와하라까 코리아
CD008-04

CD008 · 4번째 · 1시간 · 원문 녹음

바람이 낳은 있음, sota indriya와 ariya mettā의 '때'

කැමැත්ත හේතුවෙන් පැවැත්ම ඇති වූ හැටි, සෝත ඉන්ද්‍රිය භාවනාව හා ආර්ය මෛත්‍රී භාවනාවේ "අවස්ථාව"

bhāvayaṭa hæḍa talayak denna. kana næmati indriyak edā haṭaganna vidihak nǣha. eham nāma rūpa haṭaganna vidihak nǣha. viññāṇa goḍanæguvē nætnam.

…있음에 꼴을 지어 주는 것입니다. viññāṇa를 쌓아 올리지 않았다면 귀라는 indriya가 그때 생겨날 길이 없었고, nāmarūpa가 생겨날 길도 없었습니다.

ehenam viññāṇaya goḍanægapuya tamayi ēkaṭa mula vunē.

그러니 viññāṇa를 쌓아 올린 것이 그 뿌리였습니다.

ehenam viññāṇaya æyi goḍanægannē? kohomada viññāṇa goḍanægunē? ēkaṭa monavada ādhāra vuṇē? oya hæma tænakama avidyā sahagatava

그렇다면 viññāṇa는 왜 쌓이는가? 어떻게 쌓였는가? 무엇이 그것을 거들었는가?

vuṇē? oya hæma tænakama avidyā sahagatava balāporottuva æti karagatta nisā. ē balāporottu velā nikan hiṭiyē næha.

그 모든 자리에서 avijjā에 휩싸여 바람을 일으켰기 때문입니다. 그렇게 바라고서 가만히 있지도 않았습니다.

ahana balāporottuven æsīma san̆dahā yamak kaṭa yutuda? kumak sakas kaḷa yutuda? ēkaṭa avaśya dē hituvā kivvā kaḷā.

듣고 싶은 바람으로, 듣기 위해 무엇을 해야 하는가, 무엇을 지어야 하는가 하며 그에 필요한 것을 생각하고 말하고 했습니다.

kāya saṁkhāra, vacīya saṁkhāra, manō saṁkhāra kiyalā sakas karannā vū væḍa piḷival tunakin avaśya karana śaktiya goḍanægāvā.

kāya saṅkhāra, vacī saṅkhāra, mano saṅkhāra라는, 짓는 세 갈래 일로 필요한 힘을 쌓았습니다.

menna mē goḍanægā vū śaktiya tamayi. saṁkhāra, patyā viññāṇaṁ kiyalā goḍanæguṇuvē.

바로 이렇게 쌓은 힘이 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라 하여 쌓인 것입니다.

dæn saṁkhāra goḍanæguvē nætnam ē śakti viśēṣaya viññāṇayat ekka goḍanæginna vidihak næha.

saṅkhāra를 쌓지 않았다면 그 남다른 힘이 viññāṇa와 함께 쌓일 길이 없습니다.

ehenam mēkaṭa kavuruvat phala næ. kavuruvat nemeyi karalā tiyennē. hētuphala dharmatāvayaṭa avidyā sahagata kriyākalāpayak siddha karalā tiyenavā. balāporottuvak æti karagena matu

그러니 이것은 누가 한 것이 아닙니다. 누구도 아니고, 원인과 열매의 dhamma 이치에 따라 avijjā에 싸인 짓이 일어난 것입니다.

tiyenavā. balāporottuvak æti karagena matu matut ahanna. matu matut jīvat venna. matu matut ahamin jīvat venna ōnē. ē kana maṭa ōnē.

바람을 일으켜 '앞으로도 계속 듣고 싶다, 앞으로도 계속 살고 싶다, 앞으로도 들으며 살아야 한다, 그 귀가 내게 있어야 한다'고 한 것입니다.

onna oya dr̥ṣṭiya æti karagena tiyenavā avidyāven. oya avidyāven ōka hin̆dagattē næti nisā. ē ē dē aramuṇu venakoṭa avidyāva goḍannanægimin yaḷi yalit æti karatak tava tavat idiriyaṭa inna ōnē. tava tavat idiriyaṭa inna ōnē.

avijjā로 바로 그런 diṭṭhi를 일으켜 두었습니다. avijjā로 그것을 깨뜨리지 못했기에, 이것저것이 대상이 될 때마다 avijjā를 쌓으며 거듭 일으켜 '더욱더 앞으로 있어야 한다, 더욱더 앞으로 있어야 한다'고 합니다.

balāporottu ēkayi.

바람이란 바로 그것입니다.

dæn api æhuvot ehema samahara aya dæn itin magē væḍak okkomat ivarayi. mē eka ekkapu sahatika nisā mehemat kiyanavā. dæn itin piraṇavam pānakam valin antima dēhaya darāgena innavā kiyalā.

우리가 물어보면 어떤 이들은 '이제 내 일은 다 끝났다'고 합니다. 누가 붙여 준 보증 때문에 '이제 parinibbāna 할 때까지 마지막 몸을 지니고 있다'고까지 말합니다.

api æhuvon tava tattvayak oyā inna āsada dænma vivara inna āsada æhuvo avaṁkuva kiyayida ov dænma vivarayi inna āsāyi mama kiyalā. magē balāporottu vunā dænma ivara mē mohotē ivaranavot hon̆dayi.

그에게 '더 있고 싶은가, 지금 끝나고 싶은가' 하고 물으면 정직하게 '네, 지금 끝나고 싶습니다, 내 바람은 이루어졌습니다, 지금 이 순간 끝나면 좋겠습니다'라고 하겠습니까?

ehema avaṁka uttarayak deta.

그런 정직한 대답을 할까요.

ehema nam bæ itin mē ātmayen vimpan eka mæranakan inna ōnē kohomahari ōka kiyayi

아니라면, 이 생에서는 죽을 때까지 어떻게든 있어야 한다고 말할 것입니다.

hæbæyi upākāva mærenakan inna ōnē kivvā adahasa kavadā hari avidyāva duru karanakan malat ivara vennē næ. mokada malat malā kiyā dannē nǣnē.

하지만 '죽을 때까지 있어야 한다'고 한 그 생각은, 언젠가 avijjā를 없애기 전까지는 죽어도 끝나지 않습니다. 왜냐하면 죽어도 죽었다는 것을 모르기 때문입니다.

maraṇaya piḷiban̆da ahalā tiyena dē nisā mē mæruṇā kiyana vacanaya payanna sammatayak apiṭa gonnægilā tiyennē.

죽음에 대해 들어 온 것 때문에 '죽었다'는 낱말로 가리키는 약속이 우리에게 생겨나 있을 뿐입니다.

maraṇa mohotak ætienavā malahama ā mama maḷanē kiyalā hæn̆gīmak ennē næ. ē hæn̆gīma īṭa kaltiyā goḍanagāgatta mayalaṭa matu vena ēvā. mærenna ayinnē kiyalā.

죽는 순간이 오면, 죽었을 때 '아, 내가 죽었구나' 하는 느낌이 오지 않습니다. 그 느낌은 미리 쌓아 둔 착각에서 떠오르는 것, '죽으려 하는구나' 하는 것일 뿐입니다.

dæn api nidāgattaṭa passē hīnayak pēnna enakoṭa hīnayak pēnnayi ennē kiyalā ehema dænenavada

잠든 뒤 꿈이 보이려 할 때 '이제 꿈이 보이려 한다'고 느낍니까?

ehema ekak tiyenavada api nǣnē. dæn mama nidi mē hīna lōkē innē ehemat hævada nǣ jīvat velā inna mē innē kohomada? mē inna vidihaṭa nemeyi dænenna paṭan gannē.

그런 것이 있습니까? 없지요. '나는 지금 자면서 꿈 세상에 있다'고 그렇게 합니까? 아닙니다. 살아 있는 지금 이대로 있는 것처럼 느끼기 시작합니다.

[ugura kǣrīma] mærilā gihillā perētiyek vunat yakek vunat gandhabbayek vunat kotana vuṇā. mama mærilayi metenṭa āvē kiyalā dakinnē ara hīna lōkedī mayi kaya budī mama mē hīna lōkeṭayi āvē kiyalā dakinnē nætuva pævætmē balāporottuva tiyena tākkal pævætma goḍanaganavā.

[목 가다듬는 소리] 죽어서 peta가 되든 yakkha가 되든 gandhabba가 되든 어디에 가든, '내가 죽어서 여기 왔다'고 보지 않습니다. 꿈 세상에서 '내가 자다가 꿈 세상에 왔다'고 보지 않는 것처럼, 그렇게 보지 못한 채 있음에 대한 바람이 있는 한 있음을 쌓아 갑니다.

hæbæyi namaṭa kiyanna puḷuvan mē ātma æhanna maṭa hon̆daṭama æti kiyalā.

그래도 말로는 '이 생이면 내게 아주 충분하다'고 할 수 있습니다.

mēka ara batvēlā kālā baḍi genaniya venakan dæn maṭa bat æti kivvā vagē tamayi.

그것은 밥을 먹어 배가 부를 때 '이제 밥은 충분하다'고 하는 것과 같습니다.

madilāṭayi yōnægi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē vagē ekak læbilā tiyenakan æti kiyanavā. ēvā ekak tamayi dænut kiyannē. avidyāva duru karanakan jīvitaya ira vennē næ.

그런 것을 얻어 있는 동안에는 충분하다고 말합니다. 지금 말하는 것도 그런 것입니다. avijjā를 없애기 전까지는 삶이 끝나지 않습니다.

avidyāva sahamulinma duru kara vadāṭa mama jīvat venna ōnæsāva ivarayi. anna eyāṭa nam mærennamayi ōnakamakutnē. maṭa jīvat venna ōna kamakutnē. mæradaṭa mæreyi. ēkē maṭa praśnayakutnē. anna ē mānasikatvaya udāvaya.

avijjā를 뿌리째 없앤 날, '나는 살고 싶다'는 탐냄이 끝납니다. 그런 이에게는 죽고 싶은 마음도 없고 살고 싶은 마음도 없습니다. 죽을 때가 되면 죽을 뿐, 그것이 내게 문제도 아닙니다. 바로 그런 마음가짐이 생깁니다.

tava mohotakin værennayi enavā kiyalā ehenam kivvonē anāvak ehena ehenam itin īṭa passē karadarayak næhæ dāna hoyanna dēkut næhæ kanna hoyanna dēkut naha adinna dēkut næhæ mokut næhæ paśna ivarayinē hana kisīma kampanayak nætuva ē adahasa enavā. arihattayaṭa pat velā hiṭiyā nam

'조금 뒤면 죽게 된다'고 하면 '아, 그렇군요. 그러면 그 뒤로는 걱정이 없네요. dāna를 찾을 일도, 먹을 것을 찾을 일도, 입을 것을 찾을 일도, 아무것도 없네요. 문제가 끝났네요' 하고 아무 흔들림 없이 그 생각이 옵니다 — arahatta에 이르렀다면 말입니다.

hæbæyi itin ehema ekak enavada næt tama tama koccara duraka dasava innē kiyalā.

하지만 그런 생각이 오는지 안 오는지를 보면, 저마다 자기가 얼마나 먼 곳에 있는지 알 수 있습니다.

itin menna mē balāporottuva æti karagatta nisā. pævætmē viññāṇaya nikanma pavatinna nemeyi. ahamin pavatinna ōnē. bāhira lōkayē aramuṇu vaśayen śravaṇa aramuṇu aragena ēvā bhukti vin̆dinda pavatinna kiyana hæn̆gīma tiyena nisā. kana ætta aragannā vū pævætmak æti vennē næha. kanak sahita pævætmakaṭa hētu nipada venavā.

그러니 바로 이런 바람을 일으켰기 때문입니다. 있음의 viññāṇa가 그냥 있으려는 것이 아니라 들으면서 있어야 한다, 바깥 세상의 대상으로 소리 대상을 잡아 누리며 있어야 한다는 느낌이 있기 때문입니다. 귀 없는 있음은 생기지 않습니다. 귀가 달린 있음을 위한 까닭이 만들어집니다.

menna sōta viññāṇayat ekka siddha vena dē.

이것이 sota viññāṇa와 함께 일어나는 일입니다.

ē nisā ēkaṭa avaśya karana situvili kriyāvadan goḍanæganakoṭa anna goḍanægīmen ara viññāṇaya nævati bījaya sakas velā enavā.

그래서 그에 필요한 생각과 짓을 쌓아 올릴 때, 그 쌓음으로 viññāṇa라는 씨앗이 다시 꾸려져 나옵니다.

ē bījayaṭa parāga pōṣaṇaya tamayi api ara hiten kayen vacanayen hitapu kiyapu karapu dēval.

그 씨앗의 꽃가루받이와 거름이 바로 우리가 마음과 몸과 말로 생각하고 말하고 한 것들입니다.

æhīma mul karagena yaḷi yalit ahanna śravaṇaya balāporottu ven ē san̆dahā hipuvā kiyapuvā karapuvā [ugura kǣrīma] nisā goḍanæguṇu śakti viśēṣaya tamayi ara viññāṇayak sōta viññāṇayak goḍanaganna pavatvanna hētu. yaḷi yali pavatvanna hētu.

들음을 바탕으로 거듭 듣기를 바라 그것을 위해 생각하고 말하고 한 것 [목 가다듬는 소리] 때문에 쌓인 남다른 힘이, viññāṇa, 곧 sota viññāṇa를 쌓고 이어가게 하는 까닭, 거듭 이어가게 하는 까닭입니다.

ehenam saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kivvē onna ōkaṭayi.

'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라 한 것이 바로 이것입니다.

ehenam oya saṁkhāra koyinda nikanma hituvaṭa goḍanægennē næhæ. nikanma kivvat goḍanægennē næhæ. nikanma karat gonna nægennē.

그러면 그 saṅkhāra는 어디서 오는가? 그냥 생각했다고 쌓이지 않습니다. 그냥 말해도 쌓이지 않습니다. 그냥 해도 쌓이지 않습니다.

chandarāga pævætmē śravaṇaya karamin pævætmē chanda rāgayen yuttava ē san̆dahā hituvot ē chandarāgayen yuttava kivvot kaḷot tamayi saṁkhāra goḍanægī.

chandarāga — 들으며 있고자 하는 chandarāga를 품고 그것을 위해 생각하고, 그 chandarāga를 품고 말하고 행할 때 비로소 saṅkhāra가 쌓입니다.

ehenam æyi ehema pævætmak chandarāga sahagatava hitanna vennē? ēkaṭa hētuva mokakda?

그렇다면 왜 그런 있음을 chandarāga에 싸여 생각하게 되는가? 그 까닭은 무엇인가?

ætta æti ākārayen harayak nǣha kiyā dækkē næti nisā. haravat yannā vū avidyāvē dr̥ṣṭiyak sakas karagatta nisā tamayi. vaṭināyakak tiyenavā kiyalā dr̥ṣṭiya aragena tamayi.

참을 있는 그대로 '알맹이가 없다'고 보지 못했기 때문입니다. 알맹이가 있다는 avijjā의 diṭṭhi를 지었기 때문입니다. 값어치가 있다는 diṭṭhi를 붙잡았기 때문입니다.

āya balāporottu vunē ē vidihaṭa hitanna kiyanna karanna.

그래서 다시 그렇게 생각하고 말하고 하기를 바랐습니다.

anna ē nisā ē vidihaṭa hitapu kiyapu karapu ekē vipākaya tamayi oya væḍa piḷivala sakas velā paṭi icca sama uppāda kiyana kæmættaṭa anuva bæn̆dīmen samāna upatak haṭaganimin āpu væḍa piḷivala sakas vuṇē. oya kæmættaṭa anuva bæn̆ducca nisā tamayi samāna upat haṭagatta.

그러니 그렇게 생각하고 말하고 한 것의 vipāka로 그 일이 꾸려졌습니다. paṭiccasamuppāda라는, 바람에 따라 묶여 닮은 태어남이 생겨나며 이어 온 일이 꾸려진 것입니다. 그 바람에 따라 묶였기에 닮은 태어남들이 생겼습니다.

ehenam saṁkhārayan ipadunet, viññāṇa ipadunet, nāma rūpaya ipadunet, salāyatana ipadunet, sparśa ipadunet, vēdanā ipadunet saṁgnā taṇhā ipadunet, upādānaya ipadunet, bhavaya ipadunet, jātiya ipadunet onna oya hētuva.

그러니 saṅkhāra가 태어난 것도, viññāṇa가, nāmarūpa가, saḷāyatana가, phassa가, vedanā가, saññā와 taṇhā가, upādāna가, bhava가, jāti가 태어난 것도 바로 그 까닭입니다.

ehenam oya siyallama ipadicca. ipadicca hæma ekakma vipariṇāmayaṭa pat velā vænasilā yanavā.

그러면 그 모두가 태어난 것입니다. 태어난 것은 모두 바뀌어 사라져 갑니다.

ē yannā vū avasthāvaka oya ipadicca aya hæṭi saha upadinna hētuva tamayi vaṭinā kiyana balāporottu vē. avidyāva ætta pēnnē næti nisā gatta vaṭinavā kiyana dr̥ṣṭiyē bæn̆dilā mē pævætma nirmāṇaya balāporottu vuṇā.

그렇게 사라져 가는 때에, 그 태어난 것들의 모습과 태어난 까닭은 '값지다'는 바람입니다. avijjā로 참이 보이지 않아 붙잡은 '값지다'는 diṭṭhi에 묶여 이 있음을 짓기를 바랐습니다.

ē balāporottu anādi saṁsāraya paṭan vena eka avasthāvē ē ē avasthāvēdī aramuṇu vena gānē balāporottuvak æti karanavā.

그 바람은 시작 없는 saṃsāra에서부터 그때그때 대상이 될 때마다 바람을 일으킵니다.

æti karagattahama ē aramuṇu karapu dēt okkoma gevilā giyat æti karapu balāporottuvē śaktiya matu pævættumāṭa yamak goḍanan̆galā āyatayakaṭa ædalā davanavā.

일으키고 나면, 대상으로 삼은 것은 다 지나가도 일으킨 바람의 힘이 앞으로의 있음에 무언가를 쌓아 어떤 āyatana로 끌고 가 태웁니다.

āyitiyatya mohotē ēka balāporottu venavā. ēka bhuktindat ekkama ēka navatā ganna bæhæ tava ekak balāporottu venavā. ehenam mē balāporottuva kiyana ekē ivarayak næti nisā.

다가오는 순간 그것을 바랍니다. 그것을 누리자마자 멈추지 못하고 또 하나를 바랍니다. 그러니 이 바람이라는 것에는 끝이 없습니다.

jīvat vīmē balāporottuva pradhāna karagena ē jīvat vemin ahanna balanna gan̆da suvan̆daganna rasa vin̆dinna sparśaya dænagannat ekatu vecca nisā æsa kana diva nāsaya śarīraya mana kiyana indriya hayak sahita pævætmak apiṭa haṭagannavā.

살려는 바람을 앞세워, 살면서 듣고 보고 냄새 맡고 맛보고 닿음을 알려는 것이 모였기에, 눈·귀·혀·코·몸·마음이라는 여섯 indriya를 지닌 있음이 우리에게 생깁니다.

menna pævætmaṭa hētu.

이것이 있음의 까닭입니다.

ē nisā mē kana kiyannē menna mē vidihaṭa paṭicca samuppanna kriyāvaliyaṭa ayiti deyak.

그러니 이 귀라는 것은 이렇게 paṭiccasamuppanna 흐름에 속한 것입니다.

ehenam kana sadāsenika sthira vastuvak neveyi. saṁkhatayak mēka paṭicca samuppannayi.

그러니 귀는 영원하고 단단한 것이 아닙니다. saṅkhata이며 paṭiccasamuppanna입니다.

dæn mē saṁkhatayak vaśayen mesē sakas karagena mē paṭicca samuppanna dharmatāvayaṭa anukūlava vena væḍa piḷivela tuḷa tava tavat bæn̆di bæn̆dī ræn̆di ræn̆dī ē mana vaḍana śravaṇayaṭa āsāven ēpasu pasa ham̆bā giyot.

이렇게 saṅkhata로 꾸려져 이 paṭiccasamuppanna dhamma에 따라 일어나는 일 속에서, 더욱더 묶이고 머물며 마음을 즐겁게 하는 들음을 탐내어 뒤쫓아 간다면,

nævata nævatat avidyāvē væḍa piḷiṭa bæhælā kana ivara karaganna bæri tænakaṭa bahinavā. mē kana næti vunot nævata kanakaṭa avaśya pratya goḍanaganavā. hētu goḍanaganavā.

거듭 avijjā의 일에 빠져 귀를 끝낼 수 없는 곳으로 내려갑니다. 이 귀가 없어지면 다시 귀에 필요한 paccaya를 쌓고 까닭을 쌓습니다.

svān vahansē etaka avidya mō saṁkhāraya taṇhāvi taṇhāva yakisi nirōdha karagannada

(묻는 이) 스님, 그러면 avijjā, saṅkhāra, taṇhā 가운데 어느 것을 nirodha 해야 합니까?

taṇhāva oya deka atvala bæn̆dagattā daham dekak. avidyāva yam tænakada taṇhāva etana taṇhāva yam tænakada avidyāva etana.

(avijjā와) taṇhā, 그 둘은 서로 손을 맞잡은 두 dhamma입니다. avijjā가 있는 곳에 taṇhā가 있고, taṇhā가 있는 곳에 avijjā가 있습니다.

etakoṭa vidyāva tuḷin avidyāva duru karaganna ōnē. caraṇaya tuḷin asaṁvaraya heva tr̥ṣṇāva duru karaganna ōnē.

그러니 vijjā로 avijjā를 없애야 하고, caraṇa로 단속 없음, 곧 taṇhā를 없애야 합니다.

vidyā vidyāva tuḷin avidyā duru venavā. caraṇa tuḷin tr̥ṣṇā duru venavā.

vijjā로 avijjā가 없어집니다. caraṇa로 taṇhā가 없어집니다.

cara nasanavā nam yam tænaka særi særīma nasanavā nam caraṇa venavā. væḍa kara nætivā passē særi saraṇa natara karapu dālāṭa caraṇayi. edāṭa saṁvarayi.

헤매 다님을 없앤다면, 어딘가를 떠돌아다니는 것을 없앤다면 caraṇa가 됩니다. 쓸모없는 것 뒤를 떠돌기를 멈춘 날이 caraṇa이고, 그날 단속(saṃvara)이 됩니다.

anna caraṇa dharma caraṇa dharma vidyāvaka sambandha venavā.

그 caraṇa dhamma가 vijjā와 이어집니다.

mē avidyā duru karapuvahama ara apit sarapuvā duru vuṇā. cara karapu daham duru vuṇā. carana vuṇā. vijjā caraṇa vuṇā.

avijjā를 없애자 우리가 떠돌던 것이 없어졌습니다. 떠돌게 하던 dhamma가 없어졌습니다. caraṇa가 되었습니다. vijjācaraṇa가 되었습니다.

vidyācaraṇa vecca dālā apiṭa puḷuvan kamak læbenavā avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi duru karaganna ēka tamayi etana karaganna ōnē.

vijjācaraṇa가 된 날 우리는 avijjā와 taṇhā를 없앨 힘을 얻습니다. 거기서 해야 할 것이 바로 그것입니다.

tr̥ṣṇāva duru karanna bæhæ avidyā duru karanaka.

avijjā를 없애기 전에는 taṇhā를 없앨 수 없습니다.

avidyā duru karāṭa tr̥ṣṇāva haṭaganna vidihak nǣ.

avijjā를 없애면 taṇhā가 생길 길이 없습니다.

tr̥ṣṇāva duru karagattot væḍē hari sampūrṇa pratiphalaya pratiphalaya tr̥ṣṇāva nam tr̥ṣṇāvaṭa hētu avidyāva

taṇhā를 없애면 일이 바르게 마무리됩니다. 열매가 taṇhā라면 taṇhā의 까닭은 avijjā입니다.

avidyāva duru karagattot hētu nirōdhanam phala nirōdhayi. tr̥ṣṇā nirōdhayi. etakoṭa tr̥ṣṇāven nidahas.

avijjā를 없애면 까닭이 nirodha이니 열매도 nirodha, taṇhā도 nirodha입니다. 그때 taṇhā에서 풀려납니다.

itin tr̥ṣṇāva issellā nidahas karanna bæhæ avidyāva ayin karanna nætuva.

그러니 avijjā를 치우지 않고 taṇhā에서 먼저 풀려날 수는 없습니다.

avityā mūla

avijjā가 뿌리입니다.

budu balanna kivvā onna ōkaṭa buduna satkarakaṭa palalā nidahas venna kivvā tlaya dænīmada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

irak anitya dē anicca hæṭiyaṭa dukkha dē dukkha hæṭiyaṭa anatta dē anatta hæṭiyaṭa tehi karanakoṭa vidyāva pahaḷa venavā. avidyāva duru venavā.

…anicca인 것을 anicca로, dukkha인 것을 dukkha로, anatta인 것을 anatta로 알아볼 때 vijjā가 일어나고 avijjā가 없어집니다.

ehenam aniccayi oya siyaluma śravaṇayak. śravaṇayen darāganna vaḍana hæma śabda svabhāvayōma aniccayi, dukkhayi anattayi kiyalā dakinna purudu vunot dækkot hariyaṭa nuvanē.

그러니 모든 들음은 anicca입니다. 들음으로 받아들이는, 마음을 즐겁게 하는 모든 소리의 성품을 anicca, dukkha, anatta로 보도록 익히고 그렇게 보면 바른 지혜입니다.

væḍak næti saddayak pasana vecca kal hoya hoya ginna. [ugura kǣrīma]

쓸모없는 소리를 반기는 동안에는 찾고 또 찾아 다녔습니다. [목 가다듬는 소리]

ā vidyāva pahaḷa veccakama caraṇa vuṇā. śabdaya passē sarannā vū svabhāvayen natara vuṇā. næti.

아, vijjā가 일어나자 caraṇa가 되었습니다. 소리 뒤를 떠도는 성품에서 멈추었습니다. 없어졌습니다.

īṭa passē kana saṁvarayi. sabdē pasē yannē nǣ. anna caraṇaya nisā sīlayak pahaḷa vuṇā. sisil vuṇā.

그 뒤로 귀가 단속됩니다. 소리 뒤를 따라가지 않습니다. 그 caraṇa 때문에 sīla가 일어났습니다. 서늘해졌습니다.

saṁvarabhāvaya æti vuṇā. ehenam saṁvarabhāvaya saṁvaraṭa henna sīlaṁ kivvē anna etanayi sīla vuṇē.

단속됨이 생겼습니다. 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ'(단속한다는 뜻에서 sīla)이라 한 것은 바로 거기서 sīla가 되었다는 것입니다.

vidyāva pahaḷa karagena caraṇa venakoṭa etana sīlaya pahaḷa venavā. menna mē sīlaya nisā samādhiyat ē samādhiya nægenna pragnāvat pahaḷa karana sīla samādhi pragnāva pūrṇa karanavā. etakoṭa śāsanaya væḍenavā.

vijjā를 일으켜 caraṇa가 될 때 거기서 sīla가 일어납니다. 이 sīla 때문에 samādhi가, 그 samādhi에 기대어 paññā가 일어나 sīla, samādhi, paññā를 채웁니다. 그때 sāsana가 자랍니다.

menna nivan dakina bhāvanāvakin balana hæri. in kana piḷiban̆da saṁkhatayi paṭicca samuppannayi.

이것이 nibbāna를 보는 bhāvanā로 살펴보는 모습입니다. 그러니 귀는 saṅkhata이며 paṭiccasamuppanna입니다.

in eban̆duvannā vū kanak yam tænaka haṭagannavada? kanak prayōjanaya balāporottuven yam tænaka tava idiriyaṭat balāporottu tabanavada? idiri gamanak hadanavada? ē hadana tākal apiṭa pahat vena kṣaya velā yana pættaṭa ekatu vena dharma hamba venavā misā.

그러니 그런 귀가 어딘가에서 생겨납니까? 귀의 쓸모를 바라 어딘가에서 앞으로도 바람을 둡니까? 앞길을 짓습니까? 그렇게 짓는 한 우리는 낮아지고 닳아 없어지는 쪽에 붙는 dhamma를 만날 뿐입니다.

yahapat deyak hamba vennē næha nāta dharmayak hamba vennē næ. hadana hadana ekilā yanavā. hadana hadana eken ganna harayak næti. kṣayaṭa pat karana pættak misak. śabda kāmaya passē ham̆bā yana eka

좋은 것을 만나지 못하고 의지할 만한 dhamma도 만나지 못합니다. 지을수록 무너져 갑니다. 지은 것에서 얻을 알맹이가 없습니다. 닳아 없어지게 하는 쪽일 뿐입니다.

pættak misak. śabda kāmaya passē ham̆bā yana eka hon̆da pættak neveyi kiyalā dækka dālā. mē mana vaḍana śabdaya kṣē dharmayaknē. ē passē giyot sē venavanē.

소리 kāma를 뒤쫓는 것이 좋은 쪽이 아님을 본 날, 마음을 즐겁게 하는 이 소리가 닳아 없어지는 dhamma임을 압니다. 그것을 뒤쫓으면 닳아 버립니다.

ayi næginna bænē. nivana karā nægī hiṭinna bænē. pragnāva naganna bǣhænē. ē nisā pragnāva næganna bæri eka mahā aparādhayak.

올라갈 수 없습니다. nibbāna로 올라설 수 없습니다. paññā를 키울 수 없습니다. 그러니 paññā를 키우지 못하는 것은 큰 잘못입니다.

ehenam mē sadda kāmaya passē ham̆bā yanna giyot maṭa mē pragnāva nagalā yathābōdhaya pūrṇa karagena usas venna bæha. uḍaṭa yanna hæbæṭenavā.

그러니 이 소리 kāma를 뒤쫓아 가면 나는 paññā를 키워 참된 깨침을 채워 높아질 수 없습니다. 위로 가지 못하고 떨어집니다.

kṣē velā yanavā. ehenam ē pættaṭa giyot ehema mēka koccara mihiriyāva dunnat mahā aparādhayak. oya passē giya.

닳아 없어집니다. 그러니 그쪽으로 가면, 그것이 아무리 달콤함을 주어도 그 뒤를 쫓는 것은 큰 잘못입니다.

dæn mihiriyāva nǣ mihiriyāva nǣ kiyalā saddayat arinna bæri onna ōkayi.

'달콤함이 없다, 달콤함이 없다'고 말한다고 소리를 놓을 수 없는 까닭이 바로 그것입니다.

ēkāntayen vidyāvana mihiriyāvak nǣ kiyalā harina nam hita ravaṭa gænīmak nemeyi.

참으로 드러나는 달콤함이 없다고 보아 놓는다면 그것은 마음을 속이는 것이 아닙니다.

mana vaḍana han̆ḍak āpuvahama ōka mana vaḍanna ekak nemeyi kiyalā api hiten ravaṭṭanna hæduvot. puḷuvanda ravaṭṭanna boruvaga?

마음을 즐겁게 하는 소리가 들려올 때 '이건 즐거운 게 아니야' 하고 우리 마음을 속이려 한다면, 거짓으로 속일 수 있겠습니까?

dæn boruven ravaṭa hita ravaṭṭalā nivan dakinna bæ.

거짓으로 마음을 속여서는 nibbāna를 볼 수 없습니다.

mana vaḍana mihiriyāvak nætnam mana vaḍanahiriyāva hæṭiyaṭama dakinna ōnē. boru karanna ōnē næha. hæbæyi oya mehariyāva passē yanna giyo siddha venna mēkayi kiyalā dakinna ōnē.

마음을 즐겁게 하는 달콤함이 있다면 그것을 즐거운 달콤함 그대로 보아야 합니다. 거짓을 지을 필요는 없습니다. 다만 그 달콤함을 쫓아가면 일어나는 일이 이것이라고 보아야 합니다.

anna ēka dækka ara passē mehari passē yanna balāporottuvak tibenavā attara æralā yā.

그것을 보면 달콤함을 쫓으려던 바람을 놓아 버리고 갑니다.

mehariyāvak tibunahama ēka apiriyā karagena hiṭiyaṭa hariyannē næha. ēka hita ravaṭṭā gænīma.

달콤함이 있는데 그것을 싫은 것으로 꾸며 붙들고 있어서는 안 됩니다. 그것은 마음을 속이는 것입니다.

sīni cittayi sīni cittayi kiyalā kakā hiṭiya ehema se ahak veyida balāporottu sīna siddha veyida

'설탕은 쓰다, 설탕은 쓰다' 하며 먹고 있으면 단맛이 사라지겠습니까? 바라는 대로 되겠습니까?

itin api oya vagē kē kiyanna hadannē lassana dē kætayi, lassana dē kætayi kivvo kætavehi hita kætayi kiyalā bāra ganīma

우리는 그런 식으로 말하려 듭니다. 아름다운 것을 '추하다, 추하다' 하면 마음이 그것을 추하다고 받아들이겠습니까?

ehenam hita ravaṭṭa velā nivan dakinnē nēda hadannē? budurajāṇan vahansē ravaṭa velā nivan dakina kramayak nemeyi pelā dunnē. ætta dækalā nivan dakina kramayak.

그러면 마음을 속여 nibbāna를 보려는 것 아닙니까? 붓다께서는 속아서 nibbāna를 보는 길을 보여 주시지 않았습니다. 참을 보고 nibbāna를 보는 길을 보여 주셨습니다.

āśvādaya āsdāya hæṭiyaṭa dakinna ādīnavaya ādīnavaya hæṭiyaṭa dakinna nisaraṇaya nissaraṇaya hæṭiyaṭa dakinna

assāda를 assāda로 보고, ādīnava를 ādīnava로 보고, nissaraṇa를 nissaraṇa로 보라.

æhæ kana diva nāsaya śarīraya mana piḷiban̆da siyalla piḷiban̆da āśvādaya āśvādaya hæṭiyaṭama dakinna ādīnavaya ādīnavaya hæṭiyaṭa dakinna nissaraṇaya nissaraṇaya hæṭiyaṭa dakinna menna mē vidihaṭa karana giyot ārya mārgaya pūrṇa venavā.

눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음에 관한 모든 것의 assāda를 assāda 그대로 보고, ādīnava를 ādīnava로 보고, nissaraṇa를 nissaraṇa로 보라. 이렇게 해 나가면 ariya magga가 채워집니다.

dæn āśvādaya āsvādaya hæṭiyaṭa dakinna kiyannē næhænē. āśvādaya dukayi kiya uganna hadannē.

그런데 지금은 assāda를 assāda로 보라고 하지 않습니다. assāda가 dukkha라고 가르치려 듭니다.

mē lōkayē sæpa svabhāvayak nætnam mē lōka satiya særisaranavada mēkē ādīnavayak nætnam mē lōka satiya midenavada budurajāṇan vahansē ahanavā.

'이 세상에 즐거운 성품이 없다면 세상 중생들이 떠돌겠는가? 여기에 ādīnava가 없다면 세상 중생들이 벗어나겠는가?' 하고 붓다께서 물으십니다.

sæpa sahabhāvayak æti nisāma lōka satvayō særisaranavā. mēkē ādīnavayak dækalā ādīnavayak æti nisāma ēken midilā yanavā. sæpa næti nisā midalā yanavā nemeyi.

즐거운 성품이 있기에 세상 중생들이 떠돕니다. 여기서 ādīnava를 보아, ādīnava가 있기에 거기서 벗어납니다. 즐거움이 없어서 벗어나는 것이 아닙니다.

ē sæpa svabhāvaya lōkē tiyenavā. [ugura kǣrīma] ē svabhāvaya næti karanna bæha. api hitava aṭṭāgena niba dakinna bæha. ēkē pamaṇa dænaganna ōnē. mehi āśvāda maṭṭama meccarayi.

그 즐거운 성품은 세상에 있습니다. [목 가다듬는 소리] 그 성품을 없앨 수는 없습니다. 마음을 속여서 nibbāna를 볼 수는 없습니다. 그 크기를 알아야 합니다. '여기의 assāda 수준은 이만큼이다.'

oya passē giyāṭa harayak næ. āśvādaya nætuva nemeyi. ē vagēma ē passē yanna giyot anātha venavā.

그것을 쫓아가도 알맹이가 없습니다. assāda가 없어서가 아닙니다. 또 그것을 쫓아가면 의지할 데 없게(anātha) 됩니다.

anāta venavā kiya dænagattaṭa passē kṣē dharmayak bava vaya dharmayak bava dænagannavā. oya passē yanna giyot pragnāva naganna bæ pahata væṭenavā.

의지할 데 없게 된다는 것을 안 뒤에는 그것이 닳는 dhamma, 스러지는 dhamma임을 압니다. 그것을 쫓아가면 paññā를 키우지 못하고 아래로 떨어집니다.

kṣē dharmayak enavā. pahatara væṭinot ehema goḍē inna hambavennē næha kalpa kālāntarayakaṭa

닳는 dhamma가 옵니다. 아래로 떨어지면 kappa가 지나도록 뭍에 오를 수 없습니다.

væḍilā giyā. āya kavada pragnā pahara karanna læbicca avasthāva prējana gattē nædda?

빠져 버렸습니다. 언제 다시 paññā를 일으키겠습니까? 얻은 기회를 쓰지 않았지 않습니까?

satara apā gata velā pallehaṭa giyot ehema anātayen anāten mi misak kavadā goḍannē ara dr̥ṣṭiya aragattē nætnam daham dækapu velāvē

네 apāya로 떨어져 아래로 가면, 의지할 데 없음 속에서 헤맬 뿐 언제 다시 올라오겠습니까 — dhamma를 본 때에 그 diṭṭhi를 붙잡지 않았다면 말입니다.

apiṭa siddha vennē pamādō maccunō padaṁ kiyana tænaṭa væḍenna.

그러면 우리에게 일어나는 것은 'pamādo maccuno padaṃ'(게으름은 죽음의 길)이라는 곳으로 떨어지는 것입니다.

ehenam mēka kṣē dharmayak vaya dharmayak mokakda mē āśvādaya? oya āśvādaya passē yanna giyē ē san̆dahā gata upakaraṇa ṭika.

그러니 이것은 닳는 dhamma, 스러지는 dhamma입니다. 이 assāda는 무엇인가? 그 assāda를 쫓아간 것은 그것을 위해 쓰인 연장들입니다.

kana śabdaya oya deka nisā haṭagatta sōta viññāṇaya boruvak ættayi kiyalā hitāgena kævaṭilā āśvāda vastuvak vaṭinā vastuvak kiyalā hitāgena ē tuḷin goḍannagā gatta eka ēka hæṭit ehemanē.

귀와 소리, 그 둘 때문에 생긴 sota viññāṇa라는 거짓을 참이라 여기고 속아, assāda의 대상, 값진 대상이라 여기며 그것을 통해 쌓아 올린 것입니다. 그 모습도 그렇습니다.

ē sōta viññāṇayak sakas karagatta ekak. kāgevat ehekut nemeyi. ēkat paṭicca samuppannāya ara vidihaṭa.

그 sota viññāṇa는 꾸려진 것입니다. 누구의 것도 아닙니다. 그것도 그렇게 paṭiccasamuppanna입니다.

ē passē giyot kṣē velā yanavā væya velā yanavā. ehenam yanna vaṭinnē nǣ.

그것을 쫓아가면 닳아 없어지고 써 버려집니다. 그러니 쫓아갈 값어치가 없습니다.

menna mē vidihaṭa balanna koccara mana vaḍana śabdayak heṭa āvat mē passē yanna vaṭinnē næha. mē passē giyot siddha venna væsenna. menna mēka dækkaṭa passē vaṭinavayi kiyalā pēnna tiyennē ekē tiyena hæn̆gavuṇu ādīnavaya dakinavā.

이렇게 보십시오. 아무리 마음을 즐겁게 하는 소리가 내일 오더라도 그 뒤를 쫓을 값어치가 없습니다. 쫓아가면 일어나는 것은 무너지는 것입니다. 이것을 본 뒤에는 값지다고 보이는 것 속에 숨은 ādīnava를 봅니다.

menna sōtēndriya bhāvanāva vaḍanæhæ. svāmīn vahansa

이것이 sota indriya bhāvanā를 닦는 모습입니다.

bhāvanāva vaḍanæhæ. svāmīn vahansa ov paṭicca samuppādaya bhava kiyana eka matu bava pera bava kiyana vacanē bhava dekē venasa

(묻는 이) 스님. — 네. — paṭiccasamuppāda의 bhava라는 것과, 다음 bhava·지난 bhava라는 말의 bhava, 그 둘의 차이는 무엇입니까?

dæn mēka tērum ganna mehema deyak. oya paṭicca samuppādayen pennannē mē boruva haṭaganna hæṭi.

이것은 이렇게 이해해야 합니다. 그 paṭiccasamuppāda로 보여 주는 것은 이 거짓이 생겨나는 모습입니다.

lōkayē boruvak goḍanæguṇa nam ē boruva goḍanægicca api lōka sammata vacana tiyāgannavā. ēvā han̆dunvanna.

세상에 거짓이 쌓였다면, 그 거짓을 쌓은 우리는 그것들을 가리키려고 세상에서 약속된 낱말들을 지닙니다.

dæn jāti kiyalā vacanayak mē lōkē tibuṇā nam boruvak goḍanægilā jāti vidyāmāna karalā tiyenavā misak. jātiyayi kiyalā æti ākārayen ganna ekakvat dharmānukūlava tiyenavada?

jāti라는 낱말이 이 세상에 있다면, 그것은 거짓이 쌓여 jāti가 드러나 있을 뿐입니다. 'jāti'라고 있는 그대로 잡을 것이 하나라도 dhamma에 맞게 있습니까?

paramārtha vaśayen bæluvot ekama jātiyakvat mama kiyanakan pavatvanna jātiyak pennanna lōkē bǣha vidyāvē.

paramattha로 보면, '나'라 할 만큼 이어지는 jāti 하나라도 세상에 보여 줄 수 없습니다.

yathārthayen pennuvot mama kiyanakam pavatina mamek nætnam. æhæ kiyana ekan, kana kiyana ekan, diva kiyana ekan pavatina æhæk, kanak divak nætnam. haṭaganna haṭaganna jāti mohoti mohotē bidilā gevilā yanavā nam jāti sammatayen panavāgena innavā misak. eban̆du æti jātiyak lōkē pennanna vidyāmāna karanna bæha mulāvak nisā kiyā dækka kenā. dakinavā bhava paccayā jāti kivvat

참으로 보여 주면, '나'라 할 만큼 이어지는 '나'가 없다면, 눈이라는 것, 귀라는 것, 혀라는 것으로 이어지는 눈·귀·혀가 없다면, 생겨나고 생겨나는 jāti가 순간마다 부서져 지나간다면, jāti는 약속으로 세워 둔 것일 뿐입니다. 그런 실제 jāti를 세상에 보여 주거나 드러낼 수 없고 착각 때문이라고 본 사람은, 'bhava paccayā jāti'라 해도 그렇게 봅니다.

sammata vaśayen mē lōkē haṭaganna boruva haṭaganna hæṭi pennavapu eka tamayi paṭicca samuppādaya.

약속으로 이 세상에 거짓이 생겨나는 모습을 보여 준 것이 바로 paṭiccasamuppāda입니다.

ehenam mē lōkē bhava kivvat jāti kivvat ēken vargayak lokuvaṭa hō kuḍāvaṭa pennanna bæ.

그러니 이 세상에서 bhava라 하든 jāti라 하든, 그것으로 크다거나 작다거나 하는 갈래를 보여 줄 수는 없습니다.

nirmāṇaya vena svabhāvayaṭa kiyanavā bhava kiyalā. nirmāṇaya nisā vidyāmānaya venavā nam satara mahābhūtayen hō monavæn hō ē nirmāṇaya goḍanægicca sammatiyaṭa jāti kiyanavā.

지어지는 성품을 bhava라 합니다. 지어짐 때문에 드러난다면, 네 mahābhūta로든 무엇으로든 그 지어짐이 쌓은 약속을 jāti라 합니다.

ehenam bhava kiyalā goḍanægena eka yam yam tæna paṭangena sammata goḍanægenakoṭa goḍanægena sammata itāma kuḍā mohotē paṭangena itā viśāla kālayakaṭa ayiti.

그러니 bhava라고 쌓이는 것은 어디서부터든 약속이 쌓일 때, 그 쌓이는 약속이 아주 짧은 순간부터 아주 긴 동안까지에 걸칩니다.

yamak panavanna yamak pennanna lōka sattvayā sammata karagannavā nam gol [ugura kǣrīma] itāma kuḍā kālayat tuḷa kāla sīmāvak tuḷa yamak nirmāṇaya vuṇānam ē nirmāṇayen ē sammatayen panavanna puḷuvan tatvaraya nam ēka tattvarayakaṭa tiyena namak dālā ēka panavama ēkaṭa ē jāti namen katā kaḷā.

세상 중생이 무언가를 세우고 가리키려 약속한다면, [목 가다듬는 소리] 아주 짧은 동안 안에서라도 무언가가 지어졌다면, 그 지어짐과 약속으로 세울 수 있는 것이 일 초라면 그 일 초짜리에 이름을 붙여 세우고 그 jāti 이름으로 불렀습니다.

ē tattvayak tuḷa yam jātiyak haṭagena vidilā yanavā nam anna ēka hadapu bavak ætda ēkē bava ē tattvayen bidina ēka sammatiyē

그 일 초 동안 어떤 jāti가 생겨나 겪어지고 지나간다면, 그것을 지은 bhava가 있고, 그 일 초로 부서지는 그것이 약속입니다.

dæn ohoma dæn api hitamukō hidunā. koccara gahgamak hidunā. dævuṇā jātiyak. hitaṭa dænicca jātiyak. ridīma jātiyak.

이렇게 생각해 봅시다. 베였습니다. 얼마나 깊이 베였는가. 쓰라린 jāti, 마음에 느껴진 jāti, 아픔의 jāti입니다.

ridīmaṭa hētu vena bhava nisā ē tatvarayak nam idenna giyē tatvarayaka bhava koṭasak haṭagattā hin̆davanna. tatvara tatvarayaka hitavana bava kriyātmaka vīma nisā tatvarayaka ridīmat dænuṇā. dæna bava etanat bhava patiyā jāti

아픔의 까닭이 되는 bhava 때문에, 일 초라면 베이게 한 일 초짜리 bhava 조각이 생겼습니다. 일 초 동안 베는 bhava가 작동했기에 일 초 동안 아픔도 느껴졌습니다. 거기서도 bhava paccayā jāti입니다.

rahayi. sidenavaṭa harahā ṭikak velā allā hiṭiyā. kapalā gillannakan rahayi. balahama vināḍiyak vitara kālayak allā hiṭiyā. raha jātiyak haṭagattā raha bava nisā. vināḍiyaka raha bava kriyātmaka velā vināḍiyaka raha jātiyak kriyātmaka kaḷā. ēkat bhava paccayā jāta.

맛있습니다. 입에 넣고 잠시 물고 있었습니다. 씹어 삼킬 때까지 맛있습니다. 보면 일 분쯤 물고 있었습니다. 맛의 bhava 때문에 맛의 jāti가 생겼습니다. 일 분의 맛 bhava가 작동해 일 분의 맛 jāti를 작동시켰습니다. 그것도 bhava paccayā jāti입니다.

epadunā baḷu pæṭiya. baḷu bava nirmāṇaya karanna paṭan gattā mohotak mohotak gānē ballā kiyana sammatayen yamtākkal pennanna puḷuvanda ē dē haṭagatta kaya ū ipadilā væḍilā mærena ekam pennanna puḷuvan.

강아지가 태어났습니다. 개의 bhava를 짓기 시작한 순간부터 순간마다, '개'라는 약속으로 가리킬 수 있는 한, 그것이 생겨난 몸, 그것이 태어나 자라 죽는 데까지 가리킬 수 있습니다.

ē tākkal kālayaṭa api balavat at bæva kivvē.

그 동안을 우리는 개의 attabhāva라 했습니다.

etakoṭa ara kramayama gihillā hiṭan avurudu hata aṭaka 10ka 15kka vitara jāti kālayak tuḷaṭa pennanna puḷuvan jāti sammatayak goranna nævā.

그 방식대로 가서 일고여덟, 열, 열다섯 해쯤의 jāti 동안 안에 가리킬 수 있는 jāti 약속이 쌓였습니다.

dīrgha anna ēkaṭa ēka dīrghayi bava ē kālē avurudu pahaḷa vitara kriyātmaka vecca bhava kriyāvaliyak nisā. baḷu bava kriyātmaka velā. bujāti kriyāvaliyak avurudu 15k vitara siddha veccahama oya sammataya æti karalā gattā balla kivvā. baḷu jātiyaṭa ēkat sammatayak. gonnagapu sammata kirīma misak ættakaṭa kivva namak nemeyi.

깁니다. 그래서 그것은 깁니다 — 그동안 열다섯 해쯤 작동한 bhava 흐름 때문입니다. 개의 bhava가 작동해 개 jāti 흐름이 열다섯 해쯤 일어나자 그 약속을 지어 '개'라 했습니다. 개라는 jāti도 약속입니다. 쌓은 약속일 뿐 참으로 붙인 이름이 아닙니다.

menna mē vagē bhava kiyalā kiyannē loku ekakvat puṁci ekakvā kiyalā pennanna puḷuvan ekak nemeyi. bhava kiyannē ektarā nirmānātmaka svabhāvayak.

이처럼 bhava라는 것은 크다 작다 보여 줄 수 있는 것이 아닙니다. bhava란 어떤 지어 내는 성품입니다.

yamak yamak yam ākārayakin sammatiyakin goḍanægilā mē lōkē api nanvot tiyāgena innavada? ē namin ēkaṭa katā karanna puḷuvanda? ētāk kal ēka haṭagena pævatilā durvala velā vināśa vennē koccarada kallayak. ē kālaya tuḷa ēka ekākārava nætuva venas venas bavaṭa pat karamin. hæbæyi balu bava kiyana tattvaya igamana noyavā. baḷu bava tuḷa pavatvanavā ektaraha kriyābhāvayak.

무언가가 어떤 식으로 약속으로 쌓여, 세상에서 우리가 그것에 이름을 붙여 둡니까? 그 이름으로 그것을 부를 수 있습니까? 그동안 그것이 생겨 이어지고 약해져 무너지기까지 얼마나 걸립니까. 그동안 그것은 한결같지 않고 바뀌고 바뀌어 갑니다. 다만 개라는 처지를 넘지 않고, 개의 bhava 안에서 어떤 짓의 흐름을 이어 갑니다.

ē ētana haṭaganna itāma sūkṣama kriyāvat bala. gamanat bala. bælmat bala. kanabana hæṭit bala. dan̆galana hæṭit bala. væḍena hæṭit balu. bu næmati dharmatāvaya tuḷa ēkā vænnakan ēkak ballā kiyanavā. ovunma ballā upanna oma

거기서 생기는 아주 미세한 짓도 개답고, 걸음도 개답고, 눈길도 개답고, 먹는 모습도 개답고, 뛰노는 모습도 개답고, 자라는 모습도 개답습니다. 개라는 dhamma 안에서 그것이 이어지는 동안 '개'라 합니다.

ballā kiyanavā. ovunma ballā upanna oma ballā pæṭiiyā on dæn balā ṭikak nāma ban eka dæn oma ballā taruṇayi onna dæn ballā mahaḷu velā dæn onna nāi bala onam valit

개가 태어나면 '강아지', 이제 좀 자랐다, 이제 젊은 개, 이제 늙은 개가 되었다 하고 말합니다.

kiyara bava pratilana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tænak kiyavennē pera bava matu bava kiyana ekamayi kiyava

(묻는 이) 지난 bhava, 다음 bhava라고 하는 것도 바로 그것입니까?

ōkama tamayi itin. peradi yam kriyādhāmayak gēcca nam pera bava matuvaṭa yam kriyādhāmayak balāporottu venavā nam ēka matu bava dæn yam kriyādhāmayak kriyātmakamaka nam ēka vartamāna bava bhava kiyannē kriyātmaka vīmē hækiyāva kriyātmaka vīmē kriyādāmayaṭa kriyā raṭāvaṭa kiyanavā bhava kiyalā. jāti

바로 그것입니다. 앞서 어떤 짓의 흐름이 지나갔다면 지난 bhava, 앞으로 어떤 짓의 흐름을 바란다면 다음 bhava, 지금 어떤 짓의 흐름이 작동하고 있다면 그것이 지금의 bhava입니다. bhava란 작동하는 힘, 작동하는 흐름, 짓의 틀을 bhava라 합니다.

kriyā raṭāvaṭa kiyanavā bhava kiyalā. jāti kiyannē bava

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn karma bava kiyannē yamkisi upatak haṭagænīmaṭa balu bavak haṭagannavanna. balapatak haṭagannavanna. avaśya vannā vū yamkisi hētukārakayak niṣpādanaya kaḷa yudda balu dharmayaṭa aṁguva. anna ēka tamayi karma bava.

kamma bhava란 어떤 태어남이 생겨나도록 — 개의 bhava가 생겨나도록, 개의 몸이 생겨나도록 — 필요한 까닭을 만들어 내는 것, 개 dhamma의 조각입니다. 그것이 kamma bhava입니다.

ballek venna avaśya karana pāpa karmayā siddha karanavā nam ē kaḷā vū pāpa karma avasthāva tamayi baḷu bavin baḷu karma bava ēka mōralā ēken jātiyak kriyātmaka karalā hiṭama mē satva jātiyak baven yam satva koṭasak bavaṭa kriyātmaka karavanna kriyātmaka venakoṭa ēkaṭa kiyanavā uppattiya bava nisā uppattiya jāti. dæn ballā næmati kayak æti. itin hatara payin yana hombak mē naguḍak æti. ē jātiyē ballek haṭagannakoṭa ēka uppattiya baven haṭagannavā.

개가 되는 데 필요한 나쁜 kamma를 짓는다면, 그 지은 나쁜 kamma의 때가 개의 kamma bhava입니다. 그것이 익어 jāti를 작동시켜 어떤 중생 갈래로 작동하게 할 때 그것을 upapatti bhava라 합니다. upapatti bhava 때문에 태어남이 jāti입니다. 이제 개라는 몸이 있습니다. 네 발로 걷고 주둥이가 있고 꼬리가 있습니다. 그 갈래의 개가 생길 때 그것은 upapatti bhava로 생깁니다.

ebandhayek haṭagænīmaṭa hētu karana mūla dharmayak niṣpādanaya karāda manasin. karma śakti vaśayen. anna ē niṣpādanaya karapu karma śaktiya niṣpādana avasthāvaṭa kiyanavā balu karma bava.

그런 것이 생기는 데 까닭이 되는 뿌리 dhamma를 마음으로, kamma의 힘으로 만들어 냈습니다. 그렇게 만들어 낸 kamma의 힘, 그 만든 때를 개의 kamma bhava라 합니다.

svāmīn vahansa etama śaktiyanakan vitarayi ē ē vena ekak nǣ inna puḷuvankamak. ē ē karma śaktiya goḍanagapuvahama ē karma śaktiyaṭa yam gevenna koccara āyesak yanavada ē kālayen ehāṭa ballek vaśayen vidyā mandiyā lōkē pahaḷa karanna bæha. ē kæmalīma hētu phalayak tiyennē. hētuva tiyenakan vitarayi hētu paṭicca saṁbhūdā hētu bhaṁgahā nirujjati.

(묻는 이) 스님, 그 힘이 있는 동안만 있을 수 있고 그 밖에는 없는 것입니까? — 그 kamma의 힘을 쌓으면, 그 힘이 다하는 데 얼마의 수명이 걸리든 그 동안을 넘어서는 개로서 세상에 드러날 수 없습니다. 거기에는 원인과 열매가 있습니다. 까닭이 있는 동안만입니다. 'hetuṃ paṭicca sambhūtā hetubhaṅgā nirujjhati.'

hētuva pratya velā pahaḷa venavā. hētu bangayak næti velā yanavā. dæn pera bhavayē

까닭이 paccaya가 되어 일어나고, 까닭이 부서지면 없어집니다.

bangayak næti velā yanavā. dæn pera bhavayē minissu inna balāporottuven goḍanæguvā minis minihek velā manussayek velā inna eka maṭa koccara hon̆dada mēka karanna puḷuvan, araka karanna puḷuvan itin eka eka vidihaṭa yana hon̆da væḍa yana naraka væḍa gænayi koyi pætten hari. minihek hæṭiyaṭa karanna puḷuvan yamkisi væḍa piḷi dækalā. ē væḍa piḷivila matu matu pavatvana karalā eyāgē balāporottu ætiva hiṭiyā nam. eyā minis saṁkhārayangen ivat velā næha. ē nisā

지난 bhava에서 사람으로 있으려는 바람으로 쌓았습니다. '사람이 되어 있는 것이 얼마나 좋은가, 이것도 할 수 있고 저것도 할 수 있다' 하며, 좋은 일이든 나쁜 일이든 어느 쪽으로든 사람으로서 할 수 있는 일들을 보고, 그 일들을 앞으로도 이어가려는 바람을 지니고 있었다면, 그는 사람의 saṅkhāra에서 떠나지 않은 것입니다.

saṁkhārayangen ivat velā næha. ē nisā minihek vidiyaṭa minissu karanna hitanavā, kiyanavā karanavā. itin minis balāporottuven kaḷā nam minisak iriyā innē balāporottuen yutta nam eyā minis viññāṇayakin yuttayi. ehenam

그래서 사람으로서 사람이 하는 것을 생각하고 말하고 합니다. 사람의 바람으로 했다면, 사람으로 있으려는 바람을 지녔다면 그는 사람의 viññāṇa를 지닌 것입니다.

minis viññāṇayakin yuttayi. ehenam minihek venna nam hon̆da naraka tērum aragena naraka væḍa nokaranna ōnē, hon̆da væḍa karanna ōnē ē tattvaya inna ōnē. hitā hitaṁ mēnāti jānātītō manussō kivvē ē svabhāvaya hita dænaganna ōnē miniheka venna. manussayek

그러니 사람이 되려면 좋고 나쁨을 알아 나쁜 일을 하지 않고 좋은 일을 하며 그런 처지에 있어야 합니다. 'hitāhitaṃ manaṃ jānātīti manusso'라 한 것은, 사람이 되려면 그 성품을 마음이 알아야 한다는 것입니다.

dænaganna ōnē miniheka venna. manussayek vennat. mēvā hon̆dayi, mēvā narakayi. mēvā sucarita, mēvā duṣcarita tērum aragatta kenek duṣcarita duru karamin, sucaritaya kaṭayutu karamin mē ākārayen goḍanagapu kriyāvaliyak ætnam. mēka minis karma bava. dæn mē minis karma bava tuḷa væḍilā

사람이 되려면 '이것은 좋고 이것은 나쁘다, 이것은 sucarita, 이것은 duccarita'임을 알아, duccarita를 버리고 sucarita로 살며 이렇게 쌓은 흐름이 있다면, 이것이 사람의 kamma bhava입니다.

bava. dæn mē minis karma bava tuḷa væḍilā væḍilā hiṭā śaktika ādambayak eyā goḍanaganavā. ēka viśvaya tuḷa karma bhavayaṭa ayiti vana bhava kiyana koṭasē tænpat venavā. ēka manō lōkayaṭa ayitiyi. anna ē manōya tænpat vecca eka tamayi ayi særē manussayek vaśayen jātiyak upaddanna balavat vunot ēka upādānaya karagena ēka balavat karagena upādāna paccayā bava kiyalā minissu upādānaya minis bavaṭa patvenavā. etana minis kayak læbenavā. etana

이 사람의 kamma bhava 속에서 자라고 자라 그는 힘의 덩어리를 쌓습니다. 그것은 우주 안에서 kamma bhava에 속하는 bhava 몫에 쌓입니다. 그것은 마음 세계에 속합니다. 그렇게 마음에 쌓인 것이 다음에 사람으로서 jāti를 낳을 만큼 힘이 세지면, 그것을 upādāna로 삼아 힘을 키워 'upādāna paccayā bhava'라 하여 사람의 upādāna가 사람의 bhava가 됩니다. 거기서 사람 몸을 얻습니다.

patvenavā. etana minis kayak læbenavā. etana paṭangena uppatta bava kriyātmaka vīma mohotak mohotak pāsā kriyātmaka vīma nisā minijāma ipadinavā ē mohotē. ē minis jāti sammata karena avurudu 80vada eyā jīvat vennē minihek hæṭiyaṭa. ētā kālē minis dharma minis bavayi kayē nadavannē. ē nadavannē bhava minis bava ēken nipana vana minissu uppattiya bava ē karannē mohotak gānema ēkē minissu uppattiya jāti tamayi miniha ka vaśayen vidyāna hædenavā, væḍenavā loku venavā, mahat venavā eka eka vidihaṭa yanavā. itin koḍa enavā, kævulē enavā. okkoma vennē ē raṭāvē ē vennē minis vidihaṭa

거기서부터 upapatti bhava가 순간순간 작동하기에 그 순간 사람 jāti가 태어납니다. 사람 jāti로 약속된 여든 해쯤 그는 사람으로 삽니다. 그동안 몸을 움직이는 것은 사람의 dhamma, 사람의 bhava입니다. 그 사람의 bhava, 거기서 생기는 사람의 upapatti bhava가 순간마다 하는 것이 사람의 upapatti jāti이니, 사람의 몸으로 드러나 자라고 커지고 굵어지며 여러 모로 갑니다. 털이 나고 수염이 납니다. 모두 그 틀에서, 사람의 방식으로 일어납니다.

avasara svāmīn vahansa rāga dōṣan matik æti kara

(묻는 이) 스님, 여쭙겠습니다. rāga, dosa, moha를 일으켜…

ē rāga da ēvā næti karapuvahama dæn karma bhavayayi uppattiya bavayi. karma bhavayayi uppattiya bavaya mehemayi lōkē yannē. karma bava ræs kaḷot uppattiya bavaṭa ēka mul venavā. avidyāva tr̥ṣṇāva notibuṇa nam karma bava koccara ræs karalā tibuṇatda uppatta bavaṭa geniyanna ætuilā hatarin kaḍanavā. karma bava tiyenavā. karapu eka. hæbæyi karapu eka tibunāṭa kriyātmaka ena mādhya kæḍuvā. ēka tamayi

그 rāga 따위를 없애면 — kamma bhava와 upapatti bhava, 세상은 이렇게 돌아갑니다. kamma bhava를 쌓으면 그것이 upapatti bhava의 뿌리가 됩니다. avijjā와 taṇhā가 없었다면 kamma bhava를 아무리 쌓아 두었어도 upapatti bhava로 데려가는 길이 중간에 끊깁니다. kamma bhava, 지은 것은 있습니다. 하지만 지은 것이 있어도 그것을 작동시키는 매개를 끊었습니다.

kriyātmaka ena mādhya kæḍuvā. ēka tamayi tr̥ṣṇāva kṣaya kirīmē. matu īḷan̆gaṭa tīraṇaya dennē nǣhæ matu pævætmaṭa karma śaktiya

그것이 바로 taṇhā를 다하는 것입니다. 다음으로, 앞으로의 있음에 kamma의 힘을 넘겨주지 않습니다.

ævidina tiyenavā koranna deyaknavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

væḍa okkoma ekatu vuṇā. gedara hadanna baḍu okkoma ekatu karalā. sitimentit vælit okkoma gena halā galut gena halā pās nǣ. kohomada goḍagannē? væḍa væḍē navadenna tiyenavā. baḍu tiyenavā.

재료는 다 모였습니다. 집 지을 감을 다 모았습니다. 시멘트도 모래도 다 가져다 붓고 돌도 가져다 부었는데 일꾼이 없습니다. 어떻게 쌓겠습니까? 일이 멈춰 있습니다. 감은 있습니다.

itin ani jāti saṁsāraṁ sandhāvē saṁ ani nibdaṁ gahakārakaṁ gavēsantō dukkhājāti mē gē karana eka mokakda kiyalā hoyama duk vinda mē saṁsārayen duk saṁsāraya nævata nævatat særi særuva. gahakāraka diṭṭhōti mē gahakārakaya hædækkā. pūrṇa gē hannāhati nævatat gē hadannē næha. sabbātayē pahadukā baggahā gaha kōṭahasan̆gitā ōgē itin kænīm maḍalā parālā siyallama sunu visuṇu karalā dæmmā. matu hadanna vidihak næhæ dæn. vasaṁkhāra gataṁ

'anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ anibbisaṃ, gahakārakaṃ gavesanto dukkhā jāti punappunaṃ' — 이 집을 짓는 자가 무엇인지 찾아 헤매며 괴로움을 겪었고, 이 saṃsāra에서 괴로운 saṃsāra를 거듭 떠돌았다. 'gahakāraka diṭṭhosi' — 집 짓는 자여, 너를 보았다. 'puna gehaṃ na kāhasi' — 다시는 집을 짓지 못한다. 'sabbā te phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ' — 서까래와 들보, 모든 것을 산산이 부수어 버렸다. 이제 다시 지을 길이 없다.

hadanna vidihak næhæ dæn. vasaṁkhāra gataṁ cittaṁ taṇhānaṁ kaya majjagata itin visaṁkhārayi dæn. metana nǣhæ. saṁkhāra nǣha dæn. ven velā. gata hita tiyenavā saṁkhāra næ. taṇhāva saya kaḷā. ehenam mādhyaya ivarayi. ehenam vaḍuvā ivarayi. anna ēka tamayi pennuvē sasara gamana ivara

'visaṅkhāragataṃ cittaṃ taṇhānaṃ khayamajjhagā' — 이제 visaṅkhāra입니다. saṅkhāra가 없습니다, 떨어져 나갔습니다. 몸과 마음은 있으나 saṅkhāra는 없습니다. taṇhā를 다했습니다. 그러니 매개가 끝났습니다. 그러니 목수가 끝났습니다.

ivarayi. anna ēka tamayi pennuvē sasara gamana ivara karannē karma śaktiya ivara karalā nemeyi. karma śaktiya kriyātmaka vena tiyena hētuva ivara karalā. karma śaktiya ivara karalā minihek ivara karanna pirinivama pānna giyot ehema asaṁkhaya kalpa gāṇak karagata karma śaktiyaganakan hiṭiyat piraṇavama pānna hamba vennē.

그것이 보여 준 것은, saṃsāra 길을 끝내는 것은 kamma의 힘을 다 써서가 아니라 kamma의 힘이 작동하는 까닭을 끝내서라는 것입니다. kamma의 힘을 다 써서 사람을 끝내 parinibbāna 하려 한다면, 셀 수 없는 kappa 동안 쌓은 kamma의 힘이 다할 때까지 있어도 parinibbāna 할 수 있겠습니까.

api ekatu karalā dænṭa ekatu karalā tiyena karma śaktiya ada paṭan nava niṣpādana nævættuvā ganakm. metek niṣpādanaya karalā tibicca karma bavē goḍa gahalā tiyena hariya palenna giyot ehema asaṁkhaya kalpa lakṣayā tava mēkē hiṭiyat. tava idiriyaṭa goḍa gahalā tiyenavā. ē ṭika æti kalyānna. āya ēka lēsatiyen ivara karanna bæha. ehenam api niṣpādanaya karapu karma śaktiya ivara karalā nemeyi. oya karma bhavayaṭa tænpat karapu goḍa ivara karalā nemeyi nivan dakinna.

우리가 지금까지 모은 kamma의 힘은, 오늘부터 새로 만드는 것을 멈춘다 해도, 지금까지 만들어 kamma bhava에 쌓아 둔 몫이 익으려면 셀 수 없는 kappa 십만을 더 여기 있어도 아직 앞으로 쌓여 있습니다. 그 몫은 kappa가 다하도록 넉넉합니다. 그것을 쉽게 끝낼 수 없습니다. 그러니 우리가 만든 kamma의 힘을 끝내서, kamma bhava에 쌓아 둔 더미를 끝내서 nibbāna를 보는 것이 아닙니다.

ēt eka tiyena sambandhatāva saha ivara karalā. chanda rāgayen sambandha vennē næhæ hæma velēma canda rāgaya notibanot ēka tamayi vaḍuvā kivvē. ara tr̥ṣṇāva vaḍuvā kivvā onna chanda rāgayada oya chanda rāgayadahæriyot vaḍuvā næha. vaḍu tiyenavā vaḍuvā nætnam gē hadannē næha. sasara gamana ivarayi.

그것과의 이어짐을 끝내서입니다. chandarāga로 이어지지 않습니다. 언제나 chandarāga가 없다면 — 그것이 목수라 한 것입니다. taṇhā를 목수라 했지요, 곧 chandarāga입니다. 그 chandarāga를 놓으면 목수가 없습니다. 감이 있어도 목수가 없으면 집을 짓지 않습니다. saṃsāra 길이 끝납니다.

svāmīn vahansa viññāṇayak pinka paṭicca samuppādayada īṭa væḍi pramānayak

(묻는 이) 스님, viññāṇa 하나에 paṭiccasamuppāda가 몇 개입니까, 그보다 많습니까?

viññā oya eka avasthāvak gæna vigrahayen paṭicca samuppādaya mahāsāgarayak vāgē. viññāṇaya kiyana ekak haṭagannakoṭa paṭicca samuppāda hatarak hatara ākārayakin kriyātmaka velā eka cittakṣaṇayakaṭa 14 16 ākārayak kriyātmaka venavā paṭicca samuppāda

viññāṇa, 그 한 때에 대한 풀이로 보면 paṭiccasamuppāda는 큰 바다와 같습니다. viññāṇa 하나가 생길 때 paṭiccasamuppāda 넷이 네 가지로 작동하여, 한 citta-kkhaṇa에 열넷, 열여섯 가지로 paṭiccasamuppāda가 작동합니다.

uppāda ṭidhi bhaṁga kiyana eka avasthāvak eka cittakṣaṇayak uppāda velā ṭivelā bhaṁga venakoṭa oya kriyāvaliya siddha karanna paṭicca samuppāda cakra hatarak hatara ākārayen kriyātmaka venavā kiyalā hæriya eka ḷan̆ga ḷan̆ga ehema velāva ē kriyāvaliyanin sampūrṇa mē paṭicca samuppādaya kiyana eka sellamak neme mahā sāgarayaṭa bæssā vāgē itāma suḷu tena paṭan gennē vaya vigra vigraha karanna giyāma. budupiyāṇan vahansē mē dēśanā karalā

uppāda, ṭhiti, bhaṅga라는 한 때 — 한 citta-kkhaṇa가 일어나고 머물고 부서질 때, 그 흐름을 일으키려 paṭiccasamuppāda 바퀴 넷이 네 가지로 작동한다고 낱낱이 풀어 보이면, 이 paṭiccasamuppāda라는 것은 놀이가 아닙니다. 풀이하러 들어가면 큰 바다에 들어간 것처럼 아주 얕은 곳에서 시작할 뿐입니다.

giyāma. budupiyāṇan vahansē mē dēśanā karalā tiyenavā mahā śrāvaka gnānaya særiyut maharahatan vahansē vigraha karalā dīlā tiyenavā. oya vigraha karalā dīlā tiyennē.

붓다께서 이를 설하셨고, 큰 제자의 앎으로 Sāriputta 큰 arahant께서 풀이해 주셨습니다. 그렇게 풀이해 주신 것입니다.

mēkē dharmayē tiyena siyumtāvaya koccara siyumma unvahansēlā vaṭahalā tiyenavada? mē mē hitē gæm̆bura koccara sūkṣama mē pragnāvaṭa gōcara karalā tiyenavada kiyana eka ēkayi ōken dakinna tiyennē. nivan dakinna uccaraya ada

이 dhamma에 있는 미세함을 그분들이 얼마나 미세하게 깨치셨는지, 이 마음의 깊이를 얼마나 미세하게 paññā의 대상으로 삼으셨는지, 그것을 거기서 볼 수 있습니다.

dakinna tiyennē. nivan dakinna uccaraya ada hoyanna yanna ōnē næhæ. haṭagatta yamak ætnam mēkē harayak nǣha maṭa ganna kiyalā dækkā nam ēka kæmati sē næhæ kiyalā tērum gattā nam kæmati sē næti ekak passē yanna dukak vehesak misak væḍak æti harayak næhæ kiyalā tērum gattā nam ēka mama kæmati vidihaṭa pavatinnē næhanam kæḍillā bidilā venas velā yanavā nam mama akamæṭi ākārayaṭa pat venavā nam ē passē giyot anāthā kiyalā tērum gattā nam dharmaye nivan dakinna davasa hariya tērum gattā. itin anātha vannāvū bava

nibbāna를 보려고 그만큼 멀리 찾아갈 필요는 없습니다. 생겨난 무엇이든 '여기엔 내가 잡을 알맹이가 없다'고 보았다면, 그것이 바라는 대로 되지 않음을 알았다면, 바라는 대로 되지 않는 것을 쫓으면 괴로움과 지침일 뿐 쓸모도 알맹이도 없음을 알았다면, 그것이 내가 바라는 대로 이어지지 않고 깨지고 부서지고 바뀌어 간다면, 내가 싫은 꼴이 된다면, 그것을 쫓으면 anātha라는 것을 알았다면, dhamma에서 nibbāna를 볼 날을 바르게 안 것입니다.

tērum gattā. itin anātha vannāvū bava dænagattaṭa passē anātha passē mamaṭa yanavā tīraṇaya itin ivarayi innē. mama yanavada natara venavada? dæn tīraṇaya ganna karuṇu hambavelā nædda?

anātha가 됨을 안 뒤에는 그 anātha를 내가 쫓아갈지 정하는 일만 남습니다. 나는 갈 것인가, 멈출 것인가? 정할 근거를 이미 얻지 않았습니까?

anāthayi kiyalā tērum ganna dharmaya tērum gattā nam anātha nam gannē mokakda mama karannē mē sasaraṭa devilat anāthayi, bam̆balat anātayi minis velat anātayi tirisan velat anāthayi kotana upanāttat anāthayi kiyalā dænagattānam ehenam magē tīraṇaya mokakda ē anātha gamana upadina kæmatida? balāporottuva mokakda

anātha임을 알게 하는 dhamma를 알았다면, anātha라면 내가 무엇을 하겠습니까. 이 saṃsāra에서 deva가 되어도 anātha, brahma가 되어도 anātha, 사람이 되어도 anātha, 짐승이 되어도 anātha, 어디에 태어나도 anātha임을 알았다면, 그러면 내 결정은 무엇입니까? 그 anātha 길에 태어나고 싶습니까? 바람은 무엇입니까?

mokakda dæn āpu tīraṇaya ē gamana anātha nam, duka nam athærīma noyalma midīma hæra karanna deyak næhæ. magē ekama balāporottu kavada hari ē siyallen athærī noli midi keḷavara karanna. tīraṇaya vidin ivarayi. dæn nivana

이제 나온 결정은 무엇입니까. 그 길이 anātha이고 dukkha라면 놓아 버리고, 붙지 않고, 벗어나는 것 말고는 할 것이 없습니다. 내 하나뿐인 바람은 언젠가 그 모두를 놓고, 붙지 않고, 벗어나 끝내는 것입니다.

karanna. tīraṇaya vidin ivarayi. dæn nivana tīraṇaya āvanē. dæn āya venas venna puḷuvan satyaya dækalāpa tīraṇaya ē nivanaṭa pihiṭapu hita nævata venas karanna samathayek næha. onna otenṭa āvā nam eyā culla sōtāpanna

결정은 끝났습니다. 이제 nibbāna로의 결정이 왔습니다. 이제 다시 바뀔 수 있습니까? 참을 보고 내린 결정, nibbāna에 놓인 마음을 다시 바꿀 수 있는 이는 없습니다. 거기에 이르렀다면 그는 cūḷa sotāpanna입니다.

īṭa passē eyā kalpanā karanavā devenidi piyavara maṭa nam dæn tēruṇā mēka væḍak nǣhæ anātayi mēka atharinna ōna midenna noælenna ōnē. kohomada atharinna videnna naeka deveni piyavaraṭa bahinavā. etakoṭa dænagannam menna

그 뒤 그는 두 번째 걸음을 생각합니다. '이제 나는 알았다, 이것은 쓸모없고 anātha이다, 놓아야 한다, 벗어나고 붙지 않아야 한다. 어떻게 놓고 벗어나는가?' 하며 두 번째 걸음으로 내려갑니다.

piyavaraṭa bahinavā. etakoṭa dænagannam menna mehemayi hētuva haṭaganna. menna mē hētu nirōdha vunāt ōka næti venavā. menna mē hētuva tiyena eka phalaya navattanna bæhæ. phalaya epā nam menna mē hētuva navattanna. oya hētuva natara kaḷot oya phalaya navatinavā. deveni piyavara kiyā dunnē. ē piyavara dænagattahama

그때 압니다. 이렇게 까닭이 생긴다. 이 까닭이 nirodha 되면 그것이 없어진다. 이 까닭이 있으면 열매를 멈출 수 없다. 열매가 싫으면 이 까닭을 멈추라. 그 까닭을 멈추면 그 열매가 멈춘다. 이것이 두 번째 걸음으로 가르친 것입니다.

piyavara kiyā dunnē. ē piyavara dænagattahama dukak dænagattā hētuvak dænagattā atharagænīmaṭa yamkisi ākārayakin ē phalayan tērum varā.

그 걸음을 알면 dukkha를 알았고 까닭을 알았습니다. 놓아 버리려고 그 열매들을 어떤 식으로든 깨달았습니다.

īṭa hētuva tamā hitin kayen vacanayen æsuru karana eka atralā dānavā. yam chandara rāgayakin bæn̆dilā hiṭiyā nam dr̥ṣṭiyak ivara karagattā chandarāgayak ivara karagattahama vaḍuva malā. ehenam ē jā ṭikak yaḷigoḍa næguvē yama yam chandara rāgayakda ē canda rāgaya næti manasa keḷavara kaḷā. nidahas vuṇā. anna ituru phala ṭika pūrṇaya karagena arihattayaṭa pat vuṇā.

그 까닭인, 마음과 몸과 말로 가까이하는 것을 놓아 버립니다. 어떤 chandarāga에 묶여 있었다면 diṭṭhi를 끝냈고, chandarāga를 끝내자 목수가 죽었습니다. 그러니 그 jāti들을 다시 쌓은 것이 어떤 chandarāga였든, 그 chandarāga 없는 마음으로 끝냈습니다. 풀려났습니다. 남은 열매들을 채워 arahatta에 이르렀습니다.

itin oya ṭiken tērumma araganna ōnē. oya tattva dæn āvat ē ṭika vitarayi kara ōna. kerenna ōnan ṭikayin oyin ehā tiyennē dharmaya kiyannē oya dharmaya gæna mahā ati paṇḍi hiṭiyā dæn adat tiyennē sikman proṭ ehema kiyalā pussagena innē. lōkema mahā vidyāgnā kiyalā. mitā gæna monavāda dækalā tiyenavada?

그러니 이만큼에서 깨달아야 합니다. 어떤 처지가 오더라도 해야 할 것은 그것뿐입니다. 해야 할 것은 그것이고, 그 너머에 있는 것은… dhamma에 대해 큰 학자들이 있었습니다. 오늘도 Sigmund Freud 같은 이들을 세상의 큰 학자라며 떠받듭니다. 그들이 마음에 대해 무엇을 보았습니까?

balāgattu vān anuva ē samava upadina dēval api hitē bætagennē eken taman bhavayak æti vennē. æti vennē. ē bhavaya anuva tamā rūpayak æta jātiyak. ennē. ēka næti karot tiyavara

(묻는 이) 바람에 따라 그렇게 생겨나는 것들을 우리 마음에 묶으니, 그것으로 bhava가 생깁니다. 그 bhava에 따라 rūpa, 곧 jāti가 옵니다. 그것을 없애면…

ēka bhavaya næti kaḷot jātiya næhæ. ēkayi bhava næti kara ēken eka næti karanna ōnē næhæ. bæn̆dīma eken ekaṭa gihillā taṇhāva næti karanna ōnē. canda rāgaya duru karā okkoma ivarayi. avidyāvat ivarayi. itin ēkaṭayi mārgaya tiyennē ēkayi nivan maga dahasak ākāra tiyenavā.

그 bhava를 없애면 jāti가 없습니다. 그렇다고 bhava를 하나하나 없앨 필요는 없습니다. 묶임을 하나하나 따라가 taṇhā를 없애야 합니다. chandarāga를 없애면 다 끝납니다. avijjā도 끝납니다. 그것을 위해 길이 있는 것이고, 그래서 nibbāna 길은 천 가지가 있습니다.

dahasak ākārayen vigraha kaḷa hæē. ē ē daham nuvaṇē hæṭiyaṭayi karannē. dæn dahasak navayen pratimaṇita sōtāpanna phalaya kivvet ēkayi. mokada dahas ākārayakin oya sōvān phalaya gæna vigraha karanna puḷuvan. eka eka kramayaṭa hæbæyi eka ekkenā vigraha karana kramaya tava kinavaṭa væṭahennē nætuva tava kramayen kiyaṭa væṭahenna puḷuvan.

천 가지로 풀이할 수 있습니다. 그 dhamma를 저마다의 지혜에 맞게 합니다. '천 가지 방식으로 꾸며진 sotāpanna 열매'라 한 것도 그래서입니다. sotāpatti 열매를 천 가지로 풀이할 수 있기 때문입니다. 저마다의 방식으로요. 다만 한 사람이 풀이하는 방식이 다른 이에게 와닿지 않아도, 다른 방식으로 말하면 와닿을 수 있습니다.

ēkayi kramayan

그래서 여러 방식이 있습니다.

ēka api ēkaṭa udēnam gattā atya eyāvaśyama kālē hakak vædagat nisā.

그것을 우리가 오늘 보기로 가져온 것은 지금 이때 꼭 필요하고 중요하기 때문입니다.

ē vagēma ekak tamayi tavat ekak tiyenavā mē mokakda apiṭa ārya maitrī bhāvanā væḍīmēdī mē avasthāva kiyalā vacanayak gattā. dæn ada api gatta bhāvanāva īṭa vaḍā poḍḍak venas karalā gattē. mokada avasthāvēdiyaṭa bahinna issellā

그와 같은 것이 또 하나 있습니다. ariya mettā bhāvanā를 닦을 때 우리는 '때(avasthā)'라는 낱말을 가져왔습니다. 오늘 가져온 bhāvanā는 그보다 조금 바꾸어 가져왔습니다. 때로 내려가기 전에 먼저,

īṭa vaḍā loku ekak allagattahama loku eka hæṭi balāgat yæ.

그보다 큰 것을 붙잡으면 큰 것의 모습을 보게 되기 때문입니다.

mayil gahē hæṭi an̆duraganna issellā pudgalaya an̆dura gattot loku innē dēśanē.

털 한 올의 모습을 알아보기 전에 먼저 그 사람을 알아보는 것과 같습니다.

ē vagē issellā loku eka alla gattaṭa passē poḍi eka allaganna puḷuvan ē asara gihillā. avasthāvē svabhāvaya dænagattaṭa passē avasthāvē hita bæn̆dena eken natara karagatta hæki. hæbæyi avasthāvē hita bæn̆dena eka natara karaganna bæri mūlika daham avabōdhayaṭa pasutalaya næti nisā.

그처럼 먼저 큰 것을 잡은 뒤에야 그것을 따라가 작은 것을 잡을 수 있습니다. 때의 성품을 안 뒤에는 때에 마음이 묶이는 것을 멈출 수 있습니다. 하지만 바탕이 되는 dhamma 깨침의 밑판이 없으면 때에 마음이 묶이는 것을 멈출 수 없습니다.

api ātmabhāvaya kiyalā vacanayakin han̆dunvanavā lōka samvatayak. ātma deyak āryak lōkē nǣ. ehema allanna giyot ehema væradenavā.

우리는 attabhāva라는 낱말로 가리킵니다. 세상의 약속입니다. 참된 attā라는 것은 세상에 없습니다. 그렇게 잡으면 틀립니다.

ehenam lōka satyayā mē atthabhāva ātmabhāva kiyana vacanayakin lōka sammataya pænavīmak karalā tiyenavā mē eka eka pudgalayāgē ē ē upataya paṭan mærenakan yana kāla sīmāvaṭa minihekka vaśayen ipadunot upan tæn paṭan mæranakan yana kāla sīmāva minis atva kiyalā han̆dunvanavā. dæn mēkedī api vacanayē yanna

그러니 세상 중생은 attabhāva라는 낱말로 세상의 약속을 세워 두었습니다 — 저마다의 사람이 태어나서 죽을 때까지 가는 동안에 말입니다. 사람으로 태어나면 태어난 때부터 죽을 때까지의 동안을 사람의 attabhāva라 부릅니다.

han̆dunvanavā. dæn mēkedī api vacanayē yanna hon̆da næhæ. sāra sārabhāvaya kiyana ekada mē kivvē attabhāva kiyalā gattot ehema varadinavā. ē adahatin nemeyi etana kivvē. kāla pari ē yamkisi minihek hæṭiyaṭa æti sē pēnena kāla sīmāva

여기서 낱말에 끌려가면 좋지 않습니다. '알맹이 있음'을 attabhāva라 했다고 잡으면 틀립니다. 거기서 그런 뜻으로 말한 것이 아닙니다. 동안 — 어떤 사람으로 있는 듯 보이는 동안입니다.

minihek hæṭiyaṭa dæn mē innavā kiyalā han̆dunvanna puḷuvan yam kāla sīmāvak tiyenavada? ēka minissu ātmabhāva ballek hæṭiyaṭa æti sē penena kāla sīmāvak tiyenavā. ēka balavat bæva balu ātmabhāvaya

사람으로 지금 있다고 가리킬 수 있는 어떤 동안이 있습니까? 그것이 사람의 attabhāva입니다. 개로 있는 듯 보이는 동안이 있습니다. 그것이 개의 attabhāva입니다.

ehema misak ēkē ātmabhāva kiyalā kiyana eka ara edāgatta mē ātmayi kiyana sadātanikayi sāra dharmayakin yuttayi karanna bidinna vināśa karanna bæhæ. ē hētuven ātmayi kiyana mē dr̥ṣṭiya neveyi mē kiyannē.

그런 것일 뿐, 거기서 attabhāva라 하는 것은 예전에 잡았던 '이것은 attā이다, 영원하고 알맹이를 지녀 부수거나 없앨 수 없다'는 뜻이 아닙니다. 그러니 attā라는 diṭṭhi를 말하는 것이 아닙니다.

ē nisā nirukti tērum araganna ōnē ē vacanadī kiyapu tænaṭa gælapena eka. ēkayi kāraṇaya. ēka varaddā gattot o tōrāganna bæru yanavā.

그러니 nirutti, 곧 그 낱말이 쓰인 자리에 맞는 뜻을 알아야 합니다. 그것이 요점입니다. 그것을 잘못 알면 가려낼 수 없게 됩니다.

itin ātmabhāva vacanayen pennannē. dæn manussayek velāva pannavot manussayā ātmāva satek velāva pannavot ē satva ātmāva harakayek vunot harak ātmaya harak ātmabhāvaya nariyaekunot nariya ātmabhāvaya balallalekō balal ātmabhāvaya deviyek kunot divyātmabhāvaya brahmayek kunot brahmatmabhāvayē dæn

attabhāva라는 낱말로 보여 주는 것은 이것입니다. 사람으로 때를 보내면 사람의 attabhāva, 짐승으로 보내면 그 짐승의 attabhāva, 소가 되면 소의 attabhāva, 여우가 되면 여우의 attabhāva, 고양이가 되면 고양이의 attabhāva, deva가 되면 deva의 attabhāva, brahma가 되면 brahma의 attabhāva입니다.

brahmayek kunot brahmatmabhāvayē dæn mehema api yam yam tæna mē tun lōkaya særisaranakoṭa ipadilā tiyennē oya oya koṭas vala ekkō deviyek hæṭiyaṭa ekkō manussayek hæṭiyaṭa ekkō bhakmayek hæṭiyaṭa ekkō ballek balayek hæṭiyaṭa ekkō pirētayek yassayek hæṭiyaṭa oya oya vidihaṭa særi pari sarapu næti tænak nǣ.

이렇게 우리가 세 세상을 떠돌며 태어난 것은 그 갈래들입니다 — deva로, 사람으로, brahma로, 개나 고양이로, peta나 yakkha로. 그렇게 떠돌지 않은 곳이 없습니다.

ē svabhāvayan hon̆dayi kiyalā api nigamanaya karagattā nam ē nigamanaya karagatta eka dæḍi vecca velāvaṭa ēken api gihin ipadunot ē jātiyakē upadinavā.

그 성품들이 좋다고 우리가 결론 내렸다면, 그 결론이 굳어진 때에 그것으로 가서 태어나면 그 갈래에 태어납니다.

yassayā vāgē jīvat vena avasthāvak tiyenavā. raudra vidihaṭa. ē vagēma rauddha vidihaṭa jīvat venakoṭa kavuruvak kivvot ehema oya taram tarahaganna epā. api æraganna kæmatida? ætta tamayi kiyalā. anē phalayakayanna kiyalā uḍat gahalā pannalā apē væḍa api karagena yanavā. ara taraha natara karannē næhænē. menna mehema taraha dæri vunot eyā

yakkha처럼 사는 때가 있습니다, 사납게요. 그렇게 사납게 살 때 누가 '그렇게 화내지 마세요' 하면 '내가 받아들일 것 같으냐? 맞는 말이긴 하다만' 하고는 '에이, 저리 가' 하고 소리쳐 쫓아내고 제 일을 해 나갑니다. 그 화를 멈추지 않습니다.

næhænē. menna mehema taraha dæri vunot eyā ē pudgalayā eyāgē jīvitaya hæḍa gaha gattē eban̆du svabhāvaya innam. menna mē pudgalayāṭa yassa kiyana gōtaraya upadinna hētu vena svabhāvayak ohu priya kaḷā.

이렇게 화가 굳으면 그 사람은 제 삶을 그런 성품으로 빚은 것입니다. 이 사람은 yakkha라는 갈래에 태어나는 까닭이 되는 성품을 좋아했습니다.

ohu ē bavaṭa patvelā hiṭiyā. anna karma bhavaya haṭagatta yasa karma bhavaya ē bhavayen yam upatakaṭa giyā nam yasa upata læbuvā. yakṣa yana sammatayen yamtāk kāla pavatvanavā nam ēkayi. ēkaṭa api sammata kaḷā yakṣa ātmabhāvaya kiyalā.

그는 그렇게 되어 있었습니다. 바로 yakkha kamma bhava가 생긴 것입니다. 그 bhava로 어떤 태어남으로 갔다면 yakkha로 태어났습니다. yakkha라는 약속으로 얼마 동안 이어진다면 그것입니다. 그것을 우리는 yakkha attabhāva라 약속했습니다.

ehema mēke mē ātmabhāvaya kiyannē sthira adahasak nisā haravat adahasak nisā kiyana eka nemeyi. menna mehema mē lōkē pænavīm karanna. gatta vacanayak vitarayi ōka tērum ganna ōnē. ē adahasin vanavā metenṭa ganna.

그러니 여기서 attabhāva란 단단한 뜻, 알맹이 있는 뜻에서 하는 말이 아닙니다. 이렇게 세상에서 세우려고 가져온 낱말일 뿐임을 알아야 합니다. 그 뜻으로 여기서 받아들여야 합니다.

etakoṭa mokada api dakinavā. issellāma kaḍāgena bin̆dagena yanna ōnē athærīmaṭa pættak harayak nǣha kiyalā væṭahena pættak.

그러면 무엇을 봅니까. 먼저 깨고 부수고 가야 하는 것은 놓는 쪽, 알맹이가 없다고 깨닫는 쪽입니다.

dæn mē ātmabhāvaya mohoten mohota gevi gevī gōs vināśayaṭa patvannemayi. api sihi karā vena deyak.

이 attabhāva는 순간순간 닳고 닳아 무너짐에 이르는 것입니다 — 우리가 떠올리는 것이 이것입니다.

ehema minissu ātmabhāvaya hæṭena miniheṭin inna kālē api koccara monada siddhiya dharmatāvaya yōkayi. mohota mohota go gevilā gevilā gevilā vināśayaṭa pat venavā. ē vagēma tava apiṭa pēna tiyennē ballō innavā, balāllō innavā. etē ēka eka at bæ. læbuva. minissu innavā minisat bævila læbapu anik aya ē siyaluma ātbhāvayōga mohotin mohota gevi gevī gōs vināśayaṭa pat vanna ōma ēva hæṭit ehemayi. dæn hon̆daṭa tērenavā mē

사람의 attabhāva로 사람으로 있는 동안 우리가 무엇을 하든, 일어나는 dhamma 성품은 이렇습니다. 순간순간 닳고 닳아 무너집니다. 또 우리에게 보이는 개들, 고양이들도 하나의 attabhāva를 얻었습니다. 사람의 몸을 얻은 사람들, 다른 이들 — 그 모든 attabhāva가 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너집니다. 그것들의 모습도 그렇습니다.

ēva hæṭit ehemayi. dæn hon̆daṭa tērenavā mē ṭika issellama ara siyuma bæssot ehema tēraganna amāru ayaṭa mēken puḷuvan tōraganna mēka puṁci ḷamayekgæhuva puṁci ḷamayā tērenavā.

이제 잘 알 수 있습니다. 처음부터 미세한 데로 내려가면 알아차리기 어려운 이들도 이것으로는 가려낼 수 있습니다. 어린아이에게 물어도 어린아이가 압니다.

mē cittakṣaṇa 17k gæna citta vīti piyalā ōgē upādaya piḷiban̆da katā karanna giyāhama mehema lakṣayak æhuvot ekkeni tēriya.

그런데 citta-kkhaṇa 열일곱이나 cittavīthi, 그 uppāda에 대해 말하러 가면, 이렇게 십만 명에게 물어도 한 사람이 알까 말까 합니다.

ōka tōraganna bæhæ. ōka hari igena gatta ē piḷiban̆da hasala dænumak æti kenek ē piḷiban̆da ahagena hin ōka tērāgannē mēket svabhāvaya mēkayi kiyalā. hæbæyi ōvā tōrāganna oya vacanavat ahalā næhæ apē aya itin ō kohoma tōrāgannē oya jātiya bana kiyalā. ēvā ē ayaṭa itin gælapenavā. itin ēvā innē mē 10kaṭa

그것은 가려낼 수 없습니다. 그것을 제대로 배워 깊은 앎을 지닌 이가 그에 대해 들어야 '이것의 성품은 이것이다' 하고 가려냅니다. 하지만 그런 낱말조차 들어 보지 못한 우리 사람들이 어떻게 가려내겠습니까. 그런 것은 그런 이들에게나 맞습니다.

itin gælapenavā. itin ēvā innē mē 10kaṭa lakṣaya ekkenek oya abhidharmaya gæna hoyalā balalā oya hāra assala yana kaṭṭiya innē. ēvā tērum gannat bæhæ. ē itin mula in̆da vacana hoyā gannat bæhæ. vacanaya kivva mokak tērum gannat bæhæ bæhæ. oya tattva eyaṭa ēvā rasa vin̆dinna bæhæ. dahama rasaya gannat bæhæ. ē tuḷin vidarśanā karagannat bæ.

그런 이는 십만에 한 명, Abhidhamma를 찾아보고 그 속을 파고드는 무리일 뿐입니다. 다른 이들은 그것을 알아듣지도 못하고, 처음부터 낱말을 찾지도 못하고, 낱말을 말해도 무엇인지 알지 못합니다. 그런 것을 맛볼 수도, dhamma의 맛을 얻을 수도, 그것으로 vipassanā를 할 수도 없습니다.

namut ē ayaṭa oya kiyana ē ṭikama kerenavā. apiṭa siyumma pennunaṭa ē abhidharmaya pennapu siyalu kāraṇā ṭika siddha venavā ara loku vaśayen sammata vaśayen aragatta eket yathārthaya balanakoṭa dæn mē ātmabhāvaya mohotin mohota gevi gevīgōs vināśayaṭa patvanna.

그러나 그들에게도 바로 그것이 이루어집니다. 우리에게 미세하게 보이지는 않아도, Abhidhamma가 보여 준 모든 것이, 크게 약속으로 잡은 것에서 참을 볼 때에도 일어납니다. '이 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.'

api ātmabhāvaya kiyana paten kata mē avasthāva kiyana eka deveni vatāvaṭa ganna tiyenavā. moka ada mama ēka gattē navaka pirisak væḍipura inna nisayi mūlārambhaka bhāvanāvak vaśayen ē karmasthānaya gattē ehema

attabhāva라는 자리에서, 이 '때'라는 것을 두 번째로 가져와야 합니다. 오늘 내가 그것을 가져온 것은 새로 온 이들이 많이 있기 때문에, 처음 시작하는 bhāvanā로 그 kammaṭṭhāna를 가져온 것입니다.

anna ātma bhāvayak kiyanakoṭa dæn api dakinna ōnē ōka dæn anna cittakṣaṇayaṭa enakamma api dæn ōken oya tuḷin dakinavā. kramayak tiyenavā. mē ātmabhāvaya mohoten mohota gevi gevīgos vināśayaṭa patvanna. dæn mokakda

attabhāva라 할 때 우리가 보아야 할 것은, citta-kkhaṇa에 이르기까지 그것을 통해 보는 것입니다. 방법이 있습니다. '이 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.'

gevīgos vināśayaṭa patvanna. dæn mokakda ātmabhāvaya kiyalā api dæn gattē? dæn daruvek upanna. ā manussayek upanna. minissu ātmabhāvaya ārambha kaḷā. dæn ladaruvā. īṭa passē ladaruva mokada karannē? laruvek velā, ē vagēma ḷamayek velā, gæṭavarayek velā, taruṇayek velā ēbæn̆di vayas pudgalayek velā mahaḷu bavaṭa pat velā antima mahaṭa pat velā malā avurudu 80vak 90 100k gihillā.

그러면 우리가 attabhāva라 가져온 것은 무엇입니까? 아이가 태어났습니다. 사람이 태어났습니다. 사람의 attabhāva를 시작했습니다. 이제 젖먹이입니다. 그 뒤 젖먹이는 어떻게 합니까? 젖먹이에서 어린아이가 되고, 아이가 되고, 사춘기가 되고, 젊은이가 되고, 중년이 되고, 늙어서 마지막에 아주 늙어 죽습니다. 여든, 아흔, 백 해가 지나서요.

dæn itin manusātma bhāvayaka ipadilā avurudu 80k in̆dilā 90k in̆dalā 100k in̆dilā o manussayā malā deveni tīraṇaya āvā. dæn minisat bævē kāla sīmāvak ven vuṇā. koccara kal minihek kiyalā hiṭiya ipadilā. avurudu 80yi 85yi 90yi kālayak kivvā. meccara kal jīvat vuṇā manussayek hæṭiyaṭa. anna manussa ātmabhāvaya kiyalā ven karagatta kālaya. dæn mē ātmabhāvaya kiv onna ōka dæn api api mē labalā tiyennē ehema ekak. ēkayi mē geva gevā yannē.

이제 사람의 attabhāva로 태어나 여든, 아흔, 백 해를 살다가 그 사람이 죽어 결말이 났습니다. 이제 사람으로 있은 동안이 갈라졌습니다. 얼마 동안 사람으로 태어나 있었는가. 여든, 여든다섯, 아흔 해라 했습니다. 이만큼 사람으로 살았습니다. 그것이 사람의 attabhāva라고 갈라 정한 동안입니다. attabhāva라 한 것이 이것입니다. 우리가 얻은 것이 그런 것입니다. 그것이 닳고 닳아 갑니다.

dæn mēkē hæṭi api dakinnē nætuva han̆ga denek hitā innē. vimarśanaya karannē næti nisā. mærena bava dannavā. ē maraṇaya karā yannē mohotin mohotē yannē maraṇaya karā nēda?

그런데 이 모습을 보지 못한 채 많은 이들이 생각하며 지냅니다. 살펴보지 않기 때문입니다. 죽는다는 것은 압니다. 그런데 그 죽음으로 순간순간 가고 있지 않습니까 — 죽음으로?

mē jīvita śaktiya gevi gevi yanavā nēda? mohotak mohotak bhāṣā kiyalā api ēka hitannē næha.

이 목숨의 힘이 닳고 닳아 가지 않습니까? 순간순간마다라고 우리는 그것을 생각하지 않습니다.

api ḷan̆ga tibicca baḍuvak næti velā api hōs gālā yanavā. hari væḍē vunē magē ahaval eka næti vunā kiyalā. hari væḍē magē jīvitaya tattvarayak genavā tattvarayak genanavā mē genavā genavā jīvitaya nēda genna kiyema hinavada

우리에게 있던 물건 하나가 없어지면 우리는 깜짝 놀랍니다. '큰일 났다, 내 무엇이 없어졌다'고요. 큰일 — 내 목숨이 일 초씩 줄어든다, 일 초씩 줄어든다, 이렇게 줄어드는 게 목숨 아닌가, 그렇게 생각합니까?

hæbæyi ara baḍu okkoṭa vaḍā apē jīvitaya tatvaraya vaḍinnē nædda mē lōkē jīvitaya balāporottu vena lōka satvayāṭa ara næti vecca baḍuvalaṭa væḍiya tamangē jīvitaya tatvarayak tiyāganna tiyana nam koccara hon̆dalā vaṭinnē næda

하지만 그 모든 물건보다 우리 목숨의 일 초가 더 값지지 않습니까? 이 세상에서 삶을 바라는 중생에게는 없어진 물건들보다 제 목숨 일 초를 지키는 것이 얼마나 값집니까?

jīvat venna balāporottu vena kenāṭa lōkaya vaṭināma dē tamangē jīvitaya tava mohotak hari jīvat venna dannam okkoma dīlā hari kamak næha.

살기를 바라는 이에게 세상에서 가장 값진 것은 제 목숨입니다. 한순간이라도 더 살 수 있다면 다 내주어도 괜찮습니다.

aku aḍuva nāk velā. dæn mokada karannē? dæn mota avurudu pahak vidiṭa jīvat kaḷa hæki. avurudu dekak vidiṭa jīvat kaḷa hæki. monavada [ugura kǣrīma] dæn nætnam dæn heṭa venakoṭa mærenavā. ada dæmmot avurudu pahak jīvat kaḷa hæra. dæn minihen mokada ka mærenna kæmatiyi jīvat venna kæmati. anē ē dossara mahattayō kohomahari māva jīvat karavanna. hæbæyi vakuḍuvak aragena mē væḍēṭana. yanavā lakṣa meccara gāna.

콩팥이 망가졌습니다. 이제 어떻게 합니까? 이걸 하면 다섯 해를 살 수 있다, 두 해를 살 수 있다. [목 가다듬는 소리] 그렇지 않으면 내일이면 죽는다. 오늘 넣으면 다섯 해를 살 수 있다. 이제 그 사람은 어떻게 합니까, 죽고 싶습니까, 살고 싶습니까? '아, 의사 선생님, 어떻게든 저를 살려 주세요.' 하지만 콩팥 하나를 받아 이 일을 하는 데 몇십만이 듭니다.

vatkam koccara tiyenavā. magē muḷu dēpola iḍakaramayi okko mata vatakama tiyena rupiyal lakṣada lakṣa 12k mēkaṭa yanavā. hæbæyi itin lakṣa 10kvat dunnot avurudu pahakaṭa jīvat karalā dennam kivvot anē dossara mahattaya monavā karalā hari kamak næ avurudu pahaṭa jīvat karanna nædda ara muḷu vatkamaṭa væḍiya eyāṭa ē kālē loku inna.

재산이 얼마나 있습니까. 내 모든 재산, 땅, 다 합쳐 가진 돈이 백이십만 루피인데 그것이 이 일에 들어갑니다. 하지만 '백만이라도 주면 다섯 해 살려 주겠다'고 하면, '아, 의사 선생님, 무엇을 해서라도 괜찮으니 다섯 해만 살려 주세요' 하지 않겠습니까? 그 모든 재산보다 그 사람에게는 그동안 사는 것이 더 큽니다.

namut amataka karalā tiyennet ēka. namut api amataka karalā tiyennēt ēka. dæn api balāporottu vennē api ahaval dē næti vuṇā, ahaval dē næti vuṇā kiyalā sōka venavā. api jīvitaya ēda mē mohotak gāna næti vennē kiyalā ēka sōka vunāṭa karanna dīkut næhæ. næti vena eka natara karannat bæhæ kiyalā ēkē dharmatāvaya dænaganna kæmati næha. anna ēka dænagattā nam apiṭa pēnavā. mohotak gānē gevi gevī yana jīvitayak tuḷa monavā ræs karagena kotanada pavatinnē? ammaya dan̆galannē.

그런데 잊고 있는 것이 그것입니다. 우리가 잊고 있는 것이 바로 그것입니다. 우리는 이것저것이 없어졌다고 슬퍼합니다. 목숨이 순간마다 없어진다고 슬퍼해도 할 수 있는 것이 없고, 없어지는 것을 멈출 수도 없다는 그 dhamma 성품을 알려 하지 않습니다. 그것을 알았다면 보입니다. 순간마다 닳고 닳아 가는 삶 속에서 무엇을 모아 어디서 이어 가려고 이렇게 버둥댑니까?

anna īḷan̆ga nigamanaya magē karagena mama karagena allagena vadāgena nǣ kiyalā hira karagena in hadannē.

그 다음 결론은, 내 것으로 삼고 나로 삼아 붙잡고 매달려 가두어 두려 한다는 것입니다.

mē maṭa magē atyāvaśya dē mōhana vidihakama navattanna mohota mohota gevi gevī yanavā. vināśaya karā yanavā. ē gæna balannē nætuva pavatina deyak kiyana dr̥ṣṭiyaka in̆dalā tava deyak allagena pavatvanna hadanavā. dæn mē lokuma avidyāvē væḍa piḷivela dæn mē avidyāvē væḍa piḷivila apiṭa vaṭahāganna tamayi. ætta æti ākārayen balannē. ehenam

내게 꼭 필요한 이것이 홀린 듯 멈출 수 없게 순간순간 닳고 닳아 갑니다. 무너짐으로 갑니다. 그것을 보지 않고 '이어지는 것'이라는 diṭṭhi에 앉아 또 다른 것을 붙잡아 이어가려 합니다. 이것이 가장 큰 avijjā의 일입니다. 이 avijjā의 일을 깨닫는 것이 바로 참을 있는 그대로 보는 것입니다.

tamayi. ætta æti ākārayen balannē. ehenam mē mē ātmabhāvaya mohoten mohota gevi gevīgos vināśayaṭa patvanna kiyalā sihi karanakoṭa api dakinavā mohotak gānē gevenē mēka. gevi gevi yanavā vināśaya karā. ehenam pævætmiyi jayagrahaṇayak karā yana lōka satvayek nǣ.

그러니 '이 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다'고 떠올릴 때, 우리는 이것이 순간마다 닳는다는 것을 봅니다. 닳고 닳아 무너짐으로 갑니다. 그러니 있음의 승리로 가는 중생은 없습니다.

mohoti mohota gevi gevisīma karā yanavā ē misak. maraṇaya karā yana ē misak. jīvat vīma karā pavatina kenek nǣhæ upantæmpa paṭan. dæn mēkayi yathārthaya. ē yathārthaya sihi karana eka boruvaṭa rævaṭīmak nemeyi. ætta æti ākārayen dækkot yahapat pratiphalayak hambavenavā nisā. ēken ayahapat pratiphalayak æti venna vidihak næhæ. ætta dæ karanna. boruvaṭa rævaṭunot nam yahapat tiyalā ayahapat dēval valaṭa goḍa gahaganna venavā rævaṭenna venavā.

순간순간 닳고 닳아 다함으로 갈 뿐입니다. 죽음으로 갈 뿐입니다. 태어난 때부터 삶으로 이어지는 이는 없습니다. 이것이 참입니다. 그 참을 떠올리는 것은 거짓에 속는 것이 아닙니다. 참을 있는 그대로 보면 좋은 열매를 얻기 때문입니다. 그것으로 나쁜 열매가 생길 길은 없습니다. 참을 보십시오. 거짓에 속으면 좋은 것을 두고 나쁜 것들을 쌓고 속게 됩니다.

itin mē ātmabhāvaya mohotīn mohota gevi gevīgos vināśayaṭa patvannē. in samahara aya ammā jīvat karaganna tāttā jīvat karaganna bhāryāva jīvat karaganna svāmī puruṣayā ajīvat karaganna itin paṇa næhægena dan̆galanavā. siyalu ātmabhāvaya mohotin mohota gevi gevi gavot sanāsayaṭa patvanna ōnē. mama vitarak ēgollat eccara næ.

그러니 '이 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.' 그런데 어떤 이들은 어머니를 살리려, 아버지를 살리려, 아내를 살리려, 남편을 살리려 목숨을 걸고 버둥댑니다. 모든 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너져야 합니다. 나만이 아니라 그들도 마찬가지입니다.

itin mēka navattanna ehema hæbæyida siyalu ātmabhāvaya mohoten mohota gevi gevi gusu vināsayaṭa pat vīma dharma svabhāvaya koṭa ættāhuya. mēka dharma svabhāvayak. kohoma navattannada? kavuru navattannada? navatdapu kenek næhænē. itin pragnāvantayō meban̆du ātmabhāva nisarayayi dæn mēka harayak nǣha.

그러니 이것을 멈출 수 있습니까? '모든 attabhāva는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너짐을 dhamma 성품으로 지닌다.' 이것은 dhamma 성품입니다. 어떻게 멈춥니까? 누가 멈춥니까? 멈춘 이는 없지 않습니까. 그러니 지혜로운 이는 '이런 attabhāva는 알맹이가 없다'고 압니다. 이것에는 알맹이가 없습니다.

allagena inna hædu alla inna puḷuvan ehekut nemeyi. æti harayekut nǣhæ kisima dēkama kiya innavā mayi kiyaka innavā mærilā yanavā. meccara kal kolet ō ananta saṁsārē karalā tiyennēt ōka mama vecca dasak magē vecca davasak næhæ. dr̥ṣṭiyak tibuṇā sōka velā mærilā giyā. ayitivāsikam kivvā mærilā giyā okkoma ivarayi. dæn mē raṭā

붙잡고 있으려 해도 붙잡아 둘 수 있는 것도 아닙니다. 어느 것에도 알맹이가 없습니다. '나다, 내 것이다' 하며 있다가 죽어 갑니다. 끝없는 saṃsāra에서 지금껏 해 온 것도 그것입니다. 내가 된 날도, 내 것이 된 날도 없습니다. diṭṭhi가 있어 슬퍼하다 죽어 갔습니다. 내 것이라 주장하다 죽어 갔습니다. 다 끝났습니다.

mærilā giyā okkoma ivarayi. dæn mē raṭā mēka nam ehema ekak tuḷa pragnāvantayō meban̆du ātmabhāva nisarayayi dæna ē etakoṭa ē kerehi chandarāgayē canda rāgayen midennāhu. etakoṭa ēko canda rāgaya atharinnā vū. itin ē vagē vacanayak gannavā karmasthāyaka. am

이런 틀 속에서 지혜로운 이는 '이런 attabhāva는 알맹이가 없다'고 알아 그에 대한 chandarāga, 그 chandarāga에서 벗어납니다. 그렇게 chandarāga를 놓는다는, 그런 말을 kammaṭṭhāna로 가져옵니다.

etakoṭa mokada vennē? pævætma piḷiban̆dava tibena yam āsāva balāporottuvak tibana nam balā in̆di ahak venna paṭan gannavā. mē ban̆du pævætmaka haṭagena vipariṇāmayaṭa pat velā yana dēval nēda mama kiya kiya kiya magē kiyiya mē dan̆gala dan̆galā mokakda mē karannē? anna pragnāva væḍenna væḍenna ōka tērenna paṭan gannavā. væṭahenna væṭahenna passē væḍak næti his væḍa karalā væḍak næhæ. ehema ēvā kiyalā væḍak næhæ. ehema ēvā gænana hitalā væḍak næhæ. anna saṁkhāra nirōdha velā yanna.

그러면 어떻게 됩니까? 있음에 대한 어떤 탐냄이나 바람이 있다면 그것이 떨어져 나가기 시작합니다. '이런 있음 속에서 생겨나 바뀌어 가는 것들 아닌가. 나다, 내 것이다 하며 버둥대며 무엇을 하고 있는가?' paññā가 자랄수록 그것이 알아지기 시작합니다. 깨달을수록, 쓸모없는 헛일을 해도 소용없고, 그런 것을 말해도 소용없고, 그런 것을 생각해도 소용없습니다. 그때 saṅkhāra가 nirodha 되어 갑니다.

saṁkhāra nirōdha vunā nam viññāṇa nirōdhayi. digaṭama nāma rūpa saralāyatana sparśa vēdanā taṇhā upādāna bhava nirōdhayi. īḷan̆ga ē pragnāven yuttava matu uppatta jātiyak araganna vidihak næhæ. jāti nirōdha karalā jarā maraṇa nirōdha velā keḷavara kaḷā.

saṅkhāra가 nirodha 되면 viññāṇa도 nirodha입니다. 이어서 nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava가 nirodha입니다. 그 paññā를 지니면 앞으로 upapatti jāti를 받을 길이 없습니다. jāti를 nirodha 하여 jarāmaraṇa가 nirodha 되어 끝냈습니다.

maraṇaya tērena bhāṣāven kivvā anna ēkayi. ē vagē deyak ēkē tiyenavā.

(묻는 이) 죽음을 알아듣기 쉬운 말로 말씀하셨지요. 바로 그것입니다. 그런 것이 거기 있습니다.

itin otana kṣaṇayak bhāṣāvak kṣaṇa ban̆duruvattvaya dækalā nædda?

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn apiṭa dakinavā. dækkē nætnam tava ṭikak vigraha karalā gannavā.

이제 우리는 봅니다. 보지 못했다면 조금 더 풀이해 봅시다.

anna avasthāvalaṭa bahinakoṭa avasthāva balāganna hæ. dæn api minisatmabhāvaya kivvē ēka avasthāvak. ēka avurudu 80ka avasthāvak.

때들로 내려갈 때 때를 살펴볼 수 있습니다. 우리가 사람의 attabhāva라 한 것은 하나의 때입니다. 여든 해짜리 때입니다.

dæn minis ātmabhāvaya hædilā tiyennē mona mona avasthāvalinda?

그러면 사람의 attabhāva는 어떤 어떤 때들로 이루어져 있습니까?

minis ātmāvak kiyana dē tuḷaṭa gæp kaḷa hæki. aturu avasthāvan gaṇanāvakin tamayi manussayā kiyannā vū vacanaya sammata karapu upatē paṭan maraṇaya dakvā avurudu 80 vakkanak hiṭapu ekkenā api sammata kaḷē. ē sammata avasthāva gevilagē tiyennē. aturu avasthā sampiṇaḍanaya

사람의 attabhāva라는 것 안에 맞춰 넣을 수 있습니다. 여러 사이 때들로, '사람'이라는 낱말로 약속한, 태어남부터 죽음까지 여든 해쯤 있었던 이를 우리가 약속한 것입니다. 그 약속된 때가 지나간 것입니다.

gevilagē tiyennē. aturu avasthā sampiṇaḍanaya ladaruva avasthāva daru avasthāva ḷamā avasthāva gæṭavara avasthāva taruṇa avasthāva īṭa passē mædi vayasa avasthāva mahaḷu avasthāva keḷavara vuṇā malā. in uppattiya avasthāva maraṇa avasthāvak depættē dekak tiyenavā.

사이 때들이 모인 것입니다. 젖먹이 때, 어린 때, 아이 때, 사춘기 때, 젊은 때, 그 뒤 중년 때, 늙은 때, 그리고 끝나서 죽었습니다. 그 가운데 태어나는 때와 죽는 때, 양쪽 끝에 둘이 있습니다.

ō gattahama oya tuḷa tamasthāva bedu vuṇā. dæn itin apiṭa velā tiyennē. taruṇa madayak tiyenavā nam mēkat avasthāvaknē.

그렇게 잡으면 그 안에서 때가 나뉘었습니다. 이제 우리에게 — 젊음의 들뜸이 있다면, 이것도 하나의 때일 뿐입니다.

anna avasthāvē hæṭi tērum gattaṭa passē. mē ekak gevilā tavehekaṭa yana atara mædi avasthāvaka hæṭi vitarayi mēka. taruṇaya taruṇayē kiyalā pavatvanna puḷuvan sampīḍanaya karapu vistarak næhæ. mē mohotak pāsā. ē taruṇayā kiyana vunat gevilā yanavā. akurak a kakurak gānē taruṇa avasthāva gevenavā.

때의 모습을 깨달은 뒤에는, 이것은 하나가 지나 다른 것으로 가는 사이의 한 때의 모습일 뿐입니다. '젊음, 젊음' 하며 이어 갈 수 있는 굳은 것이 없습니다. 순간마다 그 젊음이라는 것도 지나갑니다. 글자 한 자 한 자마다 젊은 때가 지나갑니다.

dæn mē avasthāvalut mē avasthāva mohoten mohota gevi gevi gō vināśayaṭa patvenna. anna atbæv gæna balāpuvahama atbæv gæna balāporottu ma deviyek velā væḍakut næhæ. brāhmayek velā væḍakut næhæ. ē avasthāvē atbæva gevenavanē. manussayek

이제 이 때들도, '이 때는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.' attabhāva를 그렇게 보면 attabhāva에 대한 바람도 — deva가 되어도 쓸모없고, brahma가 되어도 쓸모없습니다. 그때의 attabhāva도 닳지 않습니까.

avasthāvē atbæva gevenavanē. manussayek velā ipadilā væḍakut næhæ. anna ektarā maṭṭamaṭa mē ipadilā væḍak nǣha kiyana maṭṭamaya avabōdhaya āvā. koccara sugati kivvat væḍak nǣhæ ipadunat ē okkoma at bæyage venavanē. anna bidilā giyā koṭasak. dæn api innat bævat nin mē gatiyen ehemanē. maṭa āyē manussat bæva labanna ōnē næhæ. adahasak āvā.

사람으로 태어나도 쓸모없습니다. 그렇게 어느 수준까지 '태어나도 쓸모없다'는 깨침이 왔습니다. 아무리 좋은 곳(sugati)이라 해도 태어나 봐야 쓸모없습니다, 그 모든 attabhāva가 닳으니까요. 그렇게 한 부분이 부서져 나갔습니다. 지금 있는 bhava도 이런 성품이니, '다시 사람의 몸을 얻고 싶지 않다'는 생각이 왔습니다.

hæbæyi mē atbæva tuḷa ē vunāṭa tama tava taruṇayinē. tā ṭika hæḍa væḍa venna ōna. mē varṇa karaganna ōnē eten ṭikak aramē adahas enavā. dæn bedenavā avasthāvalaṭa. mē avasthāva mohoten mohota gevi gevi gōsunāsiyaṭa pat vanna nemeyi. anna avasthāvalaṭa bæt. dæn

하지만 이 attabhāva 안에서, '그래도 나는 아직 젊다, 좀 꾸며야 한다, 빛나게 해야 한다' 하는 생각이 좀 옵니다. 그래서 때로 나눕니다. '이 때는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.' 그때 때들로 내려갔습니다.

vanna nemeyi. anna avasthāvalaṭa bæt. dæn mona avasthāvada taruṇa avasthāva nam mē taruṇa avasthāva mē avasthāva gamangē avasthāva balanavā. ēkō mædi vayasa avasthāva ekkō mahaḷu avasthāva taman inna avasthāva dæn koyi avasthāvakda gevannē anna bæluvā avasthāva mē avasthāva mohotin mohota gevi gevigossu vināsayaṭa patvanna neme anna avasthāva vēdaya gattā tamangē manasaṭa tamāgē inna avasthāva tava ṭikak væḍi karalā.

지금 어느 때입니까. 젊은 때라면 이 젊은 때, 이 때, 지나가는 때를 봅니다. 또는 중년 때, 또는 늙은 때 — 제가 있는 때, 지금 어느 때를 지나고 있는지 보았습니다. '이 때는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.' 그렇게 때를 나누어, 제 마음에 제가 있는 때를 조금 더 키워서 봅니다.

taruṇa avasthāva, ḷamā avasthāva gæṭavara avasthāva ē avasthāva inna ayayi tamangē avasthāva gæna. itin taruṇa avasthāva hari eka avasthāvak aragena ēka āyayi bedenavā. īṭa siyum avasthāvalaṭa oma pibhavādaya beda bedā balanavā. anna beda bedā balanakoṭa daham dakina hæṭi. budurajāṇan vahansē vibhajjavādī kivvet oya vidiyaṭa bedalā balanna purudu karana ekak.

젊은 때, 아이 때, 사춘기 때 — 그 때에 있는 이들은 제 때에 대해 봅니다. 젊은 때든 어느 한 때를 잡아 그것을 다시 나눕니다. 그보다 미세한 때들로 vibhajja, 나누고 나누어 봅니다. 나누고 나누어 볼 때 그것이 dhamma를 보는 길입니다. 붓다를 vibhajjavādī라 한 것도 그렇게 나누어 보도록 익히는 것입니다.

dæn maga taruṇa avasthāva bedenavā. koccara kālayakda avurudu 18 in̆dalā 30 venakan tibbā taruṇa avasthāvaṭa dæn etakoṭa avurudu 12k vidi. ē kālē tamayi mē taruṇa avasthāva. dæn taruṇa avasthāva

이제 젊은 때를 나눕니다. 얼마 동안인가? 열여덟부터 서른까지를 젊은 때로 두었습니다. 그러면 열두 해입니다. 그 동안이 이 젊은 때입니다.

tamayi mē taruṇa avasthāva. dæn taruṇa avasthāva golā tiyennē mona mona avasthāvalinda balanavā æ balanakoṭa in̆dagatta avasthā, hiṭagatta avasthā, gaman karapu avasthā, nidāgatta avasthā, pradhāna avasthā hataraka kǣli kǣli ekatu velā ekatu velā oya ṭiken tamayi mē taruṇa avasthāvama gevvā nam gevannē. gevalā ivara nam gevalā ivarelā tiyennē. gevanna ārambha kaḷā nam oya hatarē tamayi avasthavā gevannē. ekkō in̆dagena ekkō hiṭagena ekkō budiyāgena etakoṭa ekkō gaman karagena oya hataren kōkē hari tamayi koccara hari gevanē. ehenam ēka haṭannē in̆dagatta avasthā, hiṭagatta avasthā, nidāgatta avasthā, gaman karana avasthā ēvan tamayi dæn oya taruṇa avasthāvē vennē.

이 젊은 때는 어떤 때들로 이루어졌는가 보면, 앉은 때, 선 때, 걸은 때, 잠든 때 — 큰 때 넷의 조각들이 모이고 모여 그것으로 이 젊은 때를 지냈다면 지내는 것입니다. 다 지냈다면 다 지낸 것이고, 지내기 시작했다면 그 넷으로 때를 지냅니다. 앉아서, 서서, 누워서, 걸어서 — 그 넷 중 어느 것으로든 얼마든 지냅니다. 그러니 그것은 앉은 때, 선 때, 잠든 때, 걷는 때로 이루어집니다. 그것들이 이 젊은 때에 일어납니다.

anna gattā ituru ṭika. tava monavada? naṭana avasthā, uḍa payina navas, dan̆galana navattā, sellam karana avasthā, kavi kiyana navattā, sindu kiyana navattā itini koḷoppan karana avattā itin bihiḷu taḷu karana avasthā ēvayen tamayi mē hædilā tiyennē. ara lassanagē taruṇa avasthāva nāna avasthā kana avasthā itin sakas velā tiyena hæṭi.

나머지도 잡았습니다. 또 무엇이 있습니까? 춤추는 때, 뛰노는 때, 장난치는 때, 노는 때, 시 읊는 때, 노래하는 때, 농담하는 때, 먹고 마시는 때 — 그것들로 이루어졌습니다. 그 아름다운 젊은 때가 씻는 때, 먹는 때로 꾸려진 모습입니다.

ehenam ē aya hædicca ekak tamayi mē taruṇa avasthāva kiyannē. dækinna ekaṭa yana avasthāva itin mē avasthāva mohoten mohota gevi gevi kivvas vināśayaṭa næ tīm karagattā.

그러니 그것들로 이루어진 것이 이 젊은 때입니다. 함께 어울려 가는 때도 그렇습니다. 그래서 '이 때는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다'고 마음을 다잡았습니다.

gamanak yanakoṭat in̆dagena innakoṭat in̆dagena inna ekakan vitara ēkat gevena ekak. mē avasthāva mohotan mohota gevi gē kivva su vināsayaṭa patna in̆daganna suva suva in̆dagattā kiyalā suva sē in̆dagena iham vunā kiyalā dæn saturak venna bæhæ. væḍak harayak æti ekak nemeyi gevi gevi yana ekak mē avasthāvak vitarayi mē tiyennē. avasthāvak misa kallāganna ekak vitara næhæ. anna giyā eten.

길을 갈 때도, 앉아 있을 때도 — 앉아 있는 동안만큼 그것도 지나가는 것입니다. '이 때는 순간에서 순간으로 닳고 닳아 무너진다.' 편히 앉았다고, 편히 앉아 있게 되었다고 기뻐할 수 없습니다. 쓸모나 알맹이 있는 것이 아니라 닳아 가는 것, 그저 한 때일 뿐입니다. 때일 뿐 붙잡을 것이 없습니다. 그렇게 거기까지 갔습니다.

avurudu 12k taparayaṭa enavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna giha yanavā ēken ekaṭa itin ōken tava koṭasak aragattā. aragena balanavā moda kǣma kana avasthāva mokakda kǣma kanna avasthāva monavā vædelā tiyennē? bat bedāganna avasthāva pigānu hōdana avasthāva baṭa ṭika bedā ganna avasthāva vyāṁjana ṭika bedāganna avasthāva aran ena avasthāva ēka ukulē tiyena in̆daganna avasthāva ananna avasthāvin kaṭasthāva ē gihilina avasthāva hapana avasthāva gilina avasthāva mehema poḍi poḍi avasthāvangen sampin̆dilā sampilā tamayi mē avasthāva hædilā tiyennē. anna kǣma kana avasthāva hædicca hæṭa. īṭa passē oya avasthāvaṭa giyā dæn ovayi hæṭaviṭa bedanna yanna ōnē næhæ. mokada āsā podi sakas vena tænaṭa enakan āvā.

그렇게 하나에서 하나로 가며 거기서 또 한 부분을 잡았습니다. 잡아서 봅니다. 밥 먹는 때는 무엇인가, 밥 먹는 때에는 무엇이 들어 있는가? 밥을 푸는 때, 접시 씻는 때, 밥을 덜어 담는 때, 반찬을 덜어 담는 때, 가져오는 때, 무릎에 놓고 앉는 때, 섞는 때, 입에 넣는 때, 씹는 때, 삼키는 때 — 이런 작은 때들이 모이고 모여 이 때가 이루어졌습니다. 밥 먹는 때가 이루어진 모습입니다. 그 뒤 그 때로 갔으니 이제 더 나눌 필요가 없습니다. 탐냄의 꾸러미가 꾸려지는 자리에까지 왔기 때문입니다.

dæn menna metana tamayi. saha dænennē, suvan̆dennē, ridenavā dænennē suva dænennē.

바로 여기입니다. 맛이 느껴지는 것, 향기가 느껴지는 것, 아픔이 느껴지는 것, 편안함이 느껴지는 것.

oya suḷu suḷu maṭṭamē avasthāvaṭa āvaṭa passē bayinavā dænennē. dænum ahanavā dænennē. dænu ahana eka ridena kāyika vēdanā ennē,

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mānasika vēdanā ennē. ē okkoma innē oya ṭikaṭa. dæn onna otendi apiṭa pēnavā. eka avasthāvat sæpasē sēka venavā. eka avasthāvat duka sēkaya venavā. itin mē vidihaṭa balāporottu vena ekakvat apiṭa eka tiriṭa ennē næhæ. ē avasthā anna kæmatiyē næ.

마음의 vedanā가 옵니다. 그 모든 것이 그 안에 있습니다. 이제 여기서 우리에게 보입니다. 한 때는 즐거움에 가깝고, 한 때는 괴로움에 가깝습니다. 이렇게 바라는 것 하나도 우리에게 똑같이 오지 않습니다. 그 때들은 바라는 대로 오지 않습니다.

mēvayen mona monavā kæmatida? mona mona avasthāvalaṭa akamætida dæn oya vagē balanakoṭa pēnavā mama kæmætiyi avasthāva ekakvat ennē næhænē metana balanakoṭa kalāturakin kæmati avasthāvak enavā dahasak akæmæti avasthāva akæmætiya ēvā 10kaṭa kæmati ekak enavā. ēkat gevilā yanavā. mohoti

이 가운데 무엇을 좋아합니까? 어떤 때들을 싫어합니까? 그렇게 보면 '나는 좋다' 하는 때는 하나도 오지 않음이 보입니다. 여기서 보면 어쩌다 좋은 때가 하나 옵니다. 싫은 때가 천이고, 싫은 것 열에 좋은 것 하나가 옵니다. 그것도 지나갑니다.

ekak enavā. ēkat gevilā yanavā. mohoti mohota gevenavā. ehenam metandi api dakinavā. mohoti mohota gevena dharma sabhāvaya æti dē pævætma tuḷa niban̆du avasthāvalin haṭagatta jīvitayak tuḷa jīvita pævætma kiyannē mēka nam. ē pævætma tuḷa mokakda maṭa ganna tiyena sāravat avasthāva ēka avasthāvakvat sāra dharmayak ætæyi kiyalā maṭa allaganna gæpenakan pavatina avasthāvaka ekakvat tiyenavada

순간순간 지나갑니다. 그러니 여기서 봅니다. 순간순간 지나가는 dhamma 성품을 지닌 있음 속에서, 그런 때들로 생겨난 삶 속에서 — 삶의 있음이 이것이라면, 그 있음 속에서 내가 잡을 알맹이 있는 때가 무엇입니까? 알맹이가 있다고 내가 붙잡을 만큼 이어지는 때가 하나라도 있습니까?

koccara hon̆dayi kivvat haṭagena mohoten mohotē givilā vināśa velāna avasthā nam tiyennē. eban̆du avasthāval tuḷa mama meban̆du tattvayaṭa pat vuṇā kiyalā santōsa venna puḷuvan nam ē mona raṭāva vennē? mona dharma nayāmenda nyāyenda satuṭu vennē?

아무리 좋다 해도 생겨나 순간순간 닳아 무너지는 때들이 있을 뿐입니다. 그런 때들 속에서 '내가 이런 처지에 이르렀다'고 기뻐할 수 있다면 그것은 어떤 틀입니까? 어떤 dhamma 이치로 기뻐합니까?

mohotak pāsā gevi gevī vænasilā yana kæmati sēva nopavatina nopatina ākārayen ena kæmati gevilā yanavā. akæmættē akæmæti velā mehema avasthāvangen sampīḍanaya vecca yanna idi mama buru jīvitaya kiyannē.

순간마다 닳아 무너지고, 좋아하는 것은 이어지지 않고 지나가며, 싫어하는 것에서는 싫어하며 — 이런 때들이 모인 것이 내가 사는 삶이라는 것입니다.

anna itā kuḍā avasthāva tērum aragena epadu kuḍā avasthā kōṭi prakōṭi gānangē sampidanayangen gevicca kāla sīmāvakaṭa minis jīvitaya gevvā kivvā. ōkayi ko karalā tiyennē.

아주 작은 때를 깨달아, 그런 작은 때 수억 개가 모여 지나간 동안을 '사람의 삶을 지냈다'고 합니다. 지금까지 해 온 것이 그것입니다.

oya avasthāval tuḷa væḍi hariyak api gata karalā tiyennē koheda kiyalā balapuvahama anna melova apāyak dakina hæṭa

그 때들 가운데 우리가 가장 많이 지낸 곳이 어디인가를 보면 — 이 세상에서 apāya를 보는 모습입니다.

ara kiyana ara kiyana gini apāya nǣha kiyana eka neveyi mē kiyannē. ēka ē lōkē tiyena ē karma vipāka tiyena ēvā. mē minis bhavayak aragena mē minis bhavaya tuḷa gevalā keḷavara vena avasthāva tuḷa yamkisi rāgaya nisā rat vecca dvēśaya nisā dævicca mōhaya nisā mulā vecca sōka paridēva duk dōmanasa upāyāsayanṭa gōcara velā gevapu avasthā kīyada?

흔히 말하는 그 불 apāya가 없다는 것이 아닙니다. 그것은 그 세상에 있는 kamma vipāka입니다. 이 사람의 bhava를 얻어 이 사람의 bhava 속에서 지내다 끝나는 동안, rāga 때문에 달아오르고, dosa 때문에 타고, moha 때문에 헤매고, soka·parideva·dukkha·domanassa·upāyāsa에 휩싸여 지낸 때가 얼마입니까?

vehesa vecca mahansi vecca æn̆ga higatta avasthā koccarada āśvādayaṭa yom vecca avasthā kīyada bæluvot ehema apiṭa pēnavada dadahakaṭa ekak tiyenavada api balāporottu āśvādayen kivvā avasthāva

지치고 애쓰고 몸을 혹사한 때가 얼마이고, assāda에 빠진 때가 얼마인지 보면 우리에게 보입니까 — 우리가 바란 assāda의 때가 천에 하나라도 있습니까?

āśvādayak balāgena dukin piricca avasthā dahas gānak gevanavā. eka āśvāda mātrayak balāgena ē āśvāda mātraya āpu gāma āvāgiyāsak ēkat allā hiṭiyē næhæ. ēkat gevilā giyā. dæn mokakda mē karana vikāraya kiyalā? anna dakinavā daham æsa pahaḷa venavā. lōkē harayak nǣ mē pævætma harayak nǣha kiyalā dakinna.

assāda 하나를 바라고 괴로움 가득한 때를 수천 개 지냅니다. 한 줌의 assāda를 바라고, 그 한 줌이 오자마자 왔다 갔습니다. 그것도 붙잡아 두지 못했습니다. 그것도 지나갔습니다. 이제 이게 무슨 어리석은 짓인가 하고 — 그때 봅니다. dhamma의 눈이 열립니다. 세상에 알맹이가 없다, 이 있음에 알맹이가 없다고 봅니다.

ara pragnāvantayō mepadu avaśya avasthā nisaruvayi dæna ē avasthāvē chanda rāgaya duru karannā vū. anna canda rāgaya bæn̆dīma duru karapuvahama taṇhākṣayē taṇhakyava nibbāna anna nivan magak.

그 지혜로운 이는 이런 때들이 알맹이 없음을 알아 그 때에 대한 chandarāga를 없앱니다. chandarāga, 그 묶임을 없애면 'taṇhakkhayo nibbānaṃ' — 그것이 nibbāna의 길입니다.

mē balā siṭiyēdī tamanṭa dænenavā harayak næti lōkē gevilā yanna lōkē vænasilā yanna lōkē monavā patannada

이렇게 보고 있으면 스스로 느낍니다. 알맹이 없는 세상, 닳아 가는 세상, 무너져 가는 세상에서 무엇을 바라겠는가?

patana balāporottu issellā næti velā yanavā. kavuru venna patannada væḍak nǣ. tavat avasthā bhēdaya duru yanakoṭa mona tattaṭanātarayak patannada? mona nam̆bunāmayak patannada? mona vidihē sæpa jīvitaya kiyalā ekak patannada? ehema athæri athæriya yanavā. pætum athæralā yanavā. patana balāporottu nætivelā yanavā kramakramaya

바라는 마음이 먼저 없어져 갑니다. 누가 되기를 바라겠습니까, 쓸모없습니다. 더 나아가 때의 나뉨이 무너져 갈 때 어떤 지위를 바라겠습니까? 어떤 이름을 바라겠습니까? 어떤 즐거운 삶을 바라겠습니까? 그렇게 놓고 놓아 갑니다. 바람을 놓아 갑니다. 바라는 마음이 차츰 없어져 갑니다.

etakoṭa monavā ræs karagannada? monavā mama magē maga kiyalā magē hilā tiyāgena goḍa gahagena mama karagannada maya karagannada ehema ekak tiyenavada puḷuvan kamak tiyenavada mulā adahasak vitarak nēda? oya mæna ṭa ræs karana balāporottu næti velā yanavā. tamanṭa tērenna paṭan gannavā ē kenek næti venakoṭa

그러면 무엇을 모으겠습니까? 무엇을 나다, 내 것이다, 내 길이다 하며 쌓아 두고 무엇을 하겠습니까? 그런 것이 있습니까, 그럴 수 있습니까? 착각일 뿐 아닙니까? 그렇게 모으려는 바람이 없어져 갑니다. 그것이 없어질 때 스스로 알기 시작합니다.

hæbæyi tava āśvāda vin̆dina balāporottu tiyenavā. mona harayak æti āśvādayak passēda mama mē vindanaya kara kara yannē. væḍak æti āśvādayakda ē āśvādaya vidina mohotet ēka matuvenavā. etakoṭa mokada vennē āśvādaya vidilā giyāma anna vindanaya kiyana balāporottu næti velā yanavā.

하지만 아직 assāda를 누리려는 바람이 있습니다. 어떤 알맹이 있는 assāda를 쫓아 내가 이렇게 누리며 가는가? 쓸모 있는 assāda인가? 그 assāda를 누리는 순간에도 그 생각이 떠오릅니다. 그러면 어떻게 됩니까? assāda를 누리고 나면 그 누림에 대한 바람이 없어져 갑니다.

jīvat venavā kiyannē ōka. oyaṭa ehā mokakda hari? antima kiyalā ē adahasa āpuvahama dīīmē āsāvat chanda rāgayak tiyenavā ēkat bin̆dilā yanavā. edāṭa jīvat vena āsāva ivarana pævætma raticca āsāva pævætmak vyāmāna kalinda æhen balamin saddāhamin, diven rasa balamin, nāsayen galgrāṇaya karamin, kayen pahata labamin hiten oya tuḷa pævætmak tamayi mē jīvitaya kiyalā balāporottu vannē. oya

산다는 것이 그것입니다. 그 너머에 무엇이 옳습니까? 마지막으로 그 생각이 오면, 살려는 탐냄이라는 chandarāga가 있는데 그것도 부서집니다. 그날 살려는 탐냄이 끝납니다. 있음을 즐기는 탐냄 — 눈으로 보며, 소리를 들으며, 혀로 맛보며, 코로 냄새 맡으며, 몸으로 닿음을 얻으며, 마음으로, 그 안에서의 있음을 삶이라고 바랍니다.

jīvitaya kiyalā balāporottu vannē. oya ṭiken væḍak nǣha kiyalā dænagattahama æhen rūpa balalādī æti væḍakut næhæ. ehenam maṭa væḍak nǣ ē rūpa balana væḍa piḷiga ehenam saṁkhāra piḷiban̆da atæralā giyā nam æhæ næmæti jā saṁkhārayan gæna ti vecca avidyāva athæruṇā. matu æhæ pavatvana avidyāva ivarayi.

그것들이 쓸모없다고 알게 되면 눈으로 형색을 보아도 쓸모가 없습니다. 그러니 형색 보는 일이 내게 필요 없습니다. saṅkhāra에 대해 놓아 버렸다면, 눈이라는 것을 낳을 saṅkhāra의 까닭이 된 avijjā가 놓아졌습니다. 앞으로 눈을 이어가게 할 avijjā가 끝났습니다.

monavā ahannada? monavā ahalā vædagannada? maṭa mē kana haṭaganna hitu vecca ahana āsāva nætivelā giyānam. ahana balāporottuva ivara nam. matu kanak haṭagænīmaṭa hētu vena saṁkhāra ivarayi. chanda rāgaya ivarayi.

무엇을 듣겠습니까? 무엇을 듣고 얻겠습니까? 이 귀가 생기는 까닭이 된 듣고 싶은 탐냄이 없어졌다면, 듣는 바람이 끝났다면, 앞으로 귀가 생기는 데 까닭이 될 saṅkhāra가 끝났습니다. chandarāga가 끝났습니다.

mona suvan̆dak balāporottu vennada? monavā karagannada? suvan̆da ganna balāporottu ivara vuṇā nam suvan̆da balāporottu ivara vecca kāma suvan̆da avidyāva ivarayi.

어떤 향기를 바라겠습니까? 무엇을 하겠습니까? 향기 맡을 바람이 끝났다면, 향기에 대한 바람이 끝났다면 kāma 향기의 avijjā가 끝났습니다.

mona raha vida viśēṣa karannada? ē passē mokaṭa ham̆bā yannada? mona harayakda ēkat āvam raha balāporottu ivarayi. pahasa piḷiban̆dava mona pahasak passē yannada mona harayakda væḍak næti dēval. ē adahasen mōralāva nam pahasa piḷiban̆da balāporottu ivara nam æhæ haṭaganna kana haṭaganna nāheya haṭaganna diva kaya haṭaganna tibicca balāporottu ṭika ivarayi. ponavā

어떤 맛을 가려 누리겠습니까? 그 뒤를 무엇하러 쫓겠습니까? 무슨 알맹이가 있습니까? 그 생각이 오면 맛에 대한 바람이 끝납니다. 닿음에 대해서도, 어떤 닿음을 쫓겠습니까, 무슨 알맹이가 있습니까, 쓸모없는 것들입니다. 그 생각으로 익었다면, 닿음에 대한 바람이 끝났다면, 눈이 생기고 귀가 생기고 코가 생기고 혀와 몸이 생길 바람이 끝났습니다.

tibicca balāporottu ṭika ivarayi. ponavā hitannada? monavā hita hitā inda mokakda harayak tiyena hiṭinnē ēkat atara hitana balāporottu næti vuṇā nam hita haṭaganna tibicca balāporottuvak ivara nam æhæ haṭaganna kana nāsaya śarīraya mana haṭaganna ticca balāporottu ivara nam balāporottu keḷavara vecca tæna avidyāva ivarayi.

무엇을 생각하겠습니까? 무엇을 생각하고 또 생각하며 있겠습니까? 무슨 알맹이가 있어 그러겠습니까? 생각할 바람마저 없어졌다면, 마음이 생길 바람이 끝났다면, 눈·귀·코·몸·마음이 생길 바람이 끝났다면, 바람이 끝난 그 자리에서 avijjā가 끝납니다.

ehenam balāporottu yam tænaka nædda saṁkhāra gonnaganna tibi vecca hētu ivarayi. kāra tiyenavā saṁkhāra næha.

그러니 바람이 없는 곳에서는 saṅkhāra를 쌓을 까닭이 끝났습니다. 몸은 있어도 saṅkhāra는 없습니다.

jīva vana kanē baḍagina hindā kanavā. pipāsa hindā patura ṭiyak bonavā. hita nisā æn̆dumak æn̆dagena nisā mē vaṭa karagannavā. hon̆da hindā nemeyi. vena karanna deyak næti mē vipā karma vipāka kaya tiyena ekak.

살아가며 배고파서 먹습니다. 목말라서 물 한 모금 마십니다. 추워서 옷을 입어 몸을 두릅니다. 좋아서가 아닙니다. 달리 할 것이 없는, kamma vipāka인 이 몸이 있기 때문입니다.

oya balāporottuva tibbaṭa passē hētuva ivarayi. phalaya tiyena ekan jīvitaya geniyanavā. hæbæyi yutukama iṭu karanavā.ma iṭu karanavā kiyana eka araken chanda rāgayaṭa bæn̆dilā karana ekak nemeyi.

그 바람이 끝나면 까닭은 끝났습니다. 열매가 있는 동안 삶을 이어갑니다. 하지만 마땅한 일은 다 합니다. 다 한다는 것은 chandarāga에 묶여서 하는 것이 아닙니다.

ēvā yutukam vaśayen kaḷa yuddhaval karanavā. eyāgē jīvita kālaya tuḷa etek kal iṭu nokarapu yutukam iṭu karannavā. oya avabōdhaya āvaṭa pat. eyā adhairaya pudgalayek vennē næhæ. dæn hitanna pu kiyāgena yanakoṭa ohoma karanna giyova lōkē væḍak karana vienaha næti veyi. monavak karannē næhæ nikan adara koṭasak ætivelā nikan galibvā vagē tibba tibba tæn vala inna koṭasak æti veyi kiyalā. ehema koṭasak æti vennē næhæ.

그것들을 마땅히 해야 할 일로서 합니다. 그 깨침이 온 뒤에는 제 삶에서 그때까지 하지 않은 마땅한 일들을 해냅니다. 그는 기운 없는 사람이 되지 않습니다. 이렇게 말해 가면 '그렇게 하면 세상에 일하는 이가 없어지겠다, 아무것도 하지 않는 게으른 무리가 생겨 굴러다니는 돌처럼 놓인 자리에 그냥 있겠다'고 생각할 수 있습니다. 그런 무리는 생기지 않습니다.

ætivelā tiyennē mokak nisāda? chandara ragaya nisā ātma lābhayaṭa væḍa karana pihi velā tiyennē. ē nisā yutukam pæhæra hari. etana venasatana. ē velāvēdī eyāṭa yutukama kaḷa yutta ayut dakinnē næha. ē vagēma upakārayaṭa kr̥tōpārin nǣhæ væṭahennē næhæ. namut mē

그런 것이 생겨난 까닭이 무엇입니까? chandarāga 때문에 제 이득을 위해 일하는 데 익숙해진 것입니다. 그래서 마땅한 일을 저버립니다. 거기가 다른 점입니다. 그때 그에게는 해야 할 것과 하지 말아야 할 것이 보이지 않습니다. 도움을 받으면 갚아야 한다는 것도 깨닫지 못합니다.

kr̥tōpārin nǣhæ væṭahennē næhæ. namut mē yathārthaya væṭahilā lōkaya piḷiban̆da ātma balāporottuva atralā giyāṭa passē eyāṭa yathārthaya pēnna paṭan gannavā. guṇayaṭa kaḷaguṇa salakanna ōnē. upakārayaṭa kr̥tōpakāra karanna ōnē. mā visin mē ṭika kariya yutuyi. ēka pæhæra harinna hon̆da næha. menna mehema hariyaṭa dakinna paṭan gannavā. ē nisā eyā yutukam pæhæra noharinnaevaṭa pat vunahama ohugē sēvaya edā tibunaṭa siya guṇayak væḍi venavā. haravat

하지만 이 참을 깨달아 세상에 대한 제 바람을 놓은 뒤에는 참이 보이기 시작합니다. 은혜에 갚아야 한다, 도움에 갚아야 한다, 나는 이것을 해야 한다, 저버리면 좋지 않다 — 이렇게 바르게 보기 시작합니다. 그래서 마땅한 일을 저버리지 않게 되면 그의 섬김은 예전보다 백 배 커집니다. 알맹이 있는 섬김입니다.

sēvaya. ēken lōkayaṭa hon̆da ohura kriyāśīlī pudgalayek nidahas mānasikatvayen væḍa karana hon̆da itā pirisudu avaṁka gatiya æti hon̆da pudgalayaṭa patvelā ohu itin kaḷa yutu yam yutukamak ætda yam rækiyāvak ætda ē siyalla avaṁkava viṭa karanakana bavaṭa pat venavā. ohugen rōgayaṭa bādhakayak karadarayak næti bavaṭa pat venavā. ehenam ehema pirisak æti vunot ehema mē lōkē saśrīkaṭa eyāgē pævætmiyi avasānaya dakvā ē labana saśrīkatvaya sāmānya minissu 10gen labana saśrīkatyayaṭa vaḍā væḍi venavā. etaṭa viśēṣa venavā.

그로써 그는 세상에 좋은, 부지런한 사람, 풀려난 마음으로 일하는, 아주 깨끗하고 정직한 좋은 사람이 되어, 해야 할 마땅한 일이 있든 맡은 일자리가 있든 그 모두를 정직하게 해내는 사람이 됩니다. 그에게서 세상에 걸림이나 성가심이 없게 됩니다. 그런 무리가 생기면 이 세상이 넉넉해집니다. 그가 있음의 끝까지 이루는 넉넉함은 보통 사람 열이 이루는 넉넉함보다 큽니다. 그만큼 남다릅니다.

namut hitannē ehema nemeyi. mēvā væḍak nǣhæ mēvā væḍak nǣhæ harayak nǣha kiyalā hitanna paṭan gattaṭa passē lōkē minissu okkoma karana kaṭayutu okkoma dālā adāri kiyalā væḍa karana næti venavā ekak karannē næha. īṭa passē avaśya haravat dēval aṁga sampūrṇava karanavā. ēvā ekakvat pæhæra harinnē.

그런데 사람들은 그렇게 생각하지 않습니다. '이런 것 쓸모없다, 쓸모없다, 알맹이 없다'고 생각하기 시작하면 세상 사람들이 하는 일을 다 버리고 게을러져 아무 일도 하지 않게 된다고 생각합니다. 그러나 그는 그 뒤로 필요하고 알맹이 있는 것들을 빠짐없이 합니다. 그 가운데 하나도 저버리지 않습니다.

gaṭīkāra anāgāmī bavaṭa pat velā hiṭapu kum̆bal væḍa karapu kenek. andha velā hiṭapu amatā dālā hiṭan giya nǣhæ væḍak nǣha harayak nǣha kiyalā. eyāgē rassāva atriyē nǣ.

Ghaṭīkāra — anāgāmī가 된 옹기장이였습니다. 눈먼 어머니와 아버지를 버리고 '쓸모없다, 알맹이 없다' 하며 떠나지 않았습니다. 제 일을 버리지 않았습니다.

vaḷan hadalā puccalā okkoma karalā sǣdāval mahansi velā ara ammā tāttā kan̆ḍubaḍa vyā dīlā ammā tāttāk pōṣaṇaya karalā tā bhikṣūn vahansēlā kiyapanāvaṭa tamanṭa purun hari dānayē dīlā oya vidihaṭa kālē gata karalā vælā giyē. anāgāmī velā hiṭapu ekkana bam̆balavat upanna. avasāna

그릇을 빚어 굽고 다 하며 늘 애써 어머니 아버지에게 먹을 것을 드려 봉양하고, 비구들에게도 제 힘이 닿는 대로 dāna를 드리며 그렇게 때를 보내다 갔습니다. anāgāmī였던 그는 brahma 세계에 태어났습니다. 마지막…

itin etakoṭa ēgollangē jīvitaya tuḷa ē mārga phalalābhavīngē koyi velāvakavat mē adhairaya bavak hæn̆gavicca bava pennuvē næha.

그러니 그들, magga와 phala를 얻은 이들의 삶에서는 어느 때에도 기운 없음을 드러내 보인 적이 없습니다.

namut væḍa karana hæṭiya vanā ekak kaḷē næha.

다만 쓸모없는 일은 하나도 하지 않았습니다.

mē ætta pēnnē næti ayatmalābhayaṭa gōcara velā. 90k væḍa kara næti ēvayi. væḍakaṭa æti ēvā 110dak bhāgeṭayi. karanna purudu vecca lōkayak tamayi ada tiyennē.

이 참이 보이지 않는 이들은 제 이득에 휩쓸려, 아흔은 쓸모없는 일을 하고 쓸모 있는 일 열은 반쯤만 하는 데 익숙해졌습니다. 오늘의 세상이 그런 세상입니다.

væḍa karana næti tamanṭa avæḍa venanṭa avæḍa vena kaṭayutu. anuvak karanavā. tamanṭat anunṭat yahapatak na ēvā tiyenavā nam oya atarin sāmānya maṭṭamayi siva namayak vitara karalā ekak vitara tamanṭayi yannayi væḍak æti vena ēva karanavā.

쓸모없는, 저에게도 해롭고 남에게도 해로운 일을 아흔쯤 합니다. 저에게도 남에게도 좋은 것이 있다 해도, 보통 수준으로 백에 아흔아홉쯤은 그렇게 하고 하나쯤만 저와 남에게 쓸모 있는 일을 합니다.

ē nisā tamangē væḍa kaṭayutu ṭika kālē pæhæra hærenavā. atyāvaśya væḍa kaṭayutu karaganna velāvak nǣ. mokada anavaśya væḍa kaṭayutulaṭa kālē ven karapu ekkanāṭa koyinda atyāvaśya iṭa velāvak.

그래서 제 일들이 늘 밀립니다. 꼭 필요한 일을 할 시간이 없습니다. 왜냐하면 쓸모없는 일에 시간을 내준 이에게 꼭 필요한 일을 할 시간이 어디서 나겠습니까.

itin ēka hadāgatta rāmuvak tuḷa api kālayat tuḷa gihillā eban̆du pirisak eka vaṭa velā eban̆du samājayak ēka ekatu velā. dæn ēkē koṭaskāraya bavaṭa pat velā innē.

그렇게 지어 놓은 틀 속에서, 때를 따라 그런 무리가 둘러모여 그런 사회가 이루어졌습니다. 이제 우리는 그 한몫이 되어 있습니다.

ē nisā ekapāraka mahā vipalavayak venavā. daham vipalavayak enavā. ekapāra etenṭa bahinna bæha. ē nisā api ēvayen yamak yamak ayin karalā hæki. yamak yamak ē vipalavayaṭa pat vennē nætuva ayin karagena api nidahas venna puḷuvanda? ē ē maṭṭēmē nidahas venna ōnē.

그러니 한꺼번에 큰 뒤집힘, dhamma의 뒤집힘이 온다 해도 단번에 거기로 내려갈 수는 없습니다. 그러니 우리는 그 가운데 몇몇을 치울 수 있습니다. 그 뒤집힘에 휩쓸리지 않고도 몇몇을 치워 풀려날 수 있겠습니까? 저마다의 수준에서 풀려나야 합니다.

issellā ehema venakoṭa dhammō havē rakati dhammacārī kiyana dharmaya kriyātmaka venavā. kriyātmaka velā hanam hariyaṭa gælapena diiya parisarayaṭa gælapena vidihaṭa væḍapilak etana yedenavā. ē pirisa atarē hæḍa talē gannavā. dharmaya deveni karanna bæ. in ēkayi hētuva.

먼저 그렇게 될 때 'dhammo have rakkhati dhammacāriṃ'이라는 dhamma가 작동합니다. 작동하면 딱 맞게, 둘레에 맞는 방식으로 일이 거기서 이루어집니다. 그 무리 속에서 꼴을 잡습니다. dhamma를 뒤로 미룰 수 없습니다. 그것이 까닭입니다.

pratyavē dæn æn̆dumak ædagattē sīta uṣṇa duru karaganna læjjā sthāna muvāha karaganna ē san̆dahā avaśyanē prayōjanaya namut ehema æn̆dapu æn̆duma kālen kālayaṭa venas velā venas velā gihillā dæn venakoṭa hun̆gāk venas ākārayaṭa pat vecca æn̆dumak bavaṭa pat vuṇā.

paccavekkhaṇa — 옷을 입은 것은 추위와 더위를 막고 부끄러운 곳을 가리려는 것입니다. 그것을 위한 쓸모가 있습니다. 하지만 그렇게 입던 옷이 때에 따라 바뀌고 바뀌어 이제는 아주 다른 모양의 옷이 되었습니다.

noyek hæḍa tala valin noyek ākārayen bāhira vicarana væḍin sakas karapu ekak bavaṭa. dæn ē nisāma apē jīvana vēdama æn̆dumak hadāganna koccaran karanna tiyenavā.

여러 모양으로, 여러 방식으로, 겉치레 꾸밈으로 지은 것이 되었습니다. 그래서 우리 살림살이에서 옷 하나 짓는 데 얼마나 많은 것을 해야 합니까.

dæn kakul dekē gal ææn̆denavaṭa, ullæn̆denavaṭa, jarāva maḍa pǣgenavaṭa prayōjanaya ēkayiepu dehe. ēkaṭa avaśya karana maṭṭamē prayōjanaya san̆dahā pariharaṇaya karanna gælapennē serepu dehekuyi.

두 발에 돌이 박히고 가시가 찔리고 더러움과 진흙을 밟지 않게 하는 것 — 그 쓸모는 슬리퍼 한 켤레입니다. 그 수준의 쓸모를 위해 쓰기에 맞는 것은 슬리퍼 한 켤레입니다.

væḍi vicu dāpu serepu dehekuyi gattahama dæn oya dekē venasa koccara tiyenavā.

꾸밈을 더 단 슬리퍼 한 켤레와 견주면, 그 둘의 차이가 얼마나 됩니까.

ara nikanma nikanma bāṭa deka dāgattahama apurava apē væḍē karaganna puḷuvan. ē ṭika okkoma kerenavā. næt oya ṭikama kerenna tava serepu tiyenavā. sapatu tiyenavā. ē vaṭinākama balahama ekak rupiyak 3000 4000 kaṭṭalē. 5000 6000 īṭat væḍik tiyenavā. ēken karannē tara ṭikamayi. væḍi hariya mokakda anna væḍi vecca

그냥 끈 두 개 달린 것을 신어도 우리 일을 다 할 수 있습니다. 그 모든 것이 됩니다. 아니면 바로 그 일을 하는 또 다른 슬리퍼가 있고 구두가 있습니다. 값을 보면 한 켤레에 삼천, 사천 루피, 오천, 육천, 그보다 비싼 것도 있습니다. 그것으로 하는 일은 똑같습니다.

ṭikamayi. væḍi hariya mokakda anna væḍi vecca vurana ṭika ēka tamayi navīna vilāsītā lōkayē karmānta diyuṇu kārmika diyuṇu læbu lōkaya hariya. hæbæyi ē ṭika pa jīvana vidi moka kannē anna ē anavaśya hariya ē serepu dē atharinnē næhæ. ē væḍa karana næti hirepu gana eka atharinna.

더 붙은 몫은 무엇입니까? 바로 그 더해진 꾸밈이 요즘 유행의 세상, 산업이 발달한 세상의 몫입니다. 하지만 그 몫이 살림살이를 갉아먹는데도, 그 쓸데없는 몫, 그런 슬리퍼를 놓지 않습니다. 그 쓸모없는 것을 걸치는 일을 놓아야 합니다.

번역 고르기