모든 loka assāda bandhana는 anātha
සියලු ලෝක ආස්වාද බන්ධන අනාථයි
kīpayak læbilā tiyenavā. hon̆dak vaṭinavā ē ṭika mokada bhāvanā piḷiban̆da praśna ṭikak nisā.
몇 가지 질문을 받았습니다. 좋은 질문들입니다. 값진 것들인데, bhāvanā에 관한 질문들이기 때문입니다.
apiṭa ekak tiyenavā mē dīpu karmasthāna siyaṇak dīlā tiyenavā itin ēvayan eka ekkenā vaḍana karmasthāna tiyenavā kiyalā penīma ēvā.
우리에게 하나가 있습니다. 여기 주어진 kammaṭṭhāna가 백 가지나 주어져 있으니, 그 가운데 사람마다 저마다 닦는 kammaṭṭhāna가 있다는 것이 보입니다.
siyalu lōka āśvāda bandhana anāthayi. atahærīma nātayi, nolma nātayi, midirama nāttayi, nivanavama nātayi.
모든 loka assāda bandhana는 anātha(의지할 데 없음)입니다. 놓아 버림이 nātha이고, 달라붙지 않음이 nātha이고, 벗어남이 nātha이고, nibbāna가 바로 nātha입니다.
mamada siyalu lōka satvayō kerehi siyalu lōka āśvāda bandhanā atahærīma vetvā, nolma vetvā, midīma vetvā, nivanama vetvā.
나와 모든 중생에게, 모든 loka assāda bandhana를 놓아 버림이 있기를, 달라붙지 않음이 있기를, 벗어남이 있기를, nibbāna가 있기를.
mēkat tara nivan dakina karmasthānayak.
이것 또한 nibbāna를 보는 kammaṭṭhāna입니다.
mēkedī ahanavā mē lōka āśvāda bandhana kiyalā kiyanavā kiyana ēvā apaṭa duk æti karana hæṭiya. bādhā pamuṇannē kohomada kiyana ekayi ahannē.
여기서 묻는 것은, loka assāda bandhana라고 하는 것들이 어떻게 우리에게 괴로움을 일으키는지, 어떻게 걸림을 가져오는지 하는 것입니다.
mē lōkāśvādaya kiyanakoṭa [ugura kǣrīma] api mēka dænaganna ōnē monavada lōka monavada āsvāda monavada bandhana mē kāraṇā tunama dænagannā lōka āśvāda bandhana tōrāganna.
이 loka assāda라고 할 때 (목을 가다듬음) 우리는 무엇이 loka이고, 무엇이 assāda이고, 무엇이 bandhana인지 이 세 가지를 모두 알아야 loka assāda bandhana를 가려낼 수 있습니다.
lōka kivvahama monavada lōkayaṭa ayiti vennē?
loka라고 하면 무엇이 loka에 속합니까?
æsa lōkeṭa ayitiyi. rūpa lōkeṭa ayitiyi. kana lōkeṭa ayitiyi, śabda lōkayaṭa ayitiyi. nāsayē lōkayaṭa ayitiyi gandhayē lōkayaṭa ayiti. diva lōkayaṭa atiyi rasayē lōkayaṭa ayitiyi. kaya lōkayaṭa ayitiyi sparśa lōkeṭa ayitiyi. mana lōkayaṭa ayitiyi dharmayaṭa ayitiyi. oya ṭika
눈이 loka에 속합니다. 형색(rūpa)이 loka에 속합니다. 귀가 loka에 속하고, 소리가 loka에 속합니다. 코가 loka에 속하고, 냄새가 loka에 속합니다. 혀가 loka에 속하고, 맛이 loka에 속합니다. 몸이 loka에 속하고, 닿음이 loka에 속합니다. 마음(mana)이 loka에 속하고, dhamma가 속합니다.
lōkayaṭa ayitiyi dharmayaṭa ayitiyi. oya ṭika hæralā tavat lōkayak panavanna kisima tænak nǣha.
그것들을 빼고 다른 loka를 세울 자리는 어디에도 없습니다.
lōkayayi yamak panavanavā nam oya tuḷa panavanna ōnē.
loka라고 무언가를 세운다면 그 안에서 세워야 합니다.
oyin piṭat atara yam kenek lōkayak panavanavā kivvā nam ēkaṭa hētu nǣ. panavanna kramayak nǣ. æsa, kana, diva, nāsaya, śarīrayē, mana rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa dharma kiyana mēṭa ahuvena ahu novana tavat lōkayak nǣ. muḷu lōkayema ōkaṭa ayiti.
그 밖에서 누군가 loka를 세운다고 한다면 거기에는 까닭이 없습니다. 세울 방법이 없습니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma라는 이것에 걸리든 안 걸리든 다른 loka는 없습니다. 온 loka가 이것에 속합니다.
ē lōka āśvādavada?
그러면 loka assāda는 무엇입니까?
æhen rūpa balalā rūpa āśvāda labanavā. kanen śabda ahalā śabda āśvāda labanavā.
눈으로 형색을 보고 형색의 assāda를 얻습니다. 귀로 소리를 듣고 소리의 assāda를 얻습니다.
[ugura kǣrīma]
(목을 가다듬음)
nāsayen gandhaya aragena gandha āśvāda labanavā. diven rasa aragena rasa āśvāda labanavā. kayen pahasa aragena poṭṭhabba āśvāda labanavā. manen dharma aragena dharma āśvāda labanavā. menna mē āśvādaya tamayi mē lōka satvayā āśvāda vaśayen mē lōkayē gannē.
코로 냄새를 맡아 냄새의 assāda를 얻습니다. 혀로 맛을 보아 맛의 assāda를 얻습니다. 몸으로 닿음을 받아 phoṭṭhabba assāda를 얻습니다. 마음으로 dhamma를 받아 dhamma assāda를 얻습니다. 바로 이 assāda가 세상 중생이 이 loka에서 assāda로 얻는 것입니다.
meyin amatarava ganna āśvādayakut lōkē nǣ.
이 밖에 따로 얻을 assāda는 세상에 없습니다.
mē āśvāda haya ærenna tavat āśvādayak panavanavā kivvot nivanen mepiṭa lōkaya tuḷa tava āsvādayak nǣ.
이 여섯 assāda 말고 또 다른 assāda를 세운다고 한다면, nibbāna 이쪽의 loka 안에는 더 이상의 assāda가 없습니다.
athærīmen novælmen midīmen labana nirvāṇa āśvādaya ærenna ēka vin̆dina ekak nemeyi non̆dina suvaya nætnam ē kiyannē āmisa suvayaṭa ayiti næti nirāmisa suvaya saha nirāmisa tarasuvaya kiyalā dekak tiyenavā.
놓아 버림, 달라붙지 않음, 벗어남으로 얻는 nibbāna의 assāda 말고는 말입니다. 그것은 느끼는 것이 아니라 느끼지 않는 행복, 곧 āmisa sukha에 속하지 않는 것으로, nirāmisa sukha와 nirāmisatara sukha라는 두 가지가 있습니다.
dhyānadiya labāgattahama ēken yamkisi lōkaya piḷiban̆da koṭasak athærilā.
jhāna 같은 것을 얻으면 그로써 loka의 어떤 부분이 놓아집니다.
rūpāvacara arūpāvacara ādī paradaka pihiṭenavā. kāmāvacara lōkaya athærenavā.
rūpāvacara, arūpāvacara 같은 자리에 머물게 되고, kāmāvacara loka는 놓아집니다.
kāmāvacara yam āśvādayak vin̆danam ē dhyānayaṭa samavædilā inna velāvē. ehenam dhyānayē pavatinna velāvē. eyā innē kāmāvacara āśvādaya torava.
kāmāvacara의 어떤 assāda를 누리든, 그 jhāna에 들어 머무는 동안, 곧 jhāna에 있는 동안 그는 kāmāvacara의 assāda 없이 지냅니다.
etakoṭa ēvaṭa kiyanavā nirā āmisa ehen ahat vecca nirāmisa suvaya
그래서 그것을 nirāmisa, 곧 āmisa에서 떨어진 nirāmisa sukha라고 합니다.
kāmāvacara rūpāvacara arūpāvacara kiyanna mē satun āśvādayama tora suvayak tiyenavā. ēkaṭa kiyanavā nivan suvaya hava nirāmisa tarasuvaya.
kāmāvacara, rūpāvacara, arūpāvacara라는 이 세 가지 assāda를 모두 떠난 행복이 있습니다. 그것을 nibbāna의 행복, 곧 nirāmisatara sukha라고 합니다.
nirāmisa suvayayi nirāmisa tara suvayayi dekak.
nirāmisa sukha와 nirāmisatara sukha, 두 가지입니다.
nirāmisayanut etana karana nisā. ēkaṭa kiyanavā nirāmisa etana suvē hevat nirāmisa tarasuva
nirāmisa마저 건너가기 때문에 그것을 nirāmisa를 넘어선 행복, 곧 nirāmisatara sukha라고 합니다.
etakoṭa dakinna ōnē kāmisa suvaya kāma suvaya tiyenavā. ēkaṭa api āmisa suvaya kivvā. īḷan̆gaṭa nirāmisa suvaya kiyannē ēken āśritacca rūpāvacara arūpāvacara suvaya
그러니 보아야 합니다. kāma sukha가 있습니다. 그것을 우리는 āmisa sukha라고 했습니다. 다음으로 nirāmisa sukha란 그것에서 떨어진 rūpāvacara·arūpāvacara의 행복입니다.
ē vagēma kāmāvacara rūpāvacara arūpāvacaraya lōka suvaya siyallama atrapuṇā athærīmen novælmen midīmin labana suvaya nirāmisa tarasuvaya
또 kāmāvacara, rūpāvacara, arūpāvacara라는 loka의 행복을 모두 넘어서, 놓아 버림·달라붙지 않음·벗어남으로 얻는 행복이 nirāmisatara sukha입니다.
mē suvē tōrāganna ōnē. etakoṭa metandi apiṭa pennannē monavada?
이 행복들을 가려내야 합니다. 그러면 여기서 우리에게 보여 주는 것은 무엇입니까?
lōka āśvāda kivvahama anna ara āmisa nirāmisa kiyana dekama lōka āśvādayaṭa ayiti.
loka assāda라고 하면 저 āmisa와 nirāmisa 둘 다 loka assāda에 속합니다.
kāma lōkaya āmisa suvayaṭa ayiṭiyē. ē vagēma rūpāvacara arūpāvacara suvayak ætnam nirāmisa suvayaṭa ayitiyaṭiyē.
kāma loka는 āmisa sukha에 속합니다. 또 rūpāvacara·arūpāvacara의 행복이 있다면 그것은 nirāmisa sukha에 속합니다.
ē dekama lōka āśvāda kāma lōka rūpa lōka arūpa lōka kiyana ē lōka valaṭa ayitiyi. ē lōka āśvādayaṭa bæn̆dunot ē pudgalayā ēṭa bæn̆dennē monavænda?
그 둘 다 loka assāda로서 kāma loka, rūpa loka, arūpa loka라는 그 loka들에 속합니다. 그 loka assāda에 묶이면 그 사람은 무엇에 묶이는 것입니까?
yam kenekuṭa rūpa āśvādayak onnam. ē rūpa āśvādaya labanna vēdanāvak tiyenna ōnē.
누군가 형색의 assāda를 원한다면, 그 형색의 assāda를 얻으려면 vedanā가 있어야 합니다.
dæn sukha vēdanāvak tiyenna ōnē āśvādaya labanna. ekkō upēkṣā vēdanāvak tiyenna ōnē. etakoṭa tamayi āśvādayak læbennē.
assāda를 얻으려면 sukha vedanā가 있어야 하거나, 아니면 upekkhā vedanā가 있어야 합니다. 그래야 assāda가 얻어집니다.
ehenam āśvādayak labanavada? monavayanda āśvāda labannē kohomada āśvāda læbennē? vēdanāva læbennē mokenda?
그러면 assāda를 얻습니까? 무엇으로, 어떻게 assāda가 얻어집니까? vedanā는 무엇으로 얻어집니까?
vēdanāvaṭa mulak tiyenavā.
vedanā에는 뿌리가 있습니다.
api ēkaṭa kiyanavā passa patyā vēdanāva sparśa pratyayen vēdanā venavā.
우리는 그것을 'phassa paccayā vedanā'라고 합니다. phassa를 조건으로 vedanā가 생깁니다.
ehenam sparśa karannē mona vænada?
그러면 phassa는 무엇이 합니까?
vēdanāva labāganna nam sparśayak labanna ōna. sparśayak labanna nam salāyatana tiyenna ōnē.
vedanā를 얻으려면 phassa를 얻어야 합니다. phassa를 얻으려면 saḷāyatana가 있어야 합니다.
cakkāyatanaya rūpayatanaya kiyat deka tiyenna ōnē. ehemanam etakoṭa rūpa āśvādayak læbiya hæki hæ. sparśalā.
cakkhāyatana와 rūpāyatana 둘이 있어야 합니다. 그러면 phassa로써 형색의 assāda를 얻을 수 있습니다.
sōtāyatanaya saddāyatanaya kiyana mē deka ekatu karalā sōta sparśayak labanavā. ē sparśayen vēdanāvak labanavā.
sotāyatana와 saddāyatana 이 둘이 합쳐져 sota phassa를 얻습니다. 그 phassa로 vedanā를 얻습니다.
ē vagēma gānāyatanaya gandhāyatanaya kiyana dekak tiyenna ōnē ē dekē sparśayen gahana āśvāda vēdanāvak gandha āśvāda vēdanāvak labanavā.
또 ghānāyatana와 gandhāyatana 둘이 있어야 하고, 그 둘의 phassa로 냄새의 assāda vedanā를 얻습니다.
givhāyatanaya rasāyatanaya kiyana deken raha āśvāda vēdanāvak labanavā.
jivhāyatana와 rasāyatana 둘로 맛의 assāda vedanā를 얻습니다.
kāyāyatanaya saha poṭṭhabba āyatanaya kiyana dekin kāya āśvādayak næha sparśa āśvādayak labanavā. manāyatanaya saha dharmayatanaya kiyana deken dharma āśvādayak labanavā.
kāyāyatana와 phoṭṭhabbāyatana 둘로 몸의 assāda, 아니 닿음의 assāda를 얻습니다. manāyatana와 dhammāyatana 둘로 dhamma assāda를 얻습니다.
mē labana āśvādayaka mē āyatana nætuva bæha. āśvādayak labanna sparśa nætuva bæhæ. sparśa āyatana nætuva bæha.
이렇게 얻는 assāda에는 이 āyatana가 없으면 안 됩니다. assāda를 얻으려면 phassa 없이는 안 되고, phassa는 āyatana 없이는 안 됩니다.
etakoṭa āyatana labāgannavā nam ē āyatana hædilā tiyennē monavada? nāma saha rūpa.
그러면 āyatana를 얻는다면, 그 āyatana는 무엇으로 이루어져 있습니까? nāma와 rūpa입니다.
nāma rūpa kiyana dekak tōrāganna ōnē.
nāma와 rūpa라는 둘을 가려내야 합니다.
vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mēvayin satvayek hæṭiyaṭa āśvāda labanna hitak avaśya venavā.
vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이것들로 중생으로서 assāda를 얻으려면 마음이 있어야 합니다.
ē vagēma rūpaskandhayak sambandha karalā rūpa labanna ōnē. rūpa etakoṭa rūpaskandha, vēdanā skandha, saṁgnā skandha, saṁkhāra skandha, viññāṇa skandha kiyana mē skandha pahak sambandha karaganna ōnē.
또 rūpakkhandha를 이어 붙여 rūpa를 얻어야 합니다. 그러니 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha라는 이 다섯 khandha를 이어 붙여야 합니다.
ēken tamayi āyatanayak āyatanayakaṭa mula vennē.
그것이 바로 āyatana의 뿌리가 됩니다.
etakoṭa anna rūpaskandhaya gattahama rūpaskandhayaṭa api kiyanavā rūpa koṭasa. vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana hatara gattahama ēka nāma koṭasaṭa væṭenavā.
rūpakkhandha를 들면 우리는 그것을 rūpa 부분이라고 합니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 넷을 들면 그것은 nāma 부분에 듭니다.
dæn nāma rūpa nætuva āyatana haṭaganna vidihak nǣ. āyatana haṭagannē nāma rūpa ætulē.
nāma-rūpa 없이는 āyatana가 생겨날 길이 없습니다. āyatana는 nāma-rūpa 안에서 생겨납니다.
ehenam rūpaskandha, vēdanā skandha, saṁgnā skandha, saṁkhāra skandha, viññāṇa skandha nætnam āyatanayak lōkē pahala venna vidihak nǣ.
그러니 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha가 없으면 āyatana가 세상에 나타날 길이 없습니다.
ehenam paṁcaskandhaya avaśya venavā. ara kiyana āśvādaya labanna oya vidihaṭa eka sambandha venavā.
그러면 pañcakkhandha가 있어야 합니다. 앞서 말한 assāda를 얻으려면 그렇게 이어집니다.
anna etakoṭa viññāṇayak nætnam oya rūpaskandhaya, vēdanā skandhaya, saṁgnā skandhaya, saṁkhāra skandhaya kiyana eka pahaḷa vennē nǣ.
그러면 viññāṇa가 없으면 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha라는 것이 나타나지 않습니다.
viññāṇaya kiyalā kiyannē mokakda? hita kivvaṭa bæ.
viññāṇa란 무엇입니까? 그냥 마음이라고 해서는 안 됩니다.
viññāṇaya kiyannē vigraha karalā ganna ōnē.
viññāṇa는 풀어서 이해해야 합니다.
etakoṭa hitat viññāṇaya kiyana ekē mulaṭa ayitiyi.
그러면 마음(citta)도 viññāṇa라는 것의 바탕에 속합니다.
dæn tē ekak kivvahama vatura ekak kivvahama vatura eka venama pēnavā. tē eka venama pēnavā. hæbæyi tē eka gattahama vatura ahaklā tē ekak hadanna bæ.
차 한 잔, 물 한 잔이라고 하면 물은 따로 보이고 차는 따로 보입니다. 그러나 차를 놓고 보면, 물을 빼고서는 차를 만들 수 없습니다.
ēkē mūlavaya vatura.
그 바탕은 물입니다.
hæbæyi vatura valaṭa kahaṭak ekatu velā sīni ekatu velā hædunaha tamayi api ēka tē ekak kiyannē. menna mev vagē.
다만 물에 찻물이 더해지고 설탕이 더해져 만들어져야 우리는 그것을 차라고 부릅니다. 바로 이와 같습니다.
etakoṭa api dænaganna ōnē mūlika deyak tiyenavā. pradhāna koṭasak tiyenavā.
그러니 우리가 알아야 할 바탕이 되는 것, 중심 부분이 있습니다.
ēka tamayi jalaya. ē jalayaṭa kāṭa saha sīni ekatu karalā uṇuka uṣṇa ekatu karalā sakas karalā gattahama api ēkaṭa tē ēka kiyana vacanaya. ēka vatura kiyannē nǣha api. vatura nokivvaṭa ēkē pradhāna koṭasa vatura.
그것이 물입니다. 그 물에 찻물과 설탕을 넣고 열을 더해 만들면 우리는 거기에 '차'라는 낱말을 붙입니다. 우리는 그것을 물이라 하지 않습니다. 물이라 부르지 않아도 그 중심 부분은 물입니다.
menna mē vagē citta kiyana koṭasa pradhānayi. vaturavā vagē pirisidu vaturavāgaya ēkaṭa bāhirin ekatu karagatta yamak ætnam ē hētuven viññāṇa hædenna.
이처럼 citta라는 부분이 중심입니다. 깨끗한 물과 같습니다. 거기에 바깥에서 더해진 무언가가 있으면, 그로 말미암아 viññāṇa가 이루어집니다.
dæn viññāṇa kiyanakoṭa hita viññāṇa dahapuvahama hita viññāṇa kiyanna bæ. hiten tora viññāṇayak tiyenavada ahapuhama hiten tora viññāṇayakut næhæ. ōka tōrāganna ōnē.
이제 viññāṇa라고 할 때, 마음과 viññāṇa를 따져 보면 마음을 viññāṇa라고 할 수 없습니다. 그렇다고 마음 없는 viññāṇa가 있느냐고 물으면, 마음 없는 viññāṇa도 없습니다. 이것을 가려내야 합니다.
sabhassara midaṁ bhikkhavē cittaṁ ārammaṇa vijāna lakkhanaṁ cittaṁ kiyalā hita piḷiban̆da vigraha venavā.
'Pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ', 'ārammaṇa vijānana lakkhaṇaṃ cittaṃ'이라고 하여 마음에 대한 풀이가 있습니다.
hita kiyana koṭasa vitarak gattot ēka prabhā assarayi.
마음이라는 부분만 놓고 보면 그것은 pabhassara, 곧 빛나는 것입니다.
ēka lakṣana svabhāvaya mokakda? aramuṇu vividhākāra aramuṇu ven ven karalā dænaganna puḷuvan lakṣaṇaya
그 특징은 무엇입니까? 갖가지 대상(ārammaṇa)을 하나하나 갈라 알 수 있는 특징입니다.
eccarayi hitayi
마음은 그것뿐입니다.
vividhākāra aramuṇak lōkē pahaḷa venakoṭama ē aramuṇu vaśayen ven venna hitaṭa dænennē ē hitaṭa tava tavat dēval ekatu velā.
갖가지 대상이 세상에 나타날 때 그것들이 대상으로서 따로따로 마음에 느껴지는 것은, 그 마음에 다른 것들이 더 더해져서입니다.
eka ǣ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn æhæṭa rūpa aramuṇu venavā. [ugura kǣrīma] kanaṭa śabda aramuṇu venavā. æhæṭa śabda aramuṇu vennē nǣ. kanaṭa rūpāramuṇu vennē nǣ.
이제 눈에는 형색이 대상이 됩니다. (목을 가다듬음) 귀에는 소리가 대상이 됩니다. 눈에는 소리가 대상이 되지 않습니다. 귀에는 형색이 대상이 되지 않습니다.
nāsayaṭa gandha aramuṇu venavā. rūpa aramuṇu vennet nǣ. śabda aramuṇu vennet næ. divaṭa rasā aramuṇu venavā. rūpa aramuṇu vennet nǣhæ. śabda aramuṇu vennet nǣhæ. gandhāra aramuṇu vennet næ. kayaṭa pahasa aramuṇu venna. etakoṭa darśanayaṭa ahuvena rūpayak aramuṇu vennet næha. ē vagēma śabda aramuṇu vennet næhæ, gandha aramuṇu vennet nǣha. rasa aramuṇu vennet næ. pahama venna. hitaṭa dharma.
코에는 냄새가 대상이 되고, 형색도 소리도 대상이 되지 않습니다. 혀에는 맛이 대상이 되고, 형색도 소리도 냄새도 대상이 되지 않습니다. 몸에는 닿음이 대상이 됩니다. 그때 눈에 잡히는 형색도, 소리도, 냄새도, 맛도 대상이 되지 않습니다. 다섯 가지가 다 그렇습니다. 마음에는 dhamma가 대상이 됩니다.
ara rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kivvayan manasen gatta koṭasa gatta saṭahan aramuṇu venavā. ē arenna ara rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa ganna ēvā æhen ganna ēvā æhen ganna ōnē. ēken hadāgattā manōsaṭahana manasa ov ēka saṭahana tamayi manasaṭa aramuṇu. ēvā tamayi dharma kivvē.
앞서 말한 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음을 마음이 받아들인 부분, 받아 둔 자국이 대상이 됩니다. 그 밖의 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음은 눈 같은 것으로 받아야 합니다. 그것으로 만든 마음의 자국, 그 자국이 마음의 대상입니다. 그것이 dhamma라고 한 것입니다.
etakoṭa oya vidihaṭa vividhākāra vennē oya vidihaṭayi.
그렇게 해서 갖가지가 되는 것입니다.
namut æhæṭa rūpayak gattahama hitaṭa dænenavā. kanta śabdayak āvot hitaṭa dænenavā. nāsayaṭa gandhayak aragattahama hitaṭa dænenavā. divaṭa rasayak āvuvahama hitaṭa dænenavā. kayaṭa pahasak āpuvahama hitaṭa dænenavā. hitaṭa vividhākāra aramuṇu venakoṭa ēvat hitaṭa dænenavā. anna dænena svabhāvaya hariya citta.
그런데 눈에 형색이 들어오면 마음이 압니다. 귀에 소리가 오면 마음이 압니다. 코에 냄새가 들어오면 마음이 압니다. 혀에 맛이 오면 마음이 압니다. 몸에 닿음이 오면 마음이 압니다. 마음에 갖가지가 대상이 될 때 그것들도 마음이 압니다. 그 아는 성질 부분이 citta입니다.
anna dænena dē piḷiban̆dava yamkisi āśvādaya sahagata hō dr̥ṣṭi sahagata hō ganna bāhira hariya hitaṭa eka vecca āgantuka upakra.
그 아는 것에 대해 assāda를 곁들이거나 diṭṭhi를 곁들여 받아들이는 바깥 부분은, 마음에 덧붙은 손님 같은 upakkilesa(āgantuka upakkilesa)입니다.
dænīmen natara vunot sita vitarayi.
앎에서 멈추면 그것은 마음(citta)뿐입니다.
namut dænīmen natara dæn lassana deyak dækalā harima lassana innavā. āśvādayakut ekkalā gattā. anē etana viññāṇa venavā.
그런데 앎에서 멈추지 않고, 아름다운 것을 보고 '참 아름답다' 하며 assāda와 함께 받아들였다면, 바로 거기서 viññāṇa가 됩니다.
āśvāda sahagatava gattot viññāṇa dænīmak pamaṇayi kiyalā gattot dænī mātrayak vitarayi etana tiyennē gallanna ekē deyak nǣha kiyalā gattot chanda rāgayen midunahama āgantupak lēsada ivarayi.
assāda를 곁들여 받아들이면 viññāṇa입니다. 그저 앎일 뿐이라고 받아들이면, 거기에는 앎만 있을 뿐 붙잡을 것이 없다고 받아들여 chandarāga에서 벗어나면, 손님 같은 upakkilesa는 끝납니다.
etakoṭa prabhātarayi. pēnavā. æhenavā. an̆duna dænenavā. saha dænenavā. sparśa dænenavā. dænenavā kiyana maṭṭama ikmavannē nætnam. ēka prabhāsana cittayē ākāraya.
그러면 빛납니다. 보이고, 들리고, 냄새를 알고, 맛을 알고, 닿음을 압니다. 안다는 수준을 넘어서지 않는다면, 그것이 빛나는(pabhassara) 마음의 모습입니다.
vividhākāra aramuṇu dænena ākāraya nisā kiyanavā ārambhaṇa vijānana lakṣaṇaya koccara hita vitarayi anna ēkayi citta kiyalā. dæn citta
갖가지 대상을 아는 모습 때문에 'ārammaṇa vijānana lakkhaṇa'라고 합니다. 오직 마음뿐인 것, 그것이 citta입니다.
anna ēkayi citta kiyalā. dæn citta tōrāganna ōna. namut api ada hita kiyanakoṭa oya adahasin nemeyi hita kiyannē.
이제 citta를 가려내야 합니다. 그런데 오늘날 우리가 마음이라고 할 때는 그런 뜻으로 마음이라고 하지 않습니다.
ara āgantuka upaklēsayangen nætnam chandara rāgayangen gahana velā chandara rāgayan saman̆ga ekatu vecca kaṭa kiyanna purudu velā tiyennē. magē hita magē hita kiyalā kiyannē ēkada? magē viññāṇaya kiyana viññāṇaskandhaya kiyana ekayi ēkaṭa kiyanna tiyennē. ehema upada
저 āgantuka upakkilesa, 곧 chandarāga로 짙어진, chandarāga와 합쳐진 것을 마음이라 부르는 데 익숙해져 있습니다. '내 마음, 내 마음' 하는 것이 그것입니까? 그것은 '내 viññāṇa', 곧 viññāṇakkhandha라고 해야 합니다.
kiyana ekayi ēkaṭa kiyanna tiyennē. ehema upada anna ēkayi. api hita kiyannē purudu velā tiyennē upakīsa sahita hēka ēka hita neveyi. ēka viññāṇa.
그렇게 생겨나는 것이 그것입니다. 우리가 마음이라 부르는 데 익숙한, upakkilesa가 섞인 그것은 마음이 아닙니다. 그것은 viññāṇa입니다.
upakīsa siyallama durunot hita. ehenam arihatn vahansēṭa viññāṇa næha. viññāṇa nirōdhayi. hita tiyenavā.
upakkilesa가 모두 사라지면 마음입니다. 그러니 arahant에게는 viññāṇa가 없습니다. viññāṇa는 소멸(nirodha)했습니다. 마음은 있습니다.
etakoṭa citta tiyenavā. arihatun vahansēgē prabhāssara cittayak tiyennē. ē nisā ē prabhāsara cittaya kisi tænaka ælennē næ. bæn̆dennē. ælenakoṭa bæn̆denakoṭa apiṭa ætta
그러니 citta가 있습니다. arahant에게는 pabhassara citta가 있습니다. 그래서 그 pabhassara citta는 어디에도 달라붙지 않고 묶이지 않습니다.
bæn̆dennē. ælenakoṭa bæn̆denakoṭa apiṭa ætta tōrāganna bæ. yam tænaka ælunot, yam tænaka bæn̆dunot ælicca ākārayaṭa bæn̆dicca ākārayaṭa ēka vimarśa ēkē tīraṇaya enavā misā. niyama yathārthavat tīraṇayak ganna bæn̆duna hita. dæn viññāṇayakin ætta dakinna bæ.
달라붙고 묶일 때 우리는 참을 가려낼 수 없습니다. 어딘가에 달라붙거나 묶이면, 달라붙은 대로 묶인 대로 살핌과 판단이 나올 뿐, 묶인 마음으로는 참다운 판단을 내릴 수 없습니다. viññāṇa로는 참을 볼 수 없습니다.
chandarāgayen bæn̆dicca hitakin dakinnē hiṭa pakṣā.
chandarāga에 묶인 마음으로 보는 것은 [그쪽으로] 치우친 것입니다.
canda rāgayaṭa pakṣā dakinakoṭa apiṭa ætta kiyalā pēnnē boruvak. māyāvak pēnnē. koṭu vennē māyāva.
chandarāga에 치우쳐 볼 때 우리에게 참으로 보이는 것은 거짓입니다. 환영이 보입니다. 환영에 갇힙니다.
ē chanda rāgayen midunāṭa passē bæluva. anna nidahas cintanaya kiyannē anna etenṭayi.
그 chandarāga에서 벗어난 뒤에 보는 것, 바로 그것을 자유로운 생각이라고 합니다.
namut api ada nidahas cintanaya kiyanna purudu velā tiyennē ēkaṭa nemeyi. viññāṇayē dr̥ṣṭiyol dr̥ṣṭiyi valin bæhæpu nigama valin apiṭa pahasu vēvā suva vēvā ven karagena ē suva pahasu vēvā tuḷa innavā nam apiṭa nidahas cintanayen hambavenavā kiyalā apiṭa kiyanavā. namut ēka nemeyi nidahas cintanaya. nidahas cintanaya
그런데 오늘날 우리가 자유로운 생각이라 부르는 데 익숙한 것은 그것이 아닙니다. viññāṇa의 diṭṭhi들에서 내린 결론으로 우리에게 편하고 즐거운 것을 골라 그 편안함 속에 머물면 자유로운 생각을 얻는다고 우리에게 말합니다. 그러나 그것은 자유로운 생각이 아닙니다.
nemeyi nidahas cintanaya. nidahas cintanaya hambavennē arihatun vahansēṭa arihatun vahansēṭa canda rāgaya næti nisā citta vitarak tiyena nisā hariyaṭama ætta nætta ven venavā. mēka hari mēka væradiyi. mēka pav mēka pin mēka āryaya. ehenam mē keles bin̆da giya suddha bava mē ādī vaśayen hariyaṭa ven karaganna puḷuvankama læbennē chanda rāgayen tora vecca manasakaṭayi.
자유로운 생각은 arahant에게 주어집니다. arahant에게는 chandarāga가 없어 citta만 있기에 참과 거짓이 정확히 갈립니다. 이것은 옳고 이것은 그르다, 이것은 pāpa, 이것은 puñña, 이것은 ariya, 이것은 kilesa가 부서진 깨끗함—이렇게 바르게 가를 수 있는 힘은 chandarāga를 떠난 마음에게 주어집니다.
ēnisā ē ēka kavadāvat mānasaṁ kiyana maṭṭama ikmavannē næ. citta manō mānasaṁ ē nisā etanat tāgantuka upak lesa dekak tiyenavā. bāhira lōkē balana velāvaṭa
그래서 그것은 결코 mānasaṃ이라는 수준을 넘지 않습니다. citta, mano, mānasaṃ입니다. 그러니 거기에도 āgantuka upakkilesa 두 가지가 있습니다, 바깥 세상을 볼 때에.
dænena svabhāvaya vitarak hiṭiyot eyin ehāṭa yannē nætuva dænagattē mokakda kiyana eka nǣ. dænena svabhāvaya tiyennē.
아는 성질에만 머물면, 그 너머로 가지 않기에 안 것이 무엇인지 하는 것이 없습니다. 아는 성질만 있습니다.
anna ē tattvaya hiṭiya cittavala innavā. pada samāpattiya innakoṭa cittavala innavā.
그 상태에 머무를 때 citta에 머뭅니다. phala samāpatti에 들어 있을 때 citta에 머뭅니다.
īṭa passē bāhira lōkayē yamak balanna siddha vunot chanda rāgayen torava balanakoṭa mē ahaval dē kiyalā mænagannavā. mē mē meban̆du satvaya mē meban̆da nam æti kenek. ē ṭika mænagannavā.
그 뒤 바깥 세상의 무언가를 보아야 하면, chandarāga 없이 볼 때 '이것은 무엇무엇이다' 하고 헤아립니다. 이러이러한 중생, 이러이러한 이름을 가진 사람—그만큼을 헤아립니다.
meban̆du dravyayak. ēkaṭa mē nama tiyā tiyenavā. mē namen ēka han̆dunnavā. anna ehemat tamayi dænagannavā han̆dunāganna. anna etanṭa enakoṭa etakoṭa manō satyen ven ven karalā mænagena ēken yamak karaganna ōna nam ēka saman̆ga ekatu vennē.
이러이러한 물건이고, 거기에 이 이름이 붙어 있고, 이 이름으로 그것을 알아봅니다. 그렇게 알고 알아봅니다. 거기에 이르면 mano로써 갈라 헤아리고, 그것으로 무언가 해야 한다면 그것과 함께합니다.
mē pāttarē mēkaṭayi dānē ganna ōnē. anhan gatta pātraya kiyalā mænagattā dānē kiyalā koṭasak mænagattā. itin pātraya aragena yanavā dānē gannavā. ē saman̆ga ekatu vuṇā.
'이 patta에 dāna를 받아야 한다.' 이렇게 받아 든 것을 patta라고 헤아렸고, dāna라는 부분을 헤아렸습니다. 그래서 patta를 들고 가서 dāna를 받습니다. 그것과 함께한 것입니다.
hæbæyi eyin ehāṭa yannema. anna māna saṁṭṭama citta manō mānasaṁ kiyana maṭṭam tunen ehāṭan vahansē yannē næha.
그러나 그 너머로는 가지 않습니다. 바로 mānasaṃ 수준입니다. citta, mano, mānasaṃ이라는 세 수준 너머로 그분(arahant)은 가지 않습니다.
hadayan vennē nǣhæ. hadayan kiyannē ēvat ekkat vena eka. hitavat vunagā māgē pātrayē maṭa hon̆da pātrayak hambavuṇā. anna gatā hadayam vuṇā. magē pātraya anit aya eka karana hon̆dayi. ān hadēn velāvacaruva. anē magē pātraya anit taram hon̆da næhanē. gæṭīmak āvā. hadayan vunot ælenavā gæṭenavā. oya deken ehakaṭa væṭenavā. abhijjā dōmanassa kiyana dekaṭa væṭenna epā kivvē onna ōkayi.
hadaya가 되지 않습니다. hadaya란 그것들과 함께 친해지는 것입니다. 친해지면 '내 patta, 내게 좋은 patta가 생겼다'—바로 그때 hadaya가 된 것입니다. '내 patta가 다른 이들 것보다 좋다'—이것도 hadaya가 된 것입니다. '아, 내 patta는 다른 것만큼 좋지 않구나'—반감이 왔습니다. hadaya가 되면 달라붙고 부딪힙니다. 그 둘 쪽으로 떨어집니다. abhijjhā와 domanassa 둘로 떨어지지 말라고 한 것이 바로 이것입니다.
ehenam bhāvanāvak karalā purudu karagannavā kiyannē api bhāvanāvakin api hita puṭu karagannavā kiyannē onna oya hadayan kiyana maṭṭamaṭa enna issellā navatāganna.
그러니 bhāvanā를 해서 익힌다는 것은, 우리가 bhāvanā로 마음을 길들인다는 것은, 바로 그 hadaya라는 수준에 이르기 전에 멈추는 것입니다.
dæn api bhāvanā karanavā kiyana eka dannē næ. bhāvanā karanavā kiyalā api balāporottu vennē ektaraha cariya haṭāvak.
그런데 우리는 bhāvanā를 한다는 것이 무엇인지 모릅니다. bhāvanā를 한다고 하면 우리가 기대하는 것은 어떤 행동 방식입니다.
namut bhāvanāva kiyannē pragnāva tuḷin dækalā hitannam purudu venna ōnē. anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen lōkayē asāratvaya dækkaṭa passē asāra deyak samaga mama mokaṭa hitavat venavā.
그러나 bhāvanā란 paññā로 보고 생각하는 데 익숙해지는 것입니다. anicca, dukkha, anatta로 세상의 알맹이 없음을 본 뒤에는 '알맹이 없는 것과 내가 왜 친해지겠는가' 하게 됩니다.
asāra deyak hon̆dayi kiyalā allagannē mokaṭada? anna etenṭa ævillā suddha ætuva dækkot ehema anna etendiṭa hadayan vennē næ.
'알맹이 없는 것을 좋다고 왜 붙잡겠는가.' 거기에 이르러 깨끗하게 보면 바로 거기서 hadaya가 되지 않습니다.
manasaṭa āgantuka upaklēsaya yāḷu vīma hitavat vīma kiyana upaklēsaya nætuva.
마음에 āgantuka upakkilesa, 곧 사귐과 친해짐이라는 upakkilesa가 없이 말입니다.
dravya vastuvak samaga hitavat vennet næhæ. pudgalaya samaga hitavat vennē næ. anna hitavat vunot tamayi ekkō ælennē. ēkaṭa viruddha deyak æn̆din gæṭennē. nǣ ælīmayi gæṭīmayi yam tænaka nædda kampāka karana eka etana nætnam etana samādhiya.
물건과도 친해지지 않고, 사람과도 친해지지 않습니다. 친해지면 그때 달라붙거나, 그에 반대되는 것을 보면 부딪힙니다. 달라붙음도 부딪힘도 없는 곳, 흔들림이 없는 곳, 거기가 samādhi입니다.
yam penavaṭa samādhiyaknam iriyavvakin samādhiya labanna hiṭiya bæ. [ugura kǣrīma]
참된 samādhi라면 한 가지 자세로만 samādhi를 얻어 머물 수는 없습니다. (목을 가다듬음)
hatara iriyavvenma samādhiyen hiṭiyennē. in̆dagena innat puḷuvan, hiṭagena innat puḷuvan, gaman karamin innat puḷuvan, nidāgena innat puḷuvan samādhiya.
네 가지 자세 모두에서 samādhi에 머뭅니다. 앉아서도, 서서도, 걸으면서도, 누워서도 samādhi에 있을 수 있습니다.
ē in̆daganna hiṭaganna gaman karana nidāganna kiyana satara iriyav venna. chanda rāgayen bæn̆dīmak tibunot tamayi hadayan vennē. monama deyak samagavat chanda rāgayen bæn̆dīmak nætuva kiya hadayannē næ. hadayan kiyana eka tibunot tamayi
앉기, 서기, 걷기, 눕기라는 네 가지 자세에서 그렇습니다. chandarāga로 묶임이 있을 때 hadaya가 됩니다. 어떤 것과도 chandarāga로 묶이지 않으면 hadaya가 되지 않습니다.
hadayannē næ. hadayan kiyana eka tibunot tamayi priyamanāpa deyak hædilā ælennē. ēkaṭa viruddha deyak manāpa vaśayen arennē gæṭennē. ælunot tamayi gæṭunot tamayi vikṣitāvayak æti vennē. etakoṭa samādhiyen torayi.
hadaya가 있을 때 좋아하는 것이 생겨 달라붙고, 그에 반대되는 마음에 들지 않는 것에 부딪힙니다. 달라붙고 부딪힐 때 흩어짐이 생깁니다. 그러면 samādhi가 없습니다.
ē avasthāva dæn satiya pihiṭavā ganna ōnē vaḍanakam. væḍi dēṭa pihiṭavanna satiyak nǣ.
그런 때에는 닦아 나가면서 sati를 세워야 합니다. 그 밖의 다른 것에 세울 sati는 없습니다.
satiya pihiṭanaka vadanna ōnē. manā sīnuvanin in̆dagena eḷiya karanna ōnē. manā sīnuvanin ēkaka kirīmaṭa kiyanavā satara satipaṭṭhānaya yukta venavā.
sati가 서도록 닦아야 합니다. 바른 sati와 알아차림으로 머물며 [마음을] 밝혀야 합니다. 바른 sati와 알아차림으로 하는 것을 네 satipaṭṭhāna를 갖춘다고 합니다.
satara satipaṭṭhānaya yutta venakoṭa pragnāva. pragnāva pahaḷa vunāṭa passē pragnāven tīraṇaya karalā hitē mūlika cētanāva nuna tæna pragnāva ganna. īṭa passē hita pahaḷa venakoṭama pragnāva balavat karagenamayi pahaḷa vennē. mēkaṭa kiyanavā gnāna sampiccata hitak haṭaganna.
네 satipaṭṭhāna를 갖출 때 paññā가 생깁니다. paññā가 생긴 뒤에는 paññā로 결정하여, 마음의 바탕이 되는 cetanā의 자리에 paññā를 놓습니다. 그 뒤로는 마음이 일어날 때 늘 paññā를 힘 있게 하여 일어납니다. 이것을 ñāṇa sampayutta 마음이 생겨난다고 합니다.
cētanāva mul velā hiṭan giyot pragnāva deveni vunot ehema gnāna vipittayi. gnānayen tōrayi. ē hindā. anna gnāna sampitta vennē ehemayi.
cetanā가 앞서고 paññā가 둘째가 되면 ñāṇa vippayutta입니다. ñāṇa를 떠난 것입니다. 그래서 ñāṇa sampayutta는 그렇게 이루어집니다.
gnāna sampitta venakoṭa pragnāva matu velā hitanam pragnāvē tīraṇayak tænpat karanavā pradhāna karanavā. cētanā kiyana ekaṭa vena tīraṇaya deveni vē. ehenam apiṭa ōna ōna hæṭiyaṭa hit hadanna bæruva.
ñāṇa sampayutta일 때는 paññā가 솟아올라 마음에 paññā의 결정을 자리 잡게 하고 앞세웁니다. cetanā의 결정은 둘째가 됩니다. 그러면 우리가 원하는 대로 마음을 지어낼 수 없게 됩니다.
ekama tīraṇayak tiyenavā pragnāvē tīraṇaya. pragnāva næmati ēkaka eka tīraṇaya nam haṭagatta hitē svabhāvaya ēkīya. ekarāva anna erā kiyalā kiyannē ēka. anna [ugura kǣrīma] etakoṭa pragnāven ōnaya ēka
결정은 오직 하나, paññā의 결정입니다. paññā라는 하나의 결정이라면, 생겨난 마음의 성품은 하나입니다. ekagga라고 하는 것이 바로 그것입니다.
[ugura kǣrīma] etakoṭa pragnāven ōnaya ēka ganna. ehenam bhāvanā kirīmē vardhanaya læbenavā kiyannē ara sata manā sīnuvanin yuttava ætta balāgena yanakoṭa harayak nǣnē lōkē allaganna kiyalā pragnāvē tīraṇayak tiyenavā. anna ē tīraṇaya āvaṭa passē ē næguṇu pragnāvē svabhāvaya venas vennē.
(목을 가다듬음) 그러니 paññā로 그것을 받아들여야 합니다. 그러면 bhāvanā가 자란다는 것은, sati와 바른 알아차림을 갖추고 참을 살펴 나갈 때 '세상에는 붙잡을 알맹이가 없다'는 paññā의 결정이 있다는 것입니다. 그 결정이 오고 나면 일어난 paññā의 성품은 바뀌지 않습니다.
āyē cētanāvala nætnam candara [ugura kǣrīma] rāgayen bæhæva nigamanaṭa bahinnē.
다시 cetanā나 (목을 가다듬음) chandarāga로 결론을 내리지 않습니다.
cachandara rāgaya mul vunot cētanāva pradhāna venna. chandarāgaya bidilā giyahama pragnāva pradhāna venavā.
chandarāga가 앞서면 cetanā가 중심이 됩니다. chandarāga가 부서지면 paññā가 중심이 됩니다.
yam hitaka chandarāgayē 50k prahīna vuṇā nam pragnāva 150k væḍuṇā nam 150ka samādhiyak tiyenavā.
어떤 마음에서 chandarāga가 50퍼센트 끊어졌다면, paññā가 50퍼센트 자랐다면 50퍼센트의 samādhi가 있습니다.
175k pragnāva praguṇa vunā 175k cētanā deveni vuṇāna 175ka samādhiyak tiyenavā.
paññā가 75퍼센트 자라고 cetanā가 75퍼센트 둘째로 물러났다면 75퍼센트의 samādhi가 있습니다.
100k pragnā væṭuṇā. sa 100īk chandarāgaya duru vuṇā. pūrṇa samādhiyak tiyenavā arihatun vahansē. menna mēkayi samādhiya innavā.
paññā가 100퍼센트 자라고 chandarāga가 100퍼센트 사라지면 온전한 samādhi가 있습니다. 그것이 arahant입니다. 바로 이것이 samādhi입니다.
itin samādhiya ōnǣ kiyalā hatanam api ōkaṭa caryā katāvak aragannavā. chandara rāgaya æti vennā vū dēval piḷiban̆da vimartanaya karannē nætuva.
그런데 samādhi가 필요하다고 생각하면 우리는 그것을 위해 어떤 행동 방식을 취합니다. chandarāga가 생기는 것들을 살피지는 않은 채로 말입니다.
ehenam api kiyannē bhāvanā mārgayaka nemeyi laukika mārgaya.
그러면 우리가 말하는 것은 bhāvanā의 길이 아니라 lokiya의 길입니다.
anna ārya bhāvanāva tōragannē oya kramayaṭayi.
ariya bhāvanā는 그런 방법으로 가려냅니다.
ārya bhāvanāvak nam nætnam mē nivan dækīmaṭa hētu karakāra kāraka bhāvanāvak bauddhayek vadanavā. eyā yamakin yamakin chanda rāgaya æti venavada? anna ēka vallā ēka vidarśanā karalā balanna ōna.
ariya bhāvanā, 곧 nibbāna를 보는 데 원인이 되는 bhāvanā를 불자가 닦는다면, 그는 무엇 무엇에 chandarāga가 생기는지 그것을 잡아 vipassanā로 살펴보아야 합니다.
siyallanṭama eka vidi eka ēka dēṭa chanda rāgaya æti vennē næ. eka deyak ekkenek priya karannē næha. tava dē kaṭahoma ærum karanavā. æhen piyena dēval siyallaṭama pariya karannē nǣha.
모두에게 같은 방식으로 같은 것에 chandarāga가 생기지는 않습니다. 한 사람이 좋아하는 것을 다른 사람은 좋아하지 않습니다. 또 다른 이는 또 다른 것을 좋아합니다. 눈에 보이는 것을 모두 좋아하지는 않습니다.
ekkenek æhen balalā satuṭu vena dēṭa tava kenek satuṭu vennē næhæ. eyā vena dēṭa satuṭu vennē næ. etakoṭa ekkenekgē canda rāgaya eka dēkaṭa væḍi.
한 사람이 눈으로 보고 기뻐하는 것에 다른 사람은 기뻐하지 않습니다. 그 사람은 다른 것에 기뻐합니다. 그러니 한 사람의 chandarāga는 어떤 한 가지에 더 큽니다.
tava kenek canda rāgaya tava deyak pēnnē tava deyak kerehi bæn̆dilā. mēvaṭa tamāṭa chanda rāgaya æti vennē. kebalu deyak dækkahama diga tamā vimarśanaya karalā balanna purudu venna ōnē.
다른 사람의 chandarāga는 또 다른 것에 묶여 있는 것이 보입니다. 이런 것들에 자기에게 chandarāga가 생기니, 어떤 것을 보았을 때 스스로 살펴보는 데 익숙해져야 합니다.
eyā mēka uganna puḷuvan ekak nemeyi. bhāvanā karanna mokakda ayin karanna ōnē kiyalā æhuvaṭa apramāṇa aramuṇasen kōka pennanna bhāvanāvēdī eka eka ka ekā ayin karanna ōnē mokakda kiyalā æhuvot ehema apiṭa ēka kiyā denna giyot ehema vigraha karalā apiṭa apramāṇa aramuṇu issellā kiyalā innē.
이것은 가르쳐 줄 수 있는 것이 아닙니다. 수행할 때 무엇을 치워야 하느냐고 물어도, 헤아릴 수 없이 많은 대상 가운데 어느 것을 보여 주겠습니까. 수행에서 저마다 무엇을 치워야 하느냐고 물어서 우리가 그것을 일러 주려고 풀이해 나가면, 우리 앞에는 헤아릴 수 없는 대상이 놓여 있습니다.
samahara kenek gas jāti aramuṇu karanavā. samahara kenek pudgalayō aramuṇu karanavā. anē
어떤 이는 나무 종류를 대상으로 삼습니다. 어떤 이는 사람들을 대상으로 삼습니다.
samahara kenek pudgalayō aramuṇu karanavā. anē maṭa nam oya pudgalayō kiyannē āsāva maṭa nam ættē næ. anē ēkanāṭa mē mal gaha balannakō harima lassanayi. mēka mal pipunahama hariyē suvan̆dayi mē pætta mē hari lassanayi mala pudgalayō kinē mē canda rāgaya tiyennē gas væl kere mal kerenna tava kenek
'아, 나는 사람들한테는 애착이 없어요. 그런데 이 꽃나무 좀 보세요, 정말 아름다워요. 꽃이 피면 정말 향기롭고, 이쪽은 정말 예뻐요.' 이 사람의 chandarāga는 사람이 아니라 나무와 덩굴과 꽃에 있습니다.
væl kere mal kerenna tava kenek anē maṭa mē lōkeṭa vaḍā hadayi magē daruva maṭa gas vællā ō væḍak nǣ. mē daru sula bala balān tiyena maṭa hiṭalā deyak. tava kenek daruvā kerehi canda rāgaya. eyā ara gas vala kerehi canda rāgayak næhæ. bāhira pudgalayō kerehi candara rāgayak. dæn mē vagē eka
또 다른 사람은 '아, 나에게는 이 세상보다 내 아이가 소중해요. 나무 덩굴 따위는 쓸모없어요. 이 아이를 돌보는 것이 내게 남은 일이에요' 합니다. 이 사람은 아이에게 chandarāga가 있습니다. 그는 나무에는 chandarāga가 없습니다. 바깥 사람들에게 chandarāga가 있는 이도 있습니다.
kerehi candara rāgayak. dæn mē vagē eka ekkenāṭa nānā prakāramaṭa canda rāgaya mædenavā. ehenam lōkayē siyalu aramuṇu pihi siyallagēma samāna chandara rāgayak nǣ. mē nisā bhāvanāvak karanakoṭa taman visinma dænaganna ōnænna ōkayi.
이렇게 사람마다 갖가지로 chandarāga가 박혀 있습니다. 그러니 세상의 모든 대상에 대해 모두에게 같은 chandarāga가 있는 것이 아닙니다. 그래서 수행할 때 스스로 알아야 하는 것이 바로 이것입니다.
tamāṭa tamā chanda rāgayen bæn̆dena dēval tamā dænaganna ōnē.
자기가 chandarāga로 묶이는 것들은 자기 스스로 알아야 합니다.
anik kenā ēka vivēcanaya karannasā hariyannē næha. mama lōkaya amulāven vivēcanaya karanavā. tamā bæn̆dicca eka tamayi anik kenāt kæmanē.
다른 사람이 그것을 비판한다고 되는 것이 아닙니다. 사람들은 미혹으로 세상을 재단합니다. 자기가 묶인 것을 다른 사람도 좋아하리라 여깁니다.
dæn kāntāva monavaṭahariyi kasa āhārayakaṭa kæmatinavā. ena ena okkoṭama ēka tamayi hadalā tiyennē.
이제 어떤 부인이 어떤 음식을 좋아한다면, 찾아오는 사람마다 모두에게 그것만 만들어 줍니다.
samahara velaṭa ani kenā ēka apa ēka priya karannē næha. samahara aya karavala kanna hari kæmati.
그런데 때로는 다른 사람은 그것을 좋아하지 않습니다. 어떤 이는 말린 생선을 아주 좋아합니다.
eyā kavuru hari āpuma vidahaṭa karavela ṭika ussagena enavā māḷuvā kriyā.
그 사람은 누가 오기만 하면 말린 생선을 꺼내 옵니다.
mokakda mama hariya kæmatiyi karavena. en anikat ē vagēma kæmatinē. eyā dr̥ṣṭiyakaṭa bæssot
'뭐 어때, 나는 말린 생선을 아주 좋아하니까 남들도 그렇게 좋아하겠지.' 그가 그런 diṭṭhi에 빠지면,
venavā. ara manasē parayada karagannavā ara kan̆dagiya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ena ena gānē mokada karannē? viha āhārayak a karilā hadanna. mokada ēkaṭa kæmatinavā.
오는 사람마다 무엇을 합니까? 그 음식을 만들어 줍니다. 자기가 그것을 좋아하니까요.
tava kenek mas māsa valaṭa kæmativā. eyā kavuru hari āpuhama mas māsagena ehalā hadanavā. tava kenek ēka piya karannē næha. anē maṭa eḷiya
또 어떤 이는 고기를 좋아합니다. 그 사람은 누가 오면 고기를 사 와서 요리합니다. 또 어떤 이는 그것을 좋아하지 않습니다.
tava kenek ēka piya karannē næha. anē maṭa eḷiya tibunam koccara hada mēka eka balahama mēka dālā dæn mē sen prāda karalā hadalā kahapat næna nam vavā hari hadalā tiyenavā. ēkē balahama ēket matvaru.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mona ekakda kaṇḍa ekak balahama mara næti ekak mama karannē metana kaṇaḍa ekakvat maranahænē. eyā ē adahasin karē. namut ara mas māṁsa piya karana ekkenā satuṭenma hadana āhārayak hæma ehenaṭama ēvā dālā.
'무엇을 보든 나는 살생 없는 것을 하겠다, 여기서는 아무것도 죽이지 않는다'—그 사람은 그런 뜻으로 했습니다. 그런데 고기를 좋아하는 사람은 즐겁게 만드는 음식마다 다 고기를 넣습니다.
ē eyā piya karana ākārayen lōkayaṭa dunna. mē vagē ēka tamayi apē sāmānya manussayāgē siṭinnē. yamak priya karanavā nam yamek ohu lōkayaṭa saṁgraha karanna balāporottu vena hitavat nam priya nam ē tamā kæmatiya.
그는 자기가 좋아하는 방식으로 세상에 내주었습니다. 이와 같은 것이 우리 보통 사람의 모습입니다. 무언가를 좋아한다면, 그가 세상을 대접하려 할 때 친하고 사랑스러운 것은 바로 자기가 좋아하는 것입니다.
dæn samahara kenek katā kara kara inna kæmatiyi. eyāyi canda rāga mædilā tiyennē katā karena kayi parala
어떤 이는 쉬지 않고 말하기를 좋아합니다. 그 사람의 chandarāga는 말하는 데 박혀 있습니다.
itin eyā balāporottu venavā kavuruhata kaḷā innakoṭa anē eyāṭa hari pālu væḍa katā karanna kenek næhænē. mamat yanna væṭiyā katā karanavā. samahara ara puda kaḷā vivēkiva inna kenā. kavuvat katā karannē nætuva araganna dæn mokada vennē?
그래서 그 사람은 누군가 혼자 있으면 '아, 저 사람 참 쓸쓸하겠다, 말 상대가 없잖아' 하고 가서 말을 겁니다. 그런데 그 혼자 있는 이는 고요히 있기를 좋아하는 사람입니다. 아무와도 말하지 않고 지내려는데, 이제 어떻게 됩니까?
tīraṇaya kohomada? katā kirīmaṭa canda rāgayen bæcca kenā hitanavā anē pāluven innavā æti. mama atyanna ōnē katā karana. eyā koccara hari katā karā deyak. eyā yannē hon̆da hitak ganna. ara manussayā dekaṭa nævenavā. mona kalarayakda mē vennē? nidahasē innāva nidahasa inna dennē næhæ. koccarahara yana katā karanavā æili gahanavā. itin etakoṭa vena visienavā.
판단은 어떻습니까? 말하기에 chandarāga로 묶인 사람은 '쓸쓸하게 있겠구나, 내가 가서 말을 걸어야지' 하고 생각합니다. 그는 한참 동안 말을 합니다. 좋은 마음으로 갑니다. 그런데 저 사람은 난처해집니다. '이게 무슨 소란인가. 편히 있으려는데 편히 있게 두지를 않네. 끝없이 와서 말을 걸고 귀찮게 하네.' 그러면 마음이 흩어집니다.
anna lōkaya aāmanayi. ehin pragnāven gattā tīraṇayak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
api pragnāvē tīraṇaya gannakoṭa dænagannavā chandara rāgaya eka ekkenāgē eka eka vidiṭa bæn̆dilā tiyennē. samahara aya canda rāgiyāgē nidahas vevī yanavā.
우리가 paññā의 판단을 내릴 때, chandarāga가 사람마다 저마다 다르게 묶여 있음을 압니다. 어떤 이들은 chandarāga에서 점점 벗어나 갑니다.
canda rāgayangē nidahas venna kæmati nam ārya mārgaya vaḍanna.
chandarāga에서 벗어나고 싶다면 ariya magga를 닦으십시오.
eyā ēkaṭa mārgaya valāgena yanavā. pragnāven tīraṇayak denavā mē mē pudgalayō mē mē dēṭayi kæmættē. maṭa ōna hædiyaṭa karalā.
그는 그것을 위해 길을 닦아 갑니다. paññā로 판단을 내립니다. '이 사람들은 이런 것을 좋아한다. 내가 원하는 대로 할 수는 없다.'
ehenam dharmatāvayak lōkē tiyenavā menna mehe kramaya. ē nisā ēka maṭa karanna tēkut næhæ. ēgollangē nuvaṇa hæṭi hæṭiyaṭayi ēgollo chandara rāgayen bæn̆dennē.
그러니 세상에는 dhammatā가 있습니다, 이런 방식이 있습니다. 그래서 내가 그것을 할 까닭도 없습니다. 그들은 저마다 지혜만큼 chandarāga에 묶입니다.
mulāva nisā canda rāgayen bæn̆denavā. pragnāva nisā canda rāgayen ivat venavā.
미혹 때문에 chandarāga에 묶이고, paññā 때문에 chandarāga에서 벗어납니다.
itin mē mē pudgalayangē svabhāvaya mokakda kiyalā api vimarśanaya karalā balanavānam api danna nam meyā katā karanavaṭa kæmati næti. meyāgen ayin velā inna.
그래서 이 사람들의 성품이 무엇인지 살펴보아 알면, '이 사람은 말 걸기를 좋아하지 않는구나, 이 사람에게서 떨어져 있자' 합니다.
mama eyā æturu karanavā nam eyā ēka katā noka. tarahayak nemeyi. eyāṭa bādhāva pamuṇa hon̆da næha. eyā katā karanaṭa eyāṭa ē bādhakayak vaśayen salakalā eyā inna kenek. anna pragnāven gattā tiyena tīraṇayak eyāgē
내가 그를 아낀다면 그와 말하지 않습니다. 화가 나서가 아닙니다. 그에게 방해를 끼치는 것이 좋지 않아서입니다. 그는 말 거는 것을 방해로 여기며 지내는 사람입니다. 이것이 paññā로 내린 판단입니다.
tava kenek innavā. eyā kæmati mal gæna katā karanavā. eyā ēka veni delē katā karanna giyot eyā kæmativā. itin eyā ēka katā karanavā nam katā karanna ennē mal jātiya gæna. etakoṭa eyā ēkaṭa gæma.
또 어떤 사람이 있습니다. 그는 꽃 이야기하기를 좋아합니다. 그 사람과 그 이야기를 하러 가면 그는 좋아합니다. 그래서 그와 말한다면 꽃 종류 이야기를 하게 됩니다. 그러면 그는 거기에 빠져듭니다.
hæbæyi ārayek nam kalpanā karanavā mona jātiyaṭa kæmati vanat candarāgaraya ē vidihaṭa bæn̆dilā ohun̆ga tiyennē. ohuṭa baṇak kiyā denna bæhæ dharmānukūla pættak kiyā denna pragnā pahaḷa venna koyi dēṭa kæmati tibenat ova aniccayi, dukkhayi anattayi kiyalā vigraha karalā dīlā eyā ēken mudavanna avasthāva balāgena kaṭayutu karanna.
그러나 ariya라면 생각합니다. '어떤 종류를 좋아하든 그의 chandarāga는 그렇게 묶여 있다.' 그에게 dhamma를 설하거나 dhamma에 맞는 쪽을 일러 주어 paññā가 생기게 하려면, 그가 무엇을 좋아하든 그것이 anicca, dukkha, anatta임을 풀어 주어 그가 거기서 벗어나도록 기회를 보아 행해야 합니다.
hæbæyi ēkedī pragnāven tīraṇayak karanavā mē chandara rāgayen bæn̆dilā inna pudgalayāṭa mēka aniccayi dukkhayi anattayi kiyanna giyot ehema mē pudgalayā mēkaṭa bohoma kupita venavā. akamæti. mama eyāṭa anicca dukkha anatta vigraha karanna yannē næhæ baṇa kiyanna yannē. ēkat pragnāva dīra.
다만 그때 paññā로 판단합니다. 'chandarāga에 묶여 있는 이 사람에게 이것이 anicca, dukkha, anatta라고 말하면 이 사람은 몹시 성내고 싫어할 것이다. 그러니 나는 그에게 anicca, dukkha, anatta를 풀이하러, 설법하러 가지 않겠다.' 그것도 paññā입니다.
hæbæyi apē balāporottuvak tiyenavā ohugē chanda rāgaya kesē hō duru kaḷot ohu ārayek venavā. duru karana mārgaya pelā dunnot tuḷat ārya mārgaya hamba vennē. ēka nisā ohuṭa anukūla deyak aragena ē anusārayen ohuṭa bohoma læbena avasthāva sudusu avasthāva ēkaṭa maga pādā dīnna ōnē. ohu tænaṭa oba
그러나 우리에게는 바람이 있습니다. 그의 chandarāga를 어떻게든 없앤다면 그는 ariya가 됩니다. 없애는 길을 보여 주면 그 안에서 ariya magga를 얻습니다. 그래서 그에게 맞는 것을 들고, 그에 따라 그에게 알맞은 기회에 길을 열어 주어야 합니다.
ēkaṭa maga pādā dīnna ōnē. ohu tænaṭa oba sudusu velāva balā hiṭakoṭa anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dakina hæṭi kiyā denavā hæma tænīma nemeyi. sudusu kal sudusu velā dækalāyi ēka karanna. anna ēka pragnāva tiyenavā.
그에게 알맞은 때를 기다렸다가 anicca, dukkha, anatta로 보는 법을 일러 줍니다. 아무 데서나가 아닙니다. 알맞은 때, 알맞은 시간을 보아 합니다. 거기에 paññā가 있습니다.
ē pragnāva næti pudgalayā. ē karana kramaya dannē næti nisā. tænak notænak nǣha bas ekēdī kaḍapolēdīm handī pārē yanakoṭayi hæma tænama baṇa kiyanna.
paññā가 없는 사람은 그 방법을 모르기 때문에 장소를 가리지 않고 버스에서, 시장에서, 길거리에서, 아무 데서나 설법을 합니다.
eyāt mat velā innavā samahara velāṭa eyā priya karuṇu. mama dharmaya dannavā mama baṇa kiyana kenek, mama hon̆da kenek eyā etana chandarāgayen bædunot ehema eyā ēka ulupganna tamayi ara pasvōlḍē hæma tænama balā kiyannē. etakoṭa mokada vennē?
그 사람도 때로는 자기가 좋아하는 것에 취해 있습니다. '나는 dhamma를 안다, 나는 설법하는 사람이다, 나는 좋은 사람이다'—거기에 chandarāga로 묶이면, 그것을 드러내려고 아무 데서나 설법합니다. 그러면 어떻게 됩니까?
anit pinsuka nindhāna gærūm labanavā.
다른 이들에게서 비난과 꾸지람을 듣습니다.
hari upāsaka api dannavā eyāgē mē hari upāsikāva eyāgē hæṭi api dannē nætuva itin paṭan ganna ōna viruddhakāraya okkoma kiyalā maṭa pāraval vanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin mē vagē hæma avasthāvaṭama pragnāven tīraṇayak karaganna ōnē. sudusu tæna sudusu velāva balalā katā karanna.
그러니 이런 모든 경우에 paññā로 판단해야 합니다. 알맞은 곳, 알맞은 때를 보아 말해야 합니다.
itin menna mē vagē mē lōka āśvāda kiyana eka tæn tēraganna. oya api priyamanāpa canda rāgaya yam tænaka bæn̆dunot. anna ēvā apiṭa āśvāda janakayi.
이렇게 이 loka assāda라는 것이 어디인지 가려내십시오. 우리가 좋아하는 chandarāga가 어딘가에 묶이면 그것들이 우리에게 assāda를 낳습니다.
ē canda rāgayen bæ, śabda, gandha, rasa, sparśa, dharma kiyana mēvayen yamakaṭa nam ēvā siyallama lōka āsvāda anna lōka āśvāda ven karalā dænagannā.
그 chandarāga로 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma 가운데 무엇에 묶이든 그것들은 모두 loka assāda입니다. 이렇게 loka assāda를 갈라 알아야 합니다.
lōka āśvāda kiyannē ōvara.
loka assāda란 바로 그것들입니다.
etakoṭa ōvara giyot mokada vennē?
그러면 거기로 가면 어떻게 됩니까?
yam āśvādayak hon̆dayi, priyayi, manāpayi kiyalā yamaki bæn̆denavā nam ē āśvādaya anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen ohu dækalā næ.
어떤 assāda가 좋고, 사랑스럽고, 마음에 든다고 무언가에 묶인다면, 그는 그 assāda를 anicca, dukkha, anatta로 보지 못한 것입니다.
anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dækkē næti tākkal. ohugē āśvādayaṭa chanda rāgayen bæn̆denavā. anna lōka āśvādayaṭa bæn̆dunā.
anicca, dukkha, anatta로 보지 못하는 한 그는 assāda에 chandarāga로 묶입니다. 그렇게 loka assāda에 묶였습니다.
chandarāgaya yam tænakaṭa bæn̆duna ohuṭa kavadāvat ēken ivat venna. ohuṭa ēkama avaśya venavā. dæn lōkaya haṭaganna dēṭa chanda rāgayen bæn̆dunot ohuṭa lōkēma avaśyayi.
chandarāga가 어딘가에 묶인 그는 결코 거기서 떠나지 못합니다. 그에게는 그것만 필요합니다. 세상이 생겨나는 것에 chandarāga로 묶이면 그에게는 세상 자체가 필요합니다.
lōkayen etera venna lōkayen nidahas venna ohuṭa ōna kamak næha. ē nisā kavadāvat ohuṭa ē bandhanayen midenna bæ. ē canda rāgayen bæn̆dilā inna. anna lōka āśvādayaṭa bæn̆dunahama lōkayen midenna bæhæ kivē onna ōkayi nivan dakinna bæ. athæren vælīmadī yanna bæ.
세상을 건너고 세상에서 벗어나려는 바람이 그에게는 없습니다. 그래서 그는 결코 그 bandhana에서 벗어날 수 없습니다. 그 chandarāga에 묶여 있으니까요. loka assāda에 묶이면 세상에서 벗어날 수 없다고 한 것이 바로 이것입니다. nibbāna를 볼 수 없습니다. 놓아 버림, 달라붙지 않음, 벗어남으로 갈 수 없습니다.
ē nisāma tamayi anāthayaṭa væṭennē.
바로 그래서 anātha에 떨어집니다.
ē canda rāgayen bæn̆dunot bæn̆dennē lōkeṭa nam. lōkē tiyennē anicca dēval, dukkha dēval, anatta dēval nam lōkē vidyāmāna vīma. apiṭa duken nidahas venna bæ. asahanayen midenna bæ.
chandarāga로 묶이면 묶이는 것은 세상입니다. 세상에 있는 것이 anicca한 것, dukkha인 것, anatta인 것이라면—그것이 세상의 실상이라면—우리는 괴로움에서 벗어날 수 없습니다. 불안에서 벗어날 수 없습니다.
apē balāporottuva iṣṭa vennē nǣ lōkaya tuḷa. āyi balāporottu vennē anicca lōkaya nicca karaganna. dukkha lōkē sukha karaganna. anartha lōkaya arthavat ekak karaganna. anātha lōkaya nāta karagannavā. namut mēka kavadāvak karanna bæri deyak mēka tamayi avidyāvē tīraṇaya.
우리의 바람은 세상 안에서 이루어지지 않습니다. 그런데도 다시 바라는 것은 anicca한 세상을 nicca하게 만들고, dukkha인 세상을 sukha로 만들고, 뜻없는 세상을 뜻있게 만들고, anātha인 세상을 nātha로 만드는 것입니다. 그러나 이것은 결코 할 수 없는 일입니다. 이것이 avijjā의 판단입니다.
mē tīraṇaya inna tākkal ohuṭa ēken midenna e anāta anāthatvayen midenna bæ. nāta niyama nātatvaya nam e hadanna bæri, nicca karanna bæri, sukha karanna bæri ātma karanna ehema nætnam arthavat karanna bæri haravat karanna bæri lōkaya yathārthaya dharmānukūlava dækalā ēken athærīmak ætda novælmak ætda midīmak ætda etanayi ara duka æti nidaha ēkayi nātha mēka dakinna ōnē. ā etakoṭa anātha anātha hæṭiyaṭa dakinavā nātha nātha hæṭiyaṭa dakinavā.
이 판단이 있는 한 그는 거기서, anātha에서 벗어날 수 없습니다. 참된 nātha란 이렇습니다. 만들어 낼 수 없고, nicca하게 할 수 없고, sukha로 할 수 없고, attā로 할 수 없는, 곧 뜻있게 할 수 없고 알맹이 있게 할 수 없는 세상의 실상을 dhamma에 맞게 보고, 거기서 놓아 버림, 달라붙지 않음, 벗어남이 있다면, 바로 거기가 괴로움에서 자유로운 곳이고 그것이 nātha입니다. 이것을 보아야 합니다. 그러면 anātha를 anātha로 보고, nātha를 nātha로 봅니다.
etakoṭa lōkaya yamak ætnam anāpatayi. kumak nisāda? anicca nisā, dukkha, asāra nisā anāsayi.
그러면 세상에 무엇이 있든 anātha입니다. 무엇 때문입니까? anicca이기 때문에, dukkha이고 알맹이가 없기 때문에 anātha입니다.
ehenam api anātyaṭa væṭennē anicca dē nicca karanna avidyāven hitanavā. duka denna dē sukha karaganna pavatvāganna avidyāven hitanavā. asāra dē sāravat karaganna avidyā sahagatava hitanavā.
그러니 우리가 anātha에 떨어지는 것은, avijjā로 anicca한 것을 nicca하게 만들려고 생각하고, 괴로움을 주는 것을 sukha로 만들어 지키려고 avijjā로 생각하고, 알맹이 없는 것을 알맹이 있게 하려고 avijjā에 휩싸여 생각하기 때문입니다.
namut anicca dē kavadāvat nicca venna davasak nǣha. kramayak nǣ. dukkha [ugura kǣrīma] dē sukha karanna kramayak næha. asāra dē sāra karanna kramayak næha. mokada ēka tamayi lōkeṭa oruma dharmatāvaya
그러나 anicca한 것이 nicca하게 될 날은 결코 없습니다. 방법이 없습니다. (목을 가다듬음) dukkha인 것을 sukha로 만들 방법이 없습니다. 알맹이 없는 것을 알맹이 있게 할 방법이 없습니다. 그것이 바로 세상이 물려받은 dhammatā이기 때문입니다.
menna lōka dharmatāvaya mēkayi kiyalā yam dahavasaka nuvaṇin tērum gattā nam edāṭa ohugē mulā adahasa næti velā yā.
'세상의 dhammatā는 이것이다'라고 어느 날 지혜로 깨달았다면, 그날 그의 미혹된 생각은 사라집니다.
anna mityā dr̥ṣṭiya midilā etanin suddha bavaṭa patvenavā. suddha bavaṭa pat vunota nātatvaya dakinnē. mokakda nāsatvaya? lōkē nam okkoma anāthā.
micchā diṭṭhi에서 벗어나 그로써 깨끗해집니다. 깨끗해지면 nātha를 봅니다. nātha란 무엇입니까? 세상에 있는 것은 모두 anātha입니다.
mē lōkē yamak athærī giyāda noværī giyāda midī giyāda ē athæricca hariyen duka enna vidihak nǣ. asāhanaya enna vidihak nǣha. duken midunā. yam tænaka yamak hētu vana duken miduna nam ē duken nidahas vecca hariyayi nātha. dæn lōkē hæmatænama tiyennē anātha misak nāta.
이 세상에서 무엇이든 놓아 버렸거나, 달라붙지 않았거나, 벗어났다면, 그 놓아 버린 부분에서는 괴로움이 올 길이 없습니다. 불안이 올 길이 없습니다. 괴로움에서 벗어났습니다. 어딘가에서 무엇 때문에 생기는 괴로움에서 벗어났다면, 그 괴로움에서 자유로워진 부분이 nātha입니다. 세상 어디에나 있는 것은 anātha일 뿐 nātha가 아닙니다.
siyaluma lōkē midī giyā nam edāṭa nātatvaya pūrṇa venavā. anāthatvaya nidahas vanāthayen nidahas vīma. ārya mārgayē pratiphalaya
온 세상에서 벗어났다면 그날 nātha가 온전해집니다. anātha에서 자유로워지는 것, 그것이 ariya magga의 열매입니다.
mē ṭika tērum araganna ōnē āśvādaya bandhanayak venna ēkayi. lōka āśvāda bandhanayak vunē oya kramayaṭa lōka āśvādayangē avidyāva nisā tamayi bæn̆dennē.
이것을 이해해야 합니다. assāda가 bandhana가 되는 까닭이 이것입니다. loka assāda가 bandhana가 된 것은 그런 방식입니다. loka assāda에 대한 avijjā 때문에 묶이는 것입니다.
ovāmī
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov dæn mehemayi kāma lōka āmisa pirītiyaṭa kāma piritiyaṭa ayiti. kāma lōkayō kāmāsvādaya athærunahama rūpa āśvāda saha arūpa āśvāda kiyalā ituru vena hari. ē ṭika ayiti nirāmisa prītiya.
네, 이제 이렇습니다. kāma loka는 āmisa pīti, 곧 kāma pīti에 속합니다. kāma loka의 kāma assāda를 놓으면 rūpa assāda와 arūpa assāda가 남습니다. 그것들은 nirāmisa pīti에 속합니다.
sāmisa kiyalā kivvē kāmayanṭa. kāma rūpa kāma saddha kāma gandha kāma ādī vaśayen ēvaya bæn̆denakoṭa ē haṭaganna kāmaya tamayi āmisa prītiya kivvē. kāma suvaya. kāma suvē eyenna kiyalā. etakoṭa ēka nirāmisa tara kiyalā nirāmisa tara kiyannē etana nirāmisatvayen etera kaḷā. nirāmisa suvaya kiyalā kiyannē
sāmisa라고 한 것은 kāma를 두고 한 말입니다. kāma rūpa, kāma sadda, kāma gandha 따위에 묶일 때 생기는 kāma가 āmisa pīti라고 한 것입니다. 그것이 kāma sukha입니다. 그리고 nirāmisatara라는 것은 거기서 nirāmisa마저 건너간 것입니다.
etera kaḷā. nirāmisa suvaya kiyalā kiyannē rūpāvacara suvaya saha arūpāvacara suvē. ēkat ēkat lōkē āsvādayi.
nirāmisa sukha란 rūpāvacara sukha와 arūpāvacara sukha입니다. 그것도 loka assāda입니다.
ēka nirāmisa suvaya kiyana eka rūpāvacara lōkayaṭa ayiti. rūpāvacara lōkayē yam āśvādayak ætda nira ēka nirāmisa suvayaṭa ayitiyi. arūpāvacara lōkayē yam āsvādayak ætda ēkat nirāmisa suvayaṭa ayiti. oya nirāmisa kiyana ekaṭa ayiti næti. suvayak nǣha oya deken. āmisa suvayaṭa ayitiyi kāma suvaya. etakoṭa ēkenut etera
그 nirāmisa sukha는 rūpāvacara loka에 속합니다. rūpāvacara loka에 어떤 assāda가 있든 그것은 nirāmisa sukha에 속합니다. arūpāvacara loka에 어떤 assāda가 있든 그것도 nirāmisa sukha에 속합니다. 이 둘 가운데 nirāmisa에 속하지 않는 행복은 없습니다. āmisa sukha에 속하는 것은 kāma sukha입니다.
ayitiyi kāma suvaya. etakoṭa ēkenut etera karanavānam. ē vagēma rūpāvacara saha arūpāvacara sūlaya nirāmisayi. ēkenut etera karanavā.
그것에서도 건너간다면, 또 rūpāvacara와 arūpāvacara의 행복은 nirāmisa인데, 그것에서도 건너갑니다.
anna etakoṭa kāmaya ahak velayi nirāmisayaṭa bahinna. nætnam rūpāvacara arūpāvacara dekē suvayaṭa bahinna. dhyāna udē. dhyāna surayak æṭa nam ēkat allanna deyak nǣhæ kiyalā hanam hitak āpu anna nirāmisayuttara kaḷā.
그러니 kāma를 떠나서 nirāmisa로, 곧 rūpāvacara·arūpāvacara 두 가지 행복으로 들어섭니다. jhāna가 일어납니다. jhāna의 행복이 있다 해도 '그것도 붙잡을 것이 아니다'라는 마음이 들면, 그때 nirāmisa를 넘어선 것입니다.
etakoṭa nirāmisayen etera karuvahama nirāmisa tara kiyalā kiyannē ēkayi.
nirāmisa를 건너가면 nirāmisatara라고 하는 것이 그것입니다.
anna nirāmisayenut etera karā tamayi nivan suva. dæn tun lōkayen bæn̆dīmak næ etanaṭa āpuvahama sabba lōkayē anabhirata saṁgnā anna āvenna. ru lōkayangē abhiratiyak næti saṁgnāva. anna ēkaṭa kiyanavā nirāmisa tarasuva. ē nirāmisa tarasuvē kiyannē nivaṁ suva.
nirāmisa마저 건넌 것이 nibbāna의 행복입니다. 이제 세 loka에 묶임이 없는 그곳에 이르면 'sabba loke anabhirata saññā'가 옵니다. 온 세상에 즐거워함이 없는 saññā입니다. 그것을 nirāmisatara sukha라고 합니다. 그 nirāmisatara sukha가 nibbāna의 행복입니다.
dæn api sukhita tara vetvā kiyanavā. sukhayangen nirvāṇa sukhayaṭa tamayi sukhita tara kiyannē. sukhayen etera karanna. vin̆dina sukhayen etera karapuvahama kiyanavā sukhita taruva. nibbāna parama sukhayen sukhita tara ved sukhita tara kiyannē ēkayi. lōka sukhayen etera
우리는 'sukhitatara가 되기를'이라고 말합니다. 여러 sukha 가운데 nibbāna sukha를 sukhitatara라고 합니다. sukha를 건너가는 것, 느끼는 sukha를 건너가면 sukhitatara라고 합니다. 'nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ'으로 sukhitatara가 되는 것, sukhitatara란 이것입니다.
sukhita tara kiyannē ēkayi. lōka sukhayen etera kaḷā. kāma lōkē sukhayat nǣhæ. rūpa lōkē sukhayat nǣhæ arūpa lōkē sukhayat nǣ.
세상의 sukha를 건넜습니다. kāma loka의 sukha도 없고, rūpa loka의 sukha도 없고, arūpa loka의 sukha도 없습니다.
ē okkoma mulāva nisā bæhæpu tīraṇaya kiyā dænagena sukhayayi kiyalā ganna hon̆da nǣ tēru ēka harayak nǣha kiyalā dænagattahama chandara rāgaya nisā bæn̆duna yam suvayak tibuṇa nam ēken eterayi. ēkaṭa kiyanavā nivan suvē sukhita tarayi.
그것들이 모두 미혹 때문에 내린 판단임을 알고, sukha라고 붙잡는 것이 좋지 않으며 거기에 알맹이가 없음을 알면, chandarāga 때문에 묶인 어떤 행복이 있었든 그것을 건넙니다. 그것을 nibbāna의 행복, sukhitatara라고 합니다.
ōka vidiha tērum ganna ōnē.
그 방식을 이해해야 합니다.
dæn tava karmasthānayak tiyenavā siyalla ævila gattē ādi vaśayen pennapu karmasthānayak. ekoḷos ginnakin ævila gattā kiya vigraha karanā.
이제 또 하나의 kammaṭṭhāna가 있습니다. '모든 것이 불타고 있다'는 식으로 보여 주신 kammaṭṭhāna입니다. 열한 가지 불로 불타고 있다고 풀이합니다.
monavada? rāginna, dvēśa ginna, mōha ginna, jāti ginna, jarāginna, maraṇa ginna, sōkaginna, paridēvaginna, duk ginna, dōmanassaginna, upāyāsakinna oya kiyana gini 11kin satvayen dævenavā tævenavā. asānaritvayaṭa patvenavā.
무엇입니까? rāga의 불, dosa의 불, moha의 불, jāti의 불, jarā의 불, maraṇa의 불, soka의 불, parideva의 불, dukkha의 불, domanassa의 불, upāyāsa의 불—이 열한 가지 불로 중생은 타고 달구어집니다. 불안함에 빠집니다.
ginnaṭa upamā kaḷē davana tavana lakṣaṇaya nisā. ginnak kiyalā kivvē ēkayi. laukika lōkaya tuḷa api aramuṇu vennē ginna kiyanakoṭa mē picca gini siluvalaṭayi api ginna kiyannē. hatveni ēvaṭa gini kiyanavā.
불에 빗댄 것은 태우고 달구는 성질 때문입니다. 불이라고 한 까닭이 그것입니다. 세간에서 불이라고 하면 우리가 떠올리는 것은 이 타오르는 불꽃입니다. 그것을 우리는 불이라고 합니다.
dæn jātīginna, jarāginna, vyādhi ginna kivvē ē rat karana ē jātiya rat karana ginna nemeyi. ginna upamāvak.
jāti의 불, jarā의 불, 병의 불이라고 한 것은 jāti를 달구는 불이 아닙니다. 불은 비유입니다.
ginna svabhāvaya yamak davanavā nam tavanavā. ē vagēma satvayā kiyana mē pævætma tuḷa mē hita davanavā nam tavanavā nam yamakin ginna svabhāvayak nisā ēvarak tiyenavā jāti gini, jarāgena gini, maraṇa gini. yam jātiyaka upata nisā dævīmak tævīmak manasaṭa enavā nam.
불의 성품이 무언가를 태우고 달구는 것이듯, 중생이라는 이 존재 안에서 이 마음을 태우고 달구는 것이 있다면, 불과 같은 성품 때문에 그것들을 jāti의 불, jarā의 불, maraṇa의 불이라고 합니다. 어떤 태어남 때문에 마음에 태움과 달굼이 온다면,
ēka daranna bærivæni asāhanaritvaya yuttana. manasa davanavā tavanavā.
그것을 견딜 수 없는 불안함을 지니고, 마음을 태우고 달굽니다.
siyaluma jāti nemeyi mē karannē. taraha jāti koṭasak manasa davanavā tava
모든 jāti가 그러는 것은 아닙니다. 어떤 jāti는 마음을 태우고 달굽니다.
īṭa passē api yathārthaya dænagattahama dakinavā mona jātiya pannat davanna tavanna hētu venavā. āryan dænagannavā siyallama yathārthaya. etakoṭa hon̆da jāti upannat ēvæt tiyenana dævīma tævīma. ēka upan nisānē mē dævīma. mē tævīma
그 뒤에 실상을 알면, 어떤 jāti가 생겨나든 태우고 달구는 원인이 된다는 것을 봅니다. ariya는 모든 것의 실상을 압니다. 그러면 좋은 것이 생겨나도 거기에 태움과 달굼이 있습니다. 그것이 생겨났기에 이 태움, 이 달굼이 있는 것입니다.
lōkaya tuḷa lassana val gahama hon̆dayi kiyalā api nigamanayaṭa.
세상에서 아름다운 꽃나무가 좋다고 우리는 결론을 내립니다.
oya nigamanaya gatta tænpa horu genanē ayiti. kavuruhari kaḍāgena yayida? ehema nætnam itin mēka ma maṭa hon̆da mal gahak tiyena dækko tīrikā karayi. ehenam ē api ōvarasānayaṭa pat venavā dænavenavā tævenavā.
그 결론을 내린 때부터 '도둑이 가져가지 않을까? 누가 꺾어 가지 않을까? 아니면 내게 좋은 꽃나무가 있는 것을 보고 누가 시샘하지 않을까?' 합니다. 그러면 우리는 불안에 빠져 타고 달구어집니다.
anē mē malga ahama æṭilānna. hon̆da ekak kara hita hitāṭa nahā ēka mæraṭa passē aniya vannakō mē apūrva titta malgahaya ada mē okkoma ælavilā gihillanē. gōpa venavā duka venavā.
'아, 이 꽃나무가 시들었네.' 좋은 것이라 여겨 아끼고 아꼈는데 그것이 죽은 뒤에는 '아, 이것 좀 보세요, 이 귀한 꽃나무가 오늘 다 시들어 버렸네요' 합니다. 슬퍼하고 괴로워합니다.
n kælet ōna taram gās mærenavā. mæralā tiyenavat dakinavā.
숲에서는 숱한 나무가 죽습니다. 죽어 있는 것도 봅니다.
anē balannakō ara tanakoḷa gaha mærilānē anē vicca deyak. ehema api hitannē næha. apiṭa ēka praśnayak neme. æyi mal gaha mælahama hitunē. ēka manasaṭa dukak dunnā. mal gahagehi candha rāgayen bæn̆dunā ara kælē ticca tanakuḷa gaha gehi canda rāgayen bædunē næti nisā. itin ē tanakoḷa gaha malāṭa eyāṭa dukak næhæ.
'아, 저 풀 포기가 죽었구나, 안타까워라' 하고 우리는 생각하지 않습니다. 우리에게 그것은 문제가 아닙니다. 그런데 왜 꽃나무가 시들면 마음이 쓰였습니까? 그것이 마음에 괴로움을 주었습니다. 꽃나무에는 chandarāga로 묶였고, 숲에 있는 풀에는 chandarāga로 묶이지 않았기 때문입니다. 그래서 그 풀이 죽어도 그에게는 괴로움이 없습니다.
hæbæyi hon̆daṭa tanakaḷava væhilā tiyena iḍamak tiyenavā. [ugura kǣrīma] itin apiṭa ēka malat ekayi tibuṇat ekayi.
그런데 풀로 잘 덮인 땅이 있다고 합시다. (목을 가다듬음) 우리에게는 그 풀이 죽든 살든 똑같습니다.
harak hadana manussayek. ē manussayā mokada karannē? harak ban̆dinna hon̆da o tanakola ṭikak tiyenavā kiyalā balā innavā balakoṭa ēka mokak harilā mærilā gihē hari væḍē vuṇē. arakama ædaganna ticca hon̆dama tæna tanakolinma mærilā gihillānē. eyāṭa ēkē dukak vennē. mokada eyā yamak hētu koṭagena ē dē labā gænīmaṭa ēkē chanda rāgayen bæn̆denavā. etakoṭa tamayi kæḍenakoṭa, bidenakoṭa, vænasenakoṭa eyāṭa asānayak ennē. duk vennē.
소를 키우는 사람이 있습니다. 그 사람은 무엇을 합니까? 소를 매어 둘 좋은 풀이 조금 있다고 지켜보다가, 보니 그것이 어떻게 되어 죽어 버렸습니다. '큰일이다. 소를 매어 둘 가장 좋은 자리의 풀이 다 죽어 버렸네.' 그에게는 그것이 괴로움이 됩니다. 왜냐하면 그는 무언가 때문에 그것을 얻으려고 거기에 chandarāga로 묶여 있기 때문입니다. 그래서 그것이 망가지고 부서지고 없어질 때 그에게 불안이 오고 괴로워집니다.
yam tænaka bæn̆dilā nætnam kotanaka bæn̆dilā næha. kotana kæḍunat ekayi, bidunat ekayi, vænasuṇat ekayi tibuṇat ekayi vænat ekayi eyāṭa praśnayak. eyāṭa duk ginna ennē næ. dæn mē dæn jāti duka ena hæṭi ohoma dænaganna ōnē. hari jāti duka ginnak vena hæda jāti ginna
어디에도 묶여 있지 않다면, 어디가 망가지든, 부서지든, 없어지든, 남아 있든, 사라지든 그에게는 문제가 아닙니다. 그에게 dukkha의 불은 오지 않습니다. jāti의 괴로움이 오는 방식을 그렇게 알아야 합니다. jāti의 괴로움이 불이 되는 방식, 그것이 jāti의 불입니다.
itin chanda rāgayen bæn̆dunot tamayi mēka jarāvaṭa pat novī tibuṇa nam koccara hon̆dada kiyalā hitak ennē.
chandarāga로 묶였을 때 '이것이 늙지 않았다면 얼마나 좋을까' 하는 마음이 듭니다.
ehenam jarāvaṭa pat novena priyamanāpa deyak lōkē næti nisā. ē dēṭa canda rāgayen bæn̆dunot ēka carāvaṭa pat venakoṭa āyet dukkin akinnavā. davanavā tavanavā manavā. anna ginna svabhāvayen jarā vena hæ.
그러나 늙지 않는 사랑스러운 것은 세상에 없기에, 그것에 chandarāga로 묶이면 그것이 늙어 갈 때 다시 괴로움으로 마음을 태우고 달굽니다. 그렇게 불의 성품으로 jarā[의 불]이 됩니다.
priyamanāpayen bæn̆dicca deyak mærunot ehema hita davanavā tava pannakvā menna mēkaṭa kiyanavā maraṇaga
사랑으로 묶인 것이 죽으면 마음을 태우고 달굽니다. 이것을 maraṇa의 불이라고 합니다.
rāgaya matuvelā āvet chanda rāgaya nisā rāgaya matuvenavā.
rāga가 솟아오른 것도 chandarāga 때문에 rāga가 솟아오르는 것입니다.
ē rāgaya matuvīmen bæn̆duna yam vastuvak ætda kāma vastuvak ætda ēkat kæḍenavā, bidenavā, vināśa venavā. noyek ākāraya upariyanna bhājanaya venavā. balāporottu paradi kæmati sē pavatinnē næ. kæmati sē nopavatinnā vū svabhāvayaṭa pat vunahama anē mēka kæḍī bin̆dī vināśavī giyā, kaḍāpida vināśa kara dæmuvā. leḍa vuṇā, væhæraṇā. oyādi vaśayen ēkaṭa vennā vū vipat dækalā. ēkat duk venavā. dævenavā tævenavā.
그 rāga가 솟아 묶인 어떤 물건, 어떤 kāma의 대상이 있든 그것도 망가지고 부서지고 사라집니다. 갖가지 뒤바뀜을 겪습니다. 바람과 달리 원하는 대로 남아 있지 않습니다. 원하는 대로 남지 않는 상태가 되면 '아, 이것이 망가지고 부서져 사라졌구나, 누가 부수어 없애 버렸구나, 병들었구나, 여위었구나' 하는 식으로 그것에 닥친 불행을 보고 그것 때문에도 괴로워합니다. 타고 달구어집니다.
anna ēvaṭa kiyanavā rāgayen yamak æsuru kaḷot ginnak haṭaganna. hitaṭa ginnak haṭaganna. ēvaṭa kiyanavā rāgayen.
그것을 두고, rāga로 무언가를 가까이하면 불이 생긴다, 마음에 불이 생긴다고 합니다. 그것을 rāga[의 불]이라고 합니다.
rāgayen chanda rāgayen yamakva bæn̆dunā nam yamak priyamanāpa vaśayen gattā nam ēkaṭa viruddha dēval enakoṭa api gæṭenavā.
rāga, 곧 chandarāga로 무언가에 묶였다면, 무언가를 사랑스럽게 받아들였다면, 그에 반대되는 것들이 올 때 우리는 부딪힙니다.
tamā kæmati sē nopavatina tattvayaṭa pat venakoṭa gæṭīmak haṭagannā. ē gæṭīmaṭa hētukāraka vecca yam kāraṇayak ætda ē mul karenna ohu hu dævenavā tævenavā manase.
자기가 원하는 대로 남지 않는 상태가 될 때 부딪힘이 생깁니다. 그 부딪힘의 원인이 된 어떤 일이 있든, 그것을 바탕으로 그는 마음에서 타고 달구어집니다.
menna mēvaṭa kiyanavā dvēśī.
이것을 dosa[의 불]이라고 합니다.
api balāporottu vennē yam deyak tiyenavā. ēkaṭa eban̆dunnā vū kæḍīm bin̆dīm api balāporottu novannā vū akamæṭi svabhāvayanṭa gaduru venakō. mokak nisāda mēka vuṇē kiyalā tōrāganna bæri.
우리가 바라는 무언가가 있습니다. 그것에 그런 망가짐과 부서짐, 우리가 바라지 않는 싫은 상태가 닥칠 때, 무엇 때문에 이렇게 되었는지 가려낼 수 없습니다.
mānasikatvayak vunot ehema ara vecca dē gæna tævenavā. monavā karannada mada maṭa nam ekakvat tērennē næha. kohoma mēka vuṇāda dannē næha. maṭa nam mēka tērum ganna bæhæ kiya ēt dævenavā tævenavā.
그런 마음 상태가 되면 일어난 일에 대해 괴로워합니다. '어쩌겠는가, 나는 하나도 모르겠다. 어떻게 이렇게 됐는지 모르겠다. 나는 이걸 이해할 수가 없다' 하면서도 타고 달구어집니다.
yathārthaya tōraganna bæri nisā dævena tævenaṭa kiyanavā mōhagi.
실상을 가려낼 수 없어서 타고 달구어지는 것을 moha의 불이라고 합니다.
jāti gini, jarā gini, maraṇa gini rāga gini, dvēśa gini, mōha gini ena. hæṭi.
jāti의 불, jarā의 불, maraṇa의 불, rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 오는 방식이 이렇습니다.
īṭa passē yamak nisā dukak matu vunahama hari væḍēna vunē kiyalā. kāya kāya piḷiban̆dava æti vennā vū api akæmæti vindanayan enakoṭa ē kirehi api duk venavā. asāhanayaṭa pat venavā. ēvaṭa kiyanavā duk gi. hita davanavā tava
그 뒤 무언가 때문에 괴로움이 솟으면 '큰일 났다' 합니다. 몸에 관하여 생기는, 우리가 싫어하는 느낌이 올 때 우리는 그것 때문에 괴로워하고 불안해집니다. 그것을 dukkha의 불이라고 합니다. 마음을 태우고 달굽니다.
īṭa passē ēvā gæna hita hitā. ehema næti lōkayak mama balāporottu vunē. namut maṭa siddha vunē mama akæmæti lōkayaṭa muhuṇa dennanē. akæmæti svabhāvayakaṭa muhuṇa dennanē. vindanaya vēdanāvakaṭa muṇa denna kiyalā. ēken ætienam mānasika ginnak mānasika athānayak. ēka goḍanagāgena tanavā mēka tiyenavā dōmanassa ginna.
그 뒤 그것들을 거듭 생각합니다. '나는 그런 것 없는 세상을 바랐다. 그런데 내가 겪은 것은 내가 싫어하는 세상, 싫어하는 상태, 그런 느낌을 마주하는 것이었다.' 그로써 마음의 불, 마음의 괴로움이 생깁니다. 그것을 쌓아 올려 달굽니다. 이것이 domanassa의 불입니다.
manasaṭa āpu paḷaveni eka nemeyi. deveni manasak hadāgattā dya mana assa dōmanāsa dvaya kiyannē dekayi. manen deveni āśrayak æti karagatta paḷaveni eka ganna bæri vunaṭa ēkaṭa pratikarma vaśaya.
마음에 처음 온 것이 아닙니다. 둘째 마음을 만들었습니다. domanassa의 'do'는 둘이라는 뜻입니다. 마음으로 둘째 의지처를 만든 것입니다. 첫째 것을 얻지 못한 데 대한 대처로서 말입니다.
ē hētuven haṭaganna genavaṭa kiyanavā dōmanassa vagē.
그로 말미암아 생기는 것을 domanassa라고 합니다.
ēvaṭama ædilā bæn̆dilā. āyāsayen nǣhæ ēkama æsuru karagena yaḷi yaḷi æsuru karalā. nipadavā gannavā mānasika dukak. ēken dævenavā tævenavā. yali yali sihi kara dævenavā dævenavā. mēkē tiyenavā upāyāsakaya.
바로 그것들에 끌려 묶여서, 애를 써서—아니, 그것을 의지하고 거듭 의지하여 마음의 괴로움을 만들어 냅니다. 그로써 타고 달구어집니다. 거듭 떠올려 타고 또 탑니다. 여기에 upāyāsa가 있습니다.
pari mokada kiyē? paridēva
pari… 무엇이라고 했지요? parideva.
paridēva kiyalā kiyannē. ara tamā visin pat vuṇā vū yamkisi deyak ætanam. ēkaṭa patvelā ehenam yali yalit æti karagannavā ē dōmanassaya nisā. æti karagannā vū dæn dukkha dōmanassa
parideva라고 하는 것은, 자기가 처한 어떤 일이 있다면 그에 처하여 그 domanassa 때문에 거듭거듭 일으키는 것입니다.
nisā. æti karagannā vū dæn dukkha dōmanassa upāyāsa etakoṭa dukkha upāyāsan upannē āsanna. āsannayaṭa ædilā āsaya etakoṭa upa āya āsa kiyana eka tamayi upāyāsa kiyannē. upannē āsannē. āya kiyannē ekatu venavā. āsa kiyannē āśraya karanavā. āsannayaṭa ekatuva āśraya karanakoṭa kiyanavā upaya āya āsa upāyāsa anna ēvaṭa kiyanavā.
이렇게 일으킨 dukkha, domanassa, upāyāsa—그때 upāyāsa는 가까이에서 생겨난 것입니다. 가까이 끌려가 의지하니, upa·āya·āsa라는 것이 upāyāsa입니다. upa는 가까이, āya는 모여든다, āsa는 의지한다는 뜻입니다. 가까이 모여 의지할 때 upa-āya-āsa, 곧 upāyāsa라고 합니다.
ara asāniya mānasikatvayak dækalā ēkaṭama yali yalivemi. ē piḷiban̆davama ēka yali yali goḍanagamin. ē dukkaṭa hētukārayama āśraya karamin yamkisi adānakārītvayaṭa pat venavā ara kiyanavā upāyāsaka.
그 불안한 마음 상태를 보고 거기에 거듭 빠져, 그것에 대해 거듭 쌓아 올리며, 그 괴로움의 원인을 의지하면서 어떤 괴로움에 빠지는 것을 upāyāsa라고 합니다.
dukkha yōkanasa upāyāsa. sōkini paridēva gi
dukkha, domanassa, upāyāsa. soka의 불, parideva의 불.
suvayi suvayi kiyalā yamkisi deyak nigamanaya karagatta nam ēka kṣaya velā yanakoṭa suvaya kṣaya vīmē mē asahanaritveṭa kiyanavā sōkī.
행복이다, 행복이다 하고 무언가를 결론 내렸다면, 그것이 사라져 갈 때 행복이 사라지는 그 불안함을 soka라고 합니다.
etakoṭa ē pariyāyama æsuru karalā. ē piḷivelama ætuḷuru karalā. ēkaṭa yaḷi yali bæhægena æti karagannaṭa kiyanavā paridēva.
그러면 그 같은 차례를 의지하고, 그 같은 순서를 붙잡아, 거기에 거듭 빠져 일으키는 것을 parideva라고 합니다.
oya vidihaṭa dukkha dōmanassa upāyāsa śōka paridēya okkoma ennē kramayaṭa mē ākārayen lōka satyayā ekoḷos ginnakin dævenavā tævenavā. mē siyallaṭama mula mokakda chandara rāgayen vecca ārambha
그렇게 dukkha, domanassa, upāyāsa, soka, parideva가 모두 차례로 이런 식으로 와서 세상 중생은 열한 가지 불로 타고 달구어집니다. 이 모든 것의 뿌리는 무엇입니까? chandarāga로 시작된 것입니다.
yamak kerehi chanda rāgayen bæn̆dilā innavā nam etakan oyakoḷos tiyannaṭama muhuṇa denna.
무언가에 chandarāga로 묶여 있는 한, 그 열한 가지를 모두 마주해야 합니다.
ov ē muhuṇa demin pratikarma hoyemin hoyanna bæri næti pratikarmayak passē yamin avidyāva nisā ohu balāporottu venavā. mēken bæyinam matu ekak goḍanagāgena ēkenvat ariliya labāganna puḷuvan.
네, 그것을 마주하며 대처법을 찾고, 찾을 수 없는 대처법을 쫓아가며, avijjā 때문에 그는 바랍니다. '이것으로 안 되면 다음 것을 쌓아 그것으로라도 [안락을] 얻을 수 있겠지.'
mēken bæri vuṇā. bæri vecca eka ēkē hæṭi bava danna næti nisā. ohu nigamanayā karanavā. tava ekak āya aluten hadāganna ōnē.
이것으로는 안 되었습니다. 안 된 것이 그것의 본래 모습임을 모르기 때문에 그는 결론 내립니다. '또 하나를 새로 만들어야겠다.'
ada danna ēken ē āśvādaya ganna. ohuṭa ætta pēnnē næti nisā ohu tava ekak goḍannana ēkenut oya ṭika balāporottu venavā. namut ēkaṭa uruma dharmatāvaya ēvaṭa kriyātmaka venavā misak apē kæmætta kriyātmaka vennē næti nisā. apē kæmati paridi pavatinnē nætuva ara pera vecca vidaṭa siddha vunē dēma aluten gonnagā gāgatta siddha venavā.
그것으로 그 assāda를 얻으려 합니다. 그에게는 참이 보이지 않기에 또 하나를 쌓아 그것으로도 똑같은 것을 바랍니다. 그러나 거기에는 물려받은 dhammatā가 작동할 뿐 우리의 바람이 작동하지 않기에, 우리가 원하는 대로 남아 있지 않고, 앞서 일어난 그대로의 일이 새로 쌓은 것에도 일어납니다.
etakoṭat ēken apē balāporottu hiṭa vennē nætuvahama ēkē yathārthaya api dakinnē nætuva nǣ kōkayen hari venna ōnē. mēken bæ āya ekak hadāgannaōna. ēken balanna ōna. tava ehekaṭa hita tiyenavā. menna mē nisā sasara gamanak kanādī paṭan genanavā oyā ætta pēnnē nættakama nisā.
그때도 그것으로 우리 바람이 이루어지지 않으면, 그것의 실상을 보지 못한 채 '어떻게든 되어야 한다, 이것으로 안 되면 또 하나를 만들어 그것으로 보아야 한다' 하고 또 다음 것으로 마음이 갑니다. 참이 보이지 않기 때문에 이렇게 시작 없는 saṃsāra의 여정이 시작됩니다.
pævætma tuḷa sukha tiyenavā kiyana nigamanaya nisā.
존재 안에 sukha가 있다는 결론 때문입니다.
eka eka hoya hoyā ham̆bā yanavā idiriyaṭa lōkaya tuḷa ham̆bā yanavā.
이것저것 찾고 또 찾으며 앞으로 쫓아갑니다. 세상 안에서 쫓아갑니다.
sāra deyak hoyana tākal ohu innē avidyāva.
알맹이 있는 것을 찾는 한 그는 avijjā 속에 있습니다.
ēkē yathārthaya dækalā nǣ. lōkē yathārthaya dækalā ē nisā avidyāven yuktava goḍanagama jali yali ham̆bā yanahana nisā ekak næti venavaṭa tāva ekak gannavā. ēka næti venakoṭa tāva ekak gannavā. ēka næti venakoṭa tāva ekak gannavā. oya kramaya tiyena gamana tamayi saṁsāra gamana kiyanavā. saṁ kiyannē ekatuva sārayi kiyalā hitan oya dr̥ṣṭiyen hadāgatta gamanaṭa kiyanavā saṁsāra gamana
그것의 실상을 보지 못했습니다. 세상의 실상을 보지 못했습니다. 그래서 avijjā를 지닌 채 쌓아 올리며 거듭 쫓아가니, 하나가 사라지면 또 하나를 붙잡습니다. 그것이 사라지면 또 하나를 붙잡고, 그것이 사라지면 또 하나를 붙잡습니다. 이런 방식으로 이어지는 여정을 saṃsāra의 여정이라고 합니다. saṃ은 모음, sāra는 알맹이—알맹이라고 여기는 그 diṭṭhi로 만든 여정을 saṃsāra의 여정이라고 합니다.
yam davasaka oya saṁsā sāra nǣ kiyalā dækkahama saṁ yanavā.
어느 날 그 saṃsāra에 알맹이가 없음을 보면, saṃ이 떠나갑니다.
saṁ sin̆devvaṭa passē kiyanavā saṁdīma suvayaṭa patvuṇā. edāṭa tamayi sahanaya læbennē. meccara kal mulāva nisā sāratvaya oya hoya næti deyak passē divvā.
saṃ을 가라앉힌 뒤에는 '가라앉음의 행복에 이르렀다'고 합니다. 그날에야 안락을 얻습니다. 지금까지는 미혹 때문에 알맹이를 찾아, 없는 것을 쫓아 달렸습니다.
harayak næti deyak passē gaman kaḷā.
알맹이 없는 것을 쫓아 다녔습니다.
dæn harayak næti dē harayak næti hæṭiyaṭa dænagatta nisā yam ham̆bāyāmak magē balāporottuvak manasaṭa goḍanæguṇanam dæn goḍanagannē nǣ. ehenam gamana ivarayi. sin̆devvā.
이제 알맹이 없는 것을 알맹이 없는 것으로 알았기에, 쫓아감이나 내 바람이 마음에 쌓였다면—이제는 쌓지 않습니다. 그러니 여정은 끝났습니다. 가라앉혔습니다.
saṁsidīmen suvayak labanavā. eccara kala amatara vehesak vindā væḍak næti vehesak vindā duk vetaya dækka nisā ē duk gamana duk vehesa ivarayi.
가라앉음으로 행복을 얻습니다. 그동안 쓸데없는 수고를 겪고 괴로워했는데, [참을] 보았기에 그 괴로운 여정, 괴로운 수고는 끝났습니다.
dæn mama vehesin midunā. asāra deyak passē yana vehe midilā. meccara kal bæri vecca ekak hamba vuṇā. meccara kal mama koccara asāra vuṇā. sāratvayā hoyavayā asāratvaya passē divvā. vehesa vuṇā. dæn ē siyaluma vehesa ivarayi.
'이제 나는 수고에서 벗어났다. 알맹이 없는 것을 쫓는 수고에서 벗어났다. 지금껏 얻지 못한 것을 얻었다. 지금껏 나는 얼마나 헛되었던가. 알맹이를 찾는다며 알맹이 없음을 쫓아 달려 지쳤다. 이제 그 모든 수고는 끝났다.'
balāporottuva næti dēkaṭa siddha karanna bæri dēkaṭa. ē balāporottuva tiyeena tākkal siddha karanna væri dēṭa uruma ē kæḍī bin̆dī vināśa vīma vipariyaṭa patvīma siddha vena tuḷa. anē mama kæmati sēma ēka nǣhænē kiyana dugak vinu nidahas ēni ēnisā dukkha dukkhayen nidahas va
이루어질 수 없는 것, 할 수 없는 것에 대한 바람—그 바람이 있는 한, 할 수 없는 것에 물려받은 망가짐, 부서짐, 사라짐, 뒤바뀜이 일어나는 가운데 '아, 내가 바라는 대로 되지 않는구나' 하는 괴로움을 겪었는데, 이제 거기서 자유로워졌습니다. 그래서 dukkha-dukkha에서 자유로워졌습니다.
ēvā goḍannaganna yamak yam taramak utsāha kaḷāda hiten kayen vacanin ē sakas kirīma san̆dahā inda vehesat dæn ivara saṁkhāra dukkhenna nidaha
그것들을 쌓으려고 마음과 몸과 말로 얼마나 애썼든, 그 만들기 위한 수고도 이제 끝났습니다. saṅkhāra dukkha에서 자유로워졌습니다.
anē mama kæmatiyē mēka pavatinnē nǣhæ mēka venas velānē kiyalā. pariṇāmaya venas vīma nisā dukak vin̆dalānavā. venas vena eka hæṭi. ēka maṭa næti kaḷa hæē. ēka ēka dharmatāvaya ēka dækka kenā vipariṇāmayen vennā vū dukak vin̆dana nam ēkat nidahas. ehenam ohu dukkha dukkha
'아, 내가 바라는 대로 이것이 남아 있지 않구나, 이것이 변해 버렸구나' 하며 변함 때문에 괴로움을 겪었습니다. 변하는 것이 그것의 본래 모습입니다. 내가 그것을 없앨 수는 없습니다. 그것이 dhammatā입니다. 그것을 본 사람은 vipariṇāma로 생기는 괴로움에서도 자유롭습니다.
ēkat nidahas. ehenam ohu dukkha dukkha saṁkhāra duka vipariṇāma duka kiyana mē tun ākāraya duken nidahas vunāma tavat duka denna deyak lōkē tibunē næhæ. oya ṭika tamayi duka dunnē. ēken nidahas vuṇā kiyana duken nidahas vuṇā yathābōdhaya labanakoṭa
그러니 그가 dukkha-dukkha, saṅkhāra dukkha, vipariṇāma dukkha라는 세 가지 괴로움에서 자유로워지면, 세상에 더는 괴로움을 줄 것이 없었습니다. 괴로움을 준 것은 바로 그것들입니다. 있는 그대로의 깨달음을 얻을 때 그것에서 자유로워졌다, 괴로움에서 자유로워졌다고 합니다.
itin mēka vidyāvak. mēka mehema nemeyi kiyanna kenek. kavuruvat mulā karana ekakvat nemeyi. lōkayē æti ākārayē yathārthaya pennavā dīlā yathārthaya avabōdha karagattahama duken nidahas vena hæṭi vidyānukūlava pennapu ekak tamayi budu dahama.
그러니 이것은 과학입니다. 이것이 그렇지 않다고 말할 사람은 없습니다. 누구를 속이는 것도 아닙니다. 세상의 있는 그대로의 실상을 보여 주어, 실상을 깨달으면 괴로움에서 자유로워지는 방법을 과학적으로 보여 준 것이 붓다의 dhamma입니다.
namut lōkayē oya budu dahama ærenna tavat kenek ætta pelā henā duken nidahas karana mak pelā dīlā næha.
그러나 세상에서 이 붓다의 dhamma 말고는 다른 누구도 참을 보여 주어 괴로움에서 자유롭게 하는 길을 보여 준 적이 없습니다.
duka dakina pætta paḷatevat in̆dalat næ.
괴로움을 보는 쪽에 서 본 적도 없습니다.
mulāvaṭa patvelā mulāven gatta tīraṇayakaṭa bæhælā anna lōka satyayak mulāvaṭa pat karalā sæpa hoya hoya sæpa næti tænaka mulāvaṭa pat varapu pævætmak pennuvā misā. kisima śāstr̥piyāṇan vahansē mūlika ærenna tavat lōkē pahaḷa velā næha ætta pennapu.
미혹에 빠져 미혹으로 내린 판단에 내려앉아, 세상 중생을 미혹에 빠뜨리고, 즐거움을 찾고 찾아 즐거움 없는 곳에서 미혹된 존재를 보여 주었을 뿐입니다. 근본 스승이신 붓다 말고는 참을 보여 준 스승이 세상에 나타난 적이 없습니다.
vidyānukūlava mēka oppu kaḷa hæ.
이것은 과학적으로 증명할 수 있습니다.
itin menna mēkayi budu dahama satyayayi kivvē. mēka āgam vēdayak nemeyi. mēka tamayi mahā vidyāgnāduna vidyāva.
그래서 붓다의 dhamma가 참이라고 한 것입니다. 이것은 종교 교리가 아닙니다. 이것이야말로 위대한 과학자가 준 과학입니다.
ēka pragnā gōcarayi satyayi. ēka tamayi satya mārgayak vidyā mārgayak i.
그것은 paññā로 알 수 있는 참입니다. 그것이 참된 길, 과학의 길입니다.
hariyaṭa tērum gattot meccara kala vidyāgnaya hæṭiyaṭa pennāgena monavada hevvē? ē vidyāgnaya kiyana nama apiṭa gælapu ēvat næti ekaknē api darāgena hiṭiyē kiyalā. anna edāṭa ē ayat dakinavā oya ætta dækkanna.
바르게 이해하면, '지금껏 과학자라 내세우며 무엇을 찾았는가, 과학자라는 이름은 우리에게 맞지도 않는 것을 지니고 있었구나' 하고, 그날 그들도 그 참을 보게 될 것입니다.
ehenam ekama vidyāgnā mahā vidyāgnā kiyannē kavadā hari mē śāstraya lōkayaṭa pahaḷa karapu uttamayak. eyā tamayi mahā vidyāgnaya budupiyāṇan vahansē.
그러니 유일한 과학자, 위대한 과학자란 언젠가 이 가르침을 세상에 드러낸 거룩한 분입니다. 그분이 위대한 과학자 붓다입니다.
ē mārgaya anugamanaya karanā vū vidyā pirisa tamayi anugāmika vū ārya śrāvaka pirisa.
그 길을 따르는 과학자 무리가 바로 따르는 ariya sāvaka 무리입니다.
tavat mē lōkē vidyāgnaya vidilā nǣha kiyalā. dharmānukūlava dakinnavā.
세상에 다른 과학자는 나타난 적이 없다고 dhamma에 맞게 봅니다.
ehenam meccara kal api avidyāvak idilā vidyātyō kiyagena hiṭiyā misak. væḍak næti dēval darāgena vidyā darayō kiyalā hiṭiyā misak. paṇḍitayō kiyalā hiṭiyā misak. koheda lōkē paṇḍitaya vidalā tiyennē
그러면 지금껏 우리는 avijjā 속에 있으면서 과학자라 자처했을 뿐, 쓸모없는 것들을 지니고 학식 있는 이라 했을 뿐, 현자라 했을 뿐입니다. 세상 어디에 현자가 나타났다는 것입니까?
mōḍayō nisā. īḷa angē darśi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka tamayi buddhahama dæka yutu.
그것이 붓다의 dhamma에서 보아야 할 것입니다.
dæn mēkedī ahanavā tava deyak. mehi sampassa saha sampassa jā vēdanā kiyalā dekak tiyenavā.
이제 여기서 또 하나를 묻습니다. 여기에 samphassa와 samphassajā vedanā라는 두 가지가 있습니다.
etakoṭa dæn æsa ævila gattē, rūpaya ævila gattē, cakkhu viññāṇaya ævila gattē cakkhu sampassaya ævila gattē cakkhu sampassajā vēdanāva ævila gattē.
그러면, 눈이 불타고, 형색이 불타고, cakkhu viññāṇa가 불타고, cakkhu samphassa가 불타고, cakkhu samphassajā vedanā가 불타고 있습니다.
mē sampasa kiyana vacanet tōrāganna.
이 samphassa라는 낱말도 가려내야 합니다.
dæn æsaṭa sparśayak venavā. monavada rūpa? mē æsaṭa rūpa sparśa vena mūlika avasthāva chanda rāgayen gatta avasthāvak nemeyi.
눈에 phassa가 일어납니다. 무엇이 닿습니까? 형색입니다. 이 눈에 형색이 닿는 처음 순간은 chandarāga로 받아들인 순간이 아닙니다.
dænena hæṭa rūpa pēnavā. pēnnē sparśa vecca hindā. kanaṭa śabda æhenavā. ē śabdaya sparśa vecca hindā
아는 방식입니다. 형색이 보입니다. 보이는 것은 닿았기 때문입니다. 귀에 소리가 들립니다. 그 소리가 닿았기 때문입니다.
nāsayaṭa gandha dænenavā. sparśa vecca hindā divaṭa rasa dænenavā sparśa vecca hindā ēvā okkoma han̆duragannavā. sparśa vuna nisā dænicca nisā.
코에 냄새가 느껴집니다, 닿았기 때문에. 혀에 맛이 느껴집니다, 닿았기 때문에. 그것들을 모두 알아봅니다. 닿았기 때문에, 알았기 때문에.
anna ē dænīma hæn̆dinīma kiyalā tiyenavā mūlika vaśayen koṭas dekak. api ōkaṭa vēdanā, saṁgnā kiyalā.
그 앎과 알아봄이라는 기본적인 두 부분이 있습니다. 우리는 그것을 vedanā, saññā라고 합니다.
menna mē vēdanā, saṁgnā kivva mūlika hariya. sǣma hitakma hædenakoṭa hitak saman̆ga goḍanægāgena goḍanægena deyak.
이 vedanā와 saññā라는 기본 부분은 모든 마음이 생길 때 마음과 함께 이루어지는 것입니다.
ē nisā mēvaṭa kiyanavā sarva citta sādhāra caitasika siyalu sit valaṭama mēvā sādhāraṇayi. arihat phala cittayet mēka tiyenavā. hæbæyi mē dænīma mē hædīma pinvat pavvat dekaṭama ayiti næha. mēka avidyāvaṭa ayitit næ.
그래서 이것들을 sabbacitta sādhāraṇa cetasika라고 합니다. 모든 마음에 공통입니다. arahatta phala citta에도 이것이 있습니다. 다만 이 앎과 알아봄은 puñña에도 pāpa에도 속하지 않습니다. avijjā에도 속하지 않습니다.
pera bhavayen avidyāva nisā haṭagatta æsa kana divanāsaya, śarīrayē mana kiyana mēvaṭa gōcara vena rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa. ēvā tiyena tākkal dænena hæṭi, hæn̆direna hæṭi. hæbæyi saṁkhāra kiyana goḍaṭa væṭennē nǣ. oya maṭṭamē hiṭiya.
앞선 삶에서 avijjā 때문에 생긴 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음에 들어오는 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음—그것들이 있는 한 그렇게 알고 알아봅니다. 다만 그 수준에 머물면 saṅkhāra라는 무더기에는 들어가지 않습니다.
rūpa, vēdanā, saṁgnā valin navatinavā. ætta dænagattot priyayi manāpayi kiyalā aragattē nætnam apriyayi amanāpayi kiyalā dæ rōgaya æti vennet næ. ehenam ælīmayi, gæṭīmayi, mulāvayi yam tænaka haṭaganna væḍapillak hædunot tamayi saṁkhāra kiyana ekē.
rūpa, vedanā, saññā에서 멈춥니다. 참을 알면 좋다, 마음에 든다고 받아들이지 않고, 싫다, 마음에 들지 않는다고 받아들이지 않으니 rāga도 생기지 않습니다. 그러니 달라붙음, 부딪힘, 미혹이 어딘가에서 생겨나는 작용이 이루어져야 saṅkhāra라는 것이 됩니다.
e saṁkhāra nirōdha kaḷāṭa passē etanin ehāṭa rūpa, vēdanā, saṁgnā valin ehāṭa yannē.
그 saṅkhāra를 소멸시킨 뒤에는 거기서 rūpa, vedanā, saññā 너머로 가지 않습니다.
rūpa dakinavā, dænenavā, han̆duranavā. śabda æhenavā. mē śabda dænenavā. ē vagēma meban̆da śabdayak kiyalā hitan han̆dunāganna.
형색을 보고, 알고, 알아봅니다. 소리가 들립니다. 이 소리를 압니다. 또 '이러이러한 소리다' 하고 알아봅니다.
gandhayak enavā, sparśa venavā. gandhaya dænenavā. etakoṭa ē vagēma meban̆du gandhayak kiyalā saṁgnāva tiyenavā.
냄새가 오고, 닿습니다. 냄새를 압니다. 또 '이러이러한 냄새다' 하는 saññā가 있습니다.
caitasika vēdanā, saṁgnā kiyannē caitasaya mūla caitasika. sparśa vēdanā, saṁgnā, cētanā, ēkāgratā, jīvitayendriya manasikāra sarva citta sādhāraṇa caitasika hatak tiyenavā. mē haten ekak hari ayin karalā hitak pahaḷa vennē nǣ. cittayak pahaḷa karannat bæ. ē nisā mēvaṭa kiyanavā sarvacitta sādhāraṇa caitasika.
cetasika로서 vedanā와 saññā는 근본 cetasika입니다. phassa, vedanā, saññā, cetanā, ekaggatā, jīvitindriya, manasikāra라는 일곱 가지 sabbacitta sādhāraṇa cetasika가 있습니다. 이 일곱 가운데 하나라도 빠지면 마음이 일어나지 않습니다. citta를 일으킬 수도 없습니다. 그래서 이것들을 sabbacitta sādhāraṇa cetasika라고 합니다.
mēka hæma hitakama mūla dharmaya tiyennē.
이것이 모든 마음에 있는 근본 dhamma입니다.
anna saṁkhāra viññāṇa kiyana dekaṭa goḍanagannē avidyāva. avidyāva duru kaḷot rūpa, vēdanā, saṁgnā maṭṭamen ehāṭa yannē næ.
saṅkhāra와 viññāṇa 둘을 쌓는 것은 avijjā입니다. avijjā를 없애면 rūpa, vedanā, saññā 수준 너머로 가지 않습니다.
mūlika dænīmayi, mūlika hæn̆dinīmayi dekē tiyenavā. manussayek vaśayen dækkā. mē manussayek, mē istriyak, mē purusayek, mē ḷamayek ē maṭṭama dækkā.
기본 앎과 기본 알아봄, 이 둘이 있습니다. 사람으로 보았습니다. 이는 사람, 이는 여자, 이는 남자, 이는 아이—그 수준으로 보았습니다.
anna rūpaya dækkā sparśaya dækkā vēdanāva saṁgnāva āvā. sparśa vēdanā saṁgnāva enavā. mēna mūla sparśa mūla vēdanā mūla saṁgnā kiyannē ēkak. ē ṭika næti karanna bæha hitak pahaḷa venavā. ē ṭika tiyenavā.
형색을 보았고, phassa가 일어났고, vedanā와 saññā가 왔습니다. phassa, vedanā, saññā가 옵니다. 근본 phassa, 근본 vedanā, 근본 saññā란 그것입니다. 그것들을 없애고서는 마음이 일어날 수 없습니다. 그것들은 있습니다.
ē maharajaya kosol rajjuruva kivvā budurajāṇan vahansē maharaja kiyalā katā karanā. ānanda hāmuduruva kiv maharaja kiyannē næhanē. ānanda særiyut hāmuduruva kivt sāribuddha unvahansē dænagattā han̆dunāgattā.
'대왕이여'—붓다께서는 Kosala 왕을 '대왕'이라고 부르셨습니다. Ānanda 스님을 '대왕'이라고 하지 않으셨습니다. Ānanda는 Ānanda라고, Sāriputta 스님은 Sāriputta라고 부르셨습니다. 그분은 알고 알아보셨습니다.
sparśa vuna nisā rūpaya sparśa vecca nisā mē āvē mē kosala rajjuruvō mē āvē ānanda hāmuduruvō mē āvē særiyut hāmuduruvō kiyalā budurajāṇan vahansēlā pēnavā.
닿았기 때문에, 형색이 닿았기 때문에 '이 온 이는 Kosala 왕, 이 온 이는 Ānanda 스님, 이 온 이는 Sāriputta 스님'이라고 붓다께 보입니다.
candarāgaya naha saṁkhāra næha. dænunā. han̆dunāgattā. han̆dunāgata nisayi maharaja kiyalā katā kaḷē. han̆dunā gatta nisā nisayi sāriputta kiyalā katā kaḷē.
chandarāga도 없고 saṅkhāra도 없습니다. 알았고, 알아보았습니다. 알아보았기에 '대왕'이라고 부르셨고, 알아보았기에 'Sāriputta'라고 부르셨습니다.
dænīmayi hæn̆dinīmayi ē rūpa dækalā tibuṇā. mē rūpa vēdanā, saṁgnā ēgāya. hæbæyi ōkin
앎과 알아봄—그 형색을 보았습니다. 이 rūpa, vedanā, saññā는 똑같이 있습니다.
mē rūpa vēdanā, saṁgnā ēgāya. hæbæyi ōkin goḍanagamu saṁkhārayak tibuṇā. ēka āniṁjābhi saṁkhārayak. nævata matu sasara pævætmaṭa chanda rāgaya nisā bæj saṁkhārayaknē.
다만 그것으로 쌓인 saṅkhāra가 있었다면 그것은 āneñjābhi saṅkhāra로서, chandarāga 때문에 미래의 saṃsāra 존재로 묶이는 saṅkhāra가 아닙니다.
cētanā tiyenavā. saṁkhārayak goḍanægena. hæbæyi goḍanægena eka saṁkhāraya kiyana eka avijjā paccā saṁkhārā kiyana ekaṭa ayiti næha.
cetanā는 있습니다. saṅkhāra가 이루어집니다. 다만 이루어지는 그 saṅkhāra는 'avijjā paccayā saṅkhārā'라는 것에 속하지 않습니다.
anna avijjā paccā saṁkhārā kiyana ekaṭa āvanna. anna etakoṭa ætivena cētanā nikanma cētanā nemeyi ēvā saṁcētanāva venavā. cētanā saha saṁcētanā venama tōrāganna ōnē ōkē.
'avijjā paccayā saṅkhārā'에 들어오면, 그때 생기는 cetanā는 그냥 cetanā가 아니라 sañcetanā가 됩니다. cetanā와 sañcetanā를 따로 가려내야 합니다.
anna cētanā kiyana ekat kāṭa gænīmilā āvahama hita gatna aramuṇayi caitasikayat gannē. hita kahaṭa sahagata vunā nam, viññāṇayak vunā nam caitasikat ē kahaṭa aragenavā. ehenam cētanāva kiyana mūla caitasikaya kaṭa gænu nam nikanma cētanā nemeyi saṁcētanāva.
cetanā라는 것도 물들어 오면, 마음이 받는 대상을 cetasika도 받습니다. 마음이 찻물에 물들었다면, viññāṇa가 되었다면 cetasika도 그 물듦을 받습니다. 그러니 cetanā라는 근본 cetasika가 물들었다면 그냥 cetanā가 아니라 sañcetanā입니다.
anna cētanā saha saṁcētanāvala venasa. cētanā sarva citta sādhāraṇa caitasikavalaṭa ayitiya. saṁcētanā ākantaka upakrasayangen kahaṭa gænicca ēvaṭa ayitiyi.
이것이 cetanā와 sañcetanā의 차이입니다. cetanā는 sabbacitta sādhāraṇa cetasika에 속합니다. sañcetanā는 āgantuka upakkilesa로 물든 것에 속합니다.
anna saṁcētanāvala ara saṁhāriyayi duru karagannē saṁcētanāvala tamayi apiṭa chanda rāgaya tiyennē.
없애는 것은 sañcetanā의 그 'saṃ'입니다. sañcetanā에 우리의 chandarāga가 있습니다.
cētanā apiṭa praśnayak nǣhæ. matu pætmaṭa napadavannē næti nisayi vāenjāma. etakoṭa matuvaṭa upaddannē nǣ kiyana ekayi. geva kiyannē janita karanavā.
cetanā는 우리에게 문제가 아닙니다. 미래의 존재를 낳지 않기 때문에 āneñja입니다. 앞으로 [존재를] 낳지 않는다는 뜻입니다. [iñja라는 말은] 낳는다는 뜻입니다.
etakoṭa nandanaya mul karagena janita karana nisā āśvādaya mul karagena janita karanakoṭa ninjābhi venavā. āśvādaya mul karagena janita karannē nætnam ninjā ānenjābhi venavā.
그러면 nandī를 뿌리로 낳기에, assāda를 뿌리로 낳을 때 iñjābhi가 됩니다. assāda를 뿌리로 낳지 않으면 iñja가 아니라 āneñjābhi가 됩니다.
etakoṭa dæn āniṁjābhi saṁkhāra kiyannē ōkayi. mē āniṁjābhi saṁkhāra kiyannē arūpa saṁkhāra kivvaṭa hariyannē næha.
āneñjābhi saṅkhāra란 이것입니다. 이 āneñjābhi saṅkhāra를 arūpa saṅkhāra라고만 하면 맞지 않습니다.
ēvā arūpa saṁkhārat ānenjāya tamayi. mokada rūpayen rūpaya kāmayat kāma kāmayak dekaṭa atuvillak nætnam. kāma lōkē janita karannet nǣhæ. rūpa lōkē janita karannet nǣhæ āenjāpiya. ēvayi janita nokarana nisā tamayi ēvaṭat ānenjābhi kivvē. tun lōkayama janita karanna itin niyama ānen jāva.
그 arūpa saṅkhāra도 āneñja이긴 합니다. rūpa와 kāma 둘에 달라붙음이 없다면 kāma loka도 낳지 않고 rūpa loka도 낳지 않으니 āneñja입니다. 그것들을 낳지 않기에 그것들도 āneñjābhi라고 했습니다. 세 loka를 모두 낳지 않으면 그것이 참된 āneñja입니다.
lōka sammataya ānen jāvaya tamayi kāma lōkayē rūpa lōkaya janita karannē nætuva ēken midilā yannē. ēvā lōka sammataya āniṁjā kāma rūpa arūpa kiyana tun lōkayenma pahaḷagannē nætnam ēka tamayi vacanaya parisamāpta arthayama
세간의 관례로서의 āneñja는 kāma loka와 rūpa loka를 낳지 않고 거기서 벗어나는 것입니다. 그것들은 관례상의 āneñja입니다. kāma, rūpa, arūpa라는 세 loka 모두에 다시 나지 않는다면, 그것이 낱말의 온전한 뜻 그대로입니다.
avidyāva etakoṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
avidyāva nisā chanda rāgayen yam yamak sparśa karanavā nam ē sparśaya samaga bæn̆dilā ekatu velā. ēken ahak venna bæ. ē sparśaya nidahas venna bæ.
avijjā 때문에 chandarāga로 무엇이든 닿는다면, 그 phassa와 묶이고 합쳐집니다. 거기서 떠날 수 없습니다. 그 phassa에서 자유로워질 수 없습니다.
sparśaya vitarak āvā nam ēvā sparśa vitarayi.
phassa만 왔다면 그것은 phassa일 뿐입니다.
ara sarvacitta sādhāraṇa caitasalaṭa sparśa kiyana eka arihatun vahansēgē hitet tiyenavā. sparśa velā tamayi dænennē. etakoṭa ēkaṭa kiyannē sparśa.
sabbacitta sādhāraṇa cetasika로서 phassa는 arahant의 마음에도 있습니다. 닿아야 압니다. 그래서 그것을 phassa라고 합니다.
hæbæyi avidyā sahagatanam sparśunē sparśayē chanda rāgayen bæn̆dilā sparśa karanna.
그러나 avijjā가 함께하면 phassa의 chandarāga에 묶여 닿습니다.
canda rāgayen sparśaya samaga bæn̆dunot anna chanda rāgayē kahaṭa sparśaya samaga ekatu vunot ē caitasayaka sampassayak venavā.
chandarāga로 phassa와 묶이면, chandarāga의 물듦이 phassa와 합쳐지면 그것은 samphassa가 됩니다.
anna sparśa saha saṁsparśa vala venasa.
이것이 phassa와 samphassa의 차이입니다.
dæn avidyāva nisāva tamayi duka dena sparśē. ē sparśa ekkō ælenavā ekkō gæṭīmaṭa hētu venavā. mulāvaṭa hētu venavā.
avijjā 때문에 괴로움을 주는 phassa가 됩니다. 그 phassa는 달라붙음이나 부딪힘의 원인이 됩니다. 미혹의 원인이 됩니다.
mokak nisāda? avidyāven bæn̆dilāṭa gænīma saṁsparśāk.
무엇 때문입니까? avijjā로 묶여 물든 samphassa이기 때문입니다.
ē saṁ ahak karapu sparśayak āvā nam ehema ælīmayi, gæṭīmayi, mulāvayi tunamayi ē sparśaya næti nisā. ēka nidahas sparśaya sarvacitta sādhāraṇa sparśaya.
그 saṃ을 치운 phassa가 왔다면, 달라붙음·부딪힘·미혹 셋이 모두 그 phassa에는 없기에, 그것은 자유로운 phassa, sabbacitta sādhāraṇa phassa입니다.
arihatun vahansēlāt ē sparśa pahaḷa venavā. avidyāven tr̥ṣṇāven bæn̆dilā næti nisā chanda rāgayen tora sparśaya nisā unvahansē sampassayen vin̆dilā.
arahant에게도 그 phassa는 일어납니다. avijjā와 taṇhā로 묶이지 않았기에 chandarāga 없는 phassa이므로 그분은 samphassa로 느끼지 않으십니다.
sampassayak yam tænaka æt. ælīma chanda rāgayen yutta nisā. ēka api kæmati sē næti sparśaya venakoṭa api gæṭenavā.
samphassa가 어딘가에 있다면 그것은 chandarāga를 갖춘 달라붙음이기에, 우리가 원하지 않는 phassa가 될 때 우리는 부딪힙니다.
api priya karana sparśaya venakoṭa ælenavā. ælilā gæṭalā mulā venavā. anit sampassayan nisā arakinna asāhanaritvayaṭa pat venna siddha venavā. mokada sparśaya api kæmati sē ennē næha.
우리가 좋아하는 phassa가 될 때 달라붙습니다. 달라붙고 부딪혀 미혹합니다. 다른 samphassa들 때문에 불안해질 수밖에 없습니다. phassa는 우리가 원하는 대로 오지 않기 때문입니다.
ēka sparśayangē dharmatāvaya.
그것이 phassa의 dhammatā입니다.
api koccara kæmatilanna mē sparśaya mesē pavativā kiyalā. apē kæmætta akæmætta anu gonæga nemeyi sparśaya kiyalā.
우리가 '이 phassa가 이렇게 남아 있기를' 아무리 바라도, phassa는 우리의 좋음과 싫음에 따라 이루어지는 것이 아닙니다.
apē kæmættaṭa anuva pavatina hētut nemeyi sparśaya kiyannē. hētuvaka phalayak vaśayen hētu prattayen sparśaya goḍanægilā.
phassa는 우리 바람에 따라 남아 있는 원인도 아닙니다. 원인의 결과로서, 원인과 조건으로 phassa가 이루어졌습니다.
ēka apē kæmætta anuva nemeyi. hētuphalaya apuḍi han̆ḍak api kæmati vunot. apiṭa apuḍi han̆ḍak ahanna bæ.
그것은 우리 바람에 따르지 않습니다. 원인과 결과입니다. 우리가 손뼉 소리를 원한다고 해서 손뼉 소리를 들을 수는 없습니다.
api apaḍi gæhuvot tamayi apuḍi han̆ḍak piṭa vennē. at poḷosandayak matuvennē. at poḷosan dunno.
우리가 손뼉을 쳐야 손뼉 소리가 납니다. 손뼉 소리가 솟는 것은 손뼉을 쳤을 때입니다.
mēka koccara hituva atlasannādiyat dæn matu vēvā dæn æhēvā, dæn æhēvā kiyalā koccara hiṭiyat. ehema apē kæmættaṭa anukūlava æhena ekak nemeyi apala sannāya.
아무리 '이제 손뼉 소리가 나라, 이제 들려라, 이제 들려라' 하고 생각하며 있어도, 손뼉 소리는 그렇게 우리 바람대로 들리는 것이 아닙니다.
api etana kriyātmaka vunot hētu phalayak vaśayen matuvenavā.
우리가 거기서 움직이면 원인과 결과로서 솟아납니다.
menna mē vidihaṭa tamayi. yam sparśayak api balāporottu vunāṭa ennē næ.
바로 이런 식입니다. 어떤 phassa를 우리가 바란다고 해서 오지 않습니다.
salāyatana salāyatana pratya karenna pahaḷa venna ōna. cakkāyatanaya saha rūpayatana dekē gaṭṭanayak vīmen tamayi cakkhu sparśayak ennē.
saḷāyatana를 조건으로 생겨나야 합니다. cakkhāyatana와 rūpāyatana 둘이 부딪쳐야 cakkhu phassa가 옵니다.
sparśayak api balāporottu vunāṭa ennē næha. sōtāyatanayaṭa śabdāyatanayaka gaṭṭanayak vīmen tamayi sōta sparśayak ennē.
phassa는 우리가 바란다고 오지 않습니다. sotāyatana에 saddāyatana가 부딪쳐야 sota phassa가 옵니다.
ehema sparśayak api nikan balāporottu velā hiṭiya læbenna kramayak nǣhæ ēka hētu phalayak. ēka ennē ē kramaya.
그런 phassa를 그냥 바라고만 있어서 얻을 길은 없습니다. 그것은 원인과 결과입니다. 그것은 그런 방식으로 옵니다.
ē namut api balāporottu vennē hētuvak hētuvē phalayak hæṭiyaṭa hitannē nætuva ēka ātma dr̥ṣṭiyen gannavā.
그런데 우리가 바랄 때는 원인의 결과로 생각하지 않고 그것을 attā diṭṭhi로 받아들입니다.
aragena ē pandu sparśayak mama kæmatiyi. anē maṭa ehema sparśayak læbēvā. pata patā bala balā innavā. yāgnā karat inna puḷuvan. hæbæyi api niyama dharmatāvaya dækkē næha sparśayak haṭagannē mokenda kiyalā.
그래서 '그런 phassa를 나는 좋아한다. 아, 내게 그런 phassa가 오기를' 하고 바라고 바라며 기다립니다. 기도하며 있을 수도 있습니다. 그러나 우리는 phassa가 무엇으로 생기는지, 그 참된 dhammatā를 보지 못했습니다.
sparśaya haṭaganna hæṭi dænagattā nam yam sparśayak apiṭa onnā. eban̆du sparśayak ēmaṭa ōna ākārayen āyatana sakas karalā īṭa anukūlava gatta kaḷot ē sparśaya læbiya hæ.
phassa가 생기는 방식을 알았다면, 우리가 어떤 phassa를 원할 때 그런 phassa가 오도록 āyatana를 갖추고 그에 맞게 행하면 그 phassa를 얻을 수 있습니다.
anē maṭa mehema sparśayak deviyanē labā denna kivvaṭa labā denna kenek næhæ. yāgnāyen hariyannē nǣha kivvē ēkayi. anē maṭa mehema sparśayak læbivā kiyalā pata patā hiṭiyaṭa hariyannē nǣha kivvē ēkayi.
'아, 신이여, 내게 이런 phassa를 주소서' 해도 줄 이가 없습니다. 기도로는 되지 않는다고 한 것이 그것입니다. '아, 내게 이런 phassa가 오기를' 하고 바라기만 해서는 되지 않는다고 한 것이 그것입니다.
hētuvē phalaya dækalā tibuṇana. api ara bāhira lōkayē tiyena balāporottu yāgnā ædahili siyallama dr̥ṣṭi ivarayi. ætta dækkanna ætta mokakda sparśaya salāyatana pratyayen haṭaganna kiyalā dakinna ōnē. salāyatana nirōdha nam sparśaya ennē nǣ kavuru kivvada?
원인의 결과를 보았다면, 바깥 세상에 있는 바람, 기도, 믿음 같은 diṭṭhi는 모두 끝납니다. 참을 보면—참이란 무엇입니까—phassa는 saḷāyatana를 조건으로 생긴다고 보아야 합니다. saḷāyatana가 소멸하면 phassa는 오지 않습니다. 누가 [달리] 말했습니까?
magē saralāyatana nirōdha nam um̆baṭa mama sparśayak evanavā kiyalā evanna bæhæ kāṭavat
'내 saḷāyatana가 소멸했어도 너에게 phassa를 보내 주겠다'고 해도 누구도 보낼 수 없습니다.
hētuphalayak vaśayen ē karana kriyādhāmayak tuḷin phalayak vaśayen matu venakoṭayi ēka matuvennē.
원인과 결과로서, 그 하는 행위를 통해 결과로 솟아날 때 그것이 솟아납니다.
eyā mēvā ēkīya vastu pavatina vastu neme mēvā hētuphala kivvē ēkayi. hētuphala kiyannē lōkē pavatina deyakvat tiyena deyakvat, gevanavā kiyanna deyakvat nemeyi. hētuvak kriyātmaka kaḷot ēkē pratiphalayak vaśayen matu venavā.
그것들은 하나로 된, 지속하는 물건이 아닙니다. 그래서 원인과 결과라고 한 것입니다. 원인과 결과란 세상에 지속하는 것도, 있는 것도, 흘러간다고 할 것도 아닙니다. 원인을 작동시키면 그 결과로서 솟아납니다.
ē hētuva kriyātmaka karanakan vitarayi ēkak. sparśa ēkakayak labanna sarāyatana ēkakayakin sparśa ēkakaya. deveni sparśa ēkakaya labalā tamayi deveni sarāyatanāva kriyātmaka vīmak vennē. næn
그 원인을 작동시키는 동안만 하나의 단위입니다. phassa 한 단위를 얻으려면 saḷāyatana 한 단위로 phassa 한 단위입니다. 둘째 phassa 단위는 둘째 saḷāyatana가 작동해야 얻어집니다.
sarāyatanāva kriyātmaka vīmak vennē. næn æhipiya gahana mohotak pāsā. æhipiya gahanna ārambha karapu mohotē sparśaya læbuvē. æhipiya gahanna ārambha karana mohotē tibicca salātana vunē.
눈 깜빡하는 순간마다입니다. 눈을 깜빡이기 시작한 순간에 얻은 phassa는 깜빡이기 시작한 그 순간에 있던 saḷāyatana로 된 것입니다.
æhipiya mohotē avasānaya yam sparśayak læbuvānam. ē æhipiya gahana avasāna mohotē tibena salāyatanayak.
깜빡임의 끝 순간에 어떤 phassa를 얻었다면, 그것은 깜빡임의 끝 순간에 있는 saḷāyatana의 것입니다.
ehenam æhipiya gahana mohotavat sampūrṇa salāyatanayangē sparśayak kiyalā ganna bæ.
그러니 눈 깜빡하는 순간조차 온전한 하나의 saḷāyatana의 phassa라고 볼 수 없습니다.
ehenam mēka koccara sūkṣamada salāyatana tōrāganna giyahama
saḷāyatana를 가려내려 하면, 이것이 얼마나 미묘합니까.
api salāyatana tōrāgannē nǣha etakoṭa api sampūrṇanaya karagatta yam yā sammata vaśayen nam tabāgena ātma dr̥ṣṭiyen sāmanōikatvayak ēkatvayen bæn̆dagena api salāyatana kiyanna purudu velā tiyenavā hari cakkāyatanaya kivvahama cakkāyatanaya koccara velā tiyena ekakda upatēpaṭā mæranakan cakkāyatanaya tiyenavā kiya hitā inna ehema karalatda kiyalā.
우리는 saḷāyatana를 가려내지 않습니다. 우리는 관례로 이름을 붙여 attā diṭṭhi로 하나로 묶어 saḷāyatana라 부르는 데 익숙합니다. cakkhāyatana라 하면 cakkhāyatana가 얼마 동안 있는 것이냐고 물으면, 태어나서 죽을 때까지 cakkhāyatana가 있다고 생각하고 있습니다.
cakkāyatanaya kiyannē pēnakan vitarayi kivvot ehema. pēna ekan vitarak tiyena cakkāyatanayak sōtāyatanayak mē rūpayatanayak balāporottu ve. api ēt dr̥ṣṭiya tava ivara.
cakkhāyatana가 보이는 동안만 있다고 해도, 보이는 동안만 있는 cakkhāyatana, sotāyatana, rūpāyatana를 기대한다면 그것도 아직 diṭṭhi가 끝나지 않은 것입니다.
penīma ārambhaya tibicca cakkāyatanayen rūpāyatanaya tamayi ē penīma ārambhayē yāvē. penīmē madhyayē tibennāvū yamkisi penīmē yam penīmak āvanam. ē penīm madhyaya ko nægicca śakkāyatana srūpāyatana tuḷa tamayi penīm madhyaya āvā.
보임의 시작에 있던 cakkhāyatana와 rūpāyatana가 그 보임의 시작에 온 것입니다. 보임의 중간에 어떤 보임이 왔다면, 그 보임의 중간에 일어난 cakkhāyatana와 rūpāyatana 안에서 보임의 중간이 왔습니다.
ē pēnavayi kiyana mohotē avasānayēdī yam penīmak āvana sparśayak āva. ē avasāna mohotē haṭagatta salāyatanayangē sparśaya tamayi avasāna sparśaya āvē.
'보인다'는 순간의 끝에 어떤 보임, 어떤 phassa가 왔다면, 그 끝 순간에 생긴 saḷāyatana의 phassa가 끝의 phassa로 온 것입니다.
ehenam haṭagænīma, pævætma, vināśaya kiyana mē tuḷa api sammata goḍanagāgatta hæma dēkama tiyenavā. kāla padāsayak tuḷa haṭagænīmak saha vipariṇāmika kriyākārīt saha avasānaya.
그러니 생겨남, 머묾, 사라짐이라는 이것이 우리가 관례로 세운 모든 것에 있습니다. 한 시간 구간 안의 생겨남, 변해 가는 작용, 그리고 끝입니다.
mēka æyipiya gahana mohotet tiyenavā. avurudu 80ka jīvat vena kāla padāsayak ven karalā ēka vaśayen gattot ēket tiyenavā.
이것은 눈 깜빡하는 순간에도 있습니다. 80년 사는 시간 구간을 떼어 하나로 보면 거기에도 있습니다.
hæbæyi mē hæma mohodakama muladī haṭagatta eka mula tiyena eka mula hētu vīmen. mæda haṭaganna ēvā mæda hētu vīma. aga haṭaganna ēvā aga hētu. ehenam antimaṭa balāgena yanakoṭa kālaya samaga menna meccara kālayak samaga pavatina ēkakayekuyi mē karannē kiyalā apiṭa kiyanna tænak næha.
그러나 이 모든 순간마다, 처음에 생긴 것은 처음에 있는 원인으로, 중간에 생기는 것은 중간의 원인으로, 끝에 생기는 것은 끝의 원인으로 생깁니다. 그러니 끝까지 살펴 가면, 시간과 함께 이만큼의 시간 동안 지속하는 단위가 이것을 한다고 우리가 말할 자리가 없습니다.
cittakṣaṇayak gata nam uppāda citi bhaṁga kiyalā ēket avasthā tunak tiyenavā. cittakṣanaya uppāda avasthāvē hētuven uppāda avasthāva pahaḷa vunē. itiya avasthāvē hētungen tivasthāva pahaḷa vunē. bhaṁga avasthāvē læbena hētungen bhaṁga avasthāva palahenam hētuphala balapuvahama menna mē kālaya samagayi mē hētuphala kriyā vennē kiyalā balapuvahama nætuvahama api kālaya samaga sambandha næti dahamak dakinnavā.
한 cittakkhaṇa를 보면 uppāda, ṭhiti, bhaṅga라는 세 단계가 있습니다. cittakkhaṇa의 uppāda 단계는 uppāda 단계의 원인으로 나타났고, ṭhiti 단계는 ṭhiti 단계의 원인으로, bhaṅga 단계는 bhaṅga 단계에서 얻는 원인으로 나타났습니다. 그러니 원인과 결과를 살펴보아, 이 시간과 함께 이 원인과 결과가 작동한다는 것이 없음을 보면, 우리는 시간과 이어지지 않는 dhamma를 봅니다.
mē lōka dharmatāvayē kriyākārītvayaṭa kālayak nirṇaya karanna bæha. menna metek kal stira ekak tiyenavā. menna mē sthirava pavatina menna meccara kālayaka hētuvakin menna meccara kālayaka phalayak haṭagannavā kiyalā. ēkayak ven karanna bæri bava dænaganna.
이 세상 dhammatā의 작용에는 시간을 정할 수 없습니다. '이만큼 동안 굳건한 것이 있고, 이만큼 시간의 원인으로 이만큼 시간의 결과가 생긴다'고 하나로 떼어 낼 수 없음을 아십시오.
menna mēka dænagattahama. kālaya samaga sambandha karanna bæri dahama dakinavā akālika dahama dakinavā.
이것을 알면 시간과 이을 수 없는 dhamma, 곧 akālika dhamma를 봅니다.
kalāvā vipāka denahin akālikayi kiya hiṭiyot ehema apiṭa hamba vennē næhæ akālika dharma. akālika dækkā nam dharmaya
'때를 기다리지 않고 과보를 주니 akālika'라고만 여기고 있으면 akālika dhamma를 얻지 못합니다.
akālika dharma. akālika dækkā nam dharmaya dækkā. dharmaya dakkanam mē lōkē ātma dr̥ṣṭiya ivarayi. ātmādī vaśayen ganna æpiya taram mohotakvat ekākārava pavatina mohotak ven karanna bæhæ kiyalā dænagattā ēkat ohoma kramānukūla hētuphala raṭāvaka hētu raṭāvaka phala raṭāvak misak. hētu ēkakayaka phala ēkakayak nemeyi kiyalā dakinavānam.
akālika를 보았다면 dhamma를 본 것입니다. dhamma를 보았다면 이 세상에 대한 attā diṭṭhi는 끝납니다. attā 따위로 붙잡을 만큼 눈 깜빡하는 순간조차 한결같이 머무는 순간을 떼어 낼 수 없음을 알고, 그것도 그렇게 차례로 이어지는 원인과 결과의 흐름, 원인의 흐름에 따른 결과의 흐름일 뿐 원인 한 단위의 결과 한 단위가 아니라고 본다면,
anna ēkaka vaśayen ekak vaśayen aran tiyennē siyum tæn ekak vaśayen aragatta dr̥ṣṭiya ivarayi. edāṭa ātma dr̥ṣṭiya ivarayi.
하나로, 한 덩어리로 붙잡은 diṭṭhi, 미묘한 곳을 하나로 붙잡은 diṭṭhi가 끝납니다. 그날 attā diṭṭhi가 끝납니다.
hæbæyi pēna eka pēnavā. ēka sammata. sammata sammata hæṭiyaṭa dakinna. sammatiyā paramārtha karanna. paramārtha karanna bæhæ.
다만 보이는 것은 보입니다. 그것은 sammuti입니다. sammuti를 sammuti로 보십시오. sammuti를 paramattha로 만들려 해도 paramattha로 만들 수 없습니다.
anna ēkayi. pēna æhipiya gahana mohotaka dænenna yamak ætnam. ēkē svabhāvaya occarayi.
바로 그것입니다. 눈 깜빡하는 순간에 느낄 무언가가 있다면 그것의 성품은 그만큼입니다.
ē æhipiyi gāna mohota kōṭi gānakaṭa bedalā bedalā gǣllak gattā nam ē mohotē apiṭa gōcara karanna bæha. namut ēket hæṭiya eccara dharmatāvaya ēkayi. ekākāra mohotaknē ekākāra hētuvakin ekākāra phalayak haṭagannavā kiyanna ehema kāla nirṇaya karanna puḷuvan hētu avasthāvak phala avasthāvakvat næ. koccara kuḍālat ē avasthāva īṭa kuḍā kuḍā avasthāvala sampiḍanaya tabāgena tiyennē sammata nāmaya. ēkada? itin
그 눈 깜빡하는 순간을 수억으로 나누고 나누어 한 조각을 떼면 그 순간은 우리가 알아챌 수 없습니다. 그러나 그것도 그만큼의 dhammatā입니다. 한결같은 순간, 한결같은 원인으로 한결같은 결과가 생긴다고 할 만큼 시간을 정할 수 있는 원인 단계도 결과 단계도 없습니다. 아무리 작아도 그 단계는 더 작은 단계들의 뭉침이고, 거기에 붙여 둔 것이 관례의 이름입니다.
tabāgena tiyennē sammata nāmaya. ēkada? itin apiṭa ēn ehāṭa ēka hoyanna yanna avaśya næha. yam yam deyak nisā apē hita ælenavā nam, bæn̆denavā nam apiṭa karadara dennē ēkayi. eha
그러니 우리가 그 너머까지 찾아갈 필요는 없습니다. 무엇 무엇 때문에 우리 마음이 달라붙고 묶인다면, 우리를 괴롭히는 것은 바로 그것입니다.
bæn̆denavā nam apiṭa karadara dennē ēkayi. eha apiṭa oya avasthā avasthāvaladī yam yam svabhāvika avasthāvak lōkē apiṭa koranagunahama anna ē avasthāva apē hitavanavā nam, ban̆davanavā nam etana chanda rāgaya pahaḷa karanavā nam. anna ē chanda rāgaya pahaḷa karana maṭṭamē avasthāvala hæriṭa dækganna ōnē. īṭa vaḍā kuḍā avasthā passē giyāhama atiāvanaya karanavā. manasa atidhāvanaya karapuvahama
그러니 그때그때 세상에서 어떤 자연스러운 상황이 우리에게 닥칠 때, 그 상황이 우리 마음을 끌고 묶는다면, 거기서 chandarāga를 일으킨다면, 그 chandarāga를 일으키는 수준의 상황들의 모습을 보아야 합니다. 그보다 작은 단계들을 쫓아가면 지나치게 내달리게 됩니다. 마음이 지나치게 내달리면,
acintaya vū dharma viṣaya passē gihillā api pissek venna puḷuvan. manasa vikr̥ti venna puḷuvan. mokaṭada manasa ati siyum karalā siyum karalā daranna bæri maṭṭamak enavā. ati
생각으로 헤아릴 수 없는 dhamma의 영역을 쫓아가 우리는 미칠 수도 있습니다. 마음이 비뚤어질 수 있습니다. 왜냐하면 마음을 지나치게 미묘하게, 미묘하게 하다 보면 감당할 수 없는 수준에 이르기 때문입니다.
siyum karalā daranna bæri maṭṭamak enavā. ati siyumma mānasikatvaya gonnægili lovturā budupiyāṇan vahansē ē mānasikatvayaṭa orottu ara mahā pāramī dharma pūrṇaya karapu guṇayen pūrṇaya vecca śaktiyen pahaḷa vecca kaya nisā. eban̆du śarīrayakaṭa eban̆du mānasikatvayaṭa daranu nisā.
가장 미묘한 마음 상태가 이루어진 분은 lokuttara 붓다이십니다. 그 마음 상태를 감당하실 수 있었던 것은 큰 pāramī dhamma를 채운 덕으로 온전해진 힘으로 나타난 몸 때문입니다. 그런 몸이 그런 마음 상태를 지니기 때문입니다.
sarvajgna nisā gnānaya daranna tibena mānasikatvaya unvahansēṭa pāramī balayen goḍanagāgatta kusala śaktiyen puṇya śaktiyen goḍanægicca nisā tamayi. unvahansēgē manasaṭa ēka gōcara vuṇē. karanna puḷuvan vuṇā. ēka anyangē manasaṭa bæ nisā tamayi pennuvē. tattva vima vi, dharma vi, citta vivā piḷiban̆dava atidhāvanaya karanna yanna epā kiyalā. giyot pissek venna puḷuvan. daranna bæri. eccara hoyanna ōnē nǣ nivan dakinna.
sabbaññu이시기에, 그 지혜를 지닐 마음 상태가 pāramī의 힘으로 쌓은 kusala의 힘, puñña의 힘으로 이루어졌기에 그분의 마음에 그것이 들어왔고, 하실 수 있었습니다. 다른 이들의 마음으로는 할 수 없기에 보여 주신 것입니다—[붓다의] 영역, dhamma의 영역, 마음의 영역에 대해 지나치게 내달리지 말라고. 가면 미칠 수 있습니다. 감당할 수 없습니다. nibbāna를 보기 위해 그만큼 찾을 필요는 없습니다.
yathābōdhaya labāganna duken nidahas venna. apē hita bæn̆dinnē yam yam maṭṭamē kāla palavāsayan tuḷa siddha vena siddhiya vala menna mē ṭikē hæṭi balāgattahama hariyak nǣ kiyalā balā tamayi hon̆da.
있는 그대로의 깨달음을 얻어 괴로움에서 벗어나려면, 우리 마음이 묶이는 그런 수준의 시간 구간 안에서 일어나는 일들, 바로 그 모습을 보고 알맹이가 없다고 보는 것이 좋습니다.
ē maṭṭama śrāvaka gōcara
그 수준이 sāvaka가 알 수 있는 영역입니다.
hari lassanayi, hari suvan̆dayi, hari rahayi mē ādi vaśayen kiyana kāla padasayan tiyenavā. sammatayak gonnagāgena tiyennē.
'아주 아름답다, 아주 향기롭다, 아주 맛있다' 하는 식의 시간 구간들이 있습니다. 관례가 세워져 있는 것입니다.
koccara velāvada haya rahayi. kohomada dænagattē koccara velā giyada? kaṭa gālā bæluvā. kæpuvā gihillā.
얼마 동안 맛있습니까? 어떻게 알았습니까? 얼마나 시간이 흘렀습니까? 입에 대어 보았고, 씹어 넘겼습니다.
oya kālē kirīma tuḷa maṭa raha dævuēā. mama ēkaṭa hita bæn̆dunā. ēka kālayak tiyenavā. tatvara gānaka hari kālayak ēkē tiyennē. satvara deka tunak hari vināḍiyak hari ēva itāma suḷu kāla sīmāva tamayi oya āśvādayak dænenna api saṁgnā sampiḍanayak gannē.
그 시간 동안 나에게 맛이 느껴졌고, 나는 거기에 마음이 묶였습니다. 거기에는 시간이 있습니다. 몇 초라도 시간이 있습니다. 2~3초나 1분—그런 아주 짧은 시간 범위로 우리는 그 assāda를 느끼려고 saññā의 뭉침을 붙잡습니다.
kṣaṇaya nemeyi. kṣaṇaya apiṭa an̆duranna bæha. kṣaṇaya kiyannē æhi pi mohotak kōri lakṣa gānnaṭa biduvak kṣaṇayak vennē ē taram sīm kālayak.
khaṇa가 아닙니다. khaṇa는 우리가 알아챌 수 없습니다. khaṇa란 눈 깜빡하는 순간을 수천억으로 나눈 한 점, 그만큼 미세한 시간입니다.
ē kṣaṇaya bæluvā nam kṣaṇaya kiyalā api nigamanaya kaḷē. ēkat sammataya. dæn kṣaṇayat upādan vuṇā. upādanaya balapuvahuvahamat upādanaya āyasarayak tava bidenna venavā. upādanaya kiyalā ekakvat ē kiyiya vaśayen ganna kāla sampinnataya siddha vecca ekak nǣ. ehenam ē
그 khaṇa를 보았다면, khaṇa라고 우리가 결론 내린 것도 관례입니다. 이제 khaṇa도 uppāda가 되었습니다. uppāda를 살펴보면 uppāda도 다시 쪼개집니다. uppāda라는 것도 하나로 붙잡을 시간의 뭉침으로 일어난 것은 하나도 없습니다.
sampinnataya siddha vecca ekak nǣ. ehenam ē vidihaṭa balāgena yanakoṭa antimaṭa api nyāya dharmayak tiyena bava dakinnavā. ekākārava pēna mē siyallama. īṭa kuḍā kuḍā avasthā sampiṇaḍanayangē hētuphala paramparā sampiṇaḍanayak misak.
그렇게 살펴 가면 마침내 우리는 법칙(niyāma dhamma)이 있음을 봅니다. 한결같이 보이는 이 모든 것이, 그보다 작은 단계들의 뭉침, 원인과 결과의 이어짐의 뭉침일 뿐임을 봅니다.
ēkayak dakinna lōkē nǣ. onna oya nyāya dakinna. dharma nyāyōkayi.
하나인 것은 세상에서 볼 수 없습니다. 바로 그 법칙을 보십시오. dhamma의 법칙입니다.
oyin ehāṭa ēka vimarśanaya karalā atdakinna giyot ehema mūlika gnānayen ōka dakinna puḷuvan. api oya gnānaya tuḷa atdakinna kihinna kivvā. api lovturā budu venna ōnē.
그 너머까지 살펴 몸소 겪으려 하면, 근본 지혜로 그것을 볼 수는 있습니다. 그러나 우리가 그 지혜 안에서 몸소 겪으려 한다면 우리는 lokuttara 붓다가 되어야 합니다.
namut nivan dakinna sasara duk eḷavara karanna ē ati sūkṣamaya hoyanna ōna kamak nǣ.
그러나 nibbāna를 보고 saṃsāra의 괴로움을 끝내는 데에는 그 지극한 미묘함을 찾을 필요가 없습니다.
ē ati sūkṣamaya hevvē budupiyāṇan vahansē lōkayāṭa yathārthaya pennavā aṁśu mātr̥kavat ēkīya vaśayen ganna ātma dr̥ṣṭiyen allanna mē pævætma tuḷa kisivak nǣ kiyalā hētu udāharaṇa sahitava pennannayi budupiyāṇan vahansē ē mahā gnāna śaktiya matu kara gænīmaṭa avaśya vaśayen avaśyana pāramī guṇa puralā ē tattvayaṭa pat vunē. lōkayāṭa ætta pennā dunna.
그 지극한 미묘함을 찾으신 것은 붓다께서 세상 사람들에게 실상을 보여 주시려는 것이었습니다. 먼지 한 톨만큼이라도 하나로 붙잡아 attā diṭṭhi로 쥘 것이 이 존재 안에 아무것도 없음을 원인과 예를 들어 보여 주시려고, 붓다께서는 그 큰 지혜의 힘을 일으키는 데 필요한 pāramī 덕을 채워 그 경지에 이르셨습니다. 세상 사람들에게 참을 보여 주셨습니다.
lōkayāṭa manasaṭa gōcara karaganna bæri ati siyum tænaṭa pāva vigraha karannē giyahama oba vahansē dækkē næti ekak api dækalā tiyenavā. oyiṭa vaḍā siyumma tenak api dannavā. ē vacanaya kiyanna lōkayāṭa puḷuvan kamak næha. ē nisā sāmānyayen lōkayāgē manasaṭa gōcara karaganna obalā dannē næti oṭa vaḍā siyum deyak api dækalā tiyenavā dannavā ēka ātmayi dr̥ṣṭiyen giyanam ātmayi kiyalā kiyanna. lōkēta kiya kiya kiya hiṭiyā.
세상 사람들이 마음으로 알 수 없는 지극히 미묘한 곳까지 풀이해 가시니, '당신이 보지 못한 것을 우리는 보았다, 그보다 더 미묘한 곳을 우리는 안다'는 말을 세상 사람들은 할 수가 없습니다. 그러지 않았다면 보통 세상 사람들의 마음에 맞추어 '당신들이 모르는 그보다 미묘한 것을 우리는 보았고 안다, 그것이 attā다' 하고 diṭṭhi로 가서 attā라고 말하며 세상은 떠들어 왔을 것입니다.
budupiyāṇan vahansēgē dēśanāvaṭa gattaṭa passē sāmānya mānasikatvayaṭa koccara nuvaṇa tiyena kenā giya kenāṭa gōcara vena mānasikatvayaṭa ahalakaṭa kaṭṭu karanna bæri atisama tænaṭa bedalā pera. menna mehema ekak tiyenavā. menna nyāya dharma. menna mēka dænagattaṭa passē oba vahansēṭa væḍiya savasatiunak tiyenavā. ēka api dækalā tiyenavā kiyannē kenek lōkē næhæ. ēni ēnisā lōkayā mē dharmaya idiriyē devæni venavā misak.
붓다의 가르침을 받아들인 뒤에는, 보통 마음으로는 아무리 지혜로운 이라도 그 근처에도 이를 수 없는 지극히 미묘한 곳까지 나누어 보여 주셨습니다. '여기 이런 것이 있다, 여기 niyāma dhamma가 있다.' 이것을 안 뒤에는 '당신보다 더 미묘한 곳이 있고 우리가 그것을 보았다'고 말할 사람이 세상에 없습니다. 그러니 세상은 이 dhamma 앞에서 둘째가 될 뿐,
ēka yaṭapat karalā paḷavenilā tava matayak goḍanaganna bæruvanavā. menna mē nisā tamayi cittakṣanayaṭa yanakam. mē hētuphalayangē paramparāva vigraha karalā pennannē.
그것을 누르고 첫째가 되어 다른 견해를 세울 수 없게 됩니다. 이 때문에 cittakkhaṇa에 이르기까지 원인과 결과의 이어짐을 풀이해 보여 주신 것입니다.
minihaṭa gōcara novana avisaya rūpayaṭat ē yanakam vigraha kaḷē. viṣaya karanna bæri tan enakam vigraha kaḷē onna ōkaṭa ē velāvēdī tērum ganna apiṭa yan taramak nuvaṭa gōcara du. īṭa væḍiya budupiyāṇan vahansē genuvaṭa gōcarā.
사람이 알 수 없는 영역 밖의 rūpa에 이르기까지 풀이하셨습니다. 알 수 없는 곳에 이르기까지 풀이하신 것은 바로 이 때문입니다. 그때 우리가 이해할 수 있는 만큼은 우리 지혜로 알 수 있습니다. 그보다 더한 것은 붓다의 지혜로 알 수 있는 영역입니다.
anna viśvāsayak nam budun kirehi viśvāsayak evat śraddhāvak haṭagannavā. etek pennapu kāraṇā hariyaṭa apiṭa væṭahena maṭṭamaṭakam hariyaṭama hari.
그러면 붓다에 대한 믿음이 있다면 그 믿음으로 saddhā가 생깁니다. 거기까지 보여 주신 것들이, 우리가 알아들을 수 있는 수준까지는 정확히 맞습니다.
poḍḍak venasak næha. ehenam ēvā hariyaṭa dækalā tiyana hindānanna ē vidihaṭa pennalā tiyennē apiṭa gōcarayinē ē ṭika. dæn ē dharmatāvaya apiṭa hitāganna bæruva tibicca ekak. namut kiyā dunnaṭa passē tamayi apiṭat tēranē. ēka ē ākārayenma ættana kiya api manasaṭa viya vennē. ehenam apiṭa viṣaya novītivicca satvayak unvahansē viṣaya karagena apiṭa pennuvā ēka ætta bavaṭa oku venavā nam apiṭa tērum ganna bæri maṭṭamē tava dēśanā karapu hari atun vahansēgē buddhi maṭṭama api viśvāsa karanna ōna viśvāsa karanna hētu tiyennē. menna mehema hētu sādhaka æti viśvāsayak budun kirehi dharmaya kerehi æti vecca kenā ætivena śraddhāva kaḍanna bæri ekak. ē viśvāsaya acala viśvāsayak.
조금도 다르지 않습니다. 그렇다면 그것들을 바르게 보셨기에 그렇게 보여 주신 것이고, 그 부분은 우리가 알 수 있습니다. 그 dhammatā는 우리가 생각해 내지 못하던 것입니다. 그러나 일러 주신 뒤에야 우리도 이해합니다. 그것이 그대로 참이라고 우리 마음에 들어옵니다. 그렇다면 우리가 알 수 없던 참을 그분이 알아 우리에게 보여 주셨고 그것이 참임이 증명된다면, 우리가 이해할 수 없는 수준으로 더 설하신 것에 대해서도 그분의 지혜 수준을 우리는 믿어야 하고, 믿을 까닭이 있습니다. 이렇게 근거가 있는 믿음이 붓다와 dhamma에 대해 생긴 사람의 saddhā는 깨뜨릴 수 없는 것입니다. 그 믿음은 흔들리지 않는 믿음입니다.
acala śraddhāva kiyannē anna ēka.
acala saddhā란 바로 그것입니다.
anik ayagē śraddhāva cala śraddhāva heḷavenavā.
다른 이들의 saddhā는 흔들리는 saddhā라서 흔들립니다.
amūlikā śraddhā kivvā. mul nǣhæ. mul bæhægena næ. kāṭa hari monavā hari kiyalā boruvakaṭa kævaṭa haṭiyalā kaḍanna puḷuvan. vena adahat kanna puḷuvan. dharmaya tuḷin satyaya tuḷin matu vecca śraddhāvat viśvāsayen mona vidihakin ēvā kanna bæ. ē nisā kiyanavā mū ēka mūlika śddhā mul sahitayi mul bæhægena bæt.
amūlikā saddhā라고 했습니다. 뿌리가 없습니다. 뿌리를 내리지 않았습니다. 누가 무슨 말을 하거나 거짓에 넘어가면 깨질 수 있습니다. 다른 믿음으로 옮겨 갈 수 있습니다. dhamma를 통해, 참을 통해 솟은 saddhā와 믿음은 어떤 식으로도 깨뜨릴 수 없습니다. 그래서 그것을 mūlika saddhā, 뿌리 있는, 뿌리 내린 것이라고 합니다.
itin acala śraddhā kivvē ārya pudgalayanṭa mīṭannē anna ēkayi. dharmaya tuḷinma dakinavā ē mahā gnānayē svabhāvaya.
그래서 ariya 사람들에게 acala saddhā가 있다고 한 것이 바로 그것입니다. dhamma를 통해 바로 그 큰 지혜의 성품을 봅니다.
etakoṭa passa sampassa vennē ohomayi.
그러면 phassa와 samphassa는 그렇게 됩니다.
sparśayen vēdanāvak enna. ē kiyannē dænenavā. viśāśa vecca dē dænenavā.
phassa로 vedanā가 옵니다. 곧 압니다. 닿은 것을 압니다.
saṁsyen vēdanāvak enavā nam ēka vēdanāvat pæḷamen navatinavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka ara chanda rāgaya nisā bæn̆duna sparśaya samata tanikarala sparśaya neveyi. canda rāgaya nævati āgantuka upak lēsayangen kāṭa gæṁkī sparśayak nisā. eban̆du hētu vennē nægena phalaya ēkat passa paccayā vēdanā kiyana siddhāntaya paridi. sampassa paccayā
그것은 chandarāga 때문에 묶인 phassa이지 순수한 phassa가 아닙니다. chandarāga라는 āgantuka upakkilesa로 물든 phassa 때문입니다. 그런 원인으로 생기는 결과도 'phassa paccayā vedanā'라는 원리에 따릅니다.
siddhāntaya paridi. sampassa paccayā kiyalāvot sampassajā vēdanā sampassayen janita vana vēdanāva sampassajā vēdanā sparśayen vana vēdanāva passa paccayā vēdanāva
'samphassa paccayā'라고 하면 samphassajā vedanā, 곧 samphassa에서 생기는 vedanā입니다. phassa에서 생기는 vedanā는 'phassa paccayā vedanā'입니다.
sparśayen āyot vēdanāvak sparśa hētuven haṭaganna phalaya nam sparśaya pamaṇak āvānam suddha sparśaya nam āvē. ē vēdanāva suddha vēdanāvak.
phassa로 vedanā가 왔다면, phassa를 원인으로 생긴 결과라면, phassa만 왔다면, 순수한 phassa가 왔다면 그 vedanā는 순수한 vedanā입니다.
ēka āgantuka upaklēsa sambandha nǣhæ etakoṭa ē dænīmaṭa sampassayak kiyalā āvanam ēka avidyāva nisā chandarāgayen kahaṭa gænīma tiyena sparśaya ēkayi samparśakī.
그것은 āgantuka upakkilesa와 관계가 없습니다. 그런데 그 앎에 samphassa가 왔다면, 그것은 avijjā 때문에 chandarāga로 물든 phassa입니다. 그것이 samphassa입니다.
canda rāgayangen kahaṭa gænīma sparśayakin yam vēdanāvak janita kaḷā næ. ēka kavadā suddha vēdanāvak enna bæ. ēka sampassayen janita karapu vēdanā nisā sampassajā vēdanā kivvā.
chandarāga로 물든 phassa로 어떤 vedanā를 낳았다면, 그것은 결코 순수한 vedanā가 될 수 없습니다. samphassa로 낳은 vedanā이기에 samphassajā vedanā라고 했습니다.
vēdanā kivva paliyaṭa nigamanaya karanna bæhæ. ē mokakda kivē? sampassa vēdanāva tōraganna ōnē. sparśayi sampasayi tōraganna ōnē. vena vi venasē vennē saṁs vennē monavā nisāda? sampassa jā vēdanā hædennē kohomada?
vedanā라고 했다고 해서 [그냥] 결론 내릴 수 없습니다. 무엇이라고 했습니까? samphassa의 vedanā를 가려내야 합니다. phassa와 samphassa를 가려내야 합니다. 차이가 생기는 것, saṃ이 붙는 것은 무엇 때문입니까? samphassajā vedanā는 어떻게 생깁니까?
avidyā tr̥ṣṇā deka nisā chandara rāgayak pahaḷa velā. ē sparśaya chandara rāga sahagata vuṇā nam ēka sampassayā.
avijjā와 taṇhā 둘 때문에 chandarāga가 생기고, 그 phassa가 chandarāga와 함께하면 그것이 samphassa입니다.
canda rāga sahagata sparśayakin yam vēdanāvak janita kaḷā nam ēkaṭa anukūla vēdanāvak janita karanavā misak suddha janita karanna bæhæ.
chandarāga와 함께한 phassa로 vedanā를 낳았다면, 그에 맞는 vedanā를 낳을 뿐 순수한 것을 낳을 수는 없습니다.
dæn sampassayakin janita karana vēdanāvak nætnam sampassajā vēdanāvak misak nikanma vēdanāvak janita karā kiyanna nigamanaya karanna bæha.
samphassa로 낳는 vedanā는 samphassajā vedanā일 뿐, 그냥 vedanā를 낳았다고 결론 내릴 수 없습니다.
ov
네.
anna etakoṭa sampassayak āvot tamayi. avidyā tr̥ṣṇākin chanda rāgayak samaga bæn̆dunot yam sparśayak. chanda rāgaya tiyennē mokēṭada? mēka mama kæmati sē pavatinna ōna vena mē sparśaya mama mebandha sparśayaṭayi kæmatiyi. maṭa avaśyē meban̆da sparśayak. anna balāporottuvak æti venavā chanda rāgayen nisā. ē chandara rāgayen sparśa karanna [ugura kǣrīma] giyot canda rāgaya sahagatava karanna giyot ohu sparśayak balāporottu venavā kæmati sē. kæmati sē pavatina sparśayak balāporottu venavā nam ēka nikanma sparśayak nemeyi. sampassayak.
그러니 samphassa가 오는 것은 이럴 때입니다. avijjā와 taṇhā로 어떤 phassa가 chandarāga와 묶이면—chandarāga는 무엇에 있습니까? '이것이 내가 원하는 대로 있어야 한다, 나는 이런 phassa를 좋아한다, 내게 필요한 것은 이런 phassa다.' 이렇게 chandarāga 때문에 바람이 생깁니다. 그 chandarāga로 (목을 가다듬음) 닿으려 하면, chandarāga와 함께하려 하면, 그는 원하는 대로의 phassa를 바랍니다. 원하는 대로 남는 phassa를 바란다면 그것은 그냥 phassa가 아니라 samphassa입니다.
ēka innē avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā. itin avidyāva tr̥ṣṇāva sahagata sparśayak ætnam. nikanma sparśa nemeyi sampassa. avidyā tr̥ṣṇā sahagata pudgalayekgē saṁsparśayen janitana vēdanāvak nætnam nikanma vēdanāvak nemeyi sampassa jā vēdanāvak.
그것은 avijjā 때문에, taṇhā 때문에 있습니다. 그러니 avijjā·taṇhā와 함께한 phassa라면 그냥 phassa가 아니라 samphassa입니다. avijjā·taṇhā를 지닌 사람의 samphassa로 생기는 vedanā는 그냥 vedanā가 아니라 samphassajā vedanā입니다.
ehenam sampassadā vēdanāvē nikan vēdanāvē koṭas dekak tiyenavā. krama dekak.
그러니 samphassajā vedanā와 그냥 vedanā라는 두 부분, 두 방식이 있습니다.
sampassadā vēdanāvak æti pudgalayā tamā priya karana manāpa karana vēdanāvak balāporottu vennē. ebandak pavatvanna. ebandak goḍanaganna ē balāporottuvak ætivayi ē vindanaya piṭan tiyena adahasa æti karanna. namut ehema ekak lōkē næti nisā ōkagē balāporottu viṣṭa lavenakoṭa ē sampassa sahitavannāvū vēdanāva nisā ohu asahanayaṭa pat venavā.
samphassajā vedanā를 지닌 사람은 자기가 좋아하고 마음에 드는 vedanā를 바랍니다. 그런 것을 지키고 그런 것을 쌓으려는 바람을 가지고, 그 느낌을 붙잡으려는 생각을 일으킵니다. 그러나 그런 것은 세상에 없기에 그의 바람이 이루어지지 않을 때, samphassa와 함께하는 그 vedanā 때문에 그는 불안해집니다.
læbena vindanaya ohuṭa sahanadāyiī vennē nǣ. balāporottuva sik sahagatava sukha vēdanāvak lōka satyayā balāporottu venavā sampassajānitā.
얻는 느낌이 그에게 안락을 주지 않습니다. 세상 중생은 바람과 함께 samphassa에서 생긴 sukha vedanā를 바랍니다.
[ugura kǣrīma]
(목을 가다듬음)
avidyā tr̥ṣṇādhiken vilicca pudgalayā bhāgayak balāporottu vennē nǣ. yam vindanayak balāporottu venam ōgaṭa balāporottu tiyennē vindanaya uparima.
avijjā와 taṇhā에 사로잡힌 사람은 절반을 바라지 않습니다. 어떤 느낌을 바란다면 그가 바라는 것은 최대의 느낌입니다.
namut ohu balāporottu vena eka passē yanakoṭa 100n 100 ekak hambavennaṭa ohu uddāma velā dan̆galanavā maṭa væḍē hariyannayi ennē kiyalā. magē balāporottu iṣṭa inna magē āśvādaya læbuṇā.
그런데 그가 바라는 것을 쫓아가다가 백에 하나만 얻어도 그는 들떠서 날뜁니다. '일이 잘 풀리는구나, 내 바람이 이루어졌다, 내 assāda를 얻었다.'
samahara ara okkoma namut balāporottuva okkoma labāganna okkoma læbunot tamayi ohugē asāhanaya sampūrṇayen midennē balāporottuva piḷiban̆da. namut lōkaya kisima satvayekuṭa balāporottu vena maṭṭamē āśvādaya nǣ.
그러나 바람을 모두 얻어야, 모두 얻어야만 바람에 관한 그의 불안이 완전히 사라집니다. 그러나 세상은 어떤 중생에게도 바라는 수준의 assāda를 주지 않습니다.
rasaya koccara balāporottu venavada kiyalā æhuvot ōka asīmitayi. meccara rasa læbunot maṭa æti kiyalā haṭama sīmāvak nǣ.
맛을 얼마나 바라느냐고 물으면 그것은 끝이 없습니다. '이만큼 맛을 얻으면 충분하다'는 한계가 없습니다.
namut asīmita balāporottu valin poḍḍak hari ekatu vennaṭa mini pudgalayā ē kelehi satuṭu venavā.
그러나 끝없는 바람 가운데 조금이라도 얻으면 사람은 그것에 기뻐합니다.
asīmita balāporottuva tibunaṭa labanna bæruvahama ēken ætivena asahanaya kālayak yanakoṭa ē passēma yanakoṭa vena ekak læbennē nætnam. ohu upēkṣā sahagatava ē maṭṭama dæn itin æti kiyana adahasak tāvakālikavenavā. īhānna bæri nisā.
끝없는 바람이 있어도 얻지 못할 때 생기는 불안이, 시간이 흘러 그것만 쫓아가도 다른 것을 얻지 못하면, 그는 upekkhā로 '이 정도면 이제 됐다'는 생각을 잠시 갖게 됩니다. 더 넘어갈 수 없기 때문입니다.
dæn gedaraka tiyenavā. duppat gedaraka laṇuva ædat tiyenavā. oya gōniyak gahalā tiyenavā moka ṭrayar ekēṭa hari api dāpu dālā hiṭan hadavpu hāsipuṭu vāgēku hadalā tiyenavā. dupatkama nisā nætivæḍikama nisā hō mona hētun hō ē vitara tiyennē baḍuvala hæṭiya.
어떤 집이 있다고 합시다. 가난한 집에 줄을 엮은 침대가 있고, 타이어에 자루를 씌워 만든 기댈 의자 같은 것이 있습니다. 가난 때문이든, 가진 것이 없어서든, 무슨 까닭이든 살림이 그 정도입니다.
tava tenaka poli baṁkuvak tiyā tiyenavā lǣllak gahalayi.
또 한쪽에는 판자를 박아 만든 낮은 걸상이 놓여 있습니다.
dæn oya gedara innē pudgelaya ṭika. suvasē in̆daganna giyot ara gedara tiyena baḍu valin vena ekak næti nisā. ohuṭa ṭika kālayak enakoṭa ohuṭa kusal kurusayak gæna katāvak ehem matakayavat næha. vena viśēṣaya ēvā gæna matakayak næhæ. gedara tiyena suvama tæna hoyāgena gihillā enam ara gōniyak obalā tiyennē ṭarāyar ekaṭa in̆dagena nam hānsilaṭa hari kiyalā. taran̆geṭa pora kālalā innavā suvasē in̆daganna ævidilā deveni ekā baṁkuvē in̆dagannavā ara in̆daganna bæri vuṇā.
그 집에 사는 사람들이 편히 앉으려 하면 집에 있는 살림 말고는 다른 것이 없기에, 시간이 좀 지나면 그들은 다른 좋은 의자 같은 것은 기억조차 하지 못합니다. 다른 특별한 것들에 대한 기억이 없습니다. 집에서 가장 편한 자리를 찾아가, 자루를 씌운 타이어에 앉거나 기대려고 합니다. 앞다투어 편히 앉으려 하고, 거기 앉지 못한 둘째 사람은 걸상에 앉습니다.
eyā satuut venavā. maṭa suva yahanak hambunā kiyalā balanuva æn̆ga. anika ara tiyennē diva pædura dāpu denā. dæn suvinna gihillā nam ē aya mokada karannē? satuṭu venavā. ara lanu æn̆dē hānsi velā satuṭu venavā nidāgena satuṭu venavā. ara ṭāya dekak vænikaṭa obalā tiyena gōniyak tiyenanam ōkē in̆da gattahamat kasana karapu vāgē kiyalā ēka in̆dagenat satuṭu venavā in̆dagattaṭuvak.
그는 기뻐합니다. '편한 자리를 얻었다' 하며 몸을 기대 봅니다. 또 바닥에 돗자리를 깐 사람들도 있습니다. 이제 쉬러 가면 그들은 무엇을 합니까? 기뻐합니다. 줄 침대에 기대 기뻐하고, 누워서 기뻐합니다. 타이어 두 개에 자루를 씌운 것이 있으면 거기 앉아도 쿠션 의자 같다며 앉아서 기뻐합니다.
hæbæyi en hari deyak eyā æsuru karanna atdækīmaṭa gōcara karanna nætnam ēgollanṭa ætulaṭa ganna bæri nisā. hon̆da nisā nemeyi ē maṭṭamē satuṭu venavā.
그러나 그것은 그보다 나은 것을 그들이 가까이하거나 겪어 보거나 들일 수 없기 때문입니다. 좋아서가 아니라 [다른 것이 없어서] 그 수준에서 기뻐하는 것입니다.
dæn oyā suva tænakin in̆dagatda kiyalā æhuvot gedara maṭṭēmē hæṭiyaṭa kivvo suva tæna in̆dagattā. suvama tana otanada? oṭa vaḍā suva tæn ehema dækalā næddē.
'편한 자리에 앉았느냐'고 물으면, 그 집 수준으로는 '편한 자리에 앉았다'고 말합니다. 가장 편한 자리가 거기입니까? 그보다 편한 자리를 본 적이 없습니까?
api monavā kara tibuṇāṭa apiṭa ēvā tiyena oṭa valā hon̆da tiyenavā. hon̆dussala karapu purusayak tiyena ēvā tiyenavā. oṭa vaḍā hon̆daṭa gayāganisana karalā tiyena hadapu kām̆bara tiyenavā. ēbætin sukhaubōgī vidihaṭa baḍu bāhirādiyē tiyenavā. okkoma tiyenavā. itin ēvā apiṭa tiyena. ēvā suva nædda oṭa valā. suvayi iḍi monavā karanna nætuva suva ehenam ohu balāporot tiyena suvayen kīyada dæn labannē?
우리가 무엇을 해 왔든, 우리에게는 그보다 좋은 것들이 있습니다. 잘 만든 의자들이 있습니다. 그보다 더 좋게 쿠션을 댄 방들도 있습니다. 그렇게 편히 누릴 살림들이 있습니다. 다 있습니다. 그런 것들이 우리에게 있습니다. 그것들이 그보다 편하지 않습니까? 할 일 없이 편합니다. 그러면 그는 바라는 편안함 가운데 지금 얼마를 얻고 있습니까?
ohuṭa hambavelā tiyenē upakaraṇa ṭiken 100k balāporottu vena suvayen sihiyaṭa panam hamba vennē. ohu anit pa næti nisā. ara siha læbilā santōsa venavā mama balāporottu hambavunā kiyalā tiyenavā.
그가 얻은 살림으로는 100을 바라는 편안함 가운데 백에 하나쯤을 얻습니다. 그에게 다른 것이 없기 때문입니다. 그 하나를 얻고서 '바라던 것을 얻었다'며 기뻐합니다.
dæn balamu manussayinṭa. dæn kāmaya piḷiban̆da aragena ara nanda hāmuduruvō janapada kalyāṇa gæna hita hita aḍānna hiṭiyā maṭa vecca dēka hæṭi meccara lassana kāntāva gedaraṭa genā vitarayi. vivāha karagena maṭa æti vuṇānē. eka davasakvat etana edætiya karalā inna anē maṭa vecca deyak kagiyē dæn mē paṁcakāmayangen sparśa kāma suvaya gæna hita hitā an̆ḍavā hiṭiya.
이제 사람들을 봅시다. kāma에 관해서, Nanda 스님은 janapada kalyāṇī를 생각하며 울고 있었습니다. '내게 일어난 일 좀 보라. 이렇게 아름다운 여인을 집에 데려오자마자, 혼인하자마자 이렇게 되었구나. 하루도 함께 지내지 못했는데, 아, 내게 일어난 일이여.' 다섯 kāma 가운데 phassa kāma의 즐거움을 생각하며 울고 있었습니다.
dæn īṭa ehā ekak tibinna oba dækkē næti hindā. budurajāṇan vahansē upakramayak vaśayen nanda hāmuduruvangē atin aragena aran giyāt tavusā divala sakra deyiyangē innavā dēva kanyāāva devan̆galā ē devan̆galanam dækka ara passē ena gaman æhuvā. nakoṭa poḍi upamāvak pennalā ginna. dævilā giya hēnakiriyā piccilā hiṭan innavā mavalā pennalā giya.
그보다 더한 것이 있음을 그가 보지 못했기에, 붓다께서는 방편으로 Nanda 스님의 손을 잡고 Tāvatiṃsa 천상으로 데려가셨습니다. Sakka 신 곁에 있는 천상의 여인들, 천녀들에게로. 그 천녀들을 보여 주시기 전, 가는 길에 작은 비유를 보여 주셨습니다. 불에 타 버린 밭에서 그을린 암원숭이가 앉아 있는 모습을 만들어 보여 주시며 가셨습니다.
īṭa passē æva devaṁganam dækkā pasē ahanavā. dæn kavuda hon̆da pada kalyānnē hon̆dada ara devan̆ga nam kohoma svāmīni ara piccicca væn̆da vāgenanē ara janapada kalyanna mē yanuvaṭa
그 뒤 천녀들을 보고 나서 물으셨습니다. '이제 누가 더 좋은가, janapada kalyāṇī인가, 저 천녀들인가?' '스님, 저 천녀들에 비하면 janapada kalyāṇī는 저 그을린 원숭이 같습니다.'
dæn etakoṭa balāporottu vecca paṁcakāmayen sparśa kāmaya labanna ehema ekak dækkē næti nisā. dattayan næti nisā. eyā hitā hiṭiyā mē lōkē tiyena lokuma rūparājanaya tamayi magē bhāryāva kiyalā.
바라던 다섯 kāma 가운데 phassa kāma를 얻는 데 있어 그런 것을 본 적이 없었기에, 경험이 없었기에, 그는 이 세상에서 가장 빼어난 미인이 자기 아내라고 생각하고 있었습니다.
namut tavat ehā inna rūparājanayō koṭasakinna tænaka pennuvaṭa passē dænagattā ē ayat ekka sama karalā balanakoṭa dækavā meccara kal hitā hiṭa rūpa rājani kiyā hiṭapu ekkenā piciṭa væn̆divāgē mē aya yanuva bæluva. mē ayaṭa koccara lassa
그러나 더 너머에 있는 미인들을 어떤 곳에서 보여 주시자, 그들과 견주어 보니 지금껏 빼어난 미인이라 여기던 이가 이들 곁에서는 그을린 원숭이 같아 보였습니다. 이들은 얼마나 아름다운가.
hæbæyi ē dækkē otenṭa ekka gihiyi. tava ṭikak hæragena iccara ehema mokada kiyanna. tāvatīnsayaṭa ekka gihillā oya pēnnē. yāmayaṭa susisēṭa nimmāna satiyaṭa ekka giyānam paraṇīta vasavartaya deva gænam pennuvā nam ehema ekak mokak ara tavusā divya lōkē hiṭapu kaṭa piccija væn̆daga
그런데 그것은 거기까지만 데려가서 본 것입니다. 조금 더 데려갔다면 어땠겠습니까. Tāvatiṃsa에 데려가서 본 것이 그것입니다. Yāma, Tusita, Nimmānaratī로 데려가 Paranimmitavasavattī의 천녀들을 보여 주었다면 어땠겠습니까. Tāvatiṃsa 천상에 있던 이들도 그을린 원숭이 같았을 것입니다.
ē aya rasa arannē vuna ēka dakinavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam mē vagē apiṭa datvayan næti nisā namut kāmāśvādayē 100ka balāporottuva vin̆daganna apiṭa aramuṇu velā næha.
이처럼 우리에게 경험이 없기 때문에, kāma assāda에서 100이라는 바람을 누리는 것이 우리에게 대상이 된 적이 없습니다.
hæbæyi api balāporottuva tiyenavā. ē vastu aramuṇu karalā gōcara karalā næti nisā mataka næti nisā. api hita pihiṭannē nǣha eccara ehāṭa.
그러나 우리에게 바람은 있습니다. 그 대상들을 겪어 알지 못했기에, 기억이 없기에 마음이 그 너머까지 머물지 않습니다.
ehenam api balāporottu vena kāmayaṭa 100k nam api ēken vindanaya karannē ēkak. etakoṭa 99 asānayē tiyenavanē.
그러니 우리가 바라는 kāma가 100이라면 우리가 누리는 것은 하나입니다. 그러면 99는 불안 속에 있습니다.
yam yam talamaṭa gōcara vunot ē maṭṭama ganna nætikamayi asānaya. īṭa passē
어떤 수준이 알려졌는데 그 수준을 얻지 못하는 것이 불안입니다.
nætikamayi asānaya. īṭa passē apē giyē hari hon̆dayi kiyalā sahanayen innavā. api inna sthānaya harima hon̆dayi. allapu gadēvā vaṭapiṭāva ēvā pælpa nisā apē nam hon̆dagē tibuṇē apē gē hon̆daṭama æti metana vaṭapiṭā balla haṭama api nigamanaya karana.
그러다가 '우리 집은 아주 좋다' 하며 편안히 지냅니다. 우리가 사는 곳은 아주 좋다. 이웃집과 주변이 오두막이라서, '우리 집은 좋은 집이다, 우리 집이면 충분하다' 하고 주변을 보고 결론 내립니다.
ara pælpatak hadāgena hiṭapu kenek vidēśa gata velā hari viśēṣa raktāvak velā hari viśēṣa dhanayak labāgena ara vagē daha guṇayak loku māligāvak giya hadanavā. allapuvat dæn mokada kiyannē? koyi gēda hon̆da apē velāva bāṇaka apiṭa bæri vunānam iti karaganna ara mē mugē kabalaka innē ara vaṭināgiya kabala ariyē dækalā
그런데 오두막을 짓고 살던 사람이 외국에 가거나 특별한 일자리를 얻거나 특별한 재물을 얻어서, 열 배나 큰 저택을 짓습니다. 그러면 이웃은 이제 무엇이라 합니까? '어느 집이 좋은가. 우리 운이 나빠서 우리는 못 했구나. 우리는 이 낡은 집에 사는데 저 사람은 값진 집에…' 하고 그것을 봅니다.
dæn mē vagē apiṭa sīmāvak nǣ balāporottu vasīmitayi. kāma lōkayē særisaraṇa satvayinda budupiyāṇan vahansē upamāvak denavā. mahā kandak rattaran karalā dunno. ēken tǣhennē anē ara anit kanda ratran karalā denna kiyana telu inna.
이렇게 우리 바람에는 한계가 없습니다. 끝이 없습니다. kāma loka를 떠도는 중생에 대해 붓다께서 비유를 드십니다. 큰 산을 금으로 만들어 주어도 만족하지 않고 '저 다른 산도 금으로 만들어 달라'고 하는 것이 사람입니다.
ēkasīma nǣ. eham paṁcakāmayan piḷiban̆da balāporottu asīmitayi. sīmen. asīmita balāporottu manasē tiyenavā. hæbæyi sīmā sahita koṭasaka innē. asīmita balāporottuyen dævenavā tævenavā. sīmā sahita koṭasa buddha venna.
거기에는 끝이 없습니다. 그러니 다섯 kāma에 대한 바람은 끝이 없습니다. 끝없는 바람이 마음에 있습니다. 그러나 한계가 있는 부분에 삽니다. 끝없는 바람으로 타고 달구어지며, 한계가 있는 부분에 갇혀 있습니다.
dæn rassāvak nætuva innaekak. mokada dæn karannē? dæn eyāṭa hari læjjayi. anē oyāṭa mama rathāva hæṭin ekama kiyanna puḷuvanda maṭa dæn etana praśnayak enna.
일자리 없이 지내는 사람이 있습니다. 이제 무엇을 합니까? 그는 몹시 부끄럽습니다. '당신 일이 무엇이냐'고 물으면 대답할 수 있겠습니까? 거기서 문제가 생깁니다.
īṭa passē hambavenavā kohē hari yamkisi vyāpārika sthānayak. monavā hari pudgalayeka dennaeka hari kamak næhæ. livikaru sēvāvakaṭa hari kiyannē. dæn eyā kiyanavā. mama ahenenna lipikaruva sāmānya dæn bohoma udāmen kiyanavā.
그 뒤 어딘가 사업장이든 어떤 사람에게서든 괜찮다며 사무원 일이라도 얻습니다. 이제 그는 '나는 어디어디 사무원이다'라고 아주 신이 나서 말합니다.
hæbæyi ṭika davasak enna etana inna sāmānyakārī ehema vīdura kūḍuva ætulē ehema innavā ṭikak vi anik ayagē garu sælakili eyāṭa sarhalā katā karanavā oyā pēnakoṭa dæn otana ē æsuru karana kenek ævidilā hapunāma. dæn eyāṭa kiyanna læjjayi ma etan lipikaruvek kiyalā.
그러나 며칠 지나 보니 거기 있는 총지배인 같은 이들은 유리 칸막이 안에 앉아 있고, 다른 사람들의 존경을 받고, 'sir' 소리를 들으며 말을 합니다. 그런 이들과 어울리는 사람이 와서 물으면 이제 그는 거기 사무원이라고 말하기가 부끄럽습니다.
ōka ennē næ. īṭa passē hasahā tiyena ara cīpvakvat enna tibunē pradhāna lipikaruvat enna tibunē.
그 뒤에는 '[적어도] chief 자리나 수석 사무원 자리라도 되었어야 했는데' 합니다.
yantam maṭa kiyanna puḷuvan kavuruvat æhuvot ma etana tīfraliya hæbæyi cīfrā kiyana tanna giyāṭa passē mokada karannē? etanadi kavuru hari ē maṭṭamaṭa tava loku kenek ehema æhuvahuvot oyā mokada karannē rassāva kiyalā. dæn eyāṭa ræjjayi mama etana sāmānyen adhikārī kiyalā tæna kiyanna vidihak næhænē maṭa anna ēka eka nigamana.
'누가 물으면 겨우 거기 chief라고 말할 수는 있겠다.' 그런데 chief 자리에 간 뒤에는 무엇을 합니까? 거기서 그 수준보다 더 높은 사람이 '당신 직업이 무엇이냐'고 물으면, 이제 그는 부끄럽습니다. '거기 총지배인이라고 말할 수도 없구나.' 그것이 그의 결론입니다.
dæn ohoma ekin ekaṭa ekin ekaṭa giyāma apiṭa mē lōkē sakviti rajakama læbuṇā kivat æti velā.
이렇게 하나씩 하나씩 올라가면, 우리가 이 세상에서 cakkavatti 왕의 자리를 얻었다 해도 만족하겠습니까.
īṭa vaḍā eyā væḍi kenek æhuvot ehema ē maṭṭamē aya yanna æsuru karana yāḷu pirisat sitavat pirisat īṭa anukūla maṭṭamē pirisak venna ōna. ē pirisa atara īṭa vaḍā viśēṣa pudgalayek venna pennanna ōnē.
그보다 높은 이가 물으면, 그 수준 사람들이 어울리는 벗들과 친지도 그에 맞는 수준이어야 하고, 그 무리 가운데서도 더 특별한 사람으로 보여야 합니다.
mahābandhātu kiyana rajjuruvaru satvidi raja kenek velā in̆dalā hiṭā devlovaṭa giyāma eka giyā devlova tava nisā divya lōkē divya rājyaya dækkaṭa passē hariyaṭa asāhanayak vanavā. anē mama kohomada sak vitarak nirōgayak.
Mandhātu라는 왕은 cakkavatti 왕으로 지내다가 천상에 가서, 천상의 왕국을 보고는 몹시 불안해졌습니다. '아, 내 cakkavatti 자리가 얼마나 [하찮은가].'
manasōgē śaki rajjuruvōyi metana inna mē śakka saraddayi dennagē tarama venasa pēnavā. mēka dækalā asānayaṭa pat karanna ōnē næ kiyalā guṇadharma æti nisā. sakravīndra kivvā nǣhæ kalabala venna ōnē næhæ. magē rājyayen bhāgayak denna. ē bhāgaya pālanaya karagena nainna. divya rājyen bhāgayak pavaralā dunnā.
인간 세상의 cakkavatti 왕과 여기 있는 Sakka 왕, 두 사람의 크기 차이가 보입니다. 이것을 보고 그가 불안에 빠지지 않도록, 덕이 있었기에 Sakka 신이 말했습니다. '아니요, 당황할 것 없습니다. 내 왕국의 절반을 드리지요. 그 절반을 다스리며 지내십시오.' 천상 왕국의 절반을 넘겨주었습니다.
itin etanṭa yanakoṭa anit devaluyat tiyenavānē otan tava tavat īṭalā mahēśa sākṣayā enavanē. anē maṭa puḷuvan mehemayi bhāgayak pālanaya karana kenek kiyannē mē rājyaya maṭa ayiti karaganna tibunē. ēka maharajjuruvō mama kivē hæ. oya lāmaka dr̥ṣṭiya pahaḷa vuṇā.
그런데 거기 가 보니 다른 천신들도 있고, 더 큰 위세를 지닌 이들도 옵니다. '아, 나는 겨우 절반을 다스리는 자로구나. 이 왕국을 내 것으로 했어야 했는데. 나는 대왕인데' 하는 그 하찮은 견해가 일어났습니다.
ēka tamayi ara pina prahīṇa velā gihillā
그것으로 그 puñña가 다해 버리고,
āhirayak mē manussa lōkaya hædavænlā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn mēken pennannē mokada mē kāma sampat kiyana ēvaya pudgalayangē mānasikatvaya asīmitava tiyenavā. sīmāvaknē.
이것으로 보여 주는 것은 무엇입니까? kāma의 재물이라는 것에 대해 사람들의 마음은 끝이 없습니다. 한계가 없습니다.
ē nisā koccara loku tænak hamba vuṇā. ohu īḷan̆gaṭa asahanayen pennavā īṭa vaḍā loku tennaṭa yannē.
그래서 아무리 높은 자리를 얻어도 그는 다음으로 불안에 쫓겨 더 높은 곳으로 갑니다.
asahanayen bēvicca næti rækiyāvak nǣha minissun balanakoṭa pallehā innaka daganna kohoma hari rassāvak hoyāganna ōna. rassāvak nǣha kiyanna læjja.
사람들을 보면 불안에서 벗어난 일자리는 없습니다. 아래에 있는 이는 어떻게든 일자리를 구해야 합니다. 일자리가 없다고 말하기 부끄럽습니다.
rassāvak hoyāgattaṭa passē mama hitannē sēvakaya kiyanna læjjā. nidhāriya kiyanna. nidhārī maṭṭamaṭa giyāṭa passē mama hitannē sāmānya nidhāriya kiyannē læjjayi. ēka vidhāyaka nidhāriya kiyanna tenṭa enna ōna. vidhāyaka tænaṭa āvaṭa passē mēka gæna mūlikayā pālakayā mama venna hanam maṭa væḍak næhæ. mūlikayā pālakayā vunahama mama aluten koppæyak ārambha karalā ēka ayitikārayā venna ōnē. ivarayak nǣha mē gamana
일자리를 구한 뒤에는 일꾼이라 말하기 부끄러워 관리라 말하고 싶습니다. 관리 수준이 된 뒤에는 보통 관리라 말하기 부끄럽고, 고위 관리 자리에 올라야 합니다. 고위 자리에 온 뒤에는 '이 일의 우두머리, 다스리는 이가 내가 되지 않으면 소용없다' 합니다. 우두머리가 되면 새 회사를 세워 주인이 되어야 합니다. 이 여정에는 끝이 없습니다.
ēka nisā mē hæma mē kāma lōkaya balāporottuvē hæriyi. paṁcakāma
그러니 kāma loka는 모두 바람의 모습입니다. 다섯 kāma입니다.
ēkayi kivvē ēkayi mē paṁca kāmayan æsuru kara tākkal chanda rāgayen bæn̆dilā inna tākal avidyāva nisā lōkayā mēkē sāratvayak hoyenavā. pævætma tuḷa sāratvayak ætakina dr̥ṣṭiya nisāma lōka satvayāṭa mē pravēśayaṭa muhuṇa denna velā tiyenavā. mē asahanayen peḷenna velā tiyenavā.
그래서 말한 것입니다. 다섯 kāma를 가까이하는 한, chandarāga로 묶여 있는 한, avijjā 때문에 세상 사람들은 여기서 알맹이를 찾습니다. 존재 안에 알맹이가 있다는 diṭṭhi 때문에 세상 중생은 이런 처지를 마주하게 되었고, 이 불안에 시달리게 되었습니다.
ē nisā kiyanavā ara kāla satiputrayā sōtāpanna phalayaṭa patvelā eyāṭa kahavanudahak dunnaṭa passē mokada poronduvak piṭayi sil samādan enna æhuvē. baṇak ahalā enna æhuvē. ē oya æhuvaṭa passē budurajāṇan vahansē idiriyama kahavanu dāka pasumbiyak dunnā menna magē poronduva kiyalā. anē piṭa
그래서 이런 이야기가 있습니다. 부호의 아들 Kāla가 sotāpanna phala에 이르렀을 때, 그에게 천 kahāpaṇa를 주겠다는 약속을 하고 sīla를 지키러 가라, 설법을 들으러 가라 했었습니다. 그가 설법을 들은 뒤, 붓다 앞에서 천 kahāpaṇa 주머니를 주며 '여기 내 약속이다' 했습니다.
siṭitunā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē pættak balana nætuva ahaka balāgena hijāṇan vahansē dēśanā karanavā lōkayē agravana sakkr̥ti rajakama hæṭiyaṭa læbuṇayi kivvā. īṭa vaḍā asīmita guṇa æti sōtāpanna phalaya labalā inna kālaputtara dæn oyala pasubiya gannavā. ōkaṭa āsanna
[아들이] 그쪽은 쳐다보지도 않고 고개를 돌리고 있자 붓다께서 설하십니다. 세상에서 으뜸인 cakkavatti 왕의 자리를 얻었다 해도, 그보다 끝없이 큰 덕을 지닌 sotāpanna phala를 얻은 Kāla가 이제 당신들의 주머니를 받겠습니까. 그것에 가까이 가겠습니까.
ehenam sakiti rajakama deveni karapu ekak sōvān phalayē tiyena gnānayen lōkayen nidahas vīma. īṭa vaḍānayak.
그러니 cakkavatti 왕의 자리를 둘째로 만든 것은, sotāpatti phala의 지혜로 세상에서 자유로워지는 것입니다. 그보다 더한 것은 없습니다.
sakiti radakamat asāhana vecca nisā tamayi devlō rājyan bhāgayak dīlāt asāhanaya arilā mæruē.
cakkavatti 왕의 자리도 불안이었기에, 천상 왕국의 절반을 받고도 불안을 안고 죽은 것입니다.
namut yam kenek sōtāpanna phalayaṭa patvuṇā nam anē ē varaṭa jīvat venna kramayak tiya hon̆damayi.
그러나 누군가 sotāpanna phala에 이르렀다면 '아, 그만큼 살아갈 방법이 있으면 아주 좋다' 합니다.
monavā hari hariya danna jīvat ēkat nokara bæri kamudana upan ekak jīvat venna nna epæhæ mæ mærena eka ē pævætma pavatvāgena yamak hambavunot ē maṭa hon̆daṭama æti sīmā sahita mānasikatvayak æti venavā.
무엇이든 알맞게 살아가는 것, 그것도 하지 않을 수 없으니—태어났으니 죽을 때까지 살아야 하지 않겠습니까. 그 존재를 이어 가며 무언가를 얻으면 '그것이면 내게 충분하다'는 한계 있는 마음이 생깁니다.
kayaka mehema denna. aniya oya mahā karadara maṭa ōnē. karadara væ. væḍak næti ēvā. maṭa ōvā nemeyi mē poranna deyak mē mæranakan jīvat venna kramayak epena mē magē æpena kaṭayak nam magē yutukama i karanna epē. ē yutukama hiṭa karanna avaśya karana maṭṭamak tibunāma maṭa hon̆daṭa mæti ēkak hon̆da hindā nemeyi. ēka nokara bæri.
'이 몸에 이만큼 주면 된다. 그 밖의 큰 골칫거리가 내게 왜 필요한가. 골칫거리는 쓸모없다. 내게 필요한 것은 그런 것이 아니다. 죽을 때까지 살아갈 방법, 내가 돌볼 이들이 있다면 내 의무를 다할 만큼—그 의무를 다하는 데 필요한 수준만 있으면 내게 충분하다. 그것이 좋아서가 아니다. 하지 않을 수 없어서다.'
anna mānasikatvaya parivartanaya velā tiyena hæṭi ārya venakoṭa. ehenam āryāvē kiyana mahā asahanayen midicca kenek.
ariya가 될 때 마음이 그렇게 바뀝니다. 그러니 ariya라는 이는 큰 불안에서 벗어난 사람입니다.
ē nisā kiyanavā cakriya rajakamen āśvādayak ætda sōtāpanna pudgalayāṭa labana nidahas āśvādaya āśvādayen kalāven kalāvakaṭavat 60en 60 paṁguvakaṭavat tiyanna puḷuvan kamak næhæ. ara cakravatta sajjōyana āsvādaya kiyalā.
그래서 cakkavatti 왕의 자리에 어떤 assāda가 있든, sotāpanna가 얻는 자유의 assāda에 견주면 그 cakkavatti의 assāda는 그 작은 한 조각, 예순 몫의 한 몫에도 미치지 못한다고 합니다.
dæn mokada hētuva? kāmayō hæmadēma mas kaṭu vāgē ballanṭa ahuvecca maskaṭu vāgē ukussanṭa ahu vecca mas kæṭi vāgē. kāmayō ginivā vāgē kāmayō kuṇu maḍa vāgē kāmayō særava piricca geḍi vāgē mē ādi vaśayen upamāva pennuvē mokada oya oya kiyana asāhaniya mānasikatvayen davana taman nisā.
그 까닭은 무엇입니까? kāma는 모두 고기 뼈와 같습니다. 개에게 걸린 뼈다귀 같고, 매에게 걸린 고깃덩이 같습니다. kāma는 횃불 같고, 썩은 진흙 같고, 고름 찬 종기 같다—이런 비유를 보여 주신 것은 그것들이 그런 불안한 마음으로 태우기 때문입니다.
itin ēka api vimarśanaya karannē næti nisā tamayi āvarjanā nokarana nisā tamayi apiṭa ēka tērennē næ. anna vidarśanā karanavā kiyannē anicca vaśayen dukkha vaśayen anatta vaśayen oya kāmayan piḷiban̆da balanna ōnē namut ada pennnē duka piḷiban̆danna.
그런데 우리가 그것을 살피지 않기 때문에, 돌이켜 보지 않기 때문에 그것을 이해하지 못합니다. vipassanā를 한다는 것은 anicca, dukkha, anatta로 그 kāma들을 보아야 한다는 것입니다. 그러나 오늘날 보여 주는 것은 괴로움에 대한 것입니다.
duka væṭahenna nam kāmayan piḷiban̆da mulāva næti karaganna ōna. ārya mārgaya anugamanaya karanavā kiyannē. nivan dakina maga pādā gannavā kiyannē. duka gæna hita hitanna eka nemeyi.
괴로움이 드러나려면 kāma에 대한 미혹을 없애야 합니다. ariya magga를 따른다는 것, nibbāna를 보는 길을 연다는 것은 괴로움을 곱씹는 것이 아닙니다.
mē sæpayi priyayi, manāpayi, yahapatayi, sundarayi kiyana āśvāda janakayi kiyana ē yamak ætnam mē lōkē vidyāmānu velā. menna mēvā harayak nǣha kiyalā dakinna daham magak. ēkayi nivan.
'이것이 즐겁다, 사랑스럽다, 마음에 든다, 좋다, 아름답다' 하는 assāda를 낳는 것이 이 세상에 있다면, 그것들에 알맹이가 없다고 보는 dhamma의 길—그것이 nibbāna입니다.
namut ada pennannē hæmatænakama aniya balannakō væhærenavā, mærenavā, kuṇu venavā, jarāvaṭa pat venavā. dukanē okkoma duke illa haṭan nivan dakinna hadanavā misā. nivan maga dækalā
그러나 오늘날은 어디서나 '저것 좀 봐, 여위고, 죽고, 썩고, 늙는다. 모두 괴로움이다' 하고 괴로움을 붙들고서 nibbāna를 보려 할 뿐, nibbāna의 길을 보지는 못합니다.
yō tassa ēva taṇhāya asē virāga nirōdhō cāgō paṭhinassakggō mukti anāḷuvō yamsē mē tr̥ṣṇāvak ætda mēka tyāgayak piḷi nogænamak, midīmak, noælmak ætda menna mēkayi karaganna kivvē.
'Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo'—이 taṇhā가 있다면 그것을 버림, 받아들이지 않음, 벗어남, 달라붙지 않음이 있는 것, 바로 이것을 이루라고 하신 것입니다.
etakoṭa pratyakṣa karanna tiyennē nirōdhaya duruvanna tiyennē dukkha samudaya havā tr̥ṣṇāva
그러니 몸소 실현해야 할 것은 nirodha이고, 없애야 할 것은 dukkha samudaya, 곧 taṇhā입니다.
pirisin̆da dænaganna tiyennē duka pirisin̆da dænagannavā kiyannē mokakda priyabhāvaya hinda davasaṭa dakina dukak ætda pirisin̆da dakina duka
두루 알아야 할 것은 dukkha입니다. 두루 안다는 것은 무엇입니까? 좋아함 때문에 날마다 겪는 괴로움이 있다면, 그것이 두루 알아야 할 괴로움입니다.
sa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)