와하라까 코리아
CD014-12

CD014 · 12번째 · 1시간 30분 · 원문 녹음

dharma 가르침

ධර්ම දේශනා.

hon̆dak api ada apē dharma sākacchā ārambha karamu. apiṭa liyalā tiyena praśna atarēdī suḷu praśnayak tiyenavā. mokada mē

좋습니다, 오늘 우리 dharma 이야기를 시작합시다. 써 온 물음들 가운데 작은 물음이 하나 있습니다.

suḷu praśnayak tiyenavā. mokada mē budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dēśanāvak sūtra piṭakayē tiyenavā mē mavkayan an̆ḍa an̆dā indæddī mē kaḷu sæṭiyen badrahuvena vaśayēdīma mē pæviddaṭa giyā kiyana eka. dæn

붓다께서 설하신 가르침으로 sutta piṭaka에 있는 것인데, 부모가 울며 슬퍼하는 가운데 검은 머리의 한창 젊은 나이에 출가했다는 대목입니다.

vaśayēdīma mē pæviddaṭa giyā kiyana eka. dæn metendi api dakinna ōna deyak tiyenavā menna mehekayinē. mē ē mohotē giyā kiyalā nǣ tripiṭakayē.

여기서 우리가 봐야 할 것이 있습니다. 바로 그 때에 떠났다는 말은 Tipiṭaka에 없습니다.

mavpiyanṭa an̆dāsēddī kiyalā kisa dæn mav piyan kiyalā etanaṭa mav hiṭiyennē næhæ.

부모가 울고 있을 때라고 했지만, 부모라고 해도 그때 낳아 준 어머니는 계시지 않았습니다.

avatisamak prajāpatikōsana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē kāraṇaya budurajāṇan vahansēṭa bōdhisatvayen kudā kālē in̆dalā kumārāgiya paṭanma mē aya dannavā. mokada mē ēkāntayen lau buddhatvayaṭa patvenavā digiya atæralā yanavā kiyana vacanaya edā dīlā tibuṇā koṇaḍañña ē kiyana brāhmaṇaya velā ilam edā ēkā ekillak dilā kiyalā tibuṇā. etakoṭa ē vagēma arita

이 일은 보살이 어릴 때부터, 왕자 시절부터 이들이 알고 있었습니다. 그가 반드시 buddha가 되고 집을 버리고 떠난다는 말을 그날 들었기 때문입니다. Koṇḍañña라는 brāhmaṇa가 그날 손가락 하나를 들어 그렇게 말했습니다.

dilā kiyalā tibuṇā. etakoṭa ē vagēma arita kālamaya velādī tāta tunak kiyalā tibunā ēkāntaya velā budu venavā kiyalā. dæn mē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkāntaya velā budu venavā kiyalā. dæn mē nibdiya nisā kālayaka paṭangenama mē vayasaṭa enakoṭa dæn kiyana kālet hari. oya kālaṭa ekama rǣ daval dekē hiṭiyē eyā æn̆du satuilen tamayi yayi koyi mohota ehā yayi kiyalā. enna epā kiyalā avavādha anuśāsanāva illā hiṭiya ohoma kara inna avasthāva tamayi dæn giyē. mav

그래서 아주 이른 때부터 이 나이에 이르기까지, 그 무렵 내내 밤낮으로 그들은 '언제 떠날까, 언제 떠날까' 하는 걱정 속에 지냈습니다. 가지 말라고 타이르고 붙들며 그렇게 지내던 때에 떠난 것입니다.

ohoma kara inna avasthāva tamayi dæn giyē. mav mav aḍāt æti viyā kiyalā kiyannē hētuva ēka ehema giya ehema an̆ḍalā inna mohotakiyā kiyalā tripitakē næha. dæn mēka mimbenek hitanavā mavutuu aḍālā hididdī ihama giyāhama ē velāvē vaḍalā hiṭiyā kiyalā.

부모가 울며 지냈다고 하는 까닭은 그것이지, 그렇게 울고 있는 바로 그때 떠났다는 말은 Tipiṭaka에 없습니다. 그런데 어떤 이들은 어머니가 울고 있을 때 그렇게 떠났다, 그때 울고 있었다고 생각합니다.

ēken tēruma dæn api gedara kaṭṭiya gamanak yanna hadana mayi yanavā kohera kiyalā innakoṭa ḷamayek anē puccaya pinka ammatā aḍā innaddī rǣ yanna puḷuvan. ēgen amata aḍā iddamma mama ārē kiyanavā. ē api katā karana

그 뜻은 이렇습니다. 집 식구들이 길을 나서려 할 때, 어머니가 울고 있는데도 아이가 밤에 떠날 수 있습니다. 어머니가 우는데도 나는 떠났다고 말하기도 합니다.

iddamma mama ārē kiyanavā. ē api katā karana bhāṣāva vilāsayēdī dakinna ōnē mē ē vihāsayen mokakda kivvē kiyalā. dæn

우리가 쓰는 말의 모양에서, 그 말로 무엇을 뜻했는지를 봐야 합니다.

vihāsayen mokakda kivvē kiyalā. dæn koheda ennē kiyalā ahannavā. e dæn sataren æhuvē dæn innē otanē utuva idagena hari budagena hari tæna gæna kiyanna ōnē. namut æhuvē api adahas kaḷē ēka nemeyi. dæn koheda inna koheda rassāva karannē koheda vayasaya karannē kiyalā æhuva ēkayi ēka nemeyi.

'지금 어디서 오느냐'고 묻습니다. 말 그대로 물은 것이라면 지금 거기 앉아 있든 서 있든 그 자리를 말해야 합니다. 그러나 물은 뜻은 그것이 아닙니다. 지금 어디 지내는지, 어디서 일하는지, 어디 사는지를 물은 것이지 그것이 아닙니다.

etakoṭa dæn koheda innē kiyalā praśnayak pasayen ahanavā. itin api praśnaya ahapu vacanaya arthaya etanama aragena ehemama tōranna kivva dæn kiyannē mē mohotē. kotanada kiyannē enna tera ennē koheda kiyalā ahanē dæn mē mohotē koheda ennē kiyana ekayi apiṭa mē vacanaya uḍittayen adahasa ennē. bælu bæluva.

그러니 '지금 어디 있느냐'는 물음을 던집니다. 물음의 낱말 뜻을 그 자리에서 그대로 풀면 '지금'은 바로 이때를 말합니다. '어디서 오느냐'고 물으면 바로 이때 어디서 오는지가 이 낱말의 겉뜻입니다.

namut æhuvē ēka nemeyi dæn koheda ennē kiyalā api ahannē dæn mē kāē koheda rassāvaṭa vennē koheda vāsaya karannē kiyana ekayi æhuvē. nat api ahanakoṭa ahannē dæn koheda innē? tava pēna kahu kālē ahanavā nǣ næ

그러나 물은 것은 그것이 아닙니다. '지금 어디서 오느냐'고 물으면 지금 어디서 일하고 어디 사는지를 물은 것입니다. 우리가 물을 때 묻는 것은 '지금 어디 있느냐?'입니다.

koheda innē? tava pēna kahu kālē ahanavā nǣ næ oya praśnē uttarayak næhæ. ē dæn dæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

inna næha. eyā dæn innē gāllē dæn mokada dæn koheda ina gāllō innē kiyalā kivvot ehema mē potē kiyalā tiyenavā dæn koheda innē kiyalā vā uttarayak danna nam gāllē innē kiyalā. oya kiyana eka eyā gālē in̆dalā tiyennē kiyalā ehanam tōranna puḷuvan.

그는 지금 Galle에 있습니다. '지금 어디 있느냐'에 'Galle에 있다'고 한다면, 이 책에 '지금 어디 있느냐'는 물음의 답이 'Galle에 있다'고 되어 있으면 그가 Galle에 살고 있다는 뜻으로 풀 수 있습니다.

etakoṭa dæn kiyana mohotē ē mohota kiyalā aragena itin ē mohotē gattot eyā katā karana etana æn̆gilā tiyennē.

그런데 '지금'을 바로 그때로만 잡아 풀면, 그가 말하는 그 자리에 붙들려 버립니다.

namut kivvē ēka æhuva ēka nemeyi. ē vagē vacanayak ahanakoṭa nirukti kramayak tiyenavā. bhāṣā nirukti kiyannē ē vacanayen kiyapu arthayēdī etanama ē kivva ella karapu eka nemeyi. ē adahas karapu kramayak tiyenavā.

그러나 말한 것, 물은 것은 그것이 아닙니다. 그런 낱말을 들을 때 nirutti의 길이 있습니다. 말의 nirutti란 그 낱말로 말한 뜻을 그 자리에 그대로 갖다 붙이는 것이 아닙니다. 뜻을 담은 길이 따로 있습니다.

kaha tiyenavā itin ē kramaya danna tamayi nirukti danna nætuva venavā. ēvā nirukti

그 길을 알아야 nirutti를 아는 것이고, 모르면 nirutti를 모르게 됩니다.

venna enna jānāti jānāti piṭakayan kiyi. nirukti dannē nætta piṭ ekema dænagattā. padayē padayē vikan. ē padin padaya sækarenna gihilā vaya anta gatō anda adī kælē hæṭenavā hæṭenna enavā kiyalā pennanavā. itin api

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæṭenna enavā kiyalā pennanavā. itin api dakinna ōnē bhāṣāven katā karanaṭa kramaya diyanaṭa kramaya hari kiyana kramē hari ēkak. ēken adahasē tava ēkakyi. ē vagē avasthā tiyena ē avasthāva ē kiyana bhāṣāvēśayayi ē adahasayama dænaganna ōnē. ipiya an̆ḍā inna tamayi

그러니 우리는 말로 이야기하는 길, 말하는 길이 하나이고 그로 뜻하는 것은 또 하나임을 봐야 합니다. 그런 때에는 그 말의 모양과 그 뜻을 함께 알아야 합니다.

adahasayama dænaganna ōnē. ipiya an̆ḍā inna tamayi rahat pævidi vunē kiyapuvahama api hitanam ē mohotēda kiyalā. ē sārasīmāvē hiṭapu ākārayaka mahā pajāpati gōcamet hæmadēma kivvē yanē vagē rattarakut yanna āyu vahāvē kiyalā nam ehemayi. bændanam epā dālā itin hiṭiyē anu kan̆du dānavā ē henna tamayi hiṭiyē.

'부모가 울고 있을 때 출가했다'고 하면 우리는 바로 그때라고 생각합니다. 그런데 그 무렵 내내 지내던 모습을 보면, Mahāpajāpatī Gotamī도 늘 그가 떠날 것처럼 말하며, 떠나지 말라고 붙들고 눈물을 흘리며 지냈습니다.

piyāt ē vagē. mē radakamak tiyenavā okkomat tiyenavā tava davas gana tiyannē ṭa satyaka sadenna anē andan epā. hu an̆ḍa rr̥tayen tamayi hiṭiyē. ehema inna avasthāva tamayi yanna gē. itin ka mav piya æn̆du kan̆den inda tamayi

아버지도 마찬가지였습니다. 나라도 있고 모든 것이 있으니 제발 떠나지 말라며 울며 지냈습니다. 그렇게 지내던 때에 떠난 것입니다.

gē. itin ka mav piya æn̆du kan̆den inda tamayi yālā. nævatana oya kiyana katāva ē mohotē vecca ekak hæṭiyaṭa adahasa aragena tamayi api dæn oya paṭavā gannē. etako maharayā kiyana eka tava tadahenavā. itin dharmayaṭa parasparaṇa venna adahasa ganna ōnē kivvē ōkayi.

그러니 부모가 울며 지내던 동안에 떠난 것입니다. 이 이야기를 바로 그때 일어난 일로 받아들여 우리가 덧씌우는 것입니다. 그러면 잘못 아는 것이 더 굳어집니다. dharma와 어긋나지 않게 뜻을 잡아야 한다고 한 것이 바로 이것입니다.

itin etakoṭa dæn ē mohotē vecca ekak nemeyi mē ahannē ē kāla sīmāva vecca hæ tamayi eka sūtrayaka vigraha karannē. mama

그러니 이 물음은 바로 그때 일어난 일이 아니라 그 무렵에 일어난 일을 한 sutta에서 풀어 놓은 것입니다.

rātrahæ devavāpi ada idda tamayi mē bhadrāyuna vaśayendī okkomat ahalā gilā pævi. an̆dalā gimuta gattot rahat daganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin ē kiyannē kāla sīmāva icca siddhiya kiyannē. mokada mēka ē mohotē okpuvenna hētu tiyenavā mē channa mē hāmuduruvō hæma velēma kiyanna paṭan gattā edā enakoṭa nam mama tamayi passē yanna ænna hiṭiyē dæn kavuruvat næhæ dæna tamayi loku velā tiyennē kiyalā mehema ektarā vidihaṭa budurajāṇan vahansēṭa kiyanna paṭan gattā.

그러니 그것은 한 무렵에 일어난 일을 말하는 것입니다. 바로 그때가 아님을 보여 주는 까닭이 있습니다. Channa 스님이 늘 '그날 떠날 때 뒤따라간 것은 나뿐이었다, 그때는 아무도 없었다, 이제야 다들 커졌다'고 이렇게 붓다께 말하기 시작했습니다.

atina mē katāva koccara kivvat ahannē næhæ. ana tiyama daṇḍayaṭa panavanna kiyalā metana ran hari pirinivan pāna kiyalā kivvet ēkayi. mokada ē avasthāva venaṭa kiya edā mē pævidien enakoṭa nam kavuruvat næhæ. edā hiṭiyē mama vitarayi. ehena ara mē cannāmē cannāmātya kara kanta kasipiṭa giyā tiyena katāvaṭa sādhakayak tamayi ara mē hæmadēma mē hāmuduruvō apavāda kariya æhæṭa tænak næha kiyalā. anik ayaṭa

이 이야기를 아무리 해도 듣지 않았습니다. 그래서 parinibbāna 무렵에 그에게 brahmadaṇḍa를 내리라고 하신 것도 그 때문입니다. 그가 늘 '그날 출가하러 갈 때는 아무도 없었고 나만 있었다'고 했기 때문입니다. Channa가 Kanthaka를 타고 갔다는 이야기의 증거가 바로 이 스님이 늘 '내 자리는 없다'며 탓한 것입니다.

kariya æhæṭa tænak næha kiyalā. anik ayaṭa dæn denavā anik ayaṭa ānāntara denavā maṭa monavat næhæ mana katā karannet næhæ. ohoma kiyiyi saṁvēgaya hiṭiyava ē katāva tiyenavā.

다른 이들에게는 주고, 다른 이들에게는 무엇을 맡기는데 나에게는 아무것도 없고 나와는 말도 하지 않는다고, 그렇게 말하며 서운해했다는 이야기가 있습니다.

itin eten pelā tiyenavā kanna nǣ ætta kiyalā giyāyi kiyana katāva ættama bava etanat ok venavā. dæn rātrī kālē giyā kiyana katāva it karalā giyā nam vena eyāṭa kiyanna hētuvak næhænē. itin ehenam ēka tiyena ekaktāvaya etana okpu velā tiyennē ēka.

그러니 거기서 드러납니다. 밤에 떠났다는 이야기가 참이라는 것이 거기서도 증명됩니다. 밤에 떠난 것이 아니라면 그가 그렇게 말할 까닭이 없지 않습니까. 그래서 그 일이 거기서 증명되는 것입니다.

itin ēkayi kāraṇaya. itin mē vagē tiyenavā adahas ē ganna ōna tænaṭa obana vidihaṭa adahas karaganna ōnē. mēka paṭavā ganna deyak næhæ metana

그래서 그것이 요점입니다. 이처럼 뜻은 맞는 자리에 맞게 잡아야 합니다. 여기서 덧씌울 것은 없습니다.

tāgattanam mē pintiyena velāvēdī mē tamangē piyā potma pæn̆dagena rūpayak sahitava ræs vivarī duvamin hiṭa dækkā kiyalayi mē sthānaya. itin īṭa pena ēka kiyanna deyak

puñña를 나누어 주는 때에 자기 아버지가 옷을 갖춰 입고 모습을 드러내어 빛을 뿜으며 서 있는 것을 보았다는 대목입니다.

sthānaya. itin īṭa pena ēka kiyanna deyak næhæ. dæn budurajāṇan vahansē ara edā penninna ara pati pirōkula sūtraya peralā tiyennē ē mohotē dan ara pētuva ē mohotē penehi iṭiyā kiyavattē.

그러니 그것은 따로 말할 것이 없습니다. 붓다께서 그날 Tirokuḍḍa sutta를 설하신 것도, 그때 그 peta들이 그때 보였다는 것입니다.

æn̆dum pūjā karanakoṭa diva saru mævilā hiṭan ēgollō pēnna siṭiyā. dānē pūjā karanavaṭa diva pudula læbilā hiṭannē ēgollanṭa eka ema dækkā. itin ē vagē avasthāval dakinavā.

옷을 바칠 때는 하늘 옷을 입은 모습으로 그들이 나타났습니다. dāna를 바칠 때는 하늘 먹을거리를 얻은 모습으로 그들이 보였습니다. 그런 일들을 봅니다.

itin ē kiyannē ēgollō pinka anumōdan vunahama parivartana venāvat. itin pinat śraddhāśīla supadayāga pragnā kiyana mē kāraṇā pahakin yuttama tamayi mē sthānayē igena. mē pina aṁn̆ga sampūrṇama eyāṭa hētu vāsanāva tibunam ganna ē mohotē guṇā ē mohoten parivartana venavā. itin yam hiṭiyā nam

곧 그들이 puñña에 anumodanā 하면 그 자리에서 바뀐다는 것입니다. puñña와 믿음, sīla, 베풂, 지혜 이 다섯을 갖추어야 이 자리에 이릅니다. puñña의 갈래가 다 갖춰지고 그에게 까닭과 복이 있으면 그때 그 자리에서 바뀝니다.

parivartana venavā. itin yam hiṭiyā nam yamkisi atdævaka hari ā antaravaka gandhabba velā hiṭiyā nam hari mohotaṭakin atdæva parivarta velā hiṭan piṭi paṭisandi velā him ē mohotē manahana velāve nætnam anubōdan velāva mēka venna puḷuvan. ēka ē vagē dēvala ōn taram venavā. itin oya dakina ekakvat dakinnē. mē ada ēvaṭa loku deyak nema puṇyānumōdaya nema venavā.

어떤 이가 어떤 처지에 있었거나 antarābhava의 gandhabba로 있었다면, 한 찰나에 처지가 바뀌거나 다시 paṭisandhi를 맺을 수 있습니다. 마음이 기쁜 때, 곧 anumodanā 할 때 이것이 일어날 수 있습니다. 그런 일은 얼마든지 일어납니다. 그러니 그런 것을 보더라도 오늘 그것은 큰일이 아니라 puñña anumodanā로 일어나는 것입니다.

mēka mē mēvā mē api pratyāvaśya praśna nemeyi mē sōvan phalayat śrī sumana saman deviyan piḷiban̆dava mēka keṭi vigrahayak dæn mēvā mē ætta vaśayenma mē bāhira mē katāpataṭa satvaya bōdhipāta dharmayak mēvā atē næhæ. mēvara kālaya venavā vitarayi itin mēka mukut næhæ kenek devi dēvatāvaya pædilā budurajāṇan vahansē baṇa æhuvā nam sōvān phalayaṭa pat venna puḷuvan. ēka apiṭa podumē

이것들은 꼭 필요한 물음이 아닙니다. sotāpatti 열매와 Sumana Saman 신에 대한 짧은 풀이입니다. 사실 이런 것은 바깥 이야기이지 bodhipakkhiya dhamma가 아닙니다. 시간만 들 뿐입니다. 별것 없습니다. 어떤 이가 신으로 태어나 붓다의 가르침을 들었다면 sotāpatti 열매에 이를 수 있습니다.

phalayaṭa pat venna puḷuvan. ēka apiṭa podumē sārthanayak nemeyi. īṭa passē ē pudgalayā tanakin hiṭapu tænakaṭa hitanam uddayan vahansēṭa ārādhanā karanna puḷuvan mē tamanṭa mē pūjana sthānaya gaurava karanna sthānaya itin ōka amutu venna puduma vena deyak nemeyi dēvatāva manussayat ōka karanavā. itin etakoṭa ēkin amatu venna deyak næha. ē vividhayak karanna deyak næha.

그것은 우리에게 놀라운 일이 아닙니다. 그 뒤 그 이가 자기가 머물던 곳에 붓다를 모시어 자기가 우러르고 받드는 곳으로 삼을 수 있습니다. 그것은 이상하거나 놀랄 일이 아닙니다. 신도 사람도 그렇게 합니다. 그러니 거기에는 이상할 것도, 따로 풀 것도 없습니다.

[kæssa]

[기침]

mē bhāvanāvēdī nāmarūpa viriya pasu gata sita nodænīma adhiṣṭhāna kālayak ekkana viṭa sita asañgna tala valaṭa noyanna eka dæn metana api dakinna ōnē menna mehema deyak dæn mē nāma rūpa bidīma giya pada tiyenava mēvā mē samādhi valin purudu karaganna puḷuvan nānā prakāra krama tiyenavā. kotanakavat mē budurajāṇan vahansē

'이 bhāvanā에서 nāma-rūpa가 무너진 뒤 몸과 마음을 느끼지 못함, adhiṭṭhāna 시간을 늘릴 때 마음이 asañña 자리로 가지 않게 하는 것.' 여기서 우리가 봐야 할 것은 이것입니다. nāma-rūpa가 무너졌다는 말이 있는데, 이런 것들은 samādhi로 익힐 수 있는 여러 가지 길이 있습니다.

tiyenavā. kotanakavat mē budurajāṇan vahansē dēśanā karapu tanaka rūpavat, vēdanāvak, saṁgnāvak, saṁkhāravat, viññāṇavat kiyana mēmayi. ē æti vennā vū bāhira bāhiren pennum karana bāhira kriyāvaliyaṭa hō vidyāmāna nāmayak hō athariva nemeyi budu dahama kiyannē. oya kotenṭa hari chandara rāgaya duru kirīma rūpayan atdækarīma nemeyi rūpayangē canda rāgaya duru kirīma.

붓다께서는 어디에서도 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa를, 그렇게 일어나 밖으로 드러나는 움직임이나 드러나는 nāma를 버리는 것이 붓다의 가르침이라고 하지 않으셨습니다. 어디서든 chanda-rāga를 없애는 것, rūpa를 버리는 것이 아니라 rūpa에 대한 chanda-rāga를 없애는 것입니다.

mē nāma rūpa bin̆dī giya pasu gata hita nodænī yana avasthāvak kiyana eka mē pennannavā. mē gatayi hitayi nodænī yana avasthāvak tiyenavā nam ē tiyennē nirōdha samāpattiya.

이것은 nāma-rūpa가 무너진 뒤 몸과 마음을 느끼지 못하게 되는 때를 말합니다. 몸과 마음을 느끼지 못하는 때가 있다면 그것은 nirodha samāpatti입니다.

nirōdha samāpattiyaṭa yanakan kisi kenekut gata venuvaṭa tibennā vū yamkisi rūpayak nætnam ē rūpakārayak. eham gatiya hæduva venas venna puḷuvan arūpāvakaṭa yanakoṭa. namut eta nāmākāraya væṭahenavā. nāmayangē rūpaya etakoṭa saṁgnā væṭahenavā. saṁgnā næti velā yana ekak atara maga vennē næha. ataraga onnam karagatta hædi. dæn api hitāgattot saṁgnā

nirodha samāpatti에 들 때까지는 누구에게나 몸 대신 있는 어떤 rūpa, 곧 rūpa의 모습이 있습니다. arūpa로 갈 때 몸의 느낌은 달라질 수 있습니다. 그래도 거기서 nāma의 모습은 알아차려집니다. 그때 saññā가 알아차려집니다. saññā가 사라지는 것은 도중에 일어나지 않습니다.

karagatta hædi. dæn api hitāgattot saṁgnā næti karapu tamayi nivan dakinna kiyalā ehæṭa saṁgnā næti karaganna puḷuvan hitalā hitannam. ē adhiṣṭhāna karagena ē bhāvanāva pasaya varalā. ēka tamayi samahalā. saṁgnāvangē candarāgaya næti karaganna ekayi budu dahama. saṁgnāva æti karaganna eka budu dahama neveyi. dæn mēkayi ædunē

우리가 saññā를 없애야 nibbāna를 본다고 생각하면, saññā를 없앨 수 있다고 여겨 adhiṭṭhāna를 하고 bhāvanā를 거꾸로 해 버립니다. 그것이 탈입니다. saññā에 대한 chanda-rāga를 없애는 것이 붓다의 가르침이지, saññā 자체를 어떻게 하는 것이 붓다의 가르침이 아닙니다.

eka budu dahama neveyi. dæn mēkayi ædunē hæmatinama paṭala vagē dænagannē. bhāvanāva karana ganna hita navattanna hitekm karanna adahasenna næti venna dæn mē vagē avasthāvaṭa tamayi daganna rūpa pēnnē næti venna saddæhen næti vennē mehema ekatu hæmatenāma mē utsāha karannē. upadet

지금 이것이 곳곳에서 꼬여 있습니다. bhāvanā를 하면서 마음을 멈추려고, 생각을 없애려고, 이런 때에 형상이 보이지 않게, 소리가 들리지 않게 하려고 곳곳에서 애씁니다.

hæmatenāma mē utsāha karannē. upadet tiyennē ōka budurajāṇan vahansē dēśanā kē rūpa balanna nætuva nemeyi rūpayangē caṁca rāgaya duru karaganna ēka budu dahama vēdanāva læbenakoṭa vēdanāva atharinna vēdanāva amāta kara nemeyi kiyalā vēdanāvē yan chandara rāśayak tiyenavānē ēka athæraganna gæṭīmak tiyenavā nam ēka athæraganna ēkaṭa dharmāvabōdhaya velā balaganna epāṭa dakinakoṭa ēka kerenavā cantara rāgaya athærena yam saṁgnāvak nam saṁgnāva duru karanna nemeyi dēśanā karalā ē saṁgnāva tuḷamat chandara rāgaya duru karaganna chandara rāgaya duru karāṭa passē tamanṭa praśnayak næha.

가르침은 이렇습니다. 붓다께서 설하신 것은 rūpa를 보지 않는 것이 아니라 rūpa에 대한 chanda-rāga를 없애는 것, 그것이 붓다의 가르침입니다. vedanā가 올 때 vedanā를 버리거나 느끼지 않는 것이 아니라, vedanā에 대한 chanda-rāga가 있으면 그것을 버리고, 거슬림이 있으면 그것을 버리는 것입니다. dharma를 깨달아 보면 그것이 이루어집니다. saññā도 saññā를 없애라고 설하신 것이 아니라 그 saññā 안의 chanda-rāga를 없애라는 것입니다. chanda-rāga를 없앤 뒤에는 자기에게 아무 탈이 없습니다.

praśnaya tēnnē chanda rāgayak. buduhāmuka chandara rāgaya duru karanna misa vena eka vipāka duru karanna nemeyi. nāma rūpa kiyana yamak

탈은 chanda-rāga입니다. 붓다의 가르침은 chanda-rāga를 없애는 것이지 다른 열매를 없애는 것이 아닙니다.

duru karanna nemeyi. nāma rūpa kiyana yamak haṭagatta nam ē nāma rūpa haṭagannakoṭa haṭaganna kramayak tiyenavā. viññāṇa patyē nāma rūpa vē kiyana viññāṇayē avidyā sahagatanak. ē pan̆du avidyā sahagata viññāṇaya pahaḷa vena nāma rūpat avidyā sahagatayi. avidyā sahagata bava

nāma-rūpa라는 것이 일어났다면 그것이 일어나는 길이 있습니다. 'viññāṇa paccayā nāma-rūpaṃ'에서 viññāṇa는 avijjā와 함께합니다. 그 avijjā와 함께하는 viññāṇa에서 일어나는 nāma-rūpa도 avijjā와 함께합니다.

rūpat avidyā sahagatayi. avidyā sahagata bava okpennē mokinda ēkē canda rāgaya tibunot avidyā sahagatayi. avidyā sahagatavada nædda kiyalā balanna ēkaṭa ælīmak bæn̆dīmak tiyenavada? ælīmak væḍīmak tiyenavā nam ēka avidyā sahaganna næha nætnam candrāgaya nesayi dænagannē avidyāva tiyena bava.

avijjā와 함께함은 무엇으로 드러납니까? 거기에 chanda-rāga가 있으면 avijjā와 함께하는 것입니다. avijjā와 함께하는지 아닌지 보려면 거기에 들러붙음, 묶임이 있는지 보십시오. 들러붙음이 있으면 avijjā와 함께하는 것입니다. chanda-rāga로 avijjā가 있음을 압니다.

tamangē daruvek piḷiban̆dava tamangē adahasa avidyā sahagattada kiyalā dænaganna ōna dunnā. ē daruvā piḷiban̆da magē væḍīma kohomada magē kæmætta kohomada ē kæmætta tava tiyenavā daruvek magē daruvā kiyalā hæn̆gīmē amutu vihē kæmættak bæn̆dilā tiyenavā tiyenavā nam avidyā candharāgayak tiyenavaṭa.

자기 아이에 대한 자기 생각이 avijjā와 함께하는지 알고 싶다면, 그 아이에 대한 내 들러붙음이 어떤지, 내 바람이 어떤지 보십시오. '내 아이'라는 느낌에 남다른 바람이 묶여 있다면 avijjā의 chanda-rāga가 있는 것입니다.

anna ē kæmætta næti vuna dāṭa daruvā kiyalā buddhaya tiyena bava pēnavā. daruvā kiyana lōka sammataya daruvek bavat han̆dunavā. ēni hara anik aya ē aya kiyalā viśē sambandhayak næhæ. eyat mē lōka sattvaya issarayi tiyennē. anna etakoṭa chanda rāgaya næ. ara lōka sammataya

그 바람이 사라진 날에는 아이라는 앎이 있는 것이 보입니다. 아이라는 세상의 약속대로 아이임을 알아봅니다. 그러나 다른 이들과 견주어 남다른 매임은 없습니다. 그도 이 세상 중생 가운데 하나로 있을 뿐입니다. 그때 chanda-rāga는 없습니다.

etakoṭa chanda rāgaya næ. ara lōka sammataya daruvaṭtayak dækkahama han̆dununa svabhāvayak tiyenavā. æ dænīmak tiyenavā. væṭahīmak tiyenavā, hæn̆dinīmak tiyenavā okkoma tiyenavā. itin dænīmak hædīmak næti karana

세상의 약속대로 아이를 보면 알아보는 성품이 있습니다. 앎이 있고, 깨침이 있고, 알아봄이 있습니다. 다 있습니다.

tiyenavā. itin dænīmak hædīmak næti karana eka budu dahama nemeyi. namut ada venakoṭa budu dahama paṭuvāgena kiyannē onna ōkama. hæma tænakama budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē mē karana kriyākārakapaṇa avasthāna nemeyi. [ugura kǣrīma] ē piḷiban̆da chandara rāgayaṭa avasthāna karanavā.

앎과 알아봄을 없애는 것이 붓다의 가르침이 아닙니다. 그런데 오늘날 붓다의 가르침이라 덧씌워 말하는 것이 바로 그것입니다. 어디서나 붓다께서 설하신 것은 이렇게 하는 일들을 멈추라는 것이 아닙니다. [헛기침] 그에 대한 chanda-rāga를 멈추라는 것입니다.

hæbæyi minissu karana væḍa valin 100 anuva chanda rāgaya nisā karana kiyana hitana ēvā tiyennē. ē ṭika navatinavā. siyaluma kāraṇā chandara rāgaya nisā hitana kiyana eka tæna kiyannē chandha rāgayen siddha vennē næ.

다만 사람들이 하는 일 가운데 많은 것이 chanda-rāga 때문에 하는 것입니다. 그것들은 멈춥니다. 그러나 모든 일이 chanda-rāga 때문에 생각되고 chanda-rāga로 일어나는 것은 아닙니다.

chandara rāgaya nisā anumak siddha venna puḷuvan. canda rāgaya duru karagatta harimē chandara rāgaya nisāma haṭagatta yamkisi hiti giyāvala pramāṇayak tibuṇā. ē ṭika innē. hæbæyi siyalu kriyā siyalu katā candarāgaya nisā nemeyi.

chanda-rāga 때문에 일어나는 것들이 있을 수 있습니다. chanda-rāga를 없애기 전에는 chanda-rāga 때문에 일어난 생각과 행동이 얼마간 있었습니다. 그만큼이 멈춥니다. 그러나 모든 행동, 모든 말이 chanda-rāga 때문인 것은 아닙니다.

ehemanam budurajāṇan vahansē hidivili tibuṇā kriyā tibuṇā katā tibuṇā. hæn̆dinīma tibuṇā dænīma tibuṇā. dænīma hædenīma kiyana eka avidyāva budurajāṇan vahansē avidyā dunnu karalā næhæ. hitalā balanna ōgollanṭa kalpanā karalā mokakda venavā api innē kiyalā kosoluva kima amāradi kiyanavā. ānanda hāmuduruvanṭa ānandaya avasāna karanavā dækkā. særiyat hāmuduruva asāraya kiyalā katā karanavā. ē bamuṇa kāma abuna kiyalā katā karanavā. dænīma hædīma vēdanā saṁgnā tibunē næhæ.

그렇다면 붓다께도 생각이 있었고, 행동이 있었고, 말이 있었습니다. 알아봄도 앎도 있었습니다. 앎과 알아봄이 avijjā라면 붓다께서 avijjā를 없애지 못하신 셈입니다. 생각해 보십시오. Kosala 왕을 '대왕이여' 하고 부르셨습니다. Ānanda 스님을 'Ānanda여' 하고 부르셨습니다. Sāriputta 스님을 'Sāriputta여' 하고 부르셨습니다. 그 brāhmaṇa를 'brāhmaṇa여' 하고 부르셨습니다. 앎과 알아봄, vedanā와 saññā가 없었겠습니까?

itin etakoṭa oppu venavadana tibu bava itin vēdanā saṁgnā kiyana ēvā avidyāven pahaḷa enna ekak ē nisā ēka duru karaganna ekayi nivana kiyalā kivva nam budurajāṇan vahansē nivan dækalā nita

그러니 그것들이 있었음이 증명됩니다. vedanā와 saññā가 avijjā에서 생기는 것이어서 그것을 없애는 것이 nibbāna라고 한다면, 붓다께서는 nibbāna를 보지 못하신 셈이 됩니다.

mokakda mē mōla ekatuma kiyalā æyi ē kiyana vacayaṭa tērennē nædda yathārthaya kiyanna venavā itin pudgalaya ṭika nokivvaṭa kavuru hari kiyana eka vena ē moṭṭakama aparādhayak mē lōkayaṭa karanna.

어째서 그 말을 알아듣지 못합니까? 참모습을 말해야 합니다. 누구라고 이름을 대지 않더라도, 누군가 그렇게 말하는 것은 그 어리석음으로 이 세상에 해를 끼치는 일입니다.

dænīma hædanīma siyalla natara karana eka budu dahama kivvā nam kavuda ho karalā tiyennē lovturā budurajāṇan vahansē budu velā næha ehemanam oppu venavanē oppu karanna puḷuvan.

앎과 알아봄을 모두 멈추는 것이 붓다의 가르침이라고 한다면, 그렇게 한 이가 누구입니까? 그렇다면 붓다께서는 buddha가 되지 못하신 것이 됩니다. 그렇게 증명할 수 있지 않습니까.

dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karapu kata kotanada pelā tiyennē muḷu tripiṭakaya kotanada pelā tiyennē dænīma hæn̆dīma duru karanna mēkayi buduhāma kiyalā.

붓다께서 설하신 말씀 가운데 온 Tipiṭaka 어디에 앎과 알아봄을 없애는 것이 붓다의 가르침이라고 나와 있습니까?

æsa jantarāgēda mē æsa etakoṭa ahanavāda cakkhu rūpa upādānaya rūpa rūpada rūpa upādānayak rūpakda dekakda rūpa rūpa vē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

etakoṭa mē ēka mē pennannē ēka āyatana nevē. cakkhu cakkhuē cakkāyatana neveyi. cakkhu cakkhu vēda cakkhu cakkhāyatana vēda cakkhu cakkhu vēkkāyatana novē. cakkhāyatana cakkāyatana vēkkhu novē.

이것은 그것이 āyatana가 아님을 보여 줍니다. cakkhu는 cakkhāyatana가 아닙니다. cakkhu가 곧 cakkhāyatana입니까? cakkhu는 cakkhāyatana가 아니고, cakkhāyatana는 cakkhu가 아닙니다.

æsa piḷiban̆da cakkhu piḷiban̆da chanda rāgayak ætda ē hētuven mē cakka āyatanē. āya chandara rāgaya duru karalā danna æhæ tiyenavā rūpa tiyenavā āyatana velā næha.

눈, 곧 cakkhu에 대한 chanda-rāga가 있으면 그 까닭으로 cakkhāyatana가 됩니다. 그래서 chanda-rāga를 없앤 이에게는 눈도 있고 rūpa도 있지만 āyatana가 되지는 않습니다.

dæn mēka hon̆daṭa opa karalā vistara karalā pelā tiyena noyek upamāvakin.

이것은 여러 비유로 잘 풀어 설명되어 있습니다.

paṁcaskandhayē paṁca upādānaskandhaya vēda paṁca upādānaskandhayē paṁcaskandhaya vēda bhikṣūn vahansēlā atarat mē praśnaya matu vuṇā. citta kiyana grahapati dharmatā. dharmaya vigraha karannada assada? citta grahapati ē sthānēdī yanakoṭa anna dharmaya danna upāsaka māttayek innavā. api ahalā balamu apē praśnē eyāgen kiyalā ē velāvēdī idiripat velā upāsara mahattayā bhikṣun vahansēlā.

pañcakkhandha가 곧 pañcupādānakkhandha인가, pañcupādānakkhandha가 곧 pañcakkhandha인가 하는 물음이 bhikkhu들 사이에서도 일어났습니다. Citta gahapati는 dharma를 풀 줄 아는 이였습니다. Citta gahapati가 그곳으로 오자 'dharma를 아는 upāsaka가 있으니 우리 물음을 그에게 물어보자' 하고 bhikkhu들이 그때 나아갔습니다.

itin en mē pinvata mē paṁcaskandhayak, paṁca upādānaskandhayakda dekakda? dæn api kiyanavā mē paṁcaskandhayakaṭa tamayi paṁca upādānaskandhaya kiyana eka api mē kiyannē. oya dekama ekak kiyalā. itin mēka ætta mokakda?

'어진 이여, 이 pañcakkhandha와 pañcupādānakkhandha는 하나입니까, 둘입니까? 우리는 pañcakkhandha를 두고 pañcupādānakkhandha라고 말합니다. 둘이 하나라고요. 무엇이 참입니까?'

etakoṭa svāmīni upamāvakin kivvahamat gnānavaṁ kiyalā tērum gannavā. mama upamāvak kiyannavā. kaḷu gaṇekuyi sudu gaṇeku innavā.

그러자 '스님들, 지혜로운 이는 비유로 말해도 알아듣습니다. 비유를 하나 들겠습니다. 검은 소와 흰 소가 있습니다.'

etakoṭa giyānam mē gonada guṇayi budu ganayi genak tiyāyi innam mē gonada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kaḷuguṇak innavā sudu ganak innavā depætta dæn gohana mun denā laṁ velā giyā gombanna dæn gonak ennē mokakda metanṭa siddha venna ōna

검은 소가 있고 흰 소가 있어 둘이 나란히 가까이 갔습니다. 멍에 맨 소 한 쌍. 이제 소 한 쌍이 되려면 여기서 무엇이 일어나야 합니까?

yamkisi bæmmak aragena hariha bānak aragena iluvak aragena harien ara gæṭa gahalā ivaralā dæn ahana dæn kavuru dæn gom bānahara dæn mokakṭa hari gombāna vunē mē lanuvaṭa ihi luva goḍana hara ahanavā mē lanulaha mē goā næhæ kiyanavā. mē harak denavā gom̆bāna

어떤 묶음, 굴레나 밧줄을 가져다 묶어야 합니다. 이제 묻습니다. 무엇이 소 한 쌍이 되었습니까? 이 밧줄이 소 한 쌍입니까? 그렇게 물으면 아니라고 합니다. 이 두 마리 소가 소 한 쌍입니까?

ēt nǣ kiyanavā. ehenam gona hædunē kohoma harak dennā nætuva lanuva nætuva gona hædenna bæha. harak dennat ōnat lanu bænhama tamayi gombāna hædennē.

그것도 아니라고 합니다. 그렇다면 소 한 쌍은 어떻게 생겼습니까? 두 소 없이, 밧줄 없이 소 한 쌍은 생길 수 없습니다. 두 소도 있어야 하고 밧줄로 묶어야 소 한 쌍이 됩니다.

paṁcaskandhaya paṁca upādānaskandhaya gona kiya hita hadāgannakō.

pañcakkhandha와 pañcupādānakkhandha를 이 소 한 쌍처럼 생각해 보십시오.

æhæṭa tibunaṭa rūpaya tibunaṭa ēka upādānayak nemeyi ēka etana etana sakas vennē næhæ. mē ara kiyana upādānas śraddhayak sakas vennē næhæ.

눈이 있고 rūpa가 있다고 해서 그것이 upādāna가 아닙니다. 거기서 upādānakkhandha가 짜이지 않습니다.

ehenam mē upādānaskandhaya paṁca rūpa upādānaskandhaya venna nam oya æhæṭa rūpa balanakoṭa ōka chandara rāgaya kiyalā kæṭenavā. chandara rāgaya nævati ræhæṇen æhæyi rūpayayi dekak atara bæn̆dīmak haṭagattot anna haṭagannavā rūpa upādānavā.

그러면 이 upādānakkhandha, 곧 rūpa upādānakkhandha가 되려면, 눈으로 형상을 볼 때 chanda-rāga라는 밧줄이 묶여야 합니다. chanda-rāga라는 밧줄로 눈과 rūpa 둘 사이에 묶임이 생기면 rūpa upādāna가 생깁니다.

śabda rūpa gandha rūpa ādī vaśayen mē siyaluma rūpayan piḷiban̆da yamkisi bæn̆dīmak chanda rāgayak ætnam. anna ē canda rāgiyen bæn̆dunot ēken tamayi mē upādānaskandhaya haṭagannē. ē upādānaya vuṇē mokenda gattahama anna chanda rāgaya chanda rāgayaṭa sanīya upādānaya karanna læba. canda rāgayaṭa bæn̆dena ekat tiyenna ōnē. ē canda rāgayen ē dē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa vala bæn̆dunot menna mēka upādānaskandhaya velā paṁca upādānaskandhaya venavā paṁcaskandhaya.

소리, 냄새 같은 이 모든 대상에 대해 어떤 묶임, chanda-rāga가 있으면, 그 chanda-rāga로 묶이면 그것으로 upādānakkhandha가 생깁니다. 무엇으로 upādāna가 되었느냐 하면 chanda-rāga입니다. chanda-rāga로 upādāna가 됩니다. chanda-rāga로 묶이는 것이 있어야 합니다. 그 chanda-rāga로 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa에 묶이면 이것이 upādānakkhandha가 되어 pañcakkhandha가 pañcupādānakkhandha가 됩니다.

mē paṁca upādānaskandhaya paṁcaskandhaya ven venna upādānaya næti karaganna ōnē. upādā turaka bhava nirōdhayi. bhava nirōdhanā jāti nirōdhayi jāti nirōdhanā jarā manasa lōka saka pavi dma okkoma nirōdhayi. evunē paritiphalaya nivana pratiphalaya itin apiṭa ōnakama tiyennē nivana pratiphalaya labāganna nam apiṭa ōnē upādānaya nirōdha karanna. upādānayen ehā rūpa nirōdha karanna

이 pañcupādānakkhandha가 그냥 pañcakkhandha로 떨어지려면 upādāna를 없애야 합니다. upādāna nirodha로 bhava nirodha, bhava nirodha로 jāti nirodha, jāti nirodha로 늙음, 죽음, 슬픔, 울부짖음, 괴로움이 모두 nirodha입니다. 그 열매가 nibbāna입니다. 우리가 바라는 nibbāna의 열매를 얻으려면 upādāna를 nirodha 해야 합니다. upādāna를 넘어 rūpa를 nirodha 하는 것이 아닙니다.

paṁcaskandhaya nirōdha karā nivan dakkenavā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē næha. paṁcaskandhaya piḷiban̆da yam canda rāgarayak æda ē upādānayayi yannē ē upādāna nirōdha karalā upādāya nirōdhayi. upādāya nirōdhana bhava nirōdhayi bhava nirōdhanā nam jāti nirōdhayi jāti narōdanat jarā marana sōka paridēva duk damana sakama nirōdhayi. onna putuphala ehenam pora kivvē mokakda

pañcakkhandha를 nirodha 하여 nibbāna를 본다고 붓다께서 설하지 않으셨습니다. pañcakkhandha에 대한 어떤 chanda-rāga가 있으면 그것이 upādāna이고, 그 upādāna를 nirodha 하면 upādāna nirodha, 그로써 bhava nirodha, 그로써 jāti nirodha, 그로써 늙음, 죽음, 슬픔, 울부짖음, 괴로움 모두가 nirodha입니다. 그것이 열매입니다.

onna putuphala ehenam pora kivvē mokakda paṁcāskandhaya duru karanna nemeyi kivvē paṁcāskandhaya tamayi chandara rāgaya duru karanna paṁcaskandhaya tuḷa chandarāgaya duru eyāṭa paṁcaskandhayak darāgena inna vena paṁcaskandhayaṭa sambandhava inna vennē mē atdævē cuṭiya venakan nitarayi kavada hari maraṇāsanna mohota venakan ē mohota venakan eyāṭa paṁcaskandhaya atharinna bæhæ. paṁcaskandha sūkaya atharinna

그렇다면 무엇을 말씀하셨습니까? pañcakkhandha를 없애라는 것이 아니라 pañcakkhandha 안의 chanda-rāga를 없애라고 하셨습니다. chanda-rāga를 없앤 이도 pañcakkhandha를 지니고, pañcakkhandha와 이어져 살아야 합니다. 이 삶의 cuti 때까지, 언젠가 죽음에 가까운 때까지 그는 pañcakkhandha를 버릴 수 없습니다.

atharinna bæhæ. paṁcaskandha sūkaya atharinna koyi velāvakaṭaka hari gihillā hitan ara piriinavan pāna mohotak āpuvahama ē mohoten ehāṭa nævatat chandara rāgaya næti nisā paṁcaskandhaya tamagē sambandhatāvayen baru yali bhavayak horanaganna hētu næha. ē nisā bhava nirōdhayi tada vennē. bhava bhavaya goḍannagana hētu nirōdha nisā arihat pat vecca mohoteka paṭan ut bhava nirōdhayi. koyi mohote nam bhava nirōdha

pañcakkhandha의 짐을 버리는 것은 언젠가 parinibbāna의 때가 왔을 때이고, 그때 너머로는 chanda-rāga가 없으므로 pañcakkhandha가 자기와의 매임으로 다시 bhava를 쌓을 까닭이 없습니다. 그래서 bhava nirodha가 굳어집니다. bhava를 쌓는 까닭이 nirodha 되었으므로 arahant가 된 때부터 bhava nirodha입니다.

ut bhava nirōdhayi. koyi mohote nam bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi. ehenam matu jātiyak næhæ. ayantima atnantima jātiyak. natidānaya tunak bava matu tunak bavayak næ. ehenam api nirōdha karaganna ōnē upādānaya nirōdha karaganna ōnē. upādānaya nirōdha karagattahama upādānaya kiyannē mokakda? paṁcaskandhayan piḷiban̆da yam canda rāgayak ædda ēka upādānaya. apē

bhava nirodha인 때부터 jāti nirodha입니다. 그러면 다음 태어남이 없습니다. 'ayam antimā jāti, natthi dāni punabbhavo', 이것이 마지막 태어남이고 다시 태어남은 없습니다. 그러니 우리가 nirodha 해야 할 것은 upādāna입니다. upādāna란 무엇입니까? pañcakkhandha에 대한 어떤 chanda-rāga가 있다면 그것이 upādāna입니다.

canda rāgayak ædda ēka upādānaya. apē budurajāṇan vahansē dænaganna kivvē yathātvakya dænagiḷi chanda rāgaya nirōdha karaganna kæmætta bæn̆dena kæmætta æti karaganna. bæn̆dena kæma næti karagattaṭa passē kǣna ivarayi. etanayi sǣma gælavennē. avidyāvennē etanayi.

붓다께서 알라고 하신 것은 있는 그대로를 알아 chanda-rāga, 곧 묶이는 바람을 nirodha 하라는 것입니다. 묶이는 바람을 없앤 뒤에는 일이 끝납니다. 거기서 모두 벗어납니다. avijjā가 끝나는 곳도 거기입니다.

itin apiṭa kiyā tiyanna ekak mē horanya bhāvanā karana ekak. itin mēvayen samādhi nǣha kiyannē samādhi kōṭi gaṇan tiyenavā kiyalā dēśanā karannē mē samādhi nættē næhæ. samādhi tiyenavā. saukhika samādhi tiyenavā. asan samādhi tiyenavā. itin api nāma rūpa næti karanna hætuvot mokada vennē?

우리가 할 일은 이것을 찾아 bhāvanā 하는 것입니다. samādhi가 없다는 말이 아닙니다. samādhi가 수없이 많다고 설하셨습니다. samādhi는 없지 않습니다, 있습니다. lokiya samādhi도 있고 asañña samādhi도 있습니다. 그러면 우리가 nāma-rūpa를 없애려 하면 무엇이 됩니까?

dæn nāma rūpa næti karanna giyot mokada vennē? nāma rūpayanṭa ayiti yam taramak dēval tiyena api ē sambandhaya atham ēka ahatanaka karanna puḷuvan.

nāma-rūpa를 없애러 가면 무엇이 됩니까? nāma-rūpa에 속한 것들이 있는데, 우리가 그 매임을 놓으면 그것을 치울 수 있습니다.

hæbæyi rūpa piḷiban̆da vēdanā piḷiban̆da saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mē kiyama æti kara gattot ē ṭiyat nāma rūpa. rūpaya yamak ætnam paṁcaya ēka rūpa koṭasa vælenavā. vēdanā saṁgnā ē vagēma mē saṁkhāra viññāṇaya koṭasak nam nāma koṭasa væṭenavā.

다만 rūpa에 대한, vedanā에 대한 saññā, saṅkhāra, viññāṇa를 일으키면 그것도 nāma-rūpa입니다. rūpa에 속하는 것이면 rūpa 쪽에 들어가고, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa에 속하면 nāma 쪽에 들어갑니다.

dæn nāma rūpa paricchēdanaya kiyalā kiyana eka nāma rūpa nirōdha karanavā kiyalā. nāma rūpa vīma chanda rāgaraya nirōdha karanna ōna ekaṭa nāma rūpa nirōdha karanna yannē. mokada mūlika dharmaya peradennē mē viññāṇa nirōdhanam nāma rūpa nirōdhayi. nāma rūpa niran salāyatana nirōdhayi. salāyatana nirōdhanam sparśa nirōdhayi mē ādī vaśayen vigraha karalā tiyenavā. mē

nāma-rūpa pariccheda를 nāma-rūpa를 nirodha 하는 것이라고 합니다. nāma-rūpa에 대한 chanda-rāga를 nirodha 해야 하는데 nāma-rūpa를 nirodha 하러 갑니다. 근본 dharma에서는 viññāṇa nirodha로 nāma-rūpa nirodha, nāma-rūpa nirodha로 saḷāyatana nirodha, saḷāyatana nirodha로 phassa nirodha, 이렇게 풀이되어 있습니다.

vaśayen vigraha karalā tiyenavā. mē vigrahayen pennalā tiyennē viññāṇa monavada? nāma rūpa monavada? āyatana monavada monavada mē nirōdha karanna tiyennē monavada hædunē mēkavat dakinnē nætuva api mē nāma rūpa kiyannē hitayi kiyaṭa katāyi nira nirōdha karanna kiya mokada vennē อāven

이 풀이가 보여 주는 것은 viññāṇa가 무엇인지, nāma-rūpa가 무엇인지, āyatana가 무엇인지, nirodha 해야 할 것이 무엇인지입니다. 이것도 보지 못한 채 nāma-rūpa를 마음과 말로 여겨 그것을 nirodha 하라고 하면 무엇이 되겠습니까.

haṭaganna yamak ætnam ēkayi nirōdha karanna giya.

(avijjā로) 일어나는 것이 있다면 그것이 nirodha 해야 할 것입니다.

avidyā yēva aśēṣa virāga nirōdhā saṁkhāra nirōdhī dæn siyalu saṁkhāra gæna katāvak metana kivvada avidyāvē śēṣayak næti virāgayen nirōdhayen yam saṁkhārayak tiyenavada ē ṭikē nirōdha venavā.

'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho.' 여기서 모든 saṅkhāra를 말했습니까? avijjā가 남김없이 바래어 그침으로써, 어떤 saṅkhāra가 있다면 그것들이 nirodha 됩니다.

siyalu saṁkhāra avidyāpattayenda tiyennē? avidyā pragnaya kiyannē saṁkhārayak nætnam ēka sasara gamanaṭa hētu venavā.

모든 saṅkhāra가 avijjā를 조건으로 있습니까? avijjā를 조건으로 한 saṅkhāra는 saṃsāra 길의 까닭이 됩니다.

kusala mūla paccayā saṁkhārā kiyalā ekak tiyenavā ēka nivanaṭa hētu venavā. avidyā paccā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyana ekēdi avidyā sahagatayi eka viññāṇayat avidyā sahagatayi. etakoṭa avidyā patten haṭagatta nisā. kusala mūla paccayā saṁkhāra saṁkhāra paccayā viññāṇa kiyalā viññāṇa koṭasak tiyenavā. ēka haṭagatta kusala mūlaya. alōkō kusala

'kusalamūla paccayā saṅkhārā'라는 것이 있는데 그것은 nibbāna의 까닭이 됩니다. 'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'에서는 saṅkhāra가 avijjā와 함께하고 그 viññāṇa도 avijjā와 함께합니다. avijjā를 조건으로 생겼기 때문입니다. 'kusalamūla paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라는 viññāṇa 갈래가 있습니다.

tiyenavā. ēka haṭagatta kusala mūlaya. alōkō kusala mūlaṁ, adōṣō kusala mūlaṁ, amōhō kusala mūlaṁ. ē arūbhayen addēśayen abōhayen ena kusala mūlayen haṭaganna nāma saṁkārayak karana avidyā pratyā saṁkhārak kiyalā koṭasa dānnē næha. ēka satara gamanaṭa vidi dukena dena eka nemeyi.

그것을 낳은 것은 kusala mūla입니다. 'alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ.' 그 alobha, adosa, amoha에서 오는 kusala mūla로 생기는 saṅkhāra는 avijjā paccayā saṅkhārā 갈래에 넣지 않습니다. 그것은 saṃsāra 길에서 괴로움을 주는 것이 아닙니다.

ārya mārgaya pūrṇaya karannē ārya bavaṭa pat karana eka. ārya jātiya pahaḷa karana ākārayak tiyenavā. ēka næti karagattot ehema ārya arihatyaṭa patvelā pinva panna ekkō bhikṣuṇiyak, ekkō bhikṣū kenek, ekkō bhikṣuṇiyak, ekkō upāsakayek, ekkō upāsikāvak. kivvā nam pirisiyen kenek

그것은 ariya 길을 채우는 것, ariya가 되게 하는 것입니다. ariya로 태어나게 하는 길이 있습니다. 그것을 없애 버리면 ariya가 될 수 없습니다. arahant가 되어 nibbāna에 드는 이는 bhikkhu이거나, bhikkhunī이거나, upāsaka이거나, upāsikā입니다.

upāsikāvak. kivvā nam pirisiyen kenek mārga phala avabōdha karagennē mē keḷavara karagannavā misā. oya kivvanak iriten ahakak tiyenavada mārgaphalalābhi nivanak tiyenavada

말하자면 이 무리 가운데 한 사람이 magga phala를 깨달아 끝에 이르는 것이지, 그것 말고 따로 magga phala를 얻은 이나 nibbāna가 있습니까?

ekkō bhikṣuvak nivan dakinavā ekkō bhikṣuvaniyak nivan dakinavā. ekkō upāsakayen nivan dakinavā. ekkō upāsikāvak nivan dakinavā. oyin pirena nivan dakina kenek innavada?

bhikkhu가 nibbāna를 보거나, bhikkhunī가 보거나, upāsaka가 보거나, upāsikā가 봅니다. 이 밖에 nibbāna를 보는 이가 있습니까?

ehenam bhikṣū kiyannē kavuda? bhikṣuṇiya kiyannē kavuda? upāsakayā kiyannē kavuda? upāsikāva kiyannē kavuda? mē ārya vinaya jāti hada nivan dakina pudgalayō innē ārya vinaya tuḷa ennē mē siv pirisa. mē situ pirisa yamek yam davasiyu pirisaṭa ætulat vunānam eyā siv pirisa tuḷaṭa ārya ārya vaśayen upannā.

그렇다면 bhikkhu는 누구이고, bhikkhunī는 누구이고, upāsaka는 누구이고, upāsikā는 누구입니까? 이 ariya vinaya의 태어남입니다. nibbāna를 보는 이들은 ariya vinaya 안에 있는 이 네 무리입니다. 누군가 어느 날 이 네 무리에 들었다면 그는 네 무리 안에 ariya로 태어난 것입니다.

anna ārya jātiya menna mē ārya jātiya haṭagannē bhava pratyayenmayi. ēkat ara ptcupāda siddhāntaya. ārya bhava nisā ārya jātiya haṭagannavā. bhava paccayā jāti siddhāntaya.

그 ariya jāti, 이 ariya jāti는 bhava를 조건으로 생깁니다. 그것도 paṭiccasamuppāda대로입니다. ariya bhava로 ariya jāti가 생깁니다. 'bhava paccayā jāti'대로입니다.

mē upādāna paccayā bava kiyana eka tiyennē avidyā pattaya gæna. otaṭa tiyennē adhimakkha paccayā bhavaka mudun patvīma nisā bhavaya pat venavā. yamkisi mokakda sasā paccayā adhimokhō adhimukha paccayā bavō atana tiyennē vēdanā paccayā taṇhā taṇhā paccayā upādānā upādāna paccayā bava anna metana dakinna [ugura kǣrīma] ōnē. vēdanā paccayā pasādō

'upādāna paccayā bhavo'는 avijjā를 조건으로 한 쪽의 이야기입니다. 다른 쪽에 있는 것은 'adhimokkha paccayā bhavo', 곧 무르익음으로 bhava에 이릅니다. '... paccayā adhimokkho, adhimokkha paccayā bhavo'. 저쪽에는 'vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā upādānaṃ, upādāna paccayā bhavo'가 있습니다. 여기서 이것을 봐야 합니다. [헛기침] 'vedanā paccayā pasādo.'

ē kiyannē suhasala mūla patten giya avidyā pratyayen kivvat vēdanā paccaya asannā etakoṭa taṇhā paccayā upādānaya kiyalā ēken upādānaya goḍana kiyalā bæn̆dīma haṭagannavā misak. ēka nam upādānaya haṭagannē avidyā prattayen āpu vesala mula patvayen āvā nam ehema kusala vēdanā paccayā pasāu saha prahāsala paccayā adhimukkhō ēka mudun pat venavā. adhimukha paccayā bava ēkenu bhavayak haṭagannavā. bhava paccayā jātiya anna bhikṣu

곧 avijjā를 조건으로 할 때는 'vedanā paccayā'로 시작하더라도 'taṇhā paccayā upādānaṃ'으로 upādāna를 쌓아 묶임이 생길 뿐입니다. 그러나 kusala mūla를 조건으로 왔다면 'kusala vedanā paccayā pasādo, pasāda paccayā adhimokkho'로 그것이 무르익습니다. 'adhimokkha paccayā bhavo'로 bhava가 생깁니다.

haṭagannavā. bhava paccayā jātiya anna bhikṣu jātiya ekkō bhikṣuni jātiya ekka upāsa jātiya ekka upāsikā jātiya anna ē jātiya tamayi ārya jātiya kiyannē. ārya jātiya haṭaganna pariccara samupālaya athæriyot ehema ārya vennat bæ.

'bhava paccayā jāti', 그것이 bhikkhu jāti, bhikkhunī jāti, upāsaka jāti, upāsikā jāti이고, 그 jāti를 ariya jāti라고 합니다. ariya jāti를 낳는 paṭiccasamuppāda를 버리면 ariya가 될 수도 없습니다.

itin hitanna nætuva kiyanna nætuva koranna nætuva hiṭapuhama nāmat ivarayi rūpat nætnam kivvahama kō ārya paṭicca samupdaya væḍena ekō kusala mūlaya kō kusala mūla vacā saṁkhāraya hitak nǣha, ivilat næhæ, kriyat nǣhat næhæ. eyāṭa tiyenavada kusala mūla paccā saṁkhāra kiyalā ekak.

생각도, 말도, 아무 행동도 하지 않고 있으면 nāma도 끝나고 rūpa도 없다고 한다면, ariya paṭiccasamuppāda가 자라는 것은 어디 있습니까? kusala mūla는 어디 있고, kusala mūla를 조건으로 한 saṅkhāra는 어디 있습니까? 마음도 없고 생각도 없고 행동도 없는 이에게 'kusalamūla paccayā saṅkhārā'라는 것이 있겠습니까?

kō saṁkhāra paccayā viññāṇa kō viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ kō nāma rūpaccā ārya amātayaṭa āyatana kō etakoṭa kō ārya sparśaya sayata paccayā passōkō kō ārya vindraṇaya ārē nidahas vē

'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'은 어디 있고, 'viññāṇa paccayā nāma-rūpaṃ'은 어디 있고, nāma-rūpa를 조건으로 한 ariya āyatana는 어디 있습니까? 'saḷāyatana paccayā phasso', ariya phassa는 어디 있습니까? ariya vedanā는 어디 있습니까?

passa paccayā vēdanā vēdanā paccā prahāda koheda prahādayak pahaḷa vennē hitanne næha kiyannenna næha korannet nææha mokenda prahāda pahaḷa vīma citta prahādaya haṭagannavā kiyalā isā vena prahādayak tiyenavada lōkē

'phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā pasādo.' 생각도 말도 행동도 없으면 pasāda가 어디서 일어납니까? 무엇으로 pasāda가 일어납니까? 마음이 맑아지는 것 말고 다른 pasāda가 세상에 있습니까?

cittā prahādayen gata prahāda venavā. hita prahāda venakoṭa ē kiyannē hita næti karagata passē prahāda vennē mokakda prahāda arima okkaṭa pat vennē pat vennē mokakda kō ārya bhava kō etakoṭa bhava paccayā jāti āraya jātiya pahala vana kō ārya jātiya pahala venna penam itin kiyā. etakoṭa jāti patyā jarā para ēka tamayi jarāmara himeyi. hæbæyi ēva mē tatsa dukkhantara samudaya hōtiya yadi dennē næha. ēvā mē dēsaṁ dhammānaṁ samudaya hōti ē nivayi. menna mehema mē dharmaya haṭaganna.

마음의 맑음으로 몸이 고요해집니다. 마음이 맑아질 때인데, 마음을 없앤 뒤에 맑아지는 것은 무엇입니까? 맑아져 이르는 것은 무엇입니까? ariya bhava는 어디 있습니까? 'bhava paccayā jāti'로 ariya jāti가 어디서 생깁니까? ariya jāti가 생기려면 그것이 보여야 합니다. 'jāti paccayā jarāmaraṇaṃ', 그것이 늙음과 죽음입니다. 다만 그것은 'evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti'로 이어지지 않습니다. 그것은 'etesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti', 곧 nibbāna 쪽입니다. 이렇게 이 dharma가 생깁니다.

itin dharmaya haṭaganna pacca upādhaya atram nivan dakinna puḷuvan kiyalā yamek kiyanavā nam mona budu dahamada kiyannē koheda kiyā tiyennē ehema deyak. muḷu diviṭaka aram pennanna puḷuvanda budurajāṇan vahansē pennapun hitayi kriyāvayi katāvayi nidahas karapan ivara karapan edāma nivan kiyapu dahamak. muḷut deviṭaken pennanna puḷuvan samathayaka in̆dalā mē kiyannē. æyi mē mēmē mēmē

dharma를 낳는 paṭiccasamuppāda를 버리고 nibbāna를 볼 수 있다고 누가 말한다면 그것이 무슨 붓다의 가르침입니까? 어디에 그런 말이 있습니까? 온 Tipiṭaka에서, 붓다께서 '마음과 행동과 말을 놓아 버려라, 끝내 버려라, 그날로 nibbāna다'라고 하신 가르침을 보여 줄 수 있습니까? 온 Tipiṭaka에서 보여 줄 수 있습니까?

samathayaka in̆dalā mē kiyannē. æyi mē mēmē mēmē api dænaganna karanna deyak næhæ. kiyannam kiyē kivvā. asannā hipunṭa hētuva tiyenavanē. kiyannamgē kaṭavalak karannat bæhæ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tiyenavā. avidyāva nisā tērum ganna bæruvak tiyenavā. apiṭa horanna deyak næhæ ēkaṭa ēvā vivēcanaya karalā pudgala iṭanna bælalā dok kiyālā væḍak næhæ. namut dannavā api dænagatta sēdi dharmaya ahanakoṭa dænaganna ōnē budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē mokakda hitē mē kriyāva vadanna avastha budurajāṇan vahansē dēśanā karapu kenā oppu karanna puḷuvanda ehema tænak tiyenavada tipiṭaka eka tænaka manna maranam hambavelā næ. hamba vecca

그런 일이 있습니다. avijjā 때문에 알아듣지 못함이 있습니다. 우리가 어떻게 할 수 있는 일이 아닙니다. 그것을 따지며 사람을 찾아 탓해도 소용없습니다. 다만 우리가 아는 만큼, dharma를 들을 때 붓다께서 무엇을 설하셨는지 알아야 합니다. 마음과 행동과 말을 멈추라고 붓다께서 설하셨다고 증명할 수 있습니까? Tipiṭaka 한 곳에라도 그런 자리가 있습니까? 저는 찾지 못했습니다.

tænaka manna maranam hambavelā næ. hamba vecca kenek kiyana nam bohoma karuṇāven illā hiṭenavā puḷuvan nam maṭa pennanna abhiga nema. maṭat dænaganna ehenam kuṇāya pennanna kiyanavā. hita kriyāvadan næti kirīmen nivana kiyalā budurajāṇan vahansē pennapu deyak menna kiyalā. muḷu triviṭakayen nam pennanna.

찾은 이가 있다면 아주 정중히 청합니다. 할 수 있다면 저에게 보여 주십시오. 따지려는 것이 아닙니다. 저도 알고 싶어서 보여 달라는 것입니다. 마음과 행동과 말을 없애는 것이 nibbāna라고 붓다께서 보이신 것이 여기 있다고, 온 Tipiṭaka에서 보여 주십시오.

ahaka tamangē tā matā aragena nam mēka karanna bæhæ. mataka innavā ēkāntaya mataya kohomahat gælapennē næhanē dharmaya gælapena næddavā op velā tiyenavā.

자기 생각을 따로 가져와서는 이것을 할 수 없습니다. 기억하십시오, 그런 한쪽 견해는 어떻게도 맞지 않습니다. dharma와 맞지 않음이 증명되어 있습니다.

itin etakoṭa ehema dænaganna api mokaṭada mē mē gata hita nodæna giyā nam api dænagannē ækurum hita saṁkhitta cittaṁvā saṁkitta cittaṁcēti pajānāti. ækurum hitak āvā nam ækurum hitak āvā kiyalā dænaganna hæmatama visan̆denavā nam apiṭa avaśya karana avadhānaya karanna ehenam vikitta cittaṁvā vikitta cittaṁ sē padāna visurunu hitak tiyenavā visuruṇa hitak tiyenavā kiyalā dænaganna ēka dakinna ōnē. ē ækurunu vitarayi visanu vitarayi nivan dakinna bæ.

그렇게 알 때, 몸과 마음을 못 느끼게 되었다면 우리가 무엇을 압니까? 오그라든 마음입니다. 'saṅkhittaṃ vā cittaṃ saṅkhittaṃ cittan'ti pajānāti', 오그라든 마음이 오면 오그라든 마음이 왔다고 압니다. 그렇게 해서 다 풀리는 것이라면, 우리가 필요한 것에 마음을 기울이려면 'vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittan'ti pajānāti', 흩어진 마음이 있으면 흩어진 마음이 있다고 알아야 하고 그것을 봐야 합니다. 오그라든 것만, 흩어진 것만 알아서는 nibbāna를 볼 수 없습니다.

paṁca nīvaraṇayan nisā hita visirenavā. kāmacchandaya, vyāpādaya nisā visirenavā. thīna vidyaya nisā ætienavā. uddat kukkuccaya nisāt visirenavā. vikeṭṭhāva nisat visirenavā. thīna vidyāvak tamayi æti venavā. itin ætuḷu hitayi vitarum hitayi næhæ hæṭi tērum ara. ēkaṭa hētuva mokakda kiyalā tēruṇānē ē hētuva duru karagattot æpaluvamak duru venavā.

pañca nīvaraṇa 때문에 마음이 흩어집니다. kāmacchanda와 vyāpāda 때문에 흩어집니다. thīna-middha 때문에 오그라듭니다. uddhacca-kukkucca 때문에도 흩어집니다. vicikicchā 때문에도 흩어집니다. thīna-middha로는 오그라듭니다. 그러니 오그라든 마음과 흩어진 마음을 알아보고, 그 까닭이 무엇인지 알아 그 까닭을 없애면 오그라듦이 없어집니다.

visirīmak duru venavā. anna samathayaṭa pat velā samatuni ævilā innavā. apaṭa avaśya dīṭa avadhānaya yomu karanna. etakoṭa daham tērenavā. itin ēkayi kāgannē. itin etakoṭa mē gata

흩어짐도 없어집니다. 그러면 samatha에 이르러 고르게 머뭅니다. 우리가 필요한 것에 마음을 기울입니다. 그러면 dharma가 알아들어집니다. 그것이 우리가 얻는 것입니다.

itin ēkayi kāgannē. itin etakoṭa mē gata hitana nodænīnam vahā tērum ganna ætuu vikakma oya minihā yanna bæha kiyalā. hæbæyi uttara vitara velā uddāma venna epā maṭa nirōdhaya hambavunā kiyalā. nirōdhaya kiyannē ohoma ekak nemeyi.

그러니 몸과 마음을 느끼지 못한다면 곧바로 알아야 합니다. 이것은 오그라든 상태라 이 사람은 나아갈 수 없다고. 그러니 들떠서 '나는 nirodha를 얻었다'고 기뻐하지 마십시오. nirodha란 그런 것이 아닙니다.

nirōdhaya tērum ganna ōnē issellāma anukūla nirōdhayak tiyenavā. nirōdha samāpattiyak tiyenavā. nirōdha samāpattiya kiyannē nava anukūra samāpattiya kiyana kramayakin gihillā antimaṭa keḷavara vunēva saṁgnā nāsaṁ arūpa dǣna samaværadilā. arūpa samādhiyaṭa samaværadilā. arūpa samādhiyen īḷan̆gaṭa bahina tæna tamayi navannakūra kamāpattiyannē.

nirodha를 알려면 먼저 anupubba nirodha가 있음을 알아야 합니다. nirodha samāpatti가 있습니다. nirodha samāpatti란 아홉 anupubba samāpatti를 거쳐, 마지막에 nevasaññānāsaññā arūpa jhāna에 들고, arūpa samādhi에 든 뒤 arūpa samādhi에서 다음으로 내려서는 자리가 아홉째 anupubba samāpatti입니다.

nirōdhaya kiyalā kiyannē yamak yamak nisā tamanṭa dukak karadarayak ena bava dækkannam. ē ē dēṭa hētu vennā vū yam candarāgaya ēka tana bæn̆dīma atæralā dæmmak kiyalā. ēka tiyena tenaka tiyenna praśnayak næha. anna candanājaya nætuma etek kal tibecca duk ara nirōdhayi.

nirodha란, 어떤 것 때문에 자기에게 괴로움과 성가심이 온다는 것을 보았다면, 그것의 까닭이 되는 chanda-rāga, 그 매임을 놓아 버린 것입니다. 그것이 있는 자리에 있어도 아무 탈이 없습니다. chanda-rāga가 없어지자 그때까지 있던 괴로움이 nirodha 됩니다.

anna nirōdhaya kiyannē ēkayi. itin apiṭat nirōdhaya dakinna puḷuvan. dæka dæka yanna puḷuvan. nirōdhaya sparśa karanavā kiyana sōvān phalayaṭa pat venavā nirōdhaya sparśa karanavā. ēkē nirōdha samāpattiyaṭa samavadinavā nemeyi. eyā dakinavā satara apā gata vīmaṭa tamayi rāga, dvēśa, mōha balavat nam lōbha, dvēśa, mōha balavat nam ē hētu ohu rāgini, dvēśa gini, mōha gena nisā dævīmē, tævīmē, kampāvemē hiṭapu hæṭi ohuṭa matakayi. harē atæti lōkē asāra lōkē monavaṭa rōpa karannada monavaṭa tarahada monavaṭa mōḍagam karagenada ē passē pasa æli ælī yannada væḍak nǣhænē kiyana adahasa āvannavā. ē

nirodha란 그것입니다. 우리도 nirodha를 볼 수 있습니다. 보고 또 보며 나아갈 수 있습니다. nirodha에 닿는다고 하는 sotāpatti 열매에 이르면 nirodha에 닿습니다. 그것은 nirodha samāpatti에 드는 것이 아닙니다. 그는 봅니다. rāga, dosa, moha, 곧 lobha, dosa, moha가 세면 네 apāya로 가게 되며, rāga의 불, dosa의 불, moha의 불 때문에 타고, 들볶이고, 흔들리며 지내던 모습을 그는 기억합니다. '덧없는 세상, 알맹이 없는 세상에서 무엇에 rāga를 두고, 무엇에 성내고, 무엇에 어리석게 굴어 그 뒤를 들러붙어 따라가랴, 소용없다'는 생각이 듭니다.

pragnāvaṭa anukūlava yamkisi canda rāgayak athærayan nolī piḷinnam. pera maṭa mehema adahasak enakoṭa mehema kavuru hari dos tiyenakoṭa maṭa kanna poḍi venna gahanna hitenavā. ohu kanna hitenavā. ēvaṭa maha dævili āvā maṭa dæn nǣ bænṭa innē.

그 지혜에 맞게 어떤 chanda-rāga를 놓아 버리면 들러붙지 않게 됩니다. '전에는 이런 생각이 들 때, 누가 나를 탓할 때 물어뜯고 때리고 싶었다. 해치고 싶었다. 그 때문에 크게 타올랐는데, 이제는 욕하지도 않고 있다.'

dæn næha kaya issella iṭiya dæn matu vennē nættē mokada ē dvēśaya nirōdha nisā. anna avidyā nirōdhayen dvēśa nirōdha vuṇā. dvēśaya kiyannē davya vastuvak nemeyi. api hitē haṭaganna mē pāpa mūlayak. ē pāpa mūlaya næti vuṇā nam manda danavā maṭa dæn dvēśa nirōda dēśak nir anna mama nivan dækalā. pera maṭa mehema dē dakinakoṭa puduma rāgayak æti vennē. maṭama hitāganna bæhæ mara pālanaya karaganna bæhæ mē rāgaya vidiṭa hiṭenavā. dæn maha hariyannaṭa poḍḍak vagē maṭada pēnnē.

이제는 없습니다. 전에 있던 것이 이제 일어나지 않는 것은 그 dosa가 nirodha 되었기 때문입니다. avijjā의 nirodha로 dosa가 nirodha 되었습니다. dosa란 물건이 아닙니다. 우리 마음에 생기는 악의 뿌리입니다. 그 뿌리가 없어졌다면 '내게 이제 dosa가 nirodha 되었다, 나는 nibbāna를 보았다'고 압니다. '전에는 이런 것을 보면 엄청난 rāga가 일어났다. 스스로 생각할 수도 다스릴 수도 없이 rāga에 휩쓸렸다.'

dæn maha hariyannaṭa poḍḍak vagē maṭada pēnnē. dæn mokada velā tiyennē? maṭa rāgaya nirōdha velā oppu venavā dæn velā tiyennē eka anna nirōdhaya itin taman danna nædda tamansa nirōdha vuṇā nam isselalā maṭa mēka rāgaya tibenā maṭa gahulā venna bæruvot innavā. dæn maṭa ēvā gānak næhæ. ehema kampā æti

'이제는 아주 작은 것처럼 보인다.' 이제 무엇이 되었습니까? 내게 rāga가 nirodha 되었음이 증명됩니다. 그것이 nirodha입니다. 자기에게 nirodha 되었다면 자기가 모르겠습니까? '전에는 rāga가 있어 다스리지 못했는데, 이제는 아랑곳없다.'

dæn maṭa ēvā gānak næhæ. ehema kampā æti vennē næhæ. dækkahama ara pēnnē udāhana kolayak dækkā vagē pos koyak dækkā vagē deyak dækkā vagē maramutta ēkē næhæ. itin ōcarayi ohoma oho tattvayaṭa enavā mānasika manasa vædunāma etakoṭa eyā dænaganna pera maṭa rāgayat tibuṇā rāgaya nirōdha nǣ ē kālē dæn maṭa rāgaya nirōdhayi. dæn maṭama oppu venavāda ennē.

그렇게 흔들리지 않습니다. 보아도 마른 잎을 본 것처럼, 그저 무엇 하나 본 것처럼 거기에 달라붙음이 없습니다. 마음이 그런 상태에 이르면 그는 압니다. '전에는 rāga가 있었고 그때는 nirodha 되지 않았는데, 이제 내게 rāga가 nirodha 되었다.' 이제 스스로에게 증명됩니다.

kāget ahanna maṭa nirōdha mama nirōdhaya pratyakṣa karalā. anna nirōdhaya pratyakṣa karalā māya væḍilā gannā. ē maṭṭamada hæbæyi siyallan runā nam arihapatiyaṭa pat velā. siyalu tæna siyalu dē kirīmaṭa chanda rāgayak e nætnam matu vennē

누구에게 물을 것 없이 '나는 nirodha를 몸소 깨쳤다'고 압니다. 이렇게 nirodha를 깨쳐 길이 자랍니다. 그 수준에서이지만, 모든 것이 없어졌다면 arahant에 이른 것입니다. 모든 곳에서 모든 것에 chanda-rāga가 일어나지 않는다면.

nætnam. mona jātē rūpa dækat, mona jātiyē vēdanāvat, mona jātiyē saṁgnāvat, mona jātiyē saṁkhārāvat, mona jātaya viññāṇāvat sambandha vuṇā. maṭa ē īlan kisima cantarāgarayak ennē nǣhæ kiyalā tamāgē hitaṭa atdækīmen tamāma dækka danna ōna. itin paṁcaskandhayan ehāṭa

어떤 rūpa를 보든, 어떤 vedanā, 어떤 saññā, 어떤 saṅkhāra, 어떤 viññāṇa와 맞닿든 내게 아무 chanda-rāga도 오지 않는다고 스스로 겪어 스스로 보고 알아야 합니다.

dækka danna ōna. itin paṁcaskandhayan ehāṭa lōkayak næha. ehenam eban̆du paṁcāskandhayen ehāṭa næti lōkayak tuḷa. maṭa mona vidihakainnē cantarāgaya haṭaganna. cantarāgaya nirōdhana maṭa upādānayak karē. ehemat upādāna nirōdhayi. upādānaya maṭa bhava nirōdhayi. mama muḷu bhavakannē næha bæ. kō muḷa bhavayaṭa innē etakoṭa kāma

pañcakkhandha 너머에 세상은 없습니다. 그렇다면 pañcakkhandha 너머가 없는 이 세상 안에서 내가 어떻게 chanda-rāga를 일으키겠습니까. chanda-rāga가 nirodha 되었으니 내게 upādāna가 있겠습니까. upādāna nirodha입니다. upādāna가 없으니 bhava nirodha입니다. 나는 어떤 bhava에도 없습니다.

næha bæ. kō muḷa bhavayaṭa innē etakoṭa kāma bhavayet næ. kāma lōkaya ikmana kāma gatiyak vennē næha. rūpāvacara lōkayaṭa dænena gatiyak næhæ. ehenam rūpāvacarīt maruvā. arūpāvacara mānasikat ekka jīvat velā inna ōnēma kiyana āsāvat næhæ. ēka atit mæruvā. ehenam mama mona bhavayet næ. an itin ayantima natidānaya næha pūrṇa bhavayak næha kivvā dæn ōganna e.

kāma bhava에도 없습니다. kāma 세상을 넘었고 kāma의 성품이 일어나지 않습니다. rūpāvacara 세상에 끌림도 없습니다. 그러니 rūpāvacara도 죽였습니다. arūpāvacara 마음과 함께 살아야겠다는 바람도 없습니다. 그것도 죽였습니다. 그렇다면 나는 어떤 bhava에도 없습니다. 'ayam antimā jāti, natthi dāni punabbhavo', 다시 태어남은 없다고 하신 것이 이것입니다.

næha pūrṇa bhavayak næha kivvā dæn ōganna e. ehenam matu jātiyak næhæ. mokada bhava paccayā jāti bhava tiyenavā jātiya. kayaṭa vuṇa kaya bhava nemeyi. bhava kiyannē mēkaṭa tiyena bæn̆dīma.

그러니 다음 태어남이 없습니다. 'bhava paccayā jāti', bhava가 있으면 jāti가 있습니다. 몸이 bhava가 아닙니다. bhava란 이것에 대한 묶임입니다.

ē bæn̆dīma tiyenakoṭa tamā oya kiyana vidihaṭa chanda rāgayen ē dē allagannē. allagannavā badāgannavā kiyana gati lakṣana innē ēke manasin allagannavā. manasin badanavā. ēkaṭa viruddha venakoṭa gæṭenavā. gæṭenakoṭa ælenavā. itin ælīmayi gæṭīmayi mulāvaṭamē. itin ælīmayi gæṭīmayi mulāva æti tākkal ohu nivanen pūrṇa næhæ.

그 묶임이 있을 때 그렇게 chanda-rāga로 그것을 붙잡습니다. 붙잡고 끌어안는 성품이 마음에 있습니다. 마음으로 붙잡고 마음으로 끌어안습니다. 그것에 거스르면 부딪칩니다. 부딪치면서도 들러붙습니다. 들러붙음과 부딪침과 헷갈림입니다. 들러붙음, 부딪침, 헷갈림이 있는 한 그는 nibbāna로 채워지지 않았습니다.

ekapāraṭama kenek sōvān venakoṭa ælīma gæṭiya mulāva sahamulin næti karannē næhæ. satara apā gata veena maṭṭama issellā vennē næhæ. næ tamanṭama tērenavā vada dena duk gæna gini dennek æti næhæ mallana ēka tamanṭama tērenavā. magē issara nam mē dē næti vunā kiyalā magē papuva dālā gihillā maga ulā ganna bæri velā bima perilā dævilā papuvaṭa gahaganna hitenavā. mehema hitenavā. gatmiṭi kanavā tarahak āvuvahama marāganna ōga hæn̆gīmak enavā. ehema tibuṇā. hæbæyi lōkayen enna tibecca

sotāpanna가 될 때 한꺼번에 들러붙음, 부딪침, 헷갈림을 뿌리째 없애지는 않습니다. 먼저 네 apāya로 가는 수준이 사라집니다. 스스로 압니다. 괴롭히고 태우던 것이 없어졌음을 스스로 압니다. '전에는 이것이 없어지면 가슴이 미어져 길도 못 가고 바닥에 뒹굴며 가슴을 치고 싶었다. 이렇게 마음먹었다. 화가 나면 이를 갈며 죽이고 싶은 느낌이 왔다. 그런 것이 있었다.'

ehema tibuṇā. hæbæyi lōkayen enna tibecca ælīmaṭa hētukārayayi gæṭīmaṭa hētukārayayi maralā atara karanna hamba vennē næhæ. inna ē hatura ehemama hiṁsā karanavā. ēkanæt ehema. hæbæyi vena taṭa hataraga matak enat okaṭa kanna ōnē maranna ōna kiyalā hæn̆gīmak issellā āvā. dænut matak enavā. ē dæn ā bayinavā væhenavā. miniha matakayaṭa āvā. vēdanā saṁgnā okkoma tibuṇā. dæn mokada innē? lōkē

그러나 세상에서 오던 들러붙음과 부딪침의 까닭을 죽여 없앨 수는 없습니다. 그 원수는 여전히 해칩니다. 그대로입니다. 다만 그 원수가 생각나면 전에는 물어뜯고 죽이고 싶은 느낌이 왔습니다. 지금도 생각은 납니다. 지금도 욕은 나오려 합니다. 그 사람이 기억에 떠오릅니다. vedanā와 saññā는 모두 있었습니다.

okkoma tibuṇā. dæn mokada innē? lōkē hæṭiyana. monavā karanna lōkē hadanna puḷuvan ekak avidyāva nisā mulāva nisā lōka satvayā mē lōkeṭa ævillā mē lōkē vaṭinavā kiyalā hitāgena mē lōkaya allaganna ēkaṭa horaganna eka eka dēval allagena oya itin gæṭenavā æhapi namanāpa monavā karanna dæn ena

이제 어떻습니까? '세상이 그런 것이다. 무엇을 하겠는가, 세상을 고칠 수 있겠는가. avijjā 때문에, 헷갈림 때문에 중생이 이 세상에 와서 이 세상이 값지다 여기고 이 세상을 붙잡으려 갖가지를 움켜쥐며 그렇게 부딪친다.'

gæṭenavā æhapi namanāpa monavā karanna dæn ena allana pēnnē maṭa edāpu adahasa karana anna oṭa pēna marāgena

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn adahasa mokak ehema ekak næha rādā hō dvēśa ataha ē ṭika nirōdha hæbæyi hitana maṭa vacanayak bænaṭa nam enna hiṭenavā. piṭi ehā deyak hitenna. eha ē maṭṭama dēśaya tavadurē. ē ṭika nirōdha velā.

이제 그런 생각이 없습니다. rāga나 dosa, 그것들만큼은 nirodha 되었습니다. 다만 생각해 보면 내게 욕 한마디쯤은 나오려 합니다. 그 너머의 것은 생각나지 않습니다. 그 수준의 dosa는 아직 남아 있습니다.

maṭṭama dēśaya tavadurē. ē ṭika nirōdha velā. ehenam monavada velā tiyennē? ōkak kanna ōnē maranna ōnē ōkaṭa mama piḍiyen ayinavā. ēvā enna æhenavā. ē ṭika nirōdhayi. ehenam satara apātana dē eyagē nirōdhayi. hæbæyi bænna bayila eka æti vennē næhæ. ēka vidiha tiyenna puḷuvan. hæbæyi hatara pāratena balayak ēka næti hariyak nam ē hari onna niduru. ēka nirōttama næti. menna mē vagē rāga nirōdha

그것만큼은 nirodha 되었습니다. 그러면 무엇이 되었습니까? '물어뜯어야겠다, 죽여야겠다, 그에게 앙갚음해야겠다' 하던 것들, 그것들이 nirodha입니다. 그러니 그에게 네 apāya로 가게 할 것들이 nirodha입니다. 다만 욕이 나오는 것이 없어지지는 않았습니다. 그것은 있을 수 있습니다. 다만 네 apāya로 이끄는 힘이 없는 부분이라면 그 부분은 아직 남아 있습니다. 그것은 아직 nirodha 되지 않았습니다.

nirōttama næti. menna mē vagē rāga nirōdha dvēśa nirōdha mōha nirōdha karanavā misak. rūpa nirōdhavat, vēdanā nirōdhavat, saṁgnā nirōdha karanna yana sirisak næha. itin ōka dakinna ōnē. oya ṭika ayin karena ayin karan giyahama avidyāven tibennā vū sahamulama nirōdha velā giyā. tavat rūpa koṭasak, vēdanā koṭasak, saṁgnā koṭasak, saṁkhāra koṭasak, viññāṇa koṭasak ituru velā tiyenavā. anna ēka tamayi ārya paṭicca samuppādaya tuḷin māgaya væḍīmaṭa avaśya karana koṭasa.

이처럼 rāga nirodha, dosa nirodha, moha nirodha를 하는 것이지, rūpa nirodha, vedanā nirodha, saññā nirodha를 하러 가는 길은 없습니다. 그것을 봐야 합니다. 그것들을 걷어내고 걷어내면 avijjā로 있던 것이 뿌리째 nirodha 됩니다. 그래도 rūpa 몫, vedanā 몫, saññā 몫, saṅkhāra 몫, viññāṇa 몫이 남아 있습니다. 그것이 ariya paṭiccasamuppāda를 통해 길을 닦는 데 필요한 몫입니다.

ōken væḍuvaṭa pat vēvā. anna ēṭa matu uppattiyak haṭagænīmaṭa hē tiyena balaya duru karalā mē pævætma gena yanakam yamak avaśyada ētayaṭa avaśya karana rūpa vælīma ē vagēma vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa æsura tiyenavā. hæbæyi ē ætulē dayana karannam jīvat velā innakan pamaṇak vin̆dina vēdanāvak mēka. jīvat velā innakan mē labana saṁgnā ṭikak nēda? menna mē kiyana koṭasa ituru vennē. ēka maha

그것으로 닦아 이르기를 바랍니다. 거기서 다음 태어남을 일으킬 힘을 없앤 채, 이 삶을 이어 가는 동안 무엇이 필요하다면 그에 필요한 rūpa와 vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa의 기댐이 있습니다. 다만 그 안에서는 살아 있는 동안만 겪는 vedanā, 살아 있는 동안 얻는 saññā일 뿐이지 않습니까?

menna mē kiyana koṭasa ituru vennē. ēka maha rahatan vahansēṭat ē sa upadihasē apinā kivvē ēkayi. ē matu saṁkhārayen matuu bhavayak haṭagannavanna jātiyak haṭagannavanna balavat næha. ēkayi tiyennē venasa.

이 몫이 남는 것입니다. 그래서 arahant에게도 'sa-upādisesa'라고 한 것이 그것입니다. 그 saṅkhāra에는 다음 bhava, 다음 jāti를 일으킬 힘이 없습니다. 그것이 다른 점입니다.

itin mē varadda gattahama sita asaṁgna venavā. lōkaya dænaganna ōnē. asañgna karaganna yanna epā.

이것을 잘못 잡으면 마음이 asañña가 됩니다. 세상을 알아야 합니다. asañña로 만들려 하지 마십시오.

dæn mēka mē hari amāri metana giya kenāṭa eyā dæn monavā kivvaṭa ahannē næhæ. oya āpu koccā kavuru mal æhuvē manē. otanamayi innē. ōken ahatenna kæmati neme. koccara hētuphala penat mēka tamayi kiv dr̥ṣṭiyak alla gattahama ē dr̥ṭtiya oluvē giyā gattahama

이것은 아주 어렵습니다. 여기로 간 이는 무슨 말을 해도 듣지 않습니다. 누가 무엇을 말해도 거기에만 머뭅니다. 거기서 벗어나기를 바라지 않습니다. 까닭과 열매를 아무리 보여도 '이것이 맞다'는 diṭṭhi를 붙잡으면, 그 diṭṭhi가 머리에 박혀 버립니다.

kāla puravannē kohomada? kāla teruva kaṭṭamaṭa kapalā puravanakan mē kollen kapalā gānna maṭṭama nahalā ṭikak dānavā am̆ba ṭikak. dānavā tala ææṭara ṭikak. mokēda maṭama puravalā hira karannē gahara innē davuṇa dā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ōka halanna ōnē. haralā ōna dēvā dāganna ōnē. ē vagēma mē dr̥ṣṭiyakaṭa vænlanaṭa passē mē dr̥ṣṭiya hari bhayānakayi.

그것을 쏟아 내야 합니다. 쏟고 나서 필요한 것을 담아야 합니다. 그처럼 diṭṭhi에 빠진 뒤에는 그 diṭṭhi가 아주 위험합니다.

anna mēka bhayānaka vennē mokada mēka hon̆da śānta phalayak pēnavā. hita tuḷa vihena samādhiyak pennum karana ekak. ē nisāma mēka gedi kavuru monavā kivvat ahak karāṭa kæmati næha. nǣæ monavā kivvat hariyak næhæ. mama læbu samahadi mama dannavā. ōtamayi innē. ēkayi venavā tiyennē.

이것이 위험한 까닭은 좋고 고요한 열매가 보이기 때문입니다. 마음 안에 어떤 samādhi를 보여 주는 것이어서, 누가 무엇을 말해도 벗어나려 하지 않습니다. '아니, 무슨 말을 해도 소용없다. 내가 얻은 samādhi는 내가 안다' 하며 거기에만 머뭅니다. 그런 일이 일어납니다.

oyiṭa vaḍā mahā abhignā kiyanē abhignā balaya vitara hanam katā kaḷē nædda apē dēśanāvala nædda ektarā ektarā bhikṣūn vahansē namak bam̆balavaṭa gihillā. bam̆balava in̆dalā dasa dahasak hakvalaṭa æhenna katā karalā tiyenavā.

이보다 큰 abhiññā, abhiññā의 힘에 대해서는 말하지 않았습니까? 우리 가르침에 없습니까? 어떤 bhikkhu가 brahma 세상에 가서, brahma 세상에서 일만 세계에 들리도록 말했습니다.

dæn babulovaṭa giyamakenda abhignā pātanē catuttanaya samilā. hētu labana abhignāvaṭa patvelā abhignāva tuḷin gihillā tamayi bam̆balavaṭa giyē. dæn iradilen ennē bam̆balava samādhiya nemeyi tiyennē.

brahma 세상에 무엇으로 갔습니까? abhiññā의 바탕인 넷째 jhāna에 들어, 까닭에 따라 얻는 abhiññā에 이르러, 그 abhiññā로 brahma 세상에 간 것입니다. iddhi로 간 것이지 brahma 세상의 samādhi로 간 것이 아닙니다.

etana in̆dagena mokada karannē dasa dahasak sakvala dækenna gāthāvak. pārapata nikmata yujjata buddha śāsanayē dunātu macu nōsēnaṁ nalāgāraṁca guṇaṁjarōgaya mē gāthāva ehi kiyalā.

거기 앉아 무엇을 했습니까? 일만 세계에 들리도록 gāthā 하나를 읊었습니다. 'Ārabhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane, dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro.' 이 gāthā를 거기서 읊었습니다.

mehāṭa āvaha bhikṣaṇan vahansēlāgen æhunā æhuvā. mokut æhuṇa apiṭa gāthāvak tiyenavā æhu. oparama æhilā tiyenavā. mokakda gāthāva ārabata, nikmata yujata buddha śāsanaya dunā matsēnam nalāgāraṁca puṁja rōgi mē gāthāva kiya. ōkaṭa kivvē koheda akihā bam̆balavalā in̆dalā hikam kivva gāthāva æhunē. ōka dasa ahavasak karalāihilā tiyenavā kiyalā.

이쪽으로 와서 bhikkhu들에게 물었습니다. '무엇이 들렸습니까?' '우리에게 gāthā 하나가 들렸습니다.' 그렇게 들렸습니다. 'gāthā가 무엇이었습니까?' 'Ārabhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane, dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro', 이 gāthā였습니다. 그는 '그것은 내가 brahma 세상에서 읊은 gāthā가 들린 것이다, 일만 세계에 울렸다'고 했습니다.

ahanna puḷuvan kenek hiṭiya nam brāhmayek hari hiṭiya nam ēgollō ē gāthāva kiyaṭa adhiṣṭhāna karana nisā igala. dæn mē gāthāva kiyana hata situvili gattē nædda? kaṭahanak gattē nædda hita vipahara kiyana iradiyen hita ahanna næguvē nædda?

들을 수 있는 이, brahma라도 있었다면 그들도 그 gāthā를 들었을 것입니다. 그가 그렇게 들리도록 adhiṭṭhāna 했기 때문입니다. 이 gāthā를 읊을 때 생각을 하지 않았습니까? 목소리를 내지 않았습니까? 마음의 iddhi로 마음을 들리게 하지 않았습니까?

etakoṭa ēvala hiṭiyē mokeda hiṭiyē? maharahatan vahansē nama caturata abhignā pātaka dæhæ idilā ōli katā karē næ yanna.

그때 거기 있던 이는 누구였습니까? arahant였습니다. 넷째 jhāna, abhiññā의 바탕인 jhāna에서 일어나 말한 것이지 아무것도 하지 않은 것이 아닙니다.

etakoṭa etakoṭa mē api mokakda karannē hē api unvahansē ṭikak dehā tænakadana mē indahasirit nætuva kriyat nætuva katāt nætuva idanakaṭa idanna ida api uddāmmana kotana idalā danna

그런데 우리는 무엇을 하고 있습니까? 그분은 이렇게 하셨는데, 우리는 생각도 행동도 말도 없이 앉아만 있으면서 그것으로 들떠 있습니다.

sāmaṇarayan vahansē namak ārādhanāvak karanna kiyanavā svāmīni mē sakvalaṭa æhenna ārādhanā karannada dahasak sakvalaṭa æhenna ārādhanā karannada koccara æhenna ārādhanā karanada koccara dasa daha pasak vara æhe ārādhanā kara dasa dasak vara æhenna ārādhanā nānā karanna

한 sāmaṇera에게 청을 하라고 합니다. '스님, 이 세계에 들리게 청할까요, 천 세계에 들리게 청할까요, 얼마나 들리게 청할까요?' '일만 세계에 들리게 청하라.'

mē samantā cakka vālētu attarāgaccaṁ dēvatā saddhammaṁ monassa guṇantō saggodan kiyalā mē gāthāva dasa dahasak hat vala inna divyā brāhmayaṭa æhuna. hæbæyi minissungēn valaṭa æha ekak nemeyi saddaya ōka citta nādaya ekak. oya citta nādaya karanakoṭa ē citta kampanaya ē gati lakṣaṇayaṭa hētukāraṭa kæṭi dīprahmājī koṭṭhāsa valaṭa æhennē.

'Samantā cakkavāḷesu, atrāgacchantu devatā, saddhammaṃ munirājassa, suṇantu saggamokkhadaṃ', 이 gāthā가 일만 세계에 있는 deva와 brahma에게 들렸습니다. 다만 사람의 귀에 들리는 소리가 아닙니다. 그것은 마음의 소리입니다. 그 마음의 소리를 낼 때 그 마음의 떨림이 그 성품에 맞는 deva, brahma 무리에게 들리는 것입니다.

etakoṭa mē avasthāvē budurajāṇan vahansēgengen ahanavā viśīn vahansē svāmīni sāmānyaya vannā vū mē sāmaṇa iūn vahansē navara. mē tamangē ē śakti balayen miccara karanna puḷuvan nam. oba harasēda koccara puḷuvanda mahana sīmā karanna bæ. asīmitayi.

그때 붓다께 여쭙습니다. '세존이시여, 평범한 sāmaṇera 스님이 자기 힘으로 이만큼 할 수 있다면 세존께서는 얼마나 하실 수 있습니까?' '헤아릴 수 없다. 끝이 없다.'

ehena budurajāṇan vahansē dēśanā svāmīni ṭa upamāvak kiyanna bærida? mē upamāvak puḷuvan. dahasak sakvala vabolavala mē hirin̆du yam taramak dura eḷiya karanavada ētāk dura cūlanaya yōgadhā.

그러자 '세존이시여, 비유로 말씀해 주실 수 없습니까?' '비유는 할 수 있다. 천 세계에서 해와 달이 비추는 만큼, 그만큼이 cūḷanikā lokadhātu이다.'

eban̆du dasak valadahasak sakvala væni væḍi eban̆duhayak ætdatāva eccara lōka dhātuvakam madhyama lōka dhātuvak. eban̆du ēvā adahasak ænna. ē mahā lōka dhātuvak. tathāgatayan vahansēṭa nam ē lōka dhātuvaṭa æhennat ēn ehā.

'그런 것이 천 개 모인 만큼의 세계가 majjhimā lokadhātu이고, 그런 것이 천 개면 mahā lokadhātu이다. Tathāgata는 그 세계에도, 그 너머에도 들리게 할 수 있다.'

dæn mehema dēśanāvak kaḷā. dæn etakoṭa budurajaraṇan vahansēt maharaharahatan vahansēlāt ēvā karanakoṭa hita kriyāvatak nætuvada kaḷē? nætuva vennē mēka dakinē. in kavuda hiṭi kriyāvatan ata karalā hita rahat phalayaṭa pat vuṇā kiyalā dannavā nam ehema ekak lōkē tiyena bavaṭa oppu karanna puḷuvanda? kotaninda oppu karannada? ehema mārga phalayak gæna.

이렇게 설하셨습니다. 그러면 붓다와 arahant들이 그런 일을 할 때 마음과 행동 없이 했습니까? 그렇지 않음을 이것으로 봅니다. 누가 행동을 버리고 마음을 버려 arahant 열매에 이르렀다고 안다면, 그런 것이 세상에 있다고 증명할 수 있습니까? 어디서 증명하겠습니까? 그런 magga phala에 대해서.

yamak yamak nisā rāgaya haṭagannavā nam, dvēśaya haṭagannavā nam, mōhaya haṭagannavā nam ēkē situvili kriyāva dan avasānak. ēkēma haṭaganna hituvili kriyāvatan pramāṇayak vena nam ē ṭika sampūrti na ivarayi.

어떤 것 때문에 rāga가, dosa가, moha가 일어난다면 그 생각과 행동은 끝났습니다. 그로써 일어나던 생각과 행동은 모두 끝났습니다.

hæbæyi hita pæhædili sabhāsaraṭa yadan bhikkhavē cittaṁ kiyana ekakin atyāvaśya væḍa karad hitanna kiyanna karanna tibennāvū śaktiyaṭa muḷu manasa idilā ivarayi. væḍak næta hira vecca roḍu okkoma ivarayi. dæn papasṭara metan bhikkhavē cittaṁ kiyana tæna arihatun vahansēgē citta svabhāvaya ē ākārayen tiyenavā.

다만 마음은 맑고 빛납니다. 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 그 마음으로, 꼭 필요한 일을 하는 데, 생각하고 말하고 행할 힘에 온 마음이 쓰입니다. 쓸모없이 막혀 있던 찌꺼기는 다 끝났습니다. 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 자리에서 말하는 arahant의 마음 성품이 그렇게 있습니다.

avaśya yamak nam anavaśya deyak pariharaṇayak næti nisā avaśya dēṭa muḷu manasama iḍaæralā tiyennē. ē nisā unvahansēgē avadhānayat unvahansēgē yamkisi yamakaṭa yomu karapuhama læbena ēgala [ugura kǣrīma] væṭahīmak. ati tīkṣaṇayi.

필요한 것이라면, 쓸데없는 것을 다루지 않으니 필요한 것에 온 마음을 내어 줍니다. 그래서 그분의 마음 기울임, 무언가에 기울였을 때 얻는 [헛기침] 깨침이 아주 날카롭습니다.

katā karanna giyat ē balaya adhikayi. adhi vēgavak. ē vagēma adhika pæhædim svabhāvayak tiyenavā. ē vagēma nirmala svabhāvayak tiyenavā. ē hæma deēmayutayi. itin ē hæma gati lakṣaṇayakma hitivili kriyāvannaṭa mē gōcara venavā. væḍakaṭa næti dēvā kerennē næha. avaśyaṭa pramāṇukūlava sampūrṇa yom velā tiyennē. hæma mohotakama satiyakennē.

말을 하려 해도 그 힘이 큽니다. 아주 빠릅니다. 아주 맑은 성품이 있고, 티 없는 성품이 있습니다. 모든 것이 갖춰져 있습니다. 그 모든 성품이 생각과 행동에 쓰입니다. 쓸모없는 것은 하지 않습니다. 필요한 만큼 온전히 기울어 있습니다. 언제나 sati가 있습니다.

mokada hētuva? rāga sahagata dvēśa sahagata mōha sahagata sitvili kriyāva danna ē vamasatvaya ekka sambandhaya næti nisā. ē ṭikē sambandhayak nǣha.

무엇 때문입니까? rāga, dosa, moha와 함께하는 생각과 행동이 그 마음과 매임이 없기 때문입니다. 그것들과는 매임이 없습니다.

itin ē nisā api dakinna ōnē mē nirōdhayē occara kivvat dæn mehema kiyannē mē metana nitara nitara metē nirōdhayē diṭa tiyeddī. na itin nirōdhaya an̆dura mama ēkana kivvē nirōdhayada dæn mē æn̆daga tiyennē nirōdhaya kiyalā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn namut korahaṭa deyak næhæ. mē dīlā tiyena mē yamkisi guruvaru dīlā tiyena sē mēka tamayi nirōdhaya kiyalā.

그러나 어찌할 수 없습니다. 어떤 스승들이 '이것이 nirodha다'라고 준 대로 그렇게 받아들이고 있습니다.

itin api dakinna ōnē nirōdhaya kiyannē mokakda kiyana eka vidihaṭa dækaganna ōnē. [ugura kǣrīma] [ugura kǣrīma]

그러니 우리는 nirodha란 무엇인지를 바르게 보아야 합니다. [헛기침] [헛기침]

ē nirōdhaya kiyana vacana dænagattā nirōdhaya karannē chanda rāga nirōdhaya chanda rāga nirōdhaya karapu taramaṭa chanda rāgaya nisāma haṭagatta situvili kriyāva dæn yan taramak venavā ēka ṭika sampūrṇa nēdama næti velā.

nirodha라는 말을 알았다면, nirodha 하는 것은 chanda-rāga nirodha입니다. chanda-rāga를 nirodha 한 만큼 chanda-rāga 때문에 생긴 생각과 행동이 그만큼 온전히 사라집니다.

ituru vena koṭasak tiyenavā. ē chandara rāgayen karana koṭasa nemeyi. ārya mārgaya pūrṇaya kara gænīma san̆dahā meha æviṭa avaśya karana situvili kriyāvalan kotana. kotenṭa enakoṭat ē pudgalaya anupūrava nirōdha kramaya tiyennē. ektarak nirōdhayaṭa sparśa karana kramaya ki.

남는 몫이 있습니다. chanda-rāga로 하는 몫이 아닙니다. ariya 길을 채우기 위해 여기 필요한 생각과 행동입니다. 어디에 이르든 그 사람에게는 anupubba nirodha의 길이 있습니다. 하나하나 nirodha에 닿는 길입니다.

rāga sahagata, dvēśa sahagata, mōha sahagata dāhagi æti karannā vū pætta nirōdha karalā ivarayi. ē nirōdhaya ohuṭa atdækka hæ.

rāga, dosa, moha와 함께하여 타는 불을 일으키는 쪽을 nirodha 하여 끝냈습니다. 그 nirodha를 그는 몸소 겪었습니다.

gihi kaṭayutu karagena gihiva jīvat vena pudgalayek kiya gihi kr̥ci karmānta hō gihi karmānta vala niyarī innavanam eyā ē mohotakagē karadarē dækalā bādhakaya dækalā yam mohotakē ēken ivat velā pævidi vunot aranna rr̥kma sunyāgāta vivēka sænasu nādiyakaṭa gihillā inna velāvaṭa eyāgē manasa ukla eyāṭa dænenavā. ara gihi vataya kaṭayutu karagena inna velāvēdī maṭa mahā dāha gini æti karana lōbha dvēśa mōha ādī gaṭṭa æti karana ælīm gæṭīm æti karana avasthāvak tibuṇā. dæn eban̆du pirisahat mallanna næ. eban̆du parisarayanut mama ǣt velā.

재가의 일을 하며 재가자로 사는 이가 농사나 집안일에 매여 있다가, 어느 때 그 성가심과 걸림을 보고 거기서 벗어나 출가하여 숲이나 나무 밑이나 빈 집 같은 고요한 곳에 가 있을 때 마음이 가볍다고 느낍니다. '재가의 일을 하던 때에는 내게 큰 불을 일으키는 lobha, dosa, moha 같은 들러붙음과 부딪침을 일으키는 때가 있었다. 이제는 그런 무리와 섞이지 않는다. 그런 둘레에서 나는 멀어졌다.'

[ugura kǣrīma] ehenam ē gihi matakadī tibunā vū yam kamkaṭa ædda maṭa hiṭiya nirōdhayi. mē mohotē anna ēka tava anupūraṇava nirōdha karama. anna eyā nirōdhaya viśvāsa kaḷā gihi kaṭu kampadava dæn mallagena næha. ē ætulē innakoṭayi maṭa ēvā tibunē. anna paḷaveni nirōdhaya.

[헛기침] '그렇다면 그 재가 시절에 있던 어떤 성가심이 이제 내게 nirodha다. 지금 그것을 더 차례로 nirodha 해 간다.' 그는 nirodha를 믿게 되었습니다. '재가의 성가심과 걱정을 이제 붙잡지 않는다. 그 안에 있을 때에 그것들이 있었다.' 이것이 첫째 nirodha입니다.

eten āvaṭa eyāṭa kāma hæn̆gīm kāma sidivili næti velā. ælena gæṭennē situvili pahaḷa venavā. eyā dakinavā magē manasa mēken ahak velā innavā nam mē ælīmē dāhaya gæṭīmēdahaya maṭa nǣhænē. eyā sitakka vū savicāra vū vivēkayan haṭagat pītu æti prathama dhyānayaṭa hambavadinavā. ē hækiyāva læbunahama ē mohotē eyā dakinavā. ē prathama dhyānayaṭa samædilā inna mohotēdī vitarka vicārayan nisā kāma vyāpāda vihiṁsā kiyana yamkisi vitarkayan vicārayan nisā yamkisi ākārayaṭa dukak karagayak tibuṇā asāhanayak tibuṇa. ēka dæn nirōdhayi.

거기서 오면 그에게 kāma의 느낌과 kāma의 생각이 없어집니다. 들러붙고 부딪치는 생각이 일어나지 않습니다. 그는 봅니다. '내 마음이 이것에서 벗어나 있으면 이 들러붙음의 불, 부딪침의 불이 내게 없구나.' 그는 vitakka와 vicāra가 있고 떨어져 있음에서 생긴 pīti가 있는 첫째 jhāna에 듭니다. 그 힘을 얻으면 그때 그는 봅니다. 첫째 jhāna에 든 때에, kāma, vyāpāda, vihiṃsā라는 vitakka와 vicāra 때문에 어떤 괴로움, 성가심, 불편함이 있었는데 그것이 이제 nirodha라고.

anna prathama dhyānayaṭa giyāṭa vaca dakinavā ē kiyana kamkaru paṁca nīvaraṇa nirōdhayi.

첫째 jhāna에 가면 그 성가심, 곧 pañca nīvaraṇa가 nirodha임을 봅니다.

द्tiyak dhyānayaṭa giyahama eyā dakinna. yam vitargayak vicārayak vana mānasikatvayak venam eban̆dannā vū kāma vyāpāda vihiṁsā kiyana ē sitividi maṭa deyak næginnē næha. mē diṭtiya yana avasthāvē śāntayi panittayi ēka dakinavā. ehenam maṭa vitarka vicāra nirōdhayi.

둘째 jhāna에 가면 그는 봅니다. vitakka와 vicāra인 어떤 마음 상태가 있다면, 그런 kāma, vyāpāda, vihiṃsā의 생각이 내게 하나도 일지 않는다고. 이 상태에 이를 때 그것이 고요하고 뛰어남을 봅니다. '그렇다면 내게 vitakka와 vicāra가 nirodha다.'

hæbæyi mē prītiya nægena nægī enavā matuvi enavā. sukha ēkagratāvaya kiya tunveni dæhæṭa giyāma prītiyak nisā yantikisi utsāhayak vīriyak goḍanæguṇa nam ēkat nirōdhayi. ēkat tasāntayi predayi. anna sr̥tiyak dæya pēraya nirōdhayi. catur dhyānaya

다만 pīti가 솟아오릅니다. sukha와 ekaggatā의 셋째 jhāna에 가면 pīti 때문에 쌓였던 어떤 애씀이 있었다면 그것도 nirodha입니다. 그것도 고요하고 뛰어납니다. 그러니 pīti가 nirodha입니다.

sr̥tiyak dæya pēraya nirōdhayi. catur dhyānaya yamkisi sæpa dukṭa yani nuyi yamkisi gattā vū yamkisi mānasikatvayak tibuṇam kāya tatvayaṭa sambandhava tibuṇā. ē dænīmat ivarayi. hæbæyi hita pæhædiliva pirisiduva tiyenavā. itāmatma pæhædili prabhāsara svabhāvaya tiyenavā. anna sukha dukkha nirōdhayi. tavi kiyana āśvāsa pasvāsa nirōdhayi kiyā tava tane [ugura kǣrīma]

넷째 jhāna에서는, 즐거움과 괴로움에 이어진 어떤 마음 상태가 있었다면 그것은 몸에 매여 있었는데, 그 느낌도 끝납니다. 그러나 마음은 맑고 깨끗합니다. 아주 맑게 빛나는 성품이 있습니다. 그러니 sukha와 dukkha가 nirodha입니다. 들숨날숨이 nirodha라고 다른 곳에도 있습니다. [헛기침]

anna catutta dhyānaya. hæbæyi tama vividhākāra saṁgnā ganna puḷuvan. caturatta dhyānayada nē. onnam peradu kan̆da pirivila balanna vimu karanna puḷuvan upōt gnānaya bāhira aya balanna yomu karanna puḷuvan divaæsaṭa yomu karanna puḷuvan ehema tænak etana adahasalā yomu karanna puḷuvan tænak vividha saṁgnā enavā. ākāśāna saṁcāraya mahābædunā vijākāraya nānatta saṁgnā nirōdha ekama saṁgnāvayi ākāra saṁgnā vitara. ani saṁgnā nirōdhayi. anna ēka atdakina ekak.

그것이 넷째 jhāna입니다. 다만 여러 saññā를 지닐 수 있습니다. 넷째 jhāna에서는 지난 삶을 보는 데 기울일 수 있고, 남의 마음을 보는 데 기울일 수 있고, 하늘 눈에 기울일 수 있으며, 그렇게 기울일 곳에 따라 여러 saññā가 옵니다. ākāsānañcāyatana에 들면 갖가지 nānatta saññā가 nirodha 되고 오직 하나의 saññā, 허공의 saññā만 있습니다. 다른 saññā는 nirodha입니다. 그것을 겪습니다.

viññāṇa saṁcātana hæbahama ākāśaya vira saṁgnā nirōdhayi. ē ṭikak dæn nirōdhayi nē at dakinavā. ākittaññāṇayaṭa samadinunāma viññāṇa aṁcāta saṁgnā nirōdhayi. nēva saṁgnā nāsaṁ samatuunahama puḷuvan vunahama ācittañgnāyatana saṁgnā nirōdhayi. anna etanaṭa giyā kiyana passē ēn ehā tamayi nirōdha karagena yanna īḍak næhæ.

viññāṇañcāyatana에 들면 허공의 saññā가 nirodha입니다. 그것이 nirodha임을 겪어 압니다. ākiñcaññāyatana에 들면 viññāṇañcāyatana saññā가 nirodha입니다. nevasaññānāsaññāyatana에 들 수 있게 되면 ākiñcaññāyatana saññā가 nirodha입니다. 거기에 이른 뒤에는 그 너머로 nirodha 해 갈 틈이 없습니다.

ēn ehā tamayi nirōdha karagena yanna īḍak næhæ. yanna tiyannē antima keḷavara etanin ehāṭa tiyannē citta māttaya nirōdha kara gænīma dævīma anet kiyalā vagē cittaya nirōdha karagāma mokada vennē? sampūrṇama viññā nirōdha nam anya nirōdha mahāptiya. etana ehā hitanna dakinna, dænenna, sænna næ. vēdanā saṁgnā dekama dænennē næ. anna vēdanā saṁgnā nodæna tæna onna otanada? oyi mehāṭa vēdanā saṁgnā nodæna tænak gæna panavanna kivvē. api nirōdhāpattiya palleha panda.

남은 것은 마지막 끝, 그 너머에 있는 것은 마음 그 자체를 nirodha 하는 것입니다. 마음을 nirodha 하면 무엇이 됩니까? viññāṇa가 온전히 nirodha 되면 그것이 nirodha samāpatti입니다. 그 너머로는 생각하고, 보고, 느끼고, 알아보는 것이 없습니다. vedanā와 saññā 둘 다 느껴지지 않습니다. vedanā와 saññā를 느끼지 못하는 자리가 바로 거기입니다. 그런데 그 아래에서 vedanā와 saññā를 느끼지 못하는 자리를 지어내라고 합니다. 우리가 nirodha samāpatti를 아래로 끌어내리는 것입니까?

ēka nirōdhayaka gattot api rævaṭenavā. itin otenṭa enakan hita geninna hita ati tīkṣaṇa venavā. anupūrṇa nirōdhayak tiyennavā. samāpataya dænat ē vagē.

그것을 nirodha로 여기면 우리는 속습니다. 거기에 이를 때까지 마음은 아주 날카로워집니다. anupubba nirodha가 있습니다. samāpatti도 그렇습니다.

ē nirōdhaya tērum ganna ōnē. oya situvili dænennē næti gata hita dænennē næti yam nirōdhayak dænevvā nam etanṭa giyānam.

그 nirodha를 알아야 합니다. 생각이 느껴지지 않고 몸과 마음이 느껴지지 않는 어떤 nirodha를 느꼈다면, 거기까지 간 것이어야 합니다.

hæbæyi ēka mehā ehema nærennada? dæn pada vin̆da gihiṭuva api ahannavā. oyāṭa gata dæva vuṇānada hiṭu vuṇāda ōkayi ā ehenam oyā nirōdha māvaciya dālā tiya hari ennaṭa morava budi patu venavā. va mahā kām kārakannē ō hon̆daṭa kollangē æhuva nægiṭinna obaṭa hita dænenavada gæta dænenavada mana ekak maṭa dævē næ meccara velāvak mandurē sarana menna vænn̆duma dōsanāpattiyaṭama kiyanae kiyalā vænda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ma hari itin gatayi hitayi nirōdha karā kiyalā na apiṭa gata æyi næthama hita dænagenna næthama maṭa nirōdhayayi kiyalā gattot harida

그래서 몸과 마음을 nirodha 했다고, 몸이 느껴지지 않고 마음을 알지 못하면 '내게 nirodha다'라고 여긴다면 그것이 맞습니까?

itin mēka api dakinna ōnē anupūrṇa yāritu māda varadaganna bæla maga dænīma hæn̆dinīma atala maga næti vennē næha arihat phalaya læbuvat dænīma hæn̆dinam venna. dænīma dænīma hæṭiyaṭa hæn̆dinīma hædena hæṭiyaṭa tiyenavā. dannasu svabhāvaya næti vunē næ. hita dænennē nætuva kiyā kivvot ēka vennē arihak phalaya.

그러니 이것을 봐야 합니다. 차례대로 가는 길을 잘못 잡지 마십시오. 길에서 앎과 알아봄이 사라지지 않습니다. arahant 열매를 얻어도 앎과 알아봄은 있습니다. 앎은 앎대로, 알아봄은 알아봄대로 있습니다. 아는 성품이 사라진 것이 아닙니다. 마음을 느끼지 못하는 것이라고 한다면, 그것이 arahant 열매이겠습니까?

arihiyak phalanāpatiyā cittayak. 89yak cittavalāt mēka a venavā. arihatphala citta. ēka cittaya. vēdanā sparśa vēdanā, saṁgnā, cētanā, a ēkatā jīvitayen piya manasikārak kiyana sarva citta sādhāraṇa citta ēkāntaya tiyenavā.

arahant 열매도 citta입니다. 89가지 citta 가운데 arahatta phala citta가 있습니다. 그것은 citta입니다. phassa, vedanā, saññā, cetanā, ekaggatā, jīvitindriya, manasikāra라는 sabbacittasādhāraṇa cetasika가 반드시 있습니다.

itin ēka avibhūtana kiyannē nopena ekak nemeyi. ēka hon̆daṭa mē hon̆daṭa prabhā karannē pæhædili. itāma hon̆da dænenavā. ehema avasthāva mē ē nisā mē nirōdhayayi nirōdhaya han̆dunā ganna e. mē nirōdhaya hæṭiyaṭama æku hita nirōdhayaṭa dānna yanna epā. æku hita han̆dunāganna ōna.

그러니 그것은 보이지 않는 것이 아닙니다. 아주 빛나고 맑으며, 아주 잘 느껴집니다. 그러니 nirodha를 알아보아야 합니다. 오그라든 마음을 nirodha로 여기지 마십시오. 오그라든 마음을 알아보아야 합니다.

itin mēkaṭa giyāṭa passē antimaṭa varaṭa ekatuvak venavā. ōka vaḍalā purudunot ehema loku praśnayak idirilā.

여기에 빠진 뒤에는 마지막에 한데 엉겨 버립니다. 그것을 닦아 익히면 큰 문제가 앞에 놓입니다.

nǣvada hada nǣvada ættaṭama nǣ vadevat ahanna aṁcakaṭa tavat daranot ehema ē ehema gadak kiyenakoṭa ættaṭa mæti giyā aratiya kara ōkaṭa vahinavā. mē hētuvaṭa katāvak nemeyi mē kiyannē aṁcamaṭa vædili gihillā hētu gilā haralā tiyeena dākut denna puḷuvan.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ō sellamak nemeyi. ōka nirōdha samāpadhiyak pa nirōdhayat nemeyi. oya hita ækillā gihillā okkoma amatakaṭa vena ektarā latunak oya tiyennē. ōkaṭa bætot ata antimaṭa hit vennē jīvat venna tamangē idirisahā rækiyāval karaganna kaṭayutu karaganna kanna ṭika uyā gannā puḷuvankama næhæ. māluva lum dæmada bit dæmada matakaya næti venavā. ē matakaya næti velā yanavā. loku amāruva vaṭī monama væḍakvat keravana karapu rassāva karanna bæru yanavā. okkoma ataramaṁ venavā. jīvitaya ætuḷa jīvitaya geniyanna kramayak æti venavā. mokada

이것은 장난이 아닙니다. 그것은 nirodha samāpatti도 아니고 nirodha도 아닙니다. 그것은 마음이 오그라들어 모든 것을 잊게 되는 하나의 병입니다. 거기에 빠지면 마지막에는 살아가려고 앞으로 일을 하고, 일을 꾸리고, 먹을 것을 지어 먹을 힘도 없어집니다. 생선에 소금을 넣었는지 무엇을 넣었는지 기억이 사라집니다. 기억이 사라져 갑니다. 큰 어려움이 생겨 아무 일도 못 하고 하던 일도 할 수 없게 됩니다. 모든 것이 길을 잃습니다. 삶을 꾸려 갈 길이 막힙니다.

jīvitaya geniyanna kramayak æti venavā. mokada samādhiyak vaḍanna paṭan gattaṭa passē oya samādhiya yaḷi yaḷi vaḍanakoṭa āsēvitāya bhāvitāya bahula vikr̥tāya æsuru karanakoṭa bhāvitā karanakoṭa bohōkoṭa æsuru karanakoṭa ē samādhiya væḍenavā. hon̆da pætta hari naraka pætta. væḍanaṭa passē galavāganna bæ. ven henna bæri venavā. īṭa passē mokakda kiyannē?

samādhi를 닦기 시작한 뒤 그 samādhi를 거듭 닦으면, 'āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya', 가까이하고 닦고 자주 할 때 그 samādhi가 자랍니다. 좋은 쪽이든 나쁜 쪽이든. 자란 뒤에는 떼어 낼 수 없습니다. 벗어날 수 없게 됩니다. 그 뒤에 무어라 하겠습니까?

bohoma parissanna ōna ekak nirōdha māvapattaya tērum ganna ōnē. nirōdhaya tērum ganna ōnē. situvili kriyāvanna valaṭa kiya chanda rāgaya duru karagena nirōdhayaṭa pat venavā avasā kriyāvatanna duru karalā nemeyi yanna.

아주 조심해야 합니다. nirodha samāpatti를 알아야 합니다. nirodha를 알아야 합니다. 생각과 행동에 대한 chanda-rāga를 없애 nirodha에 이르는 것이지, 생각과 행동을 없애서 가는 것이 아닙니다.

antimaṭa siyaluma tæna kāmarāgayē kāma lōkayē kāma rāgayak duru karalā rūpa lōkayē rūpa rāgayak duru karalā arūpa lōkayē arūpa rāgayak duru karalā udā rūpa rāga arūpa rāga ivara. anna tun teni gandha rāgaya ivaranavā. etanin puḷuvankamak læbenavā. anna ara api kivvā avaśya karana kāma lōkē ætuet kāma lōkaya allanna ætuva innavā. alapata tiyena diyabin̆da nætnam nilamp patē tiyena diyavin̆da nitp patē nogælut pata uḍama tiyenavā kāma lōkayē innavā kāma lōkaya allanna æti. rūpa lōkayē innavā rūpa lōkaya allanna æti. arūpa lōkayē innavā arūpa lōka allanna æti. ē hehevat allanna nætuva ē tuḷama innavā. menna mēka vimukta cittaya.

마지막에 모든 자리에서 kāma 세상의 kāma-rāga를 없애고, rūpa 세상의 rūpa-rāga를 없애고, arūpa 세상의 arūpa-rāga를 없애면 rūpa-rāga와 arūpa-rāga가 끝납니다. 세 가지 chanda-rāga가 끝납니다. 그러면 힘이 생깁니다. 앞서 말했듯 필요한 kāma 세상 안에 있으면서 kāma 세상에 붙지 않고 있습니다. 연잎 위의 물방울처럼, 연잎에 젖지 않고 잎 위에 머물듯 kāma 세상에 있으면서 kāma 세상에 붙지 않습니다. rūpa 세상에 있으면서 rūpa 세상에 붙지 않습니다. arūpa 세상에 있으면서 arūpa 세상에 붙지 않습니다. 어디에도 붙지 않고 그 안에 있습니다. 이것이 vimutta citta입니다.

vimutta cittaṁvā vimukta cittaṁtayēti pajānāti vimukta hitanam vimukta hita kiyalā dænaganna itin cittānupassanāven hita an̆dunā kenenna oya issellā mē rāga hita mē vīta rāga hita mē dvēśa hita mē vīta dvēśa hita mē mōha hita mē vīta mōha hita mē saṁkitta hita mē vicitta hita itin ē vagē mē asamāhita hita samāhita hita vimukta hita mē avimukta hita oyo sākālīkin vigraha venavā mē hita piḷiban̆dava mesē dænaganna kiyalā. manā sihiyen nuvaṇin tērum ganna ōnē.

'vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittan'ti pajānāti', 풀려난 마음이면 풀려난 마음이라고 압니다. cittānupassanā로 마음을 알아보는 이는 먼저 '이것은 rāga의 마음, 이것은 vītarāga의 마음, 이것은 dosa의 마음, 이것은 vītadosa의 마음, 이것은 moha의 마음, 이것은 vītamoha의 마음, 이것은 saṅkhitta 마음, 이것은 vikkhitta 마음', 그처럼 asamāhita 마음, samāhita 마음, vimutta 마음, avimutta 마음, 이렇게 마음에 대해 이렇게 알라고 풀이됩니다. 바른 sati와 지혜로 알아야 합니다.

nicitta nirōdhaya antimaṭa oya navānakūra samāpattiyen gihillā ehemakuṇa anna oya nirōdhayaṭa sambenna anāgāmī hō arihat tiyena phalayaṭa pat vecca aksa samāpattiya praguta karapu kenek innavā nam eyāṭa puḷuvankamak tiyenavā etakoṭa samāpattiya samādina. eyāṭa tamayi gatak hitak tiyenavada kiyalā dænennē næti. niyama yathārthaya yana tattvaya.

마음의 nirodha는 마지막에 그 아홉 anupubba samāpatti를 거쳐 그 nirodha에 드는 것인데, anāgāmī나 arahant 열매에 이르러 여덟 samāpatti를 익힌 이가 있다면 그에게 그 samāpatti에 들 힘이 있습니다. 그때 그에게는 몸이 있는지 마음이 있는지 느껴지지 않습니다. 그것이 참된 상태입니다.

ē tattvayaṭa yanakoṭa mahā balayak ekka næ kiyalā yannē. ara tan̆danin indanak ata hitennē næha. hæbæyi etana tiyennē ara thīna vidaṭa ahuvelā væḍilā ēken mædilā ēkenna ektarā vidiyaṭa pætta. ēkayi mēkayi sami.

그 상태로 갈 때는 큰 힘과 함께 갑니다. 그저 가만히 앉아 있다고 되는 것이 아닙니다. 그런데 저쪽에 있는 것은 thīna-middha에 붙들려 빠져, 그것에 짓눌린 하나의 상태입니다. 그것과 이것이 뒤섞였습니다.

itin hæma velēma mataka næti venavā nam yaḷi yali āvarjanā karanna ōnē. āvarjanā karaya yathārthaya menehi karanna ōnē. yam tænaka chandara rāgayak venam canda rāgaya duru velāya chanda rāgaya duru vunāṭa passē praśna ivarayi tiyanē. nivan tiyennē dhyāna mārgaphala okama tiyena hita ē hita næti karanna yanna epā hitē tiyannē canda rāgiya næti karaganna balanna

그러니 자꾸 기억이 없어진다면 거듭 āvajjana 해야 합니다. 되새기며 참모습을 마음에 두어야 합니다. 어딘가에 chanda-rāga가 있다면 chanda-rāga를 없애십시오. chanda-rāga가 없어지면 문제는 끝입니다. nibbāna도, jhāna도, magga phala도 다 마음에 있습니다. 그 마음을 없애려 하지 말고, 마음에 있는 chanda-rāga를 없애려 하십시오.

dæn mē mēkat mē hon̆dayi mēka mē bhāvanā karana æti vennā vū svabhāvayakmayi. bhāvanā karagena yana viṭa kayaṭa sǣlluvak dæyenna paṭan gannavā sita saṁsun venna balā venavā. samahara avasthāvalu kavuru hō ḷan̆gaṭa ā bavak dænenavā. æs hæra balanna hitenavā. eta ehema kenek pēnna ennē næhæ kiyalā itin ahanavā. dæn

이것도 좋은 물음입니다. 이것은 bhāvanā를 할 때 일어나는 성품입니다. 'bhāvanā를 해 나가면 몸이 가벼워지는 것이 느껴지기 시작하고 마음이 가라앉으려 합니다. 어떤 때는 누군가 곁에 온 것처럼 느껴집니다. 눈을 떠 보고 싶어집니다. 그런데 그런 이는 보이지 않습니다'라고 묻습니다.

pēnna ennē næhæ kiyalā itin ahanavā. dæn mēka svabhāvayak. etakoṭa hētuva mē citta svabhāvaya matuvenna matuvenna mē citta kiraṇadhārā viśvayaṭa vihiṭenavā. apē æhæṭa apē æhæṭa hō æn̆gaṭa hō yamak upārśanaṭa dænenavā māgē ē vihitena citta karana æn̆ga hā sambandhayi. manasa hā sambandhayi. manasē citta kiraṇa valaṭa sparśa vennē ē jātē inna amanusa koṭṭhāsa hō dēvaṭṭhāsa āśaya sparśa vennē ēkaṭa anna ē velāvēdī api atarē ōna taram innavā yana apē gnātika ris innavā api pēnnē nætuva ara mama vitarayi etana innēvaṭa tava lassa kōṭi gānak vaṭē innakoṭa

이것은 자연스러운 일입니다. 그 까닭은 이 마음의 성품이 드러날수록 마음의 빛줄기가 온 누리로 퍼져 나가기 때문입니다. 우리 눈이나 몸에 무언가가 닿는 듯 느껴지는 것은, 그 퍼지는 마음의 빛이 몸과 이어지고 마음과 이어져 있기 때문입니다. 마음의 빛줄기에 닿는 것은 그런 부류의 amanussa 무리나 deva 무리입니다. 그때 우리 곁에는 얼마든지 있습니다. 우리 친척들도 있습니다. 우리 눈에 보이지 않을 뿐, 나 혼자 거기 있는 줄 알아도 둘레에 수십만, 수억이 있습니다.

itin oya inna kaṭa pēnna eka ehema vaṭa gatta lē baḍagilā nætnam.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

nopenennā mēlā innavā. ē kiyannē ē anusayangē svabhāvaya ē ākārayi. vividhākāraya vidyānussa poḍak innavā. hiṭiya paliyaṭa apiṭa ēgollangē apiṭa pudgalika balapǣ vennē næhæ. hæbæyi hīmak tiyenavā. dæn gedaraṭa apē ginnam gedaraṭa sahōdara daha denek innavā baya budatiyennē.

보이지 않게 있습니다. 그들의 성품이 그렇습니다. 여러 가지 amanussa가 조금씩 있습니다. 있다고 해서 우리 한 사람 한 사람에게 해가 되지는 않습니다. 다만 두려움은 있습니다. 집에 형제가 열 명 있다고 두려워하며 잡니까?

apē demavpiya sahōdara edara innavā anit ayaṭā. kaḍiyak oyā mē bella bilā payak tiyennē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

apiṭa giḍiyāganna. ehema ekak næhænē.

그런 일은 없지 않습니까.

ē vagē ara amasiva hiṭiya apiṭa karadara karannē næ. ēgollangē lōkē ēgollangē parisaraya ēgollō nopenna parisarayak tuḷa innavā.

그처럼 그 amanussa들이 있어도 우리를 괴롭히지 않습니다. 그들의 세상, 그들의 둘레, 보이지 않는 둘레 안에 그들이 있습니다.

hæbæyi api ōka kiyanna yathārthayak danna næti nisā bæri vela hari dæn aham dakinna eka paṭan gattot oya inna satyana hæṭiya. væḍē venāsa api ēkasayi kivvē. bayalan ganna koyi vināri belli ṭika tamayi monavā hari karayi apiṭa kiyalā. asthājayak æti karagena nævata. ōka anuttamen pēnna paṭan gannavā.

다만 우리가 그 참모습을 모르기 때문에, 어쩌다 그것을 보기 시작하면 거기 있는 존재들을 보고 두려움을 품어 '이것들이 우리에게 무슨 짓을 할 것이다' 하며 불안을 만들어 냅니다. 그러면 그것이 점점 더 보이기 시작합니다.

oya bhāvanā karagena yanakoṭa ē kiraṇa viḍi venakoṭa ē kiraṇa śaktiyaṭa tamayi sparśa vennē ongē śarīra svabhāvakkoma iyun yanavā enavā gedara ætura yanavā enavā. æsē eka vidiha innavā. ekē balu gandhabbayō innavā. minit gandayō innavā. oya apē pirisi nāsayen bæricca aya eka vidiyē api ætuvanē.

bhāvanā를 해 나가며 그 빛줄기가 세지면 그 빛의 힘에 그들이 닿습니다. 그들은 집 안을 오가고 드나듭니다. 개 gandhabba도 있고 사람 gandhabba도 있습니다. 우리 식구 가운데 세상을 떠난 이들도 어떤 식으로 우리 곁에 있습니다.

api kānya doravahanalā okkoma kara dænna nam kārvat enna bæhæ vædiyā unṭa gānakvat næhæ doravanna. okkoma ahalā tiyenat hon̆da piṭtana yanna inna puḷuvan. taman ætura inna kaṭṭiya æsurē innavā. ohoma innavā.

우리가 문과 창을 다 닫아도 그들에게는 아무것도 아닙니다. 그들은 문을 아랑곳하지 않습니다. 다 닫혀 있어도 드나들 수 있습니다. 자기와 이어진 이들 곁에 그렇게 있습니다.

eccara vitarak nemeyi tiunvaṭa tāga dilā ehema hon̆daṭa bulak tik eka sīsak venna tiyanna hētuvak apē aya hētuvak uḍa kæmatiyi bulak vira kannē nætnam.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya inna pēkut [ugura kǣrīma] haṭakinavā apē æn̆gi jarāva leva kālayi nam jīvat venakoṭa apiṭa æhæṭa pēnnat api baya innē.

거기 있는 peta들도 [헛기침] 우리 몸의 더러운 것을 핥아 먹으며 사는데, 그것이 우리 눈에 보이면 우리는 무서워합니다.

oya koṭasa api vaśaya indagena hari kæmatiyi bælu jātiyak ehenālā haṭapōdanna nætuva udā gannavā nam hari kæmaṭa nindayanakam vitara ævillā aran venavā. an̆gā hatāṭak ta e diva eḷiyaṭa kaḷu divak eḷiyaṭa dānalā haṭa æturalā dāgena matakaṭa ahalā okkoma loka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē aubhayā ēken jīvat venavā.

그것은 그 더러운 것으로 삽니다.

api dannē næha siddhiyu kiyalā tēranavā hari kæmati ara kūmbilakaṭa tænavalaṭa pættē pubirællakkak æḍilā kohomada leva kanna vennē apiṭa nopena lōka ektarā amaṣa koṭalā kohomagē lan̆ga velā eka koraka levakanna api dakinna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin apiṭa karadara karannē nætuva ovun kāla hæma. ehema avasthāvak tiyenavā.

그들은 우리를 괴롭히지 않고 그렇게 먹고 지냅니다. 그런 경우가 있습니다.

itin ē nisā mē śarīraya pēna inna paṇu jīvat venavā vāgē yamki asukulayaka pan̆ḍuva innavā kiya katāvaṭa kiyanē. ovun apē æn̆gē tiyena ekama kān jīvat venavā vāgē nopena lōkē eban̆du ek vistarā kottāsayak apē æn̆gē tiyena dēval urā dīlā ēvala kālā ē gandhaya mē urāgena hiṭan ēken jīvat venavā.

그러니 이 몸에 보이는 벌레들이 살아가듯이, 더러운 것에 구더기가 산다는 말처럼, 그들이 우리 몸에 있는 것을 먹고 살듯이, 보이지 않는 세상의 그런 한 무리가 우리 몸에 있는 것을 빨아들이고 먹고 그 냄새를 빨아들이며 그것으로 삽니다.

itin ē nisā tamayi kiyana perētayā vāgē perētivāgē inna epā kiliṭu æn̆dinna æṭe jarāvaṭa inna epā yakō perati ekavaṭa kiyanavā. monavā hari kǣma uḍak tirak eka kāpanna eka kaṭapa kiyalā kiyanavā. kiyanna hētuva mokaka ādī pæranna ōka dækapu ayagen hō ahagena tibuṇā.

그래서 'peta처럼, petī처럼 있지 마라, 더러운 옷을 입고 지저분하게 있지 마라' 하고, '먹던 것을 남기지 말고 다 먹어라'라고 말합니다. 그렇게 말하는 까닭은 옛사람들이 그것을 본 이에게서 들어 알고 있었기 때문입니다.

ahagena tibicca nisā parissam vana mē oya velāvadi apit gatiyaṭa gatiya sambandha velā hiṭiyot unṭa hin yamkisi lōka svabhāvayak ætda apē śarīrayā dvē ē svabhāvaya arangāna ē vāsina kuṭa velā yamkisi velāvaṭa baḍē ajīnna mē eka ākāra raṭē amāru magē amāru haṭagannat

들어 알았기 때문에 조심했습니다. 그때 우리 성품이 그들의 성품과 이어져 있으면, 그 세상의 어떤 성품이 우리 몸에서 그것을 가져가, 어느 때 배앓이나 여러 가지 아픔이 생길 수 있습니다.

piṭa tiyalā. suvālakāraya mē hædināma api dannē næta ōkak rigena inna. ēt ē værenna ēkak karavā. annavat api dannē næhæ kavuru

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ganna. ehema koturak tiyenavā. itin yamtā pirisiduva inda kiyannē ēkat ektarā hētu.

그런 일이 얼마나 많은지 모릅니다. 그러니 될 수 있는 대로 깨끗하게 지내라는 것도 그 까닭 가운데 하나입니다.

kālā kela ṭiyak gahalā innavā api anakandhayak ōka vaṭa karagannavā pōṭi gā kama ungē āhāraya itin ehema lōkayan api nopena nisā pēnnē.

먹고 침을 뱉어 두면 그 냄새를 수억이 둘러쌉니다. 그것이 그들의 먹이입니다. 그런 세상을 우리는 보지 못하기 때문에 그렇게 보일 뿐입니다.

itin mē ban̆da nopena lōkā maṭṭamakin pēnna paṭan gænīma ārambha karanavā mē samādhi væḍilā enakoṭa mokada mēgollō aramuṇu vennē æn̆gē vihidena kiraṇat ekka sambandhayen mē kiraṇa vala ætivena ē praticārayen tamayi apiṭa dænenna paṭan gannē. itin apiṭa dænenna paṭan gannavā kavuru hari piṭassarāvē mē piṭi pasa pættē pættakaṭa æn̆dilā yanavā vagē husma ganna saddaya vāgē ohomavā æhenna paṭan gannavā. ēkaṭa æssallā balanna hitilā balanavā kavuda itin ehema ēvā ē mula tiyenavā.

이런 보이지 않는 세상이 어느 수준에서 보이기 시작하는 것은 samādhi가 자라날 때입니다. 그들이 마음에 걸리는 것은 몸에서 퍼지는 빛줄기와 이어지기 때문이고, 그 빛줄기에서 일어나는 되받음으로 우리가 느끼기 시작합니다. 누가 등 뒤에서 옆으로 기어가는 것 같고, 숨 쉬는 소리 같은 것이 들리기 시작합니다. 그래서 눈을 떠서 누구인지 보고 싶어 봅니다. 처음에는 그런 것들이 있습니다.

etakoṭa mokada vennē? ara bhāvanā karanavā api kiyanna sudu kiraṇa saharāvala enakoṭa ara an̆duru kiralā tiyena amanussayanṭa ara varapidāva inna ayana ohu paharakṭa inna bærinavā. samahara veṭannaṭa marā dīlā kǣ gahanna pævanavā. apiṭa ēkē diva divakan hema hētu tibuṇana ārambhayēdī eka pāṭa æhenavā sanna kavuruhari anidā kǣ harin vā yaṭagiriya kǣ gæhuvavā kūsiya pætta kǣ gæhuva eka pætima kǣ gæhuvā vagē ehema æhenavā. adhiśaya vagē henavā. ē

그러면 무엇이 됩니까? bhāvanā를 하여 흰 빛줄기가 퍼져 오면, 어두운 빛을 지닌 amanussa, 거기 머무는 이들은 그 기세를 견디지 못합니다. 어떤 것들은 소리를 지르기도 합니다. 우리에게 하늘 귀 같은 까닭이 있으면, 처음에는 누군가 갑자기 비명을 지르는 것처럼, 아래에서 소리친 것처럼, 한쪽에서 소리친 것처럼 들립니다.

vagē ehema æhenavā. adhiśaya vagē henavā. ē bhautika adhiśaya nemeyi. manasaṭa dænena aragi ē lōkē kriyākāra sabda. itin ehema ēvā ahanavā. itin mulō āvaṭa passē dakinavā. mēka sāmānya kiyalā. īṭa passē apiṭa ara gedara sahōdara sahōdaraya goḍak hiṭiyā baya nætuva budiya ganna puḷuvan api ḷan̆ga inna dækkat apiṭa gānak navenna. īṭa passē praśnayak nætuva.

천둥 같은 소리처럼 들립니다. 그것은 물질의 소리가 아닙니다. 마음에 느껴지는, 그 세상의 움직임의 소리입니다. 그런 것들을 듣습니다. 처음에 그것이 온 뒤에는 그것이 흔한 일임을 압니다. 그 뒤에는 집에 형제가 많이 있어도 두려움 없이 잘 수 있듯이, 곁에 있는 것을 보아도 아랑곳없습니다. 그 뒤로는 문제가 없습니다.

ehema huru venna ōnē. ehema nætuva yanakam ekaṭa manasa orottu denna ōnē. ekaṭaka manasa orottu dennē næha. ē ætivena baya kampanaya ævidillama ēkaṭa orudena pratirē pratisak api næginna ōnē. nægināṭa passē ē saddaya æhenavā apiṭa bayana. itin ehema kramakramaya venna ōnē.

그렇게 익숙해져야 합니다. 그렇게 될 때까지 마음이 견뎌야 합니다. 한꺼번에는 마음이 견디지 못합니다. 그때 일어나는 두려움과 떨림을 견딜 힘을 우리가 키워야 합니다. 키운 뒤에는 그 소리가 들려도 두렵지 않습니다. 그렇게 차근차근 되어야 합니다.

ē nisā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā koyi velāvakavat ē velāvēdī pænalā giyē nǣ mama kiyalā. ehema avasthāva tuḷa sakman karanakoṭa ehema ekak æti vuṇu. mama ē sakman karapu tanama in̆dagena. ē bayakitaya ataragena tamayi sakman karannē.

그래서 붓다께서 설하셨습니다. 어느 때에도 그때 나는 뛰어 달아나지 않았다고. 그런 때 caṅkama를 할 때 그런 일이 일어나면, 나는 그 caṅkama 하던 자리에서 그 두려움을 다스리며 caṅkama를 했다고.

in̆dagatta sænakedī bayak yamakin āvā. ē iriyavvaṭa pænalā duvannē ne. etanama in̆dagena eka næti karaganna. etana tamayi t ehāṭa yannē. mē vagē saddaya æhenna giha balanahama vallakō gahaka bīcca tara kǣllak væṭeni. ehevat velā tiyenavā. ekkō satek duvalā. ēkat mama dækalā mokakda kiyalā dænagenama tamayi etanin api parvēṣanā kaḷē tirā. hari ārē parēṣana sūtrayen hariya parēṣana sūtrayen vigraha karanavā. samādhi vaka unvahansēṭa bōdhi vecca atdækīma.

앉아 있을 때 무언가로 두려움이 오면, 그 자세에서 뛰어 달아나지 않고 그 자리에서 그것을 없앴습니다. 그렇게 그 너머로 나아갔습니다. 이런 소리가 들려 가 보면 나무에서 마른 가지가 떨어졌거나 그런 일이 있었고, 아니면 짐승이 달려간 것이었습니다. 그것도 보고 무엇인지 알고서 거기서 찾아 나아갔다고 pariyesanā sutta에서 풀이합니다. 그분이 bodhi에 이르기 전 samādhi에서 겪은 일입니다.

samahara avasthāvala yanakoṭa haṭa eka duvalā tiyennē. mē lōkayayi avasthāva pævætenavā. amr̥tya lōkayōgilā tiyenavā. ēvā ehemama dækkā. amr̥ta hiṭiyā nam amr̥taya hæṭiyaṭama dækkā. ē baya atharagena baya æti karena tamayi etana innavænnē.

어떤 때 가 보면 짐승이 달려간 것이었습니다. 이 세상의 모습이 이어집니다. amanussa 세상도 섞여 있습니다. 그것들을 그대로 보았습니다. amanussa가 있었다면 amanussa인 그대로 보았습니다. 그 두려움을 놓아 버리고 거기 머물렀습니다.

itin ēvayien ēvā anna nætuva nemeyi. ehema ēvā enavā kavara ēvā sampāda ehemayi væḍuva ē kramaya apiṭa anugamanaya karā kramakrama udurā velā.

그런 것들이 없는 것이 아닙니다. 그런 것들은 옵니다. 그렇게 닦으셨고, 그 길을 우리가 따르면 차근차근 익숙해집니다.

itin anit ayaṭa budurajāṇan vahansē pāvitāguṇaya nisā ē śaktiya læbuṇa anik ayaṭa ehema ē vagē managa udā karaganna bæhæ. ē nisā buddhānussati, mettānussati, asubhānussati, maraṇānussatiya kiyana mē hatara satara karmasthāna gælapena ākārayen āpuhamahama varanna vigraha karalā tiyenavā. bayak æti

그런데 붓다께서 bhāvanā의 덕으로 그 힘을 얻으셨듯이 다른 이들은 그렇게 마음을 일으킬 수 없습니다. 그래서 buddhānussati, mettānussati, asubhānussati, maraṇānussati라는 이 네 kammaṭṭhāna를 맞게 쓰도록 풀이해 놓으셨습니다.

varanna vigraha karalā tiyenavā. bayak æti gænmak ænavā vaira koda æti karana mānasikatvayak æti karanna vidihaṭa amusa koṭas innavā nam mettānussatiya vanāgannavā. ē vagēma ru daru bhaktiya śāsanaya kirīma pæhædīma alut tiyenavā buddhānussatiya vanna sagāḍī keles vala yana gattē tiyena asubhānussatiya vanna kramāyakē tiyena nam passē bæri ekat enavā maraṇānussatiyanna. mē satara karmasthāna mul karagena tamanṭa gælapena avasthāvēdī sihi karamin manasa dīpivat keṭena kobōdha karagena māgē avaśya karramasthā vaḍanna mē ohoma pennanavā. itin ēvā api ē ākārayen dænaganna ōnē.

두려움이나 떨림을 일으키고 원한과 성냄을 일으키는 마음 상태를 일으키는 amanussa 무리가 있다면 mettānussati를 닦습니다. 또 믿음과 맑음, 공경이 필요하면 buddhānussati를 닦고, kilesa로 기울면 asubhānussati를 닦고, 게으름이 있으면 maraṇānussati를 닦습니다. 이 네 kammaṭṭhāna를 바탕으로 자기에게 맞는 때에 떠올리며 마음을 밝히고 일깨워 필요한 kammaṭṭhāna를 닦으라고 이렇게 보여 주십니다. 그것들을 그렇게 알아야 합니다.

itin apiṭa baya ætina velāva apiṭa adena velāva ēvā api anik ayaṭa kiyā vidihin bæhæ o dæn obaṭa baya æti venavā dæn mēka vaḍapā. eyā denna apiṭa guruvaru næhæ kavuruvak pætta kiyalā kiyiya anupu gahanayi. ehenam budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē tamāma isseralā tērum ganna māganna ahalā kramaya tērum ganna tērum ē tērum gatta kramayaṭa anukūlava væḍi karaganna manāsīruvaṇin in̆dalā ehiya karaganna etakoṭayi eyāṭa tamayi mē śāsanayē kivvē ēka pragnāvanta asāyan dhammō kivvē ēkayi. mē dharmaya pragnāvantayāṭa kivvē ōkaṭayi. ēka api lakma dakinna ōnē.

우리가 두려울 때, 우리에게 무언가 일어날 때를 남에게 말해서 해결할 수는 없습니다. '지금 그대에게 두려움이 일어나니 이것을 닦으라'고 해 줄 스승이 우리에게 늘 있지 않습니다. 그래서 붓다께서 설하신 것은, 스스로 먼저 알고, 길을 듣고, 방법을 알아, 안 방법에 맞게 키우며 바른 sati와 지혜로 머물며 해 나가라는 것입니다. 그래서 이 sāsana를 'paññavantassāyaṃ dhammo'라고 하신 것입니다. 이 dharma는 지혜로운 이를 위한 것이라고 하신 것이 그것입니다. 그것을 우리는 분명히 봐야 합니다.

itin ēkanē o pennalā dennē mokada ē avasthāva kiyana tattvayayen api midena ākāraya itin ohara mataka tiyāgena tērum aragena īda anukūlava atdækīma taman mārgaya vaḍalā dakinna ōnē. dækak suddha karaganna ōna. mē vaidi api anātayi apiṭa atu nisā kavuruvak nǣhæ kiyana etanen tiyanna antima tērum ganna. dharmayayi mamayi kiyana saṁkalpaya ærenna tavat kenek maṭa ādara innavā kiyalā hitāgattā ēkat bāhāvak.

그것을 보여 줍니다. 그런 처지에서 우리가 벗어나는 길을 기억하고 알아서 그에 맞게 스스로 길을 닦아 겪어 보아야 합니다. 봄을 깨끗이 해야 합니다. 우리는 의지할 데가 없다, 누구도 없다는 그 자리에서 마지막으로 알아야 합니다. dharma와 나라는 생각 말고 나를 도와줄 다른 이가 있다고 여기는 것도 걸림입니다.

anit kenekuṭa ādhāraya tiyannē nætuva dharmaya ahalā tērum aragena dæn mama dharmayayi mamayi kiyana mē saṁkalpaya tuḷin nivan avabōdha kara kaṭayutu karanavā kiyalā hitaṭa yanavā misak. tava maṭa pirisaṭa deviyek hari kavuru hari brahmayek hari manussayek hari maṭa innavā ārassāna mamba bāyana næha kiyana hiṭa makka apē mārgayaṭa ēka bādhaka venavā. ēṭa api sampūrṇa hiten ayin karanna ōnē. maṭa udavṭa deviyek hari ennē nætta eyii oyi jēti adahasak yanavā vahāmayaka ivat karanna ōnē. nǣ nǣ maṭa udavvaṭa tiyanna śrīddha dharmaya vitarayi. ē parama īsat dharmaya maṭamē udav mē læbenavā misak ē dharmayayi mamayi ælennē tavat nivan dakina sambandha karanna maṭa kenek nǣha kiyalā.

다른 이에게 기대지 않고 dharma를 들어 알아서, '이제 나는 dharma와 나라는 이 생각으로 nibbāna를 깨닫도록 해 나간다'고 마음먹어야지, 또 나를 지켜 줄 deva나 brahma나 사람이 있다는 생각은 우리 길에 걸림이 됩니다. 그것을 마음에서 온전히 치워야 합니다. '나를 도우러 deva라도 오지 않을까' 하는 생각이 들면 곧바로 치워야 합니다. '아니, 나를 도울 것은 saddhamma뿐이다. 그 거룩한 dharma로 도움을 얻을 뿐, dharma와 나 말고 nibbāna를 보도록 이어 줄 이는 없다'고.

attāhi attara nātō pōhi nātō parōcatiya arthanāva sudantaya nāta laba durlabhā kiyalā buddha dēśanāva ahara īṭa anukūlava hæṭagasā gattot apiṭa bādhaka duru karenna ē maga balanna puḷuvan. hæbæyi bādhakayak āpuvahama

'attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā, attanā hi sudantena, nāthaṃ labhati dullabhaṃ', 이 붓다의 가르침을 듣고 그에 맞게 익히면 걸림을 없애고 그 길을 볼 수 있습니다.

puḷuvan. hæbæyi bādhakayak āpuvahama karmasānācārya nætnam ē bēsarajāyan vahansēlāgē hambelā danna kenek ēkaṭa gatē menna mehema deyak tiyenavā. ē vagē avasthāvak āvot mama kohomada ēken atanami. hæbæyi oba vahansē hambavenna ævidilā maṭa nemeyi maṭama atamidenna kramayak maṭa kiyā dennē. ēkaṭa ati dharmaya kiyā denna maṭa. mama dharmayayi mamayi kiyana saṁkalpaya innē. dæn maṭa ōnē daham guruvarayā maṭa matu karaganna. eyā ē dahama maṭa uruvē. dæn mama mē menna mehe maṭa tērennē næha mē dharmaya gæna. menna mēkaṭa gata yutu dharma mārgaya maṭa kiyā denna.

다만 걸림이 오면 kammaṭṭhānācariya나 그런 스님을 만나 아는 이에게 '이런 일이 있습니다. 이런 때가 오면 저는 어떻게 거기서 벗어납니까?' 하고 묻습니다. 다만 스님을 만나러 온 것은 나를 대신해 달라는 것이 아니라 내가 스스로 벗어날 방법을 일러 달라는 것입니다. '그 dharma를 일러 주십시오. 저는 dharma와 나라는 생각으로 있습니다. 이제 저는 dharma 스승을 찾고 싶습니다. 제가 이 dharma의 이 대목을 모르겠습니다. 이에 맞는 dharma의 길을 일러 주십시오.'

ēka ahagattaṭa ehenam oba vahansēṭa maṭa mē mārgaya kiyanāṭa oba vahansē nā ēkarayan yāvata vēvā. itin maṭa mē mārgaphala anta pennavā dunnaṭa unvahansē dharu satkārayak karalā gihillā ahagatta mārgaya manā nuvanin simak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

valā næ ēka. mē ehema purudu karagattaṭa passē væḍillē andes velā. mē anika æhil gahana gatiya sampūrṇa ahaka yanavā. anikudit venna yana ekayi. anika ahaganna yana ekayi. okkoma ahalā taman hædinna balāgannavā īṭa passē

그렇게 익힌 뒤에는 남에게 손을 내미는 버릇이 온전히 사라집니다. 남에게 기대려는 것도, 남에게 물으러 가는 것도. 다 듣고 나서 스스로 고쳐 보려 합니다.

ahalā taman hædinna balāgannavā īṭa passē etakamma hari amāruyi. hari kæmati puduma deyak tiyannē mē candarāgiyē hæṭiyat tamayi. anirya kiyanna āsāva maṭa nam horanna dǣnē kiyannē. enavaraṭa kæmati næhæ. namut horanna deyak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dhāma kampāvak motana aninnē mē lōka satyayāṭa ēka nokaḷot eyā ko kālen ahaganna monavā karannada ē hæn̆gīmē mama enavā mē væḍenna nætnam ma hari kæmatiyi muḷu davasama kavuruvat hambedennē næharida

이 세상 중생에게 그것을 하지 않으면 그들이 어디서 듣겠습니까. 그런 마음으로 나는 나섭니다. 그렇지 않으면 하루 종일 아무도 만나지 않는 것이 훨씬 좋습니다.

ēkannē? namut kǣdāvalakiya mama karanna ōna hagayak karanavā. etta veenam mē aṭæmættenut na kæmati nætti sambandhayak ēkaṭa næhæ. mama dannavā nidahasa nam næ

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkaṭa næhæ. mama dannavā nidahasa nam næ budurajāṇan vahansē pennuvā maṭa karadara nokara mama behetaṭa pat karanna nætuva mē bhikṣuva tamangē væḍē karagattā. kiyalā prahaṁsā karalā tiyenavā udan vahansēgen eka vatāvak hari baṇak ahalā gihillā tamangē væḍē kiyana svāmīni kaṭayutula karalā ivarayi ्रmmacaryā pūrṇaya kaḷā matu karanna deyak nǣhæ kiyalā dænagattā kiyalā arihak phalaya pūrṇayakaṭa labalāma tiyenavā budurajāṇan vahansē anē bhikṣuvanṭa anuśāsanāva vaṭak karanavā. mahannē bāṭa pavā darśayakdanna mē bhikṣuva mama ve behedaṭa pat karē. ehenam lovturā budurajāṇan vahansē danna passē aha ahā koccara ahana vehesak nēda apiṭa ahalā gannē

붓다께서 보이셨습니다. '나를 성가시게 하지 않고, 나를 지치게 하지 않고 이 bhikkhu는 자기 일을 마쳤다'고 칭찬하셨습니다. 그분께 한 번 가르침을 듣고 가서 자기 일을 마치고 '세존이시여, 할 일을 마쳤고 brahmacariya를 채웠으며 더 할 것이 없음을 알았습니다' 하며 arahant 열매를 온전히 얻은 이가 있습니다. 붓다께서 다른 bhikkhu들에게 가르침을 주십니다. '보아라, 이 bhikkhu는 나를 지치게 하지 않았다.' 그렇다면 붓다께도 우리가 묻고 또 묻는 것이 얼마나 피곤한 일이었겠습니까.

ehenam arihat phalayaṭa pat vunahama ēken ahak karanna bæri vehesak tamayi ēkē. ahanavā tērum ganna næhanam yali yalivā tērum ganna næhanam dayānukampāven kiyanavā misak. hæbæyi ēkanavā.

그렇다면 arahant 열매에 이르러도 피할 수 없는 고단함이 그것입니다. 묻습니다. 알아듣지 못하면 거듭거듭, 알아듣지 못하면 dayā와 anukampā로 말해 주시는 것입니다. 다만 그렇습니다.

hæbæyi ē namut ēka tērennē næhæ. ara chandarāgayen ē maṭṭama vaḍinavaṭṭa hinna sāpa. eyāṭa onavā tiyennē anē api sādhāraṇaya baṇa kiyanna puḷuvan apiṭat ehenam occara ekak apiṭat dēśanā karanna puḷuvan.

그런데 그것이 알아들어지지 않습니다. 그 chanda-rāga로 그 수준을 키우려는 것이 문제입니다. 그가 바라는 것은 '아, 우리도 가르침을 잘 말할 수 있다, 우리도 그만큼 설할 수 있다'는 것입니다.

hon̆daṭa haṭada ē dēśanā karana hā api maha gatta etakoṭa āsāvak tiyena anu dēśanā kāntōsayagænīma etakoṭa ætta vana dhāna sampada tiya apiṭamaccara para kiyanna pan karanna apē hiten api æhuvoma kiyanavā api apē hitanavā kiyannē tuna ōkaṭa hita kiyavanna pudda etakoṭa kiyalā ekak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka api dakinavā apenma apiṭa apavāda karaganna etana apavāda karaganna prakṣā kaḷa tana praha ātsā karaganna ōnē. kāṭīmak nemeyi apē api apē manasaṭa tuḷin api tuḷama ēka nagāganna ōnē. apē manasama ē dharmaya tuḷin guruvarayā karaganna ōnē. manasa guragarayā karaganna bæhæ. dharmayakula manasa guruvarayā karaganna ōnē. manasa dharmayaka dharmaya guruvarayā manasa ādhāraka.

그것을 우리가 봅니다. 우리가 우리 자신을 탓해야 합니다. 거기서 탓하고 살피고 바로잡아야 합니다. 남에게서가 아니라 우리 마음을 통해 우리 안에서 그것을 일으켜야 합니다. 우리 마음을 그 dharma로 스승 삼아야 합니다. 마음을 그대로 스승 삼을 수는 없습니다. dharma에 맞는 마음을 스승 삼아야 합니다. 스승은 dharma이고 마음은 돕는 것입니다.

guruvarayā vidyāva karaganna ādhārakē manasa guruvarayā dharmaya. ihin dharmānukūla manasa tamayi apiṭa innē pirisak kara. otanin apiṭama apavāda karaganna ōnē apen avilā uduccitayak hari venavā nokaṭa vitta venavā rāga dvēśa mōha sahagata deyak venavā nam apiṭama ēku karaganna ōnē.

돕는 것은 마음, 스승은 dharma입니다. dharma에 맞는 마음이 우리에게 있는 벗입니다. 거기서 우리를 스스로 탓해야 합니다. 우리에게서 들뜸이 일어나거나, 해서는 안 될 마음이 일어나거나, rāga, dosa, moha와 함께하는 것이 일어나면 스스로 그것을 고쳐야 합니다.

itin mēvædī karmasthānaya vaḍanakoṭa hæma velēma lōkē asāratvaya dakina karmasthānaya nivana sāratvaya dakina karmasthānayenna ōnē. lōka anātha bavat nivana nāta bavat pennana karmasthānayak væḍenakoṭa apiṭa amutuven karanna deyak næha. ē dharma mārgaya tuḷinma væḍilā væḍilā daham pratiphalayak matu venavā. edāṭa tērenavā

그러니 kammaṭṭhāna를 닦을 때 늘 세상의 알맹이 없음을 보는 kammaṭṭhāna, nibbāna의 알맹이 있음을 보는 kammaṭṭhāna여야 합니다. 세상은 의지할 데 없고 nibbāna가 의지처임을 보여 주는 kammaṭṭhāna가 자라면 우리가 따로 할 일이 없습니다. 그 dharma의 길로 자라고 자라 dharma의 열매가 드러납니다.

pratiphalayak matu venavā. edāṭa tērenavā meccara kal lassa araganna harayak æti hiṭapu kisima harayak næti asāra deyak nēda maṭa ælennavat, gæṭennavat mulāvat mēkē deyak næhæ nēda kiyalā. tamanṭa tamayi tērenna katan ganna. anna ē velāvēdī athæriya yanavā. atrienavāt ærenavā. īṭa passē api dakinavā mama mē maṭṭamaṭa dæn maṭa dahama paḷavuvena læbilā tiyenē. ivaranna. tava ehenam mēka vaḍanna ōnē. ēka vaḍanakoṭa ēken læbena pratiphala valadī kumārayāṭa hadayanna umu.

그날 압니다. '이토록 오래 알맹이가 있다고 여기며 붙들던 것이 아무 알맹이 없는 것이 아니었던가, 들러붙을 것도 부딪칠 것도 헷갈릴 것도 여기에 없지 않은가.' 스스로 그것을 압니다. 그때 놓아 버립니다. 놓아지고 떨어집니다. 그 뒤 우리는 봅니다. '이 수준까지 내게 dharma가 드러났다. 아직 끝이 아니다. 그렇다면 이것을 더 닦아야 한다.' 그것을 닦을 때 그로써 얻는 열매가 있습니다.

oya mārgaya vaḍana kenāṭa dhyāna abhignā kiyana ēvā æn̆duma upakaraṇavayi kiyalā. ēvaṭa mahansinna deyak næ. vipula læbenavā. nirāyāsayen læbenavā kiyalā pennanavā itin

그 길을 닦는 이에게 jhāna와 abhiññā는 옷이나 도구 같은 것이라고 합니다. 그것에 애쓸 것이 없습니다. 넉넉히 얻어집니다. 애쓰지 않아도 얻어진다고 보여 줍니다.

nirāyāsayen læbenavā kiyalā pennanavā itin ehema læbena bava pennā tiyennē dēkaṭa api mahansi dan̆ga ē pættē ko ēkaṭa giyāma api laukikatvaya laganna vai dannē mæna ivin hara nivana piṭa penavā hari mē tattvayaṭa pat velā inna ōnē ara satvayaṭa pat velā inna ōnē ēvaṭa giyama nivana piṭa pænapu aramuṇaṭa in̆deyi. etakoṭa māgīṭa bhāvayi.

그렇게 저절로 얻어진다고 보여 준 것에 우리가 애써 그쪽으로 가면 우리는 lokiya에 묶이고 nibbāna는 뒤로 밀립니다. 이런 상태에 이르러야 한다, 저런 힘을 얻어야 한다며 그쪽으로 가면 nibbāna를 뒤로 미룬 목표에 머물게 됩니다. 그러면 길이 막힙니다.

ē tattvaya patve mē tattvaya yanakoṭa kiya dænagattāhama māgē væḍi

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pat vena satvayan gæna maṭa avasthāva yanna næha. ēvā mē lōkē innakan anyataya karanna puḷuvan ē læbicca anusārī. hæbæyi ē læbena anusārī dæn prakuṇa eka nemeyi meccara karama purāgena āpu gamane praguṇa karapu hariyak tiyenavā. ē hariya oya velēdī ædala ayii.

그것들은 이 세상에 있는 동안 쓸 수 있는, 얻은 만큼의 덤입니다. 다만 그 얻어지는 덤은 지금 익힌 것이 아니라, 이토록 오랜 길을 채워 오며 익힌 몫이 있어 그때 드러나는 것입니다.

hæbæyi prabuga laukika eyā misak nivan dakinna venavā nē. hæbæyi nivan dakina maga vaḍanakoṭa ē vayā pratiphalak metanadi matu velā æhuvā. ē anuva ara ekkō sūska vidahasa nætnam ara pragnānutsatvayen sāmānya maṭṭamenti venavā arihat phalaya læbē. tavat ehāṭa ehema hētu vāsanak nam trividyālalābhīva arihat phalaya læbi. tavat ehāṭa nam abhignālābhīvat læbuṇā. tavat ehara nam siva pirisi giyāpat abhignālāt læbuṇā. ēka læbunot ē maṭṭama læbicca hæṭiyan anika sēvayak venavā ma in̆dalā ēka læbuṇē. maṭa ōka

다만 그것을 쫓는 것은 lokiya일 뿐이고, 해야 할 것은 nibbāna를 보는 것입니다. nibbāna를 보는 길을 닦을 때 그 덤의 열매가 여기서 드러납니다. 그에 따라 sukkhavipassaka로, 또는 paññāvimutta로 평범한 수준에서 arahant 열매를 얻습니다. 더 나아가 까닭과 복이 있으면 tevijja로 arahant 열매를 얻습니다. 더 나아가면 abhiññā를 얻은 채로 얻었고, 더 나아가면 catupaṭisambhidā와 abhiññā까지 얻었습니다. 그것을 얻으면 얻은 수준만큼 다른 이를 위한 일이 됩니다.

sēvayak venavā ma in̆dalā ēka læbuṇē. maṭa ōka loku deyak ne metana ahalā tiyenna ōnē karmayaṭa inna ēvā loku karanna itihā mārgaya varanna bæruva maṭa ōnē nivan avabōdha karā nivan dakinna nivan dakinna nam lōkē anātha bava nitara sihi karalā tērum ganna ōna nivana nāsa bava tērum ganna menna metana tēruvā nam ē amakūla karmasthānayak vaḍanakoṭa ē tamanṭa avaśya kāraṇaya karenavā. etakoṭa væḍak æti heḷi valpal okkoma athæralā yanna. api etana purudu velā tiyennē mē dharmaya tuḷa ahanna kiyalā satye bōdhipā dharma valaṭa avaka pættakin mē val katā karīma tamayi dhanāsaya balāporottu vennē.

'그것이 내게 큰 것이 아니다.' 그것을 크게 여기다 길을 닦지 못해서는 안 됩니다. 내게 필요한 것은 nibbāna를 깨닫고 nibbāna를 보는 것입니다. nibbāna를 보려면 세상의 의지할 데 없음을 늘 떠올려 알고, nibbāna가 의지처임을 알아야 합니다. 여기서 알았다면 그에 맞는 kammaṭṭhāna를 닦을 때 자기에게 필요한 일이 이루어집니다. 그러니 쓸모없는 잡것은 다 놓고 가십시오. 우리가 익숙한 것은, 이 dharma 안에서 들을 때도 bodhipakkhiya dhamma가 아닌 곁가지의 쓸데없는 이야기를 바라는 것입니다.

itin ē vagē dēval nemeyi

그런 것이 아닙니다.

mē vacanayen vana kusal akusal hētuphala dharmānukūlava karma sakas velā. harida? dæn mē vacanayen mē vagē boru kēnam parisana poḷahapa musāvāda pisunāvā parusāvā sampā prayāpati menna mē hatara ākārayen piṭa vennā vū ē gata nisā piṭa vennā vū yamkisi vacanayak ætinam. ē piṭavena vacanayē īṭa anukūlayi.

말로 짓는 kusala와 akusala는 까닭과 열매의 dharma에 따라 kamma로 짜입니다. 맞습니까? 말로 하는 거짓말, 이간질, 거친 말, 쓸데없는 말, 곧 musāvāda, pisuṇāvācā, pharusāvācā, samphappalāpa, 이 네 가지로 나오는 말이 있다면 그 나오는 말은 그에 맞는 성품을 지닙니다.

ekkō rāga sahitayi, ekkō dvēśa sahitayi, ekkō mōha sahitayi. rāga sahagata, dvēśa sahagata, mōha sahagata adahasakin yavutayak piḍa karanna. ekkō eka boruvak, ekkō pēramak, ekkō koṭasayak, ekkō prāpayak. ōken ahalā tava ekak dāna. dæn boru kēram parasa vacana parāpa kiyana mē ṭikaṭa rāgayen, dvēśayen, mōhayen prakāśa karana hæma vacanayakma ari.

rāga와 함께하거나, dosa와 함께하거나, moha와 함께합니다. rāga, dosa, moha와 함께하는 생각으로 무언가를 내뱉습니다. 거짓말이거나, 이간질이거나, 거친 말이거나, 쓸데없는 말입니다. 거기서 하나 더 들어 봅시다. 거짓말, 이간질, 거친 말, 쓸데없는 말, 이것들에 rāga, dosa, moha로 하는 모든 말이 들어갑니다.

etakoṭa ē vacanē prakāśa karapuvahama ēken siddha vennē vacī pāpa karmayak siddha vuṇā. avacī saṁkhārayak siddha vuṇā. hæbæyi vacī saṁkāraya siddha vuna paliyaṭa vacī saṁkhāraya pramāṇaya balaya dakinna bæ. ē saṁkhāraya koccara balavat ekakda kiyalā dakinna.

그 말을 하면 그로써 말로 짓는 나쁜 kamma가 일어났습니다. vacī saṅkhāra가 일어났습니다. 다만 vacī saṅkhāra가 일어났다고 해서 그 vacī saṅkhāra의 크기와 힘을 볼 수는 없습니다. 그 saṅkhāra가 얼마나 센지를 볼 수 없습니다.

hayiya saṁkhāra yathānaya lovturā budurajāṇan vahansē namak. anya pudgalayekuṭa ē balaya dakinna puḷuvan kamak nǣhæ. namut balayak ēkāntayama ē vacanayak vacanayak gānē væḍū væḍū saṁkhārayak gānē śaktiyak nægalā. etakoṭa ēvā væṭahena karma goḍaṭa væṭenavā kiyalā. karma bhavayaṭa pihiṭanavā.

saṅkhāra를 있는 그대로 볼 수 있는 분은 붓다이십니다. 다른 이는 그 힘을 볼 수 없습니다. 그러나 반드시 그 말 한마디 한마디, 쌓인 saṅkhāra 하나하나마다 힘이 솟아납니다. 그러면 그것들이 kamma 더미에 떨어집니다. kamma bhava에 자리 잡습니다.

karma bhavayaṭa pihiṭa passē mokada vennē? dharma bhavayen nægennā vū uppatta bhāvayaṭa gælapena ekak nam ēka balavat nam uppattiya. ēkema uppattiyak kiyalā dennat puḷuvan.

kamma bhava에 자리 잡은 뒤 무엇이 됩니까? kamma bhava에서 솟는 upapatti bhava에 맞는 것이고 그것이 세면 태어남이 됩니다. 그것만으로 태어남을 줄 수도 있습니다.

dæn budurajāṇan vahansē piḷiban̆dava budurajāṇan vahansēṭa puḷuvan dēśanā karanna puḷuvan hækiyāva śaktiya ahapu velāvēdī anē mama adama æpasthāna karana bhāgyavatun vahansē koyi taram uttama śēṣa koccara bali koccara śēṣa uttamaya maṭa upasthāna karapa uttamayan vahansē mē ṭikat mehema vacanayak tiya. mē etana hiṭiya ektarā dirissu vunā tanāvak kiyanavā. ævætni obaṭa puḷuvan itin anit ayagē tiyena kalakahagena anit aya tiyena okkoma kiya uddāma santōsaya vila itana oba mokakda karagannē kiyalā venama vacanayak. budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā tin mahaṇa ehema katā karanna ēvā.

붓다에 대해, 붓다께서 설하실 수 있는 힘을 들었을 때 '아, 나는 오늘 ... 세존께서는 얼마나 뛰어나고 얼마나 힘 있고 얼마나 거룩하신가, 그런 분께 내가 시중들었구나' 하는 말을 했습니다. 그때 거기 있던 어떤 bhikkhu가 '벗이여, 남의 것을 가져와 남이 가진 것을 다 말하며 들떠 기뻐하는데 그대는 무엇을 얻습니까?'라고 다른 말을 했습니다. 붓다께서 설하십니다. 'bhikkhu여, 그렇게 말하지 마라.'

oya cittaprahādayen nærapu vaḍanē ānisayē ē vagē næruva væḍa vaḍanē pratiphalaya koccarada kiyanavā sat vatāvak sakravayan dura upaddanna. sat vatāvak mē dam̆badiva sakkitarayaṭa hadaya labanna. kavada nivan dakinnē? ētākāraya pasu pasina mahā pura śaktiya bavaṭa patvenavā.

'그 마음의 맑음으로 그가 한 말의 이익, 그 말의 열매가 얼마인가 하면, 일곱 번 Sakka가 되어 천상을 다스리고, 일곱 번 이 Jambudīpa의 왕위를 얻는다. 언제 nibbāna를 보는가? 그 뒤에야 볼 만큼 큰 puñña의 힘이 된다.'

menna meban̆du balayak oya hon̆daṭa upannavā. oya katā kara oya in̆dalā kaṭayen piṭaka vacana ṭika næki śaktiya veccara ehā giyā. hæbæyi ānanda ehema yannē næha. bhavaya yana kenekkut nam onna ohoma hæbæyi ānanda mē atdæyama gamana keḷavara karaganna inna kenekuṭa nam o śaktiya menna meccara kālaṭa

이런 힘이 생깁니다. 그렇게 앉아 입으로 나온 몇 마디 말의 힘이 그만큼 멀리 갔습니다. '다만 Ānanda는 그렇게 가지 않는다. bhava를 이어 가는 이라면 그렇게 되겠지만, Ānanda는 이 삶에서 길을 끝낼 이이니 그에게 그 힘은 이만큼의 때까지다.'

dæn ē balaya banna ēka vacana vala balaya læbena ākāraya dæn budurajāṇan vahansēgedī gauravayen gnāna sampittava sōmanatta sahagatava nævapu vaca saṁkhārayō puṇya saṁkhāraya balayayi īyāva itin ōka ahagenam mamat anē api budurajāṇan vahansē koccara uttarada kiyalā kiyelli piri gan̆dīnna mēkata tattayaṭa pat vettot etana maṭa purudu vuṇā.

이것이 말의 힘이 생기는 방식입니다. 붓다께 공경으로, ñāṇa와 함께, somanassa와 함께 일으킨 vacī saṅkhāra는 puñña saṅkhāra의 힘입니다. 그것을 듣고 '나도 붓다께서 얼마나 거룩하신지 말하면 그런 자리에 이르겠지' 하고 그렇게 익혀 왔습니다.

dæn apiṭa citta prahādayak nemeyi nuvē. ēka api darīmā karaganna hadanavā apē vāsi apiṭat ehema praśnayat hambavenna bæn̆dena rǣ ekak kivvat eyāṭa hambavennē næ. siddha vennē mokakda gælavena deyak ne. mokada hētuva? avaṁkōma citta prahādayen næganam tamayi ēka ehema tiyannē.

그런데 우리에게는 마음의 맑음이 없습니다. 우리 이익을 위해 그것을 흉내 내려 합니다. 우리에게도 그런 것이 오기를 바라 아무리 말해도 그에게는 오지 않습니다. 무엇이 일어납니까? 벗어나는 것이 아닙니다. 까닭은? 참으로 마음의 맑음에서 솟아야 그렇게 되기 때문입니다.

ara balāporottu æti karannē mehema kaḷot mehema venavā kivvā nam mama mē kok nam kivvot ara hitapu ugaha bahala venavā. hæbæyi hon̆da ekak næhæ narakak siddha vennē næ. hæbæyi siddha vennē ara ihaḷa pratiphala ēka hamba vennē næ. koheda hita sōmanassa sahagata gnāna sampittaya nemeyi ēka væḍē.

그 바람을 일으키는 것은 '이렇게 하면 이렇게 된다고 했으니 나도 이렇게 말하면 바라던 것이 이루어지겠지' 하는 것입니다. 나쁜 것이 일어나지는 않습니다. 다만 그 높은 열매는 얻지 못합니다. 마음이 somanassa와 함께, ñāṇa와 함께하는 일이 아니기 때문입니다.

apē balāporottuva væḍi nisā ēka labāganna tiyena ōnakama nisā upēkṣāven bahinna siddha vuna. laukikatvaya tuḷa balāporottu velā gnāna sampitta næha. ēka gnāna avuppitta. tamā piḷiban̆da yamak sakas karā gapu nisā upēkṣāva sahagata gnāna vidi vipitta sasaṁkhārika hitak pahaḷa venavā. etakoṭa etanin vennē antima kusal sit atin pallehāma tiyena kusal si hamba venavā.

우리의 바람이 크고 그것을 얻으려는 욕심 때문에 upekkhā로 내려가게 됩니다. lokiya 안에서 바라니 ñāṇa와 함께하지 않습니다. ñāṇa와 떨어져 있습니다. 자기를 위해 무언가를 꾸몄기 때문에 upekkhā와 함께하고 ñāṇa와 떨어진 sasaṅkhārika 마음이 일어납니다. 그러면 거기서는 kusala citta 가운데 가장 아래의 kusala citta를 얻습니다.

paḷaveni kusal sittaya balayayi ēkē balaya pina kōṭi gānakin ekin ekaṭa paratvāpanna. ēkama vacanaya vacanaya ēka vunāṭa hariyannē næhæ. ara ēkaṭa avaśya vena balaya nægenna avaśya vena karma sampūrṇa venna ōna. ē anuva tamayi vacanayak balavat vennē. ekapāra nikama kivvaṭa hariyannē. mē kiyana vacanaya nane ēka tiyennē.

첫째 kusala citta의 힘은 그 puñña가 수억 배로 하나하나 앞섭니다. 같은 말이라도 말만으로는 되지 않습니다. 그에 필요한 힘이 솟을 kamma가 갖춰져야 합니다. 그에 따라 말이 세집니다. 그냥 한 번 말한다고 되지 않습니다. 말하는 낱말에 그것이 있는 것이 아닙니다.

ari katāvak tiyenavā eka avasthāvaka kǣvē ævidenna yanna ahatanakoṭa yanna epā kiyalā ammā avavāda karanavā. ahannē næhæ

이야기가 하나 있습니다. 어떤 때 아이가 놀러 가려 하자 어머니가 가지 말라고 타이릅니다. 아이는 듣지 않습니다.

duvanavā kollevā. etakoṭa ekaṭa poḷu nivān arapu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mehema katāvak. taran gattē næhæ giyā yanakoṭa poḷu mi pibagena innavā kivvā vagē dæn ḷan̆gaṭa yanna enna kæna kisima deyak næ. ammā hitē yamak hinam esē vēvā vacanaya yamak ivana esē no vēvā kiyanam sat karanavā. purunma

이런 이야기입니다. 아이는 귀담아듣지 않고 갔고, 가는 길에 (cue 1673의 위험한 무언가가) 있었는데도 아무것도 가까이 오지 못했습니다. 어머니가 '내 마음에 있는 것은 그대로 되고, 말로 한 것은 그렇게 되지 말라'고 참말의 다짐을 했습니다.

āpuma nægi a hæṭilā apaværalā gannavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn mokada ammā vacanayen ā vacanaya kivva ara hitē aṁśu mātrayakvat vennē næhæ. magē putā ara siyalu deviyangē sækavaraṇaya sækavaraṇa vælasē ēvā kiyana ekayi hitē tiyenavā. namut ara kiyana eka aha nætuva tarahaṭa kivvā etakoṭa poḷu ællā manasa pala lā vacanaya kivvā. abhyantara poḍḍakvat tibunē næhæ. ara piṭi vacana prakāśa kaḷā. menna mēka tamayi kiyannē vacanayak prakāśa kara phaliyaṭa vacī saṁkāra næginnē næ. ē vacī saṁkhāraya balavat venna nam ēkaṭa gōcara vecca adahasa etana sambandha venna ōna. ē anuvayi ēka vidihaṭa vennē.

어머니가 말로 한 그 말은 마음에 털끝만큼도 없었습니다. '내 아들을 모든 신이 지켜 주기를' 하는 것이 마음에 있었습니다. 그러나 말을 듣지 않아 화가 나서 그렇게 말했습니다. 마음이 들떠 그 말을 했습니다. 안에는 조금도 없었습니다. 겉말만 했습니다. 이것이 바로, 말을 했다고 해서 vacī saṅkhāra가 솟지는 않는다는 것입니다. 그 vacī saṅkhāra가 세려면 그에 맞는 뜻이 거기에 이어져야 합니다. 그에 따라 그렇게 됩니다.

hon̆da vacana narakaṭa katā karanna puḷuvan. vacanaya nemeyida ēka tiyennē. dæn kumāra hāma kiyana vacanaya bohoma hon̆daṭa kenekuṭa garutvayaṭa katā karana

좋은 말을 나쁘게 할 수도 있습니다. 거기 있는 것은 말이 아니지 않습니까. '왕자님'이라는 말은 누군가를 아주 높여 부르는 좋은 말입니다.

vacanaya ā kumārā kiyannada ræhætinē næta kiyalā ahanna ē aya kiv kumāra hā garu mabudiyanē. ē kiyannē yamkisi vidiyakaṭa anācāraya venna yana ekanēguṇa āhārayannē kohomaharinna ehema kiyanna puḷuvan. hæbæyi ēka pahara gahana vacanayak vaśayen gattā ara daruvek katāē mana. hæbæyi

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vaśayen gattā ara daruvek katāē mana. hæbæyi ēkē pāpayak siddha vunā nisā pinak siddha vuṇē næhæ. mokada hētuva vacana tura nemeyi tibunē ē cētanāvat ekka matu karapu ē adahasa tuḷa tibuna paduṭṭha manasinda prahaṇa manasinda kivvē kiyana ekat ēka tamayi ē vacana svabhāvaya matu vennē vacana pihipadennē. ehenam vacī

다만 거기서 나쁜 일이 일어났기에 puñña가 일어나지 않았습니다. 까닭은 말 안에 있던 것이 아니라, 그 cetanā와 함께 일으킨 생각 안에 있던 것, 더럽혀진 마음으로 했느냐 맑은 마음으로 했느냐 하는 것, 그것이 말의 성품을 드러내고 말을 자리 잡게 하기 때문입니다.

matu vennē vacana pihipadennē. ehenam vacī saṁkhāra kiyana ēvā vacī saṁcētanā vacī saṁkhāra vacana nemeyi. saṁkhāra kiyannē. kāya saṁcētanā kāya saṁkhārak vacī saṁcētanā vacī saṁkhārak manō saṁcētanā manō saṁkhārak. saṁcēta venavā. saṁkhāra vennē ēkayi. kriyāvat, vacanayavat, hitavat, situvillavat nemeyi. mē uḍin matten ena matu vena eka nemeyi api saṁkhāra kiyannē. ēka matu vunē yamkisi prahānna hō paduṭṭha hō mānasikatvaya eban̆du deyak. anna ē anuvayi cētanāviṭī.

그렇다면 vacī saṅkhāra란 vacī sañcetanā입니다. vacī saṅkhāra는 말이 아닙니다. saṅkhāra란 kāya sañcetanā가 kāya saṅkhāra, vacī sañcetanā가 vacī saṅkhāra, mano sañcetanā가 mano saṅkhāra입니다. 짓는 마음이 됩니다. 그래서 saṅkhāra가 됩니다. 행동도, 말도, 마음도, 생각도 아닙니다. 겉으로 드러나는 것을 우리가 saṅkhāra라 하지 않습니다. 그것을 드러나게 한 맑은 마음 상태나 더럽혀진 마음 상태 같은 것, 그에 따라 cetanā가 됩니다.

ē hita goḍanna næti mona mona adahasaka ida anna etanayi ēka balapāva. anna ēkayi saṁkhāra bavaṭa patvenavā. mē hitivili vidyāvada navara kirīma nemadennē.

그 마음을 이루는 어떤 생각이 있었는지, 거기서 그것이 영향을 줍니다. 그것이 saṅkhāra가 됩니다. 생각과 말을 멈추는 것이 아닙니다.

dæn budurajāṇan vahansē mōḍayō kiyalā katā karanavā isvūn vahansē vælā vædalā mōka purusa oya vidihaṭa katā karanavā mokaka varalā karuṇāda nimayi katā karā. mokada mōṭa eka karanna

붓다께서도 '어리석은 자'라고 부르십니다. bhikkhu에게 'moghapurisa'라고, 그렇게 말씀하십니다. 무엇으로 그렇게 말씀하셨습니까? 자비로 말씀하신 것입니다. 왜 그런 어리석은 짓을 하느냐고.

api ada katā karanavā katāva lovturā budurajāṇan vahansē bhikṣūn vahansēlā bohōviṭa væradi karuṇāma æyi mohodē ohomaṭa karannē? oya vidiṭa katā karalā tiyenavā. mō puruṣaya kiyalā.

오늘 우리가 하는 이야기처럼, 붓다께서는 bhikkhu들이 잘못을 했을 때 '어리석은 자여, 왜 그렇게 하느냐?' 하고 그렇게 말씀하셨습니다. 'moghapurisa'라고.

mahana kiyanavā katā karē. āya āyata saṁvarayaṭa pat venakoṭa katāva mahaṇa varada varada hæṭiyada kiyalā kamā karagena kaṭayutu karanavā nam mē śāsanayē abhiyōdayak nataṭa ehatak tiyenavā. āyē vahana kiyalā hatāganna ēka gattaṭa passē ṭakama mōhama kurusenavā. mahalā avurudu hīk kiyanna ōnada? ara væranot novanakusa. ara avurudu 100k kiyannē mahanakoṭa mahana katā karaganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ē vagē tiyenavā nam mokada etana pennannē? ara vacanaya nemeyi paduṭcarakanama tiyennē. ara mānasikatvaya tuḷa bonna mānasikatvaya ākāraya. api yamā katā karana nam ē svabhāvaya tiyenavā. mē dakinna ōnē.

그렇다면 거기서 무엇을 보여 줍니까? 말이 아니라 더럽혀진 마음이 있느냐, 그 마음 상태 안의 모습입니다. 우리가 무언가 말할 때도 그 성품이 있습니다. 이것을 봐야 합니다.

dæn mē deviyanṭa puda pūjā kirīmen labāgannā dē hētuphala dharmatāvayaṭa yat vannē kesēda kiyalā ahanavā. dæn metandi dakinna nǣ menna mehema deyak. yamkisi kenek deviyanṭa puda pūjā kirīmēdī siddha vennē mokakda? muda pūjā kirīmen api yamak goranagalā dīlā īṭa passē api yamak balāporottu vunānam api kirīmenmat hētu phalayaṭa maga pæti.

이제 신에게 공양을 올려 얻는 것이 까닭과 열매의 dharma에 어떻게 맞느냐고 묻습니다. 여기서 이런 것을 봐야 합니다. 누군가 신에게 공양할 때 무엇이 일어납니까? 공양으로 우리가 무언가를 쌓아 주고 그 뒤 무언가를 바랐다면, 우리가 한 것으로 까닭과 열매의 길을 연 것입니다.

yam pinak dīlā kaṭak velā nam api salli dīlā baḍuvak ganna giyānam avaśya salli pramāṇatva balā dunna ehema ara baḍuva gænīmaṭa hētuva etarama labanavānē. vatkama api dunna. ēkaṭa avaśya karannā vūdī dunna. āpahu labanna hētu vāsanāvak labuṇa ehātava ṇaya vipada karanna. pūjāvak karalā ivaralān āśirvādayak labāgattā nam ivarema ṇaya gevalā ivarayi. āya eyā ṇaya kāraya.

어떤 puñña를 주고 무언가를 바랐다면, 돈을 주고 물건을 사러 갔을 때 필요한 만큼 돈을 주었다면 그 물건을 얻을 까닭이 그만큼 생깁니다. 값을 우리가 치렀습니다. 필요한 것을 주었습니다. 공양을 하고 축복을 얻었다면 빚은 갚아 끝났습니다. 그러면 그는 더 이상 빚진 이가 아닙니다.

dæn kenek udavvak labāgannavā kenek udav karanavā. udav karalā labāgannā udavvak ætnam ohu ṇayakārayek. udav dīlā tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ē vagē svabhāvayak tiyenavā deviyanṭa puda pūjāvak pavatvalā pinet dīlā yamkisi āśirvādaya labāgattat eyā deviyanṭakāraya gæṭet nemeyi.

그처럼 신에게 공양을 올리고 puñña를 나누어 어떤 축복을 얻었어도, 그는 신에게 빚진 이도 아니고 비굴하게 비는 이도 아닙니다.

itin ehema novana gæṭiya innavā. adōnāgītiya mehema kiyapuvahama yamak tiyenavā. ē adōnā karana gæṭakama ekak. ēgollō dēva gæṭīma. yamkisi kenek samān̆ga tiyena deyak dīlā yamak labāgannaekanā nam gæṭiyet nemeyi.

그런데 그렇지 않은, 비굴하게 비는 이들이 있습니다. 울며 비는 노래를 부르는 것이 그런 것입니다. 그것은 빌어대는 것이고, 신에게 매달리는 것입니다. 누군가에게 가진 것을 주고 무언가를 얻는다면 그것은 비는 것이 아닙니다.

deviyō bayutma labā deena væn̆dalā dīghanek

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kiyalā muḷu paramparāvaṇa karanavā næti bæri minihe gihillā dugī magi rātakadiya gihillā muḷu paramparāvak varṇā karalā anē meyā paramparāven meccara kālekin mē parapurak nam̆bukāra parapurak, gāli dena parapurak api ē kālē apē āsamkāt mehe tamayi jīvat vunē. itin mahatmaya matakin uyavvā karanna mehemat han̆dunā kiyiya varṇanā karā karalā

온 집안 내력을 늘어놓습니다. 가진 것 없는 이가 거지처럼 가서 온 집안을 칭찬하며 '이 집안은 대대로 이토록 오래 베풀어 온 집안, 주는 집안입니다. 그때 우리 조상들도 여기에 기대어 살았습니다. 그러니 어르신, 도와주십시오' 하고 이렇게 칭찬을 늘어놓았습니다.

yanakoṭa tarahakanna anna ara unvahansē diyalā yapaṭa tiyenavā. bhikṣūran vahansē vanavā pinna patena oya ekak næha balanna ōnē āhā an̆duru æralā. maga tuman hana eyāva nækilā gihillā avaśya dē væn̆dalā putalā tiyena unvahansēṭa pūjā karanavā. unvahansē ara eka varṇāval ekakvat vaknē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

namut ara guṇavatā kāṭada sæluve ara eyā guṇavatāgē guṇa kiyalā paramparāvē guṇa kiyapu kenāda nemeyi sælasu. eyā ekak vanna otæka guṇatā menna meyā yamek manasin guṇā. dēvatāva salakannē guṇaya avasāraṭa vandanāmāna pūjā saskāra karamin salakanavā.

그런데 그 덕 있는 이가 누구를 돌보았습니까? 덕을 늘어놓고 집안의 덕을 말한 이를 돌본 것이 아닙니다. 마음으로 덕을 지닌 이를 돌보았습니다. devatā가 보는 것은 덕입니다. 덕에 따라 공경과 공양으로 돌봅니다.

ē guṇaya næti kenāgē bæǣyak patkama deviyā gaṇan ganna ekak nemeyi. hæbæyi ahaṭa gānnē næhæ namaṭa poḍḍak ara hin̆galalā monavā hari kīyak hædilā yanavā vagē denavā. hin̆gaṭa væṭenoccamagē tamayi gæṭakam karalā enam deviyan taman etana nohiṭa gæṭakam karalā labāganna yāgnā karalā hō labāganna dē.

그 덕이 없는 이의 빎은 신이 아랑곳하지 않습니다. 다만 아주 내치지는 않고, 이름만큼 조금, 몇 푼 던져 주듯 줍니다. 비굴하게 빌어 얻는 것이 그런 것입니다. 신에게, 자기는 제자리에 서지 않고 빌거나 기도하여 얻는 것입니다.

tamā guṇaya pihiṭapu hitanam ē ayaṭa yahapata karapumma ēgollama nægilā ævidilā vandanāmāna karalā puḷuvan ihirama daruṇa karalā yanavā. kamaṭa puḷuvan ēkayi svabhāvaya. itin karapu dē tamayi læbennē.

자기가 덕을 세운 마음이면, 그들에게 좋은 일을 하면 그들 스스로 일어나 와서 공경하고 할 수 있는 한 돌보고 갑니다. 그것이 성품입니다. 그러니 한 대로 얻습니다.

itin peredit api yamak karalā tibunā nam ē vidihaṭa dēval apiṭa pasukalaya enna ōna taram hētu kiyalā. dæn api hitamukō

전에 우리가 무언가를 했다면, 그대로 우리에게 뒤에 올 까닭이 얼마든지 있습니다. 이렇게 생각해 봅시다.

illanakam mama tiyennē. hæbæyi ē bærilā tiyenavā. ōkayi mānayē vasvala marainnē. kākkārakaṭa denna lokuṭa illannē illannē nætuva innē saṁ hindā bæri velāvaṭa innē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkana vennē nǣ ōka dæn api ohoma hitā innavā yamkisi kenekuṭa dæmak denna. lokuṭa āpa hēvuruvana tiyannē. antikaṭa eyāganna ohu maṭama tamayi o kiyā hari tiyannē. maṭa tiyena ekayi. hæbæyi tiyena eka dennē næhæ mama væḍiyā pat. ohoma ilā hitanam oya vidihaṭa muru kara kara dīpu kenek hiṭiyot dhyānak vinak tiyenavā. hæbæyi ē pinē phalaya kohomada hētu phalaya tamanṭat maṭṭu velāvama tamayi ganna vennē.

그렇게 되지 않습니다. 우리가 누군가에게 무언가를 주려고 하면서 이렇게 생각합니다. '결국 그는 나에게 와야 한다, 나에게 있는 것이다, 그러나 있는 것을 바로 주지는 않겠다, 내가 더 높다.' 그렇게 생각하며 애먹이고 애먹이다 준 이가 있다면 그것도 dāna이고 puñña입니다. 다만 그 puñña의 열매는, 까닭과 열매대로 자기도 낮아졌을 때에야 얻게 됩니다.

āyē giyāṭa passē anik tava kenek inna adahasa inna eka ōka dala gahalā sallan denakam ōkaṭa tamayi dennē. hæbæyi ehema āvadā ōkaṭa ma udav karanavā hon̆daṭa mama ōka ara udavk denna. ōkā bægǣmat velāvama yāgnā karalā vagē bægǣmat velā illagena āpu mānē bæhælā biṁduvara bæhælā āpudanna edāṭama udav kara. anna ē jātiya udav karanna vidihaṭa pinakkenavā. pallapa enna inna

또 다른 이가 있는데, 그를 실컷 애먹이다 돈을 줄 때까지 버티다가 그 뒤에야 줍니다. '그가 오면 그때 도와주겠다, 잘 도와주겠다.' 그가 빌러 오는 날, 기도하듯 빌며 낮아져 바닥까지 내려와 오는 날에야 돕습니다. 그런 식으로 돕는 puñña가 생깁니다.

væḍi hariyak api lōkēdī api mē lōkayaṭa pera karalā tiyalā tiyennē anna ehema upinna. illanakam magaся ṭa hæn̆di hæn̆dī innavā. illan dāvaṭa pali kohomahari etakoṭa tiyenavā. hæbæyi kæmætten idiripat velā tiyena gatiya aḍuvenavā. dæn mē dhyā ēvā karalā sasarē

우리 대부분은 이 세상에 오기 전에 그렇게 puñña를 지어 놓았습니다. 청할 때까지 버티고 있다가, 청하는 날에는 어떻게든 줍니다. 다만 기꺼이 나서는 성품이 줄어듭니다.

aḍuvenavā. dæn mē dhyā ēvā karalā sasarē upannat apiṭa siddha vennē kavada hari ē pinē phalayamayi labanna ōnē. hæbæyi nira pinē phalaya nirāyāsayen læbena pin phalayan læbena puṇya karramayak nemeyi koralā tiyennē. illuma læbena puṇya karmaya ehema puṇya karmaya phalaya labāganna bægǣt velā illanna bæ. eharenavā

그런 dāna를 하고 saṃsāra에 태어나도 언젠가 그 puñña의 열매를 받아야 합니다. 다만 애쓰지 않아도 얻는 puñña의 열매를 낳는 puñña kamma를 지은 것이 아닙니다. 청해야 얻는 puñña kamma입니다. 그런 puñña kamma의 열매는 비굴하게 빌어야 얻습니다.

ē pinaṭa mala pahaḷa vena vidiha etana hambavennē nægi onna ōka perapu dēnuva gæpu dēnuva assayana kiyana eka tamayi tiyennē. perapu dēva vipāka. hæbæyi īlana eka hari bænalā denna paṭan gatto. ēkē vipākaya mokada dænum ahalā labana vipākayak hambavenavā. læbenavā. hæbæyi dænum ahalā tamayi labāgannē.

그 puñña의 꽃이 피는 방식이 거기서 그대로 나옵니다. 전에 준 대로, 준 방식대로 얻는다는 것입니다. 전에 준 것의 vipāka입니다. 다만 다음번에 욕을 하며 주기 시작하면 그 vipāka는 무엇이겠습니까? 욕을 듣고 얻는 vipāka를 받습니다. 얻기는 얻습니다. 다만 욕을 들으며 얻습니다.

saruhaya væḍaka idiyā hon̆da bohoma hon̆da saṁyaka hambenna puḷuvan. væḍi karāṭa udav karana kenek enna puḷuvan. hæbæyi ē ṭika itak havena hambavenna svāmīn mokakda monavaṭa hari balu bænaku balānam ā aranparayak samadō ehemat ahalā dina jātiyake tamayi tamanṭa sādhi ara.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

āya kavadāvat hambavennē næha garu prahaṁsāvakin kīṭak tiyena hānaya hambenna ē læbīmat ehema ekak. eyā dunna hæṭiyaṭa læbilā. eyā vena tæbīma balāpottā kohara giyāt eyā hambavennē næveni avastāvak eyāṭa hambavennē bæm aharamak aḍiganna avasthāvak ēkē hæṭiya kanat eyā dūpenek hamana. hētu karatāva kiyana ōkayi. itin ōka vagē dakinna ōnē.

공경과 칭찬과 함께 얻는 대접은 다시는 얻지 못합니다. 그 얻음도 그런 것입니다. 그가 준 대로 얻었습니다. 그가 다른 대접을 바라며 어디를 가도 그런 기회는 얻지 못하고, 꾸지람을 들으며 얻는 기회를 얻습니다. 그것이 그 모양입니다. 까닭과 열매의 이치가 그것입니다. 그것을 그렇게 봐야 합니다.

særit maharahatan vahansē budurajāṇan vahansēgen eka avasthāvak ahanavā svāmīni mē velenduvanaṭa maṭa viśēṣayak pēnavā. mē samaharayaṭa hariyaṭa mahan tiyenavā. ē kiyannē væḍīma bohoma ahenavā. mē samahara vena mahana maṭṭamaṭa ektarā maṭṭamaka vitara væḍīmak tiyenavā. mē samahara aya innavā mahā kiyana maṭṭamaṭa væḍi yamakut labāgannavā. mē samahara ṭak kiyana mahā mokut næ. virākāśanaya læbenna læbīmak tiyenavā. ē samahara vyāpāraya kiyalā mokakda mē nada?

Sāriputta arahant께서 어느 때 붓다께 여쭙습니다. '세존이시여, 장사하는 이들에게서 다른 점이 보입니다. 어떤 이는 아주 크게, 아주 많이 자랍니다. 어떤 이는 큰 수준까지는 아니어도 어느 만큼 자랍니다. 어떤 이는 크다고 할 만큼 자라 무언가를 얻습니다. 어떤 이는 큰 것은 없고 손해만 봅니다. 어떤 장사는 어째서 이렇습니까?'

mē venat tiyenavā pēnnē. mēkaṭa hētu mokakda budurajāṇan vahansē kiya

이렇게 다름이 보입니다. 그 까닭이 무엇이냐고 붓다께 여쭈었습니다.

budurajāṇan vahansē e laukika venasak vitarak nemeyi pinka lōkōttara pættat mē lōka kiyannē pera bhavaya hā sambandha karma balavē ehā pættak veena. ādiyē manussayek kiyalā nemeyi upadilā inna atdævvaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

samahara pudgalayō śramaṇa brāhmaṇādiya koṭṭhāpa dækkahama pin daham peraginna pin et hæṭiyaṭa inna mē birit dækkaha ēgollanṭa udavvak karanna aḍanna dānayak denna udavvak karanna ada gahalā etakoṭa maga etakoṭa ē koṭasa.

어떤 사람들은 samaṇa, brāhmaṇa 같은 이들을 보면 그들에게 도움을 주겠다, dāna를 주겠다, 도와주겠다고 약속하고는 주지 않습니다. 그러면 그 무리는,

[ugura kǣrīma] anna ehema koṭasa ævidilā. manussayō kalā nævata ipadilā. eyā vyāpārayā paṭan gartāna

[헛기침] 그런 무리가 죽어 다시 사람으로 태어나 장사를 시작하면,

okkoma ræhæti hon̆da taram næhæ væhæ tiyenavā. hari læhæ tiyenavā api okkoma innavanē okkoma karalā denna kiyalā. væḍēṭi bæsavanē kavuda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna ēka vyāpārika korasakaṭa patvenna hētu. ehema venna kiyalā.

이것이 장사가 망하는 무리가 되는 까닭입니다. 그렇게 된다고 합니다.

tava koṭasak innavā. dānaṭa ārādhanā karanavā. āvaṭa passē bohōma ārādhanā kaḷā venaṭa monavāhari ṭikak dīlā yavalā nikan ēka pānavā. anna ehema maṭṭama kenek manussayek krilā padalā vyāpārayak ārambha karapanā. anuva minissu udav denna næhæ venavā. loku minissu rasagahanavā. dæn api hitāgena innavā hambavena udavvē lokuvaṭa ihi tiyenna. antimaṭa balanakoṭa yamkam soccara madilā maganna næ. tamangē væḍiya bohō mahansiham puṁci dænīmakaṭa hitu veenevā. menna ēka hētu.

또 한 무리가 있습니다. dāna에 초대합니다. 오면 크게 초대해 놓고는 무언가 조금 주어 그냥 보냅니다. 그런 수준의 이가 사람으로 태어나 장사를 시작하면, 사람들이 도와주겠다고 합니다. 큰 사람들이 약속합니다. 우리는 받을 도움이 클 거라 여기지만 마지막에 보면 아주 조금일 뿐입니다. 자기가 몹시 애써도 작은 얻음에 그칩니다. 이것이 그 까닭입니다.

tava samahara koṭasak innavā. ē yamkisi śramaṇa brāhmaṇāci koṭṭhāsa valaṭa dānaṭa ārādhanā karalā ē maṭṭamaṭa sǣhenna denavā. ēka kaṭayutu pratma. ē pinakin yamkisi pudgalayek yamkisi kenek upannaṭa passē eyā vyāpārayak ārambha kaḷot. ē dunna pin paridi taman yam taramak utsāha karanavada ē taramaṭa læbīmak hamba venavā. ehema aya kārayada karagatta. tava koṭasak innavā. ana gahalā dīlā væḍima vanat bukalu tiyenavā.

또 어떤 무리가 있습니다. 어떤 samaṇa, brāhmaṇa 무리를 dāna에 초대하여 그 수준에 걸맞게 줍니다. 그 puñña로 어떤 이가 태어나 장사를 시작하면, 준 puñña대로 자기가 애쓰는 만큼 얻음이 있습니다. 그런 이들이 그렇게 됩니다. 또 한 무리가 있습니다. 넘치게 주고 더 많이 보태 줍니다.

ehema karāma hoyalā balalā tiyenavā. mē jātakara lōkē nati kenāṭa manussayek velā ipadelā yam vyāpārayak ārambha karanakoṭa tamanṭa anika ayōdin hambavelā tamā goḍagana hambavelā okkoma karalā denavā. tamanṭa monava karanna ōna tamanṭa viśāla vaḍiyamak hædi vyāpāra citta menna mē hatara koṭaganna hētuva mēkayi kiyalā tiyennē.

그렇게 할 때 찾아보고 살펴 주었습니다. 그런 이가 사람으로 태어나 장사를 시작하면 다른 이들에게서 도움을 얻고, 그를 일으켜 줄 이를 만나 다 해 줍니다. 자기에게 무엇이 필요하든 큰 성공이 생깁니다. 장사의 이 네 갈래의 까닭이 이것이라고 되어 있습니다.

karma balavēget apē vyāpāraha sambandha vena ākāraya. itin ēka mē bhavayē api kara eka bhavayaka karaganna puḷuvan ekak nemeyi. peradi api karalā kiyā tibicca dēvalṭa anukūlava dæn hambavena vikāra katāva.

kamma의 힘이 우리 장사와 이어지는 방식입니다. 그것은 이 bhava에서 한 일로만 되는 것이 아닙니다. 전에 우리가 해 놓은 것에 맞게 지금 얻는 것입니다.

itin mēvat api dænaganna ōnē mē hæma deyakma illoku kaṭayaṭa dhyālaṭa samānava læbennē næti ekak. noluvaṭa læbena eka hō nolæbena ekak. oyāgē venasa adat pēnna tiyenavā ē venasaṭa hētuva ēkayi.

그러니 이것도 알아야 합니다. 모든 것이 바라고 애쓴 만큼 똑같이 얻어지는 것이 아닙니다. 얻든 못 얻든 그 다름이 오늘도 보이는데, 그 다름의 까닭이 그것입니다.

ē aya gihiva hiṭiya ē gihi sampattiya vidihat læbenavā. pævidiunot sivvi passē ē ākārayaṭa læbenavā.

그들이 재가자로 있으면 재가의 재물을 그렇게 얻고, 출가하면 catupaccaya를 그렇게 얻습니다.

ehenna oya meta kiya pævidi vunat eyā ara hambaveni ara dīpu næti kenek ara vidihaṭa anagahagena velā hiṭan okkoma karala giyanam ē vidiha ē væradi kenā gihillā giyot ōnakamen peni hiṭiyot ehenam inna hiṭa dāya mādhana maganna æyi yannē æyi kiyanna metanaṭa ehema vitak venarō pinnaṭa pāṭa etana gihilā balaṭa ārādhanā kara næ gedara nægi anna at jātiyaka apahuvena

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin onna oya kramaya pævidunahamat pættaki pramē kiyalā pennat.

그 방식이 출가해도 이어진다고 보여 줍니다.

etakoṭa yamkisin epada kenek aramē illapu maṭṭama talakaṭaha ṭikak vuna kenek væduna. eyāt mokada karannē? sivpaya hoyanna giyahama balāporottu vena goḍak vunāṭa poḍḍak hambavenavā ætayi yaṭennā. ē haṭiyaṭa hambavenna. ara illā illupu maṭṭama dunna kenek hiṭiyot eyā balāporottu vunē yam maṭṭamakda ē maṭṭamaṭa dāyaka magā hadā karalā dē. æ hoyalā balalā væḍipurat ekkalā dīpu ayaṭa kiyanna dēkut næhæ. dāyaka vin hoyalā balalā ēgollōma ahalā balalā okkoma karalā denna. asīvitavat karalā denna. kiḷuvot ehema asīvitavala læbinna paṭan gannavā kiyalā. ē novillat ehema karalā dennē.

그러면 청했던 것보다 조금 준 이가 출가하면 어떻게 됩니까? catupaccaya를 찾으러 가면 바란 것은 많아도 조금 얻습니다. 그만큼 얻습니다. 청한 만큼 준 이라면, 바란 만큼 dāyaka들이 해 줍니다. 찾아보고 더 보태 준 이에게는 말할 것도 없습니다. dāyaka들이 찾아보고 물어보고 다 해 줍니다. 끝없이 해 줍니다. 청하지 않아도 끝없이 얻기 시작합니다. 청하지 않았는데도 그렇게 해 줍니다.

gihi gihi vatē hiṭiyat pratiphala læbennē pævidi vatē hiṭiyat lēsa passē læbena iha pennalā tiyeena. itin ē nisā apiṭa api bhautika vaśayen bhautika vādī ēvā katā karā mē mohotēdī api karaganna parikṣaṇa ē vagēma apē tiyena mē dæn hadāganna saṁvidhānātmaka ādē ē tuḷin vitarak venavā jayagrahaṇaya karana guvot ehema vennē næ.

재가로 있어도 출가로 있어도 열매가 그렇게 온다고 보여 줍니다. 그러니 우리가 물질 쪽으로만 말하며, 지금 우리가 하는 실험과 우리가 만든 조직 같은 것만으로 이길 수 있다고 생각하면 그렇게 되지 않습니다.

mokada ēkaṭa ara karmaya mul vecca hētuvak balapalā tiyena bava pæhædiliva pennalā tiyenavā. itin ē vagē mē hiten kayen vacanayen karana væḍavaladī arihatyaṭa pat vunā hari kavadahari sasara gamanaṭa keḷavara karana api pævættu inna ōnē.

kamma가 뿌리가 된 까닭이 작용한다는 것이 분명히 보여 있기 때문입니다. 그처럼 마음과 몸과 말로 하는 일에서, arahant가 되든 언젠가 saṃsāra 길을 끝내든, 그때까지 우리는 이어 살아가야 합니다.

apiṭa pævætma epāṭa hariyannē næhæ. anē maṭa mehema pævætmak epā mama nam matu upadinna balāporottu vennē næhæ kivvaṭa ehema upaten bērenna bæ.

삶이 싫다고 해서 되지 않습니다. '아, 이런 삶은 싫다, 나는 다시 태어나기를 바라지 않는다'고 해도 그렇게 태어남에서 벗어날 수 없습니다.

ehenna puvan nam ehema eka pirisenavat eka ahaga ākāraya sativā perētiyak næhænē. anē ma yaṭek ēvā perētayek ēvā apiṭa ehema hitanavada sīnayakin hitanna yaṭa pirētayaka apahaya yanna næ kæmati næ koccarak æmatu veddak tiyanna mokakda itin api hitāga anicca passē api upadinna nætuva upadinavanē ē apē nættānē. upadinna tiyennē hētuva oya velā ē hētuva næti karalavot upadinnē næhæ.

그럴 수 있다면 peta가 되는 이는 하나도 없지 않겠습니까? '아, 나는 yakkha나 peta가 되고 싶다'고 꿈에서라도 생각합니까? apāya에 가고 싶은 이는 없습니다. 아무리 싫어도 어쩌겠습니까. 태어나고 싶지 않아도 태어납니다. 태어나는 것은 까닭 때문이고, 그 까닭을 없애면 태어나지 않습니다.

anē mama apāya yanna epā kiyalāma koccarak kæmætilā apāyanna hētuva mama athæriyē nætnam. apāyayen darenna bæ. ē vagē api yamkisi dugatiyaka upadinna tiyena hētuva athæriya nætnam dugatiyen midenna bæha. koccara duvatiya pat phalayaṭa koccara epāvat hariyannē næha. hētuva kæmati nam ohuṭa phalaya athari venna bæ. itin ēkayi spar.

'아, 나는 apāya에 가기 싫다'고 아무리 바라도 apāya에 갈 까닭을 버리지 않으면 apāya에서 벗어날 수 없습니다. 그처럼 어떤 duggati에 태어날 까닭을 버리지 않으면 duggati에서 벗어날 수 없습니다. 그 열매가 아무리 싫어도 소용없습니다. 까닭을 좋아하면 열매를 버릴 수 없습니다. 그것이 성품입니다.

itin hētuphala dharmatāvaya kiyannē pūjā kirīmē labāgannadaē kivvē onna okuva. maṭa

그러니 공양으로 얻는 것의 까닭과 열매란 바로 그것입니다.

kirīmē labāgannadaē kivvē onna okuva. maṭa puda pūjā karalā gaurava karalā enakan makāri dennē nǣhæ kivvē ēkāma ēkāntayen puda pūjā karanavā denna. deviyangē vivī nækalā inna. ēka karanakama læbenna. ada koccara tara hiṭiyat hariyana. ariharihalā hiṭiyak karanna deyak. arihat pavatlā denna. denna hari pera vipāsa sambandhatāvaya dæn gonna gihillā tibuva. ē hitē ennē hæra.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē arihat patvelāt gatta bhaktiṭa bimæṭenavā. pāsayaṭa sselā bumaṭa hædenavā. bitura ena kanna davasak hampu næn davasak hampuṇa næha isvara nama.

붓다께서 계시던 때, arahant가 되어서도 얻은 먹을 것이 땅에 떨어지는 스님이 있었습니다. 발우에 넣어도 땅으로 쏟아졌습니다. 먹을 것을 얻는 날이 없던 스님이었습니다.

antima avasthāvēdī diya numasu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kirivat piṇḍapātayak hambavelā særiyut hāmuduruvan ganṭa aṭē giyāgena balakiranakan unvahansēṭa kanna dunā unvahansē balakiranaeka andalā tivak karanavā dā onna muḷu jīvitayaṭa hamba vecca ekama davasa balakinna vaḷan̆danna hambunē iṇupāna dāva arihat vennaṭa pat vena eka kaṭayutu karagattē baḍinna.

우유죽 공양을 얻었는데, Sāriputta 스님이 발우를 붙들고 계신 채로 그분께 드시게 했습니다. 온 삶에서 배불리 드신 단 하루였습니다. 그것을 얻은 날은 parinibbāna 하는 날이었고, arahant가 되는 일은 굶주리며 해냈습니다.

bat karat dekak gannakoṭa mona vidihen hari māten dēśalā væṭenavā. hambavunaṭa venna tiya. nætnam hambavelā yana yamkatan jīvitaya karagāganna udāhana ṭikak tamā kohen dik hamba venavā. atara gattot nam mona vidihama danna bæssellā væralā kohoma hari ahaṭa yanna ēka vaganna ætu venavā.

밥 두 숟갈을 받으려 해도 어떻게든 손에서 떨어집니다. 얻은 것도 사라집니다. 삶을 이어 갈 만큼 조금 어딘가에서 얻을 뿐입니다. 손에 쥐어도 어떻게든 떨어지고 흩어져 어디론가 사라집니다.

antima avasthāva carat baḍapirenna dānayak diyanu bitakin dānayak vahuṇa puṁci hētuvak gedilā ætivelā ē hētuphalayak tamayi ēka. arihat patveka guṇayen arihat phalaya guṇaya tibuṇā. ara sasaradi karapu ekē vipākaya mudaganna bæ. ēka ehema hit itin ē vagē avasthāval dharmaya vigraha venavā.

마지막 때에야 배부를 만큼의 dāna를 얻은 것은, 작은 까닭 하나가 생겨 일어난 까닭과 열매였습니다. arahant가 된 덕으로 arahant 열매의 덕이 있었습니다. 그러나 saṃsāra에서 한 것의 vipāka는 피할 수 없습니다. 그것은 그렇습니다. 그런 일들로 dharma가 풀이됩니다.

mē puda pūjā karapu hāma karana aya innavā. puda pūjā karanna devi pasu pasuva ævidilā hihapat ākārayen uyav karana aya innavā. sækavarṇa karana

공양을 하는 이들이 있습니다. 공양을 하면 신들이 뒤따라 와서 좋은 쪽으로 돕는 이들이 있습니다. 지켜 주는 이들이 있습니다.

aya innavā. eyā ara karana epānna. pamaṇa pāṭa hētuvē balaya ē ākāraya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기