kamma와 vipāka
කර්ම විපාක.
kāma aramuṇakaṭa hita nuvamin vitarga karanna kivvā.
kāma 대상에 마음을 두고 vitakka를 일으킨다고 했습니다.
[ugura kǣrīma] ē kāma aramuṇē hita asuravamin [ugura kǣrīma] vicāra caitasikaya ipadavanna puḷuvan.
그 kāma 대상에 마음을 기대어 vicāra cetasika를 일으킬 수도 있습니다.
ēvā dhyāna nemeyi. [kæssa] [ugura kǣrīma]
그것들은 jhāna가 아닙니다.
ē kāmayan nisā [ugura kǣrīma] prītiya haṭaganna puḷuvan. ēka prīti caitasikaya misak. prīti dhyānaṁgaya niveyi. [kæssa]
그 kāma 때문에 pīti가 생길 수 있습니다. 그것은 pīti cetasika일 뿐, pīti jhānaṅga가 아닙니다.
[ugura kǣrīma] ē kāmāsvādayen sukhayak vin̆dinna puḷuvan. [ugura kǣrīma] ēka sukha caitayaṭa ayiti sukha kiyana dhyānaṁgaya nemeyi.
그 kāma의 맛으로 sukha를 느낄 수 있습니다. 그것은 sukha cetasika에 속하는 것이지, sukha라는 jhānaṅga가 아닙니다.
ē kāma hitē āśvādaya āśvādayaṭa velilā bæn̆dilā ēkenma hita pavatvāgena yanna puḷuvan. yali yali aramuṇu karalā. ēkama pihiṭava.
그 kāma 마음의 즐거움에 휘감기고 묶여, 그것으로 마음을 이어 갈 수 있습니다. 거듭거듭 대상으로 삼아 그 자리에 마음을 머물게 하면서 말입니다.
[kæssa] [ugura kǣrīma] ē ēkāgratā caitasikaya kāmayan mul karenna ēka hita bæn̆dagatta ekak mak ēka dhyānaṁgaya nemeyi.
그 ekaggatā cetasika는 kāma를 바탕으로 마음이 묶인 것일 뿐, jhānaṅga가 아닙니다.
ehenam mē vitarka [kæssa] vicāra prīti sukha ēkagatāgena mēvā kāma hit valat edenavā. hæbæyi dhyānaṁga neveyi. [ugura kǣrīma] [kæssa]
그렇다면 이 vitakka, vicāra, pīti, sukha, ekaggatā는 kāma 마음에서도 일어납니다. 하지만 jhānaṅga는 아닙니다.
ēkē pratiphalaya kāmayanma matu kirīma misak. kāmayan ban̆damin han̆davamin [ugura kǣrīma] kāmayan prabala misak dhyānaya gattaṭa kirīmak ēkennē.
그 결과는 kāma를 드러내는 것일 뿐입니다. kāma를 묶고 키우면서 kāma를 강하게 할 뿐, 그것으로 jhāna를 얻는 일은 없습니다.
yam an̆duru pāpayan nisā haṭagatta yam an̆duruk ræṭanak. [ugura kǣrīma] kāyika saha mānasika vaśayen balapāna
어떤 어두운 pāpa 때문에 생긴 어떤 어두운 기운이 몸과 마음에 영향을 미칩니다.
anna eban̆du an̆duru svabhāvaya davannē yamkisi suddha kiraṇakinda suddha cittayak ādhārayanda anna ē hitak nisā haṭaganna savitakka savicāra prīti sukhatā
그런 어두운 성질을 태우는 것은, 어떤 맑은 빛살이나 맑은 마음의 도움으로, 바로 그런 마음 때문에 생기는 vitakka와 vicāra를 갖춘 pīti와 sukha입니다.
[ugura kǣrīma] ē aṁga nisā ē an̆duru pāpayan davana nisā an̆duru visa davana nisā pāpayan vitarak nē otana kiyannē an̆duru [ugura kǣrīma] visa kiraṇa ēvā davana nisā mokada karannē? ēvaṭa kiyanavā dhyāna dhyāna aṁga havā dævīmaṭa hētukāraka vana aṁga
그 요소들 때문에, 그 어두운 pāpa를 태우기 때문에, 어두운 독을 태우기 때문에 — 거기서 말하는 것은 pāpa만이 아니라 어두운 독의 빛살입니다 — 그것들을 태우니 무엇이라 부르겠습니까? 그것들을 태우는 원인이 되는 요소, 곧 jhānaṅga라고 부릅니다.
[ugura kǣrīma] kayē tibena hitē [ugura kǣrīma] haṭaganna visavā davā harinavā.
몸에 있는, 마음에 생기는 독을 태워 없앱니다.
monavada davā hari? vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī guṇa valin.
무엇으로 태워 없앱니까? vītarāga, vītadosa, vītamoha의 성품으로입니다.
[kæssa] [ugura kǣrīma] siddha vena ēvā davāraṇaya dhyāna cittaya kiyana eken pennannē onna oya ṭikayi. ōka tōraganna ōnē.
그렇게 일어나는 것들을 태워 없애는 것 — jhāna 마음이라는 말로 보여 주는 것은 바로 이것입니다. 이것을 가려 알아야 합니다.
itin mēkedī dhyānāva vaśayen gatta [ugura kǣrīma] vīta rāgī vīta dōṣī vīta mōhī araṭa hita nagamin ēka haturuvamin kaṭayutu karanakoṭa [kæssa][ugura kǣrīma] anukūla vannā vū saṁgnā pahaḷa venna paṭan gannavā
그래서 여기서 jhāna로 받아들인 vītarāga, vītadosa, vītamoha의 대상에 마음을 일으키며 그것을 익혀 나가면, 그에 맞는 saññā가 일어나기 시작합니다.
vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī saṁgnā ē saṁgnāva balavat vunā [kæssa] eyāṭa mē situvili nagannē nætuva ē saṁgnāvaṭa hita pihiṭavanna ara dhyānaṁga balavat karanna puḷuvan.
vītarāga, vītadosa, vītamoha의 saññā입니다. 그 saññā가 강해지면, 그는 따로 생각을 일으키지 않고도 그 saññā에 마음을 머물게 하여 그 jhānaṅga들을 강하게 할 수 있습니다.
[kæssa][ugura kǣrīma] ē velāvaṭa ē saṁgnāva mul karagena nirāmisa prītiyayi, nirāmisa sukhayayi mul velā. ē vīta rāgī, vīta dōti, vīta mōhī aranṭa anuva [kæssa] ēkāgratāvē hita pihiṭanavā.
그때 그 saññā를 바탕으로 nirāmisa pīti와 nirāmisa sukha가 바탕이 되어, 그 vītarāga, vītadosa, vītamoha의 대상에 따라 ekaggatā 속에 마음이 머뭅니다.
[ugura kǣrīma] anna etakoṭa kiyanavā द्विtiya dhyānayaṭa pat vuṇā. ēka nisā savitakka savicāra onnam gannat puḷuvan. ehenam avyāpāda saṁkalpanā, avihisā saṁkalpanā naekkama saṁkalpanā onna sihi karannat puḷuvan. [ugura kǣrīma] ēvā sihi nokara innat puḷuvan.
바로 그때 둘째 jhāna에 이르렀다고 합니다. 그러므로 vitakka와 vicāra를 갖춘 채로 들 수도 있습니다. 그렇다면 abyāpāda의 생각, avihiṃsā의 생각, nekkhamma의 생각을 떠올릴 수도 있고, 떠올리지 않고 있을 수도 있습니다.
atarin patara kiyannē kāma saṁkalpanā tibuṇāma vyāpāda vīṁsā saṁkalpanā tibuṇē nam ēvā nægenna tatvayaṭa pat venavā द्tiya dhyānayaṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē tara balavat nikak. dtiyak dhyānaya lakṣaṇaya ēkayi.
그만큼 강한 마음입니다. 둘째 jhāna의 특징이 그것입니다.
[ugura kǣrīma] prītiya muhuṇaṭa dænenavā. sukhaya kayaṭa dæyenavā. ēkāgratāvaya hitaṭa dænenavā. hita pihiṭanavā. dtiyā dhyānayē svabhāvaya ēkayi.
pīti는 얼굴에 느껴집니다. sukha는 몸에 느껴집니다. ekaggatā는 마음에 느껴지고, 마음이 머뭅니다. 둘째 jhāna의 성품이 그것입니다.
muṇaṭa dænena væṭahena prītiya ikmavāgiya kayaṭa dænena suvēṭa hita hiṭapuhama muhuṇa saha mūṇayē tiyena prītiya amataka velā gihillā. aramuṇu vennē nætuva [kæssa] [ugura kǣrīma] hisa paṭan depatulaṭa hæmatænaka mē prīti sukhayenma mē sukhayenma vaṭa karalā yanavā.
얼굴에 느껴지고 알아차려지는 pīti를 넘어 몸에 느껴지는 즐거움에 마음이 머물면, 얼굴과 얼굴에 있던 pīti는 잊혀 더는 대상이 되지 않고, 머리부터 두 발바닥까지 모든 곳을 바로 이 sukha가 감싸게 됩니다.
suva saṁgnāvi nisā prīti saṁgnāva næti velā yanavā. ēkakatāvaya bohōma væḍi venavā. ē saṁgnāvaṭa anuva pihiṭama ekakatāvaya etakoṭa sukha dhyānaṁgiya saha ēkagatā dhyānaṁgē deka yutta tr̥tiyak dhyāna.
즐거움의 saññā 때문에 pīti의 saññā가 사라집니다. ekaggatā가 아주 커집니다. 그 saññā에 따라 머무는 ekaggatā입니다. 그때 sukha jhānaṅga와 ekaggatā jhānaṅga, 이 둘을 갖춘 것이 셋째 jhāna입니다.
kayaṭa tæna suvaya ikmavā gihillā ālōkayak matuvelā. viśāla nidahas suvaya dakinna. kāya suvaya dakinnē næti, dænennē næti tattvayaṭa patvelā. ālōka nidahasaṭa pat velā ēkagratāvayaṭa pat velā avasthāvaṭa patvelā.
몸의 즐거움을 넘어서 빛이 드러나, 넓고 자유로운 평안을 봅니다. 몸의 즐거움을 보지도 느끼지도 않는 상태에 이르러, 빛의 자유에 이르고 ekaggatā에 이른 상태가 됩니다.
anna ē raṭa sukhaya vennaṭa upēkṣāva nægilā ara saṁgnāva pamaṇak matu vennē ē saṁgnāvē [ugura kǣrīma] ālōka saṁgnāvakat eka sahitavayi hita pihiṭanavā. menna mēkaṭa upēkṣā ēkagatā kiyana ēkagatā dhyānaṁga pavaṇtiyena catura dhyāna.
그 sukha 대신 upekkhā가 일어나 그 saññā만 드러나고, 그 빛의 saññā와 함께 마음이 머뭅니다. 이렇게 upekkhā와 ekaggatā라는 jhānaṅga가 있는 것이 넷째 jhāna입니다.
[kæssa] ē catutta dhyānayaṭa pat vunot ē dhyānaṁgiyat ē dhyānayat hari balavat nisā. an̆duru kiraṇa okkoma puccā paṭan gannavā ēka.
그 넷째 jhāna에 이르면, 그 jhānaṅga와 그 jhāna가 매우 강하기 때문에 어두운 빛살을 모두 태우기 시작합니다.
kaḷu an̆duru mānasika mānasikatvayaṭa væṭahena kaḷu an̆duru svabhāvayak pēnnē nætuva yanavā. tanikaṭa ālōka venna paṭan gannavā.
마음에 비치던 검고 어두운 성질이 보이지 않게 되고, 온통 밝아지기 시작합니다.
oya ālōkaya balavat vunahama ṭōcca eliyak ehāṭa mehāṭa allanavā vagē onnam apiṭa śarīrayen eḷiyak nikut karalā ē pudgalayinṭa ē tæn valaṭa yavanna puḷuvan.
그 빛이 강해지면, 손전등 불빛을 이쪽저쪽으로 비추듯이, 우리 몸에서 빛을 내어 그 사람들에게, 그 장소들로 보낼 수 있습니다.
ē velāvēdī yomu karapu tænat kiyana an̆duru paṭala an̆duru kiraṇa piccanavā.
그때 빛을 향하게 한 곳에서도 이른바 어두운 막, 어두운 빛살이 타 버립니다.
yamkisi amanussa ādī an̆duru kenek innavānam yam tænaka ē pudgalayāṭa ehema ē iliya yomu kaḷot ehema ara amanussayā picca vennenna paṭan gannavā. mokada amanussayāgē lōkayē tiyena an̆duru kiraṇa dævenavā ēkaṭa.
어느 곳에 amanussa 같은 어두운 존재가 있다면, 그 존재에게 그 빛을 향하게 하면 그 amanussa가 타기 시작합니다. amanussa의 세계에 있는 어두운 빛살이 그 빛에 타기 때문입니다.
pætta paḷatana viṭa haṭi pænalā duvanavā. ehema nætnam mokada karannē? ara dhyānaya væḍū pudgalayāgē mānasikatvaya hon̆daṭa prabala nætnam ehema ara kaḷu amanusiya goḍak ekatu vunāṭa passē bin̆dinna ehema puḷuvan nam okkoma ædi vahaganna. vahagena pahara gahanna paṭan gannavā.
그러면 사방으로 뛰어 달아납니다. 그렇지 않으면 어떻게 합니까? jhāna를 닦은 그 사람의 마음이 충분히 강하지 않으면, 검은 amanussa들이 잔뜩 모인 뒤 부술 수 있겠다 싶으면 모두 끌어와 덮어씌웁니다. 덮어씌우고 공격하기 시작합니다.
etakoṭa ehara ē dhyānaya nagalā kaṭayutu karanna bæruva næ.
그러면 그쪽에서 jhāna를 일으켜 일할 수 없게 됩니다.
menna mēka nisā nitarōma dakinna ōna ekak tamayi oya dhyāna vaḍana kenek kavatāpattē eka eka amanussayakak pen yanna hon̆daṭa.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
apē puruddak tiyenavā hō nemeyi. poḍḍak væḍilā enakoṭa eka ekāgē amanussayā puccanna amanuṣayā pannanna api hænnē.
우리에게는 버릇이 있습니다. 조금 닦아지면 이 사람 저 사람의 amanussa를 태우고 amanussa를 쫓아내려 듭니다.
hæbæyi hon̆dayi itin kehel gahaṭa koḍana davasa hada davasak āvot ehema vinā. prabala
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
amanussiyek hiṭiya saṁcuvak inna eka ehema loku ayiyalā inna amanussayekkema hiṭiya ṭa gihillā kiyanavā væḍē varadi ennē. anna ēka læhælā paṭan gannavā ulat picca venavā apit picca venavā. ikman karamu kiyalā āpuvahama kōkada koheda innē kiyalā āyenna okkoma mahā yakṣaya koṭasak goḍa gahagena vahaganna.
강한 amanussa가 있는 무리, 큰 형님들이 버티고 있는 amanussa에게 가서 덤비면 일이 틀어집니다. 그들이 덤벼들기 시작하면 그들도 타고 우리도 탑니다. 서둘러 해치우자 하고 덤비면, 누가 어디 있는지 모르게 큰 yakkha 무리가 떼로 몰려와 덮어씌웁니다.
[ugura kǣrīma] apē mānasikatvayen ālōkaya næganna bæri vidihaṭa hira kerevvot mokada vennē? api hira venavā. īṭa passē ehenam papuvat hira vuṇā, oluvat hira vuṇā, æn̆gat hira vuṇā. an̆duruvelā giyā mokak karanada dannē næ dæn kiyalā.
우리 마음에서 빛이 일어날 수 없게 가두어 버리면 어떻게 됩니까? 우리가 갇힙니다. 그러면 가슴도 막히고, 머리도 막히고, 몸도 막힙니다. 캄캄해져서 이제 무엇을 해야 할지 모르게 됩니다.
dæn mēvā dhyānayaṭa bādhaka ēkayi kiyannē. [ugura kǣrīma]
이것들을 jhāna의 장애라고 하는 까닭이 그것입니다.
lōka satyayā ara met hitakma paturavamin hæmatanama venak paturavannē nætuva bohōma pariśramen ōnǣ dhyānaya parisam karaganna. læbū śaktiya praguṇa karaganna.
세상 중생에게 mettā 마음만을 퍼뜨리고 다른 것은 퍼뜨리지 않으며, 아주 애써서 jhāna를 익혀야 합니다. 얻은 힘을 잘 길러야 합니다.
hæbæyi ætulē kuṇa tiyāgena ebæhæ. praguṇa karagannakam mama ehema karannamkō. praguṇa hari giyāṭa passē dennaka væḍi. ēka ehema hitē tibunot ehema avanusiyē ōka dannavā api kiyanna.
하지만 속에 썩은 것을 품고서는 안 됩니다. '잘 익힐 때까지만 이렇게 하겠다, 다 익히고 나면 두고 보자' — 그런 것이 마음에 있으면 amanussa는 그것을 압니다.
mū ahal jātiya kuṇē asatpurusayek mū hadannē mēka loku nam apiṭa gahanna kantā mē saddaya nætuva innē mē pūsāva dennam muṭa væḍē kiyalā īṭa isseṭalā muē denavā. ē nisā avaṁkavama api hiten inna ōnē.
'이놈은 썩은 부류의 나쁜 사람이다. 이놈이 이걸 키우는 건 커지면 우리를 치려는 것이다. 조용히 있는 척하지만, 이놈에게 본때를 보여 주자' 하며 그보다 먼저 이쪽을 칩니다. 그러니 우리는 진정으로 정직한 마음으로 있어야 합니다.
[ugura kǣrīma] mē dhyānayē phalaya uparimiṭa dasa dahasa tassak vala eḷiya karanna ālōka vuṇā. [ugura kǣrīma] magen vadina eḷiya potak vēvā. kisima kenāṭa hiṁgiyak hiṁsā pirisa novēvā kiyana adhiṣṭhānaya tiyenna ōna.
이 jhāna의 결실이 최고로 커져 일만 세계를 밝힐 만큼 빛나더라도, '나에게서 나오는 빛이 복이 되기를, 어느 누구에게도 해나 괴롭힘이 되지 않기를' 하는 adhiṭṭhāna가 있어야 합니다.
ehema tiyena nisā budurajāṇan vahansē ḷan̆gaṭa ævidilā æn̆get ætil ahanavā mokada maṭa bēda
그렇기 때문에 Buddha께 다가와 몸을 비비며 '나를 두려워하느냐' 하고 묻습니다.
budurajāṇan vahansē budurajāṇan vahansē pæṭevvā nam ehema eliyē amanussayekgē mavilā ituru vennē. ē taram dævilā api.
Buddha께서 그 빛을 펼치셨다면 amanussa는 남아나지 못했을 것입니다. 그만큼 타 버렸을 것입니다.
lōka śāntiya paturamin innakoṭa amanusayāvak dannē nǣ kohoma kenekda mē kiyalā.
세상의 평화를 퍼뜨리며 계실 때 amanussa는 이분이 어떤 분인지 모릅니다.
n kararahoma
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tiyena yakṣayek ævidilā æn̆ga æhiil ahanavā śramaṇaya maṭa bayada api mokada karannē?
그래서 yakkha가 다가와 몸을 비비며 '사문이여, 나를 두려워하느냐' 하고 묻습니다. 우리라면 어떻게 하겠습니까?
hæbæyi unvahansēṭa sakkīti rājana karana kālē ehema bōdhisatvaya budu venna issellā ehema pasvāntara budu venna uttamayānna unvahansē gættā ara samā venna kiyāgena ara ḷan̆gaṭa ennē. rājakadēsa eccara loku
하지만 그분께서 보살로서 Buddha가 되시기 전 cakkavatti 왕으로 다스리시던 때에는, 그 훌륭한 분께 그들이 용서를 빌며 다가왔습니다. 왕의 위세가 그만큼 컸습니다.
æyi ēka aḍu vuṇāda pudu vunāda ē gatta pætta vena pættaṭa hæreda edā tibicca tējasa edā iruvaru velā tibicca tējasa īṭa vaḍā śānta pættaṭa haravalā
그런데 그것이 줄었습니까, 없어졌습니까? 그쪽으로 쓰던 것이 다른 쪽으로 돌아갔을 뿐입니다. 그날 지녔던 위엄, 그날 왕으로서 지녔던 위엄을 그보다 더 고요한 쪽으로 돌린 것입니다.
magē mē śaktiya magē mē balaya śuddha jīvaṭat hiṁgi hiṁsā pinsa novēvā kiyannā vū karuṇā maitrī adhiṣṭhānaya tibba nisāma ē balaya pālanaya vuṇā.
'나의 이 힘, 나의 이 권능이 깨끗한 생명에게도 해나 괴롭힘이 되지 않기를' 하는 karuṇā와 mettā의 adhiṭṭhāna를 두셨기 때문에 그 힘이 다스려졌습니다.
ē nisā mama amanussayō ḷan̆gaṭa ævidilā baṇak ahalā giyā. enna puḷuvan nam.
그래서 amanussa들이 다가와 법문을 듣고 갔습니다. 다가올 수 있었던 것입니다.
namut oya vidihaṭa iruvarayaka ḷan̆gaṭa ehema kiṭṭu venna bæ. ehemayi.
그러나 그런 식으로 왕에게는 가까이 갈 수 없습니다. 그렇습니다.
mokada hētuva? ēgollō ara kiyana maṭṭamē śānta mānasikatvayakin nemeyi paturalā tiyennē. n ēgollō bohoma bayen inna ōnē amanussen.
무슨 까닭입니까? 그들은 그런 수준의 고요한 마음으로 퍼뜨린 것이 아니기 때문입니다. 그래서 그들은 amanussa를 매우 두려워하며 지내야 합니다.
poḍḍa væradicca velāvaṭa pahara gahanavā. upakrama sīlayō bidaharenna puḷuvan hæma mohotakinma monavā hō upakramaya ada dālā ara śaktiya bidaharavanavā.
조금 잘못한 순간에 공격합니다. 꾀를 부리는 자들은 어느 순간이든 무슨 꾀라도 써서 그 힘을 깨뜨릴 수 있습니다.
itin oya vagē dēval tiyena nisā parayak habenna ōnē mē vaḍana aya
그런 일들이 있으니 이것을 닦는 사람들은 조심해야 합니다.
[ugura kǣrīma][kæssa] tava ekak ahalā tiyena praśnayak. mē āśirvāda pūjāvēdī kāyagatāsati bhāvanāva vaḍana viṭa mē kayehi mamayayi gatahæ kisivak næti bava væṭaha.
또 하나 물어 온 질문입니다. '이 축복 pūjā에서 kāyagatāsati 명상을 닦을 때, 이 몸에 나라고 붙잡을 것이 아무것도 없음을 알게 됩니다.'
ē næta yana antayaṭa væṭīmak novēda hō næta yana anta dekin gælavī madhyasthava sitīma pādā denna. dæn mēkat hun̆gāk hon̆dayi tērum ganna eka. mokada
'그것은 없다는 극단에 떨어지는 것이 아닙니까? 있다·없다는 두 극단에서 벗어나 가운데로 생각하는 길을 열어 주십시오.' 이것도 잘 이해해야 할 것입니다. 왜냐하면,
kayehi hæṭi kivvahama kaya næta kivvada? kaya næta tena hiṭiyā nam mē kaya mahaḷu vena hæṭi, væhærena hæṭi, æṭakara dirana hæṭi, ǣtætilā yana hæṭi næti ekak mul karagena kiyanna puḷuvanda? kotaninda næsa kinalpaya gattē.
몸의 모습을 말했을 때 몸이 없다고 했습니까? 몸이 없다는 데 서 있었다면, 이 몸이 늙는 모습, 시드는 모습, 뼈가 삭는 모습, 이가 빠지는 모습을 없는 것을 바탕으로 말할 수 있겠습니까? 없다는 생각을 어디서 가져왔습니까?
dæn mē kayaṭa vena eka pennanavā. mē kaya væhærilē yana hæṭi, æt iilā yana hæṭi, kan æhennē næti hæṭi, hama ræli væṭena hæṭi. masa diya [ugura kǣrīma] velā yana hæṭi. æṭa kaṭu æda velā yana hæṭi, kon̆du kudu velā yana hæṭi næti dēka pennanna puḷuvan. næta kiyana artaya hita.
지금 이 몸에 일어나는 일을 보여 줍니다. 이 몸이 시드는 모습, 이가 빠지는 모습, 귀가 들리지 않게 되는 모습, 살갗에 주름이 지는 모습, 살이 물러지는 모습, 뼈가 휘는 모습, 등이 굽는 모습을 — 없는 것에서 보여 줄 수 있습니까? 없다는 뜻을 마음에 두고서 말입니다.
æta kiyana arthayaka hiṭiyā nam næti vena hæṭi pennanna puḷuvanda? venas vena hæṭi pennanna puḷuvanda? ætana saṁgnāvaka hiṭiyā nam. æta yana saṁgnāvaka venas vīmak panavanna puḷuvan. næta yana saṁgnāvaka hiṭiyānam kæḍīmak, bidīmak, væhærīmak panavanna puḷuvan.
있다는 뜻에 서 있었다면 사라지는 모습을 보여 줄 수 있겠습니까? 변하는 모습을 보여 줄 수 있겠습니까? 있다는 saññā에 서 있었다면, 있다는 saññā에서 변화를 말할 수 있겠습니까? 없다는 saññā에 서 있었다면 깨짐, 부서짐, 시듦을 말할 수 있겠습니까?
ehenam ætana saṁgnāvayi næta yana saṁgnāvayi dekama væḍilā tiyenavada ē kāyakatā hatiya kotaninda api gattē menna mēka tamayi venannēnē [kæssa]
그렇다면 그 kāyagatāsati에서 있다는 saññā와 없다는 saññā, 그 둘 가운데 무엇이 자라 있습니까? 우리는 그것을 어디서 가져왔습니까? 바로 이것이 일어나는 일입니다.
[ugura kǣrīma] mamek nǣ mamek nǣ kiyana arthaya ganna giya kaṭṭiyaṭa ekapāra hita dr̥ṣṭiya væḍenavā næti yana saṁgnāva
'나는 없다, 나는 없다'는 뜻을 잡으려 한 사람들에게는 갑자기 마음속에 없다는 saññā의 diṭṭhi가 자랍니다.
[ugura kǣrīma] mama vemi mama novemi kiyana mē anta deka sasara bohō kālayak genāpu nisā bhāvanā karmassānaya kani mama nǣha kiyalā adahasa ganna giyot mē amāruva væṭenavā kiyana dēśanāvē pelā tiyenavā. ē nisā ē aya bohoma parissenna ōnē. yathārthayaṭa enakan
'나는 있다', '나는 없다'는 이 두 극단을 saṃsāra에서 오랫동안 끌고 왔기 때문에, 명상 kammaṭṭhāna를 하다가 '나는 없다'는 생각을 잡으려 하면 이런 어려움에 빠진다고 desanā에 나와 있습니다. 그러니 그들은 진실에 이를 때까지 매우 조심해야 합니다.
mamayayi gænīmaṭa sudusu nǣha kiyalā ganna kiyalā pennanavā. etana æta katāvak nǣhæ næta katāvat nǣ.
'나라고 붙잡기에 알맞지 않다'고 받아들이라고 보여 줍니다. 거기에는 있다는 이야기도 없고 없다는 이야기도 없습니다.
lōkayē kriyādāmayak nisā æti sē vidyāmāna venavā. æti sē vidyāmāna vena kriyādhāmaya hētuphala saṭa dækkē næti nisā. [ugura kǣrīma] æti deyak kiyana dr̥ṣṭiyaṭa lōkayā vabahinavā.
세상의 작용 때문에 있는 것처럼 나타납니다. 있는 것처럼 나타나는 그 작용을 원인과 결과로 보지 못했기 때문에, 세상 사람들은 있는 것이라는 diṭṭhi에 빠집니다.
ehema nætnam hētuphala piḷigannē næti nisā hō hētuvaṭa phalaya nopiḷiganna nisā. mona pāpayak kaḷat pav kiyalā deyaknē. pin kiyalā monavā kaḷat pin kiyalā deyaknē. mēken mē hīlā malā misak nævata ipadilā hanam pahaḷa vena kayaknē. menna mē passē næta kiyana dr̥ṣṭiyakaṭa væṭenavā. [ugura kǣrīma]
그렇지 않으면 원인과 결과를 받아들이지 않기 때문에, 원인에 따른 결과를 받아들이지 않기 때문에 — '무슨 pāpa를 지어도 pāpa라는 게 무슨 대수냐. puñña라고 무엇을 해도 puñña라는 게 무슨 대수냐. 이 몸은 죽어 사라질 뿐, 다시 태어나 나타나는 몸이 아니다' — 이렇게 해서 없다는 diṭṭhi에 빠집니다.
ē næta kiyana dr̥ṣṭiyaṭa væṭanaṭa passē ehema nætnam [ugura kǣrīma] monavā kaḷahama mokada kārada pala dennē menna mē īḷan̆ga dr̥ṣṭiyakaṭa væḍenavā. mē næta kiyana dr̥ṣṭiya elbagena bohō vināśayaṭa pat vena nāstika dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā.
없다는 diṭṭhi에 빠진 뒤에는, '무엇을 하든 무슨 결과가 있겠느냐' 하는 다음 diṭṭhi로 자랍니다. 이 없다는 diṭṭhi를 붙잡아 큰 파멸에 이르는 nāstika diṭṭhi에 빠집니다.
æta kiyana ekē ilba gattē. pavatina ekak tiyenavā. ēka næti vennē næ. ēka sadātana ekayi. ē sadātanikatvayaṭa pat velā sænasillē inna ōnǣ kiyalā śāsta dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā.
있다는 쪽을 붙잡으면, '머무는 것이 있다. 그것은 사라지지 않는다. 그것은 영원하다. 그 영원함에 이르러 편히 지내야 한다' 하며 sassata diṭṭhi에 빠집니다.
hētuphala vaśayen dækkahama æti venavat pēnavā, næti venavat pēnavā. namut mē ætivīma nætivīma pēnnē menna mē hētuphala kriyātāvē pratiphalayak. hētuphala dahamayak kriyātmaka venakoṭa ætivīmak vidyāmāna venavā nætivīmak vidyāmāna venavā. namut etana siddha vunē hētuphala kriyādhāmayaka kriyā katāvak pamaṇayi kiyalā dakinnē.
원인과 결과로 보면 일어남도 보이고 사라짐도 보입니다. 그러나 이 일어남과 사라짐이 보이는 것은 원인-결과 작용의 결과입니다. 원인-결과의 dhamma가 작용할 때 일어남이 나타나고 사라짐이 나타납니다. 그러나 거기서 일어난 것은 원인-결과 과정의 움직임일 뿐이라고 봅니다.
[ugura kǣrīma] vidyāmānaya māyā sahagata ætivīma saha nætivīma kiyana dekē hiṭa pihiṭavannē nætuva hētuphala dharmaya tuḷin dænagannavā. yamak duka æti karanavā nam mē ēkaṭa hētuvayi. menna mē hētuva næti karapuvahama [ugura kǣrīma] dukaṭa hētuvena phalaya nǣ.
나타나는 것, 곧 환영 같은 일어남과 사라짐 두 가지에 마음을 두지 않고 원인-결과의 dhamma를 통해 압니다. 무엇이 괴로움을 만든다면 이것이 그 원인입니다. 이 원인을 없애면 괴로움이 되는 결과가 없습니다.
maṭa avaśya vennē duken ahanayen midenna nam duka gena dennē yamakda mama ēken athærīn novæḍī midī giyā nam ēka haṭaganna hētuva næti kaḷā nam ēka maṭa matu venna vidihak næha.
내가 괴로움과 불안에서 벗어나려면, 괴로움을 가져오는 것이 무엇이든 거기서 놓아 버리고 붙지 않고 벗어났다면, 그것이 생기는 원인을 없앴다면, 그것이 나에게 일어날 길이 없습니다.
dæn nirōdha karanavā kiyannē nirdā karanavā kiyana ekayi nirōdha karanavā kiyannē. udā karannē nǣ. næti karanavā kiyana eka nemeyi. næti karanavā kiyana katāva gattot yathārthaya ennē næ. [ugura kǣrīma][kæssa]
이제 nirodha 한다는 것은 '일어나지 않게 한다'는 뜻입니다. 일어나게 하지 않는 것입니다. 없앤다는 것이 아닙니다. 없앤다는 말로 받아들이면 진실에 이르지 못합니다.
dæn monavada næti karannē? monavada udā karannē nættē? rāgaya, dvēśaya, mōhaya kiyana tuna
그러면 무엇을 없애고, 무엇을 일어나지 않게 합니까? rāga, dosa, moha 세 가지입니다.
rāgaya kiyannē ē ē mohotedī aramuṇak āpuvahama ē mohotē ē aramuṇaṭa anukūlava nægena pratiphalayak kiyana eka apiṭa hon̆daṭa pæhædili.
rāga란 그때그때 대상이 왔을 때 그 순간 그 대상에 맞추어 일어나는 결과라는 것이 우리에게 분명합니다.
apē hitē rāgaya yamak tibuṇā kivvo kotanagiyat matu velā tiyennē nēda? [kæssa] [ugura kǣrīma] apē hitē dvēśaya yana yamak tiyenavā kiyalā nigamanaya puḷuvan. api kotana giyat arahæ inna apē hitē mōhaya eyā āya yamak tiyenavā kiyalā nigamanaya puḷuvan. api hæmatænama mōlaya velā inna ōna nēda?
우리 마음에 rāga라는 무엇이 있다고 한다면, 어디를 가든 드러나 있어야 하지 않겠습니까? 우리 마음에 dosa라는 무엇이 있다고 결론 내린다면, 우리는 어디를 가든 화가 나 있어야 합니다. 우리 마음에 moha라는 무엇이 있다고 결론 내린다면, 우리는 어디서나 미혹되어 있어야 하지 않겠습니까?
dæn apē jīvita ehemada? giya giya tæna rāgayen rat velā, dvēśayen dævilā, mōhayen mulā velāda api mē hæmatænama innē.
그런데 우리 삶이 그렇습니까? 가는 곳마다 rāga로 달아오르고, dosa로 타고, moha로 헤매면서 어디서나 그렇게 지냅니까?
rāgayaṭa aramuṇak āpu velāvaka ē aramuṇa allagena badāgena rāgayen rat venavā. dvēśayaṭa gælapena viruddha aramuṇak āpagahama ē avasthāvēdī ēka badāgena ēka æsuru karalā dvēśayen dævenavā. mōhayaṭa pat venna hētu kārakayak matuvelā puuvahama ēka allagena velā innavā. ē ē velāval valadī ē tænvala innavā misā.
rāga의 대상이 온 때에 그 대상을 잡고 끌어안아 rāga로 달아오릅니다. dosa에 맞는 거슬리는 대상이 오면 그때 그것을 끌어안고 그것에 기대어 dosa로 탑니다. moha에 빠질 원인이 드러나면 그것을 잡고 휘감겨 있습니다. 그때그때 그 자리에 있을 뿐입니다.
hæma velēma rāgayen, hæma velēma dvēśayen, hæma velēma mōhayen inna pudgalayek innavada n rāgaya kiyannē mokakda? dvēśaya kiyannē mokakda? mōhaya kiyannē mokakda?
늘 rāga로, 늘 dosa로, 늘 moha로 있는 사람이 있습니까? 그렇다면 rāga란 무엇입니까? dosa란 무엇입니까? moha란 무엇입니까?
anukūla aramuṇak āvaṭa passē ē aramuṇa mul karennē ēka ætuḷu karagena. apē manasa goṇægenna rāgīkava nam anna ē gati lakṣaṇaya apiṭa uruma nisā. api kiyanavā apiṭa rāga sahagata svabhāvayak tiyenavā.
맞는 대상이 온 뒤 그 대상을 바탕으로 그것을 받아들여 우리 마음이 rāga 쪽으로 쌓인다면, 그런 성향을 우리가 물려받았기 때문입니다. 그래서 우리에게 rāga 섞인 성품이 있다고 말합니다.
hæma velēma æta kiyana ekakvat næta kiyana ekakvat nemeyi mē tiyennē. ē nisā ēka æta næta kiyana dekaṭa dāna ekak nemeyi hētuē phalayak.
여기 있는 것은 늘 있다는 것도, 없다는 것도 아닙니다. 그러니 그것은 있다·없다 둘에 넣을 것이 아니라 원인의 결과입니다.
rāgayaṭa hētukāra yam tænaka matu velā aramuṇu veccahama ē hēturen rāgaya udā venavā. anna tibuṇa ekak nemeyi ēvalē udā venavā. ehen udā venna lakṣaṇaya diyantā kālē apiṭa ēken bērenna bæ. [ugura kǣrīma][kæssa]
rāga의 원인이 어딘가에서 드러나 대상이 되면 그 원인으로 rāga가 일어납니다. 있던 것이 아니라 그때 일어나는 것입니다. 그렇게 일어나는 성질이 있는 한 우리는 거기서 벗어날 수 없습니다.
ē aramuṇen pavatina yam rāgika svabhāvayak ætda api ēkaṭa gōcara velā ēkaṭa anukūlavannāvū rāga dāhayaṭa pat venavā.
그 대상으로 어떤 rāga 성질이 있다면 우리는 그것에 닿아 그에 맞는 rāga의 불길에 휩싸입니다.
viruddha vena ekak enakoṭa [ugura kǣrīma] ē velāvēdī api ēkaṭa viruddhava dvēśaya udā karaganna. udā karagattaṭa passē mokada vennē? ēkaṭa anukūlava dvēśayen dævilā dævilā [ugura kǣrīma] duvasē dævilā. ē aramuṇē ekama giya gaman.
거슬리는 것이 오면, 그때 우리는 거기에 맞서 dosa를 일으킵니다. 일으킨 뒤에는 어떻게 됩니까? 그에 맞추어 dosa로 타고 또 탑니다. 그 대상과 함께 가는 길입니다.
æyi ēkanē? āyusarayak aramuṇak āvot tamayi āya mokak hari anukūla aramuṇak āvot tamayi anukūla citta svabhāvaya udā vennē. [kæssa][ugura kǣrīma] yam davasaka eban̆du svabhāvayak api uruma karagena tiyena nisā.
왜 그렇습니까? 다시 한 번 대상이 와야, 무언가 맞는 대상이 다시 와야 그에 맞는 마음의 성품이 일어납니다. 언젠가 그런 성품을 우리가 물려받았기 때문입니다.
onna oya udā vena svabhāvaya nirdā kaḷā nam nætnam nirōdha kaḷā nam aramuṇa enavā dæn udā vennē nǣ. anna venasa
그 일어나는 성품을 일어나지 않게 했다면, 곧 nirodha 했다면, 대상은 와도 이제 일어나지 않습니다. 바로 그것이 차이입니다.
rāgayaṭa hētukāraka ena aramuṇak dæn dakinavā. ahanavā. ætulaṭa enavā. hæbæyi rāgaya udā vennē nætnam. anna rāga nirōdhayi.
rāga의 원인이 되는 대상을 이제 봅니다. 듣습니다. 안으로 들어옵니다. 하지만 rāga가 일어나지 않는다면, 그것이 rāga의 nirodha입니다.
ehenam æti ekak næti karā nemeyi nemeyi. dæn api hitā innē ehema nemeyi. rāgaya tiyena kenā rāgaya næti karaganna ōnē. dvēśaya tiyena kenā dvēśaya næti karanna ōnē. [ugura kǣrīma] mōhaya tiyena kenā mōhaya næti karanna ōnē kiyalā mē tiyena ekak næti karanna api hitā gattot ehema eyā æta kiyana ekē næta kiyana ekē innavā misā eyāṭa daham maga væṭahilā næ.
그렇다면 있는 것을 없앤 것이 아닙니다. 그런데 우리는 그렇게 생각하지 않습니다. 'rāga가 있는 사람은 rāga를 없애야 하고, dosa가 있는 사람은 dosa를 없애야 하고, moha가 있는 사람은 moha를 없애야 한다' — 이렇게 있는 것을 없애야 한다고 생각한다면, 그는 있다는 쪽과 없다는 쪽에 있을 뿐 dhamma의 길을 깨닫지 못한 것입니다.
rāgaya kiyannē æti ekakvat næti ekakvat kiyana mehema tērum ganna puḷuvan ekak nemeyi.
rāga란 있는 것이라거나 없는 것이라고 이렇게 이해할 수 있는 것이 아닙니다.
hētu matu vecca velāvaka rāga hita udā venavā nam ē rāga hitē ārambhaya hētuva matu vecca ārammaṇa vecca velāva [kæssa] [ugura kǣrīma] yali yali aramuṇa æsuru kara tākkal ē tuḷa kriyātmaka venavā. ē aramuṇa ikma giyāda? ēka etanin giyā. ivarayi. hētuva næhanam phalayana.
원인이 드러난 때에 rāga 마음이 일어난다면, 그 rāga 마음의 시작은 원인이 드러나 대상이 된 때입니다. 거듭 그 대상에 기대는 동안 그 안에서 작용합니다. 그 대상이 지나갔습니까? 그러면 거기서 떠났습니다. 끝났습니다. 원인이 없으면 결과도 없습니다.
avidyāven yuttava rāgika dē rāgika aramuṇu æsuru karana mohotē anna ē rāgika aramuṇu æsuru kirīmen rāgaya udā vennē.
avijjā를 지닌 채 rāga적인 것, rāga적인 대상에 기대는 순간, 바로 그 기댐으로 rāga가 일어납니다.
ē aramuṇa æturaṭa āvē næti hitaṭa āvē næti mokada koyi velāvakavat āyē rāgaya haṭagannē nǣha eyāṭa. āyē rāgayak haṭaganna nam koyi mohotaka rāga aramuṇak enna ōna.
그 대상이 안으로, 마음으로 오지 않으면 그에게 어느 때에도 다시 rāga가 일어나지 않습니다. 다시 rāga가 일어나려면 어느 순간에 rāga의 대상이 와야 합니다.
etakoṭa āya rāgaya haṭagannavā. issellā ēka nemeyi. issellā rāgaya haṭagattē issellā ara hētu. avidyā sahagata aramuṇu karapu hētuva.
그러면 다시 rāga가 일어납니다. 그것은 앞의 것이 아닙니다. 앞서 rāga가 일어난 것은 앞서의 원인, 곧 avijjā를 지니고 대상으로 삼은 원인 때문입니다.
[ugura kǣrīma] īyē rāgaya haṭagattē īya avidyā sahagatava aramuṇu karapu hētuvē. ada rāgaya haṭagannavā nam ada avidyā sahagatava aramuṇu karana hētu. īya dvēśaya haṭagattā nam īya dvēśaya nisā aramuṇu karapu hētuva. [ugura kǣrīma]
어제 rāga가 일어난 것은 어제 avijjā를 지니고 대상으로 삼은 원인 때문입니다. 오늘 rāga가 일어난다면 오늘 avijjā를 지니고 대상으로 삼는 원인 때문입니다. 어제 dosa가 일어났다면 어제 dosa로 대상으로 삼은 원인 때문입니다.
ada dvēśaya haṭagannavā nam ada dvēśa sahagatava aramuṇu karana hētuva dæn pæyakaṭa issellā rāgaya haṭagatta nam ē pæyakaṭa issellā rāgikava aramuṇu karapu hētuven. [kæssa] avidyāven priya svabhāvayen aramuṇu karapu hētu.
오늘 dosa가 일어난다면 오늘 dosa를 지니고 대상으로 삼는 원인 때문입니다. 한 시간 전에 rāga가 일어났다면, 그 한 시간 전에 rāga로, avijjā로, 좋아하는 마음으로 대상으로 삼은 원인 때문입니다.
dæn rāgaya haṭagatta nam pæyakaṭa issellā ē hētuven ēken ivarayi. dæn rāgayak haṭagattā nam avidyā sahagatava priyayi manāpayi kiyana mulāven dæn aramuṇu karana hētu ve.
지금 rāga가 일어났다면 — 한 시간 전의 것은 그 원인과 함께 끝났습니다 — 지금 일어난 rāga는 avijjā를 지니고 '좋다, 마음에 든다'는 미혹으로 지금 대상으로 삼는 원인 때문입니다.
ē nisā tiyena rādiyak næti karanavā kiyalā ehema ekak nemeyi mē karana. æti deka hon̆da metaṭa ganna bæ. [ugura kǣrīma]
그러니 지금 하는 것은 있는 rāga를 없애는 그런 일이 아닙니다. 있다는 것을 여기에 끌어올 수 없습니다.
priyamanāpa aramuṇak hæṭiyaṭa enakoṭa avidyāva sāmaga edī edī ē ē mohotēdī rāgaya matu vena svabhāvaya maṭa tiyenavada? anna ē svabhāvaya næti karaganna ōnē ē avidyāva duru karanakoṭa ēka næti venavā. ehenam avidyāva kivvē
좋아하고 마음에 드는 대상으로 다가올 때, avijjā와 함께 그때그때 그 순간에 rāga가 드러나는 성품이 나에게 있는가? 바로 그 성품을 없애야 합니다. 그 avijjā를 걷어낼 때 그것이 없어집니다.
ēka næti venavā. ehenam avidyāva kivvē mokakda?
그렇다면 avijjā란 무엇입니까?
ē avidyāva kiyannē tanādī paṭan gena pævætena ēkakayak nemeyi.
그 avijjā란 시작 없는 때부터 이어져 오는 하나의 덩어리가 아닙니다.
ēkaṭa nobæn̆duṇu hǣnak nemeyi. ehema nemeyi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etana tiyennē. yam yam mohotaka avidyā sahagatta hituvada ē mohotē ē saman̆ga avidyāva matu vunā.
거기 있는 것은 그런 것이 아닙니다. 어느 순간 avijjā를 지니고 생각했다면, 그 순간 그와 함께 avijjā가 드러난 것입니다.
dharmaya ahalā dharmaya avabōdhaya næti nisā. pudgalayāṭa avidyāven midenna bæhæ. aramuṇa dakinakoṭa avidyāva ē samaga nægi venavā.
dhamma를 듣고도 dhamma를 깨닫지 못했기 때문에 그 사람은 avijjā에서 벗어날 수 없습니다. 대상을 볼 때 avijjā가 함께 일어납니다.
mokada hētuva? ohu aramuṇu aramuṇu karalā tibuṇē. avidyā sahagatava nisā ohu matu balāporottuvā tiyā tibuṇē eban̆du aramuṇak āvo koccara hon̆dada priyamanā paramaṭa ohoma hitak tiyā tiyenavā. anāgataya hā bæn̆dapu mānasikatvayak gonnagalā tibunē.
무슨 까닭입니까? 그는 avijjā를 지니고 대상을 대상으로 삼아 왔기 때문입니다. 그는 앞날에 '그런 대상이 오면 얼마나 좋을까' 하는 바람을 품어 왔습니다. 좋아하고 마음에 드는 것에 그렇게 마음을 두어 왔습니다. 미래와 묶인 마음을 쌓아 왔던 것입니다.
aramuṇa enakoṭa tamayi āya hærayak ēka hon̆da kivvaṭa ē gatiya matu vennē.
대상이 올 때에야 다시 그 성향이 드러납니다.
mehema tarahakārayen maṭa hædunot danīma koraṇaya āpu maṭa ehema kiyanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anāgatayaṭa āva koraṇa hæṭi hitē matu karalā hin a idiriyaṭa adhiṣṭhānayak tiyāti. hæbæyi dæn vena væḍa kara kara innavā. tava ēma ekak āvē.
앞으로 올 일의 모습을 마음에 떠올려 앞날을 위한 결심을 두었습니다. 하지만 지금은 다른 일을 하며 지냅니다. 그러다 또 그런 일이 하나 왔습니다.
hæbæyi tiyā tiyba adahasa āvut mokada karannē ē vidihaṭa. anna adahasa aramuṇu kriyātmaka vana manasikatvin avidyāva borægenna.
그러면 품어 둔 생각이 떠올라 그 방식대로 하게 됩니다. 바로 그 생각을 대상으로 삼아 작용하는 마음에서 avijjā가 쌓입니다.
menna mehema anāgata balāporottuvakaṭa matakalā tiyalā. ē avidyāva sahagatava goḍanægena svabhāvaya ayin karagena tibunē næha nam api ōkaṭa kiyanavā avidyā anusaya aramuṇa āpuvahama anusaya nisā goḍanægenavā.
이렇게 미래의 바람에 마음을 매어 두고, avijjā를 지니고 쌓이는 그 성품을 걷어내지 않았다면, 그것을 avijjā anusaya라고 합니다. 대상이 오면 anusaya 때문에 쌓입니다.
anusaya kiyalā kivvā matu vecca hitak nemeyi. hitak matuvenakoṭa ē hita matu karanna anukūla svabhāvayak ēkē tiyenavā. ēkayi anusaya kiyannē.
anusaya라고 하면 드러난 마음이 아닙니다. 마음이 드러날 때 그 마음을 드러내기에 알맞은 성품이 그 안에 있습니다. 그것을 anusaya라고 합니다.
dæn berēṭa gahanakoṭa hon̆daṭa nādaya enavā nam īṭa passē mokada karannē? vatura ṭiyak galā bera æhæ pon̆gavanavā. da vatura væyak karanaṭanaṭa passē berahæ polā. īṭa passē ēkaṭa gæhuva bō bok gānāvik ara han̆ḍa ṭanṭan gāna han̆ḍē ennā. [ugura kǣrīma][kæssa] mokada vunē? han̆ḍa ennē næti vennē ēkaṭa kahaṭak gænna.
북을 칠 때 소리가 잘 난다고 합시다. 그 다음에 물을 조금 부어 북 가죽을 적십니다. 물을 부어 북 가죽이 젖은 뒤 거기를 치면 '퍽퍽' 소리만 나고, '땅땅' 하던 소리는 나지 않습니다. 어떻게 된 것입니까? 소리가 나지 않게 된 것은 거기에 얼룩이 들었기 때문입니다.
isselā tibuna hētuva dæn goḍanægennē nǣ. atin bera paḷuvaṭa bera æhæṭa gahanna puḷuvan. perahamaṭa gahanavā. ē gæhuvaṭa ara issellāma han̆ḍē næ. mokak nisāda? han̆ḍanē yamak etana api æhuṇā.
앞서 있던 원인이 이제는 쌓이지 않습니다. 손으로 북 몸통에도, 북 가죽에도 칠 수 있습니다. 북을 칩니다. 그런데 쳐도 앞서의 그 소리는 나지 않습니다. 무엇 때문입니까? 소리라는 것을 거기서 우리가 들었던 것입니다.
ēkat tet karapu bera hærǣ hanam birahama tet karapu berahama kiyannē han̆ḍanīma.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
[ugura kǣrīma] barahama kiyannē han̆ḍa nemeyi. ædapu barahama kiyannē hon̆daṭa ædalā satakalā bænda barahama kiyannē han̆ḍa nemeyi. hæbæyi ē kriyāvaliya karalā tibbahama koyi mohotaka hari ēka taṭṭu karuvahama ē taṭṭuvē nādayē yannē api ara karalā tibicca væḍapiḷilaṭa anuva.
북 가죽은 소리가 아닙니다. 당긴 북 가죽, 곧 잘 당겨 단단히 묶은 북 가죽은 소리가 아닙니다. 하지만 그 과정을 해 두면, 어느 순간이든 그것을 두드릴 때 그 두드림의 소리는 우리가 해 둔 방식에 따라 납니다.
menna mē vagē aramuṇak enakan apiṭa api kiyana rāga hita pahaḷa vennē næ. dvēśa hita kivvē mē hita kivvaṭa hariyannē næ.
이와 같이 대상이 올 때까지는 우리가 말하는 rāga 마음이 나타나지 않습니다. dosa 마음도 '이 마음'이라고 가리켜 말할 수 있는 것이 아닙니다.
dvēśa sahagata aramuṇak matuvelā. īṭa passē pasutalayak mānasikatvayak apiṭa goṇægena hētu tibuṇam. ē hētu mata dvēśaya hitak goḍanægena. rāgayaṭa hētukāra tibuṇā. rāga hita aramuṇak ena velāvēdī rāga hitak goḍanægevā.
dosa를 일으키는 대상이 드러나고, 그 뒤 우리에게 쌓인 마음의 바탕이라는 원인이 있으면, 그 원인 위에 dosa 마음이 쌓입니다. rāga의 원인이 있었다면, rāga 마음의 대상이 오는 때에 rāga 마음이 쌓입니다.
ehenam rāga hita kiyannē dvēśa hita kiyannē nokæḍī pavatakennē aviccennē citta paramparāvak nemeyi. ē hētuvē phalaya phalaya yam vidyāmāna vennē anukūla hētuva tibuṇā.
그렇다면 rāga 마음, dosa 마음이란 끊이지 않고 이어지는 마음의 줄기가 아닙니다. 그것은 원인의 결과입니다. 결과가 나타나는 것은 맞는 원인이 있었기 때문입니다.
onna oya anukūla hētuva hita nemeyi. hita goḍanægunahama goḍanægennē ē ākārayaṭa hētuva tibunē. menna mēkaṭa kiyanavā rāga anusaya dvēśa paṭighānusaya diṭṭhānusaya avidyāsaya kiyalā. anna anusaya kiyannē oya ṭika
그 맞는 원인은 마음이 아닙니다. 마음이 쌓일 때 그런 식으로 쌓이게 하는 원인이 있었던 것입니다. 이것을 rāga anusaya, paṭigha anusaya, diṭṭhi anusaya, avijjā anusaya라고 합니다. anusaya란 바로 이것입니다.
rāgaya ekak rāga anusaya ekak. rāgayaṭa hētukāraka enakoṭa tamayi ē anusaya tibi anusayē ākārayaṭa tamayi rāga hita matu vennē.
rāga가 하나이고, rāga anusaya는 또 하나입니다. rāga의 원인이 올 때에야, 있던 anusaya의 방식대로 rāga 마음이 드러납니다.
anusaya yam nara maṭṭamaṭa mæḍa pavatlā tibuṇa nam koccara āgāra vuṇāvat mæḍa pavatva svabhāvaya nisā anusaya bidagena gihinna nisā. aramuṇanṭa peravāgē rāgaya næginnē nǣ.
anusaya를 어느 정도까지 눌러 두었다면, 아무리 대상이 와도 눌러 둔 성품 때문에, anusaya를 깨뜨려 놓았기 때문에, 대상에 따라 rāga가 일어나지 않습니다.
dvēśayaṭa hētu kārkayak koccarāvat anusaya bin̆dalā tibuṇā nam ehema sakr̥ddāgāmī mārgayen ehema bhāgayak bidalā tibuṇā. ehenam koṭasak bidalā tibuṇā. [ugura kǣrīma] īṭa passē dvēśaya koccara dvēśayaṭa aramuṇāvat dvēśaya nævati hita nægennē. nægennē mātra vaśayen.
dosa의 원인이 아무리 와도, anusaya를 깨뜨려 놓았다면 — sakadāgāmi의 길로 반쯤 깨뜨려 놓았다면, 곧 일부를 깨뜨려 놓았다면 — 그 뒤로는 dosa의 대상이 아무리 와도 dosa 마음이 크게 일어나지 않고, 일어나더라도 조금만 일어납니다.
anusaya sampūrṇa rāga saha dvēśa aramuṇaka bedalā tibuṇā anāgāya phalaya. rāgayaṭa koccara aramuṇak īṭa passē āvā rāgaya mātrayakvat næginnē næ. dvēśayaṭa koccara avasthāvak āvat dvēśa mātrayakvat næginnē.
rāga와 dosa의 대상에 대한 anusaya를 완전히 깨뜨려 놓은 것이 anāgāmi phala입니다. 그 뒤로는 rāga의 대상이 아무리 와도 rāga가 조금도 일어나지 않습니다. dosa의 기회가 아무리 와도 dosa가 조금도 일어나지 않습니다.
ehenam meyā hit vala tibunē ēvā nemeyi. meyā hētuphala dakinna ōnē. avidyāva tiyena tākkal rāgayaṭa hētu āvo rāgaya udā venavā. dvēśayaṭa hētu āvot dvēśaya udā venavā. mōhayaṭa hētukāraya dunot mōhaya udā venavā.
그렇다면 이 사람의 마음에 있던 것은 그것들이 아닙니다. 이 사람은 원인과 결과를 보아야 합니다. avijjā가 있는 한 rāga의 원인이 오면 rāga가 일어납니다. dosa의 원인이 오면 dosa가 일어납니다. moha의 원인이 주어지면 moha가 일어납니다.
yam davasaka avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi sahaıllin nirōdha kaḷā nam rāgayaṭa hētukāra aragamuṇa enavā. rāgaya udā vennē nǣ nirōdhayi. nirdhayi. anna udā vennē nætnam nirōdhayi. dvēśayaṭa gælapena aramuṇa enavā. dvēśa hitak udā vennē nǣ. ehenam dvēśa nirōdhayi.
언젠가 avijjā와 taṇhā를 남김없이 nirodha 했다면, rāga의 원인인 대상이 와도 rāga가 일어나지 않습니다. 그것이 nirodha입니다. 일어나지 않는다면 그것이 nirodha입니다. dosa에 맞는 대상이 와도 dosa 마음이 일어나지 않습니다. 그렇다면 dosa의 nirodha입니다.
[kæssa][ugura kǣrīma] mōhayaṭa hētukāra aramuṇu venavā. mōha hitak udā vennē nætnam mōhayat nirōdhayi. anna nirōdha vena næ. næti venavā kiyana eka neveyi. næti venavā kivvot æti vecca deyak tiyenna ōnē.
moha의 원인인 대상이 와도 moha 마음이 일어나지 않는다면 moha도 nirodha입니다. 그것이 nirodha입니다. 없어진다는 것이 아닙니다. 없어진다고 하면 일어났던 것이 있어야 합니다.
itin næti kiyana arthayayi æta kiyana arthayayi deka aragena daha tōranna bæha. moka dakinna ōna itin anta deken gælayalā madhyatvaya innavā kivva ekamēṭa
그러니 없다는 뜻과 있다는 뜻 두 가지를 붙잡아서는 dhamma를 가려낼 수 없습니다. 무엇을 보아야 합니까? 그래서 두 극단에서 벗어나 가운데에 있다고 한 것입니다.
æta næta kiyana ekaṭa væṭennē nætuva yathārthaya dakamē hētuphala dahamak vidyāmāna venavā nam [ugura kǣrīma] hētuva nægiṭṭenayi phalaya matu venna anukūla dæn maṭa matuvena phalayen dækaganna ōnē ē anusaya mallangē tibuṇā ēkayi mē hētuva matu vunē hētu vunē ēkayi. aramuṇa enakoṭama anusēti nisā tamayi anukūla hētuva nægilā. [kæssa][ugura kǣrīma]
있다·없다에 빠지지 않고 진실을 보면 원인-결과의 dhamma가 나타납니다. 원인이 일어난 것은 결과가 드러나기에 맞았기 때문입니다. 지금 나에게 드러나는 결과에서 보아야 합니다 — 그 anusaya가 있었기에 이 원인이 드러났고, 그래서 원인이 되었다는 것을. 대상이 오자마자 anusaya가 있기 때문에 그에 맞는 원인이 일어난 것입니다.
itin anusaya kiyannē ara æta kiyana pavatvanna puḷuvan ekak nemeyi. ēkat ektarā svabhāvayak. hētuva hētu æti nisāma tamayi anusayat nægennē. anusaya mohotak gānē vidyāmāna vennē. hētu kriyāvaliyā goḍamayi.
그러니 anusaya란 있다고 붙들어 둘 수 있는 것이 아닙니다. 그것도 하나의 성품입니다. 원인이 있기 때문에 anusaya도 일어납니다. anusaya는 순간순간 나타나는 것입니다. 원인 작용의 덩어리입니다.
asatdharmaya saha asatputpuruṣa āśraya nisā goḍanagāgatta hētu kriyāvaliyē pratiphalaya vaśayen. pævætma vidyāva vena mohotak mohotak pāsāma anusaya vidyāva venavā.
asaddhamma와 나쁜 사람과의 사귐 때문에 쌓은 원인 작용의 결과로서, 존재가 나타나는 순간순간마다 anusaya가 나타납니다.
ehenam īyati vica rāgānusaya īyati vica hētuven ivarā. ē anusaya nemeyi adāla adat hētu tibi vunā tamayi ada rāga anusaya adat vidyāmānagen. ēkat ehemayi.
그렇다면 어제 있던 rāga anusaya는 어제 있던 원인으로 끝났습니다. 오늘의 것은 그 anusaya가 아닙니다. 오늘도 원인이 있었기에 오늘 rāga anusaya가 오늘 나타납니다. 그것도 그렇습니다.
satpuruṣa āśrayen saddharma śravaṇaya saddharma yōnisō manasika yutta dharmāvabōdhayaṭa pat vunaha etana paṭangena rāgānusaya kiyana vidihaṭa paṭighānusaya diṭṭhānusaya avidyāsaya kiyana anusaya nægiṭi tibi vecca hētu ivara.
좋은 사람과의 사귐, saddhamma를 들음, yoniso manasikāra를 갖추어 dhamma를 깨닫게 되면, 그때부터 rāga anusaya, paṭigha anusaya, diṭṭhi anusaya, avijjā anusaya라는 anusaya를 일으키던 원인이 끝납니다.
yam mohotaka paṭan yathābōdhaya pūrṇaya karā nam nitan paṭan anusaya natara vennē ēkayi. æti ekak næti vuṇā ehema nemeyi. hētu paramparāvak nisā mohotak gahanē phala paramparāvak gonna læbuṇā. hētu paramparāva keravunahama phala paramparāva kelavura vuṇā.
어느 순간부터 있는 그대로의 깨달음을 완성했다면, 그때부터 anusaya가 멈추는 까닭이 그것입니다. 있던 것이 없어진 것이 아닙니다. 원인의 줄기 때문에 순간순간 결과의 줄기가 쌓였습니다. 원인의 줄기가 끝나자 결과의 줄기도 끝났습니다.
da mē praśnayak tiyenavā mē hētu phala dahama saha [ugura kǣrīma] apa pera kaḷma hā vipāka atara sambandhatāvaya novannēda ēkat tērum ganna ōna praśnayak hon̆daṭa [kæssa]
이런 질문이 있습니다. '이 원인-결과의 dhamma는 우리가 전에 지은 kamma와 vipāka 사이의 관계가 아닙니까?' 이것도 잘 이해해야 할 질문입니다.
hētuphala dahama tuḷadī menna mehema deyak siddha venavā. api hētu niṣpādanaya kirīma nisā phalayak niṣpādanaya kirīmē kramayak tiyenavā. yam tænaka hētuva nægenada ē hētuvak saman̆gama phalaya nægena avasthāvak tiyenavā paṭicca samuppādayē kāraṇādahayakaṭa.
원인-결과의 dhamma 안에서는 이런 일이 일어납니다. 우리가 원인을 만들어 냄으로써 결과를 만들어 내는 방식이 있습니다. 어디서 원인이 일어나면 그 원인과 함께 결과가 일어나는 경우가 있습니다 — paṭicca samuppāda의 열 가지 항목에서 말입니다.
avijjā paccayā saṁkhārā avijjā hētukaṁ saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ saṁkhāra hētukaṁ viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ viññāṇa hētukaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanaṁ nāmarūpa hētukaṁ salāyatana paccayā passō salāyatana hētukō passa paccayā vēdanā passa hētukak vēdanā paccayā taṇhā tahā vēdanā hētuka taṇhā paccā upādānaṁ taṇhā hētuka onna otenna enakan hētu sambandhatāvayak enavā.
avijjā paccayā saṅkhārā, avijjā hetukaṃ; saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, saṅkhāra hetukaṃ; viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, viññāṇa hetukaṃ; nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, nāmarūpa hetukaṃ; saḷāyatana paccayā phasso, saḷāyatana hetuko; phassa paccayā vedanā, phassa hetukā; vedanā paccayā taṇhā, vedanā hetukā; taṇhā paccayā upādānaṃ, taṇhā hetukaṃ — 여기까지 원인의 관계가 이어집니다.
eka eka phalayaṭa ē ē dē hētu velā avidyāvē paṭan inna hētu sambandhatāvaya enavā. īḷan̆gaṭa tava tiyenavā ōkē sambandhatāva tunak. oya vidihaṭama dekak tiyenavā tava oya hētu sambandhatāvaya samaga etana sambandhatāvaya ēvā sampita sambandhatāvayak tiyenavā. otan dena ekak.
하나하나의 결과에 그 각각이 원인이 되어 avijjā에서부터 원인의 관계가 이어집니다. 그 다음으로 이 관계에는 더 있습니다. 같은 방식으로 두 가지가 더 있는데, 원인 관계와 함께 sampayutta 관계가 있습니다. 거기서 함께 묶이는 것입니다.
[ugura kǣrīma] avijjā paccā saṁkhārā avijjā sampittā anna sampitta samagayadenavā kiyana eka. saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ saṁkhāra sampajuttaṁ viññāṇa paccā nāma rūpaṁ viññāṇa sampajuttaṁ nāma rūpaccā salāyatanaṁ nāma rūpa sampittaṁ salāyatana paccayā passō salāyatana sampayuttō passa paccayā vēdanā passa sampayuttā vēdanā paccayā taṇhā vēdanā sampa taṇhā paccā upādānaṁ taṇhā sampatta onna otana ekakam sampatta hevat samagaya yadenavā.
avijjā paccayā saṅkhārā, avijjā sampayuttā — sampayutta란 함께 묶인다는 뜻입니다. saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, saṅkhāra sampayuttaṃ; viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, viññāṇa sampayuttaṃ; nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, nāmarūpa sampayuttaṃ; saḷāyatana paccayā phasso, saḷāyatana sampayutto; phassa paccayā vedanā, phassa sampayuttā; vedanā paccayā taṇhā, vedanā sampayuttā; taṇhā paccayā upādānaṃ, taṇhā sampayuttaṃ. 여기까지 하나하나가 sampayutta, 곧 함께 묶입니다.
ehenam avidyā, saṁkhāra, viññāṇa, nāma rūpa, salāyatana, sparśa, vēdanā, taṇhā, upādāna kiyana tenna enaekak. ekin ekaṭa samaga hitenavā ekin ekaṭa hētu venavā. ehenam eka eka ayin karanna bæ. oya etana siddhiyak.
그렇다면 avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna까지가 하나로 이어집니다. 하나하나가 서로 함께 묶이고, 하나하나가 서로 원인이 됩니다. 그렇다면 하나씩 떼어 낼 수 없습니다. 거기서 일어나는 일이 그것입니다.
anika ekin eka vardhanaya karanavā. avidyā paccayā saṁkhārā saṁkhārā paccayā avidyā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā saṁkhāra viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpaccayā viññāṇaṁ nāma rūpaccayā salāyatanā salāyatana patyā nāma rūpaṁ salāyatana paccayā pasō pasa paccayā salāyatanā pasa paccayā vēdanā vēdanā paccayā passō vēdanā paccayā taṇhā taṇhā paccayā vēdanā taṇhā paccayā upādāna upādāna paccayā tā taṇhā kiyalā. otana ekan ekin eka añña mañña samuppādaya kiyalā. onna ohoma sambandha venavā.
또 하나하나가 서로를 키웁니다. avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhārā paccayā avijjā; saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā saṅkhārā; viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā viññāṇaṃ; nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā nāmarūpaṃ; saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā saḷāyatanaṃ; phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā phasso; vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā vedanā; taṇhā paccayā upādānaṃ, upādāna paccayā taṇhā — 이렇게 하나하나가 서로서로, 그것을 añña-mañña samuppāda라고 합니다. 이렇게 이어집니다.
menna hētuphala sambandhatāvaya ēkaṭa yedena podiyak vēvā. ekin eka sambandha velā anna ē ōnē sambandhatāva eka podiyak tamayi veten ekam tiyennē.
이것이 원인-결과의 관계, 거기에 들어맞는 하나의 꾸러미입니다. 하나하나가 이어져서 그 관계 전체가 하나의 꾸러미로 있습니다.
menna mē kriyākārītvaya sambandha velā tamayi yam hitak goḍanægena mohotakadī issellāma goḍanægennē. menna mehema goḍanægena nægī ena velāvēdī. ektarā śakti viśēṣayak ēken nipada ōnē. oya hæma tænakama cētanā sambandhatāvayen gonnaganna menna mēken gonna śaktiya.
이 작용이 이어져서, 어떤 마음이 쌓이는 순간에 맨 먼저 쌓입니다. 이렇게 쌓여 일어나는 때에 그것으로 어떤 특별한 힘이 만들어집니다. 그 모든 곳에서 cetanā의 관계로 쌓이는 것, 이것으로 쌓이는 힘입니다.
ē ē mohotē karma śaktiyak kriyātmaka venavā. ēkaṭa kiyanavā sahajāta karma śaktiya tava koṭasak gonnægilā nidahas venavā. ēkaṭa kiyanavā nānākṣaṇika karma śaktiya.
그때그때 순간에 kamma의 힘이 작용합니다. 그것을 sahajāta kamma의 힘이라고 합니다. 또 일부는 쌓여서 떨어져 나갑니다. 그것을 nānākkhaṇika kamma의 힘이라고 합니다.
dæn karma śaktiya kriyāvaliyayi karma śaktiyayi vena venama tōrāganna ōnē. dæn karma śaktiya kiyalā kiyannē satvayek nemeyi. ē karma śaktiya vipāka bavaṭa parivartanaya venakoṭayi satvayek vidyāvana vennē.
이제 kamma의 과정과 kamma의 힘을 따로따로 가려야 합니다. kamma의 힘이란 중생이 아닙니다. 그 kamma의 힘이 vipāka로 바뀔 때 중생이 나타납니다.
yam tænaka karma śaktiyen vena deyak karanna bæhæ. ē avaśya niṣpānaya karanna ōnē. janaka karma śaktiyen yamki uppattiyak niṣpādanaya karanavā misak vena ekak ēken karanna bæ.
어떤 kamma의 힘으로 다른 일을 할 수는 없습니다. 맡은 것을 만들어 낼 뿐입니다. janaka kamma의 힘으로는 어떤 태어남을 만들어 낼 뿐, 다른 것은 그것으로 할 수 없습니다.
upatambhaka upīlaka upagātakādī karma śakti pravr̥tīpāka vaśayen kriyātmaka vena avasthāvaṭa kriyātmaka venavā. ē kriyātmaka venakoṭa satvayek tuḷa sæpa duka vidyāmānaya vena kriyādāmayak sahita satva viparayāsayak satva venasak pēnnavā. satva svabhāvayak vidyāmānaya venavā vipāka vaśayen.
upatthambhaka, upapīḷaka, upaghātaka 같은 kamma의 힘은 pavatti vipāka로 작용하는 때에 작용합니다. 그것이 작용할 때 중생 안에서 즐거움과 괴로움이 나타나는 과정을 지닌 중생의 바뀜, 중생의 달라짐이 보입니다. 중생의 성품이 vipāka로 나타납니다.
vipāka vaśayen āvaṭa passē ēka siddha vennē. etakoṭa karma śaktiyak mesē niṣpādanaya karapuvama nānākṣaṇika karma śaktiya kiyana eka. satvayek novana karma śaktiya.
vipāka로 온 뒤에 그것이 일어납니다. 그러면 이렇게 만들어진 kamma의 힘이 nānākkhaṇika kamma의 힘이라는 것 — 중생이 아닌 kamma의 힘입니다.
upādāna pattihā bhava kiyana atthi uppattiya bavō athi karma bavō kiyana menna mēkē vihalā pihiṭanavā. karma bhavayaṭa pihiṭanavā.
upādāna paccayā bhavo라는 데서, 'atthi upapatti bhavo, atthi kamma bhavo'라는 이것에 자리 잡습니다. kamma bhava에 자리 잡습니다.
uppatta bhavayaṭa kriyātmaka vennē kotanin hari upata karā ē śaktiya kriyātmaka venakoṭat api karalada pāpa karma hō puṇya karma ēvayen goḍannæguṇa śakti viṣaya tiyenavā. anukūla phalayak matu labā denna ōna.
upapatti bhava로 작용하는 것은 어디선가 태어남을 향해 그 힘이 작용할 때입니다. 우리가 지은 pāpa kamma나 puñña kamma로 쌓인 특별한 힘이 있습니다. 그것은 앞으로 그에 맞는 결과를 주어야 합니다.
hētuvak vaśayen pihiṭanavā bhavaya oya vidihaṭa anna bhavayē pihiṭana hētuva nævatat hētuphala dharmatāvayak gonnægīmē satvaya gonnaganna yam yam mohotaka kriyātmaka venavā.
그렇게 원인으로서 bhava에 자리 잡습니다. bhava에 자리 잡은 그 원인이 다시 원인-결과의 법칙을 쌓아 중생을 쌓는 데 어느 순간에 작용합니다.
anna kriyātmaka vena mohotēdī mokada vennē? āyarayā hētuvayi phalayayi kiyana dekak kriyātmaka venakoṭa satvayā næmati hētuphala kriyādhāmaya goḍanægenavā.
작용하는 순간에 어떻게 됩니까? 다시 원인과 결과 둘이 작용할 때 중생이라는 원인-결과 과정이 쌓입니다.
dæn tirisenek vaśayen metana vidyāmānaya vennē yamek. tirisayek vaśayen gonnægena hētuphala dahamaya kriyātmaka ena velāvē. dæn ada manussayek vaśayen kriyātmaka vennē. yam karma śaktiyak manussayek vaśayen hētuphala kriyādhāmaya goḍanægīma ārambha karalā denāva.
지금 여기 짐승으로 나타나는 것은, 짐승으로 쌓이는 원인-결과의 dhamma가 작용하는 때입니다. 오늘 사람으로 작용하는 것은, 어떤 kamma의 힘이 사람으로서 원인-결과 과정을 쌓기 시작하게 해 주었기 때문입니다.
dæn mē velāvē venakoṭa bhavaya tuḷa tiyenavā. ballayek ena, balalayek vaena, harakayek vaena novēkhādaya sattu vena karma satvaya. hæbæyi śaktiya tibuṇē satvayek vidyāmānak næhæ. næhæ. dæn tāva balla vidyāmāna vunē næhæ. haraka avidyāmāna vunē nǣhæ. harakā goṇana śaktiya tiyenavā.
지금 이 순간에도 bhava 안에는 개가 될, 고양이가 될, 소가 될, 여러 짐승이 될 kamma가 있습니다. 하지만 힘은 있어도 중생이 나타난 것은 아닙니다. 아직 개가 나타나지 않았습니다. 소가 나타나지 않았습니다. 소를 쌓을 힘은 있습니다.
menna mēkaṭa kiyanavā anantaraya kiyalā. anna antargatayak yam tænakada ēkaṭa anantaraya kiyalā. anna karma śaktiya gæbbelā tiyena ekaṭa kiyanavā ēka ē pratya vennē anantayē tibilā.
이것을 anantara라고 합니다. 어딘가에 담겨 있는 것, 그것을 anantara라고 합니다. kamma의 힘이 품어져 있는 것을 두고, 그것이 anantara에 있으면서 paccaya가 된다고 말합니다.
an antara pratyēhavat anantara pratyaya aṭuvē tibba pælavennē nætuva tiyenavā vāgē pælavena śaktiya gæp karagena pælavennē nætuva tiyennē v æṭēvāgē karma bīja hædilā oya vidina vipāki denaturu karma bhavayē pihiṭanavā.
anantara paccaya, 곧 씨앗 속에 싹트지 않고 있는 것처럼 — 싹틀 힘을 품고도 싹트지 않고 있는 씨앗처럼 — kamma의 씨앗이 만들어져 그 vipāka를 줄 때까지 kamma bhava에 자리 잡고 있습니다.
ē karma bhavayē pihiṭana śaktiya ēka nāma gōtara valaṭa ayitiyi. sambandhayē nāma dharmatāvayan saman̆ga menna mē nāma dharmatāvayanṭa tiyena sambandhiya tibunaṭa satvayek vaśayen nāma rūpa goḍanægunnē nǣ. yam tænaka nāma rūpa goḍanægenavā nam tamayi satvayek vidyāmāna vennē.
그 kamma bhava에 자리 잡은 힘은 nāmagotta에 속합니다. nāma dhamma들과 관계가 있습니다. 이 nāma dhamma들과 관계가 있다 해도 중생으로서 nāmarūpa가 쌓인 것은 아닙니다. 어딘가에서 nāmarūpa가 쌓여야 중생이 나타납니다.
dæn aṁgulimāla hāmuduruvō edā aṁgulimāla horā velā inna velāvē navati 99k maralā ammā maranna gihillā ræs karapu pāpa karma kandarāva koccarada ēka gevvē nætnam.
Aṅgulimāla 스님이 그때 Aṅgulimāla 도적이었을 때, 아흔아홉 명을 죽이고 어머니까지 죽이러 가면서 쌓은 pāpa kamma 더미가 얼마나 컸습니까? 그것을 다 치르지 않았다면,
etakoṭa ē pāpa karma kandanāvaṭa mokada vunē? ara nāma gōcara paramparāvaṭa ayitiva anantarayaṭa gōcara velā ēka tiyenavā. hæbæyi śaktiya tibunaṭa śaktiya satvayek nemeyi kivvē ēka.
그 pāpa kamma 더미는 어떻게 되었습니까? 그 nāmagotta의 줄기에 속하여 anantara에 담겨 있습니다. 하지만 힘이 있다 해도 — 힘은 중생이 아니라고 한 것이 바로 그것입니다.
ehenam śaktiya yam tænaka vipāka vaśayen kriyātmaka venna hētu tibuṇa tamayi ē śaktiyen satvaya goḍanagannē. satvayek goḍanæguvē nætnam dukak pahaḷa venna vidihak næha. koccara śakti viśēṣa tibuṇat eyin goḍanæguvē nætnam. dukak vidyāmāna venna hētuvakna.
그렇다면 어디선가 그 힘이 vipāka로 작용할 원인이 있어야 그 힘으로 중생이 쌓입니다. 중생이 쌓이지 않으면 괴로움이 나타날 길이 없습니다. 아무리 특별한 힘이 있어도 그것으로 쌓이지 않았다면 괴로움이 나타날 원인이 없습니다.
pævætmak gonnæguṇam tamayi śaktiya ædilā kriyātmaka velā duk vipākayat vidyāmāna karannē. matu pævætmak goḍanæguvē nætnam satvayek vidyāmānu vunē nætnam. kaḷāva karmayangē vipākayanṭa vipāka vin̆dinna satvayek vaśayen vidyāvamāna nætnam kohē vipāka vin̆dinnada? ēkaṭa avasthāva næti velā yanavā.
존재가 쌓여야 힘이 끌려와 작용하여 괴로운 vipāka를 나타나게 합니다. 앞으로 존재가 쌓이지 않으면, 중생이 나타나지 않으면, 지은 kamma들의 vipāka를 겪을 중생으로 나타나지 않으면 어디서 vipāka를 겪겠습니까? 그럴 기회가 없어집니다.
etakoṭa ē varaganna ahōsi karma vuṇā. [ugura kǣrīma] vipāka vidīmaṭa hētukāra næti nisā ēka kriyātmaka venna vidihak tattvayaṭa pat vennē. anna ēka nævata vārayak ē pudgalayāṭa pudgalatvayaṭa sambandha karalā vipākaya karanna hētuvak nǣha. mokada matu upatak næti nisā.
그러면 그것들은 ahosi kamma가 됩니다. vipāka를 겪을 원인이 없기 때문에 작용할 길이 없는 상태에 이릅니다. 그것을 다시 그 사람에게, 그 사람됨에 이어 vipāka를 줄 원인이 없습니다. 앞으로 태어남이 없기 때문입니다.
upatak nætnam nāma rūpayangē haṭagænīmak nætnam etana viññāṇat nǣha. etakoṭa saṁkhārat nǣhæ, avidyāt nǣhæ, ekakvat næ. etek gonnagahapu rǣnak tibuṇā. ēka nāmagōtrayē nidahasa nāma gōtara matava pavatinavā ekak ē sǣma satvayek nemeyi.
태어남이 없으면, nāmarūpa의 일어남이 없으면, 거기에 viññāṇa도 없습니다. 그러면 saṅkhāra도 없고 avijjā도 없고, 하나도 없습니다. 그때까지 쌓아 온 더미가 있었습니다. 그것은 nāmagotta에 풀려나 nāmagotta로 머무는 것일 뿐, 어떤 중생이 아닙니다.
dæn ōka api dakinna ōnē. anāgata balāporottuvak api manasen goḍanæguvot [ugura kǣrīma] īkal muḷu anāgatayaka pævætmak haṭagannavā nam haṭaganna śaktiya goḍanægalā tiyennē. gonnægu śaktiya nāma gōtaragatava tiyenavā.
이것을 우리가 보아야 합니다. 우리가 마음으로 미래의 바람을 쌓으면, 앞날에 미래의 존재가 생겨날 경우 생겨날 힘이 쌓여 있는 것입니다. 쌓인 힘은 nāmagotta에 담겨 있습니다.
hæbæyi yam davasaka pragnāven yathābōdhaya pūrṇa karagena goḍanægīmē balāporottuva keḷavara kara dæmma ara śaktiyaṭa karanna kiyanna kisima deyak ēvā nidahas venavā misa ēvayen satvaya goḍaganna bæ.
하지만 언젠가 paññā로 있는 그대로의 깨달음을 완성하여 쌓으려는 바람을 끝내 버리면, 그 힘에게는 할 일이 아무것도 없습니다. 그것들은 풀려날 뿐, 그것으로 중생을 쌓을 수 없습니다.
tatvaya goḍanaganna tibicca hētuvak næti nisā vipāka devīmaṭa avaśyatāvaya læbunot vipāka denna hētu tibunaṭa kriyātmaka vena vidihak. nāmaga kotan līratiya kivvē ēvā dirannet næ. ēvā satvayakut nemeyi.
존재를 쌓을 원인이 없기 때문에, vipāka를 줄 필요가 생겨 vipāka를 줄 원인이 있다 해도 작용할 길이 없습니다. nāmagotta는 낡지 않는다고 했습니다. 그것들은 낡지도 않습니다. 그것들은 중생도 아닙니다.
ē śakti viśēṣaya tava kenaṭa vipādenna vidihakut nǣ.
그 특별한 힘이 다른 사람에게 vipāka를 줄 길도 없습니다.
ē venuve ven ṭika ē venuven mē lōkē tiyennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
matu budurajāṇan vahansē namak atītayē unvahansēlāgē svabhāvaya bæluvahama mehema kenek in̆dalā tiyenavā. eyā mehema dēval karalā tiyenavā. ē okkoma kiyannē kumak allalada?
앞으로 오실 Buddha께서 과거 그분들의 성품을 살펴보시면 '이런 사람이 있었다, 그는 이런 일들을 했다'고 하십니다. 그 모든 것은 무엇을 붙잡고 말하는 것입니까?
ara nāma gōttaravala pihillā tibecca [ugura kǣrīma] oya diranna næti koṭasa allalā. hæbæyi ē koṭasa satva pudgalayālā dekaṭa dānna bæ. ēkaṭa kiyanamat nāma gōta
그 nāmagotta에 자리 잡고 있던, 그 낡지 않는 부분을 붙잡고서입니다. 하지만 그 부분은 중생이나 사람 어느 쪽에도 넣을 수 없습니다. 그래서 그것을 nāmagotta라고 합니다.
[ugura kǣrīma] ēnisa api peralada karmayak āvā nam anna ē karmayaṭa vipāka dīmaṭa sambandhatāvaya æti karannē. samanantara pratyatui.
그러므로 우리가 전에 지은 kamma가 다가왔다면, 그 kamma가 vipāka를 주도록 관계를 맺어 주는 것은 samanantara paccaya입니다.
sama an antarayak tiyenna ōna yam tænaka ē śaktiya ædalā innē. [kæssa] api hētuvak nipadevvā nam tamayi. samahārayak nipadevvā nam tamayi. ara anantaraya hehevat ara śaktiya ædalā. anantara samanantara sambandhatāvayen avaśya phalaya goḍanaganna. ē deka hētu velā.
그 힘을 끌어당기려면 어딘가에 samanantara가 있어야 합니다. 우리가 원인을 만들었다면, 바탕을 만들었다면, 그 anantara, 곧 그 힘을 끌어당겨 anantara와 samanantara의 관계로 필요한 결과를 쌓습니다. 그 둘이 원인이 됩니다.
anantara samanantara dekēma hētuvē phalayak vaśayen tamayi pævætmak uppattiyak gonnagannē. samanantarayē nohæuvot anantarayaṭa tanika puḷuvan kamak næhæ. pævætmak goḍannaganna pævætmaka vipāka denna ōna. ehema puḷuvan ekak tiyenavā.
anantara와 samanantara 두 원인의 결과로서 존재, 태어남이 쌓입니다. samanantara가 없으면 anantara 혼자서는 존재를 쌓아 그 존재 안에서 vipāka를 줄 수 없습니다. 그런데 그렇게 할 수 있는 것이 하나 있습니다.
[kæssa] [ugura kǣrīma] saman samantarayak avaśya venavanē.
보통은 samanantara가 필요하지요.
mav mærīma piyā mærīma vænīi ara balavatma sāntaraya pāpa karma kiyana eko na an antarika kiyannē ānantaka kiyana eka ēkē vipāka denna āhārayak samanantarayak æti karanna ōnē næ. ēken ehema koḍannagāgena nægilayi.
어머니를 죽이고 아버지를 죽이는 것 같은 가장 강한 ānantariya pāpa kamma, 곧 ānantariya라는 것은 그 vipāka를 주기 위해 바탕이 되는 samanantara를 만들 필요가 없습니다. 그것은 스스로 쌓여 일어납니다.
ehema balavat nisā mokada vennē? ēkāntayen ēka vipāka vaśayen ohuṭa enavā. ēkaṭa bādhāva pamaṇavalā ēka navattanna puḷuvan śaktiyak æti dhyāna mārgaphala ē atda bæṭa labanna bæru yanavā. [ugura kǣrīma] ara nægu karma śaktiyē balavatya nikā.
그렇게 강하기 때문에 어떻게 됩니까? 반드시 그것이 vipāka로 그에게 옵니다. 그것을 가로막고 멈출 수 있는 힘인 jhāna, magga, phala를 그 생에서는 얻을 수 없게 됩니다. 일어난 kamma의 힘이 강하기 때문입니다.
itin karma śaktiyak. vidyāmāna satva pudgala vaśayen vidyāmānaya hētuphala paramparāva tava ekak. karma śaktiya kiyannē satvayā nemeyi. satvayā goḍanaganna mūlika vecca dahama api goḍanægapu śaktiyak.
그러니 kamma의 힘이 하나이고, 나타나는 중생과 사람으로서 나타나는 원인-결과의 줄기는 또 하나입니다. kamma의 힘은 중생이 아닙니다. 중생을 쌓는 바탕이 된 dhamma, 우리가 쌓은 힘입니다.
ē śakti viśēṣayē nāma dharmayak æhuvot hita hā sambandhava hitē koṭasakut nemeyi. [kæssa] [ugura kǣrīma] ēka citta dæhuvot, caitasika dæhuvot, rūpa dæhuvot ē tunama næ. api bhāvitā karana citta caita rūpa kiyana tunaṭama ēka dānnat bæ.
그 특별한 힘이 nāma dhamma냐고 물으면, 마음과 이어진 마음의 한 부분도 아닙니다. citta에 넣어도, cetasika에 넣어도, rūpa에 넣어도 그 셋 어디에도 없습니다. 우리가 쓰는 citta, cetasika, rūpa 셋 어디에도 넣을 수 없습니다.
karma śaktiya kiyana eka duka denavā nam ehema kisi kenekuṭa duken midenna bæ. ehenam ē karma śaktiya kiyana eka kavada gevalā ivara karannē
kamma의 힘 자체가 괴로움을 준다면 누구도 괴로움에서 벗어날 수 없습니다. 그렇다면 그 kamma의 힘을 언제 다 치러 끝내겠습니까?
ē karma śaktiyak kiyana ē vacanēdī api oya vidihen kaḷā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē śakti viśēṣayen apiṭa balapǣmak æti karanavā nam ara samanantarava tiyena balapǣma tamayi æti karannē. ē kiyannē api itin gollanægāgena tiyena parisaraya anuva apiṭa ena balapǣ.
그 특별한 힘이 우리에게 영향을 준다면, samanantara로서의 영향을 줍니다. 곧 우리가 쌓아 놓은 환경에 따라 우리에게 오는 영향입니다.
æyi yamkisi pudgalayek apāgata velā mahā dukak vin̆dinna hētukayak ohu karma vippaka vaśayen karalā tibuṇā nam mē minahē velā inna velāva ē balavat duka karma vipākaya denna vidihakna. ēvā dæn metenṭa ædalā apiṭa bādhaka hamuvant bæhæ mē minisat bava tuḷa
왜냐하면 어떤 사람이 apāya에 떨어져 큰 괴로움을 겪을 원인을 kamma로 지어 두었다 해도, 사람으로 있는 동안에는 그 강한 괴로움의 kamma vipāka를 줄 길이 없습니다. 그것들을 지금 여기로 끌어와 이 사람됨 안에서 우리를 가로막을 수 없습니다.
minisat bavaṭa van̆dinna puḷuvan yōgaya vena yam karmayak tibuṇā karalā. ēkaṭa avaśya vena pasuta aya api dæn goḍanaganakoṭa ēka ædalā innavā. æyidenam kriyātmaka venavā.
사람됨 안에서 겪을 수 있는 어울리는 kamma를 지어 두었다면, 그에 필요한 바탕을 우리가 지금 쌓을 때 그것이 끌려와 작용합니다.
ehema tamayi karma śaktiya sambandhatāvaya mē hētuphala dahama goḍanāganna hētu vennē. ēkat hētuvaka phalayakmayi. satvayāgē pævætmada? hētu phalaya ekak. pævætmaṭa mūlikavannā vū karma śaktiya nævati hētuven ætivena phalaya tava ekak.
그렇게 kamma의 힘의 관계가 이 원인-결과의 dhamma를 쌓는 원인이 됩니다. 그것도 원인의 결과일 뿐입니다. 중생의 존재라는 원인과 결과가 하나이고, 존재의 바탕이 되는 kamma의 힘이라는 원인에서 생기는 결과가 또 하나입니다.
ēka tamayi atta kamma bavō, atya uppattiya bava kiyalā penna bava bhava lē ākārayen pennannē. ekak karma bhavaya ekak uppattiya bhavaya. uppatti bhavaya upadda venavā. karma bhavaya tuḷa tamayi pavatvannē.
그것이 'atthi kamma bhavo, atthi upapatti bhavo'라고 두 가지 bhava로 보여 주는 것입니다. 하나는 kamma bhava, 하나는 upapatti bhava입니다. upapatti bhava는 태어남으로 나타나고, kamma bhava 안에서는 이어져 머뭅니다.
ē karmayak haṭagannakoṭa ē karmayaṭa anukūla vannā vū karmaya phala denna. karma avasthāva karmaya karana velāvema kaḷā ikmagiyā ivarayi.
그 kamma가 생길 때 그 kamma가 그에 맞는 결과를 주려면 — kamma의 단계는 kamma를 짓는 바로 그때 지나가 끝났습니다.
ē karma avasthāva anna ara karma bhavayaṭa sambandha vecca śakti viśēṣayen [ugura kǣrīma] vipāka denna yamtā kal yanavada ē tākkal pavatinnē dharma kiyana avasthāva karma dharma karma karapu avasthāven gevilā giyā dharma bavaṭa patvuṇā.
그 kamma의 단계 다음에, 그 kamma bhava에 이어진 특별한 힘으로 vipāka를 주기까지 얼마나 걸리든 그동안 머무는 것이 dhamma의 단계입니다. kamma를 지은 단계에서 지나가 dhamma가 된 것입니다.
dæn īṭa passē koyi velāvē hari. mēka vipāka dena āsanna kālē venakoṭa ē karma vipākayaṭa gōcara vana anukūla æhæk saha anukūla rūpayak. anukūla kanak, anukūla śabdayak, anukūla nāsayak, anukūla gandhayak. anukūla divak, anukūla rasayak, anukūla kayak, anukūla poṭṭhabbayak, anukūla manak anukūla dharmayak kiyana. [ugura kǣrīma]
그 뒤 어느 때인가 이것이 vipāka를 줄 때가 가까워지면, 그 kamma vipāka에 닿는 맞는 눈과 맞는 형색, 맞는 귀와 맞는 소리, 맞는 코와 맞는 냄새, 맞는 혀와 맞는 맛, 맞는 몸과 맞는 phoṭṭhabba, 맞는 mano와 맞는 dhamma —
menna mē viññāṇayak hik pahaḷa karavanna avaśya karana mūla dharma ṭika. ara karma vipākayen goḍanæganavā purē jātayi kiyanavā ōkaṭa mulin pahaḷa karanavā.
이것이 viññāṇa, 곧 마음을 일으키는 데 필요한 뿌리 dhamma들입니다. 그 kamma vipāka로 쌓이는 것을 purejāta라고 합니다. 이것을 먼저 일으킵니다.
anna karma śaktiya antima vaṭala āsanna kālē karapu væḍak. onna oyaṭiya karanavā velāvadēda kiyanavā ārammaṇa avasthāva.
kamma의 힘이 마지막 가까운 때에 하는 일입니다. 이것을 하는 때를 ārammaṇa 단계라고 합니다.
æhæṭa rūpaya gōcara karalā ēkaṭa bætalā tiyenavā. aramuṇu karavanavā. kanaṭa śabdaya aramuṇu karavanavā. puṇya śaktiyak anuva nam kaḷē ē aramuṇu karannē iṣṭa priya vidihaṭa. pāpa karma śaktiyan nam ē karannē aramuṇu karavannē anitya apriya vidihaṭa sakas karalā.
눈에 형색을 닿게 하여 대상으로 삼게 합니다. 귀에 소리를 대상으로 삼게 합니다. puñña의 힘에 따른 것이면 그 대상을 iṭṭha하고 좋아할 만한 식으로 삼게 합니다. pāpa kamma의 힘이면 aniṭṭha하고 싫은 식으로 갖추어 대상으로 삼게 합니다.
æhæt anitya vidihaṭa rūpayat anitya vidihaṭa. kayat kanat anitya vidihaṭa rūpayat anicca vidihaṭa. pāpa karmayak nam puṇya karmayak nam iṣṭa priya æhæt iṣṭa manapa rūpayak. iṣṭa priya kanak, iṣṭa priya śabdayak. mehema depætten sakas karalā hiṭā onna oya deka ekaṭa gaṭṭanaya karalā tiyenavā aramuṇu karalā denavā. anna karma śaktiyē īḷan̆ga kriyākārītvaya paṭan gatta kriyātmaka vena eka ārambhaṇa avasthāva.
pāpa kamma라면 눈도 aniṭṭha하게, 형색도 aniṭṭha하게, 귀도 aniṭṭha하게, 소리도 aniṭṭha하게 됩니다. puñña kamma라면 iṭṭha하고 좋아할 만한 눈, iṭṭha하고 마음에 드는 형색, iṭṭha하고 좋아할 만한 귀와 소리가 됩니다. 이렇게 양쪽을 갖추어 그 둘을 맞부딪치게 하여 대상으로 삼게 합니다. 바로 kamma의 힘의 다음 작용이 시작되어 작용하는 것이 ārammaṇa 단계입니다.
īṭa passē mokada veda vennē? anukūla citta vīti pahaḷilā apiṭa vin̆dinna siddha venavā. sæpa vaśayen hō duk vaśayen hō upēkṣāva vaśayen. anna vin̆di siddha vena velāvaṭa ābuhama kiyanavā vipāka avasthāva. onna karmayak vipāka avasthāvaṭa ena kramatāva.
그 뒤 어떻게 됩니까? 맞는 citta vīthi가 일어나 우리는 겪게 됩니다 — 즐거움으로든, 괴로움으로든, upekkhā로든. 겪게 되는 때가 오면 vipāka 단계라고 합니다. 이것이 kamma가 vipāka 단계에 이르는 방식입니다.
oya hatarēdī api ōkaṭa maga pādāganna krama dekak tiyenavā. ēkak tamayi janaka karmayakin yam tenaka upanna ahannē. upantenṭa anukūla ē ē uppattiya nætnam ē atdævaṭa anukūla ēvā vitarayi apē gaḍāven ædalā innē. ara dharma avasthāvaṭa patvecca puṇya karma saha pāpa karma śaktiyan ē ædalā innē.
이 네 단계에서 우리가 그 길을 열어 주는 방식이 두 가지 있습니다. 하나는 janaka kamma로 어딘가에 태어나는 것입니다. 태어난 곳에 맞는, 그 태어남이나 그 생에 맞는 것들만 우리 창고에서 끌려옵니다. dhamma 단계에 이른 puñña kamma와 pāpa kamma의 힘들이 끌려옵니다.
janaka karmayakin upan yam tænaka atbævak ætda ē atbævaṭa anukūla hariyayi. ēkaṭa orutu dena hariyayi. [kæssa] [ugura kǣrīma] ēkaṭa orut dena maṭṭama tunak.
janaka kamma로 태어난 어떤 생이 있으면, 그 생에 맞는 몫, 그 생에 어울리는 몫만입니다. 그것에 어울리는 정도가 셋입니다.
api upakrama sīlīva api karana væḍavaladī api gonnagena saṁkhārayangēdī naraka vidihaṭa goḍanæguvot ehema iriyi anāgatayē ara manussayek hæṭiyaṭa vin̆dinna tibena ara dharma gabaḍāvē tibicca pāpa karmayangen ekak uppattiya dunnā. anika pravr̥ti vipākagenavā. ē kiyannē upan paṭan mæranakan aturu vipākena denna ōna. ehemavā ædalā enna
우리가 꾀를 부리며 하는 일들에서 쌓는 saṅkhāra를 나쁘게 쌓으면, 사람으로서 겪을 그 dhamma 창고에 있던 pāpa kamma 가운데 하나가 태어남을 주었고, 다른 것들은 pavatti vipāka를 줍니다. 곧 태어나서 죽을 때까지 그 사이사이 vipāka를 주어야 합니다.
aturu vipākena denna ōna. ehemavā ædalā enna dæn avasthāva tiyenavā. api metandi siddha karanna paṭan gattē ēkaṭa anukūla deyak nam. ē kiyannē samanantaraya sakas karā nam mē minist pæva tuḷa rāgayen, dvēśayen, mōhayen, madayen, mānayen, nīryāven, krōdhayen mē ādī noyakākārayen ekkō karuṇāven, maitriyen, dayāven, anukampāven ē vidihaṭa ēṭa api goḍanna parisaraya yam sēda minit satvenna puḷuvan duka, sæpa dekin anukūlanā karma śakti ē hædu parisarayaṭa anukūla deyak ædalā. ē anuva tamayi etana parisaraya hædennē.
그렇게 끌려올 기회가 지금 있습니다. 우리가 여기서 하기 시작한 것이 그에 맞는 것이라면, 곧 samanantara를 갖추었다면 — 이 사람됨 안에서 rāga, dosa, moha, mada, māna, issā, kodha 같은 여러 방식으로, 아니면 karuṇā, mettā, dayā, anukampā로 — 그렇게 우리가 쌓는 환경이 어떠하든, 사람으로서 겪을 수 있는 괴로움과 즐거움에 맞는 kamma의 힘을, 그 만든 환경에 맞는 것을 끌어옵니다. 그에 따라 거기에 환경이 만들어집니다.
samahara velāvaṭa ē hadana parisaraya [kæssa] tama tamangē hadannat puḷuvan. [kæssa] ehema nætnam anukūla pudgalayō visin ipadavannat puḷuvan. taman karapu pāpa karmayō ē anukūla avasthāvē ædalā enavā.
때로는 그 환경을 각자 스스로 만들 수도 있습니다. 아니면 그에 맞는 사람들이 만들어 낼 수도 있습니다. 자기가 지은 pāpa kamma가 그 맞는 때에 끌려옵니다.
upakrama sīlī kramavalin ipadennat puḷuvan. ē vagē viśva kriyākārītvaya ē dharma svabhāvayangē ætivenaskam valin vennat puḷuvan.
꾀를 부리는 방식으로 생길 수도 있습니다. 그와 같이 우주의 작용, 곧 그 dhamma 성품들의 변화로 생길 수도 있습니다.
mahā irōra kālayak āvot ehema lōkaya a inna haṭan̆ga pipāsakayen pētava mærenna hēti pāpa karmayak ē avasthāva prajaraṭana ædalā inna puḷuvan. eyā ēken duk vidilā harihin pipāsen mærinnat puḷuvan.
큰 재난의 때가 오면, 목말라 죽을 원인이 되는 pāpa kamma가 그 때를 끌어당겨 있을 수 있습니다. 그는 그것으로 괴로움을 겪으며 굶주림과 목마름으로 죽을 수도 있습니다.
eya mahā sāgata niyam kālayak sahagatayak āpu kālayak vennē. baḍiginna værenna karapu pāpa karma tibuṇa nam ē jātiyakak enna. anna avasthāva sakas velā tiyenavā. anukūlayaka taman koccara hon̆din hiṭiyat ædalā inna puḷuvan.
그것은 큰 기근과 가뭄이 온 때입니다. 굶주려 죽게 하는 pāpa kamma가 있었다면 그런 생이 옵니다. 바로 그 기회가 갖추어져 있는 것입니다. 맞는 상황에서는 자기가 아무리 바르게 살아도 끌려올 수 있습니다.
tama taman koccara hita pirisidu kaḷā kivvat apirisidu hitak nisā haṭaganna hariya vitarayi apiṭa ayin karaganna puḷuvan hētu iddu kirīma. karma vipākayak paladīmaṭa avaśya karana tavat bāhira hētu tiyenavā. ēvā apiṭa sampūrṇa sampūrṇava suddha karanna bæri ēvā.
각자가 아무리 마음을 깨끗이 했다 해도, 원인을 걷어냄으로 없앨 수 있는 것은 깨끗하지 않은 마음 때문에 생기는 몫뿐입니다. kamma vipāka가 결실을 맺는 데 필요한 다른 바깥 원인들이 있습니다. 그것들은 우리가 완전히 깨끗이 할 수 없는 것들입니다.
ehema ekak hadalāvat api koccara hon̆din hiṭiyat hariyannē anukūla pætta pudgalayō visin hō bāhira lōkayē tibenā dharma svabhāvayan visin hō venas karalā [ugura kǣrīma] ara vipākayaṭa anukūlavannāvū sakas kirīmak karanna puḷuvan.
그런 것을 만들지 않고 우리가 아무리 바르게 있어도, 그에 맞는 쪽의 사람들이나 바깥 세상에 있는 dhamma 성품들이 바꾸어서 그 vipāka에 맞게 갖추어 놓을 수 있습니다.
ehema kaḷot mokada vennē? avara karapu eken bērenna bæha. apiṭa ōna hæṭiyaṭa ēkat hētuphala hētuṭa anuvayi phalaya ēkak. karma vipākayak ennet hētuphala haṭāvaṭa anuvayi.
그렇게 되면 어떻게 됩니까? 전에 지은 것에서 벗어날 수 없습니다. 우리가 원하는 대로가 아니라, 그것도 원인-결과, 원인에 따른 결과입니다. kamma vipāka가 오는 것도 원인-결과의 틀에 따른 것입니다.
itin tērum ganna bæri hariyak tiyenavā mē praśna vala ahanna nævata. tavat hon̆da praśnayak tiyenavā ahalā [ugura kǣrīma]
그러니 이 질문들에는 다시 물어볼 만큼 이해하기 어려운 부분이 있습니다. 또 하나 좋은 질문을 물어 왔습니다.
nirōdha samāpattiya yanu kumakda nirōdha samāpattiyaṭa samavadinnē kumak san̆dahāda
'nirodha samāpatti란 무엇입니까? 무엇을 위해 nirodha samāpatti에 듭니까?
eyaśa śuṣka vidarśī āryayan vahansēlāṭa [ugura kǣrīma] novannē æyi
그것이 sukkha-vipassaka ariya들에게는 되지 않는 까닭은 무엇입니까?
nirōdha samāpattiyaṭa samavæduna viṭa bāhira saddaka kisi kisi kivak sanæsennēda
nirodha samāpatti에 들었을 때 바깥 소리가 무엇 하나라도 들립니까?
namut pudun nirōdha samāpattiyaṭa sanæn̆dī dina hatak suvayen væḍahiṭi kālayēdī geravīm akuṇu særa ādī viśāla śabda unvahansēṭa æsuṇu bava samahara katāvala san̆dahan venavā nēda?
그런데 Buddha께서 nirodha samāpatti에 들어 칠 일 동안 편안히 계실 때 천둥, 벼락 같은 큰 소리가 그분께 들렸다고 어떤 이야기들에 나오지 않습니까?'
metandi tērum ganna avaśya deyak tiyenavā mokada mē katāvala san̆dahan velā tiyena katāvēdī mē nirōdha samāpattiyayi. ē vāgēma penīma dænīma tiyeddī hiṭapu samāpattiyayi kiyana mē deka paṭalavā gattot tamayi mē praśnaya ennē.
여기서 이해해야 할 것이 있습니다. 이 이야기들에 나오는 것에서, 이 nirodha samāpatti와, 보고 아는 것이 있는 채로 머문 samāpatti, 이 둘을 섞어 버리면 이 질문이 생깁니다.
nirōdha samāpattiyen inna velāvaka kisima æhīmak dænīmak labāganna hētu raṭāvak nǣ.
nirodha samāpatti에 있는 동안에는 어떤 들음이나 앎도 얻을 원인의 틀이 없습니다.
eka tænakadī budurajāṇan vahansē væḍa inna velāvaka piduru maḍuvaka væḍa inna velāvaka ē kum̆buraṭa akunak gahalā harak bānak mærilā, govidannekut mærilā minissu mahāin kǣ gahagena ævidiल्lā ē govit taram ē kamati unvahansē væṭava pæralan̆gin gihillat dæddī. unvahansē tē ekakvat æhuṇu bavakvat nætuva unvahansē ehema hiṭiyā kiyalā pennanavā.
어느 곳에서 Buddha께서 짚으로 엮은 오두막에 계실 때, 그 논에 벼락이 쳐서 소 떼가 죽고 농부 한 사람도 죽어 사람들이 크게 소리치며 몰려와 그분 곁으로 지나갔는데도, 그분께서는 하나도 들으신 기색 없이 그렇게 계셨다고 전합니다.
ē velāvēdī ahanavā. oba vahansē samāpattiya tamayi sama ædilāda hiṭiyē? nǣ mama ehemat neveyi hiṭiyē. oba vahansēṭa ninda gihinda hiṭiyē. ēmuṇa ahanavā. nævaṭa ninda gihin tibunet næ. ehenam oba vahansēṭat ehema hiṭiyē kohomada?
그때 묻습니다. '세존께서는 samāpatti에 드셨습니까?' '아니요, 그렇게 있지도 않았습니다.' '세존께서는 잠드셨습니까?' 하고 그 바라문이 묻습니다. '잠든 것도 아닙니다.' '그렇다면 세존께서는 어떻게 그렇게 계셨습니까?'
anna ē viraha ahanavā. mokada ēka ahanna hētu ara ālāra kālāma uddhakārāmanamakut mēgollō gæna varṇāvak ē bamuṇa nævidin kaḷē.
그렇게 묻습니다. 그것을 묻는 까닭은, 그 바라문이 앞서 Āḷāra Kālāma와 Uddaka Rāmaputta 같은 이들을 칭찬하는 말을 늘어놓았기 때문입니다.
ēka avasthāvaka uddhakāramakutta oyālā ara kālaṭa mataka denna ekkenek kavuru hari ē vidihaṭa gahak mula væḍa inna velāvēdī gæl 500k etanin [ugura kǣrīma] giyalu dūvilla hæma tænama gihalā sivuru hæmatenama dūvila ævillā tibuṇalu unvahansē dannæhælu gælpansa giyāṭa passēē samāpattiyen ahak velā balanakoṭanakoṭa mokada mē dūvilla kiyalā bæluva balanakoṭa itin gæl 500k gihillā duvil ævisselā ē duvilla tamayi sivuravala hæmatænama tævaralā tibuṇā vidiha.
한번은 Uddaka께서 — 여러분이 그때를 떠올려 보도록 말하자면 — 그렇게 나무 밑에 앉아 계실 때 수레 오백 대가 그곳을 지나갔는데, 먼지가 사방에 날려 가사 곳곳에 먼지가 묻었지만 그분은 몰랐다고 합니다. 수레가 다 지나간 뒤 samāpatti에서 나와 '이 먼지는 웬 것인가' 하고 보니, 수레 오백 대가 지나가 일어난 먼지가 가사 곳곳에 묻은 것이었습니다.
itin ēkavat dækkē næhæ. ēka dænunē nǣhæ meccara gihillā kiya puduma samādhiyak budurajāṇan vahansēṭa ædilā samādhiya gæna varṇāvak bahu vuṇā.
'그것도 보지 못했고 느끼지 못할 만큼 깊었으니 얼마나 놀라운 samādhi인가' 하며 Buddha 앞에서 그 samādhi를 크게 칭찬했습니다.
ēlā idi budurajāṇan vahansē ahanavā ehema samādhiyakaṭa samavæda hiṭiyet nætnam. nindakaṭa pat velā hiṭiyet nætnam. hiṭiyet manā sihiyen yutta vanavā. ehema kenekuṭa menna mehema deyak velā hanam dænunē nætnam ēken kohomakada viśēṣa samādhiya kiyalā æhuvot.
그러자 Buddha께서 물으십니다. 'samādhi에 든 것도 아니고 잠에 빠진 것도 아니고 바른 sati를 갖추고 있는 사람에게 이런 일이 일어났는데 느끼지 못했다면, 그것과 견주어 어느 것이 더 특별한 samādhi냐고 묻는다면 —
senayak gahalā ara harak dennek mærilā, minissu denneku goiya dennekut mærilā mahā piṭisak [ugura kǣrīma] etanin kǣ gahagena mēgollō taragena etanin giyāya kuṭiya ḷan̆ginma ē velāvēdī ē kisima deyak piḷiban̆da aramuṇu vunet nætnam. hæbæyi ē velāvē ehema visi samāpattiyaṭa samilā hiṭiyet nætnam ē vidihaṭa arūpa samāpattiya samilā hiṭiyet nætnam. ninda gihin hiṭiyat nætnam manā sihiyen nam hiṭiyē. saṁgnā sahitava nam hiṭiyē. ē ban̆du samādhaya deken sōka viśēṣada kiyalā æhuvā.
벼락이 쳐서 소 두 마리가 죽고 농부 두 사람도 죽어 큰 무리가 소리치며 바로 오두막 곁을 지나갔는데, 그때 그 무엇도 대상이 되지 않았다면 — 그때 samāpatti에 든 것도 아니고, arūpa samāpatti에 든 것도 아니고, 잠든 것도 아니고, 바른 sati로 saññā를 갖춘 채 있었다면 — 그런 samādhi와 앞의 것 가운데 어느 것이 더 특별하냐?' 하고 물으셨습니다.
svāmīni ara kiyana vidihaṭa arūpa samāpatti ādi vaśayen samavædilā inna kenekuṭa ehema ekayi nindaki tada ninda innakaṭa æhennē næti eka pudumayak. mē manā sihiyakin manā saṁgnāvakin indæddi. penīma tiyeddī, æhīma tiyeddī. ehema ekak dænennē nætuva inna puḷuvan nam kampahanatu ēka koccara hon̆da deyakda. ēka hari puduma samādhiyak.
'존자시여, 말씀하신 대로 arūpa samāpatti 같은 것에 든 사람이나 깊이 잠든 사람이 듣지 못하는 것이야 무엇이 놀랍겠습니까. 바른 sati와 바른 saññā로 있으면서, 보는 것이 있고 듣는 것이 있는데도 그런 것을 느끼지 않고 있을 수 있다면, 그것은 얼마나 좋은 일입니까. 그것이야말로 참으로 놀라운 samādhi입니다.'
onna oya samādhiya tamayi mama edā ē velāvē hiṭiya kiyalā pēnnē. ara pidura vaḍuvē hiṭiyē. penīma tiyeddī dænīma tiyeddī. mēka tamā arihat phala samāpattiya.
'바로 그 samādhi에 내가 그때 있었다'고 보여 주십니다. 그 짚 오두막에 계실 때, 보는 것이 있고 아는 것이 있는 채로 말입니다. 이것이 arahatta phala samāpatti입니다.
arihat phala samāpattiya kiyana eka [ugura kǣrīma] rāgayen torayi, dvēśayen torayi, mōhayen torayi. koccara aramuṇāvat ekakvat allannē nǣ ē passē yannē nǣ.
arahatta phala samāpatti란 rāga가 없고, dosa가 없고, moha가 없습니다. 아무리 대상이 와도 하나도 붙잡지 않고, 그 뒤를 따라가지 않습니다.
kanē niccara hon̆da dænīm sahita svabhāvayak. dænīma næti velatnē. dænīmak tiyenavā. bāhira lōkē kisivak aramuṇu vennet nǣ. avasīhiyakut nǣ. nidi matakut næ. kisima tænaka bæn̆dilā hæn̆dilat næ. [ugura kǣrīma] menna mē arihatphala samādhiya svabhāvayak ēka.
아주 맑은 앎을 지닌 성품입니다. 앎이 없어진 것이 아닙니다. 앎이 있습니다. 그런데 바깥 세상의 어떤 것도 대상이 되지 않습니다. 정신을 놓은 것도 아닙니다. 잠든 것도 아닙니다. 어디에도 묶이거나 들러붙지 않았습니다. 이것이 arahatta phala samādhi의 성품입니다.
dæn ēkayi nirōdha samāpattiyayi paṭalavā gattot amāru væḍiyi. tōraganna. nævara kalpada
그런데 그것과 nirodha samāpatti를 섞어 버리면 아주 곤란해집니다. 잘 가려 알아야 합니다.
nirōdha samāpattiya kiyannē [kæssa][ugura kǣrīma] hita vaḍalā caturat dhyānaya ikmavā gihillā ākāśānaṁcāyatana viññāṇaṁcāyatana [ugura kǣrīma] ākiṁcaññāyatana nēva saṁgnā nāsaññāyatana kiyana mē arūpa samādhi hatarat gihillā. etanin adhiṣṭhānayak karalā haṭanam patvena ekak nirōdha sammattiya.
nirodha samāpatti란 마음을 닦아 넷째 jhāna를 넘어, ākāsānañcāyatana, viññāṇañcāyatana, ākiñcaññāyatana, nevasaññānāsaññāyatana라는 네 arūpa samādhi를 다 지난 뒤, 거기서 adhiṭṭhāna를 하여 이르는 것이 nirodha samāpatti입니다.
saṁgnā dænīma okkoma vēdanā saṁgnā dekama nirōdha karanavā. udā karannē nætayaṭa pat venavā. mokada vennē?
saññā와 앎 모두, 곧 vedanā와 saññā 둘 다 nirodha 합니다. 일어나지 않는 상태에 이릅니다. 어떻게 됩니까?
lōkaya piḷiban̆da siyalu āvarjanā natara karanavā. kāmala lōka kāma lōka rūpa lōka arūpa lōka kiyalā mē tun lōkaya [ugura kǣrīma] sambandha kāma saṁgnā rūpa saṁgnā arūpa saṁgnā kiyana mē siyaluma saṁgnā natara karapu velāvaṭa ætivena tattvayak tamayi saṁgnāvalaṭa samavadina.
세상에 대한 모든 āvajjana를 멈춥니다. kāma 세계, rūpa 세계, arūpa 세계라는 이 세 세계에 관련된 kāma saññā, rūpa saññā, arūpa saññā라는 모든 saññā를 멈춘 때에 생기는 상태, 그것이 여기에 드는 것입니다.
anna ehema tattvayak æti venavā ara nēva [ugura kǣrīma] saṁgnā nāsaṁhana ekmavala nirōdhayaṭa pat venakoṭa rūpa saṁgnā, sabda saṁgnā, gandha saṁgnā, rasa saṁgnā, sparśa saṁgnā kiyana dharma saṁgnā kiyana eka mēvā adhiṣṭhānayak paridi natara karanavā.
그런 상태가 생깁니다. nevasaññānāsaññā를 넘어 nirodha에 이를 때, rūpa saññā, sadda saññā, gandha saññā, rasa saññā, phoṭṭhabba saññā, dhamma saññā라는 이것들을 adhiṭṭhāna대로 멈춥니다.
ē natara karāṭa passē ē saṁgnā tuḷa dænīm tuḷa nǣ. ehemanam rūpayak, saddayak, gandhayak, rasayak, sparśayak kiyana ekak hō hitaṭa ena situvillak hō ē velāvē aramuṇu vennē nætnam. oya kiyana eka hitakvā pahaḷa venna citta viyak pahaḷa venna vidihak nǣ. [kæssa] ēkayi ēka ætivena.
멈춘 뒤에는 그 saññā 안에, 앎 안에 아무것도 없습니다. 형색, 소리, 냄새, 맛, 닿음, 또는 마음에 떠오르는 생각 그 무엇도 그때 대상이 되지 않는다면, 마음이 일어날, citta vīthi가 일어날 길이 없습니다. 그래서 그 상태가 생기는 것입니다.
etakoṭa yamkisi velāvē ēka innē adhiṣṭhānayak varinna. kisima avasa kiyalā ehema ehekut nemeyi. ninda gihillat nemeyi. mataka nætikamakut nemeyi. kaltiyā adhiṣṭhānayak kaḷā nam yamkisi deyak. ē anuva citta kriyātmaka vīmak eten siddha venavā. ēka adhiṣṭhānaya paridi.
그러면 그것은 정해 둔 adhiṭṭhāna에 따라 머뭅니다. 정신을 놓은 것도 아니고, 잠든 것도 아니고, 기억을 잃은 것도 아닙니다. 미리 어떤 adhiṭṭhāna를 해 두었다면, 그에 따라 거기서 마음의 작용이 일어납니다. adhiṭṭhāna대로입니다.
dæn tamangē guruvarayek innavā nam ē yaṭa tiyena gōla pirisak nam unvahansē nirōdha samāpatiṭa samavadinna puḷuvan nam unvahansē adhiṣṭhānayak karanna puḷuvan yam velāvaka magē gurutumā maṭa paṇiviḍiyak ehema ev ēka guru garutvaya guru bhaktiya mama vahāma samādhiyen ahak venavā. ehema adhiṣṭhānayak mama karalā tiyennē. anna ēka adhiṣṭhānaya.
자기 스승이 있고 그 아래 제자들이 있는데, 그 제자가 nirodha samāpatti에 들 수 있다면 이런 adhiṭṭhāna를 할 수 있습니다. '언제든 나의 스승께서 나에게 전갈을 보내시면 — 스승을 존경하고 공경하기에 — 나는 곧바로 samādhi에서 나오겠다.' 그런 adhiṭṭhāna를 해 둔 것입니다. 그것이 adhiṭṭhāna입니다.
hæbæyi oya velāvēdī [kæssa] [ugura kǣrīma] vaṭē hena hatak æhuvat eyāṭa æhennē. ehema dænennet næ. hæbæyi kavuru hari ævilā svāmīn oba vahansēṭa katā karanavā. purutumā yantaṁ kanṭa æhenna ōnē næ. pætta rahatan kivvat mohotakin ēka ahagena eḷiyē vivr̥ta venavā.
그런데 그때 주위에 벼락이 일곱 번 쳐도 그에게는 들리지 않습니다. 느껴지지도 않습니다. 하지만 누군가 와서 '스님, 스승께서 부르십니다' 하고 말하면, 귀에 겨우 들릴 만큼일 필요도 없이 옆에서 나지막이 말해도, 한순간에 그것을 듣고 밖으로 열립니다.
etakoṭa ēka tamayi adhiṣṭhānaya paridi inna puḷuvan. etanṭa samavædilā adhiṣṭhāna karanna bæ. samavadinna issellā karapu adhiṣṭhānaya etanadi kriyātmaka venavā vidiyaṭa. [kæssa]
그것이 adhiṭṭhāna대로 머물 수 있다는 뜻입니다. 거기에 든 뒤에는 adhiṭṭhāna를 할 수 없습니다. 들기 전에 해 둔 adhiṭṭhāna가 거기서 작용하는 방식입니다.
matu karapu karma śaktiya tamayi. adhiṣṭhāna [ugura kǣrīma] śaktiya tamayi. nirōdha samāpattiyaṭa samavædicca kenā tuḷa kriyātmaka vennē. [kæssa] [ugura kǣrīma]
일으켜 둔 kamma의 힘, 곧 adhiṭṭhāna의 힘이 nirodha samāpatti에 든 사람 안에서 작용하는 것입니다.
hon̆dindava samāpattiyaṭa samavædilā kisima deyak adhiṣṭhāna karanna hō vena situvillak naganna hō ehema etana nǣha. naganna puḷuvan tænak neveyi. vātayen, jalayen, ginnen vena kisi dēkin mē āvāsayē mē inna sthānayē vināśa novēvā. adhiṣṭhānayak karanavā.
samāpatti에 온전히 든 뒤에는 무엇을 adhiṭṭhāna 하거나 다른 생각을 일으키는 일이 거기에 없습니다. 일으킬 수 있는 자리가 아닙니다. 그래서 미리 '바람이나 물이나 불이나 다른 어떤 것으로도 이 거처, 내가 머무는 이곳이 무너지지 않기를' 하고 adhiṭṭhāna를 합니다.
yam magē guruvarayē maṭa paṇiviḍik kivvot ē velāvēdī vivr̥ta mānasikatvayaṭa patvelā ēka ahanna vēvā. ehemat adhiṣṭhānayak karaganna mehema karalā sambinavā. meccara [ugura kǣrīma] davasakaṭa meccara velāvaṭalānayak karalā [kæssa] [ugura kǣrīma]
'나의 스승께서 나에게 전갈을 보내시면 그때 열린 마음이 되어 그것을 듣게 되기를' 하는 adhiṭṭhāna도 해 두고서 그렇게 듭니다. 며칠 동안, 몇 시간 동안이라고 adhiṭṭhāna를 해 두고서입니다.
ēkaṭa sama vædunaṭa pasenavā. āya ōkama dæn misayi gæhuvat æti væḍak nǣha sthānayē vināśa karanna bæ. mu lōkaya vināśa karanavā kiyala hæti vuṇat ē sthānayē tanakoḷa gahat taran̆gavat vināśa karanna bæha. ē cittavalaya hæṭiyi. ē adhiṣṭhānaya hæṭiya. [kæssa]
거기에 든 뒤에는 이제 미사일을 쏘아도 소용이 없습니다. 그 자리를 무너뜨릴 수 없습니다. 온 세상이 무너진다 해도 그 자리의 풀잎 하나, 나무 한 그루도 무너뜨릴 수 없습니다. 그것이 그 마음의 힘이고, 그 adhiṭṭhāna의 힘입니다.
e nirōdha samāpattiyaṭa samavadinnē mokaṭada kiyalā api dæn mē praśnē tiyennē. dæn metanṭa api dækiya yutu hariyak tiyenavā api nopenna pættak tiyenavā.
그럼 nirodha samāpatti에 무엇 때문에 드느냐는 것이 지금 이 질문입니다. 여기서 우리가 보아야 할 부분이 있습니다. 우리가 보지 못하는 쪽이 있습니다.
dæn api kāṭa hari kiyanavā mehema deyak. aukan poḍi upamāvak karanna balamukō tamangē ādaraṇīya muṇubapurek hō minaviriyek hō innavā dænsīr nætnam āccidæn hari ādaraya tamangē muṇuṭa mē vidihaṭa ācihariyā. dæn eyā mokanē? anē sihiyē mē bōlē maṭa evannakō. eyā evanavā. āyi īḷan̆gaṭa evanavā. anē āyet evannakō. dæn depætta kara innavā. dæn aran eyā gānak næhæ. mokada ara pr̥thāka tiyena ādarē huratalaya nisā ēkat eyāṭa gānak næti ekak. paḷuvak nǣ kara innakoṭa
누군가에게 이런 이야기를 한다고 합시다. 작은 비유를 들어 보지요. 사랑하는 손자나 손녀가 있고 할머니가 있습니다. 할머니는 손주를 몹시 아낍니다. 손주가 '할머니, 이 공 나한테 던져 줘' 합니다. 할머니가 던져 줍니다. 또 '한 번 더 던져 줘' 합니다. 이제 둘이 이렇게 주고받습니다. 할머니는 아무렇지도 않습니다. 넘치는 사랑과 귀여움 때문에 그것이 할머니에게는 아무 일도 아닙니다. 지치지도 않고 그렇게 하고 있을 때,
ōka balā innavā vaṭa allapaḷa inna ḷamayek tamanṭa sambandhiyak nǣha kisi deyak. eyāt aralā meyā īyē oya bōlaya evannaka maṭat ara palayan kollō yanna api ehema kiyanavā. dæn mē lōkē venasak āva nēda mē dekē api atdækīmak ma kiv poḍi deyak dænagannā.
그것을 지켜보던 이웃집 아이, 자기와 아무 관계 없는 아이가 '할머니, 나한테도 그 공 던져 줘요' 하면, '저리 가라, 이 녀석아' 하고 말합니다. 이 둘 사이에 차이가 있지 않습니까? 이 경험으로 작은 것 하나를 알 수 있습니다.
api lōkē yamak priya karanakan manāpava inna tākkal priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā hitā inna tākkal apiṭa ēkat ekkalā ekatu velā kaṭayutu karanna ēka dukak kiyalā væṭahennē nǣha bādhakayak kiyalā væṭahennē nǣ.
우리가 세상의 무언가를 좋아하고 마음에 들어 하는 동안, 좋고 마음에 들고 이롭다고 여기는 동안에는, 그것과 함께 어울려 일하는 것이 괴로움이라고도, 장애라고도 느껴지지 않습니다.
yandahasakama ē lōkē hitana kiyana karana dēval mē karana væḍa piḷivala tuḷa asahaniyē vehesakārī deyak nisa meyā ganna harayak nǣha kiyalā tērum gattā nam yam davasaka yathābhōtak gnānaya
그 세상에서 생각하고 말하고 행하는 것들, 그 일의 방식 안에 불안하고 고단한 것만 있어 거기서 얻을 알맹이가 없다는 것을 언젠가 yathābhūta ñāṇa로 이해했다면,
ki. edahaṭa pēnavā api ēka kellam karanna ena bāhira lōkē panvelā dā nidahas venna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lōket ekkalā eketa velā kiyana hita kriyāvadan vehesak misā harayak næti ēvā kiya dækalā inna.
세상과 함께 어울린다는 마음의 작용이 고단함일 뿐 알맹이 없는 것임을 보고 지냅니다.
ē vagē velāvaṭa unvahansēlāgē mānasikatvaya anna ehema tattvayaṭa pat venavā. ē tattvayaṭa pat vunāṭa passē unvahansēlā kalpanā karanavā lōkānukampāven kaḷa yutu yamak ætnam.
그럴 때 그분들의 마음은 그런 상태에 이릅니다. 그 상태에 이른 뒤 그분들은 생각합니다. 세상을 연민하여 해야 할 일이 있다면,
śāsana mārgaya anugamanaya karana kenekuṭa ē maga pennavā denna mama vehesa balannē nætuva. ē san̆dahā mama kriyā hitanavā kiyanavā karanavā. atyāvaśya maḷamutrā pahaka kirīmadī kaṭayak nætnam ēka nokaḷa bæri hindā. ēkaṭa anukūla dē mama hitanavā kiyanavā karanavā.
'sāsana의 길을 따르는 사람에게 그 길을 보여 주기 위해 나는 고단함을 따지지 않고, 그것을 위해 생각하고 말하고 행한다. 꼭 필요한 대소변 보기 같은 것은 하지 않을 수 없으니, 그에 맞는 것을 생각하고 말하고 행한다.'
parisaraya tuḷa tamanṭa atyāvaśya deyak nætnam jīvat venavā innaturu avaśyama karana dēval nætnam. [ugura kǣrīma] eban̆du dēval san̆dahā hitanavā, kiyanavā karanavā. hæbæyi ēvā hæmīlēma tiyena ēvā nemeyi. ēvā viṭin viṭa læbena ēvā. kalin kala siddha karanna siddha vena ēvā.
'환경 안에서 자기에게 꼭 필요한 것, 곧 살아 있는 동안 반드시 해야 할 것들 — 그런 것들을 위해 생각하고 말하고 행한다.' 하지만 그것들은 늘 있는 것이 아닙니다. 그때그때 생기는 것들, 때때로 해야 하는 것들입니다.
vivēkaya kiyalā kiyana balāporottu onna oya ākārayen hitakvat naganna tibena mānasikatvaya goḍanaganna nætnam koccara śāntada koccara praṇītada kiyalā. ē avabōdhaya æti kenā dakinavā.
그 밖의 한가한 때에는 바람도 없이, 생각 하나 일으키는 마음조차 쌓지 않는 것이 얼마나 고요하고 얼마나 훌륭한지 — 그 깨달음이 있는 사람은 봅니다.
anna eyā dakinavā mē hitallak nagannē koccara mahansiyenda kiyalā. ē mahansiya amataka velā tiyennē mokada ē sidi hari sāravat kiyana hita nisā. ehi yathārthaya harayak nǣ kiyalā dænagattaṭa passē hæn̆gavilā tiyena situvili goḍanagena mahansiya matu velā yanavā.
그는 생각 하나를 일으키는 것이 얼마나 힘든 일인지 봅니다. 그 힘듦이 잊혀 있는 것은 그것이 아주 알차다고 여기는 마음 때문입니다. 거기에 진정한 알맹이가 없다는 것을 안 뒤에는, 감추어져 있던, 생각을 쌓는 힘듦이 드러납니다.
ē velāvaṭa ē velāvaṭa pēnavā mē hita kiyannē. ē ē mohotē goḍanagana hētuphalayak misak. kāleka nam pavatina sthira deyak neveyi kiyalā.
그때 보입니다. 이 마음이란 그때그때 쌓는 원인-결과일 뿐, 오래 머무는 단단한 것이 아니라는 것이.
yam tatvayak tuḷa dænīm sahitava innē tatvarayak tuḷa dænīm goḍanaganna ōnē. ēka utsāhayen vīriyen mānasika utsāhayakin vīrayakin karana nisayi ē dænīma goḍa nægennē. ē nisā [ugura kǣrīma] api dænīmak tuḷa innē. dænīma koccara hon̆dada kiyana hæn̆gīmē innakam.
어떤 상태 안에서 앎을 지니고 있으려면 그 상태 안에서 앎을 쌓아야 합니다. 그것은 애씀과 viriya, 곧 마음의 애씀과 viriya로 하기 때문에 그 앎이 쌓입니다. 그래서 우리는 앎이 얼마나 좋은가 하는 느낌에 있는 동안 앎 안에 머뭅니다.
lōka sattvayāṭa ē dænīma priya nisā. ēka goḍanagena mahansiya tērennē nǣ. ēkē vihata tērennē nǣ. ēka āśvādayen væhenavā.
세상 중생에게는 그 앎이 좋기 때문에, 그것을 쌓는 힘듦이 느껴지지 않습니다. 그 고단함이 느껴지지 않습니다. 즐거움에 덮여 버립니다.
yathārthaya dækka kenā dakinavā. utsāhaya vīrya nirantarayen goḷan̆gāmī dænīma pavatvāgena yanakoṭa tērum gannē nætuva hiṭiyat mē utsāhaya vīrya mahā vehesaknē. mokaṭa utsāha karamin vehetakārī mē dænīm gonna nakā lōkayaṭa vivr̥ta velā innavada?
진실을 본 사람은 봅니다. 애씀과 viriya로 끊임없이 앎을 이어 갈 때, 미처 깨닫지 못하더라도 이 애씀과 viriya는 큰 고단함이라는 것을. 무엇 때문에 애쓰며 고단하게 이 앎을 쌓아 세상에 열려 있어야 하는가?
anna manō saṁkhāra vala duka dakinavā. vēdanā, saṁgnā, manō saṁkhārayi. manō saṁkhāra goḍanaganna hiten duk vin̆dinna ōnē. hiten vehetavī goḍanna ōnē. [ugura kǣrīma] api tērum arannē næti nisā tamayi apiṭa ēkē vehesa tērennē nættē.
그때 mano saṅkhāra의 괴로움을 봅니다. vedanā와 saññā가 mano saṅkhāra입니다. mano saṅkhāra를 쌓으려면 마음으로 괴로움을 겪어야 합니다. 마음으로 고단하게 쌓아야 합니다. 우리가 그것을 이해하지 못하기 때문에 그 고단함이 느껴지지 않는 것입니다.
dæn mē lōkē anik okkoma minisunṭa husma ganna arinna ōnakamak næti jīvitayak ehema hambavelā. ekekuṭa ehema inna bæruva anē maṭa husma ganna nam inna bæhæ aha arinna ōnē æri næn inna bæhæ ganna ōnē. gattan nam āyi arinna ōnē. mē vināya mohoten mohota satrayen pahaḷa veyi maṭa mēkē karanna ōnē. apiṭa nam oya praśnayak næhæ. anik okkoma kiyanavā nam ehema mokak veyi etakoṭa maṭa vitarakda mēka tiyennē mehema dæn poḍi amāruvak hitara enavada
이 세상의 다른 모든 사람은 숨을 들이쉬고 내쉴 필요가 없는 삶을 얻었다고 합시다. 한 사람만 그렇게 있을 수 없어서 '아이고, 나는 숨을 쉬지 않고는 못 산다. 내쉬어야 하고, 내쉬고 나면 들이쉬어야 하고, 들이쉬고 나면 다시 내쉬어야 한다. 이 괴로움이 순간순간 일어나니 나는 이것을 계속해야 한다.' 다른 사람들이 모두 '우리는 그런 문제가 없다'고 말한다면 어떻겠습니까? '나만 이렇단 말인가' 하고 마음에 좀 힘든 것이 오지 않겠습니까?
dæn apiṭa okkoṭama mē væḍē tiyana hinda apiṭa gahanak næhæ husma ganna vaṭanavā kiyana ekat vehesak yanna dæennē næhæ. poḍḍak ekatala api hiṭāgena bæluvot æyi husma arinnē æyi husma gannē? husma æriyā inna bæha. hira venavā dævenavā. ædalā gattā husma pārak. tiyāgena inna bæhæ hira venavā dæ venavā. piṭalapāra inna bæ āharayak ædalā gannavā. inna bæri hin̆dayi ahira piṭa karalā āharayak æ mē kriyāvaliya karannē inna bæri hindā nēda
지금은 우리 모두에게 이 일이 있기 때문에 아무렇지도 않습니다. 숨 쉬는 것도 고단함이라고 느껴지지 않습니다. 조금 가만히 앉아서 보면, 왜 숨을 내쉬고 왜 들이쉽니까? 숨을 내쉰 채로는 있을 수 없습니다. 답답하고 타는 듯합니다. 숨을 한 번 들이쉬고 붙들고 있을 수도 없습니다. 답답하고 타는 듯합니다. 내쉰 채로 있을 수 없어서 공기를 들이쉽니다. 견딜 수 없어서 내보내고 다시 공기를 들이쉬는 — 이 과정을 하는 것은 견딜 수 없기 때문이 아닙니까?
mē husma ganna arina kriyāvaliya pē papuvē mahansiya hædilā. sema pæn̆dilā. ara æduma vagē ehema āvā nam ehema koccara mahansihari æyi adinnē æyi arinnē. rūn rūn rūn rūn gāna væhinavā. mahansiya hatiya dāgena eka vidihaṭa inna bæ kayat vehesayi dæn husma ganna adinna gihillā. mokada hira velā tiyena vēdanāva nisā deyak nætuva husa nogena inna bæri nisā arinnē nætuva inna bæri nisā gannavā [ugura kǣrīma] arinavā.
이 숨 쉬는 과정에서 가슴이 지치고 가래가 끼어 천식 같은 것이 오면, 얼마나 힘든지 — 왜 들이쉬고 왜 내쉬는지 — 쌕쌕거리며, 지치고 숨이 차서 한 자세로 있을 수도 없고, 숨을 쉬려다가 몸까지 지칩니다. 답답한 고통 때문에 숨을 쉬지 않고는 있을 수 없어서 내쉬고, 없이는 있을 수 없어서 들이쉬고 또 내쉽니다.
dæn ē velāvēdī apiṭa tērenavā mahansiya dæn oya vagē apiṭa hæmēma mahansiya tērennē ætitu vennē api ē gæna hitannē nætuva innavā. venehekaṭa hita bæn̆dalā innavā. āśvāsa sahagattā api ē nisā ara poḍi eka ara kakulē kækkuma hædenama geḍiya kækkuma hædenāma kiri bōtalaya kaṭaṭa dunnaṭa passē sūparā innavā nisā. ēkō sīni bōlayak næ ara ṭopiyak kaṭṭa dæmaṭa passē ēka taḷu mara vara innavā misā ēkaṭa āśvāda inna ekakan hari vēdanāva poḍḍak kamataka velā innavā vagē.
그때는 우리가 힘듦을 느낍니다. 평소에 그 힘듦을 늘 느끼지 못하는 것은 우리가 그것을 생각하지 않고 다른 것에 마음이 묶여 있기 때문입니다. 즐거움에 빠져 있기 때문입니다. 아이가 다리가 아프거나 종기가 아플 때 우유병을 입에 물려 주면 빨고 있고, 사탕을 입에 넣어 주면 입맛을 다시며 있듯이, 그 맛에 빠져 있는 동안 아픔을 조금 잊고 있는 것과 같습니다.
apit mē paṁcakama āśvādayanṭa bæn̆dilā ēvaṭa lol velā ēvā passē ran̆ga ran̆gagā inna nisā. apiṭa mē husma ganna ēvat venasak poḍḍakvā pēnnē.
우리도 다섯 가지 kāma의 맛에 묶여 거기에 들떠 그 뒤를 쫓고 있기 때문에, 이 숨 쉬는 일이 조금도 다르게 보이지 않습니다.
namut ēvayen ahak velā vivēkayava eka tænaka innakoṭa pēnavā. æyi husma gannē æyi husma aharinnē? mē vehesak nēda nivan? kavuda vehesa karannē?
그러나 그것들에서 벗어나 고요하게 한곳에 머물 때는 보입니다. 왜 숨을 들이쉬고 왜 내쉬는가? 이것은 고단함을 끄려는 것 아닌가? 누가 고단하게 하는가?
mama utsāha karalā vīrya karalā vihatak nivanakoṭa āyu særayak vipāka kan̆dak maṭa āyusa harayak vi vehetak hadanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē veheta nivanaṭa mama husma adinnavā. [ugura kǣrīma] ædala gattakama vipākan dāyusarayak kuṇugoḍak genak dālā maṭa adinnaāpahu yavanna dæn mama praśvāsa karalā vātayak ahakaṭa arinavā.
그 고단함을 끄려고 나는 숨을 들이쉽니다. 들이쉬자마자 vipāka 쪽에서 다시 한 번 쓰레기 더미를 가져다 놓고 다시 내보내라고 합니다. 그러면 나는 숨을 내쉬어 공기를 밖으로 내보냅니다.
navattalā nǣhæ ara kuṇugollō āśarayak illā hiṭinavā. suddha vātaya āpahu dihā nætnam hin̆dunavā. āpahu vadalā denavā. mē ṭika arama phalayan āpahu gihin dā āpiṭa anapana vanavā. ara kāban ḍayif eka gihi vidiṭi karanavā. āpahu ran vahari hon̆da
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hariya api genak denavā. mē ṭikat ara taram phalaya muḷu jīvita kālaya tuḷama api væḍa gannavā nēda?
이렇게 평생 동안 우리는 이 일을 하고 있지 않습니까?
oya vipāka han̆dā apima væḍa ganna hæṭi. bæhæ. ā bæhenam hiṭama bæhenam nikan hiṭā. dæn monavaṭa anna ē bǣhæ kiyalā bǣ amāru. itin āya paṭan gannā væya. itin mokada karannē? api mokada karannē kuṇu mōlaka kuṇu geniyana ayayi ēkaṭa suddha karalā tiyannē api kasala sōdakaya suddha karalā denā oya dekanekuru kara innē.
vipāka가 우리를 부려 먹는 모습이 그렇습니다. '못 하겠다' 하면, 못 하겠으면 가만히 있어 보십시오. 가만히 있어 보면 견딜 수 없고 괴롭습니다. 그래서 다시 시작합니다. 그러면 우리는 무엇을 하고 있습니까? 쓰레기 공장의 쓰레기를 나르는 사람과, 쓰레기를 치우고 씻어 주는 사람, 그 둘의 일을 우리가 하고 있습니다.
papuvē tiyena kuṇu koṭa gihin piṭaṭa dānavā. piṭin tiyanē ē vātaya genapa hadalā gihin denavā. api kiyanavā mama nam kāṭavat vahal velā mē nē. karatinin rassāva mokakda jīvitayaṭama karana lama rassa kuṇadina eka ōka nemeyida karanna balanna hariyaṭa kuṇu mæsīmaka pu kuṇu vadina ekayi kuṇu mæsīmaṭa tātva karana ekayinē api karannē.
가슴에 있는 쓰레기를 가져다 밖에 버립니다. 밖에 있는 공기를 가져다 넣어 줍니다. 그러면서 우리는 '나는 누구의 종도 아니다'라고 말합니다. 평생 하는 직업이 무엇입니까? 쓰레기 나르는 일, 그것 아닙니까? 보십시오. 마치 쓰레기 기계에 쓰레기를 나르는 일과 그 쓰레기 기계를 돌보는 일을 우리가 하고 있는 것입니다.
apē paḷaveni kāraṇaya ōka ōka nokaḷot ehema loku dan̆ḍuvan hamba venna. mama nam hon̆da nidahasē jīvat vennē mama kāṭavat yarat næhæ. magē tattvaya mēkayi kiyalā api kiyanavā. ayitikārayā mokēda kiyalā balakuvahama kuṇu mæsi ayitikārayā kuṇu sōdanavā, kuṇu vadinavā, kuṇu suddha karanavā. pōṣaṇaya karanavā, tel dānavā okkoma karanavā. ēka nemeyi karanna.
그것이 우리의 첫째 일입니다. 그것을 하지 않으면 큰 벌을 받습니다. 그런데도 '나는 아주 자유롭게 산다, 누구에게도 매이지 않는다, 내 처지는 이렇다'고 우리는 말합니다. 주인이 누구인지 보면 쓰레기 기계의 주인입니다. 쓰레기를 씻고, 쓰레기를 나르고, 쓰레기를 치우고, 먹여 살리고, 기름을 치고, 다 합니다. 하는 일이 그것 아닙니까?
dæn mēka dukak kiyalā æyi apiṭa tērennē næha. apiṭa hari priyayi mē kuṇugoḍa. ē nisāma [ugura kǣrīma] apiṭa duka væhilā. menna mē vagē. hitana eka, kiyana eka karana eka, dænuvatva inna eka [kæssa][ugura kǣrīma] apiṭa tērum ganna bæranam loku utsāhayakin vehesakin karagena yana væḍapiṭiya.
그런데 왜 이것이 괴로움이라고 느껴지지 않습니까? 우리는 이 쓰레기 더미를 아주 좋아합니다. 바로 그 때문에 괴로움이 덮여 있습니다. 이와 같이 생각하는 것, 말하는 것, 행하는 것, 알아차리고 있는 것 — 우리가 이해하지 못할 뿐, 큰 애씀과 고단함으로 해 나가는 일입니다.
menna mē væḍa piḷivela yam hētuvakin natara karanna puḷuvankamak læbuṇanē. ē velāvē dakinavā dæn koccara nidahas vennē koccara nidahasa kayin vaḍak. viśāla viśāla dukak hiṭiyena vihatakārī væḍak karagena giyā. dæn mama ēken nidahas vema suvē koccarada? ōka ekin ekaṭa dakinavā.
이 일을 어떤 원인으로 멈출 수 있게 되면, 그때 봅니다. 이제 얼마나 자유로워지는지, 얼마나 자유로운지. '크나큰 괴로움 속에서 고단한 일을 해 왔구나. 이제 거기서 벗어나니 그 평안이 얼마나 큰가.' 그것을 하나하나 봅니다.
caturā dhyānayen ehāṭayi ōka dakinna paṭan gannē. [kæssa] [ugura kǣrīma] pragnā gōcara samādhiyak tamayi arūpa samādhi hatara.
넷째 jhāna 너머에서 그것을 보기 시작합니다. paññā가 닿는 samādhi가 네 arūpa samādhi입니다.
ekin ekaṭa athæragena yanakoṭa pēnavā. utsāhayen vīryayen mē lōkē badapu hæṭi. athærapuhama labapu viśāla nidahas ēka atdakinakanma ē suvē dakinnē næ. ē nidahas vīt dakinakoṭa dakinavā api koccara barapatala vidiyē vehesakārī væḍa karada bæhælā tiyennē mē jīvat venavā kiyalā. [kæssa]
하나씩 놓아 갈 때 보입니다. 애씀과 viriya로 이 세상에 묶여 있던 모습이. 놓았을 때 얻는 큰 자유 — 그것을 직접 겪기 전에는 그 평안을 보지 못합니다. 그 자유를 볼 때 봅니다. 산다는 이름으로 우리가 얼마나 무겁고 고단한 일에 빠져 있었는지.
menna mēka dakinavāyi itin. bara karattē gaman yana ara ādi minihāṭa eka davasakvat bēṣkārayaka yana suvē dækka dakinavā. nætnam ēkaṭa gælapena usas vāhanayaka sukhōbhōgī vāhanaya kiyannē suvē ahalakavat ē nisā dækalā næti nisā payin yanaṭa nægapan ōkaṭa ma hari lēsiyi hari n̆dayi hon̆daṭa yanna puḷuvan santōsayen kiyalā uḍa pæna uvot moka hari kiya kiyiya yanavā. anna ēka yamak mulli gonavā kiyagē hari uḍa pæna pænayat yanavā. enakoṭa mokada tiyennē galak gānē pasa tæli tælīmē yannē.
이것을 보는 것입니다. 무거운 소달구지로 다니는 사람이 하루도 더 나은 탈것을 타 보지 못했고, 고급 승용차의 편안함 근처에도 가 본 적이 없다고 합시다. 걸어가는 사람에게 '이것을 타라, 아주 편하고 잘 갈 수 있다'고 하면 기뻐하며 뛰어올라 탑니다. 소가 끄는 수레에 뛰어올라 가지만, 가는 동안 돌을 만날 때마다 덜컹거리며 흙길에 부딪히며 갑니다.
ēvana payin gæna yana minihaṭa vaḍā hari sukhayakin innavā giyā hitā innavā. vayē kamana koccara suva hæbæyi ēka davasak yi trīvilla ehē giyā nam ehema vitarak. mama pasa tala salā giya
그래도 걸어가는 사람보다 훨씬 편하게 간다고 여깁니다. 얼마나 편한가 하고요. 하지만 그가 하루라도 삼륜차를 타 보았다면 —
mē harakā bælagat karat. itin mē yakaṭa pū dāgena mē yakaṭa vim dāgena hadāgatta karat eka daḍivi bidi galā ehāra tælanā meharaṭa tæna dænnē æsuva.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
īṭa passē ara tīvilla yana eka tamayi ara suvē deyennē. ohoma vænaṭa ahuṇā ṭikak hon̆da kārekak. ḍaki sivil eka kiyannē mokakda mēka nisuva etanṭa kiyalā. tavat sukhōbhōgī vāhanayak huva. okkoma vāyuva pavā suddha karalā pirisidu karalā tiyena hon̆da vahanna ēkē nægalā giya. meccara kal giyā mada mēkē suva [ugura kǣrīma]
그 뒤에는 삼륜차로 가는 것이 편안함을 줍니다. 그러다 조금 좋은 자동차를 타 보게 되면 '삼륜차란 게 무엇이었나, 이것에 비하면' 합니다. 더 고급스러운 차, 공기까지 깨끗하게 걸러 주는 좋은 차를 타 보면 '지금까지 이 차의 편안함도 모르고 다녔구나' 합니다.
oya kramayaṭa oya kramayaṭa api suva dakinavā vāgē mē kayen allagena innē ēvā athærapuvahama ē maṭṭamaṭa suva dækalā īṭa vaḍā koccara suvada mēka. īṭa vaḍā koccara suvada mēka yam yam davasaka sukasthānaya hoyāgena hoyāgena yanakoṭa pævætma okkoma pævætmaṭa sambandha vannā vū hitivili kriyāvatan atralā mānasikatvaya athæralā nidahas vecca avasthāvakma menna sukhasthānaya ohe giyā. menna pævætmē tiyena ihaḷama sukhasthānaya maṭa hamba vuṇā kiyalā eten dakinna.
그런 식으로 우리가 편안함을 알아 가듯이, 이 몸으로 붙들고 있던 것들을 놓으면 그만큼의 편안함을 보고, '이보다 얼마나 더 편안한가, 이보다 얼마나 더 편안한가' 하며 언젠가 편안한 자리를 찾고 또 찾아갈 때, 존재 전부와 존재에 이어진 생각과 행위를 놓고 마음까지 놓아 자유로워진 순간에, '여기 편안한 자리가 있었구나. 존재 안에서 가장 높은 편안한 자리를 나는 얻었다'고 거기서 봅니다.
dækkā ara passē eyāgen æhuvot ehema mokaṭada nirōdha samāpattiyaṭa samavadinnē kiyalā monavā karannada mulāvalaṭa kivvaṭa tērenna ma itin kiyanna vennē ēka athærīmē novælmē midīmē suvē dækalā atdækapu kenāṭa eyā dakinavā mē pættama tuḷa ananta apramāṇa saṁsārē āpu vehesa nidahas vunahama hæki taram nidahas vīmē uparimayama mē pævætma tuḷa yedagena menna metana
그것을 본 뒤에 그에게 '왜 nirodha samāpatti에 드십니까' 하고 묻는다면, 미혹된 이들에게 무엇이라 말해야 알아듣겠습니까. 그래서 말할 수 있는 것은 이것입니다. 놓음, 붙지 않음, 벗어남의 평안을 보고 겪은 사람은, 끝없고 헤아릴 수 없는 saṃsāra를 거쳐 온 고단함에서 벗어날 때, 이 존재 안에서 할 수 있는 만큼 자유로움의 끝을 갖추어 바로 여기서 —
oya tattvayet tiyena karma śaktiya kriyātna ēka maṭa nodæna siddha venavā mē velāvē. ōkē sampūrṇa keḷavara kavadā hari mē jīvitayē avasānayē keḷavara karapu davasayi. edæyin passē gatāya hitayi piḷiban̆da siyaluma duk vehaṭa ivarayi. ē dihā duken nidahas vīmak nǣha. uparama duken nidahas vīma edāṭa læbenavā kiyalā edā ē nidahasa balāporottu veīn āsanna nidahasē innavā. nirōdha samāpattiyana lada velāvaṭa samavædilā.
그 상태에서도 남아 있는 kamma의 힘이 작용하는 것은 그때 내가 모르는 사이에 일어납니다. 그것이 완전히 끝나는 것은 언젠가 이 생의 마지막에 끝나는 날입니다. 그날 뒤로는 몸과 마음에 대한 모든 괴로움과 고단함이 끝납니다. 그보다 더한 괴로움에서의 벗어남은 없습니다. 그날 가장 큰 괴로움에서의 벗어남을 얻는다 하여 그 자유를 기다리며, 그에 가까운 자유 속에 머뭅니다 — 정해 둔 때에 nirodha samāpatti에 들어서.
unvahansē labannā vū nidahas vē tava kenekuṭa vacanayen kiyannavat sīmā karanna puḷuvan ekak nemeyi. vin̆dina suvayak nemeyi. suvayi suvayi kiyalā hadā hita haṭiya vehesa hat ærapuhama labana suvaya api meccara kal suvayi suvayi kiyalā in̆dalā tiyennē vehesakāriya væḍaṭa suva dækalā næti. athærīmē novælmī midīmē niyama suvē melova atdækīmen uparimayaṭa labanavā nirōdha sāmattiyaṭa samavædicca kenā.
그분이 얻는 자유는 다른 사람에게 말로 다 할 수도, 한정할 수도 있는 것이 아닙니다. 느껴서 누리는 즐거움이 아닙니다. 즐거움이다 즐거움이다 하며 만들어 온 마음, 그 고단함을 놓았을 때 얻는 평안입니다. 우리는 지금까지 즐거움이다 즐거움이다 하며 지내 왔지만, 고단한 일 속에서 참된 평안을 본 적이 없습니다. 놓음, 붙지 않음, 벗어남의 참된 평안을 이 세상의 경험으로서 가장 크게 누리는 사람이 nirodha samāpatti에 든 사람입니다.
[ugura kǣrīma] etakoṭa nirōdha samāpattiya kiyannē anna ehema ekak. ōka kiyanna giyan kalla yanavā ēka tamayi vennē mokada davasē velāva madienavā. itin ē nisā ka api dænaganna oya ṭiken tava avasthāvaka onna tava samādhiya vistara karanakoṭa balāganna puḷuvan væḍi vistara
그러니 nirodha samāpatti란 그런 것입니다. 그것을 다 말하려면 시간이 걸립니다. 하루 시간으로는 모자랍니다. 그러니 이 정도로 알아 두고, 다른 기회에 samādhi를 더 풀어 설명할 때 더 자세한 것을 살펴볼 수 있을 것입니다.