gandhabba의 탈바꿈
ගන්දබ්බ පරිවර්ථනය.
venasayi. pudgalayek maraṇin matu kopana kālayak antar bhavaya tuḷa siṭinavada kiyana eka.
…다릅니다. 사람이 죽은 뒤 얼마 동안 antarābhava 안에 머무르는가 하는 것 말입니다.
ēka tamayi kālayanayak karanna bæhæ. anta bhavayak kiyana tattvaya tuḷa anta bhavaya kiyana eka dæn vædu gat tiyena bhēdayak æti karagena tiyena vacanayak. samahara mē antara bhavaya kiyana eka gattahama
그 기간은 정할 수 없습니다. antarābhava라는 상태에서, antarābhava라는 이 말은 지금 잘못 받아들여져 갈라짐을 일으킨 낱말입니다.
vacanayak. samahara mē antara bhavaya kiyana eka gattahama ōka mē mahāyāna matayak ādī vaśayen antara bhavayak mē buddhahama piḷigannē næhæ. mē ādī vaśayen kiyanavā. namut metandi api
어떤 이들은 antarābhava라는 말을 들으면 '그건 Mahāyāna의 견해다, 붓다의 가르침은 antarābhava를 받아들이지 않는다' 하는 식으로 말합니다.
vaśayen kiyanavā. namut metandi api tērāganna ōnē mē mona vacanayen kivvat ēken pennapu adahasa tuḷin ōnē issellā tōraganna
그러나 여기서 우리가 가려 알아야 할 것은, 어떤 낱말로 말하든 그 낱말이 가리키는 뜻을 먼저 가려내야 한다는 것입니다.
antaravaya kiyana ekēda mokakda ōgollō gattē? mona adahasada
antarābhava라는 말로 여러분은 무엇을 받아들였습니까? 어떤 뜻입니까?
ē kiyannē metanin maḷaṭa passē mē masdēkaya atahæralā maḷaṭa passē. nævatat kotanahari mavkusaka uppattiyak labāgena hari mavkusēka nisā anta yantarakaṭa enakan hiṭapu atara kālayakda mē antabhavaya kiyalā ēgollō hæn̆dinna.
곧 여기서 죽은 뒤, 이 살과 피의 몸을 버리고 죽은 뒤, 다시 어딘가 어머니 태에 들어서기까지 머문 그 사이 기간을 그들은 antarābhava라고 부른 것입니까?
ehemanam cr̥tiyayi parisandhiyayi atara tiyena atarakaṭa antarabhāvaya kiyalā hæn̆dinna kiyalā. adahasa tōraganna ōnē.
아니면 cuti와 paṭisandhi 사이의 틈을 antarābhava라고 부른 것인지, 그 뜻을 가려내야 합니다.
ē adahasa tōragattē nætnam apiṭa mē vacanaya passē giyāma eka vidihaṭa vacana haramayak karanna siddha venavā.
그 뜻을 가려내지 않으면 낱말만 쫓아가다 낱말 놀음을 하게 됩니다.
ē ē vacanayen pennapu daham adahasa aragenayi arthaya gannē.
낱말마다 그것이 가리키는 dharma의 뜻을 붙잡아야 참뜻을 얻습니다.
antara bhavayak tiyenava kiyalā kivvaṭa ada piḷigannē ara cutiyayi paṭisandhiya hatara tiyena hatarak ætda kiyana eka nemeyi mē ahannē.
antarābhava가 있다고 할 때, 오늘날 받아들이는 것은 cuti와 paṭisandhi 사이에 틈이 있느냐를 묻는 것이 아닙니다.
apē kavurut ahannē mē kenek malāṭa pat veyi mærilā hana tava tenaka yamkisi minisat kayakṭa pat venakan inna atara kālayak tiyenavada kiyana ekayi ahannē. ē vacana pennanna ada bhāvitā karana vacanaya tamayi mē antarbhava kiyana vacanaya mē aya.
우리 누구나 묻는 것은, 어떤 이가 죽은 뒤 다른 곳에서 사람 몸을 얻기까지 머무는 사이 기간이 있느냐는 것입니다. 이것을 가리키려고 오늘 이들이 쓰는 낱말이 바로 antarābhava라는 낱말입니다.
itin antara bhāvayak nǣha. antara bhavayak tiyenavā kiyalā taran̆ga kaḷē ōkaṭa nemeyi. mē [ugura kǣrīma] ē kālē in̆dalā mē tērun vahansēlā taha mahāyānakin atara. anya anya mē viruddhavādī atara æti mataya æti vuṇē ōkaṭa nemeyi.
그러니 antarābhava가 없다, 있다 하고 다툰 것은 이것을 두고서가 아니었습니다. [헛기침] 그 옛날부터 Thera 스님들과 Mahāyāna 쪽 사이, 여러 맞서는 쪽들 사이에 견해가 갈린 것은 이것 때문이 아니었습니다.
dæn katāvattu upakaraṇayēdī pennalā tiyenavā ōkattara praśnayak tiyennē. praśnē mē 100 gāṇak ahalā tiyenavā. etakoṭa mē mokaggavala puta maharahatan vahansē ēvā tōralā tiyenavā.
지금 Kathāvatthu 논서에 보이듯이 이런 물음이 있습니다. 물음이 백 개쯤 물어져 있습니다. 그리고 Moggaliputta arahant 스님께서 그것들을 가려 놓으셨습니다.
dharmānukūlava hētu ætuva etandit antara bhavayak tiyenavā antara bhavayak nǣha kiyana mē praśna deka aragena karapu praśnē vimaśanaya karalā tiyenavā.
거기서도 dharma에 맞게 까닭을 갖추어, antarābhava가 있다, antarābhava가 없다 하는 두 물음을 들어 살펴 놓으셨습니다.
dæn ēket etanin pennanavā unvahansē antara bhavayak nǣ kiyana ekaṭa pennapu karuṇu.
거기서도 스님께서는 antarābhava가 없다는 쪽의 근거를 보여 주십니다.
hæbæyi etana antar bhavayak nǣ kiyana pennapu karuṇu valaṭa pennā tiyena ekē antaravaya kiyana eka metana mādhya velā tiyennē. śutiyayi paṭisandhiyayi kiyana mē deka atarē antara bhavayak tiyenavada kiyana ekayi.
다만 거기서 antarābhava가 없다고 보인 근거에서 antarābhava라는 말이 가리키는 것은, cuti와 paṭisandhi 이 둘 사이에 antarābhava가 있느냐는 것입니다.
ehema ekak nǣ kiyana eka tamayi ēket tōralā tiyennē.
그런 것은 없다는 것을 거기서 가려 놓은 것입니다.
cuti paṭisandhi kiyana eka tōrāganna bæri paṭalavakat eka nisā tamayi ada inna ayaṭa praśnayak velā tiyennē.
cuti와 paṭisandhi를 가려 알지 못하고 헷갈린 탓에 오늘날 사람들에게 문제가 된 것입니다.
cuti paṭisandhiya atara gæna katā karanakoṭa cuti paṭisandhi gæna katā karana denna. cutiyayi paṭisandhiyayi tiyennē kotanada? ēka citta vī rītiyaka tiyena ekak.
cuti와 paṭisandhi 사이를 말하려면 cuti와 paṭisandhi부터 말해 봅시다. cuti와 paṭisandhi는 어디에 있습니까? 그것은 citta-vīthi 안에 있는 것입니다.
yamkisi kenek maraṇāsanna citta vī rītiya kiyalā pahaḷa vena. ēka atbævak gevalā hita haṭan ēkē avasānayakadī. īḷan̆ga atbævak labana puru sandhisthānayēdī.
어떤 사람에게 maraṇāsanna citta-vīthi, 곧 죽음 가까운 citta-vīthi라는 것이 일어납니다. 한 삶을 다 보내고 그 끝에, 다음 삶을 얻는 바로 그 이음 자리에서입니다.
haṭaganna citta vī rītiyak tiyenavā mēkaṭa maraṇāsanna citta vītiya kiyalā han̆dunlā tiyenavā. menna mē maraṇāsanna citta vī rītiya kiyana eka yanakoṭa
그때 일어나는 citta-vīthi가 있는데, 이것을 maraṇāsanna citta-vīthi라고 부릅니다. 이 maraṇāsanna citta-vīthi가 흘러갈 때,
ēkedī mē æsa kana diva nāsaya śarīraya kiyana indriya pahaṭa hō manōvārayaṭa gōcara vena aramuṇak mul karagena ē aramuṇaka karma karma nimiti gati nimiti vaśayen ē aramuṇakaṭa sambandha velā. ē tuḷin goḍanægennā vū antima citta vītiyak tiyenavā.
거기서 눈·귀·혀·코·몸이라는 다섯 indriya나 mano-dvāra에 닿는 대상 하나를 바탕으로 삼아, 그 대상이 kamma, kamma-nimitta, gati-nimitta 꼴로 이어지고, 그로써 세워지는 마지막 citta-vīthi가 있습니다.
anna ē antima citta vī rītiya kiyana eka. æhipiya gahana mohotak kōṭi lakṣa gānakaṭa beduvot ēken paṁgu 17k.
바로 그 마지막 citta-vīthi는, 눈 한 번 깜빡하는 동안을 수십억 조각으로 나눈 것 가운데 17조각입니다.
menna meccara kālayak tuḷa siddha vena itāma siyum mātala siddhāntayak.
이만큼 짧은 동안에 일어나는 아주 미세한 이치입니다.
vigraha karapu eka tamayi mē cuti paṭisandhiya atara hatarak nǣha kiyana eka tiyennē.
이것을 풀이한 것이 'cuti와 paṭisandhi 사이에 틈이 없다'는 말입니다.
dæn oya katā karana antarava kiyalā kiyannē ōka nemeyi.
지금 사람들이 말하는 antarābhava는 이것이 아닙니다.
ada mē antilā bhavayak gæna katā karannē oya kiyana mātraya gæna nemeyi oya kiyannē.
오늘 antarābhava를 두고 말하는 것은 그 짧은 찰나를 두고 하는 말이 아닙니다.
mē minis kayak labāgena maslē kayak ætuva kenek metana ipadunā nam tavat yam tænaka eban̆du kayak ætura upadinaekan hatarak tiyena ada kiyana ekayi mē ahannē mē. dæn ēkaṭa cuti
사람 몸, 살과 피의 몸을 지니고 누군가 여기 태어났다면, 다른 어딘가에 그런 몸을 지니고 태어나기까지 사이가 있느냐를 지금 묻는 것입니다.
kiyana ekayi mē ahannē mē. dæn ēkaṭa cuti paṭisandha deka atara hatarak nǣha kiyana mē ara cittakṣaṇa kōṭi gānakin mātrayak [ugura kǣrīma] tuḷa siddha vena oya cittakṣaṇa dekaka sambandhaya paṭalavā ganna gihilayi mē varaddagena tiyennē.
그런데 여기에, cuti와 paṭisandhi 둘 사이에 틈이 없다는 것 — 저 수십억 분의 한 찰나 동안 일어나는 두 cittakkhaṇa의 이어짐 — 을 끌어와 헷갈리다 보니 잘못 알게 된 것입니다.
maraṇāsā api hitamu cakkhut dvāra citta vītiyak mul karagena æhæṭa gatta aramuṇak mul karagena pudgalayekuṭa maraṇāsāna citta vītiyak haṭagattā kiyalā.
죽음 가까이에서, 이를테면 cakkhu-dvāra citta-vīthi를 바탕으로, 눈으로 잡은 대상을 바탕으로 어떤 사람에게 maraṇāsanna citta-vīthi가 일어났다고 합시다.
ēken kiyanavā ē citta vītiya eka cittakṣaṇayak tatvarayak kōṭi lakṣayaṭa biduvot ēken eka paṁguvat taram pramāṇayak kiyalā upamāvak tiyenavā.
거기서 그 citta-vīthi의 한 cittakkhaṇa는 1초를 수십억으로 나눈 것의 한 조각만 하다는 비유가 있습니다.
nætnam æhi piya gahana mohotak asuru sænak kōṭi lakṣayaṭa beduvot eyin paṁguvat aran kālayak oya kiyannē kiyalā upamāvak kiyanavā cittakṣaṇayak kiyanna.
아니면 눈 깜빡하는 동안, 손가락 한 번 튕기는 동안을 수십억으로 나누면 그 한 조각만 한 동안이라고 cittakkhaṇa를 비유합니다.
mē maraṇāsanna mohotaka antima cittakṣaṇayaṭa atīta bhavāṁga bhavaṁga talana bhavāṁga upaccayada kiyalā cittakṣaṇa tunak gihillā cittakṣaṇa dhātaya cittava vidihaga īṭa passē paṁcavārā āvacana kiyalā citta vītiyak āvaradana cittakṣaṇayak haṭagena
이 죽음 가까운 때의 마지막 cittakkhaṇa에서 atīta-bhavaṅga, bhavaṅga-calana, bhavaṅga-upaccheda라는 세 cittakkhaṇa가 지나고, 그다음 pañcadvārāvajjana라는 cittakkhaṇa가 일어나고,
sampaṭiccana satīrṇa vattapana kiyalā cittakṣaṇa tunak haṭaganna
sampaṭicchana, santīraṇa, votthapana라는 세 cittakkhaṇa가 일어나고,
īṭa passē etana javana kiyalā cittakṣaṇa pahak gihillā hayaveni cittakṣaṇayē cuti hatveni cittakṣaṇaya paṭisandhi
그다음 거기서 javana라는 cittakkhaṇa 다섯이 지나, 여섯째 cittakkhaṇa에서 cuti, 일곱째 cittakkhaṇa에서 paṭisandhi입니다.
ohoma oya tarayi cuti parisandha kiyannē oya ata hatarak næha næ kiyana eka tamayi mē buddha dēśanāvē tiyena praśnaya.
그렇게 cuti와 paṭisandhi 사이에 틈이 없다는 것이 붓다의 가르침에 있는 물음입니다.
oya hatara hatarak nǣha kiyana eka hæbæyi oya itin atalā tiyanna ekak nǣha etana hatarak pennalā hiṭanna hatarak haḍāvak pennanna kālayak næha. jīvat vena satvaya pennanna kālayak etana næha.mēkṣaya
그 사이에 틈이 없다는 것은, 거기에 틈을 두고 머물 시간이 없다는 것입니다. 살아가는 satta를 보일 시간이 거기엔 없습니다.
velā gevilā tattvarayen kōṭi lakṣa api hitamu asuru sænak gahana mohotakin kōṭi lakṣayen paṁgu ekak giyā īḷan̆ga kōṭi lakṣa pan̆guvat giyā.
그렇게 지나가니, 이를테면 손가락 한 번 튕기는 동안을 수십억으로 나눈 한 조각이 가고 다음 한 조각이 갔습니다.
onna oya deka atarayi atara gāna ahannē. oya atara at bævak nǣha kiyana ekayi kivvē. itin ōka paṭalavā gannavā mē minihek mæralā hanam āyet mavkusakaṭa yanakoṭa ē atara kālayak mē kiyana ekaṭa kivvā kiyannam ēkaṭa paṭalōnavā.
바로 그 둘 사이를 묻는 것이고, 그 사이에 bhava가 없다고 한 것입니다. 그런데 이것을, 사람이 죽고 나서 다시 어머니 태로 갈 때 그 사이 기간을 두고 한 말이라고 여겨 헷갈립니다.
ēkaṭa paṭalōkuvahama buddha dahama vikr̥ti venavā.
그렇게 헷갈리면 붓다의 가르침이 일그러집니다.
budurajāṇan vahansēgen ahanavā vacagotta paribrādhika svāmīni mē kayat athæriyā. matu kayakaṭa giyet nǣ. mē atara satvayā kumak upādānaya karagen jīvat venavā mē praśnaya vacayat
떠돌이 수행자(paribbājaka) Vacchagotta가 붓다께 여쭙니다. '스님, 이 몸도 버렸고 다음 몸에도 아직 가지 않았을 때, 그 사이에 satta는 무엇을 붙잡고 살아갑니까?'
karagen jīvat venavā mē praśnaya vacayat athæriyā. matu kayakaṭa giyet nǣ. ē atara tuḷa taṇhāva upādānaya eken jīvat venavā kiyalā mama kiyanavā. dæn budurajāṇan vahansē jīvat venna tænak gæna kivvā.
이 물음에 붓다께서는 '이 몸을 버렸고 다음 몸에 가지 않은 그 사이에는 taṇhā를 upādāna로 삼아 살아간다고 나는 말한다'고 하셨습니다. 이렇게 붓다께서는 살아가는 자리를 말씀하신 것입니다.
hæbæyi cuti paṭisandhi dekak hatarak gæna neme budurajāṇan vahansē ēken æhuvē. budurajāṇan vahansē uttaraya dunnet cuti paṭisandha dekak atara gæna katāvaku uttarayak nemeyi. mē kaya athæriyā matu kaya kaṭakaṭa giyēt næ ē atara.
다만 거기서 물은 것은 cuti와 paṭisandhi 둘 사이에 대해서가 아니었습니다. 붓다께서 주신 대답도 cuti와 paṭisandhi 둘 사이에 대한 대답이 아닙니다. '이 몸을 버렸고 다음 몸에도 가지 않은 그 사이'입니다.
ē hatarak tiyena bava hon̆daṭa pæhædiliva budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā.
그 사이가 있다는 것을 붓다께서 아주 또렷하게 가르치셨습니다.
ē kiyannē mē cuṭi paṭisandhiya hatarak nemeyi. ada varak dakinna tiyennē mokakda? kohēhē hari panādina denna ṭuta vuṇā. mavkusaka paṭisandhi vuṇā. onna ohoma ekak hadāgena tamayi mēvā hatarak gæna nǣ kiyannē.
곧 이것은 cuti와 paṭisandhi 사이가 아닙니다. 오늘 보이는 잘못은 무엇입니까? '어디선가 숨이 끊어지는 이가 cuti하고, 어머니 태에 paṭisandhi했다' — 그렇게 하나를 지어내 놓고 그 사이가 없다고 말하는 것입니다.
cita vena tænayi paṭisandhi vena tænayi dekama dækalā næti hindā.
cuti하는 자리와 paṭisandhi하는 자리 둘 다 보지 못했기 때문입니다.
citta niyamayak tiyenavā.
citta-niyāma가 있습니다.
cittakṣaṇa 17ka citta vītiyak haṭagannavānam ē cittakṣaṇa 17 haṭaganna citta vītiyaṭa avaśya karana rūpayak tiyenavā. ē cittakṣaṇa 17 haṭagannē yam rūpayak tuḷa mādhya karagena
17 cittakkhaṇa의 citta-vīthi가 일어나려면 그 17 cittakkhaṇa의 citta-vīthi에 필요한 rūpa가 있습니다. 그 17 cittakkhaṇa는 어떤 rūpa를 기대는 자리로 삼아 일어납니다.
vatu rūpa 17kin yukta vana harada rūpaya kiyalā ekak tiyenavā. vatu rūpa eka eka cittaśraya eka gāna hædenavā.
vatthu-rūpa 17로 이루어진 hadaya-rūpa라는 것이 있습니다. vatthu-rūpa 하나마다 마음이 기대는 자리 하나씩 생깁니다.
ēkaṭa kiyanavāda rūpaya hadē rūpaya kiyalā. menna mē hadē rūpayak āśraya karagena cittakṣaṇa 17 ārambha vunahama ē cittakṣaṇa 14ṭama vastu bījaya vannē anna ē rūpayayi.
그것을 rūpa, hadaya-rūpa라고 합니다. 이 hadaya-rūpa에 기대어 17 cittakkhaṇa가 시작되면, 그 cittakkhaṇa 14개 모두의 vatthu 씨앗이 되는 것이 바로 그 rūpa입니다.
anna vena ekak enna bæha. ehenam issellā maraṇāsanna mohotedin harada rūpaya haṭagannē hadavata æsuru karagena
다른 것이 끼어들 수 없습니다. 그러니 먼저 죽음 가까운 때에 hadaya-rūpa는 심장에 기대어 일어납니다.
mē ada miṭa moravahama tiyena miṭa mulāva gattayi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē lē gaman karana ōkaṭa nemeyi harada rūpaya kiyannē. ēka harada vastuva kiyalā api lōka samata katāvak. oya kiyana rūpaya kiyannē.
피가 도는 그것을 hadaya-rūpa라고 하는 것이 아닙니다. 그것은 hadaya-vatthu라고 세상에서 흔히 하는 이야기입니다. 여기서 말하는 rūpa란,
ē lē æsuru karannē ektara kān kāndanam ē taram ati siyum rūpayak ōka ēka æhæṭa balanna puḷuvan ekat anviccaṭa balannavat ē harada rūpaya balanna bæ. ēka etaram siyum mēkak.
그 피에 기대고 있는 아주 미세한 rūpa여서, 눈으로 볼 수 있는 것도 아니고 현미경으로도 그 hadaya-rūpa는 볼 수 없습니다. 그만큼 미세한 것입니다.
suddhāṣṭhakaya eka bhramaṇa cakrayaknē haraganna ekak. suddhāṣṭakayak suddhāṣṭakaya kiyalā kiyana eka anya viśyakinma balanna bæhæ. paramāṇuvē bidda ahama balanna bæhanam.
suddhaṭṭhaka는 하나의 도는 바퀴 같은 것입니다. suddhaṭṭhaka라는 것은 어떤 현미경으로도 볼 수 없습니다. 원자의 알갱이도 볼 수 없는데 말입니다.
ilekṭrōna ekak, prōṭōnayak an visyakin balanna bæyi nam. ē vagē antima siyum deyak kohomada balannē mēmēda rūpaya kiyannē anna ehema ekak. ilekṭrōṇaya kiyana ekat vaḍā puṁci.
전자 하나, 양성자 하나를 현미경으로 볼 수 없다면, 그처럼 끝없이 미세한 것을 어떻게 보겠습니까? hadaya-rūpa란 바로 그런 것입니다. 전자보다도 작습니다.
ehema ekak harada rūpa kiyannē. ilekṭrōna væḍi deyak. prōṭōna væni væḍi deyak.
hadaya-rūpa란 그런 것입니다. 전자 같은 것, 양성자 같은 것입니다.
ralpaya kiyannē anna ehema ekak. ehema ekak bhramaṇaya vena cakra raṭāvak anuva. æti vennā vū deyak tamayi cittakṣaṇa 14ka kāla parāsayak tuḷa siddha vena siddhiyak.
rūpa란 그런 것입니다. 그런 것이 도는 바퀴 꼴을 따라 생기는 것이, 14 cittakkhaṇa 동안 일어나는 일입니다.
rūpaya āsīma ekak.
rūpa는 끝이 있는 것입니다.
anna ēkat tuḷa haṭagannavā nam ārambha aya paṭan gattahama atīta bhavaṁga bhavāṁga calana bhavāṁga upaccēda kiyalā paṭan gatta dæn paṭan. paṁcatvāra āvacana hataraveni cittakṣaṇaya ēkatda rūpayamayi.
그 안에서 일어난다면, 시작할 때 atīta-bhavaṅga, bhavaṅga-calana, bhavaṅga-upaccheda 하고 시작합니다. 넷째 cittakkhaṇa인 pañcadvārāvajjana도 같은 rūpa에서입니다.
īṭa passē viññāṇa cakkhu viññāṇa hari mokak āpu viññāṇaya paṁca viññāṇa ekak. hataraveni katāvak natīta bhavaṁga bhavaṁga calana bhavaṁga upaccēda paṁcavārāva vajjana cakkhu viññāṇa sampaṭiccana santīrṇa vattamana. dæn cittakṣana aṭak giyā. ē harada rūpayen deken paṁgivat pita dæn gevilā.
그다음 viññāṇa, cakkhu-viññāṇa든 무엇이든 오는 viññāṇa는 다섯 viññāṇa 가운데 하나입니다. atīta-bhavaṅga, bhavaṅga-calana, bhavaṅga-upaccheda, pañcadvārāvajjana, cakkhu-viññāṇa, sampaṭicchana, santīraṇa, votthapana — 이제 cittakkhaṇa 여덟이 지났습니다. 그 hadaya-rūpa의 몫 가운데 그만큼이 이제 지나갔습니다.
dæn otana in̆dalā sampaṭicca santina botta pona valaṭa gihillā. javana javana javana javana javana kiyalā pahak giyā. dæn 13k gihillā. cittakṣaṇa 13k harada rūpaya āsayen gevilā dæn denavā.
이제 거기서부터 sampaṭicchana, santīraṇa, votthapana를 지나 javana, javana, javana, javana, javana 하고 다섯이 지났습니다. 이제 열셋이 지났습니다. cittakkhaṇa 열셋이 hadaya-rūpa에 기대어 지나갔습니다.
rūpayaṭa āyuṣa cittakṣaṇa 17yi hatā karalā hitava denaka hita haṭagannē næhæ. dæn 13k kiyuṇā. 14 veni cittakṣaṇaya cutē avasthāva pakṣaveni cittakṣaṇaya paṭisandhiya avasthāva tavat hayada rūpaya ituru.
rūpa의 수명은 17 cittakkhaṇa이니, 그것을 넘어서는 마음이 일어나지 않습니다. 이제 열셋이 지났습니다. 열넷째 cittakkhaṇa는 cuti 때, 열다섯째 cittakkhaṇa는 paṭisandhi 때이고, hadaya-rūpa는 아직 남아 있습니다.
paha 15k giyā tava dekak ituru bhavāṁga dekak giyā citta rūpaya anata rūpaya avasāna ehenam ē antima bhavāṁga dekē yanakan ē citta vītiyaṭa rūpaya gōcara vecca rūpaya mokakda anna ē kiyana etana haṭagatta værada rūpaya ehenam ēka dæn koheda haṭagattē? panādina pudgalayāgē antima mohotē hadavataæsada
열다섯이 지났고 둘이 남았습니다. bhavaṅga 둘이 지나면 그 rūpa는 끝납니다. 그렇다면 그 마지막 bhavaṅga 둘까지 그 citta-vīthi가 기댄 rūpa는 무엇입니까? 거기서 일어난 hadaya-rūpa입니다. 그러면 그것은 어디서 일어났습니까? 숨이 끊어지는 사람의 마지막 순간, 심장에 기대어서입니다.
cuta velā ivarayi paṭisandhī verayi etana eṭisandhiya koheda dæn kiyannē? mavkusayakaṭa yannē koyi yannē kavuda mona niyana tanavala geniyannē? kavuda kivē paṭisandhiyak mavgusēṭa yanavā kiyalā
cuti도 끝났고 paṭisandhi도 끝났습니다, 바로 거기서. 그런데 paṭisandhi가 어디라고 말합니까? 어머니 태로 간다니, 누가 가고 누가 어떤 법칙으로 데려갑니까? 누가 paṭisandhi가 어머니 태로 간다고 했습니까?
budurajāṇan vahansēgē dēśanāvakavat abhidharmaya dēśanāvēvat paṭisandhiya mavkusaya kiyalā pennapu kisi tenak
붓다의 가르침에서도, Abhidhamma 가르침에서도 paṭisandhi를 어머니 태라고 보인 곳은 하나도 없습니다.
mavkusatiyaṭa yana ekaṭa pennannē okkantiya okkanti avasthāva paṭisandhiya avasthāva tiyennē citta vītiya okkanti avasthāva mavkusayaṭa
어머니 태로 들어가는 것을 가리키는 말은 okkanti, okkanti 때입니다. paṭisandhi 때는 citta-vīthi에 있고, okkanti 때는 어머니 태에 있습니다.
dæn paṭisandhiya avasthāvayi okkanti avasthāvayi kiyannē dekak.
이렇게 paṭisandhi 때와 okkanti 때는 서로 다른 둘입니다.
okkanti avasthāvēdī nāma rūpa peḷagæhena hæṭi venakoṭa kraṭa mēkaṭa pennanavā. okkantikkhanē nāma rūpaṁ aññapaññaṁ sahajāta patyēna paccayō
okkanti 때 nāma-rūpa가 이어지는 모습을 이렇게 보여 줍니다. 'okkantikkhaṇe nāma-rūpaṃ aññamaññaṃ sahajāta-paccayena paccayo.'
nāma rūpa sambandha vennē sahajāta pratyayen okkam avasthāvē
okkanti 때 nāma-rūpa는 sahajāta-paccaya로 이어집니다.
paṭisandikkhē nāma rūpaṁ kiyalā yedennē næǣ kotanakavat paṭisandikkhaṇayē vipākābhayānaṁ kaṭattāda rūpānaṁ kamma paṭaccēna pattē paṭisandhi kṣaṇayēhi avyākr̥ta vū vipāka hitayi. ē vagēma karmaca rūpayayi.
'paṭisandhikkhaṇe nāma-rūpaṃ'이라는 말은 어디에도 쓰이지 않습니다. 'paṭisandhikkhaṇe vipākābyākatānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kamma-paccayena paccayo' — paṭisandhi 찰나에는 abyākata인 vipāka 마음, 그리고 kammaja-rūpa입니다.
vipākāpaca vipākā abhyākatānaṁ kaṭattāca rūpa kaṭattāca rūpaya kivvē karmaca rūpaya karma pattaṭa pat venavā.
'vipākābyākatānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ' — kaṭattā rūpa라고 한 것은 kammaja-rūpa이며, 그것이 kamma-paccaya가 됩니다.
itin oya deka ehema pennāganna paṭisandhiya venama pelā pæhædiliva pelā tiyenavā. okkakkantiya pæhædiliva venama pelā tiyenavā.
이렇게 둘을 보이려고 Pāḷi에 paṭisandhi를 따로 뚜렷이 적어 두었고, okkanti도 따로 뚜렷이 적어 두었습니다.
okkantikkhanē mēmē kaṭattā abhavakatānam kaṭattā rūpānaṁ kama pattēna pattayō kiyalā pennannē nǣ. okkadi ekkanē nāma rūpaṁ aññamaññaṁ saha jāta patīyana pat
okkantikkhaṇe에는 '…kaṭattā rūpānaṃ kamma-paccayena paccayo'라고 보이지 않습니다. 'okkantikkhaṇe nāma-rūpaṃ aññamaññaṃ sahajāta-paccayena paccayo'입니다.
itin metana mē ṭika varaddagenayi mē tiyennē. dæn budurajāṇan vahansēma dēśanā karanavā mē kaya athæriyā matu kayaṭa giyet nǣha. hæbæyi dæn paṭisandhiya labalā ivarayi.
그런데 바로 이 대목을 잘못 알고 있습니다. 붓다께서 몸소 가르치십니다. 이 몸을 버렸고 다음 몸에는 가지 않았다. 다만 이제 paṭisandhi는 이미 얻었습니다.
ekkō paṭisandhiya læbuvana labalā ivarayi. ehema nætnam ara antirābhayikayā vaśayen anna eyā tamayi ara antarābhayikaya kiyalā ada hæn̆dinnē.
paṭisandhi를 얻었으면 이미 얻은 것이고, 그렇지 않으면 저 antarābhavika로 있는 것인데, 그이가 바로 오늘 antarābhavika라고 부르는 존재입니다.
buddhahamen han̆dunavā oṭa gandhabyā kiyalā kivvā. ehema nætnam saṁjātiyā kiyanavā. saṁjātikayā hō gandhabbayā kiyannē ekanē.
붓다의 가르침에서는 그를 gandhabba라고 부릅니다. 아니면 saṃjātika라고도 합니다. saṃjātika와 gandhabba는 같은 것입니다.
saṁjātika avasthāva tuḷa karma śaktiyen taṇhāva upādāna jīvat venavā kivvahama dæn mēka hētuphala niyamaya vigraha karalā ōnanē. tērum ganna.
saṃjātika 상태 안에서 kamma의 힘으로 taṇhā를 upādāna로 삼아 살아간다고 하면, 이제 이것을 hetu-phala의 법칙으로 풀어서 알아야 합니다.
hon̆dayi taṇhāvē bæn̆dilā nam jīvat vennē. taṇhāva kivvē mokakda? ēka hētu phalayak. kumaka hētuphalayakda
좋습니다. taṇhā에 묶여 살아간다면, taṇhā란 무엇입니까? 그것은 하나의 hetu-phala입니다. 무엇의 hetu-phala입니까?
vēdanā pratyayen taṇhāve. vēdanāva pratya vīmen haṭaganna hētu phalaya yam tænaka vēdanāva nætnam taṇhāva upadinnē nǣ.
vedanā를 조건으로 taṇhā가 있습니다. vedanā가 조건이 되어 생기는 hetu-phala입니다. vedanā가 없는 곳에서는 taṇhā가 생기지 않습니다.
vēdanā paccā taṇhā vēdanā sampatā vēdanā pratyayen taṇhāvē vēdanāva samagayēdī yam tænaka taṇhāva vidyāmānu vanatana vēdanāvat vidyāmānayi.
'vedanā-paccayā taṇhā, vedanā-sampayuttā' — vedanā를 조건으로 taṇhā, vedanā와 함께합니다. taṇhā가 있는 곳에는 vedanā도 있습니다.
vēdanāva kiyannē ēkat hētu phalayak. kohomada vēdanāva haṭagannē? pasa paccā vēdanā pasa sampayuttā sparśaya pratya vēdanāvē sparśaya samagayēdī
vedanā도 hetu-phala입니다. vedanā는 어떻게 생깁니까? 'phassa-paccayā vedanā, phassa-sampayuttā' — phassa를 조건으로 vedanā, phassa와 함께합니다.
ehenam yam tænaka taṇhāva tiyenavā nam etana vēdanāvak tiyenavā sparśayak tiyenavā. samagadilā tiyennē.
그렇다면 taṇhā가 있는 곳에는 vedanā가 있고 phassa가 있습니다. 함께 있는 것입니다.
sparśaya mokakda ēkat hētu phalayak. lōkē sparśayak pahaḷa vennē kohomada salāyatana pratcayā passō salāyatana pratyayen sparśa vēvā. salāyatana sampittava
phassa란 무엇입니까? 그것도 hetu-phala입니다. 세상에 phassa가 어떻게 일어납니까? 'saḷāyatana-paccayā phasso' — saḷāyatana를 조건으로 phassa, saḷāyatana와 함께합니다.
ehenam salāyatanat ekka sparśaya salāyatana tennē sparśayanna bæhæ. ēka samagaya denna ōnē. ehenam yam tænaka taṇhā tiyenavā nam salāyatana sparśa vēdanā tunak tiyenavā.
그렇다면 saḷāyatana와 함께 phassa가 있습니다. saḷāyatana 없이는 phassa할 수 없습니다. 함께해야 합니다. 그러니 taṇhā가 있는 곳에는 saḷāyatana, phassa, vedanā 셋이 있습니다.
salāyatanat hētuphalayak. salāyatana kohe tiyennē? nāma rūpaccā salāyatanaṁ nāma rūpa sampattaṁ nāma rūpayen salāyatanaya voma rūpa saman̆ga ehenatana nāma rūpat tiyenna ōnē. ehenam nāma rūpa ēkat hētu phalayak. mokak nisāda?
saḷāyatana도 hetu-phala입니다. saḷāyatana는 어디에 있습니까? 'nāma-rūpa-paccayā saḷāyatanaṃ, nāma-rūpa-sampayuttaṃ' — nāma-rūpa를 조건으로 saḷāyatana, nāma-rūpa와 함께합니다. 그러니 거기에 nāma-rūpa도 있어야 합니다.
nāma rūpa ēkat hētu phalayak. mokak nisāda? viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ viññāṇa pratyayen nāma rūpa vē sampajaयttā viññāṇaya samagaya denavā. ehenam etana
nāma-rūpa도 hetu-phala입니다. 무엇 때문입니까? 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ' — viññāṇa를 조건으로 nāma-rūpa가 있고, viññāṇa와 함께합니다.
viññāṇaya samagaya denavā. ehenam etana viññāṇak tiyanna nāma rūpa salāyatanat tiyanna sparśa tiyanna vēdanāt tiyenna bæhæ sanhāya venna nam
그렇다면 거기에 viññāṇa가 있지 않고는, taṇhā가 있으려 해도 nāma-rūpa도 saḷāyatana도 phassa도 vedanā도 있을 수 없습니다.
sparśaya etakoṭa salātana nāma rūpa kohomada āvē viññāṇa kohomada ākāra paccayā viññāṇaṁ saṁkhāra sampiṭṭhā
그러면 phassa, saḷāyatana, nāma-rūpa는 어떻게 왔고 viññāṇa는 어떻게 왔습니까? 'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ, saṅkhāra-sampayuttaṃ.'
[hāsyaya] ehenam saṁkhāra ataya ehenam hiten kayen vacanayen goḍanagena yamak etana tiyenna ōnē. etanayi saṁkhāra ehenam saṁkhāra yam tænaka tiyenavā nam kriyāvadana etana tiyenna ōnē ekak.
[웃음] 그렇다면 saṅkhāra가 있어야 합니다. 마음과 몸과 말로 지어 세운 무언가가 거기 있어야 합니다. 그것이 saṅkhāra입니다. saṅkhāra가 있는 곳이라면 지어 움직임이 거기 있어야 합니다.
hita kriyāvada yam tænaka tiyenavā sattayek innavanē.
마음의 지어 움직임이 있는 곳에는 satta가 있는 것이지요.
anna balāganna hæri. ehenam vēdanā bhuktiyen jīvat venavā kivvā nam mē taṇhāven upādānaya karan jīvat venavā kivvā nam taṇhā upādānaya yam tænakada avijā, saṁkhāra, viññāṇa nāma rūpa, salāyatana, sparśa, vēdanā okkoma metana ehenam nætnam satvayek innavanē.
보십시오. vedanā를 누리며 살아간다고 했다면, taṇhā로 upādāna하며 살아간다고 했다면, taṇhā와 upādāna가 있는 그곳에 avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāma-rūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā가 모두 있습니다. 그렇다면 satta가 있는 것입니다.
ehenam metanin malā matu kayakaṭa giyet nǣ. oya atara taṇhā upādānaya karagena jīvat venavā nam avijjā, saṁkhāra, viññāṇa, nāma rūpa, salāyatana, sparśa, vēdanā, taṇhā okkoma metana tiyenna ōnē. ehenam satvayek etana innē vidyāmāna
그렇다면 여기서 죽어 다음 몸에 가지도 않은 그 사이에 taṇhā를 upādāna로 삼아 살아간다면, avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāma-rūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā가 모두 거기 있어야 합니다. 그러니 satta가 거기 실제로 있는 것입니다.
mē hon̆daṭa pæhædiliva dharmaya vigraha karalā karanna puḷuvankama tiyeddī? atara jīvat vena satvayek nǣha kiyannē kohomada næādāna bhuktiya labannē kohomada? taṇhā upādānaya karannē kohomada?
이렇게 dharma를 또렷이 풀어 보일 수 있는데, 어떻게 그 사이에 살아가는 satta가 없다고 합니까? 그렇다면 vedanā는 어떻게 누리고, taṇhā와 upādāna는 어떻게 합니까?
dharmānukūlava vigraha karalā tērum ganna hækiyāvak næti kama nisā. ēka eka matē. samputta paṭicca samupa sampadāya dannē næta. ēvā dannē nætikama tiyennē. paṭicca samuppāda anukūlava ēka dannē næha. notarum paṭicca samupta tērennē nætima
dharma에 맞게 풀어 알아낼 힘이 없어서입니다. 그것은 그저 하나의 견해일 뿐입니다. paṭicca-samuppāda를 모르는 것입니다. 그것들을 모르는 데서 옵니다. paṭicca-samuppāda에 맞게 알지 못하고, paṭicca-samuppāda가 와닿지 않기 때문입니다.
itin anna ē eyāṭa tamayi api antarābhavakayā kivvet eyāṭa saṁjātikayā kivvet anna eyāṭa ē avasthāva tuḷa inna kālayē nirṇaya karanna. karma śaktiya nirṇaya karanna
바로 그이를 우리가 antarābhavika라고 했고, saṃjātika라고 했습니다. 그 상태에 머무는 기간을 정하는 것은 kamma의 힘이 정합니다.
ē anuvayi ēka dakinnē. ēka apiṭa ōna hæṭiyaṭa nigamanaya karanna puḷuvan ekak apiṭa ōna hæṭiyaṭa kiyanna puḷuvan ekak nemeyi. ēka niyamayak. ēka dakinna ōnē.
그에 따라 보는 것입니다. 우리 마음대로 결론 내리거나 우리 마음대로 말할 수 있는 것이 아닙니다. 그것은 법칙입니다. 그것을 보아야 합니다.
dæn mē artha dharma nirukti paṭibānaya yana kṣaṇa hatara piḷiban̆dava ekin eka vigraha karalā denna kiyalā tiyenavā.
이제 artha, dharma, nirutti, paṭibhāna라는 네 가지 앎에 대해 하나하나 풀어 달라는 청이 있습니다.
dæn api dakinna ōnē mehema deyak. su api artha dakinna ōnē.
이제 우리는 이런 것을 보아야 합니다. 우리는 artha를 보아야 합니다.
artha kiyannē mokakda kiyana ekē apiṭa dæn tērum araganna ōnē.
artha란 무엇인지 이제 알아야 합니다.
artha tērum ganna puḷuvanda? anartha tērum gattē næti kenāṭa
anartha를 알지 못한 사람이 artha를 알 수 있겠습니까?
anarthaya tērum gattē nætnam arthaya tōraganna bæ.
anartha를 알지 못하면 artha를 가려낼 수 없습니다.
adharmaya tōragattē nætnam dharmaya tōraganna bæ.
adharma를 가려내지 못하면 dharma를 가려낼 수 없습니다.
ehenam artha dharma tōraganna nam anarthayi adhāramayi tōraganna ōnē. etakoṭa artha dharma tōragannē.
그러니 artha와 dharma를 가려내려면 anartha와 adharma를 가려내야 합니다. 그래야 artha와 dharma를 가려냅니다.
yamak arthavakda yamak anarthavakda kiyalā tōrāganna hæṭi āvā. nuvana tiyena minihekuṭa nædda?
무엇이 artha이고 무엇이 anartha인지 가려내는 법이 나왔습니다. 슬기가 있는 사람이라면 그렇게 하지 않겠습니까?
mēka hon̆dayi mēka narakayi. mēka hon̆dayi kiyannē menna mē hētuvaṭa mēka narakayi kiyannē menna mē hētuva uḍa kiyana kāraṇaya tōraganna
이것은 좋고 이것은 나쁘다, 이것이 좋다는 것은 이 까닭 때문이고 이것이 나쁘다는 것은 이 까닭에서다 — 이것을 가려내는 것입니다.
sāmānyayen nōna tiyena vidihaṭa næyi pānāti pātō bhikkhavē adhammō pānāti pātā vēramaṇi dhamma prāṇaghātaya adharmayak. prāṇaghātayen venvīma dharmaya
보통 있는 대로 보면 'pāṇātipāto bhikkhave adhammo, pāṇātipātā veramaṇī dhammo' — 산목숨을 죽이는 것은 adharma이고, 산목숨 죽이기를 멀리하는 것은 dharma입니다.
adinnā dānā vēramaṇī adhammō adinnādānā vēramaṇi adinnā dānā vēramaṇī adinnā dānā bhikkhavē adhammō adinnādānā vēramaṇī dhammō mahaṇannē nodun dē gænavā adharmayak. nodun dē gæna venvīma dharmayak. adharmaya dharmaya tōragata næ.
'adinnādānaṃ bhikkhave adhammo, adinnādānā veramaṇī dhammo' — bhikkhu들이여, 주지 않은 것을 가지는 것은 adharma이고, 주지 않은 것을 가지기를 멀리하는 것은 dharma다. adharma와 dharma를 가려내지 않았습니까?
kāmēsu micchācārā bhikkhavē adhammō kāmēsu micchācārā vēramaṇī bhikkhavē dhammō adharmaya dharmaya tōragattē nædda.
'kāmesu micchācāro bhikkhave adhammo, kāmesu micchācārā veramaṇī bhikkhave dhammo.' adharma와 dharma를 가려내지 않았습니까?
musā vādā bhikkhavē adhamma musā vādā vēramaṇī dhamma adharmaya adharmaya hæṭiyaṭa dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa toragattā. itin oya vidihaṭa pelā
'musāvādo bhikkhave adhammo, musāvādā veramaṇī dhammo.' adharma는 adharma로, dharma는 dharma로 가려냈습니다.
hæṭiyaṭa toragattā. itin oya vidihaṭa pelā kiyanavā adhammōca bhikkhavē vēditambbō mahane mē adharmaya kiyalā dænaganna dhammōca bhikkhavē yathā dhammō mana dharmaya yathārthaya ehema dharmaya kiyalā dænaganna. yathā attō yathārthaya dænaganna anna arthayayi dharmayayi
이렇게 Pāḷi에서 말합니다. 'adhammo ca bhikkhave veditabbo' — bhikkhu들이여, 이것이 adharma임을 알라. 'dhammo ca bhikkhave, yathā dhammo' — dharma를 그 참모습대로 dharma라고 알라. 'yathā attho' — 참뜻을 알라. 그것이 artha와 dharma입니다.
dæn mulinma artha dharma tōraganna bæyida minissunṭa
그렇다면 사람들은 처음부터 artha와 dharma를 가려내지 못합니까?
hæbæyi artha dharma tōraganna bæri eka tamayi tamangē ldiyaṭa tamangē dr̥ṣṭiyaṭa bæhælā arthaya anarthaya hæṭiyaṭat dharmaya adharmaya hæṭilat tōranna adharmaya dharmaya hæṭiyaṭa tōranavā nam eyā artha dannet nǣhæ dharma danne
다만 artha와 dharma를 가려내지 못하는 것은, 자기 laddhi와 자기 diṭṭhi에 빠져 artha를 anartha로, dharma를 adharma로 가리는 것입니다. adharma를 dharma로 가린다면 그이는 artha도 모르고 dharma도 모르는 것입니다.
mulinma pudgalayek artha dharma dænaganna ōnē dasa akusalaya paṭan gannē otanin
먼저 사람은 artha와 dharma를 알아야 합니다. 열 가지 akusala, 거기서 시작합니다.
metanin paṭan gattaṭa passē kramakramayen diyuṇu vena nuvaṇaṭa caturārya satyaya piḷiban̆dava dænagænīmē hækiyāva læbenavā.
거기서 시작한 뒤 차츰 자라는 슬기에 네 ariya-sacca를 알 힘이 생깁니다.
etakoṭa duka duka hæṭiyaṭa dakinavā nam dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva hæṭiyaṭa dakinavā. dukkha nirōdhaya dukkha nirōdhaya hæṭiyaṭa dakinavā. dukkha nirōdha mārgaya duka nirōdha mārgaya hæṭiyaṭa dakinavānam.
그때 dukkha를 dukkha로 보고, dukkha의 까닭을 dukkha의 까닭으로 보고, dukkha-nirodha를 dukkha-nirodha로 보고, dukkha-nirodha-magga를 dukkha-nirodha-magga로 본다면,
duka duka pirihinda dænaganna ōnē samudaya duru karanna ōna. nirōdhaya pratyakṣa karanna ōnē mārgaya vaḍanna ōnē kiyalā tērum gatta davasaṭa anna arthavat dēya dharmaya dækkā. tavat gæm̆buraṭa giyā.
dukkha는 두루 알아야 하고, samudaya는 버려야 하고, nirodha는 몸소 깨쳐야 하고, magga는 닦아야 한다고 알게 된 그날, 그는 뜻있는 dharma를 본 것입니다. 더 깊이 들어갔습니다.
duka pirisin̆da dænagata yutuyi kiyana eken ahak vunānam dukaṭa hētuva duru kaḷa yutuyi kiyana eken ivat vuṇā nam dukkha nirōdhaya pratyakṣa kaḷa yutuyi kiyana eken ivat vuṇā nam mārgaya væḍiya yutuyi kiyana eken ivat vunā nam ē venakoṭa vena ekak gatta nam ohu artha dannet næhæ dharma dannet næha.
dukkha를 두루 알아야 한다는 데서 벗어나고, dukkha의 까닭을 버려야 한다는 데서 벗어나고, dukkha-nirodha를 몸소 깨쳐야 한다는 데서 벗어나고, magga를 닦아야 한다는 데서 벗어나 다른 것을 붙잡았다면, 그는 artha도 모르고 dharma도 모르는 것입니다.
ē caturārya satyaya dænaganna nisā dænagata yutu arthayak dharmayak tiyenavā. issellāma api dænagattē dasa kusalayē arthavat dharmat dasa akusalayen anarthayi adharmayi dasa akusalayen venvīma arthayi dharmayi.
네 ariya-sacca를 알려면 알아야 할 artha와 dharma가 있습니다. 맨 먼저 우리가 안 것은, 열 가지 kusala가 artha이고 dharma이며, 열 가지 akusala는 anartha이고 adharma이고, 열 가지 akusala를 멀리하는 것이 artha이고 dharma라는 것입니다.
anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dænagænīma arthayi dharmayi. anicca dē nicca hæṭiyaṭa, dukkha dē, sukha hæṭiyaṭa, anatta dē atta hæṭiyaṭa dænagattā nam anarthayi adharmayi.
anicca로, dukkha로, anatta로 아는 것이 artha이고 dharma입니다. anicca인 것을 nicca로, dukkha인 것을 sukha로, anatta인 것을 atta로 안다면 anartha이고 adharma입니다.
onna artha dharma dæna gænīmē deveni avasthāvaṭa āvā. tavat gæm̆buraṭa dænaganna.
이제 artha와 dharma를 아는 둘째 단계에 왔습니다. 더 깊이 알아야 합니다.
oya ṭika dænagattaṭa passē duka pirisin̆da dænagata yutuyi, samudaya duru kaḷa yutuyi, nirōdhaya pratyakṣa kaḷa yutuyi, mārgaya væḍiya yutuyi kiyalā dænagattā. artha dharma dænagattā.
그만큼 안 다음에는 dukkha는 두루 알아야 하고, samudaya는 버려야 하고, nirodha는 몸소 깨쳐야 하고, magga는 닦아야 한다고 알았습니다. artha와 dharma를 알았습니다.
ōkē dænagatta nam anarthāya adharma anna artha dharma dænagattā īḷan̆ga avasthāva.
그것을 알았다면 anartha와 adharma도 안 것이고, 다음 단계의 artha와 dharma를 안 것입니다.
īṭa passē duka pirisida dænagænīmaṭa kriyā kaḷa yutuyi. samudaya duru kirīmaṭa kriyā kaḷa yutuyi. nirōdhaya pratyakṣa kirīmaṭa yamak kaḷa yutuda ēka kaḷa yutuyi. mārgaya væḍīmaṭa yamak kaḷa yutuda ēka kaḷa yutuyi.
그다음에는 dukkha를 두루 알려고 힘써야 합니다. samudaya를 버리려고 힘써야 합니다. nirodha를 몸소 깨치려면 해야 할 것이 있다면 그것을 해야 합니다. magga를 닦으려면 해야 할 것이 있다면 그것을 해야 합니다.
menna mē ṭika arthavat dharmava. ēka dænagattā. kavada hari ōka siddha karalā pūrṇa kara udāna duka pirisida dænagattā samudaya duru kaḷā, nirōdhaya pratyakṣa kaḷā mārgaya væḍuvā kiyā dænagatārihatu unvahansē pūrṇa karapu dā. edā etakoṭa unvahansē artha dharma dænagena tiyenavā vimuktiya san̆dahā.
이것이 뜻있는 dharma입니다. 그것을 알았습니다. 언젠가 그것을 다 이루어 'dukkha를 두루 알았고, samudaya를 버렸고, nirodha를 깨쳤고, magga를 닦았다'고 알아 arahant가 되어 다 이룬 그날, 그분은 vimutti를 위한 artha와 dharma를 안 것입니다.
dæn metanakan ē ṭika āvā.
이제 여기까지 왔습니다.
dæn otanin ehāṭa avijjā pratyayen saṁkhāra vē, saṁkhāra pratyayen viññāṇa vē. viññāṇa pratyayen nāma rūpa vē ādi vaśayen mē paṭicca samuppādaya kāraṇā ṭika dækkā nam ohu artha dækkā. dharma dækkā.
이제 거기서 더 나아가, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가, saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가, viññāṇa를 조건으로 nāma-rūpa가 있다는 식으로 paṭicca-samuppāda의 고리들을 보았다면, 그는 artha를 보았고 dharma를 보았습니다.
avidyā nirōdhayen saṁkhāra nirōdha vē saṁkhāra nirōdhayen viññā nirōdha vē ādi vaśayen nirōdhayak dækkanam ohu arthayak dækalā tiyenavā dharmayak dækalā tiyenavā.
avijjā가 사라지면 saṅkhāra가 사라지고, saṅkhāra가 사라지면 viññāṇa가 사라진다는 식으로 nirodha를 보았다면, 그는 artha를 보았고 dharma를 보았습니다.
ē anuva eyāṭa puḷuvankamak tiba nam mē ekin ekaṭa vigraha karalā denna meban̆da vannā vū avidyāva mē mē ākārayen kriyātmaka vīma nisā meban̆du saṁkhāra haṭagannavā. meban̆du saṁkhāra nisā meban̆du viññāṇa haṭagannavā. meban̆du viññāṇa nisā meban̆du nāma rūpa haṭagannavā. ē vigrahayat dænagattā nam tavat dharma dēśanā kirīmē hækiyāva æti artha dharma dænagattā.
그에 따라 그이에게 하나하나 풀어 줄 힘이 있다면 — 이러이러한 avijjā가 이렇게 움직여 이러한 saṅkhāra가 생기고, 이러한 saṅkhāra 때문에 이러한 viññāṇa가 생기고, 이러한 viññāṇa 때문에 이러한 nāma-rūpa가 생긴다 — 그 풀이까지 알았다면, dharma를 가르칠 힘이 있는 artha와 dharma를 더 안 것입니다.
paṭicca samuppādaya vigraha karanna puḷuvan vuna nidahasa.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dēśanā kirīmē hækiyāva æti artha dharmayan vigraha karanna puḷuvan nirukti dakinavā. ēka dēśanā kirīmē hækiyāva paṭivāhanaya labanavā.
가르칠 힘이 있는, artha와 dharma를 풀이할 수 있는 nirutti를 봅니다. 그것을 가르칠 힘, 곧 paṭibhāna를 얻습니다.
ēkat læbuvaṭa passē caturārya satyaya piḷiban̆dava ē tlakṣaṇaya piḷiban̆dava caturārya satyaya piḷiban̆dava paṭicca samuppādaya piḷiban̆dava arthavatva dharmavat vigraha karanna puḷuvan śaktiyak. ēkaṭa anukūlava ekin eka yedena ākāraya nirukti vigraha karalā denna puḷuvan śaktiyak. ēka prakāśa kirīmē hækiyāvak.
그것까지 얻은 뒤에는 네 ariya-sacca에 대해, ti-lakkhaṇa에 대해, paṭicca-samuppāda에 대해 artha답게 dharma답게 풀이할 수 있는 힘이 생깁니다. 그에 맞게 하나하나 이어지는 모습을 nirutti로 풀어 줄 수 있는 힘, 그것을 드러내 말하는 힘입니다.
yam kenekuṭa læbenavā nam artha dharma nirr̥tti paṭibānakaṭa sivvi piḷiviyāva læbennē.
누군가 이것을 얻는다면 artha, dharma, nirutti, paṭibhāna라는 네 paṭisambhidā를 얻는 것입니다.
itin otana paṭan gena lōkayē assak mullak nǣhæra kisima tænaka hæn̆gavīmak nætuva siyalu tæna dakinna puḷuvan mahā gnānayak lovturā budurajāṇan vahansēṭa pahaḷa venavā. ehena unvahansē siyalu tænakama artha dharma nirr̥tta paṭibāna dakinna.
그렇게 시작해서, 세상 구석구석 어느 한 곳도 남김없이, 가림 없이 모든 곳을 볼 수 있는 큰 ñāṇa가 lokuttara 붓다께 생깁니다. 그래서 그분은 모든 곳에서 artha, dharma, nirutti, paṭibhāna를 보십니다.
ē lovturā budurajāṇan vahansēgē sivi piḷisipiyāva
그것이 lokuttara 붓다의 네 paṭisambhidā입니다.
ē maṭṭamen dæn særiyut maharahatan vahansēṭa budurajāṇan vahansē mātr̥kāva vaśayen poḍḍak dēśanā karapu hāma ēka vigraha kirīmē hækiyāva æti artha dharma nirukti paṭimātaya nisā unvahansēgē śarīt hāmuduruvangē sivviliviyāva ē maṭṭamaṭa anik ayagena īṭa mehā maṭṭam vala tamayi arthadhāra nirukti paṭibanna anit bhikṣūn vahansēlāṭa ē maṭṭamaṭa tiyennē.
그 수준에서 보면, Sāriputta arahant 스님께는 붓다께서 제목처럼 조금만 가르치셔도 그것을 풀어낼 힘이 있는 artha, dharma, nirutti, paṭibhāna가 있었기에 Sāriputta 스님의 paṭisambhidā는 그 수준이고, 다른 이들은 그보다 아래 수준입니다. 다른 bhikkhu 스님들의 artha, dharma, nirutti, paṭibhāna는 그 아래 수준에 있습니다.
itin ōkē tērum gannavā artha dharma nirr̥tti paṭibāna kiyannē menna mē ēkayi.
그러니 이것을 알아야 합니다. artha, dharma, nirutti, paṭibhāna란 바로 이것입니다.
itin nirr̥ti dakinakoṭa uktayen nirṇaya vannē kumakda kiyā dækiya yutuyi. ēka dækē næha nam ballek vena hæṭi dannē næhanē.
그러니 nirutti를 볼 때는 ukta(말해진 것)로 무엇이 정해지는지 보아야 합니다. 그것을 보지 못하면 개가 되는 모습을 모르게 됩니다.
dæn paṭicca samuppādaya vigraha karā api ahanavā paṭicca samuppādayen ballek vena hæṭi kiyanna ōnē.
paṭicca-samuppāda를 풀이했다면 우리는 묻습니다. paṭicca-samuppāda로 개가 되는 모습을 말해 보라고.
ballekgē balla ballek vena paṭicca samuppādaya harakayek vena paṭicca samuppādaya. anna nirukti vigraha karaganna bæri nam apiṭa ōka dakinna bæha.
개가 되는 paṭicca-samuppāda, 소가 되는 paṭicca-samuppāda. nirutti를 풀어내지 못하면 우리는 이것을 볼 수 없습니다.
menna metandi api dakinna ōnē.
바로 여기서 우리는 보아야 합니다.
[ugura kǣrīma] baḷu væḍa kiyannē monavada? ballek vennē eban̆du dharmatāvayak æsuru koḷoda?
[헛기침] 개 짓이란 무엇입니까? 개가 되는 것은 어떤 dharmatā에 기대어서입니까?
harakayek vennē keban̆du dharmatāvayak æsuru koḷoda? balayek vennē keban̆da dharmatāvayak æsuru karoda? ōkaṭa podu vacanayak karanavā tiri saddharmatāvaya kiyalā.
소가 되는 것은 어떤 dharmatā에 기대어서입니까? 황소가 되는 것은 어떤 dharmatā에 기대어서입니까? 이것을 뭉뚱그려 tiracchāna-dharmatā라고 합니다.
ē kivvaṭa hariyannē nǣhæ. ēka vigraha vuṇē nǣ.
그렇게만 말해서는 맞지 않습니다. 그것은 풀이된 것이 아닙니다.
uktatiyak yam tænaka tiyenavā nam anna ēkenma keḷavara tamayi yædena phalayak tiyenavā. anna ēka tamayi pratiphalaya.
ukta가 있는 곳이라면 그것으로 끝에 따라오는 열매가 있습니다. 그것이 결과입니다.
ukta vena hētuva dakinna ōnē. ēkē pratiphalayana phalaya dakinna ōnē.
ukta가 되는 까닭을 보아야 하고, 그 결과인 열매를 보아야 합니다.
ballek venna tiyena hētuven ballek venavā misā. balayek hædennē nǣ minihek hædennē næ. deviyek hædennē bam̆bek hædennē næ. minihek vena hētuven ballek upadinnē nǣ. ehema kramayak nǣ.
개가 될 까닭으로는 개가 될 뿐, 황소가 생기지 않고 사람이 생기지 않습니다. deva가 생기지 않고 brahma가 생기지 않습니다. 사람이 되는 까닭으로 개가 태어나지 않습니다. 그런 방식은 없습니다.
minis saṁkhārayen minihek venavā. dēva saṁkhārayen deviyek venavā. brahma saṁkhārayen brahmayek venavā. ē vagēma buddha saṁkhārayen buddha venavā.
사람의 saṅkhāra로 사람이 됩니다. deva의 saṅkhāra로 deva가 됩니다. brahma의 saṅkhāra로 brahma가 됩니다. 그처럼 buddha의 saṅkhāra로 buddha가 됩니다.
buddha saṁkhārayaṭa kiyanavā kusala mūla paccayā saṁkhārā kiyalā.
buddha의 saṅkhāra를 'kusala-mūla-paccayā saṅkhārā'라고 합니다.
lōkayē satek hædena satara apahata vena sattu hædenavā nam avijjā paccā saṁkhārā kiyalā ēvaṭa.
세상에 짐승이 생기고 네 apāya의 satta가 생긴다면, 그것들을 'avijjā-paccayā saṅkhārā'라고 합니다.
itin mē ākārayen paṭicca samuppādayen dænaganna ōnē. bauddhayek ætivena paṭicca samuppādayak. lōka satvaya haṭaganna paṭicca samuppādayak.
그러니 이런 식으로 paṭicca-samuppāda로 알아야 합니다. 붓다를 따르는 이가 생겨나는 paṭicca-samuppāda가 있고, 세상의 satta가 생겨나는 paṭicca-samuppāda가 있습니다.
lōkayē pævætma tuḷa yam jātiyak upadinavā nam avijyā paccā saṁkhārā kiyana eken upadinavā. [ugura kǣrīma]
세상이 굴러가는 가운데 어떤 jāti가 태어난다면 'avijjā-paccayā saṅkhārā'로 태어납니다. [헛기침]
bhikṣu bhikṣuni, upāsaka upāsikā kiyana jāti hatarak mē lōkē pahaḷa venna ōnē. nivan dakinna. onna ē jāti hatara pahaḷa karannē mavkusen nemeyi.
nibbāna를 보려면 bhikkhu, bhikkhunī, upāsaka, upāsikā라는 네 jāti가 이 세상에 나타나야 합니다. 그 네 jāti를 나타나게 하는 것은 어머니 태가 아닙니다.
guṇadharma valin. menna mēkaṭa avaśya kiyana guṇadharma tērum gattā nam menna mēken bhikṣuvak haṭagannē menna mē bhikṣū saṁkhārayen.
guṇa-dharma로입니다. 이것에 필요한 guṇa-dharma를 알았다면, bhikkhu는 바로 이 bhikkhu의 saṅkhāra로 생깁니다.
bhikṣuṇiyak haṭagannē bhikṣuṇī saṁkhāraya anugamanaya karalā. upāsakayek hō upāsikāvak haṭagannē upāsaka hō upāsikā saṁkhāra anugamanaya karalā. ēvaṭa kiyanavā kusala mūla paccayā saṁkhārak.
bhikkhunī는 bhikkhunī의 saṅkhāra를 따라 생깁니다. upāsaka나 upāsikā는 upāsaka나 upāsikā의 saṅkhāra를 따라 생깁니다. 이것들을 'kusala-mūla-paccayā saṅkhārā'라고 합니다.
alōbha sahagata, advēśa sahagata, amōha sahagata saṁkhāra tiyenavā. ēvayen haṭagannē bhikṣu bhikṣuna upāsikā kiyana siv jātiya. [ugura kǣrīma] ōkat jāti hatarak. menna mē jāti hatara haṭaganna saṁkhāra dakinna ōnē.
alobha와 함께하는, adosa와 함께하는, amoha와 함께하는 saṅkhāra가 있습니다. 그것들로 bhikkhu, bhikkhunī, upāsaka, upāsikā라는 네 jāti가 생깁니다. [헛기침] 이것도 네 jāti입니다. 이 네 jāti를 낳는 saṅkhāra를 보아야 합니다.
pravr̥ti pravr̥ti jātiya haṭaganna saṁkhāra dakinna ōnē. ē kiyannē mavkusen upadina ēvā vitarak nemeyi jāti kiyannē.
pavatti-jāti를 낳는 saṅkhāra를 보아야 합니다. 곧 어머니 태에서 태어나는 것만이 jāti가 아닙니다.
dæn minihekenavā eyā manussayā jātiyē manussayā. upaṁjātē manussayā. api eyāṭa horā kiyanavā.
이제 어떤 사람이 있습니다. 그는 태어나기로는 사람, 사람으로 태어난 이입니다. 우리는 그를 도둑이라고 부릅니다.
nikanma manussayōṭa horā kiyanna bæhænē. horā kiyana sammataya labanna eyāgē karmayen hora væḍa piḷivilak karanna ōnē.
그냥 사람을 도둑이라고 부를 수는 없지요. 도둑이라는 이름을 얻으려면 그가 짓는 짓으로 도둑질하는 행태를 이어 가야 합니다.
horakam karana væḍa piḷivilak nam ohugē hiten kayen vacanayen ohu karannē. ēka nam hon̆dayi kiyalā gattē. ēka hon̆dayi kiyalā gattē horakam kirīma hon̆dayi kivvē avidyāva. avidyā pattayen saṁkhāra venavā kivvē.
도둑질하는 행태라면 그는 그것을 마음과 몸과 말로 합니다. 그것이 좋다고 여긴 것입니다. 도둑질이 좋다고 여긴 것, 그것이 avijjā입니다. 'avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 있다'는 것이 이것입니다.
horakama san̆dahā hita kaya vacanaya kriyātmaka karavanavā nam ē hētuven ohuṭa horek vena saṁkhāra haṭagannavā.
도둑질을 위해 마음과 몸과 말을 움직인다면, 그 까닭으로 그에게 도둑이 되는 saṅkhāra가 생깁니다.
saṁkhāra patyā viññāṇaṁ kiyana siddhāntayen ahakaṭa yaṭa yanna bæ. ēsā ohugē viññāṇayen hora hitak venavā. ohuṭa issellā tibunē næhæ ehema nisā. horakam hiten kayen vacanayen horakamaṭa sambandha velā kaṭayutu karanna paṭan gattahama ohugē hita kramakramen næm̆buralā hora hitak bavaṭa pat venavārenavā saṁkhāra paccayā viññāṇa.
'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ'이라는 이치에서 비켜 갈 수 없습니다. 그래서 그의 viññāṇa는 도둑의 마음이 됩니다. 전에는 그렇지 않았습니다. 마음과 몸과 말로 도둑질에 엮여 일하기 시작하면 그의 마음이 차츰 기울어 도둑의 마음이 됩니다. 이것이 'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ'입니다.
īṭa passē horāgē hitaṭa bahinnē. horakamaṭa sambandha dēval piḷiban̆da adahas. æhæṭa dækkat, kanaṭa æhuṇat mē hæmakīma ohu gannē. horakamaṭa ādhāra karana dēvalmayi.
그다음 도둑의 마음에 내려앉는 것은 도둑질에 얽힌 생각들입니다. 눈으로 보든 귀로 듣든 그가 받아들이는 것은 모두 도둑질을 돕는 것들뿐입니다.
menna mēkaṭa kiyanavā viññāṇayē nāma rūpaya bæhæganī. menna viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ kiyalā hora viññāṇayen hora nāma rūpa bæhæganna hæ.
이것을 viññāṇa에 nāma-rūpa가 내려앉는다고 합니다. 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ', 도둑의 viññāṇa에 도둑의 nāma-rūpa가 내려앉습니다.
etakoṭa ohugē æsa kana divanāsaya śarīrayē mana kriyātmaka karannē ē hora dharmayaṭa anuvayi. avaṁka dharmayakaṭa anukūlava avaṁkattatvayaṭa anuva kriyātmaka vennē næha dæn. sucaritayaṭa anuva kriyātmaka vennē næha. horakamaṭa hētu vennā vū yamak ætda īṭa anukūlava æsaka kanadivana asaya śarīraya næm̆buru velā pavatinavā.
그러면 그는 눈·귀·혀·코·몸·마음을 그 도둑의 dharma에 따라 움직입니다. 이제는 곧은 dharma에 맞게, 곧음에 따라 움직이지 않습니다. sucarita에 따라 움직이지 않습니다. 도둑질의 까닭이 될 만한 무엇이 있으면 거기에 맞추어 눈·귀·혀·코·몸이 기울어 있습니다.
menna mēkaṭa kiyanavā viññāṇa paccayāṁ nāma rūpaṁ kiyana siddhāntayen horakamaṭa hētukāraka salāyatana haṭagattā.
이것을 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ'이라는 이치로 도둑질의 까닭이 되는 saḷāyatana가 생겼다고 합니다.
īḷan̆gaṭa tiyennē salāyatana paccayā passava kiyana siddhāntaya. ohu labana yam sparśayak næhanam horakamen labana sparśayayi. harakama piḷiban̆da sparśayan labanna obaṭa avaṁka sparśayan labanna bæ. dēva sparśayan manusa sparśayan labanna bæha. horekuṭa ehema yam sparśayak ætda ohu ē sparśaya labana kenek bavaṭa pat vuṇā.
다음은 'saḷāyatana-paccayā phasso'라는 이치입니다. 그가 얻는 phassa가 있다면 도둑질로 얻는 phassa입니다. 도둑질에 얽힌 phassa를 얻는 이는 곧은 phassa를 얻을 수 없습니다. deva의 phassa, 사람의 phassa를 얻을 수 없습니다. 도둑에게 걸맞은 phassa가 있다면 그는 그 phassa를 얻는 이가 되었습니다.
passa paccayā vēdanā ē sparśayē yam vēdanāvak vindanayak haragattā nam horakama mul karagatta vindanayak misak. divyamē vindanayak, manussamē vindanayak, brahmayē vindanayak horāṭa labanna bæ.
'phassa-paccayā vedanā' — 그 phassa에서 어떤 vedanā, 어떤 누림을 일으켰다면 도둑질에 뿌리를 둔 누림일 뿐입니다. deva의 누림, 사람의 누림, brahma의 누림을 도둑은 얻을 수 없습니다.
dæn horāṭa tiyenavā hora vindanayak labanna puḷuvan śaktiyak. menna pasa paccayā vēdanā kiyana siddhāntayaṭa anuva hora vēdanāva vena hæṭi.
이제 도둑에게는 도둑의 누림을 얻을 힘이 있습니다. 이것이 'phassa-paccayā vedanā'라는 이치에 따라 도둑의 vedanā가 되는 모습입니다.
vēdanā paccayā taṇhā ehenam horakama kiyana tænama hā venavā misā. horakamaṭama bæn̆denavā misak. dēva dharmayaṭa ohuṭa bæn̆denna bæ. brahma dharmayaṭa manussa dharmayaṭa ohugē hita bæn̆dennē næ. ehenam ōgē hita bæn̆dennē yam dharmayak hora væḍakda ēkaṭa bæn̆denavā.
'vedanā-paccayā taṇhā' — 그러니 도둑질이라는 곳에만 들러붙고, 도둑질에만 묶일 뿐입니다. 그는 deva의 dharma에 묶일 수 없습니다. brahma의 dharma, 사람의 dharma에 그의 마음은 묶이지 않습니다. 그의 마음은 도둑질이라는 dharma에 묶입니다.
menna hora upādānaya upādāna pathā bahu oyagē siddhāntaya. ehenam ō pat vennē næ kavadāvat dēva bavaṭa manussa bavaṭa pat venna bæhæ horakam karana horakam karapu kenāṭa pat vennē hora bava
이것이 도둑의 upādāna이고, 'upādāna-paccayā bhavo'의 이치입니다. 그러니 그는 결코 deva나 사람이 되지 못합니다. 도둑질하는 이, 도둑질한 이가 이르는 것은 도둑의 bhava입니다.
bhava paccayā jāti kiyana īḷan̆ga siddhāntayen ohuṭa namak tibbā horā. anna horu jātiya. ohu dæn manussaya kiyalā upannaṭa ayiti hora jātiya anna jātiya melō paṭicca samuppādaya melō horayaka vecca paṭicca samuppādaya
'bhava-paccayā jāti'라는 다음 이치로 그에게 '도둑'이라는 이름이 붙었습니다. 그것이 도둑의 jāti입니다. 그는 사람으로 태어났지만 도둑 jāti에 속합니다. 그것이 이승의 jāti, 이승에서 도둑이 된 paṭicca-samuppāda입니다.
onna oya paṭicca samuppādaya dænagattahama horayek hædena hæṭi dænagat ya.
이 paṭicca-samuppāda를 알면 도둑이 생기는 모습을 압니다.
dæn horāṭa himi yamkisi uppati bavak ætda ati karma bavō api atthi uppattiya bavō karma bhavayak tiyenavā uppatta bhavayak tiyenavā. ehenam karma bhavaya tuḷa minihā mihak hæṭiyaṭa jīvat velā horā velā inna ekaṭa karma bava tiyenavā. hora bava jātiyak tiyenavā. ē kiyannē hora jātiya. horā kiyanavā ohuṭa. hæbæyi ōken gihin
이제 도둑에게 걸맞은 어떤 upapatti-bhava가 있습니까? 'atthi kamma-bhavo, atthi upapatti-bhavo' — kamma-bhava가 있고 upapatti-bhava가 있습니다. 그러면 kamma-bhava 안에서 사람이 사람으로 살면서 도둑으로 지내는 것, 그것이 kamma-bhava입니다. 도둑의 bhava, 도둑의 jāti가 있습니다. 그래서 그를 도둑이라 부릅니다.
horā kiyanavā ohuṭa. hæbæyi ōken gihin upannot horāṭa himi yamkisi ākārayaka dharmatāvayaṭa anuva yam tirisam bavak hō ædda prēta bavak yakṣa bavak ætda ē gatiyaṭa anukūla jātiyak lavavā uppattiya jātiya upadinavā uppattiya bavaya. anna eyā upadina tæna.
그런데 그대로 가서 태어나면, 도둑에게 걸맞은 dharmatā에 따라 짐승의 bhava든 peta의 bhava든 yakkha의 bhava든 그 성품에 맞는 jāti로, upapatti-jāti로 태어납니다. 그것이 upapatti-bhava입니다. 그곳이 그가 태어나는 곳입니다.
itin eyāṭa ē uppattiya epā nam eyā hora dharmaya hora avidyāva duru karalā næti karaganna ōnē. hora avidyāva duru karaganna nam horakama kiyana eka adharmayak horakamē venvīma dharmayak.
그러니 그가 그런 태어남을 바라지 않는다면 도둑의 dharma, 도둑의 avijjā를 버려 없애야 합니다. 도둑의 avijjā를 버리려면 도둑질은 adharma이고 도둑질을 멀리함은 dharma라는 것을,
adammōca bhikkhavē vēditabbō ehenam horakama adharmayak kiyalā hon̆daṭa dænaganna vanāsē dænaganna.
'adhammo ca bhikkhave veditabbo' — 그러니 도둑질이 adharma라는 것을 잘 알아야 합니다.
horakamen venvīma dharmayak kiyalā dænagena dhammōca yathā dhammō yathātō tathā paripajjitabbanti.
도둑질을 멀리함이 dharma라는 것을 알고서, 'dhammo ca yathā dhammo yathāttho tathā paṭipajjitabban'ti.'
dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dænena arthavak dæneha īṭa anuva piḷipadinna. ehenam horakam karannē nǣ mama. ēka mahā vaṁcanika væḍak. ēka duccarayak, nokaṭa yuttak, asādhāraṇayak. mama karannē næha.
dharma를 dharma로, artha를 artha로 알고 그에 따라 행하라. 그러면 '나는 도둑질하지 않겠다. 그것은 큰 속임수다. 그것은 duccarita이고, 해서는 안 될 일이고, 옳지 못한 일이다. 나는 하지 않겠다' 합니다.
ehenam horakam karana yam avidyāvakin horakam kaḷāna arthaya dharmaya dænagattakama ohu avidyāva nirōdhayi. ehenam ohu dæn
그러면 그를 도둑질하게 했던 avijjā는, artha와 dharma를 알게 되자 사라집니다(nirodha).
ohu avidyāva nirōdhayi. ehenam ohu dæn horek nemeyi. eccara kāla horakam karapu horā. yam dāsaka oya avidyāva duru karalā ōka dænagattā nam edā paṭanṭa horā kiyanna bæ. issara horā. dæn horek nemeyi.
그러니 그는 이제 도둑이 아닙니다. 그동안 도둑질해 온 도둑이었습니다. 어느 날 그 avijjā를 버리고 이것을 알았다면 그날부터는 도둑이라 부를 수 없습니다. 예전엔 도둑, 이제는 도둑이 아닙니다.
dæn da pudgalayek. isara miniruvā. aṁgulimālā isara miniruvā. arihatara patalē miniruvāda nǣ ārya ārya uttamayan vahansē
이제 그는 어떤 사람입니까? 예전엔 살인자. Aṅgulimāla는 예전에 살인자였습니다. arahant가 된 뒤에도 살인자입니까? 아닙니다, ariya 성인이십니다.
aṁgulimāla horā kiyanna bæhæ. ara æn̆gili malērē dānna kaḍuvā atē tiyā inna ekā aṁgulimāla næda horu kivvā. īṭa passē an̆gili māla terun vahansē kivvā. arihattaṭa pat vunāṭa passē. īṭa passē danna horā yanavā kivvat hariyanna kivvot apavādayak.
Aṅgulimāla를 도둑이라 할 수 없습니다. 손가락을 꿰어 목걸이로 걸고 칼을 손에 쥐고 있던 자를 Aṅgulimāla 도둑이라고 불렀습니다. arahant가 된 뒤로는 Aṅgulimāla thera 스님이라 했습니다. 그 뒤에 알면서도 '도둑이 간다'고 한다면 그것은 헐뜯음입니다.
edā horakam kara kara inna velāvē ē dr̥ṣṭiya ē ḷadī atnohæra ēka inna ekak. ohuṭa horā kiyana eka vaṭinavā. nama gælapuṇā.
그때, 도둑질을 하며 지내던 때에 그 diṭṭhi와 laddhi를 버리지 않고 지닌 자에게는 도둑이라는 이름이 걸맞습니다. 이름이 들어맞았습니다.
ēkē adharmaya adharmaya hæṭiyaṭa dækalā dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dækalā horakama mē ven sattvayaṭa pat velā eyā ēken ahak velā. dæn mini prāṇaghātē adharmayak kiyā dækalā ēken venvelā prāṇaghātayen venvīma dharmayak kiyā dækalā avihiṁsāvādī velā yahapat guṇayaṭa patvelā etenṭa ayitilā ē arihatyaṭa pat vunāṭa passē aṁgulimāla mahatan vahansē kiyalā katā karanavā misā. aṁgulimāla horā kiyanna bæhæ. ēka ikmevvā. anna
그러다 adharma를 adharma로, dharma를 dharma로 보고 도둑질을 멀리하는 이가 되어 거기서 벗어났습니다. 산목숨 죽이는 것이 adharma임을 보고 그것을 멀리하고, 산목숨 죽이기를 멀리함이 dharma임을 보아 해치지 않는 이가 되고, 좋은 guṇa를 갖추어 그 자리에 들어 arahant가 된 뒤로는 Aṅgulimāla 큰 arahant 스님이라 부를 뿐 Aṅgulimāla 도둑이라 할 수 없습니다. 그것을 넘어섰습니다.
horā kiyanna bæhæ. ēka ikmevvā. anna jātiya ikmana hæṭi dænaganna ōnē. jātiya nirōdha karana hæṭi dænaganna ōnē. jātiyaṭa pat vena hæṭi dænaganna ōnē. yam jātiyakaṭa patvelā inna pudgalayek ē jātiya avæḍana asādhāraṇak ē haṭagannē mona hētuvenda kiyalā dænaganna ōnē. mula ē avidyāva ē tr̥ṣṇāva athæriyānam etana paṭan gena ohugē saṁkhāra athærana hæṭi dænaganna ōnē. ēka athæragena giyā nam eyā ēken nidahas bava dakinna ōnē.
이렇게 jāti를 넘어서는 법을 알아야 합니다. jāti를 사라지게 하는 법을 알아야 합니다. jāti에 이르는 법을 알아야 합니다. 어떤 jāti에 이른 사람은 그 jāti가 쓸모없고 옳지 못하다는 것, 그것이 무슨 까닭으로 생기는지를 알아야 합니다. 그 뿌리인 avijjā와 taṇhā를 버렸다면 거기서부터 자기 saṅkhāra를 버리는 법을 알아야 합니다. 그것을 버려 나갔다면 거기서 풀려났음을 보아야 합니다.
ē jātiyen eyā bidunā. menna melōīma dakina paṭicca samuppādaya dækkena nætnam eyāṭa nivan dakinna bæhæ kiya dēśanā karanā.
그는 그 jāti에서 깨고 나왔습니다. 이렇게 바로 이승에서 보는 paṭicca-samuppāda를 보지 못하면 nibbāna를 볼 수 없다고 가르치셨습니다.
itin mē ṭiken dakinna ē melō jātiya
그러니 이것으로 이승의 jāti를 보십시오.
melō jātiya tuḷa api ē tatten giyavanē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn bahak dēśanā kaḷā. kavuda dēśanā kaḷē? lovturā budurajāṇan vahansē siyalu ākārayen pūrṇa sadgasa dēśanā kaḷā.
이제 말씀을 가르치셨습니다. 누가 가르치셨습니까? lokuttara 붓다께서 모든 면에서 온전한 참된 말씀을 가르치셨습니다.
[goravanavā] siyalu ākārayen pūrṇa nætat satvayek hæṭiyaṭa jīvat vena ekaṭa sugatigāmīva yahapatak karaganna avaśya karana satpassa dēśanā kālā irasivaru.
[코 고는 소리] 모든 면에서 온전하지는 않더라도, satta로 살아가며 sugati로 가는 좋은 것을 이루는 데 필요한 참된 말씀을 isi(선인)들이 가르쳤습니다.
ehenam buddha bhāṣitiya saha īrisi bhāṣitiya kiyana deka tamayi satba lōkayaṭa dēśanā karalā tibunē. satpuruṣa manussayō ē satba aragena satpuruṣa vidihaṭa jīvat vuṇā. ē nisā satba lōkē pævatunā.
그러니 buddha-bhāsita와 isi-bhāsita, 이 둘이 참된 말씀으로 세상에 가르쳐져 있었습니다. 참된 사람들은 그 참된 말씀을 받아 참된 사람답게 살았습니다. 그래서 참된 말씀의 세상이 이어졌습니다.
yamkisi davasaka adharmavādiyek ævidillā mulāvaṭa patvelā ōvā boruvaṭa ōvā karalā hariyannē nǣ. ōyā kavadāva sænasumak nǣha. ōvā kanna hadāgatta sūtra. mē ādī vaśayen monavāhari kiyalā. ē satsara pahara gahalā bahā ivat kara dæmmānam.
어느 날 adharma를 말하는 이가 와서, 미혹에 빠져 '그건 거짓이다, 그런 걸 해 봐야 소용없다, 그걸로는 결코 평안이 없다, 그것들은 먹고살려고 지어낸 sutta다' 하는 식으로 무엇이든 말하며 그 참된 말씀을 쳐서 내던져 버렸다면,
ē pudilā bahā lū kenek venavā. bahā lu væḍa piḷivilak nam ohu kaḷē. ohugē avidyāva nisā ohuṭa ēvā hon̆dayi kiyalā tērunnē næhæ. satbasa hon̆dayi kiyalā nigamanaya kaḷē. ehenam avidyāva nisā ohu tīraṇaya kaḷā ē satba ivata dæmiya yutuyi. ēka hon̆da basak nemeyi kiyalā nigamanaya karalā.
그는 말을 내던진 자(bahā lū)가 됩니다. 그가 한 것은 말을 내던지는 짓이었습니다. 그의 avijjā 때문에 그에게는 그것들이 좋게 여겨지지 않았습니다. 참된 말씀이 좋다고 결론 내렸던 것인데, avijjā 때문에 그는 그 참된 말씀을 내던져야 한다고, 그것은 좋은 말씀이 아니라고 결론 내렸습니다.
anna bahā lū avasthāvaṭa bæhælā hiten kayin vacanayen ē basa ivata damanna kaṭayutu karanna paṭan gattā. satbasa bin̆darinnada satba næti kara damanna yaṭapat kara damanna hiten kayen vacanayen kaṭutu karanna nam bahala vū avidyāva nisā bahaḷa vū saṁkhāraya haguṇa næguvē. guṇa nægena hæṭiyē. ehenam ē saṁkhāraya hiten vacanayen kayen vacanayen ohu æsuru kaḷē satbasa ivamanna væḍapiḷivela nam kramakramayen ohugē mānasikatvaya parivartanaya venavā mulā sahagata bavaṭa
그렇게 말을 내던지는 쪽에 빠져 마음과 몸과 말로 그 말씀을 내던지려 힘쓰기 시작했습니다. 참된 말씀을 깨뜨리고, 없애고, 짓누르려 마음과 몸과 말로 힘쓴다면, '말 내던짐'의 avijjā 때문에 '말 내던짐'의 saṅkhāra가 세워집니다. 그렇게 세워지는 것입니다. 그 saṅkhāra를 마음과 말과 몸으로 가까이했다면, 곧 참된 말씀을 없애는 짓이라면, 차츰 그의 마음가짐이 미혹된 쪽으로 바뀝니다.
ehenam ēkē monavada bæhægannē? prāṇagha gāta karanna hora væravaṁcā karanna surā sūrācāra karanna boru kiyanna kēlan kiyanna oba kivvaṭa kamak næhæ kohomahari tamangē baḍa vadāganna ōna ekak karanna ōna nindā vena væḍak karanna oya nindā ōvā ekakvat næ oya pavuna tamanṭa jīvat venna paṁcakāma āsādanna ōna dahadurā velā karanna ēkaṭa kamak nǣha. ōvā okkoma hadāgatta oya ven venavā kiyana eka suddha venavā kiyana eka oru katāvak minihek velā avanna labana āśvādayak mona vidiha hari kamana labāganna innakan jīvat venna. ēka
그러면 거기에 무엇이 내려앉습니까? 산목숨 죽이고, 훔치고 속이고, 술 마시고 함부로 굴고, 거짓말하고 이간질하고 — '뭐라 하든 상관없다, 어떻게든 제 배만 채우면 된다, 해야 할 건 해야 한다, 부끄러운 짓도 하라, 부끄러움 같은 건 하나도 없다, pāpa도 없다, 살아가려면, 다섯 kāma를 맛보려면 무슨 짓을 해도 괜찮다, 그건 다 지어낸 것이다, 벗어난다느니 깨끗해진다느니 하는 건 거짓 이야기다, 사람으로 나서 맛볼 수 있는 것을 어떻게든 맛보며 살아 있는 동안 살면 그만이다.'
tamayi. onna dunā pahaḷuva. onna bahaḷuva ahanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dækkama karannē ē gatiya āvaṭa passē kavuru hari āvot tamangē væḍiyaṭa bādhakayak næhænama eka pāra katā karannada eka jātiyaka padayak kiyalā katā karanā.
그런 성품이 생긴 뒤에는, 누가 와서 자기 하는 일에 걸리적거리면 대뜸 어떤 한마디 말로 말합니다.
ōkat mataka tiyānnakō mokakda kiyannē kiyalā hu kiyalā tamayi paṭan gannē.
이것도 기억해 두십시오, 무슨 말을 하는지. '후!' 하고 시작합니다.
dæn ōka tiyana hitē tiyanna nam bahalu han̆ḍa dæn bahaḷa vū saṁkhāra nisā vū viññāṇa pahaḷa karagattahama ē mulā sahagata viññāṇayaṭa bæhægannē satba ivat karannā vū yam dharmayak lōkayakda asat dharmayak ætda ēkamayi bæhægannē. anna viññāṇa paccā nāma rūpaṁ kiyalā bæhægattā balu nāma rūpa nisā baḷu kivvā.
이제 그것을 마음에 두고 있으면 '말 내던짐'(bahalu)의 소리가 됩니다. 이제 '말 내던짐'의 saṅkhāra 때문에 viññāṇa를 일으키면, 그 미혹된 viññāṇa에 내려앉는 것은 참된 말씀을 없애는 어떤 dharma, 어떤 asat-dharma가 있다면 바로 그것입니다. 그것이 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ'으로 내려앉은 것인데, 개(baḷu)의 nāma-rūpa이기에 '개'라고 했습니다.
ē nisā ohugē æsa kana diva nāsaya sa nāsaya kaya mana kiyana hayama āyatana vunē monāṭada balu dharmayaṭa nisā baḷu salāyatana pahaḷa vuṇā. tā minihā.
그래서 그의 눈·귀·혀·코·몸·마음 여섯 āyatana는 무엇을 위한 것이 되었습니까? 개의 dharma에 맞게 개의 saḷāyatana가 생겼습니다. 그래도 아직 사람입니다.
minis æsa namut gannē balu væḍa æhen ganna prayōjanaya baḷu prōjanaya læbilā tiyennē minis kana. kana yomalā gannē baḷu væḍavalaṭa saddaya prayōjanayaṭa gannavā. gandhaya yomu karalā hiṭan baḷu væḍavalaṭa gandhaya prayōjanayaṭa gannavā. rasaya ven karalā baḷu væḍavalaṭa rasayen prayōjana gannavā. baḷu sparśayanṭa kaya prayōjanayaṭa gannavā. baḷu dharmayanṭa hita prayōjanayaṭa
사람의 눈이지만 눈으로 얻는 쓰임은 개 짓을 위한 것, 개의 쓰임입니다. 얻은 것은 사람의 귀이지만 귀를 기울이는 것은 개 짓을 위해 소리를 쓰려는 것입니다. 냄새를 맡는 것도 개 짓에 냄새를 쓰려는 것입니다. 맛을 가려 개 짓에 맛을 씁니다. 개의 phassa에 몸을 씁니다. 개의 dharma에 마음을 씁니다.
gannavā. dæn mokakda vennē? balu salāyatana pahaḷa velā labana sparśaya buparśaya venavā. salāyatana paccayā passō baḷu salātana sparśayen balu salāyatanayangē baḷu sparśanavā. passa paccayā vēdanā dæn ohu labannē baḷu vindanaya. hæbæyi āśvāda asatpuruṣayāṭa baḷuva vin̆danaya āśvāda ohu kæmættenmayi ēkē bæn̆dennē.
이제 어떻게 됩니까? 개의 saḷāyatana가 생겨 얻는 phassa는 개의 phassa가 됩니다. 'saḷāyatana-paccayā phasso' — 개의 saḷāyatana로 개의 phassa를 얻습니다. 'phassa-paccayā vedanā' — 이제 그가 얻는 것은 개의 누림입니다. 다만 참되지 못한 사람(asappurisa)에게는 개의 누림이 달콤해서 그는 기꺼이 거기 묶입니다.
anna vēdanā patyā taṇhāva hitana baḷu taṇhāvaṭa bæn̆denavā. baḷu taṇha venavā. taṇhā patyā upādānaya baluta tæna ahavelā baḷu bavaṭa bæppat balu dharmayaṭa bæn̆denavā. upādāna vuṇā. upādāna paccayā bava melōma baḷu bavaṭa pat vuṇā. bhava paccayā jāti melovama ballak enna mahaṇa minis balla.
'vedanā-paccayā taṇhā' — 개의 taṇhā에 묶입니다. 개의 taṇhā가 됩니다. 'taṇhā-paccayā upādānaṃ' — 개 같은 데 들러붙어 개가 되어 개의 dharma에 묶입니다. upādāna가 되었습니다. 'upādāna-paccayā bhavo' — 바로 이승에서 개가 되었습니다. 'bhava-paccayā jāti' — 바로 이승에서 개, 사람 개입니다.
ballek manussayekka danna aya katā karanavā karalā tiyennē væḍa dihā balapuvahama mahatanirisaṁ væḍa balu væḍa apē ādi pæranna baḷu væḍagena hinā ekā ballē kiyanna paṭan gattā. anna baḷu jātiya melōdī
개인 사람입니다. 아는 이들은 그가 한 짓을 보고 '짐승 짓, 개 짓'이라 말하고, 우리 옛사람들은 개 짓을 하는 자를 '개'라고 부르기 시작했습니다.
paṭan gattā. anna baḷu jātiya melōdī læbuvā. dæn oya jāti kiyayā ōkama huru puldu karagena āsēvita bhāvitalīkr̥ta gæna æsuru kirīma bhāvitā kirīma bohō kara æsuru kirīma kiyalā. mēka yedilā hiṭiyā nam ohu oya avasthāvaka ehema malānam
그렇게 이승에서 개 jāti를 얻었습니다. 이제 그 jāti에 길들여 āsevita, bhāvita, bahulīkata — 가까이하고, 닦고, 많이 거듭함 — 하여 거기 젖어 있다가 그런 때에 죽는다면,
onna oya avasthāvēdī minis paṭisandhiyen labā dunna bhavāṁga śaktiya ē ākārayen geniyanna bæhæ īṭa væḍiyapura tirisan gatiya baḷu velā tiyenavā. baḷu gatiya balavat vuṇā. baḷu dharmatāvaya balavat vecca mānasikatvaya nisā śr̥ta vuṇā minis baven paṭisandhiya labāgattā balu bavaṭa nævata sandhiliyē baḷu bavaṭa anna uppattiya bhavayen baḷu bavaṭa patvelā baḷu gandhabbaya bavaṭa pat vuṇā issellāma.
그때에는 사람 paṭisandhi가 준 bhavaṅga의 힘으로는 그대로 끌고 갈 수 없습니다. 그보다 짐승 성품, 개 성품이 커져 있습니다. 개 성품이 강해졌습니다. 개 dharmatā가 강해진 마음가짐 때문에 cuti하여, 사람으로서 얻었던 paṭisandhi에서 다시 개로 이어져, upapatti-bhava로 개가 되어 맨 먼저 개 gandhabba가 되었습니다.
dæn koherada yanna? iba karma śaktiya ræhæṭa ahuvelā balu kusak harahā geniyanavā. mē aluten haṭagatta atbævanavā. anna gandhabbayā balu gandhabbayak gihillā balu kusa gihillā upadanāṭa passē bhava paccayā jātilā uppattiya baven uppattiya jātilā lā ballek velā upanna. menna ballekgē
이제 어디로 갑니까? kamma의 힘이라는 밧줄에 걸려 개의 태를 거쳐 끌려갑니다. 이것이 새로 생긴 bhava입니다. gandhabba가, 개 gandhabba가 가서 개의 태에 들어 태어난 뒤 'bhava-paccayā jāti', upapatti-bhava로 upapatti-jāti, 개가 되어 태어났습니다.
lā ballek velā upanna. menna ballekgē jātiya haṭaganna hæṭi. itin oya dharmatāvayen ballek venavā misā ōken harakayek vennē næ.
이것이 개의 jāti가 생기는 모습입니다. 그러니 그 dharmatā로는 개가 될 뿐, 소가 되지는 않습니다.
ē kiyapu eken. api ballā velā mokada karannē? edā bhāvitā karana huk kiyana vacanaya adat geniyannē nædda. buranakoṭa huk gāna tamayi uburannē. padaya tamayi kaṭayennē.
그 말한 것으로 말입니다. 우리가 개가 되어 무엇을 합니까? 그때 쓰던 '훅'이라는 말을 지금도 가져가지 않습니까? 짖을 때 '훅' 하고 짖습니다. 그 말이 입에 붙어 있습니다.
ū dannē nætat karma śaktiya dharmatāvaya hadalā tiyenavā. ē jātiya han̆ḍak ballayi kaṭa.
그는 몰라도 kamma의 힘이 dharmatā를 만들어 놓았습니다. 그 jāti에 걸맞은 소리, 개의 입입니다.
anunṭa niyōpu gatiyaṭa datniya vagē gini jātiya satek vuṇā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
valiyaṭama tamayi eyāgē gayima tibunnē. valiyaṭama tamayi yannē koccara katā karanna giyot valiya. eyāgē hadē okkoma valiyaṭa valiyaṭa gayapu nisā ohuṭa valigayak hamba vunā. valigiyā enna hētu. ēkaṭa pakṣavātī vecca nisā ēkaṭama naṭavanna paṭan gattā. ēka nanavā koccara hari mē valigē navaṭaekek bavaṭa pat vunē.
그의 성품은 늘 싸움(valiya)에 있었습니다. 아무리 말하려 해도 싸움으로만 갑니다. 그의 마음이 온통 싸움에, 싸움에 쏠렸기에 그는 꼬리(valigaya)를 얻었습니다. 꼬리가 생긴 까닭입니다. 그것에 치우쳤기에 그것만 흔들기 시작했습니다. 아무리 해도 꼬리를 흔드는 자가 되었습니다.
ē kotana hari balannē hitavatkam æti karaganna ara tr̥tta ninditada væḍaṭa.
어디서든 노리는 것은 친분을 맺어 저 못되고 꾸지람 받을 짓을 하려는 것입니다.
mamatvaya tuḷin bihi karanna hadannē hōiyen innē ēkaṭa avaśya tiyannē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ambaha kiyana vacanayen pennannē mamatvaya bihi karanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hōdisi karannē yamak hō amba hevat hō hombak hambavuna. anna hombak æluva jātiya. itin balaṭa hombak hædunā.
무언가를 뒤지고 다니니(hodisi) 주둥이(homba)를 얻었습니다. 주둥이가 붙은 jāti입니다. 그래서 개에게 주둥이가 생겼습니다.
anna haṭagatta ākāraya
그렇게 생겨난 것입니다.
hæmēma avadhānayen innē ara ducca niindita væraṭa avasthāvak ena ekak. īṭa anukūlavama gælapena kan dekak hambā.
늘 귀 기울이고 있는 것은 저 못되고 꾸지람 받을 짓에 기회가 오는 것입니다. 거기에 꼭 맞는 귀 두 개를 얻었습니다.
anna eken ekaṭa eken ekaṭa ū gatta gati lakṣaṇaṭa ōgē śarīrayē iriyav haṭagattā gati ruva haṭagattāya.
그렇게 하나하나 그가 지닌 성품에 맞추어 그의 몸가짐이 생기고 생김새가 생겼습니다.
koyi velāvakat avaṁkava nægī siṭinna bæhæ. ē gati lakṣaṇaya æti ekkenāṭa. hæmeliyēma væṭennē hatara payin yana gati lakṣaṇaya. hatara payin yannā vū sivpā lakṣaṇaya hambavunē.
그런 성품을 지닌 이는 어느 때도 곧게 일어설 수 없습니다. 늘 빠져드는 것은 네 발로 가는 성품입니다. 그래서 네 발로 가는 짐승의 모습을 얻었습니다.
oya gati lakṣaṇaya tamayi nitarama kriyātmaka vennē.
그 성품이 늘 움직이고 있습니다.
æn̆gē æn̆dumak tiyā inna gati lakṣaṇaya nemeyit ucca ninditaṭa tiyennē. æn̆duma namaṭa vitarayi tibunē.
그 못되고 꾸지람 받을 이에게는 몸에 옷을 걸치는 성품이 없습니다. 옷은 이름뿐이었습니다.
koccara æn̆du bæn̆dat ova yanna haluvē tarama æn̆dagannā valāpora gahalā nirvata pēnaganna valāporaṭa gahagena yannē cigamaṭa.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
æn̆duma venakoṭa mayil ṭikak hambunā namut heḷuvē. mai valin æn̆gævæhilā tiyenavā ōva heḷuvē pēnavā kāṭak. ē jātiya kayak læbuvavā. ē jātiyē parisarayak læbuvavā.
옷이랍시고 털 조금을 얻었지만 벌거숭이입니다. 털로 몸이 덮여 있어도 벌거벗은 것이 누구에게나 보입니다. 그런 몸을 얻었습니다. 그런 jāti의 둘레를 얻었습니다.
anna ballā hædena hæti. anna baḷu jātiya haṭaganna saṁkhāraya dænaganna ōnē.
그것이 개가 생기는 모습입니다. 개 jāti를 낳는 saṅkhāra를 알아야 합니다.
menna mēka dænagattahama nirukti dækkā. uktayen mokakda nirṇaya vunē? baḷu dharmatāvaya ukta karagena baḷu kaya nirmāṇaya vuna ākāraya. anna niruktiya
이것을 알면 nirutti를 본 것입니다. ukta로 무엇이 정해졌습니까? 개의 dharmatā를 ukta로 삼아 개의 몸이 지어진 모습입니다. 그것이 nirutti입니다.
itin ōka vigraha karalā ekin ekaṭa bæn̆duna ākārayē menna mēka kiyalā pennanna puḷuvan nam ōka bida hari kiyā pennapuvahama ōkaṭa bæn̆dī bidæhæriya dālā balu dharmaya nidahanna paṭihanaya paṭi kiyannē bæn̆dīma bhāna kiyannē bidahanavā.
그러니 그것을 풀어 하나하나 묶인 모습을 '이것이다' 하고 보일 수 있다면, 그것을 깨뜨려 보이면 거기 묶인 것을 깨뜨려 내던지고 개의 dharma에서 풀려나게 하는 것이 paṭibhāna입니다. 'paṭi'는 묶임이고 'bhāna'는 깨뜨림입니다.
ōkaṭa bæn̆dunot oya labannē oya tattvaya dæn mokada ganna piyavara bæn̆denavada nǣ bida harinna ōna hon̆da ekak nemeyi bava upānna paṭipahana kaḷā. ōkaṭa karapu dēśanāven
거기 묶이면 그런 처지를 얻습니다. 이제 내딛는 걸음은 묶이는 것입니까? 아닙니다. 좋은 것이 아니니 깨뜨려야 합니다. 그렇게 paṭibhāna를 했습니다.
upānna paṭipahana kaḷā. ōkaṭa karapu dēśanāven hambavennē māt ballek venna ōna kiyalā kāṭavat adahasak ennē næhæ dæn. ballek vunā nam meccara kal mē assat dharmaya æsuru karalā mama nam īṭa passē mēka asuru karanna yannē nǣhæ kiyalā adahasa tiyenavā misā oya dharmaya æsu kāṭavat ēka allaganna dharmayak enna næti nisā paṭibahana venavā. ē dēśanāva paṭibahanavā.
그것을 두고 한 가르침에서 얻는 것은, 이제 누구에게도 '나도 개가 되어야지' 하는 생각이 들지 않는다는 것입니다. 개가 되었더라도 '이제껏 이 asat-dharma를 가까이했지만 이제부터는 가까이하지 않겠다'는 생각이 들 뿐, 그 dharma를 들은 누구에게도 그것을 붙잡을 마음이 일지 않으므로 paṭibhāna가 됩니다. 그 가르침이 깨뜨립니다.
anna paṭina dēśanāva
그것이 paṭibhāna의 가르침입니다.
itin ōka tērum ganna ōnē artha dharma nirr̥tti paṭimāna kiya hiṭiya sivviliā kiya hiṭiyokda mē kivvē kiyalā tēruganna bæm. eyā dakinnē nǣha mokakda mē kiyannē kiyalā siv piḷisipiyā.
그러니 이것을 알아야 합니다. artha, dharma, nirutti, paṭibhāna, 네 paṭisambhidā를 말하던 이도 이것이 무슨 말인지 알지 못합니다. 그는 네 paṭisambhidā가 무엇을 말하는지 보지 못합니다.
dæn ōken giyāṭa passē mokada vennē? meccara kal genā vū sāra dharma paddhatiya okkoma kā davanavā tavakin. ēka tava adahasak tiyena ekē. uyē dr̥ṣṭiyaṭa bæhælā, ē ḷabdiyaṭa bæhælā lōkayē tibennā vū sucarita sāra dharma kā damanavā. vināśa karaga dannavā.
이제 거기서 더 가면 어떻게 됩니까? 이제껏 이어 온 알찬 dharma의 짜임을 모두 다른 무엇으로 먹어 치웁니다. 그것은 또 다른 생각에서 나온 것입니다. 자기 diṭṭhi에 빠지고 그 laddhi에 빠져 세상에 있는 sucarita와 알찬 dharma를 먹어 치웁니다. 무너뜨려 버립니다.
haraya kāmana nisā ohuṭa mokada vennē? ohugē avidyāva nisā haraya harayā hæṭiyaṭa pēnnē nætuva kā dæmma.
알맹이(hare)를 먹어 치우니 그에게 어떤 일이 생깁니까? 그의 avijjā 때문에 알맹이가 알맹이로 보이지 않아 먹어 치운 것입니다.
ē nisā hiten kayen vacanayen harē kā damanna kaṭayutu karapu kenāṭa avijjā paccayā saṁkhārā kiyannā vū dharmatāvaya kriyātmaka venavā. harē kāmana saṁkhāra ulan̆ga tiyennē. harē kāma nisā harakā kivvā.
그래서 마음과 몸과 말로 알맹이를 먹어 치우려 힘쓴 이에게 'avijjā-paccayā saṅkhārā'라는 dharmatā가 움직입니다. 그에게 있는 것은 알맹이를 먹어 치우는 saṅkhāra입니다. 알맹이(hare)를 먹기(kā) 때문에 소(harakā)라 했습니다.
haraya kāpu ekak harakā anna harak saṁkhāra ohuṭa dæn harē kā dæmu mānasikatvaya goḍanægunāma saṁkhāra paccayā viññāṇak kiyalā goḍanæga viññāṇaya mokakda hita kivvaṭa hariyannē næha. ohugē tiyena viññāṇaya ohu hiṭapu kiyapu dēṭa anuvayi harak viññāṇaya.
알맹이를 먹은 것이 소입니다. 그것이 소의 saṅkhāra입니다. 이제 그에게 알맹이를 먹어 치운 마음가짐이 세워지면 'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ'으로 세워진 viññāṇa는 무엇입니까? 그냥 마음이라 해서는 맞지 않습니다. 그가 지닌 viññāṇa는 그가 지내 오며 하던 말과 짓에 따른 소의 viññāṇa입니다.
dæn oya viññāṇaya bæhægannē monavada? harē kāmannā vū yam dharmayak ætnam ēvamayi. harak nāma rūpa viññāṇa paccayā nāma rūpagē æsa kanna divanāsaya śarīraya dæn monavaṭada āyata vunē harak væḍavalaṭa harak salāyatana læbuva ohu labana sparśayak ætnam harakkunna himi sparśaya ohu labana vindanayak ætnam harak dharmayaṭa himi vēdanāva vindanaya passa paccayā vēdanā ohu yam tænaka ædunānam harak dharmayaṭa ædī hiṭiyā vēdanā paccayā taṇhā ohu bæn̆dunē ē harak dharmayaṭa taṇhā paccayā upādāna harak upādānaya ohu dæn patvelā innē mona bavaṭada harak bavaṭa upādāna paccayā bava anna karma bhavayē innavā. ohu mēka harakayek nǣ. manussayek
이제 그 viññāṇa에 무엇이 내려앉습니까? 알맹이를 먹어 치우는 어떤 dharma가 있다면 바로 그것입니다. 소의 nāma-rūpa, 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ'입니다. 그의 눈·귀·혀·코·몸은 이제 무엇을 위한 āyatana가 되었습니까? 소 짓을 위한 것, 소의 saḷāyatana를 얻었습니다. 그가 얻는 phassa가 있다면 소에게 걸맞은 phassa이고, 그가 얻는 누림이 있다면 소의 dharma에 걸맞은 vedanā, 누림입니다. 'phassa-paccayā vedanā.' 그가 어딘가에 끌렸다면 소의 dharma에 끌려 있었습니다. 'vedanā-paccayā taṇhā.' 그가 묶인 것은 그 소의 dharma입니다. 'taṇhā-paccayā upādānaṃ', 소의 upādāna입니다. 그는 이제 무엇이 되어 있습니까? 소가 되어 있습니다. 'upādāna-paccayā bhavo', 그는 kamma-bhava에 있습니다.
innavā. ohu mēka harakayek nǣ. manussayek danna aya tērum gatta aya eyāṭa denavā sammatayak. ēkā vinihakunāṭa harakenavā. manussayek nam nemeyi yōmana manussayaka ohoma bæla karanavā.
그는 몸으로는 소가 아니라 사람입니다. 그러나 아는 이들, 알아본 이들은 그에게 이름을 붙여 줍니다. 그자를 소라고 합니다. 사람이긴 해도 사람으로 보지 않고 그렇게 봅니다.
anna melōdima harakā kiyana sammataya læbuvē.
그렇게 바로 이승에서 '소'라는 이름을 얻었습니다.
oya gati lakṣaṇayen pirihennē nætu oya gati lakṣaṇaya tuḷa in̆dalā. oya agati lakṣaṇaya vardhanaya karana ohu maḷot ehema uppatti bava vaśayen harak uppattiya bava labalā sammata vaśayen jāti vaśayen uppattiya jāti vaśayen harak usakaṭa gihillā upadinavā. edāṭa ara jātiya harakak
그 성품에서 물러서지 않고 그 성품 안에 머물며, 그 agati의 성품을 키운 그가 죽는다면, upapatti-bhava로 소의 upapatti-bhava를 얻어, 이름으로서의 jāti로, upapatti-jāti로 소의 태에 가서 태어납니다. 그날 그 jāti는 소입니다.
anna harakā upadina hæṭi. itin oya dharmatāvayen harakayek venavā misak vena hien harakayek vennē nǣ. anna harakak vena
그것이 소가 태어나는 모습입니다. 그러니 그 dharmatā로 소가 될 뿐, 다른 까닭으로 소가 되지는 않습니다.
hien harakayek vennē nǣ. anna harakak vena hitā hitaṁ mēnāti jānātītiō manussō hitā hita mē mē aya kiyalā dænaganna puḷuvan kenā manussayā hon̆da naraka dannavā. yutu aya yutukam dannavā. kaḷa yutta nokaḷa yutta dannavā. yahapata ayahapata dannavā. ē nisā eyā sidā karanavā
그것이 소가 되는 모습입니다. 'hitāhitaṃ manati jānātīti manusso' — 이로움과 해로움을 이러저러하다고 알 수 있는 이가 사람입니다. 좋고 나쁨을 압니다. 지켜야 할 도리를 압니다. 해야 할 일과 하지 말아야 할 일을 압니다. 좋음과 나쁨을 압니다.
ayahapata dannavā. ē nisā eyā sidā karanavā samājayaṭa vināśayak karanna hon̆da næ. samājaya duṣcaritayaṭa pat karanna hon̆da næ. samājayē yahapat nagā siṭiviya yutuyi. samājayaṭa hon̆da guṇa pætira viya yutuyi. menna guṇadharma minis guṇadharma gannavā.
그래서 그는 생각합니다. 사회를 무너뜨리는 것은 좋지 않다. 사회를 duccarita로 몰아넣는 것은 좋지 않다. 사회의 좋음을 일으켜 세워야 한다. 사회에 좋은 guṇa가 퍼져야 한다. 이렇게 사람의 guṇa-dharma를 지닙니다.
minis samājaya tuḷa yahapaya kaṭayutu karalā minis samājaya goḍanaganna ōnē. eha passē eyā ē dr̥ṣṭiyē innavā. hæbæyi pævætmak hon̆dayi kiyapu dr̥ṣṭiya ēkat avidyāvaṭa ayiti. ē nisā avidyā paccayā saṁkhārā kiyana haṭa ēkat ayitiyak tiyeenavā. ēken monavada ohu sakas
사람의 사회 안에서 좋은 일을 하여 사람의 사회를 세워야 한다 — 그 뒤 그는 그 diṭṭhi에 머뭅니다. 다만 '있음(bhava)이 좋다'는 그 diṭṭhi도 avijjā에 속합니다. 그래서 그것도 'avijjā-paccayā saṅkhārā'에 속합니다.
ayitiyak tiyeenavā. ēken monavada ohu sakas karanna gattē? hiten kayen vacanayen minis dharmaya goḍannaganna paṭan gattā. hon̆da naraka kiyā dīlā yahapatē inna ōnē. sucaitava inna ōnē. samājaya kaḍakiḷaṭu karanna hon̆da næha. samājaya yahapat vidiṭa geniyanna ōnē. mē dharmatāvaya nam æsuru kaḷē ohu æsuru karannē minis dharmatāvaya. minis dharmatāvaya æsuru karana kenāṭa minis dharmatāvīn saṁkhāra pahaḷa vuṇā.
그것으로 그는 무엇을 짓기 시작했습니까? 마음과 몸과 말로 사람의 dharma를 세우기 시작했습니다. 좋고 나쁨을 가르쳐 주어 좋음에 머물러야 한다, sucarita로 살아야 한다, 사회를 어지럽혀서는 안 된다, 사회를 좋은 쪽으로 이끌어야 한다. 그가 가까이한 것이 이 dharmatā라면 그가 가까이하는 것은 사람의 dharmatā입니다. 사람의 dharmatā를 가까이하는 이에게 사람의 dharmatā로 saṅkhāra가 생겼습니다.
hiten kayen vacanayen minit dharmatāvayaṭa yanavā kaṭayutu kaḷā. etakoṭa mānasikatvaya minis mānasikatvayak. ēka venas vennē. anna minis mānasikatvaya læbuṇavā kiyalā saṁkhāra paccayā viññāṇak. minis viññāṇaya. ēkē væhægannē manussa dharmatāvaya yahapat pavatvanna avaśya karannā vū adahas viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ
마음과 몸과 말로 사람의 dharmatā를 향해 일했습니다. 그러면 마음가짐이 사람의 마음가짐이 됩니다. 그렇게 바뀝니다. 사람의 마음가짐을 얻었다는 것, 그것이 'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ', 사람의 viññāṇa입니다. 거기 내려앉는 것은 사람의 dharmatā를 좋게 지켜 가는 데 필요한 생각들입니다. 'viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ.'
ohugē æsa kana diva nāsaya śarīraya mana kriyātmaka ennē minis dharmaya kriyātmaka karavanna nāma rūpacchā salāyatanā ōka minis salāyatana ohu dæn labanavā niyama minissu vindanaya minihekuṭa ehema yamkisi yahapatak dē vindanaya labanavā. tana passa paccayā vēdanā minis vindanaya minis vēdanā īḷan̆ga siddhāntaya vēdanā paccayā taṇhā dæn æhilā tiyennē koharada minis dharmayaṭa æhillā tiyennē.
그의 눈·귀·혀·코·몸·마음이 움직이는 것은 사람의 dharma를 움직이게 하려는 것입니다. 'nāma-rūpa-paccayā saḷāyatanaṃ', 그것이 사람의 saḷāyatana입니다. 그는 이제 참된 사람의 누림, 사람에게 걸맞은 좋은 누림을 얻습니다. 'phassa-paccayā vedanā', 사람의 누림, 사람의 vedanā입니다. 다음 이치 'vedanā-paccayā taṇhā' — 이제 어디에 붙어 있습니까? 사람의 dharma에 붙어 있습니다.
taṇhā pacā upādāna bæn̆dilā tiyennē minis dharmaya. upādāna paccā bavō dæn inna minis bhavayē. anna niyama vinik. monavāhari hon̆da væḍak karalā tiyenavā dækkahama kaṭayutu karana dækkahama anna niyama manussayek. minissuma katā karanavā.
'taṇhā-paccayā upādānaṃ' — 묶여 있는 것은 사람의 dharma입니다. 'upādāna-paccayā bhavo' — 이제 사람의 bhava에 있습니다. 그것이 참된 사람입니다. 무언가 좋은 일을 해 놓은 것을 보면, 일하는 것을 보면 '저이야말로 참된 사람이다' 하고 사람들이 말합니다.
eyā nam eyā hon̆da manussayek. yahapat manussayek.
'그이는 좋은 사람이다, 어진 사람이다.'
anna melōdī innavā minis bhavayē. dæn eyā pavīlē harit mokada vennē? atthi kamma bavō ati uppattiya bavō uppatti bavaṭa yanavā. uppatti baven karma gōhaya kiyannē yannē karma baven yana uppatti bavaṭa. dæn minis karmayak siddha karagena kenā minis karmaya minis karma bavaṭa gihillā minissu uppatta bavaṭa hētukārayek velā upadinnavā.
그렇게 이승에서 사람의 bhava에 있습니다. 이제 그가 숨을 거두면 어떻게 됩니까? 'atthi kamma-bhavo, atthi upapatti-bhavo' — upapatti-bhava로 갑니다. kamma-bhava에서 upapatti-bhava로 갑니다. 이제 사람의 kamma를 지은 이는 사람의 kamma-bhava를 거쳐, 사람의 upapatti-bhava에 까닭이 되어 태어납니다.
yanavā mehema næ. anna paṭisandhiya læbā minis bavaṭa bhava paccayā jāti kiyalā minis jātiyaṭa pallalā minis gandhabbalā innavā. sudusukampari karma śaktiyangen innalā minis kusalaṭa gihin dæmmahama upadinavā minihek kiyalā. manussayek velā anna manussa jātiya
paṭisandhi를 얻어 사람이 되고, 'bhava-paccayā jāti'로 사람 jāti에 들어 사람 gandhabba로 있습니다. 알맞은 kamma의 힘으로 사람의 태에 들어가면 사람이라고 태어납니다. 사람이 되었으니, 그것이 사람 jāti입니다.
ē minit dharmaya kaḷot deviyek venna bæ. brāhmayek venna bæ. dēva dharmaya īṭa vaḍā agraya deyak. anna etenṭa yanna ōnē.
그 사람의 dharma를 행해서는 deva가 될 수 없습니다. brahma가 될 수 없습니다. deva의 dharma는 그보다 높은 것입니다. 거기로 가야 합니다.
dēva dharmayaṭa yannē koheda? pāpayaṭa læjjā nam biya nam pāpayaṭa læjjā ætuva biya ætuva lōkaya hari yahapat dē demin yahapat guṇadharma pavatvamin dāna
deva의 dharma로 가는 길은 어디입니까? pāpa를 부끄러워하고 두려워하는 것, pāpa를 부끄러워하고 두려워하며 세상에 좋은 것을 주고 좋은 guṇa-dharma를 지키며 dāna를…
dæn ē ayat iha denavā mokada dæn svāmi puruṣayā ē jātiyaṭa patvenakoṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæma velēma mokada karannē svāmi puruṣayā eyāgē tibennā vū hon̆da gatiya okkoma vahanna paṭan gannavā. vahagena vahagena eyāgē pætta anugamanaya karanavā.
늘 남편은 어떻게 합니까? 자기에게 있는 좋은 성품을 모두 가리기 시작합니다. 가리고 또 가리며 제 쪽만 따릅니다.
etakoṭa gǣṇu kenā ehema karana pirimi kenā vahanavā. ærapa
그러면 여자는 그렇게 하는 남자를 감싸 가려 줍니다.
vahapu kenā vassā venavā. vahapu vahapu ekiyē væsa venavā. vasayi væs hædena nædaya vahapagē vahapayagē kriyāvaliyē saṁkhāraya vassā vahuva. suddha karanna vahanavā. karapu okkomakuṇu vahanavā. denna depættēki eka ēka asā venavā ēka æti venavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē kivvē ekamayi karannē. itin ēkema ē pættaṭama tamayi anisarē yannē.
늘 그 짓만 합니다. 그래서 늘 그쪽으로만 갑니다.
hæma sutanā karanavā. suddha karanavā. vāgē minihā ehema næha. kavuda kiyannē ehema kiyalā minihā ehemiya nemeyi. ēka ekē irisiyāvaṭa hadana padava
늘 감싸고 깨끗한 척 꾸밉니다. '그 사람은 그렇지 않다. 누가 그렇다고 하느냐. 그 사람은 그런 사람이 아니다. 그건 시샘으로 지어낸 말이다.'
dæn eyā mokada karannē.
그러면 그이는 이제 무엇을 합니까?
minihāgē sūtrāvayamayi eḷabhāvayemayi etenṭa hadannē. eḷabhāvayema lōkayaṭa tiyenavā namut elabhāvak etana tiyennē tirisam elabhāvaya denna hadapu nisā eḷabhāvaya denna hadapu gati lakyen ela denāva upadinavā. denna giya ela. namut bilā tiyennē tirisan etakoṭa hambavennē mokakda eḷabhāvaya dunna eken hambavenavā eḷena velā upadinna anna dunna dē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
niyama vidihaṭa dunna deyak nemeyi hitunē.
참된 마음으로 준 것이 아니었습니다.
itin menna mē vidihaṭa hæma tænakama api visin karana dēṭa anukūlava karmayaṭa anukūlava vipākaya hæṭagæhanavā vidihaṭa.
이렇게 어디서나 우리가 하는 일에 따라, kamma에 따라 vipāka가 맞추어 생깁니다.
ē mē hæma satekma tamanṭa uppattiyaṭa avasthāva mē lōkē sakas venakan oya antarā bhava kiyana avasthāvē nætnam oya kiyana saṁjātika kiyana avasthāvē bohō sattu innavā.
모든 satta는 자기가 태어날 기회가 이 세상에 마련되기까지 그 antarābhava라는 상태, 곧 saṃjātika라는 상태에 머뭅니다. 거기에 많은 satta가 있습니다.
ada venakoṭa gandhabba kiyana avasthāva harahā gandhabba ballu, gandhabba narī gandhabba ūrō, gandhabba būru oya sǣma satayekma gandhabba manussaya vitarak neyi okkoma innavā.
오늘날 gandhabba 상태를 거쳐 gandhabba 개, gandhabba 여우, gandhabba 돼지, gandhabba 당나귀 — 사람 gandhabba만이 아니라 온갖 짐승의 gandhabba가 다 있습니다.
samahara kaṭṭiya otennaṭa gihillā. oya antarābhaven ara saṁjātika kiyana avasthāven minit saṁjātikayā gihillā. oya saṁjātika avasthāvē nætnam oya gandhabba avasthāva tiyena parivartanaya venna paṭan gannavā.
어떤 이들은 거기로 갔습니다. 그 antarābhava, 곧 saṃjātika 상태로 사람 saṃjātika가 갔습니다. 그 saṃjātika 상태, 곧 gandhabba 상태에 있으면서 바뀌기 시작합니다.
ara gati lakṣaṇaya mōra mōra etana parivartanaya venavā. ehenam mehe næti jātiyē sattu gandhabba lōkayē innavā.
그 성품이 무르익고 무르익어 거기서 바뀝니다. 그래서 이 세상에 없는 종류의 짐승들이 gandhabba 세계에 있습니다.
ē lōkē dækkā nam ehema oma okkoma dækka æhe.
그 세계를 보았다면 그런 것들을 다 보았을 것입니다.
dæn minihek velā mehen idilā minihā dæn gandhabba lōkeṭa gihillā innavā tāma minit gandhabbaya hæṭiyaṭa.
이제 사람이었다가 여기서 죽은 이가 지금 gandhabba 세계에 가서 아직 사람 gandhabba로 있습니다.
hæbæyi otenṭa gihillā ivaralā tiyenavā ara karma śaktiya balavat tava minisa upadinna tiyenavā nam minisa upadina minis saṁkhāra væḍi vennē næ. vipāka hita tava idiriyaṭa yanna balayak tiyenavā. maraṇāsanna mohotakadī vaḍapu saṁkhāraya balavat velā tibuṇē nǣhærakaya karanna.
다만 거기 가 있는 동안, 그 kamma의 힘이 세서 다시 사람으로 태어날 것이라면 사람으로 태어나게 하는 사람의 saṅkhāra는 더 커지지 않습니다. vipāka 마음에는 앞으로 나아갈 힘이 있습니다. 죽음 가까운 때에 닦은 saṅkhāra는 소가 될 만큼 강하지 않았습니다.
hæbæyi idiriyaṭa balavat velā vipākaya mōranakoṭayi harakayek venna avaśya hariyama vipākaya balavat velā innē.
다만 앞으로 강해져 vipāka가 무르익을 때에는, 소가 되기에 꼭 맞는 vipāka가 강해져 있습니다.
ehema avasthāvak vunot mokada vennē? minis gandhabbayā velā hitan ara gandhab lōkeṭa yanavā.
그런 때라면 어떻게 됩니까? 사람 gandhabba가 되어 그 gandhabba 세계로 갑니다.
ōkē avurudu gānak yanakoṭa ara harak vipākaya kriyātmaka velā haraka bavaṭa pat venanna parivartanaya venavā.
거기서 여러 해가 지나면 그 소의 vipāka가 움직여 소가 되도록 바뀌어 갑니다.
hæbæyi minis kaya tiyenakoṭa harakā vidihaṭa hadanna bæri vunāṭa sūkṣama kaya gatiyaṭa anuva hæḍaga hæḍagæhena nisā. ehedi kramakramayen hæḍa gæhena paṭan gena ara minis kayē tibicca minis rūpaya poḍḍa poḍḍa venas veyi.
다만 사람 몸이 있을 때는 소처럼 바뀔 수 없지만, 미세한 몸(sukhuma-kāya)은 성품에 따라 모양이 잡히므로 거기서 차츰 모양이 잡히기 시작해, 사람 몸에 있던 사람 모습이 조금씩 바뀝니다.
issellā muhuṇa venas venavā.
먼저 얼굴이 바뀝니다.
mūhuṇa venas velā hitenavā. mokada vennē? minis æn̆ga tiyeddī harak hombak enavā. haraka kaṭavāgē antaṭṭuvak enavā. harak oluvakma hædenavā. dæn minis æn̆ga tiyena harak oluva tiyennē gandhabbaya oya lōkē innavā.
얼굴이 바뀌면 어떻게 됩니까? 사람 몸은 그대로인데 소 주둥이가 생깁니다. 소의 입 같은 턱이 생깁니다. 소 머리가 통째로 생깁니다. 이제 사람 몸에 소 머리를 한 gandhabba가 그 세계에 있습니다.
ē parivartanaya veuvē harakavāṭa parivartanayan yana atara mædi avasthāva oya atara mædi avasthā dakinna puḷuvan satva parivartanaya gandhabba lōkaya
그렇게 바뀌는 것, 소로 바뀌어 가는 중간 상태 — 그 중간 상태를 볼 수 있는, satta가 바뀌어 가는 곳이 gandhabba 세계입니다.
ōkē oya vidihaṭa innavā. īṭa passē īḷan̆gaṭa mokada tiyena æn̆ga mahat velā hædilā ham hæḍa gæhilā harakagē svabhāvaya gattaṭa passē yanna cutīm paṭisandhiyak labalā harā paṭisandhiyēdī harak ganbyā venavā.
거기서 그렇게 지냅니다. 그다음에는 있던 몸이 커지고 가죽 모양이 잡혀 소의 생김을 갖춘 뒤, cuti하고 paṭisandhi를 얻어 소의 paṭisandhi에서 소 gandhabba가 됩니다.
oya hon̆da lassanaṭa pæhædiliva mūhuṇa dik vēviya vidilā kramakramaya dæn um̆ba hædilā kan ædilā gihillā oya tibicca minisruvama hæḍuva venas velā venas karalā gihillā harakāgē hæḍaruva gannavā gandhabba velā. ē hæḍaruva sampūrṇa velā hiṭancuta paṭisandi labalā gandhab vaśayen gandhabbayak hædenavā.
아주 또렷하게, 얼굴이 길어지고 차츰 주둥이가 생기고 귀가 늘어나, 있던 사람 모습이 바뀌고 또 바뀌어 소의 생김을 갖추며 gandhabba가 됩니다. 그 생김이 다 갖추어지면 cuti와 paṭisandhi를 얻어 gandhabba로서 gandhabba가 생깁니다.
oya kramayaṭama hædilā enavā.
그런 식으로 생겨 옵니다.
samahara aya innavā. minis æn̆ga tiyeddi gihillā ipadilā. ṇayek venna gæraḍiyek venna nam ohu parivartanaya tiyennē. ē lōkēdī parivartanaya venavā ṭiken tiyā.
어떤 이들은 사람 몸인 채로 가서 태어나는데, 코브라가 되거나 쥐잡이뱀이 되려는 것이라면 그는 바뀌는 중입니다. 그 세계에서 조금씩 바뀝니다.
bella dik karapuvahama ṇayavāgē. atapaya okkoma tiyenavā. ekkō gæriya vāgē. tava ṭika kālayak enakoṭa at deka nǣ. baṇen uḍa hariya ṇayāvayi kæraḍiyāvayi kakul deka tiyenavā. ē jātiya vuṇu ōkē innavā.
목을 길게 빼면 코브라 같습니다. 팔다리는 다 있습니다. 아니면 쥐잡이뱀 같습니다. 얼마가 더 지나면 두 팔이 없어집니다. 허리 위는 코브라나 쥐잡이뱀이고 두 다리가 있습니다. 그런 꼴로 거기 있습니다.
tava ṭika kālayak giyāṭa passē kakul deka aturu dahan velā gihillā okkoma ṇayāgē kæraḍiyāgē gandhabba ruva gāna. īṭa passē ohu ara tatvayaṭa pat velā cuta velā paṭisandhi velā kæraṇiyā velā ṇaya velā paṭisandhi labanavā. ē ehidi labana paṭisandha
또 얼마가 지나면 두 다리가 사라져 온전히 코브라나 쥐잡이뱀의 gandhabba 모습을 갖춥니다. 그 뒤 그는 그 상태가 되어 cuti하고, 쥐잡이뱀이나 코브라로 paṭisandhi를 얻습니다. 그것이 거기서 얻는 paṭisandhi입니다.
oya gandhabba lōkē anna ehema ekak.
gandhabba 세계는 그런 곳입니다.
ēta raṭāvamayi. oya raṭāvak mēket tiyenavā.
늘 같은 틀입니다. 그런 틀이 여기에도 있습니다.
diyē māḷuvek velā upadinna dina ekkenā innavā. ē tattvayaṭa pat venavā ē ē raṭāvaṭa yanavā.
물고기로 태어날 이가 있습니다. 그는 그 상태가 되어 그 틀대로 갑니다.
æsa kana divanāsaya pradhāna karagatta kaṭṭiyakagē oluvē in̆dan parivartanaya venavā.
눈·귀·혀·코를 앞세운 이들은 머리부터 바뀝니다.
kāma indriyan mul karagatta kaṭṭiyaka yaṭa in̆dam parivartanaya venavā.
kāma의 indriya를 앞세운 이들은 아래부터 바뀝니다.
oya krama dekama gandhabba lōkē siddha venavā.
그 두 방식 모두 gandhabba 세계에서 일어납니다.
samahara velāvaṭa samahara ayagē ēka vidihaṭa harāk æn̆ga hædilā oḷuva hædenavā minis soḷuva tiyenavā.
어떤 때 어떤 이들은 그렇게 소의 몸이 생기고, 머리는 사람 머리가 남아 있습니다.
æn̆ga harakāgē oluva mini. ē gan̆dan dabbiinnē tava koṭasakak. tava kālayak antimaṭa ohomba ehema hædena sakas velā hitanam sampūrṇa velā hitanam sarak śarīraya sambandha sampūrṇa vena oya depætten devi vidihaṭa yanavā.
몸은 소, 머리는 사람. 그런 gandhabba도 한 부류입니다. 더 시간이 지나 마지막에 주둥이 따위가 생겨 갖추어지면 소의 몸 전체가 다 갖추어집니다. 그렇게 두 쪽에서, 두 방식으로 갑니다.
karana gatta tirisan væḍē kāmī nīja kāmaya mul karagena yaṭa in̆dan parivartana uḍahenavā.
지은 짐승 짓이 천한 kāma를 앞세운 것이라면 아래부터 위로 바뀝니다.
ēvaṭa karapu parīkṣaṇādī mūlikatvayen æsa kana dēva nāsaya mul karanavā paṭan gattā nam uḍa in̆dan pallehaṭa hædenavā. hædilā parivartanaya venavā. oya parivartana satva balanna nam gandhabba lōkē dakinna ōnē. ē gandhabē hædennē ohomayi.
엿보기 같은 것을 앞세워 눈·귀·혀·코를 앞세워 시작했다면 위부터 아래로 생깁니다. 그렇게 생기며 바뀝니다. 그렇게 바뀌는 satta를 보려면 gandhabba 세계를 보아야 합니다. gandhabba는 그렇게 생깁니다.
mahā pudumākāra mē parivartanaya kara
참으로 놀라운 바뀜입니다.
itin oya kālayak inna atarēdī siddha vena krama.
그렇게 얼마 동안 머무는 사이에 일어나는 방식들입니다.
dæn perētayā velā inna kenā deviyek venna oya kramaya balapāna
이제 peta가 되어 있는 이가 deva가 되려 할 때에도 이 방식이 미칩니다.
dæn vimāṇa prētaya kiyana koṭasak innavā. koṭasak dēva uḍa koṭasa dēva yaṭa koṭasayikaṭa periyenavā.
vimāna-peta라는 부류가 있습니다. 한쪽, 곧 위쪽은 deva이고 아래쪽은 peta로 보입니다.
in̆gen uḍa hariya eviyavā vāgē bohoma lassanayi. in̆gen palle hariya tanika perēta. ēkō perētayak. jarā velā kuṇu velā panavan gahalā ē vidihē gan dabba kaya labanavā. ehema aya tōla lōkē innē.
허리 위는 deva 여인처럼 아주 아름답습니다. 허리 아래는 그냥 peta입니다. peta 그대로입니다. 썩고 문드러진, 그런 gandhabba 몸을 얻습니다. 그런 이들이 그 세계에 있습니다.
ara ehema kenek tamayi ēka terak vimāṇa prētiyak. ektaraha navkāvaka inna nāvikayāṭa pēnna hiṭiyā pendallā. eyāgēn kavuru kaṭiya pinaganna puḷuvan hētu vatta tivicca avasthāva kiyalā. balapuvama harima lakṣaṇayi.
그런 이가 바로 어떤 vimāna-petī입니다. 어떤 배에 탄 뱃사람들에게 모습을 드러냈습니다. 누군가에게서 puñña를 얻을 수 있는 까닭이 갖추어진 때였습니다. 보니 아주 아름다웠습니다.
īṭa passē mokada karannē næva inna kapitan kiyanavā koccara sundara kāntāviṭa pēnna eḷiyaṭa ennakō balanna.
그러자 배의 우두머리가 말합니다. '참 아름다운 여인이 보이는구려. 밖으로 나와 보시오.'
mama kohoma eḷiyaṭa enna. magē mē uḍa kaya vitarayi mē vagē mē lassanaṭa tiyennē. yaṭiya okkoma hori hædilā puṇu velā jarā velā tiyennē. eḷiyaṭa enna eha maṭa ja prēta
'제가 어떻게 밖으로 나가겠습니까. 제 윗몸만 이렇게 아름답습니다. 아래는 온통 옴이 생기고 썩고 문드러졌습니다. 밖으로 나갈 수 없습니다. 저는 peta입니다.'
anna vimāṇa prētayek gæhennavā.
그렇게 vimāna-peta가 모습을 드러냅니다.
īṭa passē ahanavā itin mama mama dennā saḷuva saḷuva æn̆dagena innavā. oya salu maṭa an̆dinna bæha. mama minis salu. maṭa an̆dinna bæhæ oya suva.
그러자 묻습니다. '그럼 우리가 옷을 주겠소. 옷을 입고 계시오.' '그 옷은 제가 입을 수 없습니다. 그건 사람의 옷입니다. 그 옷은 제가 입을 수 없습니다.'
ē maṭa mama kohoma kohomada obaṭa tēnnē? oya nævayē innavā. hon̆da sīlavanta guṇavanta kenek yahapat kenek. anna eyāṭa salu pūjā karalā maṭa pin dennavā. etakoṭa maṭa alu læbenavā.
'그럼 우리가 어떻게 해야 당신께 닿겠소?' '이 배에 sīla와 guṇa를 갖춘 좋은 사람이 있습니다. 그이에게 옷을 pūjā하고 저에게 puñña를 나누어 주십시오. 그러면 제가 옷을 얻습니다.'
ehenam api kapitāṭa pūjā karamu kiyalā anik ayalā hæti veenavā. nǣ nǣ oya kapitā nemeyi ōka lokak oya sarīlavantayā guṇavantayā kapitānak nemeyi.
그러자 다른 이들이 '그럼 우두머리께 pūjā합시다' 하고 나섭니다. '아니요, 우두머리가 아닙니다. sīla와 guṇa를 갖춘 그이는 우두머리가 아닙니다.'
ē pāra etana innē ēka ekkenāgē paḷaveniya deveniya tunveniyē loku loku kaṭṭiyaka ēvā okkoma ahanavā. ehenam ara demuda mē aṭa demuda ara prēra kiyanavā oya ekkenekuṭa dīlā maṭa hariyannē næhæ. ōgollangē sala guṇē næhæ.
그러자 거기 있던 첫째, 둘째, 셋째로 높은 이들을 하나하나 다 묻습니다. '그럼 저 사람에게 줄까요, 이 사람에게 줄까요?' 그러자 peta가 말합니다. '그런 이에게 주어서는 제게 소용이 없습니다. 그분들에겐 sīla의 guṇa가 없습니다.'
metana kavuruvat enavā vædagat kenek nǣha. oya kiyana vidiyaṭa næ tava ekkenek innavā oyagollō gaṇan gattē næta kenek. eyā kavuda oya uyanna pihanna vaḷan hōdanna pin̆gan hōdanna ekkenek innavā.
'여러분이 말하는 대단한 사람들은 아무도 아닙니다. 여러분이 셈에 넣지 않은 사람이 하나 더 있습니다.' '그게 누구요?' '밥 짓고 솥 씻고 그릇 씻는 사람이 하나 있습니다.'
oyagollō gaṇan gattana anyāyē sīlavantayā guṇavantaya oyagollō dannē nǣhæ eyāgē hæ. eyā hon̆da sīlavanta guṇavanta hon̆da upāsaka mahattaya. ōgollō hitannē mēka innē pahatma pudgalayā kiyalā. [ugura kǣrīma]
'여러분이 셈에 넣지 않은 그이가 sīla와 guṇa를 갖춘 사람입니다. 여러분은 그이를 모릅니다. 그이는 sīla와 guṇa를 갖춘 좋은 upāsaka입니다. 여러분은 그이가 가장 낮은 사람이라고 여깁니다.' [헛기침]
anna ē pudgalayā tamayi otana innē utuma pudgalayā. venna anna ē uttama pudgalayāṭa dānayak dīlā maṭa pin denavā.
'바로 그 사람이 여기서 가장 높은 사람입니다. 그 높은 사람에게 dāna를 올리고 제게 puñña를 나누어 주십시오.'
rāṭa api meccara kal situvē næd ē pudgalayā ehema hon̆da
'우리는 이제껏 그 사람이 그렇게 좋은 줄 몰랐구나.'
api dæn apiṭa mēka balāgannat puḷuvannē adama dæmmama kiyalā ara vaḷampiṁ hōdanna hiṭapu manussayāṭa nālā pirisidu velā okkoma maga hadalā dīlā bohoma gauravayen eyāṭa pūjā karalā ara prētiyaṭa pindenakoṭama læbuṇā ara paḷu læbunaṭa passē ara vimanna okkoma divya vimanna bavaṭa pat velā diva saḷu bavaṭa pat velā ara kuṇa śarīraya okkoma suddha velā divya mē śarīrayak velā penī siṭiyā.
'우리도 이걸 볼 수 있겠다' 하고 그날 바로, 그릇 씻던 그 사람을 씻기고 깨끗이 하여 모든 것을 갖춰 주고, 아주 공손히 그에게 pūjā하고 그 peta에게 puñña를 나누자마자 옷을 얻었습니다. 옷을 얻자 그 vimāna가 모두 deva의 vimāna가 되고, deva의 옷이 되고, 그 썩은 몸이 모두 깨끗해져 deva의 몸이 되어 나타났습니다.
enisiṭa eṭa mokada dannē loku ādasayakut dīlā lōke atura dahan vuṇā etana.
그러고는 세상에 큰 본보기를 남기고 그 자리에서 사라졌습니다.
dæn mē ektara vimāṇa vastuvaka katāvak.
이것은 어떤 vimāna-vatthu에 나오는 이야기입니다.
dæn mēkeṭa pæhædiliva pēnavā api lōkē kohomada guṇadharmaya ætta dannē?
여기서 또렷이 보입니다. 우리는 세상에서 guṇa-dharma의 참모습을 어떻게 압니까?
samahara vela api ḷan̆ga vaḷaṁ hōdanna inna miniha atu patu gānē miniha mahā namkāra vidihaṭa lokuṭa lōkayā eyā piḷin̆ga inna sammatayen inna loku kenāṭa væḍiya hon̆da sīlavanta guṇavantaya.
어떤 때는 우리 곁에서 그릇 씻는 사람, 나뭇가지 줍는 사람이, 이름나고 세상이 받드는 높은 사람보다 더 sīla와 guṇa를 갖추고 있습니다.
tīlavantaya guṇavantaya han̆dunāganna sāmānya minihāgē mānasikatvaya dakṣa nǣ.
sīla와 guṇa를 갖춘 이를 알아보기에 보통 사람의 마음가짐은 능하지 않습니다.
sāmānya manussayā kenek mayinnē bāhirin pennanna tiyena āṭōpō valin lokukam valin balapakārakam valin mē guṇavatun mayinna yanavā silvatun mayinna yanavā.
보통 사람은 사람을 잴 때 겉으로 보이는 꾸밈, 거드름, 힘으로 guṇa 있는 이를 재고 sīla 있는 이를 재려 합니다.
dæn mē vagē avasthāva nisā mē śāsanaya tuḷa bohōma amāruyi. sīlavantayā guṇavantayā kavuda kiyalā hoyāganna minissu bheda venavā mēvā kiyanna kiyalā.
이런 형편 때문에 이 sāsana 안에서 sīla와 guṇa를 갖춘 이가 누구인지 찾기가 아주 어렵습니다. 이런 말을 하면 사람들이 갈라집니다.
ahaval kenā silvat ahaval kenā guṇat kiyanna giyāma ēka mokakda? oya kavuru gænada oya kiyannē. ara rātu gāna eka anēda oya kiyannē. ara kuṇadina ekada oya kiyannē. ēkama mokeda anna lōkayā dr̥ṣṭiyen vahinavā
아무개가 sīla를 지키고 아무개가 guṇa를 갖추었다고 말하면 '그게 뭐요? 누구를 두고 하는 말이오? 저 아무것도 아닌 자를 두고 하는 말이오?' 합니다. 세상은 그렇게 diṭṭhi에 가려집니다.
ara vidihaṭa nīcca vidihaṭa ehenam lōkayāṭa lōkayā minna bæ. budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā lōka saṁsidī masukahana pariharaṇaya karamin am̆bu daruvan pōṣaṇaya karamin mē kāmabhōgīn hæṭiyaṭa jīvat vena manussayō. kohoma sīlavantaya guṇavantaya mayinnada dr̥ṣṭi valin mayiinavā ē karanna bǣha kiyalā.
그렇게 낮잡아 보는 식으로는 세상이 세상을 잴 수 없습니다. 붓다께서 가르치십니다. 집에 살며 꾸밈을 누리고, 아내와 자식을 기르며 kāma를 누리는 이로 사는 사람들이 어떻게 sīla와 guṇa를 갖춘 이를 재겠느냐, diṭṭhi로 재니 그것은 할 수 없다고.
anna ehema ekak tamayi ara nævē siddha vunē.
바로 그런 일이 그 배에서 일어난 것입니다.
nævē inna kaṭṭiya hi lokuma pinvantayā lokuma vāsanāvantayā kapitā. eyāgē gennē nævata eyānē mēka himikārayak. itin metana inna īṭa vaḍāē tava inna eyā nemeyi kivvahama īḷan̆ga maṭṭamek venavā. ohoma ohoma vanna misā kavadāvat ata antilā balanakoṭa ara vaḷan hōda hiṭapu manussayā yahapat kenek kiyalā kavuruvatma matakē.
배에 있는 이들 가운데 puñña가 가장 많고 복이 가장 많은 이는 우두머리입니다. 배도 그의 것, 그가 주인입니다. 그러니 '그보다 나은 이가 있다, 그가 아니다' 하면 다음 단계로 넘어갑니다. 그렇게 내려갈 뿐, 끝까지 보아도 그릇 씻던 그 사람이 좋은 사람이라고 떠올린 이는 하나도 없었습니다.
antimaṭa yathārthaya dakinakoṭa ē vihāṭa dandilā duna pina tamayi ara prētaya dēvattayaṭa pat venna hētu vunē. eyā vallamaṭa eyā poḍi kenek nemeyi.
마지막에 참모습을 보니, 그이에게 dāna를 올리고 나눈 puñña가 그 peta가 deva가 된 까닭이었습니다. 그이는 작은 사람이 아닙니다.
ara bohō cētayaṭa lōkē hækiyāvak karagena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hiṭiyā vipākaya. ehenam eyāgē labāgatta guṇa hita atdævē labāgatta guṇaya ēka mahā balavat.
그것이 vipāka입니다. 그러니 그이가 얻은 guṇa, 마음으로 지녀 얻은 guṇa는 아주 강합니다.
bohōma dukkhita pudgalayō. bohoma nīca rassāval karana aya sīlayen guṇayen dharmāvabōdhayen ihaḷa tænaka inna puḷuvan.
몹시 괴로운 사람들, 아주 천하게 여겨지는 일을 하는 이들이 sīla와 guṇa와 dharma 깨침으로는 높은 자리에 있을 수 있습니다.
hon̆da venara sivura darāgena hon̆da vera inna nāyaka hāmuduruvō kiyalā inna kenā. ara atarin antima yavennat puḷuvan.
좋은 cīvara를 걸치고 큰 절의 주지 스님이라 불리는 이가 그 가운데 맨 끝일 수도 있습니다.
sammataya vena ekak yathārthaya tava pættak. itin ōka api tērum ganna ōnē.
이름(sammuti)은 한쪽이고 참모습은 다른 쪽입니다. 우리는 이것을 알아야 합니다.
ada praśna ṭīra okkarama piḷitunan læbuṇā. itin oya ṭika tamayi ada kiyanna tiyennē.
오늘 물음들에 모두 답이 되었습니다. 오늘 할 말은 이만큼입니다.
tava itin mukut ahanna deyak tiyenavā suḷun hari kiyā denna ōnē. mokada apē ara mahatturu īṭa passē eyāva dæn ada davasē velāvak næhæ. mokada mē davas vala enavā nam inna ōnē. kaltiyā. bāhira davas amatarava anumata karanna bæhæ. mokada magē atyāvaśya væḍakuṭa yodalā tiyennē. ē nisā puḷuvan
또 물을 것이 있으면 조금이라도 알려 드려야 하겠지만, 오늘은 시간이 없습니다. 이런 날에 오려면 미리 알려야 합니다. 정해진 날 말고는 허락할 수 없습니다. 제 꼭 필요한 일에 맞춰 두었기 때문입니다.
væḍakuṭa yodalā tiyennē. ē nisā puḷuvan taram duraṭa rik ara mē vagē davas valaṭa dharma sākacchāvalaṭa ōna nam 12n passē enna ōnē. nætnam pūjā aṭækenam namayaṭa enna ōnē. anit davas sampūrṇa ayin karalā tiyennē.
그러니 될 수 있는 한, 이런 날 dharma 이야기를 나누고 싶으면 12시 뒤에 오십시오. 아니면 pūjā 뒤 여덟아홉 시쯤 오십시오. 다른 날은 모두 빼 두었습니다.
maṭa pratyāva avaśya samādhiyaṭa avaśya væḍa koṭasa tiyennē nisā ē vagē avasthāvak enna balanna īṭa
제게 samādhi에 필요한 일이 있기 때문입니다. 그런 기회가 오도록 보십시오…