavā. dharmaya han̆duna nisā suvāsadahasat dharmāndhayan kerehi citta prasādaya tiyenavā. saṁgattaya han̆duna nisāma eban̆du śrāvakayan vahansēlā kerehi cittapradaya tiyenavā.
이제 Buddha를 알기에 Buddha께 대한 citta pasāda가 온전히 있습니다. dharma를 알기에 84,000 dhammakkhandha에 대한 citta pasāda가 있습니다. saṅgha다움을 알기에 그런 제자 스님들에 대한 citta pasāda가 있습니다.
mē cittaprahādaya nisā nitara nitara cittaprahādaya sihi karanakoṭa menna mē tuḷa in̆dīma nisā. tamanṭa mārgaya væḍenavā bādhā rahitavada
이 citta pasāda 때문에, 늘 citta pasāda를 떠올리면서 그 안에 머물기 때문에 자기에게 길이 막힘 없이 자랍니다.
ē kiyannē kāmarāga paṭigha duru karalā hiṭapu næti. yamkisi ārya śrāvakayō innavā sōvān sakr̥dāgāmī kiyana depārśave. dæn mē ayaṭat yamkisi avasthāvaka mē ārya mārgaya pūrṇaya venna kramayak tiyenna ōnē.
곧 kāmarāga와 paṭigha를 아직 없애지 못한 어떤 ariya 제자들이 있습니다, sotāpanna와 sakadāgāmī라는 두 무리. 이들에게도 언젠가 이 ariya의 길이 완성될 방법이 있어야 합니다.
dæn mē aya dækapu eka deyak tiyenavā. maṭa mē gē dora iḍa kaḍan valavat yāna, vāhana amudaru, haraka bāna meḷamudal vatutipiṭi mē kiyana ēva mona sampattiyakavat maṭa vaṭinavā kiyalā allaganna vaṭina deyak nam.
이들이 본 것이 하나 있습니다. '나에게 이 집과 땅, 탈것, 살림, 소, 돈, 논밭 같은 어떤 재산도 붙잡을 만큼 값진 것이 아니다.'
hæbæyi ē vunāṭa maṭa siddha velā tiyenavanē mē ṭika tuḷa kaṭayutu karagena yanna inna ekak. monavā karanna? dæn mē balāporottuva tiyenakoṭa ektaraha kalakirīmak æti vena eka avasthāvak tiyenavā. kalakirena pætta væḍiyen sihi karana.
'하지만 나는 이것들 속에서 일을 해 나가며 살아야 하는 처지다. 어쩌겠는가?' 이런 마음이 있을 때 일종의 싫증이 생기는 때가 있습니다. 싫증 나는 쪽을 더 많이 떠올리면서요.
mē anātha pættama dæn tava tava sihi karanna paṭan gattot ehema pudgalayāṭa tamāgē carayā raṭāva geniyanna bæri tattvayak udā venavā. ehema vunahama ē pavula avul venavā. sāmaye samādānaya innava ē mē pirisaṭa hæsirenna kramayak nætuva yanavā.
이 의지할 데 없는 쪽만 더욱더 떠올리기 시작하면 사람은 자기 생활을 이어 갈 수 없는 상태가 옵니다. 그러면 그 가정이 엉망이 됩니다. 평화롭고 화목하게 지내던 이 식구들이 지낼 길이 없어집니다.
namut mē ban̆du ayaṭa ēvaya hita novælī hiṭinnat. ē vagēma ē maṭṭama tuḷa tamā ætuḷu karaganna lōkē bādhakayak novannat tiyena hon̆dama kramaya tamayi eban̆da utum guṇa æti aya kerehi citta prasādayen yuttava kaṭayutu karamin in̆dīma. ē æturē in̆dīma.
그러나 이런 이들이 그것들에 마음이 달라붙지 않으면서도, 그 수준 안에서 자기를 품을 세상에 장애가 되지 않게 하는 가장 좋은 방법은, 그런 높은 덕을 지닌 이들에 대한 citta pasāda를 지니고 일하며 지내는 것입니다. 그 안에서 지내는 것입니다.
etakoṭa ē vagēma ēpuvayagē guṇa kīma budu guṇa, daham guṇa, san̆gaguṇa vitara sihi kirīma. menna mēka mul karagattahama nitara citta prahādaya matu venavā. mē læbena cittā prahādaya nisā daham suvayen śāsana suvayen ohu jīvat venavā. anna ē samādhiya ohu labanavā.
또 그분들의 덕을 말하고, Buddha의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕을 떠올리는 것입니다. 이것을 바탕으로 하면 늘 citta pasāda가 솟습니다. 이렇게 얻는 citta pasāda로 그는 dharma의 행복, sāsana의 행복 속에 삽니다. 그 samādhi를 그는 얻습니다.
edhiya ikmavā gihillā hitannā gæm̆buraṭa yana avasthāvalaṭa pat karanna ē tamangē parisaraya gælapennē næti nisayi. eyin ehāṭa bhāvanā dunnē nættē.
그것을 넘어 마음이 깊이 들어가는 단계로 이끌기에는 자기 환경이 맞지 않기 때문에, 그 너머의 bhāvanā는 주지 않았습니다.
ē nisā mē lōkayē siyallama aniccayi ādī vaśayen pennana bhāvanāval bohōkaṭa bhikṣūn vahansēlāyi væḍuvē.
그래서 이 세상 모든 것이 anicca라는 식으로 보여 주는 bhāvanā는 대부분 bhikkhu 스님들이 닦았습니다.
ara sāmānya maṭatmayā ada budurajāṇan vahansē væḍa inna kālēdī anēpiṭa siṭutumā antimaṭa ara kaḷuṭa karanna inna velāvēdī.
아까 선생님께서도 말씀하셨듯이, Buddha께서 계시던 때 Anāthapiṇḍika 장자가 마지막에 세상을 떠나려 할 때였습니다.
ē avasthāvēdī ānanda hāmuduruvoyi særiyut hāmuduruvayi ædilā antima mohotē karmasthānayak venna. dharma dēśanāvak karalā mē viññāṇaya piḷiban̆da vigrahayak dunnā. mē viññāṇaya haṭaganna hæṭi, viññāṇaya nirōdha vena hæṭi mē ādī vaśayen viśāla vigrahayak kaḷā.
그때 Ānanda 스님과 Sāriputta 스님이 오셔서 마지막 순간의 kammaṭṭhāna가 되도록 dharma 설법을 하여 viññāṇa에 관한 풀이를 주셨습니다. viññāṇa가 생겨나는 모습, viññāṇa가 nirodha 되는 모습 등을 크게 풀이하셨습니다.
æhen yamak balanakoṭa ē æhæt ē rūpayat ēvaṭa āsā kirīma nisā cakkhu viññāṇaya pahaḷa vena hæṭi. īṭa passē balāgatta dē nisā ēkaṭa hita bæn̆dagattot manō viññāṇayak pahaḷa vena hæṭi. ēvā kanin yamak ahapuma sōta viññāṇayak pahaḷa vena hæṭi. īṭa passē sōta viññāṇayen gatta dēval piḷiban̆da manasen hitaṭa nævatat ē mul karena manō viññāṇayak pahaḷa vena hæṭi. mē mē ādī vaśayen īṭa passē ēvaṭa ælum bæn̆dum karavaṭa passē īṭa anukūla viññāṇayak pahaḷa vena hæṭi. mē viññāṇa nānā prakārayen pahaḷa vena ākāraya gæna pennalā. ēvā nirōdha karaganna hæṭit vigraha karalā dunnā.
눈으로 무엇을 볼 때 그 눈과 그 형색과 그것들을 좋아함 때문에 cakkhu viññāṇa가 생기는 모습. 그 뒤 본 것 때문에 거기에 마음을 묶으면 mano viññāṇa가 생기는 모습. 귀로 무엇을 들으면 sota viññāṇa가 생기는 모습. 그 뒤 sota viññāṇa로 받은 것들을 마음으로 다시 떠올려 그것을 바탕으로 mano viññāṇa가 생기는 모습. 이런 식으로, 그것들에 달라붙고 묶인 뒤 그에 맞는 viññāṇa가 생기는 모습. 이렇게 viññāṇa가 여러 갈래로 생기는 방식을 보여 주고, 그것들을 nirodha 시키는 법도 풀이해 주셨습니다.
dæn mēka ara anēpiḷu siṭutumāṭa jīvat velā inna gihi ara inna kālē innā. oya ṭika aragena inna karanna puḷuvan kamak tibunē næhæ. mokada eyā karalā tibacca sēvaya hæṭiyaṭa væḍa karagena hiṭapu hæṭiyaṭa ē gæm̆buru pættaṭa gihillā nam eyaṭiya karanna puḷuvankamak tibunē næhæ. hæbæyi sōtāpannak.
그런데 Anāthapiṇḍika 장자는 재가자로 살던 때에 그것들을 받아 행할 수가 없었습니다. 그가 해 온 봉사로 보나 일하며 살아온 모습으로 보나, 그 깊은 쪽으로 가서 행할 수 있는 처지가 아니었습니다. 하지만 sotāpanna였습니다.
mē velāvēdī mē an̆ḍanna paṭan gattā anē piṭu siṭutumā. an̆ḍanna paṭan gattahama ahanavā. mokada pihiṭanna bærivada annē? tērennē næti vunāda? nǣ svāmīni mēka tērenavā ēka nemeyi praśnē tiyennē. meccara vaṭinā gæm̆buru dahamak mē gihari tērum ganna puḷuvankama tiyeddī æyi dēśanā kaḷē nættē meccara kālē ma ada æhuvama eccara gæm̆buru ekak. meccara kālekaṭa mama
이때 Anāthapiṇḍika 장자가 울기 시작했습니다. 울기 시작하자 묻습니다. '왜, 견디기 어렵습니까? 이해가 안 되었습니까?' '아닙니다, 스님. 이것은 이해됩니다. 그게 문제가 아닙니다. 이토록 값지고 깊은 dharma를 이 재가자가 이해할 수 있는데 왜 이렇게 오래 설해 주지 않으셨습니까? 오늘 들으니 이토록 깊은 것인데. 이렇게 오랜 세월 저는…'
vedayi æhuvē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn budurajāṇan vahansē ḷan̆ga occaraya æsuru karalā paḷaveni mahā dāyakayā velā budurajāṇan vahansē nitarat hambavenna gihillā nitara baṇa ahapu velākak budurajāṇan vahansē in ehæ ekak dīlāda næhænē. karmasthānayak. hæbæyi ēka avasthāvakadī dunnā.
Buddha 곁에서 그토록 가까이 지내며 첫째가는 큰 시주자가 되어 늘 Buddha를 뵈러 가고 늘 설법을 들었는데, Buddha께서 그 너머의 것, kammaṭṭhāna를 주신 적이 있었습니까? 없지요. 하지만 한 번은 주셨습니다.
itin oba apiṭa æpasthāna karana ekat ætta mē hæma aḍu paḍuvak balana ekat ætta ē vunāṭa oba ādhyātmika suvayaṭa kalin kalama dhyānayaṭat kalin kaliya dhyānayaṭat samavadinna igena gattā nam purudu vunā nam arakada ē bhāvanāva karagena giyā nam obaṭa kalin kalama dhyānayaṭat kalin kali adhyānayaṭat samvadinna puḷuvan. ē kiyannē hæmēma ēka inna nemeyi. kalin kalin puḷuvan kramayak tiyenavā.
'그대가 우리에게 시중드는 것도 사실이고 모든 모자람을 살피는 것도 사실이다. 하지만 그대가 내면의 행복을 위해 때때로 첫째 jhāna에, 때때로 둘째 jhāna에 드는 법을 배워 익혔다면… 그 bhāvanā를 해 나갔다면 그대는 때때로 첫째 jhāna에, 때때로 둘째 jhāna에 들 수 있다. 늘 거기 머무는 것이 아니다. 때때로 할 수 있는 방법이 있다.'
itin ē velāvēdī særit hāmuduruvanavā svāmīni āścāryayi atbhutayi mamat oya vidihaṭanavā. mama mē anē ē pirisiṭa kivvā. kalin kālathamanaṭa samādinna kalin kāla diya adhyānayaṭa samavadinnada ehema praguṇa karaganna kiyalā. namut ēka samila hiṭena babulolava yanavā misā devilō upadinnē næhænē. namut ē maṭṭamagē hiṭiyaṭa næhæ mē anē pirisitumā.
그때 Sāriputta 스님께 '스님, 놀랍고 경이롭습니다' 하는 말이 있었고, '나도 이 Anāthapiṇḍika와 그 식구들에게 때때로 첫째 jhāna에, 때때로 둘째 jhāna에 드는 것을 익히라고 말했다'고 합니다. 그러나 그것은 Brahma 세계로 가는 것이지 천상에 태어나는 것이 아닙니다. 그런데 Anāthapiṇḍika는 그 수준에 있지 않았습니다.
itin antima mohotēdī ara bhāvanā karana ēkē vaṭinākama varṇanā kaḷā misak ēka aragena ēn ehā anāgāmī phalaṭā giyet nǣha. devlovama gihillā upadunavā.
그래서 마지막 순간에 그 bhāvanā의 값어치를 찬탄했을 뿐, 그것을 받아 그 너머 anāgāmī 열매로 가지도 않았습니다. 천상에 가서 태어났습니다.
dæn mēkē venasa kara balanna koyi tara venasak tiyenavada kiya matana tiyena svabhāvayangē etakoṭa devloṭa gihillā nam upadina maṭṭamaṭa mānasikatvaya ko nægilā tibuṇā misā. ikmōna maṭṭamaṭa kāma rāga ikmana maṭa vaṭmaṭa gihin tibunē næha.
이제 이 차이가 얼마나 큰지, 그 성질들을 견주어 보십시오. 천상에 가서 태어날 수준까지 마음이 올라 있었을 뿐, kāmarāga를 넘어서는 수준까지는 가 있지 않았습니다.
itin anik ayaṭa mokada ē nisā ē jīvita valaṭa gælapena vidihaṭa tamayi ē daham dīlā tibuṇē. gihi jīvitayak tuḷa bādhakayak novennat sasara ataraman novī keḷavara karaganna hētu æti vennat avaśya vena maṭṭamaṭa tamayi karmasthāna dīlā tibuṇē.
그러니 다른 이들에게는 그 삶에 맞게 그 dharma를 주었습니다. 재가 생활 안에서 장애가 되지 않으면서도 saṃsāra에서 길을 잃지 않고 끝낼 원인이 생기도록, 필요한 수준으로 kammaṭṭhāna를 주었습니다.
yamkisi kenek ē gihi jīvitaya in̆dagena hari ē gihi kaṭayatulin ven velā tamanṭa dalāgena ē brahmacārī guṇaya puṇanna puḷuvan avasthāvaka innavā nam gæm̆buru karmasthānaya væḍuvat dæn citta grahapati dhammika upāsaka vāgē aya kuttarā upāsikāva mē vagē hiṭapu aya hiṭiyā. anāgāmī upāsaka upāsikāva ēgollō gæm̆buru dahama hadāralā ē anuva ē kaṭayutu kaḷā. ēgollanṭa praśnayak nǣha. mokada tamangē gihi jīvitayē eka pættekin balakahamahama mēgollot nidahas venna avasthāva læbilā tiyena aya. ē avasthāvaṭa pasutalayak hædilā tibecca aya. ē nisā ēgollō ehemat hiṭiyā.
어떤 이가 재가 생활을 하면서도 재가 일에서 떨어져 자기를 다스리며 brahmacariya의 덕을 닦을 수 있는 처지에 있다면 깊은 kammaṭṭhāna를 닦기도 했습니다. Citta 장자, Dhammika upāsaka 같은 이들, Khujjuttarā upāsikā 같은 이들이 있었습니다. anāgāmī upāsaka, upāsikā들입니다. 그들은 깊은 dharma를 익혀 그에 따라 행했습니다. 그들에게는 문제가 없었습니다. 자기 재가 생활을 한쪽에서 보면 이들은 벗어날 기회를 얻은 이들, 그 기회에 바탕이 마련된 이들이었습니다. 그래서 그들은 그렇게도 지냈습니다.
itin etakoṭa ē nohiṭama mē am̆bu sæmi jīvita gata karamin hiṭapu ē ayaṭa ēgollanṭa gælapena karmasthāna vaśayen dunnē budun kirihi prasādaya, daham kirihi prasādaya, saṁgun kerehi prahādaya ætivena karmasthāna vaḍanna. ē tuḷin nægāgena kalin kalama dhyānayaṭa ditiyi adhyānayaṭa yannat puḷuvan. kalin kala tamangē kāma jīvitaya gata karannat puḷuvan.
그렇지 않고 부부로 살던 이들에게는 그들에게 맞는 kammaṭṭhāna로, Buddha께 대한 믿음, dharma에 대한 믿음, saṅgha에 대한 믿음이 생기는 kammaṭṭhāna를 닦으라고 주었습니다. 그것을 통해 올라가 때때로 첫째 jhāna에, 둘째 jhāna에 갈 수도 있습니다. 때때로 자기 감각적 삶을 살 수도 있습니다.
ē gata karana velāvaṭa vitarayi ē kāma jīvitaya. īṭa passē āyasarayak hudalē kiya vecca velāvaṭa edā prathama dhyāna saminna puḷuvan dhyāna saminnat puḷuvan. hæbæyi anti maraṇāsanna mohotak vunot tāyē kāma lōkē upadinnet næhæ. kelinma ēn ehāṭa gihillā bam̆balaṭa tamayi uppattiya læbennē. itin ehema utum guṇayak kramayak tibuṇā.
그 사는 때에만 그 감각적 삶입니다. 그 뒤 다시 한가할 때 그날 첫째 jhāna에 들 수도 있고 다른 jhāna에 들 수도 있습니다. 그런데 마지막 죽음 직전의 순간이라면 다시 감각 세계에 태어나지도 않습니다. 곧장 그 너머로 가서 Brahma 세계에 태어납니다. 그런 높은 덕, 그런 방법이 있었습니다.
ē vagēma dunna dāna gæna ē dānaya gæna sihi karanna ē dānaya dunnahama unvahansē labana utum tattvayan gæna sihi karanna eban̆du baṇa ahalā prahādaya æti karaganna anna ē citta prahādaya tuḷa kaṭayutu karaganna kiyalayi dēśanā kaḷē. itin hæmen ālōka karmasthāna vaśayen tamayi ē oyā gattē.
또 준 dāna에 대해, 그 dāna를 떠올리고, 그 dāna를 하면 그분이 얻는 높은 경지를 떠올리고, 그런 설법을 듣고 믿음을 일으켜, 그 citta pasāda 안에서 일을 해 나가라고 설하셨습니다. 그래서 대개 빛(āloka) kammaṭṭhāna로 그것을 받았습니다.
dæn munin̆du pudena magē hita ālōkayi, munin̆da pudana magē galōkayi pav nokarana magē hita ālōkayi, pav nokarana magē gatā ālōkayi. dæn mēka ḷama hiṭa ē vagē kaṭayutu karana ayaṭanē hon̆da karmasthānayak.
'muni를 공양하는 내 마음은 빛나고, muni를 공양하는 내 몸은 빛나며, 악을 짓지 않는 내 마음은 빛나고, 악을 짓지 않는 내 몸은 빛난다.' 이것은 어려서부터 그런 일을 하는 이들에게 좋은 kammaṭṭhāna입니다.
etakoṭa eka eka maṭṭamaṭa yanna ōnē. dæn budun pudana ayaṭa itin ē guṇayaṭa ganna puḷuvan. dæn budurajāṇan vahansēṭa namaskāra kirīma arama karalā munin̆da upadina magē hita ālōkayi. ē kiyannē mē pāpa dharma næhæ. ē guṇaya pihilā inna velāvaṭa ālōka hitak tiyenavā. munidu pudana magē gata ālōkayi.
그러면 저마다 자기 수준으로 가야 합니다. Buddha를 공양하는 이들은 그 덕으로 받을 수 있습니다. Buddha께 예경하는 것으로 시작해서 'muni를 공양하는 내 마음은 빛난다.' 곧 악한 dharma가 없다는 것입니다. 그 덕에 머무는 동안 빛나는 마음이 있습니다. 'muni를 공양하는 내 몸은 빛난다.'
mē pav nokarana magē hita næhæ taraha noyana vagē hita ālōkayi. taraha noyana vagē gata ālōkayi. taraha noyā mē ānisaṁsaya balanavā nam, taraha vīmē ādīnava balanavā nam anna gihi jīvitayaṭa hun̆gāk vædagat eyā. taraha nætuva jīvat vennē.
'악을 짓지 않는 내 마음' — 화내지 않으니 마음이 빛나고, 화내지 않으니 몸이 빛납니다. 화내지 않음의 ānisaṃsa를 보고 화냄의 ādīnava를 본다면, 화내지 않고 사는 그것은 재가 생활에 아주 중요합니다.
gæṭennē nætuva inna puḷuvan.
부딪치지 않고 지낼 수 있습니다.
gæṭennē nætuva in̆dīma mē vaṭināgama saha ē karmasthānayak vaśayen gænīma itāma hon̆dayi.
부딪치지 않고 지내는 것, 그 값짐, 그리고 그것을 kammaṭṭhāna로 삼는 것은 아주 좋습니다.
anāgāmaya phalaṭat eka pættaka hētukāra labā denavā sūsu avasthāvadadī ē tatvayaṭa pat karanavā.
그것은 anāgāmī 열매(phala)에도 한쪽에서 원인을 마련해 주고, 알맞은 때에 그 자리에 이르게 합니다.
nin taraha novena magē hita ālōkayi. taraha novena magē gata ālōkayi. muni upadena magē hita ālōkayi munitu upadana magē gatāyayi. kaviyak vaśayen aragena karmasthānayak vaśayen bhāvitā karanavā.
늘 ‘성내지 않는 내 마음은 빛이다, 성내지 않는 내 몸은 빛이다. muni를 공경하는 내 마음은 빛이다, muni를 공경하는 내 몸은 빛이다’ 하고 노래처럼 삼아 kammaṭṭhāna로 씁니다.
etakoṭa hæmiliyamanē manasa ālōka venavā. itin ālōkamat manasakin karana kiyana okkoma sārthaka venavā. dænīm igenaganna lamaṭa bohōma tīkṣana
그러면 늘 마음이 밝아집니다. 밝은 마음으로 하는 말과 일은 모두 잘 됩니다.
venavā. dænīm igenaganna lamaṭa bohōma tīkṣana dænīmak enavā. siyum dē kalpanā karanna hækiyāva læbenavā. ālōkamat manasa ōka ḷamaṭa hun̆gākma hon̆dayi. væḍi hiṭiyā ayaṭat hon̆dayi. nitara taraha yana ayaṭat hon̆dayi. itin ē vagē vaḍanna ōnē.
배우는 아이들에게는 아주 날카로운 앎이 생기고, 섬세한 것을 생각하는 힘이 생깁니다. 밝은 마음은 아이들에게 아주 좋습니다. 어른들에게도 좋고, 자주 성내는 이들에게도 좋습니다. 그러니 그렇게 길러야 합니다.
svāmīn vahansa dæn ēka digaṭa væḍīmēdī mē gamana tattva valaṭa pat venna puḷuvan nēda?
스님, 그것을 계속 기르면 이 길의 경지들에 이를 수도 있지 않습니까?
puḷuvan puḷuvan.
할 수 있습니다, 할 수 있지요.
ē kiyannē ēka kamaṭaha inna tuḷin ē ālōka karmasthānaya antimaṭa ihalāṭa yanna puḷuvan ēka saturaddayakak eha kramānukūlava yanna puḷuvan.
곧 그 kammaṭṭhāna를 통해 그 빛 kammaṭṭhāna가 마지막에는 높이 오를 수 있고, 차례대로 나아갈 수 있습니다.
ē kiyannē ē vena ekak nætuva ēkenma hædennē. ālōka karmasthānaya avaśya væḍenavā. ē ālōkaya budurajāṇan vahansē ganna kiyalā tiyenavā. ē kiyannē lōka sammata ālōkaya nemeyi oya kiyannē. citta prahādaya nana
곧 다른 것 없이 그것만으로 이루어집니다. 빛 kammaṭṭhāna가 필요한 만큼 자랍니다. 그 빛을 붓다께서 삼으라고 하셨습니다. 여기서 말하는 것은 세상이 말하는 빛이 아닙니다.
nemeyi oya kiyannē. citta prahādaya nana kiyana cittalōkaya ē kiyannē athærīmen labana ālōka svabhāvaya otana innē. ēka aluten goḍanagāganna. mē lōkē bhautika vastuvak
citta-pasāda라 하는 마음의 빛, 곧 놓아 버림으로 얻는 빛의 성품이 거기 있습니다. 그것을 새로 쌓아 가야 합니다.
goḍanagāganna. mē lōkē bhautika vastuvak vaśayen ganna ekak nemeyi ālōkaya. dæn panak pattu karalā ālōka dihapilā ālōka ālōka kiyanaelakaya nemeyi oya kiyannē. manasē ālōkaya
빛은 이 세상의 물질로 삼는 것이 아닙니다. 등불을 켜 놓고 빛을 바라보며 ‘빛, 빛’ 하는 것을 말하는 것이 아닙니다.
kiyanaelakaya nemeyi oya kiyannē. manasē ālōkaya athærīmē labana nidahas ālōkaya ēka tamayi niyama ārya ālōkaya kivvē. nā ekat ārya ālōkayat tiyenavā ālōkenavā. ēka mē lōkē ekak nemeyi. lōkeṭa allana ekak nemeyi. atharimin labana pæhædīma.
마음의 빛, 놓아 버림으로 얻는 자유로운 빛, 그것이 참된 ariya의 빛이라 한 것입니다. 세상의 빛도 있고 ariya의 빛도 있습니다. 이것은 이 세상의 것이 아니고, 세상을 붙드는 것이 아닙니다. 놓아 가며 얻는 맑음입니다.
ēka tamayi ē ālōka rasanaya. dæn lōkē ālōka vasanaya hō nemeyi. panak tiyāgena mokǣlak hari eriya paṭalayak hadāgena ālōka ālōka kiyalā ōka dihā balā inna ēvāya kramayak tamayi ālōka asinaya hæṭiya mē laukikatvaya vaḍannē. ēkē aramuṇak allagena lōka aramuṇak allagena atana tiyennē lōkaya inna tākkal apiṭa ekak venavā.
그것이 그 빛 kasiṇa입니다. 세상의 빛 kasiṇa가 아닙니다. 등불을 두고 무엇으로 막을 만들어 ‘빛, 빛’ 하며 바라보는 방식은 빛 kasiṇa로서 세속다움을 기르는 것입니다. 그 대상, 세상의 대상을 붙들고 있으면 세상에 머무는 동안에만 우리에게 무언가가 됩니다.
mokakda āpu lōkayak tiyenavā.
무엇이냐 하면, 우리가 떠나온 세계가 있습니다.
kohē idalalā api āvē. mē lōkē vināśa velā nævata haṭagannakoṭa yam lōkayakadī api mehāṭa āvā.
우리는 어디서 왔습니까? 이 세상이 무너졌다가 다시 생겨날 때, 어떤 세계에서 우리가 이리로 왔습니다.
ābhasala kiyana brahma lōkē in̆dalā. kramakramen prathamadhyāna talayaṭa bæhælā. brahma kalpika manuṣya kāyaka vaśayen mē lōkē aluten pahaḷa velā. mē lōkē vināśa velā nævata haṭaganna kāleka ārambhaya lōkayaṭa āvē ohomayi.
Ābhassara라는 brahma 세계에서 왔습니다. 차츰차츰 첫째 jhāna의 자리로 내려와 brahma 같은 사람 몸으로 이 세상에 새로 나타났습니다. 이 세상이 무너지고 다시 생겨날 때 처음 세상에 온 것은 그러했습니다.
āpu lōkē hæṭi tamayi ālōkaya hæṭi.
우리가 떠나온 세계의 모습이 곧 빛의 모습입니다.
āpu dura tamayi ādara tamayi an̆dura.
걸어온 먼 길, 그것이 곧 어둠입니다.
vacana dekak ālōkaya saha an̆dura kiyalā vacana dekak enavā. ālōkaya yam lakṣaṇayak ætda āpu lōkē lakṣaṇaya ēkayi.
빛과 어둠이라는 두 낱말이 나옵니다. 빛이 지닌 특징, 그것이 우리가 떠나온 세계의 특징입니다.
āpu dura mokak passēda āvē kelet hoyāgena paṁcakāmaya hoyāgena āpu dura. dæn mē ævidilā. āpu dura yan taramda āpu dura ē taramaṭa an̆duru.
걸어온 먼 길은 무엇을 따라왔습니까? kilesa를 찾아, 다섯 감각 욕망을 찾아 걸어온 길입니다. 그렇게 헤매 왔습니다. 걸어온 길이 먼 만큼 그만큼 어둡습니다.
dæn an̆duruvelā innē ēkayi. sayam prabhā ālōkaya nǣha kivvē ōkayi.
지금 어두워져 있는 것은 그 때문입니다. 스스로 빛나는 빛(sayampabhā)이 없다고 한 것이 그것입니다.
itin ālōka rasanaya væḍanam manasa tīkṣaṇayi. dæn an̆duru velā inna pēnnē næha. itin āpu lōkē tattveṭa giyot ālōkayi.
그러니 빛 kasiṇa를 기르면 마음이 날카로워집니다. 지금은 어두워져 있어 보이지 않습니다. 떠나온 세계의 상태로 가면 빛입니다.
anna ē āpu lōkē lattē lakṣaṇaya tamayi hæmatenāma dakinna puḷuvan ka darśanaya karanna puḷuvan. svāmīn vahansa etakaṭa āpassa
바로 그 떠나온 세계의 특징은 어디서나 볼 수 있고 꿰뚫어 볼 수 있다는 것입니다.
puḷuvan. svāmīn vahansa etakaṭa āpassa pradhāna hæma kenekma
스님, 그러면 모든 사람이 그리로 되돌아갑니까?
hæma kenekma kiyannē niyata mityā dr̥ṣṭikayek novana kenek yanavā. niyata mityā dr̥ṣṭa etanin maluvot eyā etanin kiyā upadinavā ara lōkāntaraya narakaya ē bohoma suḷu koṭasa ēkaṭa yannē. dæn
모든 사람이라 함은, 굳은 그릇된 견해(niyata micchādiṭṭhi)를 지니지 않은 사람은 갑니다. niyata micchādiṭṭhi를 지닌 채 거기서 죽으면 그는 lokantara 지옥에 태어납니다. 그리로 가는 이는 아주 적습니다.
ē bohoma suḷu koṭasa ēkaṭa yannē. dæn tirisan velā innē niyata mitika mityā dr̥ṣṭiya nisā nemeyi. karagatta duṣcarita nisā. niyata mityā dr̥ṣṭiyama āvot tamayi ē pudgalayā ara kiyana alōkāntaya narakalaṭa væṭennē.
지금 축생으로 있는 것은 niyata micchādiṭṭhi 때문이 아니라 저지른 나쁜 행실 때문입니다. niyata micchādiṭṭhi에 이르러야만 그 사람이 lokantara 지옥에 떨어집니다.
ov
예.
hāmuduruvē ēka tattva balapǣna tiyennada
스님, 그런 것(씌는 일)에도 어떤 상태가 영향을 미칩니까?
ov
예.
monavā vagē ēvā tiyennē ē kiyannē apē manasa duravalakamak tiyena nisā mēgollan parala karanavada ehema nætnam karapu avaḍana sādhāraṇi patillā venavada
어떤 것들이 있습니까? 우리 마음에 약함이 있어서 그들이 해치는 것입니까, 아니면 우리가 저지른 부당한 일 때문에 갚음을 받는 것입니까?
ov balamu ka issara karalā
예, 먼저 살펴봅시다.
dæn oya yamkisi koṭasakaṭa uppattiyakaṭa sambandha venna nam æn̆gaṭa sambandha vena amanussayā æn̆gaṭa sambandha venna ādī yam praśna vala tiyenavā.
어떤 무리나 태어남에 얽히는 일, 몸에 들러붙는 amanussa가 몸에 붙는 일 같은 문제들이 있습니다.
mēvaṭa kāraṇā kihipayak balapānavā.
여기에는 몇 가지 까닭이 작용합니다.
dæn yamkisi kenekuṭa oya apē katāvala tiyenavā dæn jōtisa katāvaladī ehema peralā tiyenavā dæn rāhu apala væni kālē enakoṭa amussa upaddava væḍiyi. ehema tæn tiyenavā.
우리 이야기, 점성술 이야기에도 나오듯이, 어떤 사람에게 Rāhu 액운 같은 때가 오면 amanussa의 해코지가 많다고 합니다. 그런 데가 있습니다.
ē kiyannē lōka samatē apala kāla hæṭiyaṭa pennana væḍi pennavā. oya apala kāla kiyannē pāpa vipāka
세상에서는 그것을 액운의 때로 보여 줍니다. 그 액운의 때란 pāpa의 과보(vipāka)입니다.
yam pāpayak apiṭa vipāka dena vidihaṭa yam kālayak sakas vuṇānam ē pāpa vipākaya mul karagenat īṭa avaśya karannā vū mānasika durvalakamak æti karanna puḷuvan.
어떤 pāpa가 우리에게 과보를 주도록 어떤 때가 짜이면, 그 pāpa의 과보를 바탕으로 그에 필요한 마음의 약함이 생길 수 있습니다.
etakoṭa ē avasthāva tava kenekuṭa avasthāva karaganna puḷuvan sasarēdī monavāhari paḷigænīmaṭa hari sambandhatāvayak æti karaganna monavāhari hētuvak tibuṇā. ēkaṭa avasthāvak pasutalayak udā venna puḷuvan ēnot mē eka kāraṇayak ē
그러면 다른 이가 그 기회를 잡을 수 있습니다. saṃsāra에서 앙갚음하거나 얽힐 무슨 까닭이 있었다면 그것에 기회와 바탕이 생길 수 있습니다. 이것이 한 가지 까닭입니다.
anit kāraṇaya tamayi api ē gati lakṣaṇa anuva jīvat vīma.
다른 까닭은 우리가 그런 성향대로 사는 것입니다.
ē gati lakṣaṇa anuva jīvat vīma nisā api visin goḍanagāgannavā īṭa passē parisarayak. anna ē parisaraya tuḷaṭa ē anukūla ayaṭa enna puḷuvan.
그 성향대로 살기 때문에 우리가 뒤에 어떤 환경을 쌓습니다. 그 환경 안으로 그에 맞는 이들이 들어올 수 있습니다.
ekak mānasika parisaraya.
하나는 마음의 환경입니다.
mānasika parisaraya apiṭa hædenakoṭa apē mānasika parisarayē anik kenāṭa mānasa allanna bæhæ. apē mānasika parisarayen goḍanæginavā kāyika parisarayak.
우리에게 마음의 환경이 만들어질 때, 다른 이가 우리 마음 환경 속의 마음을 바로 붙잡을 수는 없지만, 우리 마음의 환경에서 몸의 환경이 쌓입니다.
dæn mānasika parisarayē dūṣenā yam yam koṭasakaṭa ayitinam. ē mānasikatvaya api nitara nitaravā nam pavatvanavā nam ara anukūla vannā vū kāyika parisarayak ē tuḷin goḍanægenavā.
마음 환경 속의 성냄이 어떤 무리에 속한다면, 그 마음 상태를 우리가 자주자주 이어 가면 그에 맞는 몸의 환경이 그로써 쌓입니다.
goḍanægicca kāyika parisarayaṭa anukūla amanuṣayā ætul venavā. anna amanussayāṭa āhāraya etana ipadenavā.
쌓인 몸의 환경에 맞는 amanussa가 들어옵니다. 바로 amanussa의 먹이가 거기서 생겨나는 것입니다.
dæn mēkaṭa hon̆da dēśanāvak tiyenavā dharmayē avasthāvaka oya sudam sabhāvin sabhāvaṭa sakravaya indruvō gihinna velāvē dæn ara mē kāṇḍukammara sailāsanaya his velā tiyennē. kavuruvat in̆dagannē næhæ anit devivaru lōkē sajjuruvangē sihāsanaya māga.
여기에 대해 dharma에 좋은 가르침이 있습니다. 한때 Sakka 천왕이 Sudhammā 회당을 떠나 있을 때, 그 Paṇḍukambala 돌 보좌가 비어 있었습니다. 다른 deva들은 아무도 세상의 왕의 사자좌에 앉지 않았습니다.
ektarā kurumiṭi amanussayakayi dīlā ōka in̆dagat.
어떤 난쟁이 amanussa가 와서 그 자리에 앉았습니다.
in̆dagannakan in̆dalā mokada karannē? anit dēvatāva bohoma kupita vunā mē karapu væḍē nīca amanussayek ævidilā mokē tarama dannē nætuva mūjin apē rajjuruvangē āsanaya in̆dagena gihilā paḷavakin ahara væhælā oya vidihaṭa do kiyanna paṭan gā. kǣ gahanna paṭan gattā.
앉아 있자 어떻게 되었겠습니까? 다른 deva들이 이 짓에 몹시 성이 났습니다. ‘천한 amanussa가 와서 제 분수도 모르고 우리 왕의 자리에 앉았다’ 하며 탓하기 시작했고 소리치기 시작했습니다.
ara dūṣiyakamin ara dēvatāva hiten hitanna hitanna mē amasā enna enna uḍa pæna pæna santōsa venavā. enna enna mahat venna paṭan gattā. antiṭa mu uḍa pihinna pinna mahattayālā loku velā enavanē. amudī amanussayek.
그 성냄으로 deva들이 생각하면 할수록 이 amanussa는 점점 위로 뛰며 기뻐했습니다. 점점 커지기 시작했습니다. 끝내 부풀고 부풀어 크게 자라났습니다. 이상한 amanussa였지요.
mē vidihaṭa ara amanussayā kramā kramaya loku vuṇā.
이렇게 그 amanussa는 차츰차츰 커졌습니다.
loku venna loku venna ara dēvatāva tava tava kǣ gahanna paṭan gattā. ōken bæhælā pala kiyalā. kǣ gahanna kǣ gahanna ansayā inna lokuṭam muḷu āsanaya ekak vuṇā. ēvara dēvatāva baya vuṇā.
커질수록 deva들은 더욱더 소리쳤습니다. ‘거기서 내려와 꺼져라.’ 소리칠수록 amanussa는 커져 마침내 자리 전체만 해졌습니다. 그제야 deva들은 겁이 났습니다.
mēvayi poḍi amudurasiyek nemeyinē amudha jātiyakeknē kiyalā.
‘이건 작은 amanussa가 아니라 대단한 종류로구나’ 하고요.
īṭa passē mokada ōlā kiyalā sakra deviyanṭa kāraṇaya kivvā. sakra deviya ahanavā kohomada vunē vecca hiddhiya kiyanna kiyalā.
그 뒤 Sakka 천신에게 사정을 아뢰었습니다. Sakka는 ‘어떻게 된 일인지 말해 보라’고 물었습니다.
kurumiṭi amanussaka vaśayen bohoma puṁcieka vaśayen ævidilā mehema in̆dagattahamahama api mehema kivvā. kiyanna kiyanna vihena loku vuṇā.
‘난쟁이 amanussa로 아주 작은 모습으로 와서 이렇게 앉았기에 우리가 이렇게 말했더니, 말할수록 더 커졌습니다.’
mehema kiyalā uttara dunā. ā ēka kavuda kiyalā mama dannavā yamkō kiyalā giyā. īḷan̆ga ehenam hinālā bohōma cāmidiyaṭa biva pættakin in̆dagattē. dæn ara yakṣayā innavā āsanayaṭa kiyalā. yakṣaya maṭa otanat ekayi metanat ekayi. maṭa āsanaya kiyalat næhæ bima kiyalat næhæ maṭa kotanat ekayi. maṭa metana matayi.
이렇게 대답하자 Sakka는 ‘아, 그가 누군지 나는 안다’ 하고 갔습니다. 그리고 웃으며 아주 정중하게 한쪽 바닥에 앉았습니다. 그 yakkha가 자리에 있는 것을 보고 말했습니다. ‘yakkha여, 나에게는 거기나 여기나 같다. 나에게는 자리라는 것도 바닥이라는 것도 없다. 나는 어디나 같다. 나는 여기면 된다.’
ara yakṣaya hayen hollalā uḍa bælalā innavā tava ṭikak hinā velā bæluva. yakṣaya oyan ōkaṭa maṭa ōka gihillā venasak næhæ. maṭa ōkat ekayi metanat ekayi. poḍḍak puṁci vuṇā.
그 yakkha는 두려움에 떨며 위를 보고 있었습니다. Sakka는 조금 더 웃으며 바라보았습니다. ‘yakkha여, 그대가 거기 있어도 나에게는 다를 것이 없다. 나에게는 거기나 여기나 같다.’ 그러자 조금 작아졌습니다.
āya suḍa pænalā bæluvā. yakṣaya maṭa otanat ekayi metanat ekayi. maṭa okē gānak tava puṁci vuṇā.
다시 위를 보았습니다. ‘yakkha여, 나에게는 거기나 여기나 같다. 나는 아무 상관없다.’ 그러자 더 작아졌습니다.
antimaṭa mona anit dēvatāva mē sajuruvanṭa e parana apiṭama karada sajiravanṭa gānak næhæna æti apiṭak gānak næhænē kiyalā api nivilā ēgollō dōṣaya pætura ve næ. ē varaṭa nihan̆ḍa vena mokada karannē? ara amasā valā de puṁci velā kurumiṭa ekkā kiyalā nopena yanna kiyalā.
마침내 다른 deva들도 ‘왕께서 상관하지 않으시니 우리도 상관할 것 없다’ 하며 가라앉아 성냄이 퍼지지 않았습니다. 그렇게 조용해지자 어떻게 되었겠습니까? 그 amanussa는 작아지고 작아져 난쟁이가 되더니 보이지 않게 사라졌습니다.
ē bala svāmīni asayā giyānē.
‘보십시오, 존자여, 그 yakkha가 갔습니다.’
ē asayā kavuda kiyalā ēgollō dannē næhænē. ē yakṣayā yavana hæṭi dannet næhænē.
그 yakkha가 누구인지 그들은 몰랐던 것입니다. 그 yakkha를 보내는 법도 몰랐지요.
oya yakṣayā kenek dūṣaya vunahama manasin piṭa vena visa āhārayaṭa karaganna kenek.
그 yakkha는 누군가 성을 내면 마음에서 나오는 독을 먹이로 삼는 자입니다.
anungē mānasika dūṣitatāvaya nisā æti vennā vū visayāgē āhāraya
남의 마음이 더러워져 생기는 독이 그의 먹이입니다.
mēkē mē āsanaya in̆dagattā kiyalā obalā dūṣa venakoṭa obalayan piṭa vecca visaṭa āhāra vuṇā. ohu mahat vunē ēken.
‘그가 이 자리에 앉았다고 그대들이 성을 낼 때, 그대들에게서 나온 독이 먹이가 되었다. 그는 그것으로 커졌다.’
ē mama ē āhāraya obaṭa nipadevvē næ. obalat mama metana innakoṭa obalaṭat ēkē gānak nætuva kiyā. obaṭa metana āhāra nætuva giyāṭa passē ohuṭa metana hædenna bænna giyā. mēkayi etana siddha vuṇē.
‘나는 그 먹이를 그에게 만들어 주지 않았다. 내가 여기 있을 때 그대들도 상관하지 않게 되었고, 여기서 먹이가 없어지자 그는 더는 자랄 수 없게 되었다. 이것이 거기서 일어난 일이다.’
itin dēvatāvanē obalā havadāvat dūsiyakama nitara pavatvanna epā amanusaya vennē ōkayi. anna dūsaya amanuṣaya koṭasaka āhāraya api ḷan̆ga ipadavanavā nam amanuṣaya annaṭa hētuvak enavā kiyalā pennavā.
‘그러니 deva들이여, 결코 성냄을 늘 지니지 마라. amanussa가 생기는 것은 그 때문이다.’ 성냄이라는 amanussa 무리의 먹이를 우리 곁에서 만들어 내면 amanussa가 올 까닭이 생긴다는 것을 보여 줍니다.
mēka śakra deyiyanṭat deveyiyanṭat vitarak nemeyi apiṭat occakayi.
이것은 Sakka 천신과 deva들에게만이 아니라 우리에게도 그대로입니다.
apē manasa hæma veliyama dūṣaya vunot mē lōkē yam dūṣyatāvaya āhāra karaganna avamanussa koṭasa api ḷan̆gaṭa enavā. ungē āhāraya tiyenna nisā. ēken apiṭa bērenna bæha koccara monavā karannē.
우리 마음이 늘 성내 있으면 이 세상의 성냄을 먹이로 삼는 amanussa 무리가 우리 곁으로 옵니다. 그들의 먹이가 있기 때문입니다. 무엇을 아무리 해도 그것에서 벗어날 수 없습니다.
api āhāraya gonnagana tākkāla ū ēka kanna enavā.
우리가 먹이를 쌓아 두는 동안 그들은 그것을 먹으러 옵니다.
[ugura kǣrīma]
[헛기침]
mēkayi metana kramaya.
여기의 원리가 이렇습니다.
dæn api mokada karannē? ōma maæssa venavā. dānnakō fǣn eka dānnakō pat monavā hari idin kiyalā ēvā kiyanavā. monavā hari kamak nǣ. behetak gahannakō koccara bet gæhuvat ahagena inna mæs otennaṭa enavā.
우리는 어떻게 합니까? 파리가 꼬이면 ‘선풍기를 켜라, 무슨 잎이라도 놓아라’ 합니다. 무엇이든 좋으니 약을 뿌리라고 하지만, 아무리 약을 뿌려도 파리는 거기로 옵니다.
otana gada ekak æti mokak hari ōka hohenna visi karala tālka suddha karalā dānna ōka kivvahama balapuvahama monavā hari ēkaṭa tiyena gæ matkuṇu vecca mas kǣllak hari monavā hari ekak tiyenavā gan̆da gahanna ēka ohelā balalā hanavā ā mēkaṭa nemeyi ennē kiyalā eka visi kalā dālā suddha karalā dæmaṭa pava passē dæn kosam mardhanaya karanna kamināsaka behet gahana vunet næha. upakrama baya danna vunet næhæ. mæsō næ. mæsō āvē mokaṭada ara gan̆da hindā.
‘거기 무슨 냄새나는 게 있을 거다, 찾아서 내다 버리고 깨끗이 해라’ 해서 살펴보면 썩은 고기 조각 같은 냄새 나는 것이 있습니다. 그것을 보고 ‘아, 이것 때문에 오는구나’ 하며 내다 버리고 깨끗이 하면, 그 뒤로는 파리를 없애려 살충약을 뿌릴 필요도, 겁주는 꾀를 쓸 필요도 없습니다. 파리가 없습니다. 파리는 왜 왔습니까? 그 냄새 때문입니다.
itin ada balanna hun̆ga denek gan̆da tiyāgena mæsa panna puḷuvanda karanna?
그런데 오늘날 보면 많은 사람이 냄새는 둔 채 파리를 쫓으려 합니다. 그게 될 수 있습니까?
mæsā panna va nam gan̆da ayin karanna ōna. gan̆da tamayi keles gan̆da.
파리를 쫓으려면 냄새를 없애야 합니다. 그 냄새가 곧 kilesa의 냄새입니다.
rāga gan̆daṭa madana amanussaya venavā. dvēśa gan̆daṭa dūsiya amanussayō venavā. mōha gan̆daṭa mandha buddha amanussayō venavā.
rāga의 냄새에는 정욕의 amanussa가 생깁니다. dosa의 냄새에는 성냄의 amanussa들이, moha의 냄새에는 어리석은 amanussa들이 생깁니다.
rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi hitaka naganakoṭa rāga gan̆da, dvēśa gan̆da, mōha gan̆da mē pissēṭa piṭa venavā.
마음에 rāga, dosa, moha를 일으키면 rāga 냄새, dosa 냄새, moha 냄새가 밖으로 나옵니다.
ē jātiya ungē āhāraya ōkayi. oya āhāraya api ḷan̆ga nætnam ē amanussayek api ḷan̆gaṭa enna unṭa hētu næha. āhāra næti varā. āhāra nirōdha kirīmē phalaya nirōdha venavā kiv ōka
그런 무리의 먹이가 그것입니다. 그 먹이가 우리 곁에 없으면 amanussa가 우리에게 올 까닭이 없습니다. 먹이가 없으니까요. 먹이를 없애면(nirodha) 그 결과도 사라진다고 한 것이 그것입니다.
karma vipākayak karalā tiyenavā nam ehema karma vipākayen āhāraya goḍanægenavā. ēkaṭa apiṭa hiten karanna deyak næhæ. maharahatan vahansēṭa karanna dēkut næhæ. lovturā budurajāṇan vahansēṭa karanna dēkut næhæ. vipāka āhārayak gonnagalā ehema tiyanam mīṭa pera kālayaka ōka vipāka vaśayen ævidilā hiṭan ara gan̆da naipadavanavā. karma vipākayak vaśayen. ē napaduvahama ēka āhāraya karagannat tiyenavā. ē velāvaṭa mokada
그런데 kamma의 과보를 지었다면 그 kamma vipāka로 먹이가 쌓입니다. 그것은 우리가 마음으로 어찌할 수 없습니다. arahant께서도 어찌할 수 없고, 세상을 넘어선 붓다께서도 어찌할 수 없습니다. vipāka의 먹이가 그렇게 쌓여 있다면, 예전에 지은 것이 과보로 와서 그 냄새를 일으킵니다. kamma vipāka로서 일으키면 그것을 먹이로 삼는 이도 있습니다.
ēka āhāraya karagannat tiyenavā. ē velāvaṭa mokada karanna ōnē? vipākavalaṭa vandi gevanna puḷuvan jātiyē vipākayak nam ēka gevāganna pindaham karalā yahapat citta prasādaya æti karalā apen avaḍa asādhāraṇa vecca aya lōkē kohē hiṭiyak sihi karalā. ē ayaṭa anumōdan karavanna ōnē pin peddavanna ōnē pihiṭavanna ōnē ara anna etaṭa vipākayen api nidahas vunāma ara vipākayen api kararāci kiyana gan̆da næti velā yanavā. pāpa kiuṭu nætivelā yanavā. anna etakoṭa mokada vennē? vibhāga nisā amana viseka hiṭan nam eyat ætta velā yanavā.
그때는 어떻게 해야 합니까? 갚을 수 있는 종류의 과보라면 그것을 갚으려고 puñña를 짓고 좋은 citta-pasāda를 일으켜, 우리에게서 부당한 일을 당한 이들을 세상 어디에 있든 떠올려 그들이 anumodanā하게 하고 puñña를 나누어 베풀어야 합니다. 그렇게 그 과보에서 우리가 풀려나면 그 과보로 우리가 풍기던 냄새가 사라집니다. pāpa가 다 사라집니다. 그러면 어떻게 되겠습니까? 과보 때문에 amanussa가 와 있었다면 그도 멀어져 갑니다.
ōkayi kramaya oya krama ṭika ganna ōnē. oya dekama kriyātmaka karanaṭa kōken tibuṇat yanavā.
그게 방법입니다. 그 방법들을 받아들여야 합니다. 그 둘을 다 실행하면 어느 쪽에서 왔든 떠나갑니다.
mē budu guṇa, daham guṇa, san̆gaguṇa, cittaprahādaya menehi karamin ē kaṭayutu karagena inna velāvaṭa ehema nam innē apē gata karannē. api ē karaganna yahapat dēval vala puṇyānumōdanāva siddha karanavā nam lōka satvayinṭa oya depættema tiyena gan̆da balā indiya kæpilā yanavā. kæpilā giyāṭa passē ē amanuṣayō enna nætuva venavā.
붓다의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕, 그리고 citta-pasāda를 마음에 새기며 그 일을 하며 지낼 때, 우리가 하는 좋은 일의 puñña-anumodanā를 세상 중생들에게 해 주면 양쪽에 있는 냄새를 노리던 것이 끊어져 나갑니다. 끊어진 뒤에는 그 amanussa들이 오지 않게 됩니다.
[ugura kǣrīma] ōka hari amāru væḍak. tama tamangēma hitēn taman citta prasādaya æti karaganna ōnē.
[헛기침] 그건 아주 어려운 일입니다. 각자 자기 마음에서 스스로 citta-pasāda를 일으켜야 합니다.
anikvā okkoma upakrama
다른 것은 모두 꾀일 뿐입니다.
anna ēkayi kiyannē divē lōkayā tamanussayō yanavā nam oya væḍē karaganna manusalayaṭa koccarada
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēkayi kāraṇa dæn hik ayaṭa dæn katā [ugura kǣrīma] karalā ē avaśya monavada kiyalā ahana
그래서 몇몇 이들과 이야기해 [헛기침] 무엇이 필요한지 물었습니다.
dæn ē pin nætuna innē ē pindenna monavaṭa avaśya kiyalā okkoma balamunahakaṭa vitara hatara deneku vitarayak ætta
그들은 지금 puñña 없이 지내고 있어서, 무엇을 위해 puñña를 주어야 하는지 다 살펴보니 정말로 네 사람쯤이었습니다.
ov
예.
itin ēvā karanna yǣma apiṭa pala pǣmak æti karanavada
그렇다면 그런 일을 하러 가는 것이 우리에게 앙갚음 같은 것을 불러옵니까?
na ēkat apiṭa æti karana kramayak tiyenavā. hæbæyi krama dekak tiyenavā. dæn api hitamukō mehema deyak. ciyekuṭa kiyalā hiṭan kenek paganna puḷuvan.
그것도 우리에게 생기는 길이 있습니다. 다만 방식이 두 가지입니다. 이렇게 생각해 봅시다. 힘으로 누군가를 쫓아낼 수 있습니다.
illana vandiyak dīlā kenek yavanna puḷuvan. mē krama dekaknē. vandi aran kæmætten giya kae kenā han̆durakam karannē næha. caṇḍikamē pænnuvot væṭena velāva balā ilā gahanavā.
요구하는 대가를 치러 보낼 수도 있습니다. 두 가지 방법이지요. 대가를 받고 기꺼이 간 사람은 원한을 품지 않습니다. 힘으로 쫓아내면 넘어질 때를 노려 칩니다.
oya kanaṭa nama tamayi atana tiyennē.
그 이야기가 곧 거기 있는 것입니다.
mē cikama panna hon̆da næha kisi manussayek. bala karalā panna hon̆da nǣ.
어떤 사람이든 힘으로 쫓아내는 것은 좋지 않습니다. 억지로 쫓아내는 것은 좋지 않습니다.
eyāgē aḍupā eyā enna hētuva api sūkṣama hoyanna dharma haṭāvelā. yam amanussayek yam kenek ḷan̆gaṭa enna hētu tiyenavā.
그의 아쉬움, 그가 오는 까닭을 dharma에 맞게 섬세하게 찾아야 합니다. 어떤 amanussa가 어떤 사람에게 오는 데에는 까닭이 있습니다.
eka hētuva paḷigænīma.
한 가지 까닭은 앙갚음입니다.
paḷiganna hētu vennē api asādhāraṇaya karapu nisā. kavadā hari sælakiya yutaṭa sælakuvē nætnam. ēka paḷigænīmaṭa eka hētuvak venavā.
앙갚음의 까닭은 우리가 부당하게 대했기 때문입니다. 언젠가 마땅히 돌봐야 할 때 돌보지 않았다면, 그것이 앙갚음의 한 까닭이 됩니다.
ē vagēma ē pudgalayāgē hita sænasuvē nætnam.
또 그 사람의 마음을 달래 주지 않았다면 말입니다.
dæn api hitamukō mehema vayasaṭa giyāṭa passē poḍi eka vā. poḍi eka annanna dan̆ga karannē ohuṭa bærimanē. nækiṭaganna bæ nisā poḍi ekak næginna bæra hu an̆ḍanavā.
이렇게 생각해 봅시다. 나이가 들면 어린아이처럼 됩니다. 어린아이가 떼를 쓰는 것은 스스로 못 하기 때문입니다. 일어서지 못하니 아이는 울지요.
lābhakama velā tiyanē uḍan nækiṭaganna bæhæ poḍi ekāṭa loku minihāgē ada paya panna næti vanna nam vayasaṭa giyāṭa passē taṇa venavā nækiṭaganna bæru. ara poḍi eka ara vecca eka āyu venavanē.
아이는 스스로 일어서지 못하고, 어른도 늙으면 다리에 힘이 빠져 일어서지 못하게 됩니다. 아이 적 그 모습이 다시 돌아오는 것입니다.
dæn poḍi ekā nægiṭa inna bæru anakoṭa api karana væṭi amāratta nam putā næ inna putē mama innavānē oyāṭa gilā nalavanavā okkoma karanavā. ādarayen katā karanavā. mokada anna kiyalā bayinnē næha.
아이가 일어서지 못해 울 때 우리는 ‘울지 마라 아가, 내가 있잖니’ 하며 달래고 다 해 줍니다. 사랑으로 말합니다. 왜 그러냐고 꾸짖지 않습니다.
dæn oya vidihaṭa api dæn daruvek hadanavā demavpiya
이렇게 부모가 아이를 키웁니다.
dæn devapiyangē yutukama vaśayen daruvaṭa yutu daruvā an̆ḍanakoṭa daruvaṭa ros vunē nætuva hæbæyi ara loka ara ammā tāttāt vayasayaṭa gihillā ivala ara daruvāgē maṭṭamaṭa vælā hienā an̆ḍavena avasthāvak duk vena avasthāvak navā nægilā ganna bæri. ē velāvaṭa api ros venakoṭa arahaṭa matak venavā mama daruvō hædienavā ohoma nemeyi.
부모의 도리로 아이가 울 때 성내지 않고 돌보았습니다. 그런데 그 부모가 늙어 아이의 처지가 되어 울거나 괴로워하거나 일어나지 못할 때 우리가 성을 내면, 그에게 ‘나는 아이들을 이렇게 키우지 않았다’는 생각이 떠오릅니다.
mama daruvanṭa sælakiv ē kālē mehemayi niya piṭi pārakvanṭa gæhuvē næ kǣ gahanakoṭa okkoma iṭu karalā dunnā. hadalā dunnā. ehema daruva tamayi maṭa ada mehema karannē. dæn mē poḍi sāpayakda mē matu vennē. poḍi kāraṇayada metana kiyannē. ē monavā kivvā mē
‘내가 아이들을 돌볼 때 이랬다. 등짝 한 번 때리지 않았고, 울면 다 들어주고 해 주었다. 그렇게 키운 아이가 오늘 나에게 이렇게 한다.’ 이게 작은 원망이 일어나는 것이겠습니까? 여기서 말하는 게 작은 일이겠습니까?
kāraṇayada metana kiyannē. ē monavā kivvā mē nāgi poḍi yongen hadanavā. baḍa gahanna hadanavā. nāki dana gāna kāla kiyannē ōkanē. ōvā kiyalā tavayi æhumpada giyanavā. eka tænaka inna bæhæ.
그때 뭐라고 합니까? ‘늙은이가 별것 아닌 일로 성가시게 한다, 배만 채우려 한다, 늙어 노망날 때라더니 바로 이거다.’ 이런 말에 더해 모욕까지 듣습니다. 한자리에 있을 수가 없습니다.
itin oya jātiya ēvā kiyanavā. dæn ōken velā tiyennē mokada ætta vaśayen apiṭa yamak vunot apiṭat oya ṭikada kiyalā api hituvē næhæ. api ē velāvadi murudu vennē næhæ. murudu venē nætuva dæḍi bavaṭa pat venavā.
그런 말들을 합니다. 실은 우리에게도 무슨 일이 생기면 우리도 그렇게 될 줄은 생각하지 않았습니다. 그때 우리는 부드러워지지 않습니다. 부드러워지지 않고 굳어집니다.
magē hitama mama ēvā okkoma hiṭa kaṇi diga dunnā. kannaha nam magulaṭa yana mama kavanna kiyanavada pirā bedalā tiyennē. ā kāpanna budhi budiya innavā. maṭa baya vatuna balā væṭa tiyenavā. ohoma kiyalā yanna puḷuvan.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi oya vidihaṭa giyē api puṁci gāgē rattanāpataya kanna mehema kiyalā aragena kǣvē nætnam ennakō putē mē hābun kiyanna monavāhari kiyā gā vacana kiyā kævvā.
그런데 그렇게 하는 우리가 어렸을 때 밥을 그렇게 먹었습니까? ‘이리 오렴 아가’ 하며 이런저런 말로 달래 먹여 주었습니다.
edā api ehema karalā ivalā anit hari aravak kivvahama api mokakda kiyannē? magulak metana bala balā inna ungē mahan karakā bala balā inna kanna dunāma kanē næhæ. kahō venavā. apiṭa mulayi ōvā karanna kaṇḍagayak dunā kāpa pēnavā nikan hiṭama ov dālā yanna. itin oya vidihaṭa karapuvahama ara
그때 그렇게 해 준 이들이 이제 무언가를 말하면 우리는 뭐라고 합니까? ‘빌어먹을, 앉아서 쳐다보기만 하고, 먹으라고 주면 안 먹고 성가시게 군다. 이런 걸 우리가 해야 하나. 한 그릇 줬으니 먹든지 말든지 두고 가라.’
dālā yanna. itin oya vidihaṭa karapuvahama ara hæn̆gīm matu venavā. ē kiyannē pr̥thagjana manussayā hoyannē hæmelīma ara laukika rasa āśvāda ēvā nætuvahama dævenavā tævenavā. n lōkaya ætulē tiyena sādhāraṇa asādhāraṇa dekak oya tuḷin matuvenavā.
그렇게 하면 그런 감정이 일어납니다. puthujjana는 늘 세속의 맛과 즐거움을 찾고, 그것이 없으면 타고 괴로워합니다. 그로부터 세상 속의 옳고 그름 두 가지가 드러납니다.
harayak dænagatta kenāṭam ōvā ekakvat praśna nemeyi.
알맹이를 안 사람에게는 그 어느 것도 문제가 아닙니다.
harayak dænagatta ætta æti sāmānyayen laukika lōkaya jīvat venna pr̥thagjana lōkayē jīvat vena manussayāṭa ova praśna
알맹이를 알지 못하고 보통 세속에서, puthujjana의 세계에서 사는 사람에게는 그게 문제입니다.
ōya pinpav dekak hædenavā. dukam hædenavā. hædilā ē tuḷa tamayi oya satvayā ayiutukam karagannē. oya vagē sāpayaka in̆dilā maralā giyot ehema kocca karannē
거기서 puñña와 pāpa 둘이 생기고 괴로움이 생깁니다. 그 속에서 중생은 제 몫을 챙기려 듭니다. 그런 원망 속에 있다가 죽어 가면 어떻게 하겠습니까?
passē ara bærikama ivarayi. maslē eka ussagena bænna bæhæ nægiṭinna bæriuva tibunē. dæn manōmaya kayin bæluṭa passē nægiṭinnat puḷuvan eccara tava dēvak karanna puḷuvan.
죽고 나면 그 못함은 끝납니다. 살덩이 몸을 지고는 일어나지도 못했지만, 이제 마음으로 된 몸(manomaya kāya)이 되고 나면 일어설 수도 있고 그 밖의 일도 할 수 있습니다.
eyat hon̆da dēvalut mana hari karalā tiyena nam bala satyā kar karma vipāka vidiha hari ærenavā. āṭa passē puḷuvan tava kenek manasaṭa pænalā avuru karanna śaktiyakut labanavā.
그가 좋은 일도 무언가 해 두었다면 힘이 생기고 kamma vipāka도 풀립니다. 그 뒤에는 다른 이의 마음에 뛰어들어 괴롭힐 힘도 얻습니다.
dæn eyāget ara pr̥thagjanakama nisā paḷigænīmē adahasaṭa avasthāva læbuṇā. dænṭa mama enavā pēnnet næ. mama karana karadalavalakaṭa mella vennat venavā. maṭa kiyapu ekaṭa mama dæn dennā væḍē.
이제 그의 puthujjana다움 때문에 앙갚음하려는 뜻에 기회가 생겼습니다. ‘이제 내가 오는 것도 보이지 않으니, 내 괴롭힘에 시달리게 해 주마. 내게 한 대로 이제 갚아 주마.’
paṭan ēkaṭa avaśya dē karanavā. hæbæyi amanussayā balavat nam ehema api gannakoṭa api dūṣaya karagannavā. ōkak mærilāvat apiṭa inna nǣhæ. innakanuk karadarē, malat karadarē.
그렇게 시작해 그에 필요한 일을 합니다. 그런데 amanussa가 힘이 세면, 우리가 그렇게 당할 때 우리는 성을 냅니다. ‘이건 죽어서도 우리를 가만두지 않는다. 살아서도 괴롭고 죽어서도 괴롭다.’
apiṭa dōvēṣaya venavaṭa ānṭa āhāraya āya hambavenavā. ū ēka mukti in̆dalā enam āyu særayak atenṭa ekatu venavā. tavat balavat karanavā. ōka puccamu allamu kiyanna kiyanna
우리가 성을 내니 그에게 다시 먹이가 생깁니다. 그것을 누리고 나면 다시 한 번 힘이 모입니다. 더 강해집니다.
karanavā. ōka puccamu allamu kiyanna kiyanna āhāraya væḍi venavā. hæbæyi itin oya pumu allamu kiyana ēvara upakramak tiyenavā. kaṭṭā ḷan̆ga ehema tiyenavā kiyalā. eka eke ēvan allā ban̆dina hira karana eyā kūpiyavola dānaya eyāvā. midi muhudē dāna ēvā gæṭa gahana ēvā ohoma ēvā tiyenavā. hæbæyi siyalla ōma ohoma karaganna puḷuvan kaṭṭā næhæ.
‘저걸 태우자, 잡자’ 할수록 먹이가 늘어납니다. 물론 태우고 잡는 꾀도 있긴 합니다. 무당에게 그런 것이 있다고 하지요. 잡아 묶고 가두고, 병에 넣고, 바다에 던지고, 매듭짓는 것들이 있습니다. 하지만 그걸 다 해낼 수 있는 무당은 없습니다.
tāvakālika upakramayet hariyaṭa karanna bæruva karanna kaṭṭāḍiya ara gahalā arakarak gahalā piṭat atara balaværi karagena kaṭayutu karanavā. dæn oma avasthā atdækīmenma tiyenavā.
임시 꾀조차 제대로 못 하는 무당은 이것저것 두드리며 힘을 써서 일을 합니다. 이런 일들은 실제 겪은 데서도 있습니다.
kiyalā pennalā minīharapu kenek oya apē pættēma api issal gahal inna pættē ēkē kiṭuva gamaka hiṭiyā.
예를 들자면, 우리 쪽, 우리가 예전에 지내던 곳 가까운 마을에 한 사람이 있었습니다.
ē tāttā mokada karannē? tāttā mærilā hiṭan amanussayek kiyalā ævidilā ē gedara innaṭa karā ḷamayi kihipamayi hatara denehi. ē hatara denāṭama karadara karanavā. pēnna enavā. æhæṭa pēnna enna puḷuvan tattvayaṭa enna.
그 아버지가 어떻게 했느냐 하면, 아버지가 죽어 amanussa가 되어 그 집에 와 있었는데 자녀가 넷이었습니다. 그 넷 모두를 괴롭혔습니다. 모습을 드러냈습니다. 눈에 보이는 상태로 왔습니다.
æhæṭa pēnna ævidilā æn̆gaṭa ata tiyalā kiyalā yanavā. katā karannat puḷuvan æhennaṭa. dæn mē amanasu lōkē apiṭa nopenna pættaka æhæyi mē ævidiyaṭa ehena tava dina hatak ætula tō maranavā kiyalā yanavā.
눈에 보이게 와서 몸에 손을 대고 말을 하고 갑니다. 들리게 말할 수도 있습니다. amanussa의 세계는 우리에게 보이지 않는 쪽인데, 그렇게 와서 ‘이레 안에 너를 죽인다’고 말하고 갑니다.
eyā kiyanavā mehema kivvā kiyalā. balāgohæriyak kiyalā mærenavā.
그 사람은 ‘이렇게 말하더라’ 하고는, ‘두고 봐라’ 하더니 죽었습니다.
kivva vidiyaṭa dina hata daka maranavā. deveni eka ara vatakā. tōt maranavā dina hatakin kivvā. ēkat malā. tunveni eka arat ata gæhuvā. tōt maraṇavā dina hatakin kiyalā. dæn etakoṭa
말한 대로 이레 만에 죽였습니다. 둘째에게도 손을 대며 ‘너도 이레 안에 죽인다’ 했고, 그도 죽었습니다. 셋째에게도 손을 대며 ‘너도 이레 안에 죽인다’ 했습니다.
tōt maraṇavā dina hatakin kiyalā. dæn etakoṭa kohari māma gæna āraccilā hoyā agena āvā. īṭa passē mokada karannē ē vistara meyā karalā balalā
그러자 어떻게든 저에 대해 듣고 찾아왔습니다. 그 뒤 그 사정을 제가 살펴보았습니다.
eyāṭa mama kivvā itin eyā venuven eyāṭa karapu oyagollan karapu dē alu paḷu oya tēruē nætakoṭa velā tiyena eka mēkayi. menna mē ākārayen eyāṭa mē dānayak dīlā okkoma karalā menna mē pinubhadan karanna kiyalā. sakasalā vidihaṭa gāṭa passē. dæn maṭa pēnavā eyat
저는 그에게 말했습니다. ‘그분께 여러분이 한 일을 모르고 이렇게 된 것입니다. 이렇게 dāna를 올리고 모든 것을 해서 이렇게 puñña를 나누십시오.’ 그렇게 갖추어 주었습니다.
vidihaṭa gāṭa passē. dæn maṭa pēnavā eyat ævidillā innavā pin mōgin davase atē tiyenavā kampi kaṭurōlā. eyāgē kiya mævicca ekak.
그렇게 한 뒤에 보니 그도 와 있었습니다. puñña를 나누는 날, 손에 쇠꼬챙이 묶음을 들고 있었습니다. 그가 만들어 낸 것이었지요.
ædilā maralā kiyā mayita mahaṇa velā hiṭiyē næhæ. mahattayā mama hitāgena hiṭiyē ovun okkoma sira karalā bæn̆dalā an̆duravalā dānna. hæbæyi mē mahattayā kivva ṭika æhuvaṭa passē maṭa hitunā mama monavada mē karannē kiyalā. mīṭa passē mama ē væḍē karannē næhæ kiyalā hitāgattā.
‘선생님, 나는 그들을 모두 가두고 묶어 어둠 속에 던져 버리려 하고 있었습니다. 그런데 선생님 말씀을 듣고 나니 내가 무엇을 하고 있나 싶었습니다. 앞으로는 그 일을 하지 않겠다고 마음먹었습니다.’
mama āya issara lakanṭa karadara karannē næha kiyalā ara kami kookuka ṭika han̆gara visi kaḷā. kamiki kakurunē. atin visi karā pætta kara
‘다시는 예전처럼 괴롭히지 않겠다’ 하며 그 쇠꼬챙이 묶음을 손으로 옆으로 던져 버렸습니다.
dæn edāma ævidilā hiṭan anitrē mokada karannē dæn itin mokada vunē kiyalā dānē dīlā velā passē samādhi api davas vala ṭa gæm̆buraṭa guptaval gæna karanavā itin ē pætta itin ahanakoṭama ara amanussayā issarahaṭa āvā.
그날 바로 와 있었고, 그 뒤 어떻게 되었느냐 하면, dāna를 올린 다음, 그 무렵 우리가 samādhi로 깊고 숨은 일들을 다루곤 했는데, 그쪽으로 묻자 바로 그 amanussa가 앞에 나타났습니다.
eyā hon̆da sudu væn̆dagattā hon̆da amanussiya eta nāk velā hiṭuva kiyana nemeyi vecca darana vunāṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
æn kiv mē apē tāttaṭa mokada apiṭa mē hiṁ kara tiyena aparādha mē aparādhaya karannē mokada ovun ævidilā innavā kiyalā mama kivvā.
그러자 아들이 말했습니다. ‘우리 아버지가 왜 우리에게 이런 해를 끼칩니까? 왜 이런 짓을 합니까?’ 저는 그분이 와 있다고 말해 주었습니다.
ahalā balanna mahattayō mokada mē apiṭa mehema hiṁ karannē. api monavā kaḷāṭada? eyā bæṁkuvē væḍa karana mahattayek. mama rækī rassāval karagena magē pāḷuvē hari hamba karagena kālāilā mama jīvat vennē. mama kāṭavat hiṁ hiṁsā karanna yannet næha. itin æyi maṭa mehema karadara karannē? mama monavā kaḷada?
‘선생님, 물어봐 주십시오. 왜 우리에게 이렇게 해를 끼칩니까? 우리가 무엇을 했다고요?’ 그는 은행에서 일하는 사람이었습니다. ‘나는 일을 해서 내 몫을 벌어 먹고 삽니다. 누구에게도 해를 끼치러 가지 않습니다. 그런데 왜 나를 이렇게 괴롭힙니까? 내가 무엇을 했습니까?’
oya pēnna innam ahalā balanna eyāgē mehema kivvā. arayā dihat balanavā ramuṇuyā madihat balalā nam kiyanavā. ōkagen ahalā balanna. mama iḍamak vikada kiyalā. kiyalā maṭa gi.
‘저기 보이게 계시니 물어봐 주십시오.’ 그러자 아버지는 아들을 보고 나를 보며 말했습니다. ‘저놈에게 물어봐라. 내가 땅을 팔았느냐고.’
mē tāttā kiyama hæṭiyaṭa tamayi ahannē. mama ehema aha mahattayālā ehema katā karanavā nemeyi. tātā menna mehema ahanna kiyanavā. ōkagen ahanna mama iḍamak vivikā oyā tātā ahanavā vainna yanavā.
이건 아버지가 말한 그대로 묻는 것입니다. 제가 그렇게 묻는 게 아니라 아버지가 이렇게 물으라고 합니다. ‘저놈에게 물어라, 내가 땅을 팔았느냐.’
vikkā kiyalā uttarayak dunnā. ā vikā kiyanavā nēda ma ēka vikalā mama mokakda kaḷē kiyalā ahannē ēken innavā api inna niḍama gattā.
‘팔았습니다’ 하고 대답했습니다. ‘아, 팔았다고 하지? 그걸 팔아서 내가 무엇을 했느냐고 물어라.’ ‘그것으로 우리가 사는 땅을 샀습니다.’
dæn ōka mokakda kivvē mecca velā mama hoyāgena ma mama hari hambagena inna mama kanakālā mama ēkē innavā kiyada ōkā kivvē.
‘저놈이 방금 뭐라 했느냐? 제가 찾아서 정직하게 벌어 먹고 거기 산다고 하지 않았느냐.’
ahalavanna ōkā kivvē eka dæn ōkā ættada kivvē kiyalā dæn kāṭa kiyannada? magē kiyannē mē mahattayā mehema nigraha karalā katā karanavā nemeyi tāttā katā karannē mehemayi. tāttā ahanavā menna mehema.
‘저놈이 한 말이 사실이냐고 물어봐라.’ 이걸 누구에게 말하겠습니까? 제가 꾸짖으며 말하는 게 아니라 아버지가 이렇게 말하고 이렇게 묻는다는 겁니다.
[ugura kǣrīma]
[헛기침]
ōkā ē iḍama aragena hiṭan ē iḍama aragatta nam oya ōka innē koyi kāgē iḍamada kavuru gatta iḍamida ōka dæn mokakda kivē ūva hama karagena ara gattē kanavā kiyannē nēda dæn ū dæn ma kivē boruvakda ættak da ahalā balanna kiyalā mehema ahanavā kiyalā sātta ara magin monavada
‘저놈이 그 땅을 차지하고 있는데, 그 땅을 내가 산 것이라면 지금 사는 그 땅은 누구 땅이냐, 누가 산 땅이냐? 저놈이 방금 정직하게 벌어서 산다고 하지 않았느냐? 그게 거짓이냐 참이냐 물어봐라.’ 이렇게 묻는다고 했습니다.
mehema ahanavā kiyalā sātta ara magin monavada kerenna ōnē kiyalā ahana kiyamu o dekaṭa nævilā īṭa patna ōkagē maṭa monavā hoganna ōnē næhæ maṭakoṭa bauddhayek venna kiyanna kivvā
그래서 그를 통해 무엇을 해 드려야 하느냐고 물었더니, ‘저놈한테서 나는 아무것도 받을 게 없다. 다만 불자가 되라고 말해라’ 했습니다.
maṭa karanna ōnē næ mahattayā karalā dīla hæṭa maṭa hon̆daṭama æti ē ṭika maṭa hon̆daṭama dǣ æhenavā. ōkagē maṭa karaganna dak næhæ. ōkaṭa maṭa kiyannē bauddhayek venna kiyalā. ōkaṭa bauddhayek venna kiyanna gi. ōkaṭa sil samādan venna kiyanna. [ugura kǣrīma] ōkaṭa yana lōkeṭa yamak karaganna kiyanna. pavkārayek vennē nætuva mama ovunṭa karadaranna læhæilā næha miya yanavā æya kiyalā yanna.
‘나는 해 줄 게 필요 없다. 선생님이 해 주신 것으로 나는 충분하다. 그것이 내게 아주 잘 들린다. 저놈에게서 받을 건 없다. 저놈에게 하는 말은 불자가 되라는 것이다. 불자가 되라고 해라. sīla를 지니라고 해라. [헛기침] 제가 갈 세상을 위해 무언가 하라고 해라. 죄인이 되지 말고. 나는 그들을 괴롭히러 온 것이 아니다.’ 그렇게 말하고 떠났습니다.
hon̆da ātma
착한 넋이네요.
ov itin ātmen suddha vuṇā.
예, 그러니 넋이 깨끗해졌지요.
dæn koyi tara venasakda metana siddha vunē. dæn ara api dæn api hitā innē dr̥ṣṭiya koyi taram durukada api innē balamu. mama kāṭavat karadara karannē næhæ. mama mehema karaganna namut api dannē næhænē apiṭa mē api anungē eka inna bava dæn ēka velā tiyennē
여기서 얼마나 큰 변화가 일어났습니까. 우리가 품고 있는 견해(diṭṭhi)가 얼마나 먼지 봅시다. ‘나는 누구에게도 괴롭힘을 주지 않는다, 나는 이렇게 산다’ 하지만, 우리가 남의 것 위에 살고 있다는 것을 모릅니다.
anungē eka inna bava dæn ēka velā tiyennē mokada ē tāttā eyiḍa maragena gē hadalā dīlā okkoma karalā dīlā mē daruvanṭa iḍa karan valā dīlā okkoma karalā dīlā vayasaṭa giyāṭa passē sælakuvē næ. dænan gattē næha. dæn meyāgē hitē tiyenavā mama maccara karalā okkoma karalā diddi maṭa bæri vecca velāvaṭa aḍunnē vatura ṭikat maṭa denna lan̆ga næha. ē sāpaya tamayi mē palaganna hētuva vunē. dæn hētu sahataya
일이 어떻게 되었느냐 하면, 그 아버지가 애써 집을 지어 주고 아이들에게 땅을 마련해 주고 다 해 주었는데, 늙은 뒤에 돌보지 않았습니다. 알아주지도 않았습니다. 그의 마음에는 ‘내가 그만큼 다 해 주었는데, 내가 못하게 되었을 때 마실 물 한 모금 줄 사람이 곁에 없었다’는 마음이 있었습니다. 그 원망이 이 앙갚음의 까닭이 되었습니다.
palaganna hētuva vunē. dæn hētu sahataya pagænīmana tibunē. namut daruvō mokakda kiyannē? api hari hambagena api mē kārak karadara nætuva api jīvat venavā apiṭa karadara karanavā. ēgollō dækē næhænē ara mul ṭika menna api nodanna pætta. itin mehema siddhiyak.
앙갚음할 까닭이 있었던 것입니다. 그런데 자녀들은 뭐라 합니까? ‘우리는 정직하게 벌어 누구에게도 폐 끼치지 않고 사는데 우리를 괴롭힌다.’ 그들은 그 뿌리를 보지 못합니다. 그게 우리가 모르는 쪽입니다. 그런 일이었습니다.
īṭa passē mokada karannē dæn mokada karanna ōnē? ara kivvanē ōkaṭa sil ganna kiyanna ōkaṭa dan denna kiyanna ōkaṭa bauddhayek velā kaṭayutu karaganna kiyanna ehema kiyalā kivvaṭa passē dæn māsayat ekka minihā ivin dānaya pūjāvalat āvā. āyē natara vuṇā. hayē māsayak
그 뒤 어떻게 해야 했느냐 하면, 그가 말했지요. ‘sīla를 지니라 하고, dāna를 하라 하고, 불자가 되어 살라고 해라.’ 그렇게 말한 뒤 한 달쯤은 그 사람이 dāna와 pūjā에도 왔습니다.
pūjāvalat āvā. āyē natara vuṇā. hayē māsayak vitara giyāṭa passē āyē særayak balanakoṭa pædurak vuna pædura ætulē nayek innavalu. pædura va akula æti vecca pædura ætuleyi mahā ṇaya. vihara ahakaṭa pænalā nāyakayen bēdenavā. īḷan̆ga davasē āya dīlā.
그러다 다시 그만두었습니다. 여섯 달쯤 지나 다시 보니 돗자리 안에 뱀이 있었다고 합니다. 돗자리를 펴니 그 안에 큰 뱀이 있어 옆으로 뛰어 겨우 피했습니다. 다음 날 다시 찾아왔습니다.
duvala ehenam mama himavā mē tāttā karadara karannē nǣha kivvaṭa āyet api nam hitenavā
‘스님, 아버지는 괴롭히지 않겠다고 했는데 다시 이런 일이 생겼습니다’ 하고 우리는 생각했습니다.
idat araya āvā. tāttā. mama ohuṭa karadara karanna āvē næhæ. ōka bauddhayek ennavā kiyanna næhæ. bauddhayek vunē næhænē. ēka poḍḍak matak kala yanna āvē.
그러자 그 아버지가 다시 왔습니다. ‘나는 그를 괴롭히러 온 것이 아니다. 저놈이 불자가 되겠다고 하지 않았느냐. 불자가 되지 않았잖느냐. 그걸 좀 떠올려 주러 왔다.’
[hāsyaya]
[웃음]
ohuṭa amataka velā kivvā hiṭiya bauddhakama eka davasaki anna ēka poḍḍak matak karanna mama pædurasalā āvā kivvā.
‘저놈이 잊어버렸다. 불자 노릇은 하루뿐이었다. 그걸 좀 떠올려 주려고 돗자리로 왔다’고 했습니다.
inyekuṭa āvēśa velā hari naya viṣakin hari ædilā pæduralāṭa penehi hiṭiyā.
뱀에게 들어가서인지 뱀의 독을 빌려서인지, 끌려와 돗자리에 모습을 보였던 것입니다.
īṭa passē ōkaṭa avurudda sil ganna kiyannē matak venakan kivvā. anitsara
그 뒤 그는 ‘저놈에게 한 해 동안 sīla를 지니라고 해라, 잊지 않을 때까지’ 했습니다.
kohomahari avuruddak kūn nam sil gattē næhæ. mæṭ ēka monā karalā puḷuvan manasiyen nemeyi. kohomahari ē manasen dan deyan ara karanna āvā īṭa passē īvasak oya pūjāvaṭa hiṭa gaman āvā. ohoma ṭī kālayak āvā.
어쨌든 한 해 동안 sīla는 지니지 않았습니다. 진심에서 나온 것이 아니었습니다. 그래도 어떻게든 그 마음으로 dāna를 하러 왔고, 그 뒤 어떤 날은 pūjā에도 왔습니다. 그렇게 한동안 왔습니다.
mē eka putek hiṭiya eyā kivvē idiri aragena avuruddak anikama sil gattā. sæpōya ekaṭama sil samādan vuṇā. itin mama karadarayak mut aha venavā īṭa passē ēkaṭa yēdenna bēru vuṇā.
그런데 아들 하나는 앞으로 한 해 동안 꼬박 sīla를 지니겠다고 했습니다. 포살날(poya)마다 sīla를 지켰습니다. 그러자 괴롭힘이 있었어도 그 뒤에는 그것에서 벗어났습니다.
n ōgē siddhiya venavā.
그런 일이 있습니다.
itin mē lōkē tattvaya onna ohoma ekak. apiṭa hitanna bæri gæm̆buru pættak gutta pættak mē lōkē tiyenavā.
이 세상의 사정이 그렇습니다. 우리가 생각할 수 없는 깊은 쪽, 숨은 쪽이 이 세상에 있습니다.
apiē ātma kiyanakoṭa dæn api vækilā manussayāṭa mē ayin karana eka api mē tora gotanada ov dæn palaka ātma vala inna ē manussa lakṣuṇalē sā kaṭṭiyao dæn meyā metanē mudanakoṭa ata væṭennē. ov
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē kiyannē mehemayi kāraṇaya dæn apima ōka hitalā balannakō mehema deyak yamkisi kenek vayasaṭa gihillā hō nætnam bærigamaṭa hō apē kenek innavā gedara dæn api eyāṭa ræhæt velā hada lokuma mē utsavayā gedara ena ayaṭat anna bonna dīlā eyāṭat hitu pætu vidihaṭa dīlā haṭan okkoma dīlā an̆ḍa gahalā kanna giyā.
그건 이렇습니다. 우리 스스로 생각해 봅시다. 늙었거나 몸이 불편한 가족이 집에 있습니다. 우리가 큰 잔치를 열어 집에 오는 이들에게도 먹고 마실 것을 주고, 그에게도 바라는 대로 다 주고 불러서 먹게 합니다.
mokada maṭada mē vidihasærakillak æyi um̆balā mehema karanna ēna gedaraṭa innama manussayā tā mærilā nǣha kima. mē hadannē obaṭa mēka kālā gihalā yanna kiyanavā api. mē kālalā yanna kohē hari kivvā mokak kiyanna
‘왜 나에게 이런 대접을 하느냐? 집에 있는 사람이 아직 죽지도 않았는데 왜 이러느냐?’ ‘이걸 드시고 떠나시라는 겁니다. 이걸 드시고 어디로든 가시라고요’ 하면 뭐라 하겠습니까?
dæn tāttāṭa vayasa gihillā ammaṭa vayasa gihillā gedara innakoṭa gedara kaṭiya hon̆daṭa kǣmak hadalā okkoma pæhædilā ammaṭak kanna bonna ææralā dīlā mokada putēkda mē kavadāvak neti sælakillā.
아버지도 늙고 어머니도 늙어 집에 있을 때, 집안 사람들이 좋은 음식을 해서 다 차려 어머니께도 먹고 마시게 드리면 ‘아들아, 왜 이러느냐, 이런 대접은 처음이구나’ 합니다.
ā mē ada mē kanna dennavāṭa in ē mokada ehema tiyannē. ōka kāla kohera yanna [ugura kǣrīma] mehe inna epætamagē mahat inna epā. kohē hari yanna jāsiri mahā babōdhin vahansē lalā gihillā innakuva kiyana ammāṭa nætnam tāttaṭa dæn mokak kiyayi api ē ammā
‘오늘 먹을 걸 드리는 건 다른 게 아니라, 이걸 드시고 어디든 가십시오. 여기 계시지 마십시오. Jaya Sri Mahā Bodhi 곁에라도 가서 지내십시오’ 하고 어머니나 아버지에게 말하면 뭐라 하겠습니까?
tāttaṭa dæn mokak kiyayi api ē ammā tāttā api kiyalā api vayasaṭa gihillā apē daruvō itin apiṭa oya tiya kanna bonna hadalā dīlā dæn apiṭa kiyanavā. api ahanavā mokada putē mē amudu sælakillak alu. oya ṭika hon̆daṭa kālā bilā vaḍapuruvagena mē yannakō tāttā jayasiri mahābōdhīn vahansē ammat jaya mahabōdhīn vahansēlā dihækilā jīvat vennakō. kivvot api mokakda ganna tiyennē?
우리가 그 어머니 아버지라 치고, 우리가 늙었는데 자식들이 먹고 마실 것을 차려 주고 말합니다. 우리가 ‘아들아, 웬 이상한 대접이냐’ 하고 물으면, ‘이걸 잘 드시고 배부르게 하신 뒤 아버지는 Jaya Sri Mahā Bodhi 곁으로, 어머니도 Mahā Bodhi 곁으로 가서 사십시오’ 합니다. 그러면 우리는 어떻게 받아들이겠습니까?
ara putālā apiṭa koccara yahapatak velā dunā tiyannē. mun oyāgē asatpuruṣa jātiyak muṇan taram kapaṭi jātiyak tava innavada? mun maṭa kanna velā diyalā mēka gedarin panna gannanē hadannē kiyanna.
‘아들들이 우리에게 참 좋은 일도 해 주는구나. 이놈들은 못된 것들이다. 이놈들만큼 교활한 것들이 또 있느냐. 나를 먹여 놓고 이 집에서 쫓아내려는 것이다’ 하겠지요.
upan ekak ohē yanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi api eka kramayak hadanavā.
그런데 우리가 다른 방법을 하나 씁니다.
dæn eka davasaka hon̆da utsavayak ehema ræhæi karalā kanna bonna dīlā hadanavā. mokada putada mē amutu vērak dænma dæn mehema deyak hitannakō. dæn mehe kanna dēkut tibunē næ. mē parisaraya hon̆dat nǣha.
어느 날 좋은 잔치를 열어 먹고 마실 것을 차려 드립니다. ‘아들아, 웬 이상한 일이냐’ 하면, ‘이렇게 생각해 보십시오. 여기는 먹을 것도 없었고 이 환경도 좋지 않습니다.
inna vidihakut næ dæn mē væsikiliya tiyennē mē vala væsikiliyak varaṭa yanna innat bæha. ohoma okkema māligāvak vagē mama geyak hadalā. hon̆da lassanaṭa okkōma sæv pahasukam æpō upasthāna okkōma salasalā mē vagē sadahas guṇayak vaṭinan hadalā dunnā. hadalā mē etanṭa yannayi mē kiyannē metana duk karadara inna. ēkaṭa kæmatinavā. anē putē nivan
지낼 형편도 안 됩니다. 이 변소도 구덩이 변소라 가기도 있기도 힘듭니다. 그래서 제가 궁전 같은 집을 지었습니다. 아름답게, 모든 편의와 시중을 다 갖추어 여기보다 천 배는 값진 곳을 지어 드렸습니다. 여기서 괴롭게 지내지 마시고 그리로 가시라는 겁니다.’ 그러면 기뻐합니다.
inna. ēkaṭa kæmatinavā. anē putē nivan dakīvan obalā eccara deyak karalā dunnot maṭa mē yā gannat bæhæ mē gal goḍē boru goḍē ehemayi mama hiṭiyē. ē vagē deyak maṭa labā denavā naōna itin koccara hon̆da [ugura kǣrīma] ehema tamayi daru. kiyannē nættē.
‘아이고 아들아, nibbāna를 보거라. 너희가 그렇게까지 해 준다면, 나는 이 돌무더기 흙무더기 속에서 지냈는데 그런 걸 나에게 준다니 얼마나 좋으냐. [헛기침] 그런 게 자식이지’ 하며 마다하지 않습니다.
edāṭa santōsayenma sudusu dennaṭa yanavā sudusu deena hadalā dunnē. dæn mē dekē venasak tiyenavā.
그날 기쁘게 알맞은 곳으로 갑니다. 알맞게 지어 드렸으니까요.
dunnē. dæn mē dekē venasak tiyenavā. ekak tamayi upakārayaṭa niyama kr̥tōpakāriya sudusu tæna kaḷā. anika tamayi kapaṭikama rahaṭalā tamangē baḍa vadāganna tamangē vāsiyaṭa væḍak karaganna yad.
이 둘에는 차이가 있습니다. 하나는 받은 도움에 걸맞게 참된 은혜 갚음을 알맞은 자리에서 한 것입니다. 다른 하나는 교활하게 속여 제 배를 채우고 제 잇속대로 일을 꾸미는 것입니다.
mala pirītiya kiyana okkoma gamen satara sīmāven pannalā hināna ārasthāvak dāgena bēraganna balāgena dolapiē ædilā pannalā ivaralā hiṭenavā. ēṭiya karaganna bæluvā kiyannē apē ātmalābhaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
api ara dukkhita velā hiṭapu ē apiṭa æpa upasthāna karapu ayaṭa ē api udav kaḷā. dæn mēka api dakinna ōnē.
우리가 괴로울 때 우리를 돌보아 준 이들에게 우리가 도움을 드린 것입니다. 이것을 우리는 보아야 합니다.
ehenam ēka denna kramayak tiyenavā apiṭa dæn mē manussa lōkē inna manussayekuṭa giyak dorak hadalā ilā ēkaṭa æhuvā vagē yavanna bæhæ. amanussa lōkē inna ekak tiya.
그렇다면 그것을 드릴 방법이 있습니다. 사람 세상에 있는 이에게처럼 집을 지어 보내 드릴 수는 없습니다. amanussa 세계에 있는 이이기 때문입니다.
ēgollanṭa ē dē læbennē karalā lalada pin valin. ēgollō venuven karana pinakin ēgollanṭa ē karalā denna puḷuvan kramayak tiyenavā. anna śāsanaya sahasahā dena pina ati balavat deyak. mēka hoyanna hari amāruyi.
그들은 그것을 우리가 지은 puñña로 얻습니다. 그들을 위해 짓는 puñña로 그것을 해 드릴 방법이 있습니다. sāsana 안에서 짓는 puñña는 아주 강합니다. 이것은 찾기가 아주 어렵습니다.
86dak pr̥thagjana pudgalayinṭa dānamāna kaṇḍaba okkoma dīlā yamkisi pudgaliyek mahā dānayak dunna nam sōvān velā inna eka pudgalaṭa eka bat hændal dunnahama īṭa vaḍā ānisantiyak læbenavā.
수많은 puthujjana에게 dāna와 공양을 모두 갖추어 어떤 사람이 큰 dāna를 했다 해도, sotāpanna가 된 한 사람에게 밥 한 숟가락을 드리면 그보다 큰 ānisaṃsa를 얻습니다.
sōvān pudgalaya 100īk ekatu karalā. ē ayaṭa kanna bonna okkoma sarava sampūrṇayen dunna nam sakr̥dāgāmī vecca eka pudgalaṭa ēka bat hændama pūjā kaḷot īṭa vaḍā ānisaṁsayak læbenavā.
sotāpanna 백 명을 모아 먹고 마실 것을 모두 온전히 드려도, sakadāgāmī가 된 한 사람에게 밥 한 숟가락을 올리면 그보다 큰 ānisaṃsa를 얻습니다.
sakurudāgāmī pudgalayō sik ekatu karalā koṭama sælakalā æpasthāna karalā dunnaṭa væḍiyē anāgāmī kiyanaṭa ēka vat hæn̆dak dunna nam īṭa vaḍānisansayak læbenavā.
sakadāgāmī 백 명을 모아 다 돌보아 드리는 것보다 anāgāmī 한 분께 밥 한 숟가락을 드리면 그보다 큰 ānisaṃsa를 얻습니다.
anāgāmī pudgalayō sihiyakaṭa ara vagē sātu kaḷāṭa væḍiyi. arihatun vahansēnakoṭa eka bat hæn̆dā dunnot īṭa vaḍā ānisaṁsayak læbenavā. dæn mē ākārayen dāna ānisaṁsayak vigraha karanavā.
anāgāmī 백 명에게 그렇게 하는 것보다 arahant 한 분께 밥 한 숟가락을 드리면 그보다 큰 ānisaṃsa를 얻습니다. 이렇게 dāna의 ānisaṃsa를 풀어 보여 줍니다.
bhikṣūn vahansē namaṭa āvāsayak hadalā dunnaōnā. ē mahadānaya dunnaṭa væḍiyē siyaguṇayaka ānisaṁsayak læbenavā.
bhikkhu 한 분께 머물 곳(āvāsa)을 지어 드리면 그 큰 dāna보다 백 배의 ānisaṃsa를 얻습니다.
dæn mē bāhira lōkayē tiyena bhautika ānisaṁsa pætta. oyien mehā ēyava ādhyātmikayi. mīṭa vaḍā guṇayakaṭa ānisaṁsayak læbenavā.
여기까지가 바깥 세계의 물질적인 ānisaṃsa 쪽입니다. 여기서부터는 안쪽(ajjhattika)입니다. 이보다 몇 배 큰 ānisaṃsa를 얻습니다.
husmak uḍaṭagena paharanna taram velāvak. ehenam āśvāsayak karalā praśvāsayak karana velāvak met hita væḍuvē. īṭa vaḍā aniśaṁsayak læbenavā. hæbæyi ē āniśaṁsaya ādhyātmika nivan pættaṭa ēka nisā ēkē vaṭinnē. hæbæyi ēka dānna puḷuvan kamak
숨 한 번 들이쉬고 내쉴 만큼, 곧 들숨 한 번 날숨 한 번 하는 동안 mettā 마음을 기르면 그보다 큰 ānisaṃsa를 얻습니다. 다만 그 ānisaṃsa는 안쪽, nibbāna 쪽이라서 값진 것입니다.
vaṭinnē. hæbæyi ēka dānna puḷuvan kamak næhæ. ēken onna mama meccara met væḍuva ayitalā loku ekak vaḍalā labā dunnā mēka anumōdan velā palan kivaṭa hariyannē. aravā okkoma laukika pættē jīvat vīmaṭa mēka lōkōttara sænasīmaṭa. lōkōttara sænasīmaṭa hētu vena nisayi ē met væḍīma saha anitya menehi kirīma gæna. ætivena pina mahā balavat venna.
그런데 그것은 나누어 줄 수가 없습니다. ‘내가 이만큼 mettā를 길렀으니 크게 기른 이것에 anumodanā하라’고 해서 되는 것이 아닙니다. 앞의 것들은 모두 세속의 삶을 위한 것이고, 이것은 lokuttara의 평안을 위한 것입니다. lokuttara의 평안의 까닭이 되기에 mettā를 기르고 anicca를 마음에 새기는 데서 생기는 puñña가 아주 강해집니다.
æhipiya gahana taram mohotak mē siyalu saṁkhāra dharmaya anicca aya dukkhaya anattayi kiyalā a sihi karot. ēka īṭa vaḍā ānisaṁsayi kiyalā pennuvā antimaṭa. hæbæyi ē dekama
눈 깜빡할 만큼의 순간이라도 ‘모든 saṅkhāra dhamma는 anicca, dukkha, anatta다’ 하고 떠올리면 그것이 그보다 더 큰 ānisaṃsa라고 마지막에 보여 주셨습니다.
pennuvā antimaṭa. hæbæyi ē dekama satiyakvat idan vennē næti ēvā vunāṭa ādhyātma citta guṇa vunāṭa ēvā lōkōttara pætta. ē lōkōttara pætteka ara laukika dukkhita āt bævak labā inna kenāṭa labanna bæha. ē nisā ēkē pina dunna phaliyaṭa ē ayaṭa pōṣaṇaya venna bæha. næha ē ayaṭa ghōṣaṇaya vennam ara laukika vana śāsanaya tuḷa karana ara laukika æpasthāna vala labana pinasamayi. ē aya pōṣaṇaya karanna sukitamuta karalā sugatigāyama karanna hētu vennē. ēka paḷaveni venavā. itin ē nisā
그런데 그 둘은 안쪽 마음의 덕이어서 lokuttara 쪽입니다. 그 lokuttara 쪽은 세속에서 괴로운 attabhāva로 있는 이가 받을 수 없습니다. 그래서 그 puñña를 나누어 준다고 그들이 자라날 수 없습니다. 그들이 자라나려면 세속의 sāsana 안에서 하는 세속의 돌봄으로 얻는 puñña라야 합니다. 그것이 그들을 길러 행복하게 하고 sugati로 가게 하는 까닭이 됩니다. 그것이 먼저입니다.
vennē. ēka paḷaveni venavā. itin ē nisā tamayi dahas gaṇanak kōṭi kīyak ekatu karalā dānayak dīpu panatda labāganna vennē ārya pudgalayaṭa dānayak dunna. itāma suḷu dānekin mahā ānisaṁsayak labāganna kramayak mē buddha śāsanayē tiyenavā. mē buddha śāsanayē siv pirisarē oya koṭas inna puḷuvan.
그래서 수천, 수억을 모아 dāna를 한 만큼의 이로움을 ariya인 사람에게 dāna를 함으로써 얻게 됩니다. 아주 작은 dāna로 큰 ānisaṃsa를 얻는 방법이 이 Buddha sāsana에 있습니다. 이 Buddha sāsana의 네 무리 안에 그런 분들이 있을 수 있습니다.
ehema kenek hambavunot apē dānekaṭa ara kiyana mahānisaṁsaya læbilā ara amanussayanṭat ē pim pedenavaṭa nidahas venavā. ēka viśēṣayak.
그런 분을 만나면 우리 dāna에 그 큰 ānisaṃsa가 생기고, 그 amanussa들도 그 puñña를 나누어 받아 풀려납니다. 그것이 특별한 점입니다.
dæn api dæn vadis tamayi nēda kiyalā ov koheda dālā dunnalā ov dunnam passē īḷan̆ga passē katā kara vasa læbuvana. ā ēkayi ehema īṭa kalen ekkenek kiyavanē eyāgēn kālē mī kiyalā dæn eyāṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pinlā kūḍa karalā īṭa passē āya æhuvā. enam æhu dæn oya yanna dara æhu oya kusa dev yanna yanavā kiyalā kiyana kiyalā.
그에게 puñña를 나누고 나서 다시 물었습니다. 이제 deva 세계로 가겠느냐고 묻자 간다고 했다고 합니다.
ov
예.
etakoṭa dæn ē pudduva ætulā ratbhaven igilā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
예.
ē yana eyaṭa dænenavada dannavada kohoma
그렇게 가는 이는 그것을 느낍니까, 압니까? 어떻게 됩니까?
dæn mehemayi eyāṭa ē lōkē pēnavā parivartanaya venavā. dæn minis kayak mæralā yanavā vāgē vagē ekak nemeyi vennē. bayak æti venna deyak ēgollanṭa næhæ.
이렇습니다. 그에게 그 세계가 보이고 바뀜이 일어납니다. 사람 몸이 죽어 가는 것 같은 일이 아닙니다. 그들에게는 두려워할 일이 없습니다.
dæn mama īya bæluvā dæn betak dunā ada balanakoṭa lassanayi æn̆ga væḍilā. ehema dækka nam apiṭa api malā kiyalā bayak næhænē.
‘약을 먹었는데 오늘 보니 몸이 좋아지고 아름다워졌다’ — 그렇게 본다면 우리는 죽었다고 두려워하지 않지요.
anna ehema deyak tamayi ē ayaṭa daginnē. namut ēgollanṭa kiyanna hon̆da næ mēken cuta velā phalayan kiyalā. etakoṭa maraṇa bayak æti venavā.
그들에게 일어나는 것이 그런 것입니다. 하지만 그들에게 ‘여기서 cuti하여 떠나라’고 말하면 좋지 않습니다. 그러면 죽음의 두려움이 생깁니다.
oyā sukhita mudita venna mē pina anubōdan velā sugatiyaṭa sugatigāmī venna sugatigāmī venna kiyana ekayi cuta velā etenṭa yanna kiyana ekayi dekak. metanin cuta velā atenṭa yanna kivvot ehema metanin mærilā etenṭa yanna kivvā vagē adahasak enavā. etakoṭa ēkaṭa baya venavā. oya cuti paṭisandha kiyana eka
‘이 puñña에 anumodanā하여 행복하고 기쁘게 되어 sugati로 가라’는 것과 ‘cuti하여 그리로 가라’는 것은 다릅니다. ‘여기서 cuti하여 저리로 가라’고 하면 ‘여기서 죽어 저리로 가라’는 뜻처럼 들립니다. 그러면 두려워합니다.
baya venavā. oya cuti paṭisandha kiyana eka minissu dakina ekak nemeyi. kiyanna ōna ehekut nemeyi. ēka hētu phalayak.
그 cuti와 paṭisandhi라는 것은 사람들이 보는 것이 아니고, 말해 줄 것도 아닙니다. 그것은 원인과 결과입니다.
yamkisi kenekuṭa tamāṭa ē atbævayi daranna bæri. yamuṇasa lōkayi ōka viśēṣaya vennē. ē atbævaṭa vaḍā daranna bæri īṭa vaḍā vaṭinādiyak eyāṭa pæruvot ehema eyā ē hētumen parivartanayak venavā.
어떤 이가 자기 attabhāva를 더는 지닐 수 없을 때 — amanussa 세계의 특이한 점이 이것인데 — 그 attabhāva보다 값진 것을 그에게 보여 주면 그는 그 원인으로 바뀜을 겪습니다.
ē parivartanaya eyāvat dannē næ. dæn sakravayantaraṭa budurajāma jīvitaya ivarenna kiṭṭu velā. dāḍiya dānna paṭan genna æn̆gaṭa vehesa ætivelā jīvitaya keḷavara venna onna menna kiyalā ena mohotak enavā dækalā. maraṇayaṭa mahā bayak æti vuṇā. ætilā ē avasthāvēdī
그 바뀜은 그 자신도 모릅니다. Sakka 천왕의 생명이 다할 때가 가까워졌습니다. 땀이 나기 시작하고 몸이 지쳐 생명이 끝날 순간이 다가오는 것을 보았습니다. 죽음이 몹시 두려워졌습니다.
mahā bayak æti vuṇā. ætilā ē avasthāvēdī mokada ēka venna hētuvak vunē? eka avasthāvaka sakra deyiyot ekkalā dahasak devan garanan innakoṭa 500k devan genannaṭa vecca deyak nætuva giyā. kohomagē devan ṭika kiyalā balanakoṭa apāgata velā mærilā gihillā. dæn maṭa mokada vennē kiyalā balannavā tava dina hatayi maṭa tiyennē minissu lōkē magē kālē tiyenayi maṭat yanna tiyennē etenṭa kiyā dækka. dækalā baya vuṇā. dæn mama bērennē
그때 왜 그런 일이 생겼느냐 하면, 한때 Sakka 천신과 함께 천 명의 deva가 있었는데 그중 오백 deva가 사라졌습니다. 그 deva들이 어디 갔나 보니 죽어서 apāya에 떨어졌습니다. ‘나는 어떻게 되나’ 하고 보니, 이레가 남았는데 자기도 그리로 가야 한다는 것을 보았습니다. 보고는 두려워졌습니다.
dækka. dækalā baya vuṇā. dæn mama bērennē kohomada kiyalā balanakoṭa hon̆da velāva budurajāṇan vahansē pahalalā inna velāvennē kiyalā hæmatænema kaṭṭiyaṭa æhuvā buddha śrāvakayan vahansēlā væn̆dalā pudalā garu karalā munavāhari karalā pinmuta velā maṭa punna pin anumōdan kara palalā kiyalā ē ayat yavalā sakra devinda vidihasa budurajāṇan vahansē hambenna āvā.
‘어떻게 해야 살아날까’ 하고 보니, 마침 붓다께서 세상에 나타나 계신 때였습니다. 그래서 곳곳의 무리에게 붓다의 제자들께 절하고 공양하고 공경하며 무엇이든 해서 puñña를 짓고 그 puñña를 자기에게 나누어 달라고 일러 보내고, Sakka 천왕은 붓다를 뵈러 왔습니다.
dæn antimatima mohota budurajāṇan vahansēgen barahagena hiṭiyā. bohoma gauravaya nisā hon̆da prabōdhayak æti vuṇā æn̆gaṭa. ara mærena ga mærenna āpu gati lakṣaṇaya dæn æn̆gē næhæ. hon̆daṭa æn̆ga prabōdhayi. āyata særayak hon̆da prabōdha mal mālalā væṭalā hon̆daṭa piyavi tattvayaṭa pat velā lassana vuṇā.
마지막 순간을 붓다 앞에서 기다렸습니다. 깊은 공경 덕분에 몸에 좋은 생기가 일어났습니다. 죽어 가던 기색이 이제 몸에 없었습니다. 몸이 아주 생생했습니다. 꽃다발도 다시 싱그러워지고 제 상태를 되찾아 아름다워졌습니다.
budurajāṇan vahansēṭa kiyanavā sakraya svāmīni mama mærennayi āvē. ehenam malayē næhænē. āścāryak hon̆daṭa prabōdha vuṇā.
Sakka가 붓다께 아룁니다. ‘존자시여, 저는 죽으러 왔습니다. 그런데 죽지 않았습니다. 놀랍게도 생기가 돌았습니다.’
sakraya oba metandima cuta velā paṭisandhi labalā tiyarayi dekama ekaṭa vuṇā. oba dannē næhænē ēkaṭa.
‘Sakka여, 그대는 바로 여기서 cuti하고 paṭisandhi를 받아 그 둘이 한꺼번에 일어났다. 그대는 그것을 모를 뿐이다.’
budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. hiṭapu atbæhen vunet metanamayi. nava paṭisandhiyak læbet metendīmayi. obaṭa oya deka tērunē. namut ōka dæn siddha vuṇā. ēken passē tamayi oba dæn oya tattvayaṭa āvē. dæn obē āyuṣa bohoma dīrghayi. āścarayā kālayak inna puḷuvan oya sakriyenma oba cuta velā paṭisandhiya læbet oya sakra bavayamayi. ēkayi obaṭa venasak āvē nætta.
붓다께서 말씀하십니다. ‘있던 attabhāva가 끝난 것도 여기서고, 새 paṭisandhi를 받은 것도 여기서다. 그대는 그 둘을 알아차리지 못했다. 하지만 그것은 이미 일어났다. 그 뒤에 그대는 지금 이 상태에 이르렀다. 이제 그대의 수명은 아주 길다. 놀라운 세월을 살 수 있다. 그 Sakka의 자리에서 cuti하여 paṭisandhi도 그 Sakka의 존재로 받았다. 그래서 그대에게 바뀐 것이 없었다.’
dæn anna devi amanussayō ē tattvayaṭa pat venna ætiena venasa cittaṭa tiyādā
그러면 deva나 amanussa가 그런 상태에 이를 때 생기는 바뀜은 마음에 달린 것입니까?
anna ēkayi. mē minis kaya kiyana eka tibunot tamayi mēka pættakaṭa dālā hiṭalā mægilā gihillā vena dihākin āyasarayak kayak hadāganna ōnē. manōmaya kāyakatvaya kiyalā ṭika parivartanaya vena ekāvak. ēka ara vagē minissunṭa vagē vena ekak nemeyi. hæbæyi minis kālēdī mē mærenavā kiyana eka ahalā tibi vecca hindā ōken mærilā anika upadinna kivvot ehema kæmati næha. maraṇa baya kiyanaeka kiyana enavā etakoṭa
바로 그겁니다. 사람 몸이 있으면 이것을 한쪽에 내려놓고 죽어서 다른 데서 다시 몸을 지어야 합니다. 마음으로 된 몸이라는 것은 조금씩 바뀌어 가는 것이어서 사람에게서처럼 되는 것이 아닙니다. 그런데 사람일 때 죽는다는 말을 들어 왔기 때문에, 거기서 죽어 다른 데 태어나라고 하면 싫어합니다. 그러면 죽음의 두려움이 옵니다.
ēka tamayi kiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi ōken cuta velā arakaṭa yanna kiyana vacanaya gannē næha. ehema kiyanna ōnē næhæ. sugita mutrabhāvayaṭa pat venna obaṭa mehema tænak tiyenavā. etanṭa yanna kæmatida? etana hari hon̆dayi. etakoṭa eyāṭa ēka pēnavā. ēkaṭa kæmættak æti venavā. ætala parivartana venavā. eyā dannē nǣhæ mæruṇada mokakda vunā kiyalā ehema ekak dakinnē næhæ.
그래서 ‘거기서 cuti하여 저리로 가라’는 말을 쓰지 않습니다. 그렇게 말할 필요가 없습니다. ‘행복하고 기쁜 상태에 이르도록 그대에게 이런 곳이 있다. 그리로 가겠느냐? 거기는 아주 좋다.’ 그러면 그에게 그것이 보이고 바라는 마음이 생겨 바뀝니다. 그는 죽었는지 어땠는지 모릅니다. 그런 것을 보지 않습니다.
ehemayi ē tattvayaṭa yannē. dæn metanin mærilā ætana upadinna giyovot ehema hari bayayi. ē vidihaṭa pindenna bæ.
그렇게 그 상태로 갑니다. 여기서 죽어 저기 태어나라고 하면 몹시 두려워합니다. 그런 식으로는 puñña를 줄 수 없습니다.
dugatiyaka innavā nam sugatiyaṭa pat venna gatiya sugatiya yahapat karaganna sugati kivvē ēkayi. ē sugatiyaṭa pat venavā sugatiya labanna sugatiyaṭa pat venna kivvā kæmatiyi.
duggati에 있다면 sugati에 이르도록, 가는 길을 좋게 하라는 것이 sugati라 한 뜻입니다. ‘sugati에 이르라, sugati를 얻어라’ 하면 좋아합니다.
dæn apiṭa kivvot ehema garantana gihilā sukhōgī jīvat venna kæmatida? kæmatiyi.
우리에게 ‘그곳에 가서 행복하게 살겠느냐’ 하면 좋다고 하지요.
ehenam mehedi mærilā ehapadinna dænma gē ehē tænak tiyenavā kæmati mehedi mærilā āpa ēka nam bæ.
‘그럼 여기서 죽어 거기 태어나라, 거기 자리가 있다, 좋으냐’ 하면 ‘여기서 죽어서라면 그건 싫다’ 합니다.
næn mærena katāvak ōna. æha yanna kæmatida? kæmatiyi. dæn vunā kæmatiyi. etakoṭa kæmatiyi. dæn venasa pēnavānē otana onna ohoma tamayi samanussayāṭa kivvot ehema mærilā etenṭa yanna kivvot kæmati næha. oyāṭa etenṭa yanna kæmati vuvahama ēkaṭa kæmati. namut etana ara saddhiya siddha venavā. eyā dannē nætuva ēkayi kramaya. ē slō gænat vīḍiyō
죽는다는 말은 필요 없습니다. ‘그리로 가겠느냐’ 하면 좋다고 합니다. 이제 차이가 보이지요. 마찬가지로 amanussa에게 ‘죽어서 그리로 가라’ 하면 싫어하고, ‘그리로 가고 싶으냐’ 하면 좋아합니다. 하지만 거기서 그 일이 일어납니다. 그가 모르는 사이에. 그게 방법입니다.
nætuva ēkayi kramaya. ē slō gænat vīḍiyō karalā ov ēka oku vena vagē hadalā dæn dharmaya gæna væḍiya bayanna ṭikak ta bæluvahama ē balalā hæma kenāva mē mēken midinna kohoma kenek maganna anna ēkayi kiyannē dæn mehemaṭa bælanē mida ov anna ēkayi hētu dæn ēgollō dakinna o hæbæyi mēket pēnavā pēnavānē næ tæn hæma kenā mehe ēkayi mēka balapu mal ekkenā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
siddhi ēka ayi velā tiyennē. kramaya ōkayi.
그런 일이 일어난 것입니다. 방법은 그것입니다.
dæn api koyi velāvakavat vindenna kiyalā kiyannē næhæ. oyi innat bæin cuta velā gihillā havadihaṭa yanna ehema kiyannē næhæ. sukhitamabhāvayaṭa pat venna sugatiyaṭa pat venna ōna ōkē mærenna kiyana ōkē cuta vela kiyana eka api kiyannē næhæ.
우리는 어느 때도 ‘떠나라’고 말하지 않습니다. ‘여기서 cuti하여 저리로 가라’고도 하지 않습니다. 행복한 상태, sugati에 이르라고 하지, 죽으라거나 cuti하라고는 말하지 않습니다.
dæn midenna kiyalavat kiyanna hama midīma kiyanna dak næhæ. dæn duken midenna kivvahama kæmatiyi. cutama vīma tamayi o cutavīma kiyana vacanaya tamayi mē oya venasa tiyennē. idenna kiv pśna
‘벗어나라’고조차 말할 필요가 없습니다. ‘괴로움에서 벗어나라’ 하면 좋아합니다. 차이는 cuti라는 그 말에 있습니다.
etakoṭa praśnaya oyāṭa mehe innē duken nidahas velā sænasuma suva labanna kæmatiyi. ēkaṭa kæmatiyi. dæn vin̆dina duk valin midilā cænasenna kæmati. ēkaṭa kæmatiyi.
그러니 물음은 이렇습니다. ‘여기서 괴로움에서 벗어나 평안을 얻고 싶으냐’ 하면 좋다고 합니다. 지금 겪는 괴로움에서 벗어나 쉬고 싶어 합니다.
mærenna kæmatida æhuvot mærenna kæmati næhæ. va
‘죽고 싶으냐’ 물으면 싫다고 합니다.
anē cutāgana vacanaya tuḷa bara patalayi atharinna kiyalat kiyanavā nē ov itin atharinna kiyana vacanē cuta kiyana eka tamayi metana bhayānē. duk venna tænak tiyenavā ē duka at æralā mehema venna kivvahama mēkaṭa kæmatiyi. ēka ē vacana valāva artha ēgollanṭa yana tērenavā tērenavā anna ēkayi moka adahas æti karana hæṭiyaṭa ēgollanṭa adahat dænnē.
cuti라는 말 속에 무게가 있는데, 놓아 버리라고도 하지 않습니까? 예, 놓아 버리라는 말과 달리 cuti라는 말이 여기서 두려운 것입니다. 괴로운 데가 있으니 그 괴로움을 놓고 이렇게 되라 하면 좋아합니다. 그 말들의 뜻이 그들에게 전해집니까? 알아듣습니다, 알아듣습니다. 그래서 생각을 일으키는 그대로 그들에게 뜻이 전해집니다.
manuṣya lōkaya putu karapu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi anika api hæn̆gīmak aragena kiyanavā hæn̆gīmayi dænennē. vacanaya hæn̆gīma dænennē. itin api cuta vīma kiyanakoṭa api mehe dannavā cuta venavā kiyana mærenavā kiyana eka adahasenavā. ē hæn̆gīmen ēgana tiyana maṭa mærenna kiyanavā kiyalā. maṭa mærilāyi ehaṭa yanna kiyalāyi mē kiyanna kiyalā. mama kohomada mærennē? etakoṭa hægīmen tērum ganna hæn̆gīmen a api mona vacanayen kivvada vacanaya nemeyi ē valaṭa æhennē. hæn̆gīma ēkayi.
바로 그겁니다. 또 우리가 느낌을 품고 말하면 그 느낌이 전해집니다. 말이 아니라 느낌이 전해집니다. 우리가 cuti라 할 때 우리는 그것이 죽는다는 뜻임을 압니다. 그 느낌으로 그들은 ‘나더러 죽으라 한다, 죽어서 저리로 가라 한다, 내가 어떻게 죽느냐’ 하고 받아들입니다. 그러니 느낌으로 알아듣습니다. 어떤 말로 했든 그들에게 들리는 것은 말이 아니라 느낌입니다.
ov
예.
ōkē dakinna nǣ venasa
그 차이를 보지 못하는 것이지요.
dæn svāmīni ara ov svāmīni ara mē perētuva ehema allalā ov dæṭa gahalā muhudē dānavā kiyalānē ov
스님, 그 peta 같은 것을 잡아 매듭지어 바다에 던진다고 하지 않습니까?
etakoṭa ē minissungē idiri pævætma kohoma
그러면 그들의 앞날은 어떻게 됩니까?
ē kiyannē karma śaktiyen haṭagatta śarīraya nisā ēgollangē āhāraya dukkhita āhāraya dukamayi.
kamma의 힘으로 생긴 몸이라서 그들의 먹이는 괴로운 먹이, 곧 괴로움 그 자체입니다.
duka āhārayaka karagena jīvat vena karma śaktiyen śarīraya marannē næ. karmaṭa śarīraya maranna bæhæ karma ivaranakak.
괴로움을 먹이로 삼아 사는 kamma의 힘으로 된 몸은 죽지 않습니다. kamma가 다할 때까지는 그 몸을 죽일 수 없습니다.
etakoṭa mēgollanṭa vennē mokakda? āhāra nætuva dæn mē minis kāyaṭa āhāra nætuva dina hatak jīvat venna minis kaya værenavā. namut karmajakāya maranna bæhæ āhāra nodī.
그러면 그들은 어떻게 되느냐. 사람 몸은 먹이 없이 이레를 지내면 죽습니다. 하지만 kamma에서 난 몸(kammaja kāya)은 먹이를 주지 않아도 죽일 수 없습니다.
ē karmakāyaṭa dænena āhāraya nam baḍiginiva dænenavā. aḍu pāḍuva dævā. karmaja kaya ni karmaja kaya niṣpādanam nam karma phalaya āhāra karagena ē maṭṭamen kaya æpenavā. ēka nisā kuppiya dālā ehenavā vahuvahama āhārayak nætat eyā mærennē næha. hæbæyir̥sa venavā. bohōma duka vin̆dinavā. kanna ræ duka vin̆dinavā. vihagena ēkē innavā hiravelā. mokada amanussayāgē
그 kamma 몸에 느껴지는 먹이란 배고픔으로 느껴지는 것, 모자람으로 느껴지는 것입니다. kammaja 몸이 생기면 kamma의 열매를 먹이로 삼아 그만큼 몸이 지탱됩니다. 그래서 병에 넣고 닫아 먹이가 없어도 죽지 않습니다. 다만 몹시 괴로움을 겪습니다. 먹지 못해 괴로움을 겪으며 그 안에 갇혀 있습니다.
ēkē innavā hiravelā. mokada amanussayāgē śarīraya hædilā tiyennē gandha kiyana svabhāvayen gan̆da suvan̆da svabhāvayen. dæn gan̆da suvan̆dana svabhāvayen haṭagatta amanussayā ekkō gan̆dayi ekkō suvan̆dayi. dæn dēvatāva vena vaenakoṭa suvan̆da dæenavā. amanuṣaya enakoṭa gan̆da dæenavā. minis nāhelāt dænenavā ē gan̆da. eta gan̆da suvan̆da kiyana maṭṭamen ena kaṭṭiya tamayi gandhabba kiyana lōkē innē.
amanussa의 몸은 gandha라는 성품, 곧 냄새와 향기의 성품으로 되어 있기 때문입니다. 냄새·향기의 성품으로 생긴 amanussa는 악취이거나 향기입니다. deva가 올 때는 향기가 나고, amanussa가 올 때는 악취가 납니다. 사람 코에도 그 냄새가 납니다. 그렇게 냄새·향기의 수준으로 오는 이들이 gandhabba 세계에 있는 이들입니다.
dæn gan̆dak suvan̆dak yam tænaken piṭa venna gan̆dak suvan̆dak yam tænaken piṭa venna puḷuvan nam tamayi ē maṭṭamē ēgollanṭa piṭa velā yanna puḷuvan. ēkayi aragena
냄새나 향기가 어떤 곳에서 빠져나갈 수 있다면 그 수준에서 그들도 빠져나갈 수 있습니다. 그래서 이렇게 합니다.
dæn mantara balayak mantarayak maturalā hiṭan. yamkisi dopi dēnayak vena deyak ē gan̆daṭa sambandha anukūla gan̆dak dīlā. ē gan̆da tuḷaṭa ohu gen gannavā ēkaṭa āhāraya kæpa karalā. kæpa karalā gennāganna ēka hadannē mokakda? āhāraya kanna pēnnē mantara balaya kramaya hæṭiyaṭa hariyaṭa āpuvahama kavuḷuvak dālā tiyenavā. ēka kavuḷuvakin vitarayi mēkaṭa oluva dāganna puḷuvan kǣma kanna. ē vagēma nūlā hadalā gahapu
mantra를 외워 그 힘으로, 그 냄새와 어울리는 냄새를 바쳐 그 냄새 안으로 그를 불러들이고 먹이를 바쳐 불러들입니다. 그것을 어떻게 만드느냐 하면, mantra의 방식대로 하면 먹이를 먹으러 들어오도록 창이 하나 나 있습니다. 그 창으로만 머리를 들이밀어 먹이를 먹을 수 있습니다.
puḷuvan kǣma kanna. ē vagēma nūlā hadalā gahapu gæṭiya tamayi kavuluva ahakin yanna bæha. ē mantaraya hadana hæṭi. mantraya vaṭa karalā tiyennē ehema karana anik vaṭa væhilā ēkak pēnavā yanna ēken balahama ara kǣma pēnavā ætulē. kiriya puda puluṭu āhāraya dæn yōgen kiyannē mēkaṭa bæhælā ara āhāraya kaha pallagena kiyalā. balāporottu velā tiyena kǣdarakamaṭa monavā vidalā balannē nǣha araken bella dānavā. bella dāsan kaṇanna balalā gahanavā gæṭa. gæṭē gahuva gahama mantra phalayaṭa ara gandhaya hira venavā.
또 실로 매어 둔 매듭이 바로 그 창이어서 옆으로 빠져나갈 수 없습니다. mantra는 그렇게 만듭니다. mantra로 둘러싸 다른 곳은 다 막고 하나만 열어 두어, 그리로 보면 안의 먹이가 보입니다. 우유와 공양 음식 같은 먹이를 두고 ‘들어와 먹으라’고 합니다. 바라던 탐욕에 아무것도 살피지 않고 거기로 목을 들이밉니다. 목을 들이밀자마자 매듭을 맵니다. 매듭을 매면 mantra의 힘으로 그 gandha가 갇힙니다.
hira vecca gama ōka mantarala phalaya tiyena vināḍi gāna.
갇혀 있는 것은 mantra의 효력이 있는 몇 분 동안입니다.
bohoma velāvē mantaraya śaktiya ivaracca hæmavā ēka visirilā yanavā. visirenna issellāma mokada karannē ara gæṭa gahapu nuvala kuk daralā hulanna vadinna ævayak gahanavā.
대개 mantra의 힘이 다하면 흩어져 나갑니다. 그래서 흩어지기 전에 그 매듭 지은 실을 단단히 하고 바람이 들지 않게 봉합니다.
hulanna vadinna gahannē mokada gan̆da ivat vena gan̆da yanna puḷuvan nam yan tænaka pælla giya hæṭa passē ara mē kuppiya ætulē innē gan̆daṭa yanna vidiha gan̆din hædicca śarīrayaṭa piṭa venna vidihak næhæ. hulama bavat vadinna piṭa enna tænak næti vena eka mantara phalaya nemeyi īṭa passē kuppiya ætulē innē upakrama sīlīvara hulakavat yavanna bæri hindā īṭa passē tamayi ōkē hulanna vadina tænakaṭa konkrīṭ gahannē ēkayi. īṭa passē vilā karara tiyalā tīra tiyalā hulanna vaḍin hadalā itin oya kuppiya dirilā kæḍilā kavadaha piṭakan ætulaṭa hulan pārak vidilā piṭenna magak hædena ekan pupuraṇa yanakan yanna vidihak næhæ. itin ōka
바람이 들지 않게 하는 까닭은, 냄새는 빠져나갈 틈이 있으면 나가 버리니 병 안에 있는 것, 곧 냄새로 된 몸이 빠져나갈 길을 없애려는 것입니다. 바람이 드나들 틈이 없어지는 것은 mantra의 힘이 아니라 그 뒤 병 안에 가두는 꾀입니다. 바람 한 줄기도 못 나가게 하려고 그 뒤에 바람 들 데에 콘크리트를 붓는 것입니다. 그러면 병이 삭아 깨져 밖에서 안으로 바람길이 뚫리거나 터지기 전까지는 나갈 수가 없습니다.
pupuraṇa yanakan yanna vidihak næhæ. itin ōka dālā galak æti ilalāk vidilā dālā mē vækeruvot ehema badāna monavā hari dāpu deyak dæmmot ēkaṭa hulin ēkē ætulē kuppiya pipiruva hulan yanna bæm nam ara badāgena ara amanussayā ēka ætulē. kavada hari gala diranna ōnē. ēka galakuranna ōnē.
그걸 바위에 구멍을 뚫어 넣고 회반죽 같은 것으로 발라 버리면 병이 터져도 바람이 나갈 수 없으니 그 amanussa는 그 안에 갇힙니다. 언젠가 바위가 삭아야 합니다. 바위가 부서져야 합니다.
ēka kalin karapu karma denna anun hira karava tamanṭa hira venavā. ēkayi. gandha
그것은 전에 지은 kamma의 과보입니다. 남을 가두면 자기가 갇힙니다. 그렇습니다.
ēkayi. gandha saṁjātika avasthāva oya saṁjāti kiyannē ē avasthāva tamayi.
gandha가 태어나는(sañjāti) 단계가 그것입니까? sañjāti라는 것이 바로 그 단계입니다.
manussayek saṁjāti avasthāvak dekak na næ manussayā saṁjāti avasthāvaṭa āvaṭa passē saṁjātiyā jīvat venavā karma āhārayen. karma vaśayen læbena āhāra krama dekak. ēkak tamayi karma vaśayenma pūrṇa karmaja nipadana karma rūpa.
사람이 sañjāti 단계에 온 뒤에, 태어난 이는 kamma의 먹이로 삽니다. kamma로 얻는 먹이에는 두 방식이 있습니다. 하나는 kamma만으로 온전히 kammaja로 만들어지는 kamma rūpa입니다.
ēken tamayi kayaṭa bāhirin āhārayak nokarmayen jīvat vennē. karmaya mul karagena bhautika lōkayē āhārayak nirmāṇaya karanavā. ēko nirmāṇaya karapu āhārayak læbenna salassanavā. nirmāṇaya velā tiyena ekak. ēka gandhayen hō sugandhayen yuttayi. sugata dugan̆daken yuttayi ē amanussayāgē āhāraya.
그것으로 몸이 바깥 먹이 없이 kamma로 삽니다. 다른 하나는 kamma를 바탕으로 물질 세계에 먹이를 만들어 내고, 만들어진 먹이를 얻게 해 줍니다. 그것은 만들어져 있는 것이고, 악취나 향기를 지니고 있습니다. 그 amanussa의 먹이는 향기나 악취를 지닙니다.
naraka amanussayō dugan̆da āhāraya karagannavā. yahapat sugatiya amanussayō suvan̆da āhāraya karagannavā. ē suvan̆da dugan̆da kiyana mē dekama ekak karma śaktiya nirmāṇaya venavā. anika bhautika lōkaya nirmāṇaya vecca dēval labanna puḷuvan anukūla ēval. e dæn paṁcādhika avasthāvēna
나쁜 amanussa들은 악취를 먹이로 삼고, 좋은 sugati의 amanussa들은 향기를 먹이로 삼습니다. 그 향기와 악취 가운데 하나는 kamma의 힘이 만들어 내고, 다른 하나는 물질 세계에 만들어진 것들 가운데 맞는 것을 얻는 것입니다.
anukūla ēval. e dæn paṁcādhika avasthāvēna manussa gænayi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
예.
pēta kiyana dennama tjakāyaka
peta라는 것은 둘 다 tija(세 가지에서 난) 몸입니까?
ov dennama tjayi.
예, 둘 다 tija입니다.
itakāyaka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn tjakāyikava innē bāhirin læbena āhārayak gannakam gattaṭa passē sūkṣama vū kabaliṁkāra āhāraya gannavā. kabaliṁkāra āhāra kiyannē bhautika āhāra ē sūkṣama āhāraya gattahama etana paranam catu kāyakayi. hataraveni kayutayi. dæn gandhabbayayi
tija 몸으로 있는 것은 바깥에서 얻는 먹이를 먹기 전까지입니다. 먹은 뒤에는 섬세한 kabaḷīkāra āhāra를 먹습니다. kabaḷīkāra āhāra란 물질의 먹이입니다. 그 섬세한 먹이를 먹으면 그때부터는 catuja 몸입니다.
kāyakayi. hataraveni kayutayi. dæn gandhabbayayi antarā bhavakayayi kiyanakoṭa antarā bhavayaṭa ævidilā innē gandhabba kiyana tattvayaṭa ennē ara mē saṁjāti kiyana avasthāvēdī trijakāyikava haṭagatta eka nam. eyā rijakayikava innē āhārayak bhukti vin̆dinakan pamaṇayi. mē ē lōken gandha āhārayā bhaktiya vinda tæn paṭan eyā caturaja kāyakayi. bāhira dekin karaja kāyak nirmāṇaya karagattā siyum karaja kāyak paḷaveni āhāraya [ugura kǣrīma] gānaka ē āhāraya gatta tænpa paṭan eyā etana innavā.
넷에서 난 몸입니다. gandhabba와 antarābhava를 말할 때, antarābhava에 와서 gandhabba 상태가 되는 것은 sañjāti 단계에서 tija로 생겨난 것입니다. 그는 먹이를 누리기 전까지만 tija로 있습니다. 그 세계에서 gandha 먹이를 누린 때부터 그는 catuja 몸입니다. 바깥 것으로 섬세한 karaja kāya를 지었으니 [헛기침] 그것이 첫 먹이입니다. 그 먹이를 먹은 때부터 그는 그 상태로 있습니다.
dæn amanussayā ipadilā haṭanam mē kayen ahakaṭa yanakoṭa ennē riyajakāyikava. īṭa passē eyāṭa pēnavā asūci gandhayak. eyāṭa āhārayak vena ganna deyak nǣhæ baḍiginnak tiyenavā. ēka piya vaśayen pēnavā gihin ēka gannavā gandhaya gannavā. gatta gaman sūkṣama caturakāyakayā venavā. eyāṭa kiyanavā gan dabbayā kiyalā.
amanussa로 태어나면, 이 몸에서 떠날 때 tija로 옵니다. 그다음 그에게 똥 냄새 같은 gandha가 보입니다. 다른 먹을 것이 없고 배고픔이 있습니다. 그것이 반갑게 보여 가서 그것을, 그 gandha를 먹습니다. 먹자마자 섬세한 catuja 몸이 됩니다. 그를 gandhabba라고 합니다.
dæn etakoṭa manussa ātmayāṭa saṁgnā avasthāna manō saṁcētana āhāra onna manō saṁcētanā āhārayen tamayi manussayā issellāma aragannē.
그러면 사람의 넋에게는 sañjāti 단계에 manosañcetanā āhāra가 있습니다. 사람은 manosañcetanā āhāra를 맨 먼저 받습니다.
saṁjātika āhāraya. ē aragena tamayi issellama kriyakākava væḍennē. karma cittr̥tu āhāra tuna tiyennē.
그것이 sañjāti의 먹이입니다. 그것을 받아 처음에 tija로 자랍니다. kamma, citta, utu 세 가지 먹이가 있습니다.
karma jahārahā citta āhāraya yapenavā. budujāhāra vaśayen tiyena bhautika āhārayā bāhira lōken ganna puḷuvan etana paṭan genavā. etana paṭan eyā catujakāyaka sūkṣamayā venavā. eyā tamayi gæṭa yana gandhabbayak.
kamma 먹이와 citta 먹이로 지내다가, 물질의 먹이를 바깥 세계에서 받을 수 있게 되면 그때부터 시작합니다. 그때부터 그는 섬세한 catuja 몸이 됩니다. 그가 바로 자궁에 드는 gandhabba입니다.
gandhabbaya gæṭa yanakoṭa gandhayak æsuru venna æsuru karanna puḷuvan siddhrāvak æti vecca velāvaka tamayi gandhabbyaya ætul vennē. baḍakaṭa nigama yanna bæhæ. bǣ
gandhabba가 자궁에 들 때는 gandha와 어울릴 수 있는 상태가 생긴 때에 들어갑니다. 아무 배에나 들어갈 수 없습니다. 안 됩니다.
anna ē kiyannē ēkayi. issellā mūlika kalalē janakanuva bavaṭa pat venakan kiyannē kalalayā bavaṭa pat velā dæn vardhanaya paṭan gattā. gandhabbaya ætulalā ivarayi. gandhabya ætul karanna ōnē hindā tamayi ara mē vivr̥ta vivr̥tava tiyannē pæya hayaka kālayak tiyā tiyannē ēkayi. tibbāma oya atara gandhabva lakṣa gaṇak ēka ætulē gihillā mē okkanti velā ivarayi. ara bīja valaṭa itin janakānu goḍāk tiyenavā. ēken gælapena ekak aragannavā. aragena ilalā tamayi gævva yatan pat karanna hari naḷayakaṭa hari dāhana vārdanaya karanna dannē.
바로 그것입니다. 처음 kalala의 유전자가 되기까지, 곧 kalala가 되어 자라기 시작하면 gandhabba는 이미 들어간 것입니다. gandhabba를 들여야 하기 때문에 (시험관 시술에서) 여섯 시간쯤 열어 두는 것이 그 때문입니다. 그렇게 두면 그 사이 수많은 gandhabba가 그 안에 들어가 듦(okkanti)이 끝납니다. 씨앗에는 유전자가 많습니다. 그중 맞는 것 하나를 고릅니다. 골라서 자궁에 넣거나 관에 넣어 키울 줄 압니다.
itin etana paṭan eyaṭa ōnē āhāraya vitarayi. ēkaya væḍennē. etakoṭa hædinnē maslē kayak. ṭiyena karaja kaya.
그때부터 그에게 필요한 것은 먹이뿐입니다. 그것으로 자랍니다. 그렇게 만들어지는 것이 살덩이 몸, 곧 karaja kāya입니다.
itin otanē ekak hara gannavā a ṭika visi karanavā. mokak hari karalā dānavā. ē avaśya dē vitarak gannavā.
그중에서 하나를 고르고 나머지는 버립니다. 어떻게든 처리합니다. 필요한 것만 취합니다.
oteṭa giyāṭa passē puḷuvan ara yamkisi jāna pariēṣaṇa karanna puḷuvan anya viśvanna deken hari parīkṣaṇa karagattā nam ōken itiri mē mē saila gannat puḷuvan puruṣa saila gannat puḷuvan. onna ōna ekak ven kara gatta kendinna.
그 단계에 이르면 유전자 검사를 할 수 있고, 검사를 했다면 여자 세포를 고를 수도 남자 세포를 고를 수도 있습니다. 원하는 것을 골라낼 수 있습니다.
gæm̆ba pirimi lā mē kō næ kivvot ara janakānugen pirimi bavaṭa pat karana janakāṇu vecca ekak ara gattot ēka tænpat kaḷot ēka hari. ēka vardhanaya karalā tænpat karanavā. ov ēka ōna taram tiyenavā. ēka nemeyi gatta hæē.
‘아들이 없다’ 하면 그 유전자 가운데 남자가 되게 하는 것을 골라 넣으면 됩니다. 그것을 키워 넣습니다. 예, 그런 것은 얼마든지 있습니다.
sūkṣama sa apē sūkṣama dharmaya dava śaraya dekak tiyenavā apē prēātakak vagē æn̆gaṭa væhinakoṭa ov etakoṭa sūkṣama dharmaya læbuṭayi nehennē. ov
우리에게 섬세한 몸이 둘 있습니까? peta 같은 것이 몸에 들러붙을 때 섬세한 쪽에 붙는 것입니까?
etakoṭa sūkṣama læbena attē sūkṣama dhara sūkṣama śarīrayaṭayi. mē æn̆gat eka tiyena sūkṣama śarīrayaṭa æhæ ætul vennē.
그러면 섬세한 몸에 붙는 것입니다. 이 몸과 함께 있는 섬세한 몸에 들어오는 것입니다.
atta sūkṣama dharma mokakda vennē? ēkat eka ēka deveni venavā. dæn apē sūkṣama śarīraya kriyātmaka karannē apē mānasikatvayen. apē mānasikatvaya durvala karanā. eyāgē mānasikatvaya prabala karagattahama apiṭa apiṭa mānasikatvaya naganna iḍa nǣha etana ēka uḍat ehema innavā
그러면 본래의 섬세한 몸은 어떻게 됩니까? 그것도 함께 있지만 뒤로 밀려납니다. 우리 섬세한 몸을 움직이는 것은 우리 마음입니다. 우리 마음을 약하게 하고 그의 마음을 강하게 하면, 우리는 거기서 마음을 일으킬 틈이 없습니다. 그 위에도 그렇게 있는 것입니까?
anna ēkaṭama innavā sambandha velā. ēkaṭa sambandhayi. hāmuduruvanē sūkṣama kaya baudhikayat mē pālanaya kara siṭa. api ov dæn sūkṣama kayen tamayi baudhikaya pālanaya karannē.
바로 거기에 이어져 있습니다. 이어져 있지요. 스님, 섬세한 몸이 물질 몸도 다스립니까? 예, 섬세한 몸으로 물질 몸을 다스립니다.
væilā yanna na
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ēkayi vennē. dæn mēkama tamayi dæn sūkṣama kāyikatvaya tuḷin pālanaya karanāva tamayi api dæn bhāvanā karanakoṭa sudu kiraṇa matu venavā.
예, 그게 일어나는 것입니다. 바로 이것, 섬세한 몸으로 다스리기에 우리가 bhāvanā를 할 때 흰 빛살이 솟아납니다.
ē sudu kiraṇa valin pālanaya karanna palan gannavā anika deveni karalā. etakoṭa tamayi kayaṭa suva dænilā nidahas velā kāya velāva vagē mē kaya bælamak vāgē nidahas velā ennē. ēkama śaktiya
그 흰 빛살로 다스림을 쥐고 다른 것은 뒤로 둡니다. 그러면 몸이 편안해지고 풀려나 풍선처럼 가볍게 풀려납니다. 그게 그 힘입니다.
dæn tiyena koṭas vala dæn iuru vagē vira karanna bæ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn vihiduru āgidakīmat bæhæ. gandhayen haṭagatta śarīrayaṭa ekaṭa dæn sūkṣama śarīra krama dekak tiyenavā. dæn yamkisi śarīrayak karmaja maṭṭamē tibuṇo ēkaṭa yanna puḷuvan. yanna bæhari gandha gandhaya maṭṭama haṭagatta śarīrayanē. ē maṭṭamaṭa ganī bhāvanayi. dæn kiraṇa
gandha로 생긴 몸에는 섬세한 몸의 방식이 둘 있습니다. 어떤 몸이 kammaja 수준에 있으면 그렇게 할 수 있습니다. 가둘 수 있는 것은 gandha 수준으로 생긴 몸입니다.
śarīrayanē. ē maṭṭamaṭa ganī bhāvanayi. dæn kiraṇa maṭṭamē śarīrayak tibunot diya hæki hæ. eyā koṭu karanna bæha. itin dæn prētayinṭa kiraṇa maṭṭamē śarīrayak næha. ē tiyennē brahma koṭas valaṭa. ve
빛살 수준의 몸이 있다면 가둘 수 없습니다. 그를 가둘 수 없습니다. peta에게는 빛살 수준의 몸이 없습니다. 그것은 brahma 무리에게 있습니다.
ov anna ēkayi.
예, 바로 그겁니다.
dæn brahhamayāgē śarīraya kiraṇa ē kiraṇa śarīrayak nisā ēgollō hira karanna bæhæ. o kiraṇa kiyannē ālōka maṭṭamaṭa anna ēkayi ālōka maṭṭamaṭa gihillā ē maṭṭamaṭa idi ālōkaya hira karanna bæha. ālōkaya hiralā kiraṇa hira karanna bæ.
brahma의 몸은 빛살, 빛살 몸이라 그들을 가둘 수 없습니다. 빛살이란 빛 수준입니다. 빛 수준에 이른 것은 가둘 수 없습니다. 빛을 가두고 빛살을 가둘 수는 없습니다.
dæn kiraṇa kiyana eka īṭat sivun. ramē kon bandhanaya karanna bæha bænē. tālayak næhæ.
빛살이라는 것은 그보다도 섬세합니다. 묶을 수가 없습니다. 채울 자물쇠가 없습니다.
dæn ālōka kiraṇayak vanam dæn yama kivvē ara parāvarta novana dē pāra dr̥ṣya novana dē kivva
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
æhuvā. ālōkayak navatinavanē yavanna bæhænē. dæn balb ekak aragenadasiyen ohalā hiṭan hilā eham oya loku kaḍasīn ganakan karalā bæn̆dā pattu kararama eḷiyannē næhænē. mē ālōkaya gaman karannē. hæbæyi mē yamkisi koyilaka karan eka dunnahama koyiliyak kotalā ēka muṇan otalā tibba piṭa karagena yanavā.
빛은 막히니 지나가게 할 수 없지요. 전구를 큰 종이로 감싸 묶고 켜면 빛이 밖으로 나오지 않습니다. 빛은 그렇게 다닙니다. 하지만 코일에 전류를 흘리면 감싸 둔 것을 뚫고 나갑니다.
yakaḍayak næturēṭa kenā vagē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ē vagēn
바로 그런 식입니다.
ē vagē ekaṭa maṭṭam tiyenavā. ē śarīrat ē maṭṭama hædīma anuva tamayi bāhira lōkeṭa gōcara karanna puḷuvan.
그렇게 수준들이 있습니다. 몸들도 그 수준이 만들어진 데 따라 바깥 세계에 드러날 수 있습니다.
itin brahmayangē śarīraya tanikarama ehā īṭa vaḍā gæm̆buru kiraṇa oya ælpa kiraṇa gæmāraṇa ādi vaśayen api kiraṇa gæna katā karana menna mē vagē avasthā tiyenavā. ēvā ikma giya ēvā. vidyāgnāyagē gēyāṭa ahuvelā tiyena kiraṇa varga bohoma ṭikayi. oya īṭat tava sim kiraṇa tiyenavā. eka vidihaṭa kriyātmaka venavā. ahu kirayi ata
brahma의 몸은 완전히 그 너머, 그보다 깊은 빛살입니다. 알파선, 감마선 같은 빛살을 이야기하지요. 그것들을 넘어선 것입니다. 과학자들 손에 잡힌 빛살 종류는 아주 적습니다. 그보다 더 섬세한 빛살들이 있습니다. 그것들은 한 방식으로 작용합니다.
kriyātmaka venavā. ahu kirayi ata dæn mehemayi ahu vitarak nē deī aha ādī dēval valaṭa ē kiraṇa gæp karanna puḷuvan. in̆dan puhul valaṭa gæp karaganna puḷuvan.
ahu 같은 것뿐 아니라 dehi(라임), ahu 같은 것들로 그 빛살을 잡을 수 있습니다. puhul(동아)로도 잡을 수 있습니다.
dæn ahuvena dēval yam tænaka tibuṇu dæn api dæn yamak karanakoṭa ahuvenavā kiyalā ekak kiyanavā api. dæn ahuvannē dēval yan tænaka vunot ahuvena dēval vala śaktiya tamayi ahuvalā tiyennē. ēkayi ēkaṭa ahu kivvē. yamak ahu karaganna puḷuvan. dæn visirilā pætirilā innavā nam yamkisi amanussayek. eyā ædalā aragena ivaralā hiṭan eyāgē balaya suddha karanna nam ahuva ganna ōnē. ēkaṭayi ahuvennē.
우리는 무언가에 붙잡힐 때 ‘ahu 된다(걸린다)’고 합니다. 걸리는 것들이 있는 곳에서는 걸리는 것들의 힘이 걸려 있는 것입니다. 그래서 ahu라 한 것입니다. 무언가를 걸리게 할 수 있습니다. 어떤 amanussa가 흩어져 퍼져 있다면, 그를 끌어와 그 힘을 깨끗이 하려면 ahu로 잡아야 합니다. 그래서 ahu를 씁니다.
ē dama dālā tiyennē ēkada. dæn dēśanāvalin api prakāśa karana vacanaya tuḷin śaktiya piṭa karalā æmaṭa viravanna vuṇā. dēśanāva dehi gannavā. desa desa kiyannē desanavā. deśana arthayen dehi kiyanavā. æn̆gē vāpiṭama kōpa karalā kuṇu karalā tiyenavā nam puhu lēyak hadalā tiyenavā nam, lē puhu karalā tiyenavā nam puhu karapu lēvarut dakas kavanē puhu lē gannavā. puhula gannavā.
그 이름을 붙인 것도 그 때문입니다. 설법(desanā)으로 우리가 하는 말을 통해 힘을 내보내듯 dehi를 씁니다. ‘dese’는 ‘설한다’는 말이니, desanā의 뜻으로 dehi라 합니다. 몸의 기운이 성나 썩게 하였거나 피를 더럽게(puhu) 했다면 puhul을 씁니다.
ahu dehi puhul gannē oya hētuva.
ahu, dehi, puhul을 쓰는 까닭이 이것입니다.
bæn̆dalā paṭala velā tiyena yamak tiyenavā nam ēkē vælak gannavā. væl kapanavā kiyalā gannavā.
묶여 얽힌 것이 있다면 덩굴을 씁니다. ‘덩굴을 자른다’고 하며 씁니다.
āhāraya ajīrana karalā tiyena ekak gannavā nam ēka anna gannavā. an asi an kiyannē āhāraya asi kiyannē kapanavā.
먹은 것이 체한 것을 다룬다면 annāsi(파인애플)를 씁니다. ‘an’은 먹이, ‘asi’는 자른다는 뜻입니다.
ēkaṭa annāsi kapanna ōnē. ēkaṭa aragannavā gæp karanavā avaśya śakti viśēṣayen ē dēṭa anukūlava samahara kenek samahara aya innavā ahuvennē nætuva panavā. rila karanavā ahuve nætuva nætuva paninavā. ēka raṭāvak.
그래서 annāsi를 잘라야 합니다. 그렇게 해서 그 일에 맞는 특별한 힘을 잡습니다. 어떤 이들은 걸리지 않고 빠져나갑니다. 걸리지 않고 튀어 나갑니다. 그것도 하나의 양식입니다.
etakoṭa ani kāraṇaya monavāhari kiyapu yamak kiyanakoṭa kiyana eka mē kiyana ekaṭa eyāṭa agōcara venna tiyenavā. gōcara han̆danam eyāṭa ēka vadinavā. dæn ēkaṭa gælapenna dēśa gannavā ēkaṭa ahu kapannat ōnē dehi kapannat ōnē. æn̆gē lēnānak karalā tiyenavā puhula ē puhul kapannat ōnē. mē velāvagē vaṭakalā bæn̆dalā tiyenavā væla kapannat ōnē. etakoṭa ē anukūruṇu dē ēken kæpilā yanavā. itin ehema ekē araka kapanna bæhæ. ēka danna nisā ē kālē hadannē śāstraya hadapu kālaya. laukika śāstra nevā ēgollō mē mē dēval kapalā minihā gæn̆gē dos kapānna kiyalā krama dunnā. ē anuva tamayi ē dehi kapanavā, puhul kapanavā, ahu kapanavā ādi vaśayen kiyanna.
또 다른 점은, 무엇을 말할 때 그 말이 그에게 닿지 않을 수도 있습니다. 닿으면 그에게 꽂힙니다. 그에 맞추어 dehi를 쓰고, ahu도 잘라야 하고 dehi도 잘라야 합니다. 몸의 피를 더럽혔으면 puhul도 잘라야 합니다. 둘러 묶어 놓았으면 덩굴도 잘라야 합니다. 그러면 그에 맞는 것이 잘려 나갑니다. 그렇지 않으면 그것을 자를 수 없습니다. 그것을 알았기에 그 시절 학문을 만들었습니다. 세속 학문이 아니라, 이런 것들을 잘라 사람 몸의 탈을 자르는 방법을 주었습니다. 그에 따라 dehi를 자르고, puhul을 자르고, ahu를 자른다고 말하는 것입니다.
paṭipūlan kiyana sambandha ov ēkat tiyenavā itin. puhu ḷamāga tiyennē puhulamā kiyannē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
[hāsyaya]
[웃음]
ē vacana okkoma tiyennē ehemayi.
그 말들은 다 그렇게 되어 있습니다.
ūlamāganna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
[hāsyaya][ugura kǣrīma] ēka tamayi ēnnē.
[웃음][헛기침] 그게 그렇게 되는 겁니다.
itin ē apilakē tibicca gati lakṣaṇa. eka eka visvayaṭa giyā. dæn
그렇게 우리에게 있던 성향들이 저마다 세계(viśva)로 흩어져 갔습니다.
visvaraṭa giya kramayaṭa hāmē avun geḍiyak giyalā tiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
okkoma ehemamayi ov.
예, 모두 그렇습니다.
etakoṭa ēka næti hindā tamayi mē ara kiraṇayen hē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi. itin ē śaktiya api ḷan̆ga tibuṇām anu varadaṭa aha nokarana gati lakṣaṇaya yanna nam api laga tiyana api ahu kapanna ōnē næhæ.
바로 그겁니다. 그 힘이 우리에게 있으면, 잘못에 걸리지 않는 성향이 우리에게 있으면 우리는 ahu를 자를 필요가 없습니다.
anu eka eka kuṇu væḍavalaṭa ahu karalā tiyenavā nam boruvalaṭa ahu karanavā nam ē jātiya nam api lan̆ga mānasika gatiyak tiyenavā nam api ḷan̆gaṭa ehema dek haṭaganna ahu valin kapa ekak apiṭa inna siddhiyak næhæ. ehenam ahu kapanna ōnē næhæ ē aya ṭa
갖가지 더러운 일에 걸리고 거짓에 걸리는 그런 마음 성향이 우리에게 없다면, ahu로 잘라야 할 일이 우리에게 생기지 않습니다. 그러면 ahu를 자를 필요가 없습니다.
ēka hētuva api tiyena ē api ḷan̆gama tiyenavā. anna oya dēśanā karana dē yahapat tiyenavā dēśanā karannē desen kapana deyak api lan̆ga ituru vennē næhæ. ēka api vayasak tiyennē. mē puhu layak api nætnam puhula eyak api nætnam yahapat dē nam layanna vitara dē nam denna yahapat dē nam puhulayak api layin karanna deyak apiṭa ituru vennē næhæ. issellā tibunē oha api lan̆ga. ē nisā apiṭa oya amatuven kāṭavat vena karanna bæhæ. ēvā tiyenakan.
그 까닭이 우리에게 있는 것입니까? 바로 우리에게 있습니다. 설하는 좋은 것이 우리에게 있으면 dehi로 자를 것이 우리에게 남지 않습니다. 좋은 것이 있으면 puhul로 자를 것이 남지 않습니다. 예전에는 그것이 우리 곁에 있었습니다. 그래서 그것들이 있는 동안에는 누구도 우리에게 다른 짓을 할 수 없었습니다.
ēvā api ḷan̆ga næti velā duras vunāṭa kiyannē duraṭa as vuṇā. ov ēē ē aḍu puravaṭa tamayi api dāna anna āpahu gannē ēkayi.
그것들이 우리에게서 없어져 멀어졌다는 것은 멀리 떨어져 나갔다는 뜻입니다. 예, 그 모자람을 채우려고 우리가 (그것을) 쓰는 것이군요. 그래서 되찾는 것입니다.
api ḷan̆ga tibivicca eka duras velā tiyennē næti velā nemeyi. [ugura kǣrīma] næti vunā viṣayama hoyanna næha.
우리에게 있던 것이 멀어진 것이지 없어진 것이 아닙니다. [헛기침] 없어졌다면 찾을 수도 없지요.
sa kiyannē tamā. viśva kiyannē tamangē visi vuṇā. tamangē visi vecca dēṭa viśava kiyanavā. anna tamangē visi vecca dura koccara duraṭa asvelāda? viśvayaṭa duras vecca dura tamayi ēka pihiṭannē.
‘sva’는 자기입니다. ‘viśva’는 자기가 흩어진(visi) 것입니다. 자기의 흩어진 것을 viśva라 합니다. 자기가 흩어진 거리가 얼마나 먼가, 세계로 멀어진 그 거리에 그것이 자리잡습니다.
itin ē śaktiya pihi pinakō gas vaśayen, væl vaśayen, dravya vastu vaśayen pihiṭanavā. ēkamayi tiyennē.
그 힘이 나무로, 덩굴로, 물질로 자리잡습니다. 바로 그것입니다.
itin api ḷan̆ga tiyennē hon̆da guṇa naraka guṇa dekama bivaṭa nam dālā tiyenavā. ēvā tamayi ōkaṭa kiyannē mē dravya padārtha gnānaya dravya padayaṭa artha āvē yamkisidiyat ē gnānaya pahalama dravya padār gnānaya mē dravyaya mē padayāva mehemayi kiya.
우리에게 있는 좋은 성질과 나쁜 성질이 둘 다 흩어져 이름 붙어 있습니다. 그것을 dravya padārtha 앎이라 합니다. 물질(dravya)과 낱말(pada)에 뜻이 붙은 것, 곧 ‘이 물질, 이 낱말은 이렇다’ 하는 앎입니다.
dravya padārga gnānaya ōnē issaraṭapu yōgīnut dravya padārtha gnānayen tamayi hoyā gattē hēturagaya. laukika gnānaya gōcara gnā ēka ov gattē ēkaṭa davagē padāt gnānaya ē gnānaya tamayi okkoma jāti heḷuvē.
dravya padārtha 앎이 필요합니다. 옛 yogī들도 dravya padārtha 앎으로 원인을 찾았습니다. 세속의 앎, 닿아 아는 앎(gocara ñāṇa)이지요. 예. 그것으로 얻은 dravya padārtha 앎, 그 앎이 모든 종류를 드러냈습니다.
oyalā tamayi ēkaṭa avaśya karana væḍa piḷilē apen duras vecca eka dækalā duras vecca eka ḷan̆ga tiyenakoṭa ekak illā tibunē næhæ. behet kara gattet ēka behet kivvet ēkayi.
그들은 그에 필요한 일을 했습니다. 우리에게서 멀어진 것을 보았고, 그것이 가까이 있을 때는 아무것도 구할 필요가 없었습니다. 약으로 삼은 것도 그것이고, 약이라 한 것도 그것입니다.
mē atta pirataya kiya kenek lōkeṭa dīpuva hæma ekak næ mehemayi itin ōkē gnānayak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lovturā buddhat gnānayen paṭan ginna unvahansēgē śrāvakayinṭa pihiṭena gnānayak tiyenavā sivi pirisiva ē gnānaya yam taramak pihiṭiyā nam ē taramaṭa nirukti dækka. ē taramaṭa artha dakinna puḷuvan. dharma dakinna puḷuvan.
세상을 넘어선 붓다의 앎에서 시작해 그분 제자들에게 자리잡는 앎이 있습니다. 네 무리에게 그 앎이 어느 만큼 자리잡았느냐에 따라 그만큼 말뜻(nirutti)을 보고, 그만큼 뜻(attha)을 보고 dhamma를 볼 수 있습니다.
īṭa kalin buddhatva kalin hāmuduruva laukika gnānaya hiya tamayi lakṣaya kiyalā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
onna ēvā mokada oya laukika gnāna buddhagnānaya tīkṣaṇa nisā. ē ayagē buddha śrāvakayangē gnāna tīkṣaṇa nisā. anik ayaṭa valā hon̆daṭa tērenna paṭan gannavā buddha śrāvakayanṭa. ē dhānaya okkoma gōcarayi.
그 세속의 앎들도 그렇습니다. 붓다의 앎이 날카롭기 때문에, 붓다 제자들의 앎이 날카롭기 때문에, 다른 이들보다 붓다의 제자들에게 잘 이해되기 시작합니다. 그 앎은 모두 그들에게 닿아 있습니다.
sǣma dēkama hædena satiyakgē namak tiyenavā nam dav vattuka namak tiyenavā nam ē hæma namakaṭama ēkē gati lakṣaṇaya tamayi nama tiyennē. ēka venas karanna bæha.
모든 것에 생겨나는 이름이 있다면, 물질의 이름이 있다면 그 모든 이름에는 그것의 성질이 담겨 있습니다. 그것은 바꿀 수 없습니다.
ov dæn heḷa āvē oya tamayi pāli pāsa hela pāli deken tamayi oya āvē. ē deken tamayi gōcara vuṇē.
예, Heḷa 말은 그렇게 왔습니다. Pāli와 Heḷa 둘로 왔고, 그 둘로 드러났습니다.
itin oya ara kiyana ālōka karmasthāna hon̆dayi. ē ḷamayaṭa ganna.
그러니 앞에서 말한 빛 kammaṭṭhāna가 좋습니다. 아이들에게 그것을 주십시오.
dæn tava eyin ehā gæm̆buraṭa yana īṭa gælapena ēvā. dæn mē kaya mærilā yam davasaka kuṇu venavā. æṭa kaṭudirilā maha poḷovaṭa pas venavā. hæḍa væḍa kiyalā mōḍē mehara ævaṭa enavā. atahæramiduna davasaṭa nivanama venavā. dæn mē kāyama vaśayen āpu ektarā karmasthānaya.
이제 그보다 더 깊이 들어가는, 그에 맞는 것들입니다. ‘이 몸은 죽어 어느 날 썩는다. 뼈는 삭아 대지의 흙이 된다. 모양새에 어리석은 이는 속는다. 놓아 벗어나는 날 nibbāna가 된다.’ 이것은 몸에 관한 한 kammaṭṭhāna입니다.
itin kayaṭa āsāven ælī bæn̆dī inna kaṭṭiyaṭa ē kaya piḷiban̆da āsāva duru karaganna ē karmasthānayē ganna puḷuvan. mē kaya mærilā yam davasaka kuṇu venavā. æṭa kaṭudira maha poḷovaṭa pas venavā. hæḍa væḍa kiyalā mōḍi mehi rævaṭenavā. atahæra meduna davasaṭa nivana venavā. ē maṭṭamē yam nivanak dakiyada ē maṭṭama dakinavā.
몸에 대한 욕심으로 매달리고 묶인 이들은 그 욕심을 없애려 이 kammaṭṭhāna를 삼을 수 있습니다. ‘이 몸은 죽어 어느 날 썩는다. 뼈는 삭아 대지의 흙이 된다. 모양새에 어리석은 이는 속는다. 놓아 벗어나는 날 nibbāna가 된다.’ 그 수준의 nibbāna를 보는 만큼 그 수준을 봅니다.
mē kayaṭa āsā kirīmen rāga dvēśa mōha matu vunānam ēkat ælalā yanavā. harayak næti kayak allagena monavaṭa mē lassana karannada hæḍa væḍa karannada? pīru dānnada? pīra pīra hadannada? væḍak næti ekak neme karannē kiyalā. anna ēvaṭa āsā karana kenā ē karmasthānayak vaśayen vadanavā. etakoṭa væḍak næti væḍa goḍāk eyāgen ahakenavā. īṭa passē eyāṭa jīva vin̆dama idura. hari
이 몸을 탐하여 rāga, dosa, moha가 일어났다면 그것도 떨어져 나갑니다. ‘알맹이 없는 몸을 붙들고 왜 꾸미고 모양을 내느냐? 왜 빗질하고 또 빗질하느냐? 쓸데없는 짓 아니냐.’ 그런 것을 탐하는 이가 그것을 kammaṭṭhāna로 기르면 쓸데없는 일들이 그에게서 떨어져 나갑니다. 그 뒤로는 생활비가 남습니다. 맞습니다.
ara issellā ara ganna væḍa tiyenavānē ara sakas karanna lakṣa gaṇan lakkayi viyadan karanavā kiyannē.
예전에 몸을 다듬는 데 몇십만 루피를 쓴다는 일들이 있지 않습니까?
itin ē śarīraya hæḍa væḍa karaganna [ugura kǣrīma]
그 몸을 꾸미려고요. [헛기침]
ēvā okkoma mēkap karanavā kiyalā. ēvā okkoma ituru vunē. oya mēka karana genaṭa māsekaṭa kīk yanavada kiyalā ahalā oya kaviya pān karapan kiyalā. o kiv kiv īṭa pan. api māsayak kaviya pāḍan mēkak pēvarayi giyēmata ituru. jīvana vidi mæturuyinē. mē pāluvak velat næhænē. mēkak nǣha kiyalā kuṇu vennet næhænē. [ugura kǣrīma] ova paḍivæḍi karanna kiyanae kǣ gihillā ivarayinayinē. itin eyān ē vagē krama
그런 걸 다 화장한다고 하지요. 그게 다 남았습니다. 그걸 하는 사람에게 한 달에 얼마나 드냐고 묻고 ‘이 노래를 외워라’ 했습니다. 그렇게 한 달 그 노래를 외우자 다 남았다고 합니다. 생활비가 남은 거지요. 그렇다고 볼품없어진 것도 아니고, 그걸 안 한다고 썩는 것도 아닙니다. [헛기침] 월급 올려 달라는 소리도 끝났지요.
ivarayinayinē. itin eyān ē vagē krama tiyenavā. itin api yamkisi deyak piḷiban̆dava aragena kaṭayutu karanakoṭa ēvara ē vidihē gati lakṣaṇa kiyanavā. dæn ballan burā ena kalapæna noduvallā kollan gasaṭa æra gasa mula nosiṭillā, sellam poḷē baḍu taran̆geṭa noganillā sellam kaḷot niṣphala dænagallā. mē issara kālē tibcca gæmi kaviyā. dæn
그런 방법들이 있습니다. 우리가 무언가를 다룰 때 그런 성질의 말을 합니다. ‘개가 짖으며 올 때 뛰어 달아나지 말라, 아이들이 나무에 돌 던질 때 나무 밑에 서지 말라, 놀이마당 장난감을 다투어 갖지 말라, 놀면 헛됨을 알라.’ 이것은 옛날의 마을 노래입니다.
mē issara kālē tibcca gæmi kaviyā. dæn ōē depættaka artha tiyenavā. dæn ballan burāgena innavā pænalā divvot baya ekak passē pannalā halā hapanavā. pænalā divuvot hapanavamayi. pa pævalā ballagen bērenna bæhæ. balla duvanē vēgayen menehaṭa duvanna bæhæ. duvalā bērenna bæhæ. mē ballaṭa haganna ballan burā ena kaloduvallā.
여기에는 두 쪽의 뜻이 있습니다. 개가 짖고 있을 때 뛰어 달아나면 겁먹은 것을 쫓아와 뭅니다. 뛰어 달아나면 반드시 뭅니다. 달아나서는 개에게서 벗어날 수 없습니다. 개가 달리는 속도로 사람은 달릴 수 없습니다. 개에게 물리니 ‘개가 짖으며 올 때 달아나지 말라’는 것입니다.
ēkak. kollan gasaṭa æra gasa mula nosiṭilla. dæn gaha mula inna giyot ehema svabhāvayenma api niccaya kollō gi karalalā dānakoṭa apēṭa væṭilā mærennat puḷuvan namaru vennat puḷuvan. uḍini mattena tiyena aratē
그게 하나입니다. ‘아이들이 나무에 던질 때 나무 밑에 서지 말라.’ 나무 밑에 가 있으면 아이들이 던지는 것이 위에서 떨어져 우리가 죽거나 다칠 수 있습니다.
sellam polē baḍu taran̆gaṭa noganaillā. dæn ēvaṭa taran̆ga karanna giyot ehema atē tiyena utuṭu deka værenavāsā ena væḍak eha taram karanna giyo sellam baḍuvalaṭa sellam kaḷot niṣphala vehi dænagatllā. dæn sellam karanna giyot læbena phalayak nǣhæ kiyalā dænaganna kiyalā. anna pæraṇi kaviyaka eka arthayak pennanē. oya vidihaṭa. dæn ōka daham
‘놀이마당 장난감을 다투어 갖지 말라.’ 그런 것을 두고 다투면 손에 든 두 푼마저 잃습니다. ‘장난감으로 놀면 헛됨을 알라.’ 놀이로는 얻는 열매가 없음을 알라는 것입니다. 이렇게 옛 노래가 한 가지 뜻을 보여 줍니다.
arthayak pennanē. oya vidihaṭa. dæn ōka daham kaviyak nisā. oya ōē gæm̆buru arthayak tiyenavā.
그런데 이것은 dharma 노래이기에 깊은 뜻이 있습니다.
ballan burā ena kala pæna noduvalla. dæn ballaṭa upamā kaḷē otana mē ārya dharmaya ahak karalā hiṭan harayak næti katā kiyalā væḍa karana næti katā kiyamin yamkisi pudgalayek ēvā tarka vāda nagamin enakoṭa dharmagna gnānaya tiyena aya pælalā yannē nætuva avaṁkava yathārthayaṭa piḷituru dīlā ē mulā katāva ovungē samājaya nema dūsanaya næti karalā dānna ēka tamayi pælā yanna epāgē hollan gasaṭa æra gasa mulalā
‘개가 짖으며 올 때 뛰어 달아나지 말라.’ 여기서 개에 빗댄 것은, ariya dharma를 밀쳐 두고 알맹이 없는 말, 쓸모없는 말을 하며 따지고 다투며 다가오는 사람입니다. 그럴 때 dharma를 아는 이는 달아나지 말고 정직하게 참됨에 맞게 답해, 그 미혹하는 말이 사회를 더럽히지 않도록 없애야 합니다. 그것이 ‘달아나지 말라’입니다.
yanna epāgē hollan gasaṭa æra gasa mulalā nosiṭilla ē kiyannē væḍa karana næti mē mukut yamak tērum gattē næti minissu pagāvaṭa pandamaṭa aravaṭa gihalā loku tæn valaṭa gihillā ē vagēma minissu mulā karapuvahama ēvaṭa rævaṭilā minissu pat karalā. kollō vāgē ḷamā gati tiyenna pahat gati tiyena aya. arinavā satarantaraya tænvalaṭa pārlimēntuva ehema yavanavā. eyāṭa gahamu mulō innavā vāgē mokada karannē ēgollangē kiyamaṭa yarat velā ēgollangē geḍi vadinna innavā hari guṇadharma pætta kara dālā ē jātiyen inna epā kiyanavā. ehema ēvā karanna yanna epā. kollō ga asharinna epā. ē kiyannē tænak di sudusu minihaṭa tænak denna nodusu minihā næ nosi tænaṭa yavanna epā. ehema karapuhama siddha vennē vināśayak vena eka. bala
‘아이들이 나무에 던질 때 나무 밑에 서지 말라’는 이런 뜻입니다. 일도 못 하고 아무것도 깨닫지 못한 사람들이 뇌물과 연줄로 높은 자리에 가서 사람들을 홀리면 사람들은 속아 그들을 뽑습니다. 아이처럼 어린 성향, 낮은 성향을 지닌 이들을 높은 자리에, 국회에 보냅니다. 그러고는 나무 밑에 서 있듯 그들 말에 매달려 그 열매가 떨어지기를 기다리거나, 덕을 밀쳐 두고 그런 무리로 있지 말라는 것입니다. 그런 일을 하지 말라, 아이들처럼 던지지 말라. 곧 자리를 줄 때는 알맞은 사람에게 주고, 알맞지 않은 사람을 알맞지 않은 자리에 보내지 말라. 그렇게 하면 파멸이 일어납니다.
karapuhama siddha vennē vināśayak vena eka. bala gæm̆buru pætta koccara gæm̆burak tiyenavā kiyalā sellam poḷē baḍu taraṁga nogalla mē sellam baḍu kiyannē monavada sellam kiyanavā seḷu ḷamā væḍa sellamma væḍa seḷuven dan̆gala puṁciyungē væḍa monavada tiyennē ēvā tamayi seḷu ḷamāva væḍa ēvā tamayi sellam væḍa kivvē. mē sellam polē vaḍu kiyannē puṁci ḷamayi sellam karana jātiyē heḷu hiḍuven inna ḷamayi sellan karana moṭa manasak puṁci emukilpaṭi manasaṭa unṭa yamat tērum ganna bæri tamayi væḍaka næti hellam kara kara innavā. ē vagēma vaḍuvala taram karanna yanna epā.
보십시오, 깊은 쪽이 얼마나 깊은지. ‘놀이마당 장난감을 다투지 말라.’ 장난감이란 무엇입니까? 놀이란 철없는 아이 짓, 장난입니다. 철없이 날뛰는 어린것들의 일이 철없는 아이 짓이고 놀이라 한 것입니다. 놀이마당 장난감이란 철없는 어린아이들이 무딘 마음, 작은 마음으로 아무것도 이해하지 못하고 쓸모없이 놀고 또 노는 것입니다. 그런 장난감을 두고 다투러 가지 말라는 것입니다.
um̆balat mē heḷu ḷamīngē væḍa karanna yannē nætuva buddhimatva nuvaṇak hæti manussaya hætin harayak æti væḍa karapalā kiyana ekak. sellam kaḷot niṣbalaya dænagatlā. itin phalaya labanna bæhæ mārgaphala labanna puḷuvan kamak næhæ. oya seru ḷamāva væḍa karanna giyahama væḍak næti ḷamayengē sundara lōkē mavāganna giyahama nivan dakinna yathābōdhaya labanna phalayak labanna bæ. itin meccara gæm̆buru arthayak artha dehakin galapalā dunnā. laukika arthayayi lōkōttara arthayayi.
‘너희도 철없는 아이 짓을 하지 말고, 슬기롭게, 지혜 있는 사람으로서 알맹이 있는 일을 하라’는 것입니다. ‘놀면 헛됨을 알라.’ 열매를 얻을 수 없습니다. magga-phala를 얻을 수 없습니다. 철없는 아이 짓을 하러 가면, 쓸모없는 아이들의 아름다운 세상을 지어내러 가면, nibbāna를 보고 참된 깨달음을 얻는 열매를 얻을 수 없습니다. 이렇게 깊은 뜻을 두 가지 뜻으로 맞추어 주었습니다. 세속의 뜻과 lokuttara의 뜻입니다.
itin mē vagē tiyena issara kavi bohōkoṭama oya gækavi kiyana ēvā okkoma karmasthāna bohoma vædagat karmasthāna ēvayin tamayi ē aya ārya mārgaya væḍuvē. itin ēvā kandē gidara tora namayak sadālā nindayē inna tadǣna ætuḷa damālā bændē navasiyak vælgena gotalā mandē yannē ada taniyama damālā. mē kenek ē kaviya kiyalā.
이처럼 예전의 노래들, 마을 노래라는 것들은 대부분 kammaṭṭhāna, 아주 소중한 kammaṭṭhāna였습니다. 그것으로 그들은 ariya의 길을 길렀습니다. ‘언덕 위 집에 문을 아홉 내고, 잠들어 있으려 단단히 안을 깔고, 구백 덩굴로 엮어 묶었는데, 왜 오늘 홀로 두고 가느냐.’ 어떤 이가 이 노래를 불렀습니다.
mē kandaya gedara kanda ki paṁcaskandhaya kiyana eka. kandaya gedara kivvē paṁcaskandhaya. dora namayak hadanavā kivvē navaturak hadanavā. næhanam sat anna dora namaya kiyannē navaturak kiyalā api æt deka kan deka nāsaya ādi vaśayen penamu navatura gæna pennavā. pindara nindayē inna
여기서 언덕 위 집이란 pañcakkhandha를 말합니다. 언덕 집이라 한 것은 pañcakkhandha입니다. 문을 아홉 낸다는 것은 아홉 구멍을 낸다는 것입니다. 문 아홉이란 아홉 구멍, 곧 두 눈, 두 귀, 코 같은 아홉 구멍을 보여 줍니다.
navatura gæna pennavā. pindara nindayē inna tadǣnē æturu damālā. ē kiyannē æṭakōṭu ekatu karalā tira karalā bæn̆dalā sada karalā mē kaya ætulē hadalā tiyena ākārayaṭa gōla puhara sandi ādī vaśayen kiya eken ekaṭa æṭa kōṭu ætuḷa tava æṭa kōṭu mūṭṭu velā tadayanaya ætura dālā nindē inna hæduvā kiyana karadara nætuva inna hæda bændē navasiyak vælgena 9vasak nahara væl valin mēvā hira karalā ætulē bæn̆dalā tiyennē. mē mat piḷivalaṭa ætulē. itin ohoma hadapuka dalā mama
‘잠들어 있으려 단단히 안을 깔고’란 뼈를 모아 단단히 묶고 갖추어 이 몸 안에 만들어 놓은 모양, 곧 관절들로 뼈와 뼈가 이어져 단단히 깔려 걱정 없이 잠들도록 만들었다는 것입니다. ‘구백 덩굴로 엮어 묶었다’는 구백 힘줄로 이것들을 살과 가죽 안에서 단단히 묶어 놓았다는 것입니다.
piḷivalaṭa ætulē. itin ohoma hadapuka dalā mama dē yannē ada taniyama mærunahama ōka taniyen dālā mokada yannē ōka alliyanna hiṭiyē. mama kiyā dan̆gala dan̆galalā hiṭiya ōka allagena innē nēda hadahaṭa mokada dālā yannē kiyalā ahana
그렇게 만든 것을 두고 ‘왜 오늘 홀로 가느냐’ — 죽으면 그것을 홀로 두고 갑니다. ‘나, 나’ 하며 날뛰며 붙들고 있던 것을 왜 오늘 두고 가느냐고 묻는 것입니다.
anik nam kandē getara nayi dēṭayi kiyannē. dæn paṁcaskandhaya nævati mē gē hadapu nayi dē kiyalā kivvē tr̥ṣṇāva.
다른 하나는 ‘언덕 위 집의 Nayidē여’라는 노래입니다. pañcakkhandha라는 집을 자꾸 짓는 Nayidē란 taṇhā입니다.
kandē gedara nayi dēṭayi kiyannē. dirana geval num̆ba kumaṭada sadannē? anna ē dharmaya kiyā denavā. mē vagē mē hadana hadana tiya dirilā yannē mē śarīrayē nævati geval mokaṭada hadannē?
‘언덕 위 집의 Nayidē여, 삭을 집을 너는 왜 짓느냐?’ 이것이 dharma를 일러 줍니다. 짓고 지어도 삭아 없어지는 이 몸이라는 집을 왜 자꾸 짓느냐는 것입니다.
vindē kandē gedara nayidaṭayi kiyannē dirana geval num̆ba kumaṭada sadannē. geyak ara geyak notanā in̆dinnē. dæn mē maslē kaya athæranahama āyē kayak hæṭiyaṭa væḍa karaganna epā. gen giya da ara gē gini tibanna mēka dālā giyahāma mēka puccala dāna avisak mēka væḍak æti ekak nemeyi. harayak næti eka ōka dænagena matuvā anāgata ōya vagē kuṇu goḍava hadannē nætuva inna dænaganna. dæn mēvā koyi taram gæbaru kavida mēvā mēvā mē nikan āvaṭa kiyalada paḷamiṭi kiyalā ayin karapu kavi.
‘언덕 위 집의 Nayidē여, 삭을 집을 너는 왜 짓느냐. 다시는 집을 짓지 말고 있어라.’ 이 살덩이 몸을 놓으면 다시 몸을 지으려 하지 말라는 것입니다. 집을 떠나며 그 집에 불을 놓듯, 이것은 두고 가면 태워 버릴 것이지 쓸모 있는 것이 아닙니다. 알맹이 없는 것임을 알고 앞으로 그런 썩은 무더기를 짓지 말라는 것입니다. 이것이 얼마나 깊은 노래입니까. 그냥 나온 것이라 여겨 하찮게 치워 버린 노래들입니다.
namut api buddha dahama tiyena uttama karmasthānaya mēvā tamayi api āryō nivan dækka mārgaya meccara vaṭinā dēval ada vināśa karalā dālā tiyennē.
그러나 Buddha dharma에 있는 으뜸 kammaṭṭhāna, ariya들이 nibbāna를 본 길이 바로 이것들입니다. 이렇게 값진 것들을 오늘 망가뜨려 버렸습니다.
onna bapō ætiā ḷamayi naruva etu. gal araṇaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
siṭinnē, galin galaṭa paniā bam̆buṭa bayē duvannē.
‘돌숲에 머물며, 돌에서 돌로 뛰며, baṃbu가 두려워 달아난다.’
dæn balanna onna babōva æti. puṁci ḷamayāṭama puṁci kālē æta maṭa tiyenavā maṭa tiyenavā kiya ekē inna kenā. tamayi æti tæna innē tamayi æti kiyannē. æti tæna innavā kiyana ekayi. eyāgē hæma velēma æti tænaka inna kenek. maṭa mēvā tiyenavā. maṭa mē mē dēval tiyenavā. kiya mē lōkē badāgena inna kenek. gal
보십시오. ‘보라, 아기에게 있다(äti)’ — 아주 어릴 때부터 ‘나에게 있다, 나에게 있다’ 하는 데 사는 이입니다. ‘äti’란 있음의 자리에 산다는 것입니다. 그는 늘 있음의 자리에 사는 이입니다. ‘나에게 이것이 있다, 나에게 이런 것들이 있다’ 하며 이 세상을 끌어안고 사는 이입니다.
kiya mē lōkē badāgena inna kenek. gal araṇayē siṭinnē. meyā innē hon̆da denaka nemeyi. mama maṭa tiyenavā maṭa tiyenavā kiyalā ahaṁkārakamen lukkamen inna kenā innē gal araka ē kiyannē mahā kælǣvagē eyāṭa an̆durak væṭenavā mē avidyā an̆durē væhilā innē. tada velā innē hita ætulē tada velā innē. gal araṇa kiyannē ēka. galin galaṭa paninnē eyā. eyā ara an̆duru pættaṭa gihillā an̆duru vanātara va vanaṭa pahinavā vagē ē lōkē ipaduna tæn valin ē tæn tiyena tirisaṁbhāven tirisambhavaṭa pahinavā misat yahapat pætarenna bæha. bam̆buṭa bayē duvannēā.
‘돌숲에 머문다.’ 그는 좋은 곳에 있지 않습니다. ‘나에게 있다, 나에게 있다’ 하며 교만과 뽐냄으로 사는 이는 돌숲, 곧 큰 정글에 있는 것과 같아 어둠이 드리워 avijjā의 어둠에 덮여 있습니다. 마음속이 굳어 있습니다. 돌숲이란 그것입니다. ‘돌에서 돌로 뛴다.’ 그는 어두운 쪽으로 가서 어두운 숲에서 숲으로 뛰듯, 그 세상에 태어난 곳들, 축생 존재에서 축생 존재로 뛸 뿐 좋은 쪽으로 퍼져 나갈 수 없습니다.
yahapat pætarenna bæha. bam̆buṭa bayē duvannēā. bam̆bu kiyalā kivvē brahma kivvē budurajāṇan vahansē. dæn budurajāṇan vahansēgē dharmaya dækka tæna oya okkoma andhakārayen ēkaṭa baya pælā dunavā. buddhālōkayen diranavā.
‘baṃbu가 두려워 달아난다.’ baṃbu라 한 것은 brahma, 곧 붓다입니다. 붓다의 dharma가 보이는 곳에서 그 모든 어둠은 두려워 달아납니다. 붓다의 빛 앞에서 스러집니다.
tiyennē īya peridāva tavat viśēṣa kaviyak mē a ekak karuvala dahas 500ki am̆baruki. ē am̆barukayē phala gannē am̆ba dekaki. ē am̆ba dekē panuvannē turu sæṭaki. tōrana kenek am̆ba hatareki næti aṭaki. dæn mē isaradi vecca
그리고 또 하나 특별한 노래가 있습니다. ‘검은 것 천오백인 망고나무 한 그루, 그 망고나무가 맺는 열매는 둘, 그 두 망고를 먹는 벌레는 예순, 가려내는 이에게 망고는 넷, 없는 것은 여덟.’
hatareki næti aṭaki. dæn mē isaradi vecca daham kaviyak. dæn balanna meyā kivvot ehamada koyi taram gæm̆buruda
이것은 예전부터 있던 dharma 노래입니다. 보십시오, 이것이 얼마나 깊은지.
hayē pantē koteda ov mēka arakē dālā nætivæda potē piravenē haya pansē pote
그건 6학년 책 어디에 있습니까? 예, 이건 예전 6학년 책에 실려 있었습니다.
namut mē ācāryō tōrāganna bæri ā ēkayi mēgollō okkoma eka karalā passē apē mahattayāṭa eka mahattayā variya kōl ekak dunā mēkē arthaya mokakda ahana
그런데 선생님들도 풀지 못했지요. 아, 그래서 그들이 모여 의논하다가 나중에 한 분이 우리에게 전화를 해서 이 뜻이 무엇이냐고 물었습니다.
in karuvalas 500 kagannē karuvala kivvē monavada keles valaṭa keles 1500 kiyannē keles 1500 keles 1500 kiri am̆baruka kiyalā kivvē śarīraya. yamkisi manussayek innavā nam mē
‘검은 것 천오백’이라 할 때 검은 것은 무엇이냐, kilesa입니다. kilesa 천오백입니다. 망고나무라 한 것은 몸입니다.
śarīraya. yamkisi manussayek innavā nam mē etakoṭa keles 1500kin yuttava inna pudgalayā pennannam tamayi karuvalas 500ē am̆barukē. ē am̆barukaya phala gannē am̆ba dekakin. nāma rūpa deka tamayi ē dekē phalaya. ēkayi tunen haṭagannē nāma rūpa deka.
kilesa 천오백을 지닌 사람을 보여 주는 것이 ‘검은 것 천오백인 망고나무’입니다. 그 망고나무는 망고 두 개를 맺습니다. nāma와 rūpa 둘이 그 열매입니다. 그래서 nāma-rūpa 둘이 생겨납니다.
ē am̆ba dekē panuvannē turu sæṭaki. panuva kiyalā kivvē mēke mē paṁcandrayan mul karagena ē vagēma manē indriyat ekkalā mē indriya paha tamayi mēkē innē panuva kivvē. itin ēkaṭa dasa akusalayangin 10ya gānē prāṇaghātayaṭa æhæ aramuṇu karanavā. adat ādānayaṭa kāmatyācārayaṭa musāvādayaṭa pisunācāyaṭa mē hæmaṭa æhen yamkisi ākāraya aramuṇu kirīmak tiyenavā nam. ēvā tamayi æhæṭa turudayak. panavāgē tuḍudayak. panuvak kǣva vāgē vennē vināśa vena eka.
‘그 두 망고를 먹는 벌레는 예순.’ 벌레라 한 것은 다섯 감관에 마음 감관을 더한 감관들입니다. 거기에 열 가지 akusala마다 열씩입니다. 눈이 살생을 대상으로 삼고, 주지 않은 것을 가짐, 그릇된 음행, 거짓말, 이간질 — 이 모두에 눈으로 어떻게든 대상을 삼는다면 그것이 눈의 벌레, 벌레의 주둥이입니다. 벌레가 갉아먹은 것처럼 망가지는 것입니다.
itin gaha vināśa venavā vāgē dasā akusalayaṭa pæssa gahama vināśa venavā. æhen dasā akusalayak, kanen dasā akusalayak, nāhayen dasa kusalayaṭa diven dasāusalayaṭa kayen dasa kusalaya manen dasā akusalayaṭa yam taramak yomu karanavā nam aramuṇu karanavā nam turu 60ṭak enavā 16ṭa indriya hayaṭa mē tamayi panavāgē tururu 60.
나무가 망가지듯 열 akusala에 닿으면 망가집니다. 눈으로 열 akusala, 귀로 열, 코로 열, 혀로 열, 몸으로 열, 마음으로 열 akusala에 향하여 대상으로 삼는다면 여섯 감관에 열씩 예순 벌레가 됩니다. 이것이 예순 벌레입니다.
itin tōrana kene am̆ba hatareki næti aṭaki. am̆ba hatara kiyalā kivvē api ganna. sōvān sakr̥dāgāmī, anāgāmī arihat kiyana mārga phala hatara. mē tamayi api labana tiyenaba mē tiyennē æṭiyaṭa mokakda ārya aṣṭhāṁgika mārgaya ārya aṣṭhāṁgika mārgaya anugamanaya karalā mē paḷahata labāgattahama ara keles 1500kin yuktavannā vū hæmatænama aramuṇu karannā vū mē indriya gōcarana mē lōkē aramuṇu karamī yana panuvan eka kahana gamana ivarayi sasara kame nidahas venavā. itin mēken tamayi
‘가려내는 이에게 망고는 넷, 없는 것은 여덟.’ 망고 넷이란 우리가 얻는 sotāpanna, sakadāgāmī, anāgāmī, arahant의 네 magga-phala입니다. 여덟이란 무엇이냐, ariya aṭṭhaṅgika magga입니다. ariya aṭṭhaṅgika magga를 따라 이 열매를 얻으면, kilesa 천오백을 지니고 어디서나 대상을 삼는 이 감관들이 세상을 대상으로 삼아 갉아먹던 벌레의 먹음이 끝나고 saṃsāra에서 풀려납니다.
sasara kame nidahas venavā. itin mēken tamayi tōragannē. itin mē vagē mē kavi harī gæm̆buruyi. koyi taram daham dænumak tibilada mē vagē artha gatta.
이것으로 가려내는 것입니다. 이런 노래들은 아주 깊습니다. 얼마나 dharma 앎이 있었기에 이런 뜻을 담았겠습니까.
ambalema piā [ugura kǣrīma] ambalama pinak inna
[헛기침] ‘ambalama의 Pinā’라는 노래도 있지요.
ēt ē vagē itin ambemē pinā pina dæn ambalama kiyalā kivvē dæn apimē ambalamak. mē kaya ambalamak oyāgē mēka tamayi mē pinavannē. æhen pinavanavā, kanen pinavanavā, nāsayen pinavanavā, diven pinavanavā, kayen pinavanavā itin paṁcakāmayangē pinava pinō innakoṭa kiyanavā pina. mēka tamayi ambalēma pinavā kiyannē. vaḷaṁ kadak genāgena genā dæn meyat nāma rūpa gæna hadagena genāvā. ēka tā vaḷaṁka kada.
그것도 그렇습니다. ‘ambalama의 Pinā’에서 ambalama(길손 쉼터)란 우리 자신입니다. 이 몸이 ambalama이고, 이것을 즐겁게(pinavanavā) 합니다. 눈으로 즐기고, 귀로, 코로, 혀로, 몸으로 즐깁니다. 다섯 감각 욕망으로 즐기고 즐기며 있으니 Pinā라 합니다. 이것이 ‘ambalama의 Pinā’입니다. ‘항아리 지게를 메고 왔다’ — 그도 nāma-rūpa를 만들어 메고 왔습니다. 그것이 항아리 지게입니다.
avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi deka kada bæn̆dagena enavā. ē atin gattā arahara itin ēkadavi gonā gonā kiyannē gautama nāyaka kiyana eka tamayi gonā kiyana vacanaya keṭi karalā gattē. ēka vidā kiyannē ē avidyātr̥ṣṇātaka budupiyāṇan vahansē bidahæriyā. ēkaṭa maṭa hinā hinā. ēkaṭa maṭa harima santōsayi.
avijjā와 taṇhā 둘을 지게로 묶어 메고 옵니다. 그 지게를 소(gonā)가 깨뜨렸는데, gonā란 Gotama 나야카를 줄여 쓴 말입니다. 곧 avijjā와 taṇhā의 지게를 붓다께서 깨뜨리셨다는 것입니다. 그래서 나는 웃음이 날 만큼 아주 기쁘다는 것입니다.
itin ē nisā mē avidyā tr̥ṣṇā vala vaḷaven aran āpu mē valaṁkada bin̆dalā dæmmā nam ada mē his gamana ivarayi.
그러니 avijjā와 taṇhā의 구덩이에서 가져온 이 항아리 지게를 깨뜨렸다면 오늘로 이 헛된 여정은 끝납니다.
etakoṭa manna ē vagē ē artha tiyennē ehemayi. harima vædagat artha tiyena ē okkoma tiyennē daham artha upamāvalat tiyenavā ē vagē ov ēka tamayi hæma ehakama tiyenavā. itin oya vagē gæm̆buru daham hæn̆gæviṭā.
그런 뜻들은 그렇게 담겨 있습니다. 아주 소중한 뜻이 있는 것들, 그 모두에 dharma의 뜻이 있고 비유에도 그런 것이 있지요? 예, 어디에나 있습니다. 그런 깊은 dharma가 담겨 있습니다.
ov
예.
mē karaṇīya metana sūtraya san̆dahā mē sūjūca guṇaya ē ayurinma vartamāna samājaya tuḷa kriyātmaka kaḷa nohæki bava penī. dæn mē guṇa tiyennē
Karaṇīya Metta Sutta에 나오는 suju(곧음)의 덕은 오늘날 사회에서 그대로 실천할 수 없는 것으로 보입니다.
kaḷa nohæki bava penī. dæn mē guṇa tiyennē mē samājayaṭa denna nemeyi. dæn mama ēkayi muladī kivvē mē budu baṇa tiyennē mē samājayē anik ayaṭa denna anik aya hadanna podu karanna nemeyi. tama tamanṭa nivan dakinnada? dæn mēka dænagattē nætuva tamayi mē
이 덕들은 사회에 나눠 주라고 있는 것이 아닙니다. 그래서 내가 처음에 말했듯, 붓다의 가르침은 사회의 다른 이들에게 주고 다른 이들을 고치고 두루 퍼뜨리려고 있는 것이 아니라, 저마다 nibbāna를 보라고 있는 것입니다.
dakinnada? dæn mēka dænagattē nætuva tamayi mē væḍē varadinnē. mokada api hadannē hæmilēma mē okkoma guṇa ṭika minissunṭa bedanna. mē guṇa bedanna puḷuvanda eka ekkenā tama tamangē pudgalika mānasikatvaya tuḷa dharmāvabōdhayen labāgata yutu guṇa kohomada kenekuṭa dennē. kenek kohomada etanaṭa pat karannē? tama taman patviya yutuyi. tama tamangē næ pamaṇaṭa. itin ōka danna næti aya mēvā bedanna yanavā. dæn
이것을 모르기 때문에 일이 어긋납니다. 우리는 늘 이 덕들을 사람들에게 나눠 주려 합니다. 이 덕들을 나눠 줄 수 있습니까? 저마다 자기 마음속에서 dharma를 깨달아 얻어야 할 덕을 어떻게 남에게 줍니까? 어떻게 남을 거기에 이르게 합니까? 저마다 자기 지혜만큼 이르러야 합니다.
ōka danna næti aya mēvā bedanna yanavā. dæn manāsayē iduvi vana guṇayak tiyenavā. dæn sūjujā kiyannē sū kiyannē suvaya. suvaya karā iduvenavā. suvaya kiyannē nivana. nivana karā avaṁkattīn pihiṭanavā nam nivanaṭa hētukāraka vu ē guṇayaṭa kiyanavā sūjūca guṇaya. ē nivana karā avaṁkattayen pihiṭanna nam dharmaya dēśanā karapu dharmaya ahalā. ē dharma śravaṇaya karalā gnānavantava yam kenek nuvaṇin menehi karalā tērum gatta kenekuṭa ohuṭa puḷuvan ē nuvaṇa pihilā nivan dakinna. itin mēka samājayaṭa bidanna eka. mē samājayaṭa bidannē kohomada?
그것을 모르는 이들이 이것을 나눠 주러 다닙니다. 마음에 곧은 덕이 있습니다. ‘sujū’에서 ‘su’는 편안함(sukha)입니다. 편안함을 향해 곧게 향하는 것입니다. 편안함이란 nibbāna입니다. nibbāna를 향해 정직하게 자리잡는다면, nibbāna의 원인이 되는 그 덕을 suju의 덕이라 합니다. nibbāna를 향해 정직하게 자리잡으려면 설해진 dharma를 들어야 합니다. dharma를 듣고 슬기롭게 마음에 새겨 이해한 이라야 그 지혜가 자리잡아 nibbāna를 볼 수 있습니다. 그런데 이것을 사회에 나눠 준다니, 사회에 어떻게 나눠 줍니까?
dæn apiṭa hun̆gun̆gā velā tiyennē mē baṇa samājayaṭa denna yanavā mē mē alaparipu bedannē næhæ. hāl mē sīllaṭa pahē bidanna næhæ karanna yanavā. mēka karanna puḷuvan væḍak nemeyi. ēvā nam puḷuvan. imlla karalā gānaṭa hadalā aḍu væḍi nokaralā dena krama hadāganna
지금 우리에게 흔히 벌어진 것은 이 가르침을 사회에 주려 하는 것입니다. 이것은 감자나 렌틸콩처럼 나눠 주는 것이 아닙니다. 쌀을 되로 되어 나누듯이 하려 합니다. 이것은 할 수 있는 일이 아닙니다. 그런 것들이야 됩니다. 달아서 정확히 맞춰 더하고 덜함 없이 주는 방법을 만들 수 있지요.
puḷuvan. dæn ē vagēma mē budu dahama nam ē jātiya ekak nemeyi namut ada hadannē ala paripūtana kramayaṭa bedanna. mēka ehema denna puḷuvan deyak nemeyi. ē nisā apiṭa kǣ gahalā væḍak næhæ. lēspira gahana nam mē gamahaṭē duvalā væḍak næhæ. varelalā ada baṇa kiyanavā ahanna kiyalā. mē ṭika hon̆daṭama æti æhenavā nam æhennē.
그런데 붓다의 dharma는 그런 종류가 아닙니다. 그런데도 오늘날 감자·콩 나누는 식으로 나누려 합니다. 이것은 그렇게 줄 수 있는 것이 아닙니다. 그러니 소리쳐 봐야 소용없습니다. 확성기를 달고 마을을 돌며 ‘오늘 설법하니 들으러 오라’고 해 봐야 소용없습니다. 이만큼이면 충분합니다. 들릴 이에게는 들립니다.
hætækma siya gaṇan ǣtinnaṭat æhilā tiyenavā. allapu væṭa inna ekāṭa æhennē næ. monavā karanna.
수백 마일 밖에서도 들었습니다. 그런데 바로 옆 담장 너머 사는 이는 듣지 못합니다. 어쩌겠습니까.
itin etan hon̆daṭa pæhædiliviya pēnē venasak tiyena bava āraṁci mātrīṭat æhiicca aya enavā dænagattā enavā. udēnan rǣ vanakan
그래서 차이가 있다는 것이 아주 분명히 보입니다. 소문만 들은 이들도 옵니다. 알고 찾아옵니다.
enavā dænagattā enavā. udēnan rǣ vanakan lavesi dana avuruddak yāhuvot maṭa ēka eka enna. monavā karannada? onna bælalā væḍak
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
næhæ. ē ungē malē eccarayi.
봐야 소용없습니다. 그들의 그릇이 그만큼입니다.
n dakinnē vena pættak. nna daham dakinna næti kaya gæhæ. itin budurajāṇan vahansē ē
그들은 다른 쪽을 봅니다. dharma를 볼 수가 없는 것입니다.
næti kaya gæhæ. itin budurajāṇan vahansē ē vagē avasthāvala ara eka avasthāvaka 100 gāṇak inna ætiena baṇa ahanna da000s gānak inna æti. yodun 16 koheda magevalā giyayi kiyanavā ektara avasthāvaka
붓다께서도 그런 경우에, 설법을 들으러 수백 수천 명이 있었을 텐데도, 어느 때는 열여섯 yojana 길을 걸어 가셨다고 합니다.
eka gamakaṭa dānē kara. dānē ganna nætuva mē dēśanā anumōdanāpanna dēśanā karannē nætuva unvahansē saddaya nætuva innavā tava bohō velāvak.
한 마을에 dāna를 받으러 가셔서, dāna를 드시지도 않고 anumodanā 설법도 하지 않으신 채 한참 동안 말없이 계셨습니다.
ē velāvadisidī balanakoṭa ē kenek harak hoyanna gihillā ehanam baḍiginna ævidilā vidhahara baṇa ahana in̆dagattā. udē giya gaman udē kaha kannet nætuva harak hoyanna gihillā harak hambunet næhæ. bohoma veheten ætilā kohomahari bahanna ōnē kiyalā in̆dagattā. ē pāra itiricca dek tiyana ara kaṇa bonna kiyalā kaṇok diyana nihalā lā kaṇa bola ttaṭa passē billā.
그때 보니 한 사람이 소를 찾으러 갔다가 배고픈 채로 와서 설법을 들으려 앉았습니다. 아침에 나가 아무것도 먹지 않고 소를 찾아다녔는데 소도 찾지 못했습니다. 몹시 지쳤지만 어떻게든 들어야겠다며 앉았습니다. 그러자 남은 음식이 있으니 먹으라 하여, 먹고 마신 뒤에 (설법을) 들었습니다.
itin bhikṣūn vahansēlā ṭśnayak vunā mē eka pudgalayek meccara vehesa velā. balā in̆dalā. ē vana kālīla yanakanut budurajāṇan vahansē dharma dēśanā nokara hiṭiyā meccara senaga hindā mokada mē kiyalā. magēdi yōkaranē æhuvā. mahaṇeni mē yodun dāhayak mama dura gevalā giyē oya manussayā hindā tamayi otana hiṭiyē dharamāpatiyaṭa occarayi. itin eyāṭa pana kiyana mama kāṭa baṇa kiyanna ē aya nakan hiṭiya ēkayi kiyalā. antima antima kālē koccara baṇa
그러자 bhikkhu들에게 의문이 생겼습니다. 한 사람 때문에 이렇게 애쓰시고, 이 많은 사람이 있는데도 그가 올 때까지 붓다께서 dharma를 설하지 않고 기다리셨으니 어째서인가. 길에서 여쭈었습니다. ‘비구들이여, 내가 먼 yojana 길을 걸어온 것은 저 사람 때문이었다. 거기 있던 이들 가운데 dharma를 얻을 이는 그뿐이었다. 그런데 그를 두고 내가 누구에게 설법하겠느냐. 그래서 그가 올 때까지 있었던 것이다.’
ēkayi kiyalā. antima antima kālē koccara baṇa æhuvat ahalā tērum ganna aya aḍu vuṇā. mokada muladī muladī ahana aya okkoma ē vædagen ivarayi. ituru vecca oḷuvaṭa tamayi passē baṇa kiyanna ōnē. itin ē ayaṭa baṇa kiyanna giyāhama tan isparī ṭika oya kiyanna ōnē mokada ituru vecca budurajāṇan vahansēṭa pēnavā unṭa koccara bana kivvā tēreṭa ituru velā innē. oyāsē kavuru hari ekkenek nam eyā hoyāgena gihillā giya eka ēgollō tēragattā. itin mē muḷu lōkayaṭa dharmaya
마지막 무렵에는 아무리 설법을 들어도 듣고 깨닫는 이가 줄었습니다. 처음에 듣던 이들은 이미 다 깨달았기 때문입니다. 남은 무리에게 나중에 설법해야 했습니다. 그들에게 설법하러 가면, 남은 이들이 아무리 설법을 들어도 깨달을 이가 얼마나 남았는지 붓다께 보였습니다. 그렇게 누군가 한 사람이 있으면 그를 찾아가셨다는 것을 그들은 알게 되었습니다.
tēragattā. itin mē muḷu lōkayaṭa dharmaya denna bæhæ. ehema denna kramayak nǣha. tama tamangē nuvaṇin tama taman dharmaya ahalā gōcara karagattot ohuṭa mē vaṭināgama tiyenavā. ehema misak mēvā kāṭavat balen mē samājayaṭa denavā kiyana baṇa ehema ekak budu dahamē næhæ. samājayaṭa
그러니 온 세상에 dharma를 줄 수는 없습니다. 그렇게 줄 방법이 없습니다. 저마다 자기 지혜로 dharma를 듣고 받아들이면 그에게 이 값짐이 있습니다. 그렇지 않고 누구에게나 억지로 이 사회에 준다는 설법은 붓다의 dharma에 없습니다.
kiyana baṇa ehema ekak budu dahamē næhæ. samājayaṭa baṇa kiyanna giyot ehema bana kiyana ekaṭa gælapennē næha. baṇa kiyana daham raṭāval ṭikak tiyenavā. ēkat adhiṣṭhāna karaganna ōnē ævi dæn uganna diriyaka baṇa kivvot mama mē dharma dēśanā karannē dharmāvabōdha karanna nnē garu pirisarayi kiyana adhiṣṭhānayak tiyenavā baṇa kiyanna ōnē. nætnam dharma dēśakayat dos innavā. sirepuva dāgena innavā nam at bæn̆dagena papuvē atbæn̆dagena mahēsā līlā velāva innavā nam oluvē mēita vahagena innavā nam agilanna mē ayaṭa baṇa kiyanna epā kiyanavā.
사회에 대고 설법하러 가면 설법의 법도에 맞지 않습니다. 설법에는 dharma의 법도가 몇 가지 있고, 그것을 굳게 다짐해야 합니다. ‘나는 dharma를 깨닫게 하려고 설하며, 공경하는 무리에게 설한다’는 다짐이 있어야 설법해야 합니다. 그렇지 않으면 설하는 이에게도 허물이 있습니다. 아프지도 않으면서 머리에 두건을 쓰고 있거나, 가슴에 팔짱을 끼고 거만하게 있거나, 머리를 덮고 있는 이들에게는 설법하지 말라고 합니다.
lokukamaṭa innavā nam ara kakul usagena atusagena nikara sāmānyayen mahēsā kiyalā in̆dan ē ayaṭa baṇa kiyanna epā kiyanavā. dharma dēśanā karanna eka dharmayeṭanē garuk. ehema baṇa tērennē næha. dharma garutvayen baṇa ahana ayaṭa pamaṇat dharma dēśanā karanna kiyalā. itin ehema
뽐내며 다리를 올리고 팔을 치켜들고 거만하게 앉아 있다면 그들에게 설법하지 말라고 합니다. dharma를 설하는 것은 dharma를 공경하는 일입니다. 그래서는 설법이 이해되지 않습니다. dharma를 공경하며 듣는 이들에게만 dharma를 설하라고 하셨습니다.
pamaṇat dharma dēśanā karanna kiyalā. itin ehema kiyaddī api da hadannē mē hæma tænama harak maraṇaṭa baṇa kiyanna yanavā nēda? ōra kukula maraṇa ayaṭa baṇa kiyanna yanavā. ē ayaṭa hikmavanna yanavā. nīti panvalā baṇa kiyanna yanavā. dharmaya nītiyen hasuru vanna yanavā. mē kāgē banakda
그렇게 말씀하셨는데 우리는 어디서나 소 잡는 이들에게 설법하러 가지 않습니까? 돼지·닭 잡는 이들에게 설법하러 갑니다. 그들을 길들이려 합니다. 법을 만들어 설법하려 합니다. dharma를 법으로 다스리려 합니다.
nītiyen hasuru vanna yanavā. mē kāgē banakda kāya kramayakda? budurajāṇan vahansēṭa bæri vecca dā budurajāṇan vahansē hulan̆gā okkoṭama oya ṭika dīlā ivaranna. oya kramavalin unvahansē puḷuvan ihaḷama kramaya tamayi lōkayaṭa dharma dēśanāvēdī dunnē. oyaṭa vaḍā kramayak tibunam budurajā
이것이 누구의 가르침이고 누구의 방법입니까? 그게 될 일이었다면 붓다께서 이미 모두에게 다 주고 끝내셨을 것입니다. 그 방법들 가운데 그분이 할 수 있었던 가장 높은 방법을 dharma 설법으로 세상에 주셨습니다. 그보다 나은 방법이 있었다면 붓다께서…