CD015 · 10번째 · 1시간 29분 · 원문 녹음
hetu와 phala
හේතු ඵල.
hētuphala vādaya piḷiban̆dava vigrahayak avaśyayi kiyana eka. api dæn ē vistaraya tamayi dæn ganna balāporottu vennē.
hetu-phala-vāda에 대해 풀이가 꼭 있어야 한다는 것입니다. 이제 바로 그 설명을 하려고 합니다.
yē dhammā hētu tabavā tēsaṁ hētuṁ tathāgatō āha tēsaṁ cētayō nirōdhō ēvaṁ vādi mahā samanō kiyalā budurajāṇan vahansēban̆du vādīda kiyana ekat budurajāṇan vahansēgē vādaya piḷiban̆dava nætnam budurajān vahansē dēśanā piḷiban̆dava
'Ye dhammā hetuppabhavā tesaṃ hetuṃ tathāgato āha, tesañca yo nirodho evaṃvādī mahāsamaṇo' — Buddha께서는 어떤 vāda를 말씀하시는 분인가 하는 것, 곧 Buddha의 vāda에 대해, 다시 말해 Buddha의 가르침에 대해,
assajī hāmuduruvō edā ara mē kōlisa paribbājika vatin hiṭapuma særit hāmuduruvangē edā mūlika avasthāvēdī ē ākārayen dēśanāvak kaḷā. mē dēśanāvalā tamayi unvahansē sōtāpanna phalayaṭa pat vennē. sæpa
Assaji 스님이 그때 Kolita와 함께 paribbājaka로 지내던 Sāriputta 스님에게 맨 처음에 그렇게 가르침을 주었습니다. 바로 이 가르침으로 그분은 sotāpatti-phala에 이르렀습니다.
særiyut hāmuduruvō edā ē mēpu pōlisaken paribbājikavaka inna velāvē lā ē dharmaya ahana velāvē næti karanavā dharmaya dēśanā karanakoṭa budurajāṇan vahansē ēka ekkena unvahansēgē dharmaya kohomada kiyalā ahannakoṭa anna ē velāvēdī pedalā dunnē a oya kiyana dharma vākyakama pen dharma vāk kivvā adahayi
Sāriputta 스님이 그때 paribbājaka로 있으면서 그 dharma를 들을 때, 스승의 dharma가 어떠냐고 물었을 때, 그 자리에서 펼쳐 준 것이 바로 이 dharma 구절입니다. 그 dharma 구절을 말해 주었습니다.
dunnā ē dhammā hētu pabavā tēsaṁ hētuṁ tathāgatō āsa tērasaṁ hētuyō nirōdhō ēvaṁ mahātakama mahātama mama kiyana tathātayan vahansē tathāvayan vahansē dēśanā karannē menna mē ēkayi. ēka tamayi tiyennē.
'Ye dhammā hetuppabhavā tesaṃ hetuṃ tathāgato āha, tesañca yo nirodho evaṃvādī mahāsamaṇo'. Tathāgata께서 가르치시는 것은 바로 이것입니다. 거기 있는 것이 이것입니다.
yam dharmayak hētuvak nisā prabhavayaṭa pat venavā. danam pahaḷa venavā. anna ēya pahaḷa vena hētuva tathāyan vahansē dēśanā karanavā.
어떤 dharma가 hetu 때문에 일어납니다(pabhava). 나타납니다. 그것이 나타나는 hetu를 Tathāgata께서 가르치십니다.
hētu hētuva nemeyi. ē hētu tathāgatayan vahansē dēśanā karanavā. hēsaṁ hētun tathāgatavā ē hētūn tathāgatayan vahansē dēśanā karanavā.
hetu 하나가 아니라 hetu들입니다. 그 hetu들을 Tathāgata께서 가르치십니다. 'tesaṃ hetuṃ tathāgato' — 그 hetu들을 Tathāgata께서 가르치십니다.
tēsaṁ hētu yō nirōdha yamek ē hētu nirōdha karāgam tēsaṁ hētayō nirōdha ē hētu hētu hoyalā ēvā nirōdha karanna ōnē ē tamayi mahāṇayan vahansēgē ada dēśanā karana
'tesañca yo nirodho' — 누구든 그 hetu들을 nirodha 시키면, 곧 그 hetu들을 찾아내어 nirodha 시켜야 한다는 것, 그것이 Mahāsamaṇa께서 가르치시는 것입니다.
menna mēka tamayi mē budu dahamayē tiyena mūlika mārga mē mārgaya sampūrṇa karalā vanna ākārayak
바로 이것이 Buddha 가르침의 바탕이 되는 길이며, 이 길을 다 이루는 방식입니다.
menna mē ṭika aragena mē ṭikin api dækaganna ōnē hētu vanavāda hētu paṭicca sampūrtā hētu badā niruddha hētu pratyaya velā pahaḷa venavā. sambhūta venavā.
이것을 붙들고 우리가 보아야 할 것은, hetu 때문에, hetu에 기대어(paṭicca) 생기고, hetu가 끊어지면 그친다는 것입니다. hetu-paccaya가 되어 나타나고, 생겨납니다(sambhūta).
sambuddha kiyannē bhūtayangē padædīma nætnam ekvīma ætivenna hæ. hētu bandhanam ehema vennē næha.
sambhūta란 bhūta들이 생겨나는 것, 곧 하나로 모이는 것이 일어나는 것입니다. hetu가 끊기면 그렇게 되지 않습니다.
ē kiyannē mē lōkayē kisima deyak kumana dharmayak dharma arthayak tiyenavā. dharma kiyannē yamkisi deyak yam ākārayen darannēda ē dharmaya.
다시 말해 이 세상의 어떤 것이든 dharma로서의 뜻이 있습니다. dharma란 어떤 것이 어떤 방식으로 지녀지는가, 그것이 dharma입니다.
dharma kiyana ekē ættē ēkayi.
dharma라는 말에 담긴 참뜻이 그것입니다.
buddha dharma avabōdhaya nætnam satyābōdhaya yam dharmayak tuḷin darannēda ēka buddha dharma.
Buddha의 깨달음, 곧 sacca를 깨치는 것을 어떤 dharma를 통해 지니는가, 그것이 Buddha-dharma입니다.
dharma kiyannē poḍi vacanayak.
dharma는 작은 낱말입니다.
dharma kiyannē yam yam deyak yam yam hētuvangē samavārayen dharma menna mē arthayen dharma tiyena
dharma란 이런저런 것이 이런저런 hetu들의 samavāya로 지녀지는 것입니다. 바로 이런 뜻으로 dharma가 있습니다.
prēta bavak yaṁ hētuvakin daranavā nam ēka pētu dharma
peta의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 그것은 peta-dharma입니다.
yatta bavak yaṁ hētuvakin daranavada yatha dharma
yakkha의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 그것은 yakkha-dharma입니다.
manussa bavak yam hētuvin daranavada manussa dhāraṇa
사람의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 그것은 manussa-dharma입니다.
dēva bavat yam hētuvakin dannavada dharma bavak yam hētuvakin daranavada brahma dhānna
deva의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 deva-dharma, brahma의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 brahma-dharma입니다.
buddha bavak yam hētuvakin daranavada buddha dhāraṇa
Buddha의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면 그것이 Buddha-dharma입니다.
dæn dharma dharmavalā hariyannē næhæ mona dharma budurajāṇan vahansē ennē buddha dharmaya buddha bava yam hētuvakin daranavā nam menna mē hētu katāvaṭayi buddha dhā.
그러니 그냥 dharma, dharma 해서는 안 됩니다. 어떤 dharma입니까? Buddha께서 말씀하시는 것은 Buddha-dharma입니다. Buddha의 상태를 어떤 hetu로 지닌다면, 바로 그 hetu 이야기가 Buddha-dharma입니다.
ēka tamayi buddhatvaya.
그것이 바로 Buddha됨입니다.
buddhatvayaṭa āpu kenā athæri midī novæenana pættak tiyenavā. ēka tamayi nirōdha. dharma nirōdha kirīma.
Buddha됨에 이른 이에게는 놓아 버리고 벗어나는 쪽이 있습니다. 그것이 nirodha, 곧 dharma를 nirodha 시키는 것입니다.
buddhatvayaṭa āpu kenā tamayi ē avabōdhayen eḷiya karaganna.
Buddha됨에 이른 이가 바로 그 깨달음으로 밝혀내는 것입니다.
eta buddhatvayaṭa patve yānāmānatvayak tiyena.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē tamayi api æti karagata yutu jātiya. avabōdhayaṭa hētukāraka vana jātiyak tiyenavā. anna etanṭa patvenna ōnē. hæma kenekuṭama buddhatvayaṭa patvenna kivvē ēkayi.
그것이 우리가 일으켜야 할 종류(jāti)입니다. 깨달음의 hetu가 되는 종류가 있습니다. 바로 거기에 이르러야 합니다. 누구나 Buddha됨에 이르라고 한 것은 이 뜻입니다.
itin ōka vadagattā ehenam okaṭama lokurambhayaṭa kivvā ēka varadagannavā.
그런데 이 말을 잘못 알아들어서, 모두 그렇게 거창한 시작을 하라는 말로 여기는데, 그것은 잘못 받아들이는 것입니다.
a kenekma buddhatvayaṭa pat venna kiya mē avabōdha karanna sudusu tattvayaṭa patvenna ōna. ē tattvayaṭa pat vunāma avabōdhakaṭa ahudayak karanna dennē ēka læbenavā. pahuvena
누구나 Buddha됨에 이르라는 말은, 깨닫기에 알맞은 상태에 이르러야 한다는 것입니다. 그 상태에 이르면 깨달음이 주어지고, 그것을 얻게 됩니다.
buddha kiyana tattvayaṭa pat venakoṭama avabōdhayak perapata noviya pāna pattu karanakoṭa ālōkayak etana pāna pat vīma samaga ālōkaya vidīmat enavā. buddhatvayak sama satyāpōdhaya pūrṇa venavā.
buddha라는 상태에 이르는 바로 그때 깨달음이 함께 옵니다. 등불을 켜면 그 자리에 빛이 오듯, 등불이 켜지는 것과 함께 빛을 누리는 것도 옵니다. Buddha됨과 함께 sacca를 깨치는 것이 온전해집니다.
etakoṭa menna mē kiyana tattvaya dharmayak tiyenavā. etana dharma katāvak. anna ē buddhatvayaṭa patvena dharma katāvaṭa kiyanavā buddha dharma.
그러면 이 상태라는 dharma가 있습니다. 거기에 dharma 이야기가 있습니다. 그 Buddha됨에 이르는 dharma 이야기를 Buddha-dharma라고 합니다.
siyalu dharma buddha dharma nemeyi.
모든 dharma가 Buddha-dharma인 것은 아닙니다.
apāyaṭa yanna dharmaya akha dharmaya. satara apā gata vena dharma buddha dharma nemeyi. ēka satara pama
apāya로 가는 dharma는 apāya-dharma입니다. 네 apāya에 떨어지는 dharma는 Buddha-dharma가 아닙니다. 그것은 네 apāya의 dharma입니다.
satara apaṭa gata vennē mehemayi kiyalā ēka dænagatta eka buddha dharmaya. satara apāvaṭa yana dharmaya ekak. satara apaṭa yannē mehemayi kiyalā dænagatta eka buddha dharmayak.
네 apāya에는 이렇게 떨어진다고 알게 된 것, 그것이 Buddha-dharma입니다. 네 apāya로 가는 dharma가 하나 있고, 네 apāya로는 이렇게 간다고 알게 된 것은 Buddha-dharma입니다.
manussa dharmaya ēkayi. manussayek vennē mehemayi kiyalā dænagatta eka buddha dharmaya.
manussa-dharma도 그렇습니다. 사람은 이렇게 된다고 알게 된 것이 Buddha-dharma입니다.
deviyek vena eka dēva dharmaya deviyek penna tiyena mārgaya dēva dharmayak. mehema tuḷa deviyek venavā mēkayi deviyak kiyana mārgaya kiya dænagatta eka buddha dharmaya buddha dharmaya kiyannē anudharmayak nemeyi. ēvat dænīma.
deva가 되는 것은 deva-dharma이고, deva가 되는 길도 deva-dharma입니다. 이렇게 하면 deva가 된다, 이것이 deva가 되는 길이라고 알게 된 것이 Buddha-dharma입니다. Buddha-dharma는 그런 하나하나의 dharma가 아니라, 그것들을 아는 것입니다.
buddhiyen ē tē vaṭaha ganna bæ. tēru mokada vyassayak tiyenavā. vannā vū yassa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁskāraya meban̆da jātiyak pahaḷa venavā mēkayi raṭāva kiyalā dænagatta eka buddha dharmaya.
(그런) saṅkhāra로 이런 종류(jāti)가 나타난다, 이것이 그 틀이라고 알게 된 것이 Buddha-dharma입니다.
ē raṭāven paṭicca samuppanna kriyāvalin yasana.
그 틀에 따라, paṭiccasamuppanna 과정으로 그렇게 됩니다.
meban̆du gannā vū dē kaṭayutu karāma meban̆du saṁkhāraya manussayek jātiyaṭa upadinā nam manussayek upadinnē mehemayi.
이런 일을 하면 이런 saṅkhāra로 사람의 종류로 태어난다면, 사람은 이렇게 태어납니다.
ē ē manussayek upadina katāva manussa dharmaya. manussayek vennē menna mē raṭāvaṭa dænagænīma buddha dharma.
그렇게 사람이 태어나는 이야기는 manussa-dharma입니다. 사람이 되는 것은 바로 이 틀을 따른다고 아는 것이 Buddha-dharma입니다.
deviyannē menna mē saṁskāraya vaḍalā mē viññāṇa nāma rūpa salātana mē mē vidihaṭa gihillā mē raṭāva dihā dēva jātiya pahala venavā kiya yamkisi dharmayaknam ēka dēvadhaya ē deviyanē menna mē raṭāva kiyalā dænagænīma buddha dharmaya
deva는 이 saṅkhāra를 키워서 viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana로 이렇게 이렇게 이어져 이 틀로 deva의 종류가 나타난다는 어떤 dharma가 있다면 그것은 deva-dharma입니다. deva의 틀이 바로 이것이라고 아는 것이 Buddha-dharma입니다.
brahmayek venna avaśya karana saṁskāraya dænagena brahmayā jātiya pahala venakam pasvāna kriyāvaliya dænagattaha ē kriyāvaliya æsuru karapu kenā kiyannē brahma dharmaya
brahma가 되는 데 필요한 saṅkhāra를 알고 brahma의 종류가 나타나기까지의 과정을 알았다고 합시다. 그 과정을 따른 이에게 있는 것은 brahma-dharma입니다.
kriyāvaliyak æsuru karot veban̆da dharmaya tuḷa vennē kiyalā dænaganna eka buddha śara dharma
어떤 과정을 따르면 이런 dharma 안에서 그렇게 된다고 아는 것이 Buddha-dharma입니다.
etakoṭa lōkayat lōkayaṭa hētuva lōka dharmayak lōkaya mehemayi lōkayaṭa hētuva mehemayi kiyalā dæna buddha dharma
그러면 loka와 loka의 hetu는 loka-dharma입니다. loka는 이렇다, loka의 hetu는 이렇다고 아는 것이 Buddha-dharma입니다.
lōka nirōdhayat lōka nirōdha mārgayak mēkayi kiyalā dænagannē buddha dharma
loka의 nirodha와 loka nirodha의 길이 이것이라고 아는 것이 Buddha-dharma입니다.
lōkayat lōkayaṭa hētuvat lōka dharma nirōdhayak lōka nirōdha mārgayak buddha dharma karalā gattā
loka와 loka의 hetu는 loka-dharma이고, loka의 nirodha와 loka nirodha의 길은 Buddha-dharma라고 이렇게 갈라서 받아들였습니다.
itin api issellāma dænaganna buddha dharmaya mokakda? lōka dharmaya mokakda lōkayat, lōkayaṭa hētuvat dharmaya lōka nirōdhayat, lōka nirōdha mārgayat buddha dharma.
그러니 우리가 맨 먼저 알아야 할 것은, Buddha-dharma는 무엇이고 loka-dharma는 무엇인가 하는 것입니다. loka와 loka의 hetu는 (loka-)dharma이고, loka의 nirodha와 loka nirodha의 길은 Buddha-dharma입니다.
anna api okkoma vigraha karalā vigraha karalā væḍi karagattā.
이렇게 우리는 모두 풀고 또 풀어서 넓혀 놓았습니다.
itin ya ē dhammā hētu bhavā kēsaṁtayen katākiyē
그래서 'ye dhammā hetuppabhavā tesaṃ...'이라고 말한 것입니다.
lōkayak lōkaya haṭaganna hētuvak.
loka가 있고, loka가 생겨나는 hetu가 있습니다.
lōkekamak kisi denek kāma rūpa arūpa kiyana dun bhavayama bidilā. okkoma
loka라고 하면 누구든, kāma, rūpa, arūpa라는 세 bhava가 모두 다 들어갑니다.
paṁcaskandhaya kiyama mē okkoma paṁcaskandhaya lōkaya dēśanā paṁcaskandha saṁkhyātaya lōkaya kiyalā kivvā.
pañcakkhandha라 하면 이 모든 것, 이 모든 pañcakkhandha를 loka라고 가르치셨습니다. pañcakkhandha라 불리는 loka라고 하셨습니다.
paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya oya aṭa avuladī passēna pottol ēka aragena tiyenavā paṁcaskandha lōkaya mē kaya kiyalā.
그런데 pañcakkhandha라 불리는 그 loka를, 뒤에 나온 책들에서는 이 몸이라고 받아들였습니다.
kayaṭa sīma atarak nemeyi paṁcaskandha saṁta rōgaya kiyannē.
pañcakkhandha라 불리는 loka는 몸에 한정된 것이 아닙니다.
dura vēvā, yana lan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopenena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, atīta vēvā, anāgata velā vartamāna vēvā. rūpayayi sammata yamak vēda rūpasyayi
멀든 가깝든, 보이든 보이지 않든, 미세하든 거칠든, 지난 것이든 올 것이든 지금 것이든, rūpa라고 여겨지는 것이면 무엇이든 rūpakkhandha입니다.
taruvaṭa sīma nænna saṁyiccikak migrahalā tiyennē.
몸에 한정하지 않고 그렇게 풀이되어 있습니다.
dura vēvā, lan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā vēdanāvayi yamak sammata vīma. ē vēdanā skandhaya
멀든 가깝든, 보이든 보이지 않든, 미세하든 거칠든, 지난 것이든 올 것이든 지금 것이든, vedanā라고 여겨지는 것이면 무엇이든, 그것이 vedanākkhandha입니다.
vēdanā skandhaya kiyalā mē śarīrayē tiyena kækkumada vēdanāva vitarakvat ehema sambandha karalā sīmā kaḷēnē.
vedanākkhandha라는 것을 이 몸에 있는 아픔만으로, vedanā 하나만으로 한정하지 않았지요.
oya kivvē vēdanā skandhayen bæhæra vecca kisima vēdanāvak gæna hitanna næ. atīta vēdanāvak hituvat anāgatayēda balāporottu vena vēdanāvak kiyannē āśvādaya hituva manō saṁkalpanayak.
그 말은 vedanākkhandha 밖에 있는 어떤 vedanā도 생각할 수 없다는 것입니다. 지난 vedanā를 떠올리든, 앞으로 바라는 vedanā, 곧 assāda를 떠올리는 마음속 그림이든 마찬가지입니다.
dæn visena vēdanā kiyana mat eka hiṭiyā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē vagēma siyum gana dura ḷan̆ga sæṭapu vēdanāvayi yamkisik katā karanavā. panavanavā. ē kiyannē vēdanā skandha.
그와 같이 미세하든 거칠든, 멀든 가깝든, 모든 vedanā라고 말하고 일컫는 것이 무엇이든, 그것이 vedanākkhandha입니다.
ē vagē saṁgnā han̆dunāganna ēvā. dura vēvā, lan̆ga vēvā. dura saṁgnāvak hari lagha saṁgnāvak hari han̆duraganna ōna. pēna vēvā notena vēvā. penena saṁgnāvak hæra. ehenam vaṭahāgena ganna saṁgnāvak hara. nopenenna nodanna deyak ena hitara hitillā pñagnāta
그와 같이 saññā, 곧 알아보는 것들입니다. 멀든 가깝든 — 먼 saññā든 가까운 saññā든 알아보는 것입니다. 보이든 보이지 않든 — 보이는 saññā뿐 아니라 헤아려 잡는 saññā도 그렇고, 보이지 않고 알지 못하는 것이 마음에 떠올라 생기는 saññā도 그렇습니다.
pēna velā nopenavā. siyum vēvā, dænavā. siyum gæna koyi ākāraya hari. atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamānaya ēvā yamkisi ākāra saṁgnāvak gæna hæn̆gīmak ætta. ē siyallama ekkalā saṁgnā sthāsaya.
보이든 보이지 않든, 미세하든 거칠든 어떤 모습이든, 지난 것이든 올 것이든 지금 것이든, 어떤 saññā에 대한 느낌이 있다면 그 모두를 합친 것이 saññākkhandha입니다.
anit saṁskāra lakisi cētanā tunin avidyāpatā samaga ekatu velā sakas karaganna dēval.
그다음은 saṅkhāra입니다. 어떤 cetanā로 avijjā-paccaya와 함께 어우러져 지어 내는 것들입니다.
dura ḷan̆ga pēna noteena siyum gan atīta anāgata vartamāna ē vagēma ē hæma ekak saṁskāraya yamak sammatada ē kiyannē saṁskāra vikā
멀고 가깝고, 보이고 보이지 않고, 미세하고 거칠고, 지난 것, 올 것, 지금 것 — 그와 같이 그 하나하나가 saṅkhāra라고 여겨지는 것이면, 그것이 saṅkhārakkhandha입니다.
viññāṇa duralan̆ga pēna siyum gana atīta anāgata vartamāna viññāṇayayi yamkisi hædavīmak karanavā. katā karanavā. etakoṭa sammata venavā. ē siyalla viññāṇikāra venavā. ehenam paṁcaskandhayen pora ved
viññāṇa도 멀고 가깝고, 보이고, 미세하고 거칠고, 지난 것, 올 것, 지금 것으로, viññāṇa라고 일컫고 말하는 것이 있으면 그렇게 여겨집니다. 그 모두가 viññāṇakkhandha가 됩니다.
venavā. ehenam paṁcaskandhayen pora ved duva dēkut nǣhæ, ḷan̆ga dēkut nǣ. siyum dēkut nǣhæ, ghana dēkut nǣha. atīta danāgaṭa vartamāna kisima tænaka oyien pravacita deyak næhæ. okkoma ahuvelā.
그러면 pañcakkhandha 밖에는 먼 것도 없고 가까운 것도 없습니다. 미세한 것도 없고 거친 것도 없습니다. 지난 때, 올 때, 지금 어디에도 거기서 벗어난 것이 없습니다. 모두 다 잡혔습니다.
paṁcaskandhaya kivvahama sǣma siyallaṭama ahuvenavā.
pañcakkhandha라고 하면 모든 것이 다 들어갑니다.
ē paṁcaskandhaya budurajāṇan vahansē vigraha karannē paṁcaskandhaya ohomayi. namut api ada paṁcaskandhaya gæna purudu velā tiyennē mē maslē tiyena bam̆bayak pamaṇa vū kayaṭa kiyanna sīmā karaganna.
Buddha께서 풀이하시는 pañcakkhandha는 그렇습니다. 그런데 우리는 요즘 pañcakkhandha를 이 살덩이로 된 한 뼘 남짓한 몸으로 한정하는 데 길들어 있습니다.
kayaṭa sīmā karava paṁcaskandhayak budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē inennē. budun vahansē paṁcaskandha kiyannē siyaluma lōke satvayā kiyalā apiṭa vidyāmāna venna.
Buddha께서 가르치신 pañcakkhandha는 몸에 한정된 것이 아닙니다. Buddha의 pañcakkhandha란 온 loka, 우리에게 중생으로 드러나는 모든 것입니다.
bāhira lōkē athæralā tiyenavā. bāhira lōkaya piḷiban̆da rūpa satvayā kiyana tana sambandha karanavā.
(몸에 한정하면) 바깥 loka는 빠져 버립니다. 그러나 바깥 loka에 관한 rūpa도 중생이라는 것에 이어집니다.
atī baṇāvaṭa vartamāna tunkal hētu rūpaya piḷiban̆dava yam sammadhayak ænnam ē siyalla mahā sambandha venavā.
지난 때, 올 때, 지금이라는 세 때의 rūpa에 대해 어떤 이어짐이 있다면 그 모두가 함께 이어집니다.
eban̆du vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa piḷiban̆davat sambandha venavā.
그와 같이 vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa에 대해서도 이어집니다.
adhyātmika bāgaya dura ḷan̆ga pēna pænīma ati tanāgata vartamānaya rūpa vēdanā saṁgnā saṁkhāra viññāṇa hā sambandha yamkisi āga sammatayi mē siyallama ebætalā paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya ki
안쪽(ajjhattika) 부분과, 멀고 가깝고, 보이고 보이지 않고, 지난 때, 올 때, 지금의 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa와 이어진 것으로 여겨지는 무엇이든, 이 모두를 합쳐 pañcakkhandha라 불리는 loka라고 합니다.
paṁcaskandhaya kayaṭa sīmā karagatta pirisada paṁcaskandha saṁkhyātada lōkaya kiyana ekada mē bhavayak pavanna vū kaya kiyalā kiyannē nigamanaya va ēka nigamanaya væḍē
pañcakkhandha를 몸에 한정한 사람들은 pañcakkhandha라 불리는 loka를 한 bhava 동안 이어지는 몸이라고 못 박았습니다. 그것은 그들이 내린 결론일 뿐입니다.
kevara ēka anātta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
paṁcaskandhaya kivvahama keravennē næ. sīmā karanna bæha.
pañcakkhandha라 하면 끝이 나지 않습니다. 한정할 수가 없습니다.
moṁcaskandhayama anitya dukaya anātmaya ōka tērum gatta lōkē anitya dukā anātmak kiyarum get
pañcakkhandha 전체가 anicca, dukkha, anattā입니다. 이것을 깨치면 loka가 anicca, dukkha, anattā라는 것을 깨칩니다.
ekē yama ætulak tiyena sakkāra lōkayen sparśa karana sākṣāva lōken bēenna bæhæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin anitya nam dukaṭa anāgatnam monavā sparśa karada mona vaṭinā karana vaṭinā karana ivarayi sparśa ivarayi. sparśavara vēdanat ivarayi. taṇhā ivarayi upādānat tavarayi bhavat ivarayi jātiya tēvarayi jarā kāraṇak tiyavarayi. oko ivara
그러니 anicca이고 dukkha이고 anattā라면 무엇을 phassa하고 무엇을 값지게 여기겠습니까? 값지게 여기는 것이 끝나고 phassa가 끝납니다. phassa가 끝나면 vedanā도 끝나고, taṇhā도 끝나고, upādāna도 끝나고, bhava도 끝나고, jāti도 끝나고, jarā 같은 것들도 끝납니다. 모두 끝납니다.
mēda oya ṭiken dænaganna ōnē hētu.
이것들, 이것으로 hetu를 알아야 합니다.
dænnē mēmayi upadinnaṭa hētuvak tiyenavā nikanna.
이제 생겨나는 데에는 hetu가 있습니다. 그냥 생기는 것이 아닙니다.
hētum paṭicca sampūrṇayi. hētuphala mē hæmatænakama tiyennē? tarahara api ēvā hētu venavā. kava deyak haṭaganna.
hetu에 기대어(paṭicca) 생깁니다. hetu-phala는 모든 곳에 있습니다. 여기저기서 여러 것이 hetu가 되어 어떤 것이 생겨납니다.
ē dē tavaka phalayak.
그것은 또 하나의 phala입니다.
yamkisi hētūngē phalayak pahaḷa velā ē phalaya tavaṭa hētuva. mehema dharmayak lōkē tiyenavā.
어떤 hetu들의 phala가 나타나고, 그 phala가 또 다른 것의 hetu가 됩니다. 이런 dharma가 세상에 있습니다.
etakoṭa a aramuṇu karanakoṭa ē aramuṇu atara īṭa ehā hētuva pahaḷa velā tavada ēkaṭa hētuva ehā tiyenavā.
그러면, 대상을 삼을 때 그 대상들 사이에서 그 너머의 hetu가 나타나고, 또 그것의 hetu가 그 너머에 있습니다.
ēka etakoṭa ē vagē phalayak ipadavannē næti. hētuva pamaṇak mē ē kiyannē hētuven phalayak æti karanavā hētuvak kæḷi æti karannē næha nivana
그런데 그와 달리 (다시) phala를 낳지 않는 것도 있습니다. 곧 hetu로 phala가 생기지만, 그것이 다시 hetu를 만들지 않는 것, 바로 nibbāna입니다.
phalaya phalayakaṭa hētu vennē næ. nivanin ē nivarayi. ehemat tiyenavā.
그 phala는 다른 phala의 hetu가 되지 않습니다. nibbāna에서 그것은 끝납니다. 그런 것도 있습니다.
ehenam mē ākārayen hētuvayi phalayayi hētuvayi phalayayi kiyana eka tērum ganna ōnē.
그러니 이렇게 hetu와 phala, hetu와 phala라는 것을 이해해야 합니다.
hētungē tamen hevat gælapena ekvīma taman vana ē kiyannē gælapenākārayi. sambandhaya nisā phalayak vidyā.
hetu들의 samavāya, 곧 알맞게 맞물린 하나 됨, 다시 말해 알맞은 어울림 때문에 phala가 드러납니다.
etakoṭa sǣma phalayakma dækalā mēka haṭagatta mē hētungē samavādayē dækkē nætnam lōkeyā bæhæ gannavā eka nigamana mota cīsravādaya avunkāraya kiyanna. brahma saṁkalpayak brahmayā mæti.
그러니 어떤 phala를 보고서 그것을 생겨나게 한 hetu들의 samavāya를 보지 못하면, 세상 사람은 한 가지 결론에 빠집니다. issara-vāda, 곧 누가 지어냈다는 생각, brahma라는 관념, brahma가 만들었다는 것입니다.
ehema nætnam ahambaya haṭagattā. oya dr̥ṣṭiya væhienavā. 62k mityā dr̥ṣṭavala gaman karanavā ōgē yathāsaya dakinna bæri venavā.
아니면 우연히 생겼다고 합니다. 그런 diṭṭhi에 가려집니다. 62가지 micchādiṭṭhi 속을 헤매며 있는 그대로를 보지 못하게 됩니다.
itin oya tuḷin api dænaganna ōnē ē avaśya karana hētu monavada?
그래서 이것을 통해 우리가 알아야 할 것은, 필요한 hetu들이 무엇인가 하는 것입니다.
yamkisi phalayak vidyāmāna vennē nǣha. kavadāvak hētuvak nætuva hētu nætuva. hētungē samavāyak nætuva samavāyē kivvē kama ek taman ek nema.
어떤 phala도 hetu 없이, hetu들 없이 드러나는 일은 결코 없습니다. hetu들의 samavāya 없이는 안 됩니다. samavāya란 알맞게 하나 되는 것이지, 그냥 하나로 합치는 것이 아닙니다.
dæn pottak hædennē næhæ. potdara avaśya karana sundu æm̆bul gurumirivī avaśya karannā vū vaḷa parapuvādī mana dāna ē mūlika dē kiri jalaya mē ādī dēvala samavāyak tiyenavā. ē kiyannē samānava dayak mana eka ehema nemeyi.
이를테면 카레 국물은 그냥 만들어지지 않습니다. 카레에 필요한 소금, 신맛 열매(goraka), 후추, 필요한 여러 양념, 그리고 바탕이 되는 코코넛 젖, 물 같은 것들의 samavāya가 있습니다. 그렇다고 똑같은 양을 넣는다는 뜻은 아닙니다.
t lurut mulut dannavā grǣn 100k mirut grǣn 100k itin kōduru pahaduru grǣn 100 sa arat grǣn 100k holkiri grǣn ehema danna ekak nemeyi mē samaya kiyannē. ē hoda kiyana eka nirmāṇaya venna luṇu dāna vanē mātraya nam ē samō dænnavā. samavāyak velā
소금도 100그램, 고추도 100그램, 다른 양념도 100그램, 이것도 100그램, 코코넛 젖도 그만큼 넣는 것이 여기서 말하는 samavāya가 아닙니다. 그 국물이 만들어지려면 소금은 들어갈 만큼만 그 양대로 넣습니다. 그렇게 samavāya가 되어,
væḍi pramāṇayak jalayāvat nam ē pramāṇaya dæmmā. oya avastha pramāṇaya kiri avaśya pramāṇaya dænnē ē gāna dæka tamayi sama ē væḍē siddha karanna samavāya kiyivvē ēkayi.
물이 더 많이 필요하면 그만큼 넣습니다. 그때 필요한 만큼 코코넛 젖을 넣습니다. 그 양을 알아 맞추는 것이 바로 samavāya입니다. 그 일을 이루어 내는 것을 samavāya라고 한 까닭이 이것입니다.
menna mē ākārayen lōkayē yamkisi phalayak æti karalā vidyāmāna vennē hētungiya samavāgælapena gaṇanta eka kiyalā. itin ekak æti venakoṭayi mēka vennē.
이와 같이 세상의 어떤 phala가 생겨 드러나는 것은 hetu들의 samavāya, 곧 알맞은 양의 맞물림 때문입니다. 그렇게 하나가 생길 때 이것이 됩니다.
itin ēka nikan hētu nikan ekatu vennē næ. anna ē hētuva ekatu venna yamkisi kriyā balayak ōna. yam śakti balayak ōna. mē
그런데 hetu들은 그냥 저절로 모이지 않습니다. 그 hetu들이 모이려면 어떤 작용의 힘, 어떤 기운의 힘이 있어야 합니다.
śakti balaya kiyana eka kavut harapu ekak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam anna ē śakti balaya kavuda ipadavannē kohomada ipadavannē kiyana eka budupiyāṇan vahansē dækalā. menna mē dēśanā karannē.
그러면 그 기운의 힘을 누가, 어떻게 일으키는가 하는 것을 Buddha께서 보시고 바로 이것을 가르치십니다.
avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi kiyana tana mul karagena anna etanin paṭan gannā vū ektarā balavēdiyak kriyātmakanna paṭan ganna ārambha.
avijjā와 taṇhā라는 두 가지를 뿌리로 삼아, 바로 거기서 시작되는 어떤 힘이 작동하기 시작합니다. 그것이 시작입니다.
ē ārambhaya haṭagannā vū śaktiya tamayi oya samavāyaṭa ekatu karannē. ē nisā tamayi phalayak vidyāmāna.
그 시작에서 생긴 기운이 바로 그 samavāya에 더해집니다. 그래서 phala가 드러납니다.
lōkayayi tiyennē yam tænaka satva pudgala dravya vatu sahita siyalu lōkayē yamak vidyāmāna nam oya ṭika kiyannē vidyāmāna.
loka란, 어디서든 중생, 사람, 물질, 사물을 포함한 온 세상에 무엇이 드러나 있다면, 그것들이 바로 드러난 것들입니다.
ē hētu venna pērenavā. hētu venavā hētu venavā svāma ekākāra. hētu vena ākāra pratya vena ākāra 24kin venavāyi kiyalā tērunavā. ōka kiyannē sūsipaṭṭhānaya
그것들이 hetu가 됩니다. 그러나 hetu가 된다, hetu가 된다 해도 한 가지 방식이 아닙니다. hetu가 되는 방식, paccaya가 되는 방식이 24가지로 이루어진다고 밝혀져 있습니다. 그것을 24가지 paṭṭhāna라고 합니다.
yamak pihiṭalā hiṭinda yam ākārayakin pihiṭānnada yam ākārayen kriyātmaka vana vidyāmāna vastuvak penennada ēkaṭa hētu vena ākārakin gælapena ākārayan mē mēvayin kiyalā ganna hæṭi vigraha kara gænīma pendana paṭṭhānaya
어떤 것이 어떤 방식으로 자리 잡고 머무는지, 어떤 방식으로 작동하는 드러난 것이 보이는지, 그것에 hetu가 되는 방식, 알맞게 맞물리는 방식들이 이러이러하다고 풀어 보이는 것이 paṭṭhāna입니다.
menna metanin tamayi yamak haṭagattē monavana monava hētu velāda? mona mona ākārayen hētu velāda hētu vennē mona ōna mona ākārayenda itin mē ākāra dakinnakō hētu venavā hētu venavā kiyana ekākārayen gattot ehema api mulāvaṭa pat venavā. tōraganna bæri venavā.
바로 여기서, 어떤 것이 생긴 것은 무엇무엇이 hetu가 되어서인지, 어떤 어떤 방식으로 hetu가 되었는지를 알 수 있습니다. 그러니 이 방식들을 보십시오. hetu가 된다, hetu가 된다고 한 가지 모양으로만 받아들이면 우리는 헷갈리게 됩니다. 가려낼 수 없게 됩니다.
itin hētu pratyaya īlakak venna lōbha, dvēśa mōha hētu alōbha, atayta samō tava hētu koṭa pættaṭa hētu pav pættaṭa hētu devati pættayi dugati pættayi kiyana hētu hētu.
그래서 hetu-paccaya를 보면, lobha, dosa, moha라는 hetu와 alobha, adosa, amoha라는 또 다른 hetu가 있습니다. puñña 쪽의 hetu, pāpa 쪽의 hetu, sugati 쪽과 duggati 쪽이라는 hetu들입니다.
hon̆dayi kiyana pætta sammata kara gatta ēvā pahaḷa venna hētu tunak venavā. alōka saṁva narakayi, duk aravara sahitayi kiyalā vēdanā sahitayi, pīḍā sahitayi anit aramuṇu sahitayi kiyalā pennanna lōbha, dvēśa, mōha kiyalā hētu tunak pennavā. dæn hētu hayakin paṭīma pradhāna karena haṭagattāṭa hētu pratyaya kiyalā.
좋다고 여겨지는 쪽이 나타나는 데에는 세 hetu가 있습니다. alobha 등입니다. 나쁘다, 괴로움이 따른다, vedanā가 따른다, 짓눌림이 따른다, 다른 대상이 따른다는 쪽을 보이는 데에는 lobha, dosa, moha라는 세 hetu가 보입니다. 이 여섯 hetu를 으뜸으로 하여 생긴 것을 hetu-paccaya라고 합니다.
itin hētu pratyayen pratya vīma mulaṭa siddha venavā.
그래서 hetu-paccaya로 paccaya가 되는 일이 맨 처음에 일어납니다.
itin hētu pratya nisā lōbha, dvēśa, mōha hō alōbha, advēśa, amōha kiyana mē dēval nisā avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi deken bæn̆denakoṭa nityayi sæpayi ātmayi kiyana mē dr̥ṣṭiya nisā lōkayā bæn̆denavā. bæn̆dunahamahama nikan inna bæhæ. æhæṭa rūpa aramuṇu karanna ōnē kanṭa śabda aramuṇu karanna ōnē divaṭa rasa nāsayaṭa gan̆da śarīrayaṭa ipada manasaṭa dharma karanna ōna.
그렇게 hetu-paccaya 때문에, lobha, dosa, moha 또는 alobha, adosa, amoha라는 것들 때문에, avijjā와 taṇhā 두 가지로 묶일 때, nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi 때문에 세상 사람은 묶입니다. 묶이고 나면 가만히 있을 수 없습니다. 눈으로 rūpa를 대상으로 삼아야 하고, 귀로 소리를, 혀로 맛을, 코로 냄새를, 몸으로 닿음을, 마음으로 dhamma를 대상으로 삼아야 합니다.
aramuṇu kirīmē kriyāvaliyat api karanavā. ēka nokara vennē. aramuṇu tamayi ēka vennē. anna satvayankaṭa væḍak. aramuṇu karanavā.
대상으로 삼는 과정도 우리가 해냅니다. 그것을 하지 않고는 되지 않습니다. 대상으로 삼는 것이 바로 그 일입니다. 그것이 중생들의 일입니다. 대상으로 삼는 것입니다.
aramuṇu novena kisima deyak lōkaya tuḷa satva pudgala dravya tuḷa ætivenennē. durlan̆ga siyum gana ē vagēma atīta anāgata vartamāna oya kæmatanakaṭa rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana æsa, kana divanānas vahansēgē śarīrayē vana rūpa, sabda gandha, rasa, iṭapat dharma kiyana eka. mē siyallama aramuṇu kaḷa hæ. ēvā ārammaṇa patvīma aramuṇa kirīma pratya karagena lōkayaṭa bæhæ gænīmat
대상이 되지 않는 것은 세상에, 중생과 사람과 물질 안에 하나도 생기지 않습니다. 멀고 가깝고, 미세하고 거칠고, 또 지난 때, 올 때, 지금 어느 곳에서든 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa, 그리고 눈, 귀, 혀, 코, 몸에 닿는 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma — 이 모두를 대상으로 삼을 수 있습니다. 그것들이 ārammaṇa로서 paccaya가 되고, 대상으로 삼는 것을 paccaya로 하여 세상에 빠져들기도 합니다.
itin aramuṇu karagena āp veccaṭa kiyanavā ārammaṇa parātaya hētu pratyaya ārammaṇa parādaya en mē vidiyahaṭa mē pratya vena kramayak tiyenavā.
그래서 대상으로 삼아 생겨난 것을 ārammaṇa-paccaya라고 합니다. hetu-paccaya, ārammaṇa-paccaya — 이런 식으로 paccaya가 되는 방식이 있습니다.
ēkin ekaṭa patya eka kiyana eka hæḍi hæḍiyenavā.
하나가 다른 하나에 paccaya가 되는 일이 그렇게 이어집니다.
hētu patta venavā, āramka pat venavā. adhipati patta venavā. ē kiyannē ēvā hon̆dayi kiyalā. ēka śrēyi kiyalā adhipatikamē tiyāganna. yam dharmayak adhipatikamē tiyāgena gattanam adhipati patta venavā.
hetu-paccaya가 되고, ārammaṇa-paccaya가 되고, adhipati-paccaya가 됩니다. 곧 그것들을 좋다고, 으뜸이라고 여겨 주인 자리에 두는 것입니다. 어떤 dharma를 주인 자리에 두고 받아들이면 adhipati-paccaya가 됩니다.
ēvā nāyakayak sajā karalā indriya karagannā. indriya karagattot indriya pat venavā.
그것들을 이끄는 것으로 세워 indriya로 삼습니다. indriya로 삼으면 indriya-paccaya가 됩니다.
ēvā hon̆dayi kiyalā nitraya karaganna. niśraya pat venavā. ēvā hon̆dayi kiyalā ādhāra karagannavā. oba nitraya pat vēvā.
그것들을 좋다고 여겨 기댈 곳(nissaya)으로 삼습니다. 그러면 nissaya-paccaya가 됩니다. 그것들을 좋다고 여겨 받침으로 삼습니다. 그러면 upanissaya-paccaya가 됩니다.
etakoṭa ēvā ætuḷu karanakoṭa ēken mēken ēka vaṭakaṭa anya paṁca prattaya kiyalā ekak ganna. oya sambandha vena yamak vidyāmāna venna pahaḷa vena ākāra
그러면 그것들을 안으로 들일 때 이것과 저것이 서로 어울려 aññamañña-paccaya라는 것을 받게 됩니다. 이렇게 이어진 무엇이 드러나 나타나는 방식들입니다.
itin oya vidihaṭa patvē vidiha hatara ekin ekaṭa ekin ekaṭa eka avasthāvala gælapena avasthāvēdī gælapena ākārayaṭa sambandhayak æti karanna pratya venna 24 ākārayak pelā tiyenavā.
그렇게 paccaya가 되는 방식으로, 하나하나가 서로에게, 그때그때 알맞은 상황에서 알맞은 방식으로 이어짐을 만들어 paccaya가 되는 24가지 방식이 펼쳐져 있습니다.
itin avijā patyā saṁkhārā kivvahama avidyāva saṁskārayaṭa patya vēgiyahama mona pat veda kiyalā kiyama vigraha karaganna ōnē. avidyāva saṁskārayaṭa pat vennē næt pratya visa atarin koyi koyi pratya pratya velāda saṁkhāra patyā viññāṇaṁ saṁskāra patyayen viññāṇa vevahama api dænaganna ōnē mona vidihē pattē viññāṇa vunāda
그래서 avijjāpaccayā saṅkhārā라고 하면, avijjā가 saṅkhāra에 paccaya가 될 때 어떤 paccaya로 되는지를 풀이해야 합니다. avijjā가 saṅkhāra에 paccaya가 될 때 24 paccaya 가운데 어떤 어떤 paccaya로 되었는지 말입니다. saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, 곧 saṅkhāra-paccaya로 viññāṇa가 될 때 우리는 어떤 방식의 paccaya로 viññāṇa가 되었는지 알아야 합니다.
saṁkhāra viññā saṁkhāra viññāṇa pahaḷa karanna pratya vennada ākāra patyaya pratya venavā. menna mē vagē viśāla vigrahayak karanna mē pratya tōraganna.
saṅkhāra가 viññāṇa를 일으키는 데 어떤 방식들로 paccaya가 되는지 — 이렇게 큰 풀이를 해서 이 paccaya들을 가려내야 합니다.
hētuvak nisā phalayak pahaḷa venavā kivva paliyaṭa ēka vigrahaya vennē næha væṭahennē næha. hētu
hetu 때문에 phala가 나타난다고 말하는 것만으로는 풀이가 되지 않고, 이해되지도 않습니다. hetu를,
anna ēka vaṭahā gænīmaṭa nam kumana ākārayen hētu vuṇāda mē phalaya ipadunē monavā mona mona ākārayen ekatu velāda osi dakinna ōnē sahajāta passa
제대로 깨치려면 어떤 방식으로 hetu가 되었는지, 이 phala가 무엇이 어떤 어떤 방식으로 모여 생겼는지를 보아야 합니다.
ekatu velāda osi dakinna ōnē sahajāta passa tahata kiyalā kiyannē sahayōgaya dīlā pahaḷa venakoṭa ēkat ekkalā ēkaṭa sambandha velā pahaḷa venavā.
sahajāta-paccaya라는 것은, 도움을 주며 나타날 때 그것과 함께, 그것에 이어져 함께 나타나는 것입니다.
mahā jaratāvaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lōkaya haṭagænīmaṭa hētuva pennā tiyennē sahajāta satyaya etanin lōkē hædīmaṭa pradhāna hētu vuṇā
세상이 생겨나는 hetu로 보인 것이 sahajāta-paccaya이고, 거기서부터 그것이 세상이 만들어지는 주된 hetu가 되었습니다.
hæbæyi mulē atdænna næ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pradhāna hētuya tiyenna ōna lōkaya haṭagannā lōkē kiv san̆dahā hon̆da api hitanavā paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya kivma mē kaya vitarak sīmak karalā næha. siyaluma lōka atīntaya vū apramāṇa vū siyaluma lōka sambandha venavā.
세상이 생겨나는 데에는 주된 hetu가 있어야 합니다. 세상이라 할 때 우리는 pañcakkhandha라 불리는 loka를 생각하는데, pañcakkhandha라 불리는 loka라고 하면 이 몸 하나로만 한정되지 않습니다. 끝없고 헤아릴 수 없는 모든 세상이 다 이어집니다.
ē ē lōkayan haṭagænīmaṭa pratya vana ākāraya tiyenavā. anna ē pratya vana ākāraya tamayi hētuphala.
그 하나하나의 세상이 생겨나는 데 paccaya가 되는 방식이 있습니다. 그 paccaya가 되는 방식이 바로 hetu-phala입니다.
ē pratya vecca phalaya midyāmāna velā tiyena phalaya kumana hētuvakin kumana ākāra hētuvangin phala karaḷāta.
그렇게 paccaya가 되어 드러나 있는 phala가 어떤 hetu로, 어떤 방식의 hetu들로 phala가 되었는가 하는 것입니다.
menna mēka aragattahama kisima deviyek, kisima pudgalayek, kisima pradhānayē ven vecca pradhānē mēka pahaḷa kaḷē næha. mē sǣntiya lōka satvaya mē avidyā tr̥ṣṇā sahakata gamanak mul karagena nityayi, sækayi ātmayi kiyana mē dr̥ṣṭiya mul karagena bæhægatta tīraṇaya tamayi mē okkoma ē bæhægatta tīraṇaya pratiphala haṭāvayi mē ārambhaya. kaṭan gæna hētuva
이것을 받아들이면, 어떤 신도, 어떤 사람도, 따로 떨어진 어떤 근원도 이것을 나타나게 하지 않았습니다. 이 온 세상의 중생이 avijjā와 taṇhā가 어린 길을 뿌리로 삼고, nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi를 뿌리로 삼아 빠져든 결정, 그것이 이 모든 것입니다. 그 빠져든 결정이 열매를 맺은 것이 이 시작이고, 시작된 hetu입니다.
ē tīraṇaya ayin kaḷot nitya sakāyi ātmayi kiyana mityā dr̥ṣṭiya væra dr̥ṣṭiya ayin karalā anityayi dukkhayi anātmayi kiyana etana tērum gattē
그 결정을 걷어 내면 — nicca, sukha, attā라는 micchādiṭṭhi, 그릇된 diṭṭhi를 걷어 내고 anicca, dukkha, anattā라는 것을 이해하면 —
ē dakinakoṭa ara dr̥ṭṭhiya kæpilā yana avidyāvat eka maṭṭamaṭa kæpilā giyā tr̥ṣṇāvat eka maṭṭamaṭa kæpilā.
그것을 볼 때 그 diṭṭhi가 끊어져 나가고, avijjā도 한 단계만큼 끊어지고, taṇhā도 한 단계만큼 끊어집니다.
īṭa passē dækapu daham vaḍanavā bhāvanā karanavā. anitya vennē mehemayi, duk vennē mehemayi, anātma vennē mehemayi kiyalā dækapu ætta dækapu satyaya bhāvanā karanavā kiyana ēka vaḍana ekayi. ekapārakaṭa anitya bava ætta bava
그 뒤에는 본 dhamma를 키웁니다. bhāvanā를 합니다. anicca는 이렇게 되고, dukkha는 이렇게 되고, anattā는 이렇게 된다고 본 참됨, 본 sacca를 bhāvanā한다는 것은 그것을 키우는 것입니다.
ēka vaḍana ekayi. ekapārakaṭa anitya bava ætta bava ahanavā. dæn anityayi nityayi kiyana ekaṭa ōgollō mokakda tīraṇaya karannē? avan̆ga tīraṇaya mokakda anityayi tiyennē eka bauddhayakin æhuvanam eyā denavā vicida sæpayi dukayi kiyana eken ōka danna tiyena avangē tīraṇaya mokakda? dukayi kiyana eka. ātmayi anātmayi kiyana eken dāna tīraṇaya mokakda? anātmayi kiyana eka uttaraya denavā.
한번 anicca가 참이냐고 물어 봅시다. anicca냐 nicca냐 하면 여러분은 무엇으로 정합니까? 그 끝의 결정이 무엇이냐고 불자에게 물으면 그는 anicca라고 답합니다. sukha냐 dukkha냐 하는 데서 그가 아는 결정은 무엇입니까? dukkha라는 것입니다. attā냐 anattā냐 하는 데서 내리는 결정은 무엇입니까? anattā라고 답합니다.
hæbæyi uttaraya tunaṭa bæn̆dilāna ivaranē. ka bandhanē gælavuṇāda?
그런데 그 답은 세 가지에 묶인 채 끝나 버리지요. 묶임에서 풀려났습니까?
anitya prita dāpa anityayi kiyalā uttara denavā. duka sæpadakin kōkaṭa vuṇa dukaṭa vaettara denavā. ātma anātma daki ahapahama anātmayi kiyalā uttara venavā. oya kiyannē sækada? nǣhæ sækak næhæ. dæn ē ṭikat hari.
anicca냐 nicca냐 물으면 anicca라고 답합니다. dukkha냐 sukha냐 어느 쪽이냐 하면 dukkha라고 답합니다. attā냐 anattā냐 물으면 anattā라고 답합니다. 거기에 의심이 있습니까? 의심은 없습니다. 이제 그만큼은 맞습니다.
itin ē ṭika hari hētun kiyana phalayak haṭaganna hæri dakinavā. hētu nætnam phalaya næti vena hæri dakinavā.
그러니 그만큼은 맞습니다. hetu들로 phala가 생기는 모습을 봅니다. hetu가 없으면 phala가 없어지는 모습을 봅니다.
eḷiyē dæka passē kavuruvat karana ekak nemeyi. mē hētungē pratiphalayayi mē yannē ēkat dakinavā. etakoṭa yamkisi ākāra saṁkalpayak tiyenavā nam īravādayak tibuṇā mævum kārkamak tibuṇam kāṭa hari mē lōkē bæruva nam ehema yaṭatvenna kenek kāvat ekak metana.
밝게 보고 나면, 이것이 누가 하는 일이 아니라 hetu들의 결과로 굴러간다는 것도 봅니다. 그러면 어떤 관념, issara-vāda, 지어내는 이가 있었다면 누군가에게 이 세상이 매여야 하겠지만, 여기에 그렇게 매일 누군가가 있습니까?
mēka mē tǣma siyalu satvayōma tama taman visin geninna avidyā tr̥ṣṇā kiyana mē kriyādhāmaya nityayi sæpaya ātmāna kiyana dr̥taya nisā haṭaganna avidyā tr̥ṣṇāvan nisā. itin mē hētu hadāgena mē hētu hāya gaman karagena aramuṇu karagihin
이것은 모든 중생이 저마다 끌고 다니는 avijjā와 taṇhā라는 작동, nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi 때문에 생긴 avijjā와 taṇhā 때문입니다. 그래서 이 hetu들을 만들고, 이 hetu들로 길을 가며 대상을 삼아 나가서,
paṭan gattā ganna hētu pratya āram pratya adhipati pratya ehin nityaya pattaya ehin ohoma ohoma ekin ekaṭa ekaṭa sambandha velā sambandha velā mē sūvisi patyangen gælapena eka dænata gælapena vidihaṭa pratyīvī mēka sakas velā.
시작된 것을 붙드는 hetu-paccaya, ārammaṇa-paccaya, adhipati-paccaya, 거기서 nissaya-paccaya, 거기서 이렇게 저렇게 하나하나 서로 이어지고 이어져, 이 24 paccaya 가운데 알맞은 것이 알맞은 방식으로 paccaya가 되어 이것이 짜였습니다.
menna mē ṭika api dakinakoṭa apiṭa issellāma dækka paliyaṭa mē siyalla athærennē.
이것을 볼 때, 처음 보았다는 것만으로 이 모두가 놓아지지는 않습니다.
anna ē hariyaṭama dækkot atna kāraṇā tunak tamayi ātma dr̥tta. sakkāya diṭṭhiya, vidiha sīlapata paramā kiyannē. hæbæyi kārāgayayi paṭighayayi kiyana dekē apāgata vīmaṭa hētuva dūtanaya athæra. rāma rasaya paṭighāyak atrēna næhaṭa
제대로 보면 놓이는 것이 세 가지입니다. attā-diṭṭhi, 곧 sakkāyadiṭṭhi, 그리고 vicikicchā, sīlabbataparāmāsa입니다. 그러나 kāmarāga와 paṭigha 두 가지는 apāya에 떨어지게 하는 거친 부분만 놓입니다. kāmarāga와 paṭigha는 (다) 놓이지 않습니다.
ē bhāvanā karanna ōna. bhāvanā karanavā kiyalā kiyannē ārya bhāvanā
그러니 bhāvanā를 해야 합니다. bhāvanā를 한다는 것은 ariya-bhāvanā입니다.
anitya venna ehemayi duk vennē mehemayi anātma vennē mehemayi kiyalā nævata nævata hitana ekayi bhāvanā
anicca는 이렇게 되고, dukkha는 이렇게 되고, anattā는 이렇게 된다고 거듭거듭 생각하는 것이 bhāvanā입니다.
mēka anitya kiyannē mēkanē. itin baṇa ahanakoṭat bhāvanāvak anitya vena hari, duk vena hari anātma vena hæri ekana kalpanā karat ēka bhāvanāvak ārya bhāvanāva
anicca라는 것이 바로 이것이지요. 그러니 법문을 들을 때도 bhāvanā입니다. anicca가 되는 모습, dukkha가 되는 모습, anattā가 되는 모습을 곰곰이 생각하면 그것이 bhāvanā, ariya-bhāvanā입니다.
nityayi payi ātmayi kiyalā etana anāryangē bhāvanā nemeyi mē kiyannē bhāvanā kiyalā bauddha bhāvanā kiyana atta ēka karanna.
nicca, sukha, attā라고 하는 anariya들의 bhāvanā가 아닙니다. bhāvanā라고 할 때 불자의 bhāvanā가 바로 이것이니, 이것을 하십시오.
eka indagena hō sākacchā karamin hō dharma śravaṇaya karamin hō dharma dēśanā hō monavan hari nitara pē kirīma mē mona dēkin hari gattā ē gatta hæma deyakma ennē pramaṭayi.
앉아서든, 이야기를 나누면서든, dhamma를 들으면서든, dhamma를 설하면서든, 무엇으로든 늘 하는 것, 이 무엇으로 하든 그렇게 한 모든 것이 차례대로 이어집니다.
menna kramayaṭa kohoma bhāvanāva kerenavaṭa mokada vennē. anna væḍīmak tiyenavā. mārgaya væḍenavā.
이런 방법으로 bhāvanā를 하면 무엇이 됩니까? 자라남이 있습니다. 길(magga)이 자랍니다.
anna ē mārgaya væḍenakoṭa ara hētu vidiha. lōbha dvēśa mōhak vidiya yanavā alōka ahamōhak vidiya yanavā. lōbha dvēśa mōhayak nokera innavā. alōbha advēśa amōhayangē kiyana avidyāvayi tr̥ṣṇāvaka bæn̆dīma natara venavā.
그 길이 자랄 때 그 hetu들이 흩어집니다. lobha, dosa, moha가 흩어지고 alobha, adosa, amoha도 흩어집니다. lobha, dosa, moha를 짓지 않고 지냅니다. alobha, adosa, amoha와 함께하는 avijjā와 taṇhā의 묶임이 멈춥니다.
bæn̆dīma natara vecca karmaya etana siddha venavā. pāpa karmaya næ.
묶임이 멈춘 kamma가 거기서 일어납니다. pāpa kamma는 없습니다.
dukati karmaya siddha venavā. dukadī saṁskāra kila
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna etaṭa hēru haṭaganna veccē mūla dharma ivarayi.
거기서 hetu가 생겨나게 하던 뿌리 dhamma가 끝납니다.
hētu baṁkā niruddha etakoṭa vennē hētu ban̆da vuṇā. hētu ban̆da vunahama phalayak yǣma haṭaganna ēken mi. ætiena
hetu가 끊어지면 그칩니다. 그러면 hetu가 끊어진 것입니다. hetu가 끊어지면 어떤 phala도 거기서 생겨나지 않습니다.
mē hētuphala vādaya kiyana vacanaya gattahama mūla dharmaya ganna tiyennē ævidina hētuphala vādī mūla dharmaya
hetu-phala-vāda라는 말을 받아들일 때 붙들어야 할 뿌리 dhamma가 바로 이것, hetu-phala-vāda의 뿌리 dhamma입니다.
onna ē mūla dharmaya mul karagena tamayi paṭicca samuppādaya buddha dharmaya hoyāganna ōna
바로 그 뿌리 dhamma를 바탕으로 paṭiccasamuppāda, 곧 Buddha-dharma를 찾아야 합니다.
buddha dharmaya tuḷa tiyennē lōkaya paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya pahaḷa vīmaṭa tiyena hētu raṭāvak paṁcaskandha lōkaya nirōdha paṁcaskandha lōkaya nirōdha karana mārgayak.
Buddha-dharma 안에 있는 것은 loka, 곧 pañcakkhandha라 불리는 loka, 그 pañcakkhandha라 불리는 loka가 나타나는 hetu의 틀, pañcakkhandha loka의 nirodha, 그리고 pañcakkhandha loka를 nirodha 시키는 길입니다.
menna mē kiyana kāraṇā piḷiban̆dava gattahama hētuvak dakinavā, phalayak dakinavā, hētu rōdhayak dakinavā, paḷavarōdhayak dakinavā.
이것들을 받아들이면 hetu를 보고, phala를 보고, hetu의 nirodha를 보고, phala의 nirodha를 봅니다.
dæn menna mē mūla dharmaya pihiṭalā ōnē. mē ṭikē pihiṭa ōnē. pacarita samuppādaya tuḷin buddha dharmaya tērum ganna. buddha dharmaya hētuphalavādaya tērum gannā.
이제 이 뿌리 dhamma 위에 서야 합니다. 이것 위에 서야 합니다. paṭiccasamuppāda를 통해 Buddha-dharma를 이해하십시오. Buddha-dharma의 hetu-phala-vāda를 이해하는 것입니다.
buddha dharmayē hētuphalavādaya oya vagē tērum gattaha.
Buddha-dharma의 hetu-phala-vāda를 그렇게 이해했습니다.
anna budurajāṇan vahansē dēśanā karē paṭicca samuppāda vigrahaya. paṭicca samuppāda nirōdha vigrahaya.
Buddha께서 가르치신 것이 바로 paṭiccasamuppāda의 풀이, paṭiccasamuppāda nirodha의 풀이입니다.
dæn menna metanṭa tiyāgena tērum aragena . ēka tērum ganna. etakoṭa yō paṭicca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ passati. dæn paṭicca samuppādaya dakinavada oya dharmaya dakinavā.
이제 여기에 두고 이해해서 그것을 깨치십시오. 그러면 'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati'입니다. paṭiccasamuppāda를 보는 이는 dhamma를 봅니다.
yō dhammaṁ passati sōma passati. dæn mē dharmaya dakinavada ohoma dakinavā. ehenam pudun dakina. menna mē kiyana budun dækīmaṭa nam dharmaya dakinna ōnē. dharmaya dakinna nam paṭiccarama pāri dakinna ōnē. ehenam oya hētuphala nyāya dakinna ōna.
'yo dhammaṃ passati so maṃ passati'. dhamma를 보는 이는 나를 봅니다. 그러면 Buddha를 보는 것입니다. Buddha를 보려면 dhamma를 보아야 하고, dhamma를 보려면 paṭiccasamuppāda를 보아야 합니다. 그러니 그 hetu-phala의 법칙을 보아야 합니다.
hētu surōdhayen phala rōdana n nyāya dakinna ōnē. menna mē ṭika dækkanavā budun dækka.
hetu의 nirodha로 phala가 nirodha되는 법칙을 보아야 합니다. 이것을 보면 Buddha를 본 것입니다.
budun dekkaṭa vaḍā deyaknē ē kivvē budun dakinakoṭama ara bānaha mālōkī denāva budun dakinakoṭama pragnāva in̆dī avabōdha kara avabōdha karalā oya kriyā podenavā. satara sattimayaṭa avabōdha venavā.
그것은 Buddha를 보는 것보다 더한 것이지요. Buddha를 보는 바로 그때 ñāṇa와 āloka가 생기고, Buddha를 보는 바로 그때 paññā가 생겨 깨닫고, 깨달아 그 일들이 이루어집니다. 네 sacca를 깨치게 됩니다.
duka pirisida dænaganna priyabhāvaya han̆dīmaṭa mokak venavā. priyabhāvaya hin̆dagena hin̆dagena hihāma pirisin̆dinavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
duka dænagattā dænagatta hæbæyi duka pati patihindā dænaganna ōnē.
dukkha를 알았다, 알았다 하지만, dukkha는 꿰뚫어 알아야 합니다.
ara duka pirisin̆da dænagannavā kiyannē pirisin̆dinavā dænaganna deyak nǣha pariññe
dukkha를 꿰뚫어 안다는 것은 그냥 아는 것이 아니라 꿰뚫는 것입니다. pariññeyya입니다.
pariññā kantiya anit aya kiyana pirisinna pirisi idiya vidē piridā avasthā tunakda vaṭṭa tunak
pariññā에는 꿰뚫어야 할 것, 꿰뚫는 것, 꿰뚫은 것이라는 세 단계, 세 바퀴(vaṭṭa)가 있습니다.
ārya dukkhārya satyaya piḷiban̆dava vaṭ tunak otana kiyada mē dukayi kiyalā dænagannavā. pirisidiya yutuyi kiyalā dænagannavā. pirisi hin̆dunā kiyalā dænagannā.
dukkha ariya-sacca에 대한 세 바퀴가 거기서 말해집니다. 이것이 dukkha라고 압니다. 꿰뚫어야 한다고 압니다. 꿰뚫었다고 압니다.
dænagannē vunā hatak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dænagænīma nemeyi dænagænīma buddhiyen karana ga. eyāvat siddha vena duka piḷiban̆da.
(여기서 말하는) 앎은 그냥 앎이 아니라 지혜로 하는 앎입니다. 그것이 dukkha에 대해 일어나는 것입니다.
mē duka pati pirin̆diya yutuyi. pirin̆dunā. avasthā vunā kiyannē.
이 dukkha를 꿰뚫어야 한다, 꿰뚫었다 — 이것이 단계라는 것입니다.
ē vagē hētuva dæn avidyāva tr̥ṣṇāvaṭa indapiṭa kriyāpē mulakin.
그와 같이 hetu는, 이제 avijjā와 taṇhā 위에서 작동하는 뿌리입니다.
ēka dæktana mē dukaṭa hētuva dukaṭa hētuva daraganna duka samudaya
그것을 보면 이것이 dukkha의 hetu라고, dukkha의 hetu를 알아봅니다. dukkha-samudaya입니다.
etakoṭa mē mēka paha kaḷē paha kaḷā samudaya paha kaḷā kāraha tuna
그러면 이것을 버렸습니다. 버렸습니다. samudaya를 버렸습니다. 그렇게 세 가지입니다.
etakoṭa ætta nirōdhaya bava dænagattā pratyaya sē kaḷa yutu vidiya dænaganna satyaya kivvē pratyakṣa kivvē ēkayi
그러면 참으로 nirodha라는 것을 알았습니다. 몸소 실현해야(sacchikātabba) 할 방식을 알았습니다. sacca라 하고 실현이라 한 까닭이 이것입니다.
pratyaya sēka nisā pratyakṣa næ sattaya kiyannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hētu nirōdha karanna nam hētuva karanna ōna.
hetu — nirodha 시키려면 hetu를 다루어야 합니다.
avidyāvayi, tr̥ṣṇāvayi, pratya vīma tamayi mēka hæṭiyē. avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi kṣaya karāma pratyak kṣaya venavā.
avijjā와 taṇhā가 paccaya가 되는 것, 그것이 이것의 모습입니다. avijjā와 taṇhā를 다 없애면 paccaya도 다 없어집니다.
nirōdhaya dakinna ōnē pratyakṣa kṣaya karanna ōna. pratcayak kaḷā kiyalā dænagannavā. ætta etana kāraṇak tiyenavā.
nirodha를 보아야 합니다. paccaya를 다 없애 실현해야 합니다. 실현했다고 압니다. 참으로 거기에 한 가지 요점이 있습니다.
etakoṭa duka næti karanna nikan bæhæ. mārgayak tiyenavā.
그러면 dukkha는 그냥 없앨 수 없습니다. 길이 있습니다.
mē āryaṣṭhāṁgika mārgayak kiyalā dænagattana bhāvantiya ēvat ēka væḍiyi kiyalā dænagatta væḍiyi avas tuna kriyanna
이것이 ariya aṭṭhaṅgika magga라고 알았고, 키워야 할 것(bhāvetabba)이라고 알았고, 키웠다고 알았습니다. 이렇게 세 단계입니다.
menna mē ṭika karanakoṭa ēken vin̆dalā ambōdhaya avabōdhaya kivvahama ekak avabōdhī ekak nemeyi. satara ākārayen mē satara oya satara koṭapa oya tun ākārayen araganna ōnē.
이것들을 할 때 그로써 깨달음이 옵니다. 깨달음이라고 하면 하나만 깨닫는 것이 아닙니다. 네 가지로, 그 네 부분을 세 방식으로 받아들여야 합니다.
duka pirigin̆denna ōnē. samudaya duru vennaṭa ōnē. nirōdhaya pratyakṣa mārgaya væḍenna ōnē. dukayi, samudayayi, nirōdhayayi mārgayayi dænaganna. sōvān phalaya sōvan mārgaya phalaya
dukkha는 꿰뚫어야 하고, samudaya는 버려야 하고, nirodha는 실현해야 하고, magga는 키워야 합니다. dukkha, samudaya, nirodha, magga를 압니다.
dænaganna. sōvān phalaya sōvan mārgaya phalaya tiyenakoṭa ēka dænagattā. ē dænaṭan hiṭa karannē duka pirisin̆dinavā. samudaya duru karanavā. pratdassa karanavā. mā vaḍanavā. abhiākāraya avasthāva kiyannē.
sotāpatti-magga와 phala가 있을 때 그것을 알았습니다. 그 앎에서부터 하는 일은 dukkha를 꿰뚫고, samudaya를 버리고, 실현하고, magga를 키우는 것입니다. 그것을 단계라고 합니다.
etakoṭa sakr̥dāgāmī anāgāmī kiyalā hatam arihat mārgaya dænakanot yanna. arihat phalayaṭa hadanavā. duka pirisida dænagattā samupataya duru kaḷā, nirōdhaya pratyaksa kaḷā māgaya væḍuvā. kāraṇā hatara dænaganna.
그러면 sakadāgāmī, anāgāmī를 거쳐 arahant-magga를 알게 되면 나아갑니다. arahant-phala에 이릅니다. dukkha를 꿰뚫어 알았고, samudaya를 버렸고, nirodha를 실현했고, magga를 키웠습니다. 네 가지를 압니다.
itin caturārya satyaya avabōdha kaḷā kivvaṭa hariyannē næ. ēka ma hiṭiyen kiyana vacanayak. caturārya satyaya avabōdha karanavā kiyannē ōka avabōdha karanavā kiyana vigraha karaganna ōna.
그러니 cattāri ariyasaccāni를 깨달았다고 말하는 것만으로는 안 됩니다. 그것은 그냥 하는 말일 뿐입니다. cattāri ariyasaccāni를 깨닫는다는 것이 무엇인지 풀이해야 합니다.
caturārya satyaya avabōdha karagannavā karagattā kiyannē duka pirisi dænagatta samataya duru kaḷā nirōdhaya pratyakṣa kaḷā mārgaya væḍuvā kiyana.
cattāri ariyasaccāni를 깨닫는다, 깨달았다는 것은 dukkha를 꿰뚫어 알았고, samudaya를 버렸고, nirodha를 실현했고, magga를 키웠다는 것입니다.
caturār satyaya avabōdha karā kiyivvē anna ēkayi ara dūtak avabōdha karā, samudayak avabōdha karā ehema nemeyi gannē. virōdhayak avabōdha karā māgayak avabōdha karā kiyana eka ne. ē avabōdha karā kiyana vacanayen ara podu kāraṇā hatarē vigrahaya kæḍaga karalā kiyapu eka vacanayak. caturāsaya avabōdha karagatta.
cattāri ariyasaccāni를 깨달았다고 한 것이 바로 그것입니다. dukkha를 깨달았다, samudaya를 깨달았다 하는 식으로 받아들이는 것이 아닙니다. nirodha를 깨달았다, magga를 깨달았다 하는 것이 아닙니다. '깨달았다'는 그 말은 앞의 네 가지 풀이를 줄여서 한 한마디입니다. 네 sacca를 깨달았다는 것입니다.
caturārya satyaya hatara ākāraya tiyennē hatara avasthāva eka avasthāve pahaḷa venavā. namut ākāra hataren ēka væḍasennē.
cattāri ariyasaccāni에는 네 방식이 있고, 네 단계가 한 순간에 나타납니다. 그러나 그것은 네 방식으로 자랍니다.
duka pirisida dænagattā. samudaya duru kaḷā, nirōdhaya pratyak kaḷā mārgaya vædagāvā. ē rahatan vahansē karaganna
dukkha를 꿰뚫어 알았고, samudaya를 버렸고, nirodha를 실현했고, magga를 키웠다 — 그것을 arahant께서 이루십니다.
rahat venaturu sōvān sōvān phalaya paṭan inna rahat venaturu. duka pirisidiyaṭa dænagata yutui, samudaya duru kaḷa yutu, nirōdhaya pratdasta kaḷa yutu māgaya væḍiya yutuena vidyāgaya. ē ṭika.
arahant가 될 때까지, sotāpatti-phala에서 시작해 arahant가 될 때까지는, dukkha는 꿰뚫어 알아야 하고, samudaya는 버려야 하고, nirodha는 실현해야 하고, magga는 키워야 합니다. 그것들입니다.
duka dænagattā samudaya mē dukayi kiyalā dænagattā mē samudayayi kiyalā dænagattā mē nirōdhayayi kiyalā dænagattā mē nirōdha mārgaya kiyalā dænagattā kiyannē sōvān phalaya
dukkha를 알았고 samudaya를 — 이것이 dukkha라고 알았고, 이것이 samudaya라고 알았고, 이것이 nirodha라고 알았고, 이것이 nirodha의 길이라고 알았다는 것이 sotāpatti-phala입니다.
sōvan phala dænagænīma
sotāpatti-phala의 앎입니다.
ē dænagannakoṭama athærīma vidinna notak tiyenavā. satara paṭani hētu kāraṇa kiyalā athærinna væḍiyanna kiyalā. dænaganna ōna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vadanakoṭa mē kāma bhavaya tuḷat rūpa bhavaya tuḷat arūpa bhavaya tuḷa tiyalā pævætma tibilā yanavā.
키워 갈 때 kāma-bhava, rūpa-bhava, arūpa-bhava 안에 있던 이어짐이 떨어져 나갑니다.
vædunā vaḍapu denāṭa madhuratna hiṭena saṁskāra saṁskāra nirōdhayi. avidyāva nirōdha nisā. saṁskāra nirōdhayi.
키우고 또 키운 이에게 saṅkhāra가 nirodha됩니다. avijjā의 nirodha 때문에 saṅkhāra가 nirodha됩니다.
dæn avidyāva kiyannē mokakda kiyana kārada api dænaganna
이제 avijjā가 무엇인가 하는 것을 우리가 알아야 합니다.
svāmīni avidyāva avidyāva kiyana kekin avidyāva budurajāṇan vahansē mē praśnaya æti tunā budurajāṇan vahansē mēka dēśanā karanavā.
'스승이시여, avijjā, avijjā라고 하는데 무엇이 avijjā입니까?' Buddha께 이 물음이 일어났을 때 Buddha께서 이렇게 가르치십니다.
mē rūpayayi mē rūpaya haṭagænmayi mē rūpayē nirōdhayayi. mē vēdanāvayi mē vēdanāvē haṭagannamayi mē vēdanāvē nirōdhayak. mē saṁgnāvayi mē saṁgnāvē haṭagænamayi mē saṁgnāvē nirōdhayak. mē saṁskārayayi mē saṁskāraya haṭagannayi mē saṁskāraya nirōdhayayi. mē viññāṇayayi mē viññāṇaya haṭagænīmayi mē viññāṇaya nirōdhayayi kiyannē satusaya dakida sasaya nodakīda etek avidyāvak susaya dakida vidyāva.
이것이 rūpa이고, 이것이 rūpa의 생겨남이고, 이것이 rūpa의 nirodha이다. 이것이 vedanā이고, vedanā의 생겨남이고, vedanā의 nirodha이다. 이것이 saññā이고, saññā의 생겨남이고, saññā의 nirodha이다. 이것이 saṅkhāra이고, saṅkhāra의 생겨남이고, saṅkhāra의 nirodha이다. 이것이 viññāṇa이고, viññāṇa의 생겨남이고, viññāṇa의 nirodha이다 — 이것을 있는 그대로 보지 못하는 동안은 avijjā이고, 있는 그대로 보면 vijjā이다.
epara bhikṣan vahansēlā gihillā tavat vigraha karaganna særat hāmuduruvangē. særisō budurajāṇan vahansē hiṭiyen dēśanā karana ēvā ṭika haṭalā denavā.
다른 비구들이 Sāriputta 스님께 가서 더 풀이를 들었습니다. Sāriputta 스님은 Buddha께서 가르치신 것들을 펼쳐 보여 줍니다.
særit hāmuduruvō dēśanā karanavā. rūpayayi kiyannē yamakda ehidayaṁgana ok pahaḷan̆ga attaṁgana ehi pævætma āśvādaya ehi āśvādaya ādīnava ehi haṭagænīmayi ēkē kriyāva giya okkoma ādīnava ēta ē hæṭiya ivat satusaya dakinna
Sāriputta 스님이 가르칩니다. rūpa라는 것이 무엇이든, 그 udaya(생겨남), atthaṅgama(사라짐), assāda, ādīnava, 그리고 그 모두에서 벗어남(nissaraṇa)을 있는 그대로 보아야 합니다.
ema vēdanā saṁgnā saṁkhāra viññāṇa kiyana mēvāgē udayaṁgamaya attaṁgamaya āśvādaya ādīnava iksak mē samusaya dakinna īṭa vidyāva avidyāva sū ē tattu vena dakina tākal ē avidyāva anna avidyāva vigraha karanna.
그와 같이 vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이것들의 udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa를 있는 그대로 보면 vijjā, 보지 못하면 avijjā입니다. 그 참을 달리 보는 동안은 그것이 avijjā입니다. 그렇게 avijjā를 풀이합니다.
dæn api ætta æti ākārayen pē næti nisā avidyāvayi kiyalat dala vaśayen mēkē. harida væṭahennē
이제 우리는 참을 있는 그대로 보지 못하기 때문에 avijjā라고 대강 말합니다. 이해가 됩니까?
ætda æti ākārayen nodænīma avidyāvayi kiyannē boruvak nema mē kivvē kaya. hæbæyi sārāṁśa karalā mātr̥kāvak vagē aragena ōnē kivvaṭa mē sāmānyayen igenaganna mē ādhunikayāṭa mēka væṭennē næhæ.
있는 그대로 알지 못하는 것이 avijjā라는 말은 거짓이 아닙니다. 그러나 그것을 줄여서 제목처럼 말하면, 보통 배우는 초심자에게는 와닿지 않습니다.
ādhunikayāṭa avidyāvaṭa hadenna ara paṭiniddēśaya ganna ōnē. vigraha karapu penganna ōna. uddēśa niddēśa paṭiddēśa avasthā tunak vigrahayak.
초심자가 avijjā를 알려면 paṭiniddesa를 보아야 합니다. 풀이해 놓은 것을 보아야 합니다. uddesa, niddesa, paṭiniddesa라는 세 단계의 풀이가 있습니다.
uddēśaya kiyannē mātr̥kāvak vaśayen dēśanā karana ēka dasa kenāṭa hon̆dayi. ektarā maṭṭamaka dænīm kiyana kenāṭa æti karaganna ē ṭika dæ udgatta kiyana ihaḷama ōna tiyena hæṭa ē ṭika hæṭa vāmā vistara vipaṭikat kiyana deveni maṭṭamaṭa hæ. vigraha karalā dena ekenna mattaṭa æti.
uddesa란 제목처럼 가르치는 것인데, 그것은 지혜가 있는 이에게 좋습니다. 어느 정도 앎이 있는 이에게는 그만큼으로 충분합니다. ugghaṭitaññū라는 가장 높은 이에게는 그만큼이면 됩니다. vipañcitaññū라는 둘째 단계의 이에게는 풀어서 주는 것으로 충분합니다.
pada maramayaṭa nivan næ. padaya idarak innavā nam ōka vigraha karaganna padaya marama karagannaekan nivan nivīmak
padaparama에게는 nibbāna가 없습니다. 낱말만 앞세우는 이라면 그것을 풀이해야 합니다. 낱말만 붙들고 있어서는 nibbāna, 꺼짐이 없습니다.
e oya tundenā vigraha karalā dænaganna ōnē. avabōdha kara praśna kohomahaṭa itin ganna ōna tērum ganna ōnē. onna olē tērum gænīma avidyāva tērum gattā.
그 세 부류를 풀이해서 알아야 합니다. 깨달으려면 물음을 어떻게 받아들일지 이해해야 합니다. 그렇게 이해해서 avijjā를 이해했습니다.
mokakda avidyāva kiyannē?
avijjā란 무엇입니까?
piḷivætadinnēdī tērum ganna mē avidyāva tērum nogena apiṭa ē ihānna bæ.
풀어 놓은 데서(paṭiniddesa) 이 avijjā를 이해해야 합니다. 이해하지 못하면 우리는 그것을 벗어날 수 없습니다.
avidyāvayi san̆dahan kaḷē. avidyā kiyana vacanayen adahas kaḷē. monavāda kiyana eka hon̆daṭa pæhædiliva tērum ganna ōneṭa. ēka paḷaveni kāraṇa.
avijjā라고 들었습니다. avijjā라는 말로 무엇을 뜻했는지를 잘, 뚜렷하게 이해해야 합니다. 그것이 첫째 요점입니다.
etakoṭa mē avidyāva kiyalā gahīmak. avidyāva pat vunahama mokakda vennē? onna ēkāṭa ganna
그러면 이 avijjā라는 것, avijjā가 paccaya가 되면 무엇이 됩니까? 그것을 짚어 봅시다.
rūpaya vēdanāva saṁgnāva saṁkhāra viññāṇa kiyalā mē skandha vaken gattē rūpaskandhaya vēdanā skandhaya saṁgnā skandha saṁskāra skandha viññāṇa skandha kiyalā. mēvāyē udayaṁgamēhavat pahaḷa vīma attaṁgama ehet pævætma āśvādaya hehavat ēkē tibennā vū mē sula svabhāvaya ādīna vēdahasavat ēka haṭagena vināśa vennā vū ēka hædena vehesa ē vagēma nissaraṇaya. væḍak næti bē dangana særīmen ahak tiya. oya ṭika dannē nætnam avidyāva oya ṭika novæḍenavā nam avidyāva
rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이 다섯 khandha를 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha라고 했습니다. 이것들의 udaya 곧 나타남, atthaṅgama, assāda 곧 그 안에 있는 달콤한 성질, ādīnava 곧 그것이 생겼다가 무너지는 것, 그것을 만드는 수고, 그리고 nissaraṇa, 곧 쓸모없음을 알고 떠나 치워 두는 것 — 이것을 모르면 avijjā입니다. 이것이 자라지 않으면 avijjā입니다.
ōka novæṭīkam lōka satyayayi bahinavā tīraṇayaṭa nityayi sakayi ātmayi. anna avidyāvē tīraṇayak.
이것이 자라지 않으면 세상 사람은 결정에 빠집니다. nicca, sukha, attā라는 결정입니다. 그것이 avijjā의 결정입니다.
vidyāvē tīraṇayak tiyenavā anityayi dukkhayi anātmayi. avidyāvē tīraṇaya diyi sakayi ātmayi. vidyāvī tīraṇaya anityayi dukayi anātmaya.
vijjā의 결정이 있습니다. anicca, dukkha, anattā입니다. avijjā의 결정은 nicca, sukha, attā입니다. vijjā의 결정은 anicca, dukkha, anattā입니다.
mēvā okkoma anityayi dukkhayi anātmayi kiyalā koccara kivvat ādhunikaya anityayi dukayi anātmayi meheṭa dækē.
이 모두가 anicca, dukkha, anattā라고 아무리 말해도, 초심자는 anicca, dukkha, anattā를 제대로 보지 못합니다.
anityayi dukkhayi anātmayi kiyannē mokada kiyalā balanna avidyāva dækalā tiyenna ōnē. anna avidyāven dækkā nam ara kiyana kāraṇāda
anicca, dukkha, anattā가 왜 그런지 보려면 avijjā를 보았어야 합니다. avijjā를 보았다면, 앞에서 말한 요점들,
paṁcaskandhaya piḷiban̆dava udayaṁgamaya, attaṁgamaya āśvādaya, ādīnavaya, nissaraṇaya, sakasaya dækkanna avidyāva sudu venavā kiya dænaganna.
곧 pañcakkhandha에 대해 udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa를 있는 그대로 보면 avijjā가 씻겨 나간다는 것을 아십시오.
dæn paḷaveni dækīma issellā inna ōnē. a ævina eka dækinna. ēka boruvak tiyannē. ēka hari. ēka maṭat væṭahenavā. ēka maṭat avabōdhayak. maṭa tērum ganna puḷuvan. menna metenṭa gæssat. avidyāva dænagattā
이제 첫 봄이 먼저 있어야 합니다. 그것을 보아야 합니다. 그것은 거짓이 아니다, 맞다, 나도 와닿는다, 나도 안다, 나도 이해할 수 있다 — 여기까지 와야 합니다.
metenṭa gæssat. avidyāva dænagattā ēken ahat vīmē vidyāva dænagattā. avidyāvē tīraṇaya vidya sæpayi ātmayi. vidyāvē tīraṇaya anityayi duka ātmayi. menna mēka dænagatta nam vidyāvē tīraṇayak.
avijjā를 알았습니다. 그로써 거기서 벗어나는 vijjā를 알았습니다. avijjā의 결정은 nicca, sukha, attā, vijjā의 결정은 anicca, dukkha, anattā입니다. 이것을 알았다면 그것이 vijjā의 결정입니다.
ehenam siyalu saṁskāra kiyana ēvā okkoma sakas hæma deyak. anityayi, dukayi anāgat siyalu saṁskārayangen kiyalā paṭan gatta. hæma dēkama ārambhaya ēka nisayi.
그러면 모든 saṅkhāra, 곧 지어진 모든 것이 anicca, dukkha, anattā입니다. '모든 saṅkhāra'라고 시작했습니다. 모든 것의 시작이 그 때문입니다.
siyalu saṁskāra kivvahama saṁskārayen mula
'모든 saṅkhāra'라고 하면 saṅkhāra로 뿌리를 붙든 것입니다.
allagattaṭa pat ada hariyat ēke.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
patulen patulen darā kirīminavā. koḷova patulen poḷovaṭa darā nisā kakula dekakuṭa patula darā siṭinavā. etakoṭa kalava uḍa danissa darā siṭinavā. in̆gaṭa tiyalā enam palleriya kakulavaṭa darā siṭinavā. kan̆da hariyot uḍa bella darā siṭinavā. bella oruva darā hilānavā. ē okkoma pālahāma kǣllen ællagattahama rækkumak huvenavā.
발바닥이 받치고 있습니다. 땅이 발바닥을 받치고, 발바닥이 두 다리를 받칩니다. 그리고 무릎이 허벅지를 받치고, 엉덩이가 그 위를 받치고, 몸통 위를 목이 받치고, 목이 머리를 받칩니다. 그 모두를 맨 아래 조각에서 붙들면 전체가 다 잡힙니다.
ē vagē saṁskāra anitya nam viññāṇa nitya vennē næ. saṁskāra anitya vēda viññāṇa anityayi.
그와 같이 saṅkhāra가 anicca라면 viññāṇa가 nicca일 수 없습니다. saṅkhāra가 anicca면 viññāṇa도 anicca입니다.
ē anitya viññāṇayen nāma rūpat anityayi. parāyatana, viparśa, vēdanā, taṇhā, upādāna bhava jātiya okkoma anityayi. mula allapuvahama aga tērum ganna ōnē.
그 anicca한 viññāṇa로 생긴 nāmarūpa도 anicca입니다. saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti 모두 anicca입니다. 뿌리를 붙들면 끝을 이해해야 합니다.
ē ma pihiṭā tiyena siyallama tērum ganna ōnē.
그 위에 서 있는 모든 것을 이해해야 합니다.
saṁskāra duru vuṇē nætnam. viññāṇa turuva vennē næha. maṭa viññāṇaya epā kivvada maṭa mē nāma rūpa epā kivvā hariyannē næhæ. ēvā yam pittan nolæbatin dukak. kæmati yana nolæbeda ē dukayi kivvē. ēka vædagāva. kæmætten karanna bǣhana.
saṅkhāra가 걷히지 않으면 viññāṇa도 걷히지 않습니다. 나는 viññāṇa가 싫다, 나는 이 nāmarūpa가 싫다고 해도 안 됩니다. 바라는 것을 얻지 못하는 dukkha, '원하는 것을 얻지 못하면 그것도 dukkha'라고 한 것입니다. 그것이 중요합니다. 바란다고 되는 일이 아닙니다.
saṁskāra tiyenavā. viññāṇa hatara natara karanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁskāraya saṁskāra puṇya vēda viññāṇa puṇya vēda saṁskāra apaya vēda viññāṇa a puṇya vēda saṁskāra āniṁjāti vēda viññāṇa āniṁjā vēda
saṅkhāra가 puñña면 viññāṇa도 puñña이고, saṅkhāra가 apuñña면 viññāṇa도 apuñña이고, saṅkhāra가 āneñja면 viññāṇa도 āneñja입니다.
saṁskāra yam ākārayakda viññāṇaya ē ākārayi. saṁskāra anityada viññāṇa anityayi. saṁskāra dukada viññāṇa dukayi. saṁskāra anātmada viññāṇat anātma saṁskāra yam ākārayaṭa viññāṇayak ēvayi.
saṅkhāra가 어떤 모습이면 viññāṇa도 그 모습입니다. saṅkhāra가 anicca면 viññāṇa도 anicca, saṅkhāra가 dukkha면 viññāṇa도 dukkha, saṅkhāra가 anattā면 viññāṇa도 anattā입니다. saṅkhāra가 어떤 모습이든 viññāṇa도 그렇습니다.
etakoṭa saṁskāra duka nam viññāṇak dukayi. viññāṇa duka nam nāma rūpak dukayi. nāma rūpa duka nam salāyatanat dukayi. salāyatana duka nam sparśak dukayi. vēdanāt dukayi. vēdanā nam taṇhāk dukayi. taṇhā dukanat upādānayak dukayi. upādā duka vanam bhavayak dukayi. bhava duka vanat jātiyak dukayi. jātiya dukat jarā matāk dukayi.
그러면 saṅkhāra가 dukkha면 viññāṇa도 dukkha입니다. viññāṇa가 dukkha면 nāmarūpa도 dukkha, nāmarūpa가 dukkha면 saḷāyatana도 dukkha, saḷāyatana가 dukkha면 phassa도 dukkha, vedanā도 dukkha입니다. vedanā가 그러면 taṇhā도 dukkha, taṇhā가 dukkha면 upādāna도 dukkha, upādāna가 dukkha면 bhava도 dukkha, bhava가 dukkha면 jāti도 dukkha, jāti가 dukkha면 jarāmaraṇa도 dukkha입니다.
anna duka dukārya satyaya dænaganna puḷuvan karana saṁskāra dænagattahama saṁskāra mata pihiṭā hædunā vū siyalu lōkē vijāt
그렇게 dukkha, dukkha ariya-sacca를 알 수 있게 하는 saṅkhāra를 알게 되면, saṅkhāra 위에 서서 만들어진 온 세상을 알게 됩니다.
saṁskāra puṇyana viññāṇat puṇyayi. nāma rūpat puṇya,yi salāyatanat puṇyayi, viparśayayi, vēdanāt puṇyayi, taṇhā puṇyayi. vēdanāpa hari kiyannē vēdanāt puṇyayi. vēdanā patyā prahādō vigraha velā enakoṭa prahādayat puṇyayi. prahāda pattē adhimukhō kiyana adhimukkhayat puṇyayi. ē nisā haṭaganna bhavayat puṇyayi. puṇya bhava jātiyak puṇyayi puññāti
saṅkhāra가 puñña면 viññāṇa도 puñña이고, nāmarūpa도 puñña, saḷāyatana도 puñña, phassa도, vedanā도 puñña, taṇhā도 puñña입니다. vedanā가 그렇다는 것은 vedanā도 puñña라는 것입니다. vedanāpaccayā pasādo로 풀이되어 이어지면 pasāda도 puñña이고, pasādapaccayā adhimokkho라는 adhimokkha도 puñña입니다. 그 때문에 생긴 bhava도 puñña이고, puñña bhava의 jāti도 puñña, 곧 puñña의 태어남입니다.
hæbæyi mona jātē jarāda tiyenavā. puññātiyaṭat jarāma tiyenavā añña jātiyaṭat jarāma tiyenavā.
그러나 어떤 jāti든 jarā는 있습니다. puñña의 태어남에도 jarā가 있고, apuñña의 태어남에도 jarā가 있습니다.
ē saṁgnā etakoṭa saṁskāra apaya vēda viññāṇa puṇyava eha nāma rūpak apuṇaya api kiyannē pav
그와 같이 saṅkhāra가 apuñña면 viññāṇa도 apuñña이고, nāmarūpa도 apuñña입니다. apuñña란 우리가 말하는 pāpa입니다.
kavuda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
api danna ota ma mataka tiyāganna īṭa passē avasthāvēdī api īḷan̆gaṭa koṭasaṭa gamu. pǣma pudyā
우리가 안 것을 잘 기억해 두고, 다음 자리에서 그다음 부분으로 넘어갑시다.
api mīṭa issellā nævættuvē eka kotanada avidyāva gæna vigraha kaḷā. avidyāva kiyannē mokakda kiyana kāraṇaya
우리가 지난번에 어디서 멈추었지요? avijjā에 대해 풀이했습니다. avijjā가 무엇인가 하는 것을요.
īṭa passē api saṁskāra piḷiban̆dava īḷan̆ga avasthāvaṭa vayinnayi vennē. dæn mē mātr̥kāva vaśayen tiba hētuphala piḷiban̆dava a hētuphala vādaya kiyana vacanaya aragena tamayi api mē vigraha karannē. itin metandi dakinna ōnē
그다음 우리는 saṅkhāra에 대해 다음 단계로 들어가려 합니다. 지금 주제로 있는 hetu-phala에 대해, hetu-phala-vāda라는 말을 붙들고 이 풀이를 하고 있습니다.
vigraha karannē. itin metandi dakinna ōnē hētuphala dækīmēdī hētuphala dakina cakraya tamayi paṭicca samuppāda cakraya.
그러니 여기서 보아야 할 것은, hetu-phala를 볼 때 hetu-phala를 보는 바퀴가 바로 paṭiccasamuppāda의 바퀴라는 것입니다.
mē paṭicca samuppādaya piḷiban̆dava gannakoṭa vigraha karaganna ōna deyak.
이 paṭiccasamuppāda를 다룰 때 풀이해야 할 것이 있습니다.
paṭicca samuppādaya kiyalā api vacanayen kivvaṭa paṭicca samuppāda vibhaṁgaya kiyalā vibhaṁga prakaraṇaya vigraha karana arthaya dænaganna ōnē. api ara issellā kivvā viśēṣagna
paṭiccasamuppāda라고 말로만 해서는 안 되고, Vibhaṅga-pakaraṇa의 paṭiccasamuppāda-vibhaṅga가 풀이하는 뜻을 알아야 합니다.
ōnē. api ara issellā kivvā viśēṣagna dharmayak tiyenavā. viśēṣagna dharmaya tamayi tiyennē tripiṭakayē. tripiṭakaya tuḷa abhidharma piṭakayē. ehenam abhidharma piṭakayē tiyenavā vibhaṁga prakaraṇayē paṭicca samuppāda vibhaṁgaya kiyalā. vibhaṁgaya kiyalā kiyannē bedalā dakvanavā. ven karalā bedalā dakvannā vū paṭicca samuppāda cakra katāva. mē paṭicca samuppāda cakra katāva tērum gannē nætuva a poduvē pennapu vistaraya aragena vitarak mēka vigraha karaganna bæha.
앞에서 말했듯이 전문적인 dhamma가 있습니다. 그 전문적인 dhamma는 tipiṭaka 안, Abhidhamma-piṭaka에 있습니다. Abhidhamma-piṭaka의 Vibhaṅga-pakaraṇa에 paṭiccasamuppāda-vibhaṅga가 있습니다. vibhaṅga란 나누어 보인다는 뜻입니다. 따로 갈라 나누어 보이는 paṭiccasamuppāda 바퀴 이야기입니다. 이 paṭiccasamuppāda 바퀴 이야기를 이해하지 않고, 두루뭉술하게 보인 설명만 가지고는 이것을 풀이할 수 없습니다.
avidyā paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanaṁ salāyatana paccayā passōpassa paccayā vēdanā vēdanā patyā taṇhā taṇhā paṭaccayā upādānaṁ upādāna paṭaccayā bava bhava paccayā jāti jāti paccayā jarā maraṇa rōka paridēva duka dōnāsa upāsānti ē dasa kēvalasa dukkha anda samudaya hōti kiyana mēka tamayi api dænaṭa dænuvat vennē paṭicca samuppādaya
'avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti' — 이것이 우리가 지금 알고 있는 paṭiccasamuppāda입니다.
dæn mēken pennuvē mokakda siyalu paṭicca samuppādaya poḍu nyāya dharmayak pennē.
이제 이것으로 보인 것은 무엇입니까? 모든 paṭiccasamuppāda의 두루 통하는 법칙을 보인 것입니다.
dæn mēka vibhaṁgapattaya pennavā bedalā. mē bedalā pennanakoṭa metana api tērum ganna ōna han̆dā kāraṇā tiyenavā.
이제 이것을 vibhaṅga가 나누어 보입니다. 나누어 보일 때 여기서 우리가 이해해야 할 여러 요점이 있습니다.
mē paṭicca samuppādaya kiyana vacanayen apiṭa pennapu siddhiya kiyalā balanna ōnē.
이 paṭiccasamuppāda라는 말로 우리에게 보인 일이 무엇인지 보아야 합니다.
paṭicca kiyana vacanayen pennalā tiyenavā yamkisi deyak pratya velā ekkena hæṭi. anukūlava yahapat ē avaśya dē avaśya dēṭa ekatu velā hin ekkennē kohomada? ē sāmūhika vīmen uppādayak æti vennē kohomada kiyana vistaraya.
paṭicca라는 말로는 어떤 것이 paccaya가 되어 모이는 모습을 보였습니다. 알맞게, 좋게, 필요한 것이 필요한 것에 더해져 어떻게 모이는가, 그 모임으로 uppāda가 어떻게 생기는가 하는 설명입니다.
mē paṭicca samuppāda kiyana vacanaya mēka kivvahama ekākārayakin siyalu dē paṭicca samuppanna vennē næha. paṭicca samuppāda vibhaṁgayak tiyenavā.
paṭiccasamuppāda라는 이 말을 한다고 해서 모든 것이 한 가지 모양으로 paṭiccasamuppanna 되는 것은 아닙니다. paṭiccasamuppāda-vibhaṅga가 있습니다.
kusalayakin pahaḷa vena dē pahaḷa vena raṭāva venada? akusalayakin pahaḷa vena raṭāva venayi. ārya mārgaya pahaḷa vena raṭāva venada? ara podu paṭicca samuppādaya lakṣaṇayen ē ṭika kivvadan mēvā okkoma vigraha karaganna ōnē.
kusala로 나타나는 것의 틀은 다릅니다. akusala로 나타나는 틀도 다릅니다. ariya-magga가 나타나는 틀도 다릅니다. 일반적인 paṭiccasamuppāda의 특징으로 그것들을 말했더라도 이 모두를 풀이해야 합니다.
ē vagēma paṭisandhiyak æti kara paṭicca samuppādaya venas. prayōca vipākṣavā
또한 paṭisandhi를 만드는 paṭiccasamuppāda는 다릅니다.
samuppādaya venas. prayōca vipākṣavā ipadunāṭa passē ē uppattiya tuḷa ē atdæ tuḷa innakam hatara maga uppatta tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam mærilā mē kiyana mē kaya mærilā kaya nævata varayak hædena ehema uppattiya nemeyi. suta velā parisandhiyak labana uppattiya ærenna. tava tavat tiyenavā pratti uppattiya kiyalā.
그러니 죽어서, 이 몸이 죽고 몸이 다시 한 번 만들어지는 그런 uppatti만이 아닙니다. cuti하여 paṭisandhi를 받는 uppatti 말고도 pavatti uppatti라는 것이 또 있습니다.
dæn eka velāvaka minihe satpuruṣa gatiyaṭiyen innavā. tava velāvaka parama ahatpuruṣayā vāgē innavā. tava velāvaka yahā vāgē innavā. tava velāvaka mahā rāgika pudgalayek velā innavā. tarahalā deviyek vagē innavā. mē ē jīvitaya tuḷa samahara adahas darana hæṭiyaṭa ē tattvayanṭa patvena avasthāva in deviyek vāgē kaṭayutu karana avasthāva manussayek hā samāna næha. manussayek vāgē kaṭayutu karana avasthāva deviyek samānavada æve samānava næhæ. mē atyavat tuḷa jīvat vena satvayā mē ban̆duvē avasthāvanta bahinavā. mēkat paṭicca samuppāda.
이를테면 사람이 어떤 때는 sappurisa의 성품으로 지냅니다. 다른 때는 아주 나쁜 asappurisa처럼 지냅니다. 다른 때는 yakkha처럼 지냅니다. 다른 때는 rāga가 큰 사람이 되어 지냅니다. 또 deva처럼 지냅니다. 이 한 생 안에서 어떤 생각을 품느냐에 따라 그런 상태들에 이르는 때가 있습니다. deva처럼 행동하는 때는 사람과 같지 않습니다. 사람처럼 행동하는 때는 deva와 같습니까? 같지 않습니다. 이 생 안에서 사는 중생은 이런 상태들에 빠져듭니다. 이것도 paṭiccasamuppāda입니다.
mēkaṭa kiyanavā pravr̥ti paṭicca samuppādaya. mē pravr̥ti paṭicca samuppādaya eka vidiha. cuta velā paṭisandhiyak labana paṭicca samuppādaya tava vidiha. cuta velā paṭisandhiyak labana paṭicca samuppādaya ārambha vennē kotanada? ēka kriyātmaka vennē kohomada? ēka venama dænaganna ōna.
이것을 pavatti paṭiccasamuppāda라고 합니다. 이 pavatti paṭiccasamuppāda가 한 가지이고, cuti하여 paṭisandhi를 받는 paṭiccasamuppāda가 또 한 가지입니다. cuti하여 paṭisandhi를 받는 paṭiccasamuppāda는 어디서 시작합니까? 어떻게 작동합니까? 그것은 따로 알아야 합니다.
prati vaśayen tiyena upannaṭa passē ipaduna satvayāṭa paṭicca samuppanna kriyāvaliyat tuḷin satpuruṣaya hædenavā, atpuruṣaya hædenavā, yatya hædenavā. minis yatyā, minis perētayā, minis bhūtayā minis tirisanā minis deviyak mehemat avasthā.
pavatti로서, 태어난 뒤 그 태어난 중생에게 paṭiccasamuppanna 과정을 통해 sappurisa가 만들어지고, asappurisa가 만들어지고, yakkha가 만들어집니다. 사람 yakkha, 사람 peta, 사람 bhūta, 사람 tiracchāna, 사람 deva — 이런 상태들도 있습니다.
mēt uppattiya mē uppattiya kiyannē paṭicca samuppādannana katāvak tiyenavā. eham paṭicca samuppādaya kivvahama ara keṭiyen sārāṁśa karalā poduk vagē pennapu dē ærenna. ēka vigraha karalama ganna ōnē. ē
이것도 uppatti입니다. 이 uppatti라는 것에도 paṭiccasamuppāda 이야기가 있습니다. 그러니 paṭiccasamuppāda라고 하면 짧게 줄여 두루뭉술하게 보인 것만이 아닙니다. 그것을 풀이해서 받아들여야 합니다.
ærenna. ēka vigraha karalama ganna ōnē. ē vigraha karana viśēṣahasat dharmaya tamayi vibaṁga prakaraṇaya tiyennē. vibhaṁga prakaraṇaya paṭicca samuppāda vibhaṁgaya kiyana koṭasē vibaṁgaya ven karalā tiyenavā. etanin oya vistara balāganna api gata venavā. ē nisā tamayi paṭicca samuppādaya mē taram gæm̆buru velā tiyennē.
그것을 풀이하는 전문적인 dhamma가 Vibhaṅga-pakaraṇa에 있습니다. Vibhaṅga-pakaraṇa의 paṭiccasamuppāda-vibhaṅga라는 부분에 따로 나누어 놓았습니다. 거기서 그 설명을 찾아보아야 합니다. 그래서 paṭiccasamuppāda가 이토록 깊은 것입니다.
paṭicca samuppādayen dharma dēśanāva karana gama hariyama gæm̆buru hæṭi salakalā.
paṭiccasamuppāda로 dhamma를 설하는 것은 아주 깊은 일로 여겨집니다.
hētuphala nanyāya pennanna giyot ēvaṭa vigraha karaganna venavā. ē vigrahaya balanna næti apiṭa kavadāvat paṭicca samuppādaya oya tīraṇaya ganna bæruva.
hetu-phala의 법칙을 보이려면 그것들을 풀이해야 합니다. 그 풀이를 보지 않는 우리는 paṭiccasamuppāda에 대해 결코 그 결론을 내릴 수 없습니다.
dæn apiṭa kiyanavā avidyā paṭhayā saṁkhārā avidyāva pāpa dharmayak hæṭiyaṭa pennanavā. avidyāvayi mōhayayi sambandha karalā pennannē ika pāpa dharma hæṭiyaṭa.
이제 우리에게 avijjāpaccayā saṅkhārā라고 말합니다. avijjā를 pāpa dhamma로 보입니다. avijjā와 moha를 이어서 pāpa dhamma로 보입니다.
ē saṁskāra vala pennavā puññābhi saṁkhāra kiyalā. ē pāpa avidyāva puññābhi saṁkhāraya eennē kohomada kiyalā praśnayak venavā.
그런데 saṅkhāra에서는 puññābhisaṅkhāra를 보입니다. 그러면 pāpa인 avijjā에서 puññābhisaṅkhāra가 어떻게 생기느냐는 물음이 생깁니다.
avidyāva pāpa nam avidyāvē pāpaya nægena pāpa deyak nisā kohomada puṇya deyak næginnē?
avijjā가 pāpa라면, pāpa가 솟아나는 avijjā, 그 pāpa인 것 때문에 어떻게 puñña인 것이 솟아납니까?
dæn praśnayak enavā. avidyāva pāgayak. kohomada ārya mārgayak avidyāva mūta avidyā paccā saṁkhāra kiyalā nægennē dæn api gæṭaluvaṭa pat venavā.
이제 물음이 생깁니다. avijjā는 pāpa입니다. 어떻게 ariya-magga가 avijjā를 뿌리로 하여 avijjāpaccayā saṅkhārā로 솟아납니까? 이제 우리는 곤란한 물음에 부딪힙니다.
kuvan̆dayi maḍa nǣ nemvala kiyalā. nerum malagē maḍa nǣha kiyalā. etakoṭa etana sambandha karalā ganna giyāma ēka bā maḍa bāhira tiyenavā. maḍen nirun sædena nē nirun æṭē pæḷavelā nirun hædenavā. maṭa āhārayak gannā. ēka āhārayak karennē ēken vena deyak utpādanaya karagannā. itin maḍa kæta velā tiyennē apiṭa apē sammataya.
연꽃은 향기롭고 진흙이 묻지 않는다고, 연꽃에는 진흙이 없다고 말합니다. 그런데 거기에 이어서 보면 진흙은 바깥에 있습니다. 진흙에서 연꽃이 생기는 것이 아니라 연꽃 씨가 싹터서 연꽃이 자랍니다. 진흙은 양분으로 삼을 뿐입니다. 그것을 양분으로 삼아 다른 것을 만들어 냅니다. 그러니 진흙이 더럽다는 것은 우리끼리의 관습적 기준일 뿐입니다.
etakoṭa api sammataya ēka gattaṭa hariyannē næhæ. ēkaṭa avaśya karana dē nirmāṇaya vennē nilan sælaṭa avaśya dē nirmāṇaya vennē neḷun ætan haragatta pælē tui.
그러니 우리의 관습대로 받아들이면 맞지 않습니다. 연꽃에 필요한 것이 만들어지는 것은 연꽃 씨에서 자라난 싹에서입니다.
itin ē nisā mē vagē tiyenavā yamak nirmāṇaya vena śaktiyak. ē śaktiya viśēṣaya hariyaṭa hoyāganna ōna.
그러므로 이처럼 무언가를 만들어 내는 힘이 있습니다. 그 힘의 특성을 정확히 찾아내야 합니다.
avidyāva madaṭa upamā karalā hitannē ehema ganna giyāma ē umāva kæluvīm næti venavā. avidyāva mul velā avidyāven pahaḷa karana dharmayak tiyenavā nam anna nilu hære kohak hædunā kivvot ēka hariyannē næ.
avijjā를 진흙에 비유해 생각하면, 그렇게 받아들이면 그 비유가 맞지 않게 됩니다. avijjā가 뿌리가 되어 avijjā로부터 일어나는 dhamma가 있다고 할 때, 그것을 진흙에서 연꽃이 생겼다는 식으로 말하면 맞지 않습니다.
ē vagē bījayak tiyenavā. ē haṭagannē bījayak haṭaganna kramayak tiyenavā.
그처럼 씨앗이 있습니다. 그것이 일어나는 데에는 씨앗이 생겨나는 방식이 있습니다.
avidyāva kiyalā kiyanavā api ara ætta æti ākārayen væṭahīma novæṭahīma avidyāvayi kiyana vacanaya vigraha karā.
avijjā라는 것을 우리는, 있는 그대로 알아차리지 못함이 avijjā라고 그 낱말을 풀이했습니다.
paṁcaskandhaya piḷiban̆dava ēka haṭaganna ākāraya. ē vagēma ēka pavatina hæṭi. udayaṁgama, attaṁgama, āśvāda, ādīnava, nissaraṇa kiyalā vacana pahakin vigraha kaḷā.
pañcakkhandha에 대해, 그것이 일어나는 방식, 그리고 그것이 머무는 방식을 udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa라는 다섯 낱말로 풀이했습니다.
etakoṭa metanin pennannē mē lōbhaya mul karagatta nætnam āsāva mul karagatta dahamak. ēka pāpa dharmayanṭayi sambandha vennē.
그러면 여기서 보여 주는 것은 lobha를 뿌리로 하는, 곧 욕망을 뿌리로 하는 dhamma입니다. 그것은 pāpa dhamma와 이어집니다.
ehenam mokakda metana tiyennē? saṁskāra pahaḷa vennē avidyāven kiyalā poduvē pennalā.
그렇다면 여기에 무엇이 있습니까? saṅkhāra가 avijjā로부터 일어난다고 일반적으로 보여 주었습니다.
īṭa passē dēśanā karanavā kusala mūla pajjā saṁkhārā tava vacanaya nirpa karanna. beduvak.
그다음에 ‘kusala-mūla-paccayā saṅkhārā’라는 또 다른 말을 밝히려고 설하십니다. 나누신 것입니다.
ehenam kusala mūla paccayā saṁkhārā ekak aviccā paccayā saṁkhārā tava ekak vena ekak. kusala mūla paccayā saṁkhārā akusala mūla paccayā saṁkhārā āyet dekaṭa bivada kusala akusala.
그러면 kusala-mūla-paccayā saṅkhārā가 하나이고, avijjā-paccayā saṅkhārā는 또 다른 하나입니다. kusala-mūla-paccayā saṅkhārā와 akusala-mūla-paccayā saṅkhārā로 다시 kusala와 akusala 둘로 나뉩니다.
avijyā paccayā saṁkhārā kiyanaek næt akusala mūla paccā saṁkhārā kiyana eka. kusala mūlaya kiyannē alōbha addēśa amōha alōbha mul karagena addēśa mul karagena amōha mul karagena saṁskārayak haṭagannavā. anna ēvā puññābhisaṁkhāra
avijjā-paccayā saṅkhārā라는 것은 다름 아닌 akusala-mūla-paccayā saṅkhārā입니다. kusala-mūla란 alobha, adosa, amoha이며, alobha를 뿌리로, adosa를 뿌리로, amoha를 뿌리로 하여 saṅkhāra가 일어납니다. 그것이 바로 puññābhisaṅkhāra입니다.
katamā saṁkhāra mē saṁskāra kiyannē monavada? puññābhi saṁkhārō aññābhi saṁkhārō āniññābhi saṁkhārō ayaṁ ujji avijāpcā saṁkhāra anna bedalā gattē.
‘Katame saṅkhārā’ — 이 saṅkhāra란 무엇입니까? ‘puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro, ayaṃ vuccati avijjā-paccayā saṅkhārā.’ 이렇게 나누셨습니다.
dæn avidyā paccā saṁkhārā kiyana eka gattahama apiṭa pælili næti karanna tamayi vipaṁgaprakaraṇaya pennannē. ēka bedenavā kusala mūla paccayā saṁkhārā kiyalā eka pættak kasala mūla patiyā saṁkhārā kiyalā kava pættak.
이제 avijjā-paccayā saṅkhārā라는 것을 받아들일 때 우리의 혼란을 없애 주려고 Vibhaṅga-pakaraṇa가 보여 줍니다. 그것이 한쪽은 kusala-mūla-paccayā saṅkhārā, 다른 쪽은 akusala-mūla-paccayā saṅkhārā로 나뉩니다.
anna ada praśnaya vigraha karā. itin abhidharmaya næti vuṇa nam ōka hadaput praśnayak.
바로 이렇게 오늘의 문제를 풀이했습니다. 그런데 abhidhamma가 없었다면 그것은 풀리지 않는 문제였을 것입니다.
ōka ē vigraha karanna [hāsyaya] va nam apiṭa paṭicca samuppādaya hadanna bæhæ. dēśanā karana paṭicca samuppādaya tanagena ekagena tērum gannavā nisā. paṭicca samuppādaya nirmāṇaya karannada lovturā budupiyāṇan vahansē etana misak hari kenekuṭa bæha. nirmāṇaya nemeyi yaṭapat vū dahama issimatu karalā denna.
그것을 그렇게 풀이하지 않으면 우리는 paṭicca samuppāda를 세울 수 없습니다. 설해진 paṭicca samuppāda를 하나하나 받아들여 이해할 뿐이기 때문입니다. paṭicca samuppāda를 만들어 내는 일은 Buddha 말고는 누구도 할 수 없습니다. 그것도 만들어 내는 것이 아니라, 묻혀 있던 dhamma를 끌어올려 주시는 것입니다.
karalā dunna daham ahalā tērum gannayi śrāvakayāṭa puḷuvan.
그렇게 드러내 주신 dhamma를 듣고 이해하는 것이 sāvaka가 할 수 있는 일입니다.
dharmaya vidyāmāna karanna lōkā buduṇāṇan vahansē vanavā. sarvacāgnānaya pat venna ōnē.
dhamma를 드러내는 일은 Buddha께서 하십니다. sabbaññutā-ñāṇa에 이르러야 합니다.
ēni ē nisā unvahansē dēśanā karana dharmaya yam kālayaka dahanna ōna. api atanin bhāvitāṭa nogattu. nævata lovturā budurajāṇan vahansē namak pahaḷa vennā vū in̆dalā. hæbæyi visalā
그래서 그분이 설하신 dhamma는 어느 때가 되면 사라지게 됩니다. 우리 손에서 쓰이지 않게 되어, 다시 Buddha 한 분이 나타나실 때까지 그렇습니다.
namak pahaḷa vennā vū in̆dalā. hæbæyi visalā tunvat ēka tiyenavada? ēka tērum araganna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tunvat ēka tiyenavada? ēka tērum araganna puḷuvan. tērum gænīmē śaktiya śrāvakīta tiyenavā. ēka sækana tērum gattē hæ. menna mēkayi metana apiṭa tiyennē dæn. etakoṭa api
그것을 이해할 수는 있습니다. 이해하는 힘은 sāvaka에게도 있습니다. 다만 그것을 충분히 이해하지는 못했습니다. 바로 이것이 지금 여기 우리에게 놓인 것입니다.
mēkayi metana apiṭa tiyennē dæn. etakoṭa api dænaganna ōnē tava ekak. saṁkhāra paccayā viññāṇayak kiyanakoṭa eka tænaka saṁkhāra patyayen paṭisandhi viññāṇaya vē kiyalā.
그러면 우리가 알아야 할 것이 또 하나 있습니다. ‘saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ’이라고 할 때, 어떤 곳에서는 saṅkhāra를 조건으로 paṭisandhi viññāṇa가 된다고 합니다.
latanaka venavā saṁkhāra pat vana viññāṇaya ehanam cakkhu viññāṇaya sōta viññāṇaya ghāna viññāṇa divahā viññāṇa kāya viññāṇa manō viññāṇa cakkhu viññāṇaṁ sōta viññāṇaṁ gāna viññāṇaṁ divahā viññāṇaṁ kāya viññāṇaṁ manō viññāṇaṁ ayaṁ uccati viññāṇa anna saṁsāra paṭcā viññāṇa tava takaṭa tōra dænna.
다른 곳에서는 saṅkhāra-paccayā viññāṇa를 cakkhu-viññāṇa, sota-viññāṇa, ghāna-viññāṇa, jivhā-viññāṇa, kāya-viññāṇa, mano-viññāṇa라고 합니다. ‘cakkhu-viññāṇaṃ, sota-viññāṇaṃ, ghāna-viññāṇaṃ, jivhā-viññāṇaṃ, kāya-viññāṇaṃ, mano-viññāṇaṃ, ayaṃ vuccati viññāṇaṃ.’ 이렇게 saṅkhāra-paccayā viññāṇa를 또 다르게 가려 보여 줍니다.
tava eka pennavā saṁkhāra pataya paṭisanna viññāṇaya dæn paṭisandha viññāṇaṁ kiyana eka cakkhu viññāṇanda sōta viññāṇanda gāna viññāṇanda mokakda paṭisaṁ viññāṇaṁ
또 한 곳은 saṅkhāra를 조건으로 paṭisandhi viññāṇa라고 보여 줍니다. 그러면 paṭisandhi viññāṇa라는 것은 cakkhu-viññāṇa입니까, sota-viññāṇa입니까, ghāna-viññāṇa입니까? paṭisandhi viññāṇa란 무엇입니까?
anna kava pat vecca kenā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁkhāra paṭṭiyā viññāṇaṁ kiyanavā saṁskāra patyayen paṭisandhi viññāṇaya vē kiyalā kiyanavā. ē paṭisandhi viññāṇaya ara viññāṇa haren kōṭada væṭennē.
‘saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ’을 saṅkhāra를 조건으로 paṭisandhi viññāṇa가 된다고 말합니다. 그 paṭisandhi viññāṇa는 저 여섯 viññāṇa 가운데 어느 부분에 들어갑니까?
a nāma rūpa vaśaya bedalā hiṭan aragattahama rūpa koṭasa aṭa visi rūpa rūpa vēdanā saṁgnā saṁkhāra viññāṇa nāma dæn mehema ven karanavā. ē viññāṇaya vigraha karanaṭa vin viññāṇaya hayakaṭa bedalā. cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa gāna viññāṇa vihā viññāṇa kāya viññāṇaya manō viññāṇa viññāṇaya hayaka karā.
nāma-rūpa로 나누어 보면, rūpa 부분은 스물여덟 가지 rūpa이고, rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 가운데 나머지는 nāma로, 이렇게 가릅니다. 그 viññāṇa를 풀이할 때 viññāṇa를 여섯으로 나누었습니다. cakkhu-viññāṇa, sota-viññāṇa, ghāna-viññāṇa, jivhā-viññāṇa, kāya-viññāṇa, mano-viññāṇa, 이렇게 viññāṇa를 여섯으로 했습니다.
etakoṭa cakkhu viññāṇaya kiyannē æhæ nisā haṭaganna viññāṇaya æsa mul karagena æsayi rūpayayi mul karagena cakkhu prasādaya haṭaganna sōtaprasādaya kanayi śabdayayi mul karagatta sadda viññāṇaya hōta viññāṇaya haṭaganna nāsayayi gandhayayi mul karannē dhāna viññāṇaya dāna prahādaya haṭaganna ē vagēma divayi rasayayi mul karannē jivahā viññāṇaya jivahā prahādaya haṭaganna kayayi sparśayayi mul karannē kāya viññāṇaya kāyak prahādaya haṭagannavā.
그러면 cakkhu-viññāṇa란 눈 때문에 일어나는 viññāṇa로, 눈을 뿌리로, 눈과 형색을 뿌리로 하여 cakkhu-pasāda가 일어나고, 귀와 소리를 뿌리로 하는 sota-viññāṇa로 sota-pasāda가 일어나며, 코와 냄새를 뿌리로 하는 ghāna-viññāṇa로 ghāna-pasāda가 일어나고, 또 혀와 맛을 뿌리로 하는 jivhā-viññāṇa로 jivhā-pasāda가 일어나며, 몸과 닿음을 뿌리로 하는 kāya-viññāṇa로 kāya-pasāda가 일어납니다.
etakoṭa manayi dharmaya hētu karannē manō viññāṇaya manō dharmaya haṭaganna. anna manō dharmayak ena væṭa.
그러면 mano와 dhamma를 원인으로 하는 mano-viññāṇa로 mano-dhamma가 일어납니다. 이것이 mano-dhamma가 오는 방식입니다.
anna etana tamayi paṭi saṁciyaṭa dunnē viññāṇaya mokakda? mana. manadaṭa dharmaya gatana vana manō viññāṇaya haṭagannē.
바로 거기서 paṭisandhi에 쓰인 viññāṇa는 무엇입니까? mano입니다. mano에 dhamma를 받아 mano-viññāṇa가 일어납니다.
anna mana haṭaganna manaṭa paṭicca manaṁca pajānāti dhammayava pajānāti mana dænaganna ōnē dharmaya dænaganna ōnē.
mano가 일어나려면 mano를 조건으로 — ‘manañca pajānāti, dhamme ca pajānāti’ — mano를 알아야 하고 dhamma를 알아야 합니다.
paṁca tayaṁ paṭicca saṁyōjanaṁ uppajjati hō paṁca padā mē deki nisā ē saṁyōjanayak kiyalā hitana upadanā vū yakisi viññāṇayak ækda ē manō viññāṇaya dænaganna ōna. dæn vidihaṭa ēvā dænagatenna bæha. tērum ganna ōnē ēka
‘yañca tadubhayaṃ paṭicca uppajjati saṃyojanaṃ’ — 이 둘 때문에 일어나는 saṃyojana라는 것, 일어나는 어떤 viññāṇa가 있다면 그 mano-viññāṇa를 알아야 합니다. 지금 같은 식으로는 그것들을 알 수 없습니다. 그것을 이해해야 합니다.
manaṁca paṭicca dhammēca uppajjati manō viññāṇa anna manō viññāṇaya haṭagatta hæṭiya. mana tiyenna ōnē dharmaya tiyenna ōnē. maṇayi dharmaya vīma nisā. haṭaganna īḷan̆ga avasthāva tamayi ē dekē kanyōgavin haṭagattā saṁghen haṭagattā manō viññāṇaya. itin mē vidiyaṭa mē viññāṇayak haṭaganna hæṭi tiyenavā. dæn mē vagē viññāṇa viññāṇaya kiyavvaṭa bæhæ.
‘manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ’ — 이것이 mano-viññāṇa가 일어난 방식입니다. mano가 있어야 하고 dhamma가 있어야 합니다. mano와 dhamma가 있기 때문에, 그다음에 일어나는 것이 그 둘의 결합으로, 만남으로 일어난 mano-viññāṇa입니다. 이처럼 viññāṇa가 일어나는 방식이 있습니다. 그러니 이렇게 그저 viññāṇa, viññāṇa라고 읽어서는 안 됩니다.
viññāṇaya vennē koccarakinda? viññāṇayak ārambha vennē kohomada? viññāṇayak ārambha venakoṭa nama vatāvak gihilayi viññāṇa skandhayak vennē. mē hon̆dā gæm̆buru vistarayak mēka lēsatiyen ganna bæhæ ṭikak hon̆daṭa dænaganna. mokada mēvā vacana adahas bhāvitak tibunē næti nisā mēka gæm̆buru velā tiyennē.
viññāṇa는 어디까지 가야 viññāṇa가 됩니까? viññāṇa는 어떻게 시작됩니까? viññāṇa가 시작되면 아홉 번을 거쳐서야 viññāṇa-khandha가 됩니다. 이것은 아주 깊은 설명이라 쉽게 받아들일 수 없으니 조금 잘 알아 두어야 합니다. 이런 말과 뜻이 쓰이지 않았기 때문에 이것이 깊어진 것입니다.
osa dæn paṭisandhī cittayak pahaḷa venavayi kiyalā kiyanakoṭa anna api citta kiyalā vacanayak gattā. oya tamayi issellā pahaḷa vena.
이제 paṭisandhi citta가 일어난다고 할 때 우리는 citta라는 낱말을 썼습니다. 그것이 맨 먼저 일어나는 것입니다.
uppāda diṭṭhi bhaṁga kiyana cittakṣaṇayaka haṭagena ēkē mē vipariṇāmayaṭa pat vevamin devi gevi gihillā bhaṁgila velāvak venna. æyitiya gahana mohotak kōṭi assayaṭa beduhama paṁguva taram itāmakayak
uppāda, ṭhiti, bhaṅga라는 cittakkhaṇa에서 일어나 변해 가며 다해 가다가 bhaṅga에 이르는데, 그것은 눈 한 번 깜빡이는 순간을 koṭi 단위로 잘게 나눈 한 조각만큼 지극히 짧습니다.
sarvatta sanayaṭa anukūlava vigraha kirīmak koyi tiyennē? api dakapu ekak nemeyi. ē sīmāva ek kālē agamanaya karanna bæhæ. hitana ati sūsyi.
그것은 sabbaññutā-ñāṇa에 따른 풀이입니다. 우리가 본 것이 아닙니다. 그 한계의 시간을 헤아릴 수 없습니다. 생각조차 못할 만큼 미세합니다.
namut ē sūtrama kālaya tuḷa paṭicca samuppādaya hatē hētuphala kriyāvaliyak siddha venavā. menna mē hētuphala kriyāvaliya tērum ganna apiṭa puḷuvan kamak nǣ ahapu daham tērum aranna nisā dēśanā karamu dahama ahalā ē tuḷin tērum ganna ōnē. tērum gænīmē śaktiya tiyenavā mūla dharmaya dækīmē śaktiya savaca āgnānayen pahaḷa.
그러나 그 미세한 시간 안에 paṭicca samuppāda 넷의 원인과 결과의 과정이 일어납니다. 이 원인과 결과의 과정을 우리는 들은 dhamma로 이해하는 것 말고는 알 길이 없으니, 설해진 dhamma를 듣고 그것을 통해 이해해야 합니다. 이해하는 힘은 있습니다. 근본 dhamma를 보는 힘은 sabbaññutā-ñāṇa에서 나옵니다.
ē dharmaya yamtā pavatvāgenada ēṭa ākāraya apiṭa dharmaya vidyamānayi. dakinna puḷuvan. ē dharmaya śravaṇaya karalā tērum gænīma api karanna ōnē.
그 dhamma가 이어지고 있는 동안에는 우리에게 dhamma가 드러나 있어 볼 수 있습니다. 그 dhamma를 듣고 이해하는 일을 우리가 해야 합니다.
etakoṭa viññāṇaya kiyalā kiyannē issellā parisandhaya viññāṇa kiyana ekaṭa paṭisanna cittayen paṭan gattā. hæma viññāṇayakma paṭan gannē cittaya. ēkē mūlaharamaya citta.
그러면 viññāṇa라는 것은 먼저 paṭisandhi viññāṇa에서 paṭisandhi citta로 시작했습니다. 모든 viññāṇa는 citta로 시작합니다. 그 근본은 citta입니다.
citta manō mānasaṁ hadayaṁ kaṇḍaraṁ manō manāyatanaṁ manīndriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhantō pjjā manō dhātu manō viññāṇa dhātu cakkhu dhātu cakkhu viññāṇa dhātu mēka bedenavā. api mē cakkhu viññāṇa dhātu, sōta viññāṇa dhātu, gāṇa viññāṇa dhātu, divyā viññāṇa dhātu, kāya viññāṇa dhātu manō viññāṇa dhātu kiyana oya tænaṭa ennē. ara nama avasthāvak pahu karanavā. sittayak ārambha velā nama avasthāvak pahu karanavā. ē paha karapu dartāna viññāṇa skandhaya kiyannē.
‘cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjā manodhātu manoviññāṇadhātu’ — 그리고 cakkhu-dhātu, cakkhu-viññāṇa-dhātu로 이것이 나뉩니다. 우리는 cakkhu-viññāṇa-dhātu, sota-viññāṇa-dhātu, ghāna-viññāṇa-dhātu, jivhā-viññāṇa-dhātu, kāya-viññāṇa-dhātu, mano-viññāṇa-dhātu라는 자리에 이릅니다. 저 아홉 단계를 지납니다. citta가 시작되어 아홉 단계를 지납니다. 그렇게 지난 것을 viññāṇa-khandha라고 합니다.
viññāṇa skandha kiyalā etanṭa væḍenakoṭa ēkaṭa ekatu venavā ekin ekaṭa ekina ekaṭa āgantuka upa. pabassara misaṁ bhikkhavē cittaṁ kiyana tæna in̆dalā. āgantukēna upagiliṭṭēna upakiliṭdan kiyana āgantuka upakiliṭ valin upakilita bavaṭa patvelā patvelā kiyana tamayi viññāṇa dhātuvak hædennē.
viññāṇa-khandha로 자라 갈 때 하나하나에 āgantuka upakkilesa가 더해집니다. ‘pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ’이라는 데서부터, ‘āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ’이라는, 바깥에서 온 upakkilesa로 더럽혀지고 또 더럽혀져서 viññāṇa-dhātu가 만들어집니다.
anna viññāṇa dhātuva ēvā hari gæm̆buda. namut tērum ganna ōnē kohoma ahara.
이 viññāṇa-dhātu라는 것은 매우 깊습니다. 하지만 어떻게든 이해해야 합니다.
etakoṭa menna mē ṭika tērum gænīmaṭa citta kiyana talin āram hæṭi balanna ōna. namut æyi gahanakoṭat apiṭa mēka sūkṣama karalā sūkṣama karalā dharmaya tērum gannā masa buddhiyaṭa varahā gannavāna nisā mēka darśanaya karanna velāvak.
그러면 이것을 이해하려면 citta라는 데서 시작하는 방식을 보아야 합니다. 눈 깜빡하는 사이에 일어나는 것이지만, 이것을 미세하게, 더 미세하게 하여 dhamma를 이해하는 것은 우리 지혜로 받아들일 수 있기에, 지금 이것을 보여 드릴 때입니다.
kō kavuruhari gannē mē mayitikāraya mē darana laka ganna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa menna mē viññāṇayak kiyana tatvayaṭa pat venna ē nema viññāṇa skandhayak patvenna oya paṭisaṁci viññāṇayak patvelā utpāda ibhaṁga venna issellā oya viññāṇaskandha kiyana tattvayaṭat enavā. etanṭat ævidilā tamayi ē tattvayaṭa pat vennē.
그러면 이 viññāṇa라는 상태에 이르려면, 그 viññāṇa-khandha가 되려면, paṭisandhi viññāṇa가 되어 uppāda와 bhaṅga에 이르기 전에 viññāṇa-khandha라는 상태에도 옵니다. 거기까지 와서야 그 상태에 이릅니다.
etakoṭa menna mē tattvayaṭa patvīma gæna. dæn api ōka balāganna ōnē ēkin eka saṁkhāra patyā viññāṇaṁ kiyana tæna saṁskāra patya karagena viññāṇayē vena avasthāvak tiyenavā paṭisandhiya labana avasthāva. anna paṭisandhiya labana avasthāvēdī citta vaśayen ārambha velā viññāṇaya sampūrṇa venavā. āgattaka upvēśayangen kaṭa gænilā āpu anusaya velā tibicca eharilā tibuṇa gatiyaṭa anuva ē viññāṇaya pahaḷa piḷiban̆da saṁskārayakinda ē anukūla vena pahaṭa gænīma.
그러면 이 상태에 이르는 것에 대해 이제 우리는 하나하나 보아야 합니다. ‘saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ’이라는 곳에서 saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 되는 또 다른 경우가 있습니다. paṭisandhi를 얻는 때입니다. paṭisandhi를 얻는 때에 citta로 시작하여 viññāṇa가 완성됩니다. āgantuka upakkilesa에 붙잡혀 anusaya가 되어 배어 있던 성향에 따라, 그 viññāṇa가 일어나는 데 관련된 saṅkhāra로 그에 걸맞게 받아들입니다.
itin prabhassara prabhassara miṁ bhikkhavē cittaṁ cētana satutta dhyānayaṭa pat vecca kenāt læbena ekā. dhyāna cittayakin in̆dalā han dhyāna saṁskārayak nægilā. ē saṁskārayen cita vunot eyā labana parisandhiya anna ara prabhāsara midan bhikkhī cittaṁ kivvē citta guṇayaṭa enavā.
그러니 pabhassara, ‘pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ’ — 이것은 jhāna에 이른 사람도 얻는 것입니다. jhāna citta로부터 jhāna saṅkhāra가 일어나 그 saṅkhāra로 cuti하면, 그가 얻는 paṭisandhi는 저 ‘pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ’이라고 하신 citta의 성품에 이릅니다.
kāmāvacara saṁskārayakin tamayi minis paṭisandhiyak labannē.
사람으로서의 paṭisandhi는 kāmāvacara saṅkhāra로 얻습니다.
kāmāvacara saṁskāraya kāmaya tiyenavā. paṁcakāmaya paṁcakāmaya piḷiban̆dava alōbha, addēśa, amōha kiyanavā. ē tuna tunin yukta venavā. ehenam ē kiyana puṇya daham tuna. hētu tuna. puṇya hētu tuna. karana lala ladiyalada? deyak mul karagena ēken haṭagannā vū saṁskārayakin pahaḷa vena viññāṇayat śuddha velā paṭisandhiyana oya velāvē pahaḷa venavā. itin cuti paṭisandhakaya
kāmāvacara saṅkhāra에는 kāma가 있습니다. 다섯 가지 감각 욕망입니다. 다섯 가지 감각 욕망에 대해 alobha, adosa, amoha를 말합니다. 그 셋을 갖춥니다. 그러면 그것이 세 가지 puñña dhamma, 세 가지 hetu, 세 가지 puñña hetu입니다. 그것을 뿌리로 하여 그로부터 일어나는 saṅkhāra로 일어나는 viññāṇa도 깨끗해져서 그때 paṭisandhi로 일어납니다.
velāvē pahaḷa venavā. itin cuti paṭisandhakaya haṭaganna viññāṇayē ārambhayak ēkē kriyātmaka vīmak haṭaganna tæna. avijā paccayā saṁkhārā kiyalā kiyannē ara cuta vena mohotē tiyena væḍa piḷipiḷivela.
그러니 cuti와 paṭisandhi에서 일어나는 viññāṇa의 시작, 그것이 작동하기 시작하는 곳입니다. avijjā-paccayā saṅkhārā라는 것은 저 cuti하는 순간에 있는 작용 방식입니다.
ēka jīvat velā inna mohotē væḍapiḷivena paṭicca samuppāda saṁskāraya nemeyi. ē paṭicca samuppādaya nemeyi. itin paṭicca samuppādaya mē jīvat velā inna ekak tiyannē pravr̥ttiya paṭicca samuppādaya. mēvā ætina ekaṭa tērum ganna ōnē. prōti paṭicca samuppādaya venavā. avidyā patcayā saṁkhārā paṭicca samuppādaya venas.
그것은 살아 있는 순간의 작용 방식인 paṭicca samuppāda의 saṅkhāra가 아닙니다. 그 paṭicca samuppāda가 아닙니다. 이렇게 살아 있는 동안에 있는 paṭicca samuppāda는 pavatti paṭicca samuppāda입니다. 이것들을 하나하나 이해해야 합니다. pavatti paṭicca samuppāda가 있고, avijjā-paccayā saṅkhārā의 paṭicca samuppāda는 그와 다릅니다.
kusala mūla paccā saṁkhārā akusala mūla paccayā saṁkhārā kiyalā saṁskāra pahaḷavīmak tiyenavā. ēka prōti velāvēdī kiyanavā. avidyāva pratda karagena pahaḷa vennā vū saṁskāra raṭāvak pravr̥ti kālē ehavat mē pævætma tuḷat perenavā. itin oya deka paṭuvā gattot ehema saṁkhāra paccayā viññāṇak kiyana eka paṭisandhi viññāṇaya vitaramayi mēka kivvē kivva. anatiyanam etakoṭa pravr̥ti paṭicca samapālayak vigraha karanna bæri vatara.
kusala-mūla-paccayā saṅkhārā, akusala-mūla-paccayā saṅkhārā라는 saṅkhāra의 일어남이 있습니다. 그것은 pavatti 때를 말합니다. avijjā를 조건으로 일어나는 saṅkhāra의 흐름이 pavatti 때, 곧 이 존재 안에서도 흐릅니다. 그러니 그 둘을 뒤섞어서, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ이 paṭisandhi viññāṇa만을 말한다고 하면, 그때는 pavatti paṭicca samuppāda를 풀이할 수 없게 됩니다.
metandi api suddha karaganna ōna sampūrṇama mē pravr̥ti kālayē hevat jīvat velā inna kālaya tuḷa paṭicca samuppanna kriyāvaliya kohomada yannē? ēka sambandha velā maraṇāsanna mohotēdī mona saṁskārayakda hædennē. etana saṁskāraya mokakda ē saṁskāraya koyilāda tkena paṭan gannē?
여기서 우리는 완전히 분명히 해 두어야 합니다. 이 pavatti 때, 곧 살아 있는 동안 paṭicca samuppanna 과정은 어떻게 진행됩니까? 그와 이어져 죽음이 가까운 순간에는 어떤 saṅkhāra가 만들어집니까? 거기서 saṅkhāra는 무엇입니까? 그 saṅkhāra는 어디서 시작합니까?
saṁskāra vigraha karanakoṭa saṁskāra kiyalā kiyannē mokakda kiyalā vigraha venavā. kāya saṁcētanā kāya saṁkhārā vaṭi saṁcētanā vaṭī saṁkhārā manō saṁcētanā citta saṁkhārā ayaṁ mucci saṁkhārā kāya saṁcētanā kāya saṁkhārayi.
saṅkhāra를 풀이할 때 saṅkhāra가 무엇인지가 풀이됩니다. ‘kāyasañcetanā kāyasaṅkhāro, vacīsañcetanā vacīsaṅkhāro, manosañcetanā cittasaṅkhāro, ime vuccanti saṅkhārā.’ kāyasañcetanā가 kāyasaṅkhāra입니다.
dæn kāya saṁskāra kiyannē monavada kiyana eka pennannē kāya cētanānam karma vitarayi. cētanā hambikkhavayē kammaṁ vadāna. mahaṇi cētanā hukvē saṁkhārāma adi dēśanā kaḷē næha. ohoma meyat tōraganna tiyena tæna cētanāva karmayak kiyalā ta hæbæyi cētanāva saṁcētanā vunot tamayi saṁskāra. saṁcētanā novana cētanā vitarayi.
이제 kāyasaṅkhāra가 무엇인지를 보여 줍니다. kāya cetanā라면 kamma일 뿐입니다. ‘cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi.’ ‘cetanāhaṃ bhikkhave saṅkhāraṃ vadāmi’라고는 설하지 않으셨습니다. 이렇게 여기서 가려내야 할 점은 cetanā는 kamma라는 것입니다. 하지만 cetanā가 sañcetanā가 되면 그때 saṅkhāra입니다. sañcetanā가 아니면 그저 cetanā일 뿐입니다.
cētanā kiyannē hæma sitakaṭama sādhāra caitayak. arihatun vahansēgē arihat phala cittayē cētanā tiyenavā. hæbæyi cētanāva saṁskāra nemeyi. cētanāva karma. eha rahatan vahansē kriyā karanavā. karma karanavā.
cetanā는 모든 마음에 공통된 cetasika입니다. arahant의 arahatta-phala citta에도 cetanā가 있습니다. 하지만 그 cetanā는 saṅkhāra가 아닙니다. cetanā는 kamma입니다. 그래서 arahant께서도 행위하시고 kamma를 하십니다.
ov ov passa, vēdanā, saṁgnā, cētanā itin kiyannē saitya kiyannē krama ekama hitē haṭagattama haṭagannē oya katāven. itin cētanāva haṭagattā saṁcētanā nemeyi haṭagattē.
네, 네. phassa, vedanā, saññā, cetanā — cetasika라는 것은 한 마음에 차례로 일어나는데, 바로 그런 식으로 일어납니다. 그러니 일어난 것은 cetanā이지 sañcetanā가 일어난 것이 아닙니다.
anna saṁskāra necētanā kiyannē aramuṇa. cētanāva hataganna æyi
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
budurajāṇan vahansēlā karuṇu patina yamkisi karmayak karanavā pratikriyāvak tiyenavā. ada mē ada mē navīna vidyāva kiyana pirisa kiyanavā sǣma kriyāvakaṭama pratikriyāvak æta. dæn boruvak nemeyi karamayada vipayak tiyenavā.
Buddha께서 밝히신 대로, 어떤 kamma를 하면 그에 대한 반작용이 있습니다. 오늘날 현대 과학자들은 모든 작용에는 반작용이 있다고 말합니다. 거짓이 아닙니다. kamma에도 vipāka가 있습니다.
ē vidyāgnayō kiyalā mē ada inna kaṭṭiya kiyanna issellā budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā. sammā vipākāvatta vipākō kamma sambō kasmā guṇa bava ēvat ōka pavattiya kiyalā. karmayō vipākaṭa pahaḷa karanavā vipāta karma ræs karanavā. satmā guṇak bhavōti ēka nisā guṇak bhavayak haṭagannavā. evan lōka pavatinavā. ehenam lōkaya pavatinavā. mē lōka pætma dēśanā karanakoṭa pennanavā karmayayi vipākayayi karmayayi vipākayayi hæma mohotaṭama yannē.
오늘날 과학자라는 사람들이 말하기 전에 Buddha께서 설하셨습니다. ‘kammā vipākā vattanti, vipāko kammasambhavo, kammā punabbhavo hoti, evaṃ loko pavattati.’ kamma는 vipāka를 낳고, vipāka는 kamma를 쌓습니다. ‘kammā punabbhavo hoti’ — 그로 인해 다시 bhava가 일어납니다. 그렇게 세상이 이어집니다. 그러면 세상이 이어집니다. 세상의 이어짐을 설하실 때 kamma와 vipāka, kamma와 vipāka가 매 순간 이어진다고 보여 주십니다.
paṭicca samuppādaya kiyannē karma vipākayayi karma vipākayayi muḷu paṭicca samuppādaya andha 12ma hædilā tiyennē karma vipākaya
paṭicca samuppāda란 kamma와 vipāka, kamma와 vipāka입니다. paṭicca samuppāda의 열두 aṅga 모두가 kamma와 vipāka로 이루어져 있습니다.
paḷamuvamakō avidyāva pahaḷa vennē kotanada kiyalat balāganna ōnē. avidyāva kiyana eka ahanna nidahasē pavatinnē hiten torava pavatina ekaknē. hiten kiyannē hiten avidyāva kiyana eka nægennē. avidyāva kiyana andhaya nægilā innē. ṭikak ektarā.
먼저 avijjā가 어디서 일어나는지도 살펴보아야 합니다. avijjā라는 것은 마음과 떨어져 따로 자유롭게 있는 것이 아니지요. 마음에서 avijjā가 일어납니다. avijjā라는 aṅga가 일어나 있는 것입니다.
avidyāven nagannāvaṭa næn paṭan gatta hita paṭan gænīma. hita ārambha vennē kotanada? etana paṭan genavā avidyāva kiyalā. avidyāva kiyannē nokæḍī nǣ. ēkat nemeyi. namut mē satvayā kavadā avidyāva væḷan̆dagattada kiyā dannē nǣha kiyalā aṭutanavā.
avijjā로 일어나는 것은 마음이 시작되는 것입니다. 마음은 어디서 시작됩니까? 거기서 avijjā라는 것이 시작됩니다. avijjā는 끊김 없이 이어지는 것이 아닙니다. 그것도 아닙니다. 그러나 이 중생이 언제 avijjā에 붙잡혔는지는 알 수 없다고 aṭṭhakathā에서 말합니다.
satvayā kavadānaya avidyāva væn̆dagattā. dæn api hitamukō meta mehema deyak.
중생은 언제부턴가 avijjā에 붙잡혔습니다. 이제 이런 것을 생각해 봅시다.
avurudu 100 gāṇak hin̆dan pævatægena enna vībhayak karagannakō māvīha nætivena.
수백 년 동안 이어 내려오는 볍씨 하나를 들어 봅시다.
aluta hadanē anē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn anē mē v yaṭē kakda haṭagattē kiyalā hama api hituvot ehema
이제 이 볍씨 낟알이 언제 생겨났느냐고 우리가 생각한다면,
v aṭa hadagaṭē vragē v kalannē ma hayaka di apiṭa kiyanna evuda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē vīṭa paramparāva haṭagatta tunē api dannē næ vīṭiya kavakda haṭagattē kiyana ekayi yam api eka vīṭayak pennalā æhuvot eyāṭa kiyanna puḷuvan mē vīḍiyē haṭagatta n hara koccara kārayakda avurudu rassa kōṭi issara nǣhæ næ mē haraya maseka kiyalā.
이 볍씨 계통이 언제 생겨났는지, 볍씨가 언제 처음 생겨났는지는 우리가 모릅니다. 그러나 볍씨 한 알을 보여 주며 묻는다면, 그 사람은 이 볍씨가 생겨난 것이 수천 koṭi 년 전이 아니라 바로 얼마 전이라고 말할 수 있습니다.
kiyanna puḷuvan kīṭaya uppat vunē kotana innada ē hoya æhennē. hoya kaha uppat vunē mē viṭa nemeyi īṭa isselā dinna viyaṭi.
이 낟알이 어디서 생겨났는지는 그 벼 포기를 찾아보면 알 수 있습니다. 그 벼 포기는 이 낟알이 아니라 그 앞에 심은 볍씨에서 생겨났습니다.
ē viṭa kala ē hoya gahaṭa gattē. ē vihiyē pæluṇē vena gahaka digiyā. īṭa issellā hiṭa tibicca ē gaha hadanna īṭa issellā gaha danna hadapu bī hæṭiya tamayi ē gaha pæ. ē gahē hædicca hæṭiya tamayi īḷan̆ga va hæṭiyannē. ēsā mē avidyāva mī hæṭiyaṭa upamā karalā gattot ehema anna apiṭa dakinna puḷuvan avidyāva kiyalā kiyannē anādiya paṭan ena ekak nemeyi. hētuvē phalaya
그 볍씨가 그 벼 포기로 자랐습니다. 그 볍씨는 다른 포기에서 영근 것입니다. 그 앞에 있던 포기를 만든, 그 앞 포기를 만든 씨앗의 모습대로 그 포기가 자랐고, 그 포기가 자란 모습대로 다음 볍씨가 됩니다. 그렇게 이 avijjā를 볍씨에 비유해 보면, avijjā라는 것이 시작 없는 때부터 그대로 이어져 오는 것이 아님을 볼 수 있습니다. 원인의 결과입니다.
īṭa ehā tibicca avidyāva īṭa issellā hētuvaka palagannā mokaṭada issellā tibicca avidyāva īṭa issellā tibicca hētuvak eka hædicca dæn tiyena avidyāva dæn tiyatta svabhāvayat kiyalā etana evā. dæn avidyāva kiyana eka tērum gattahama avidyāvaṭa kālaya bæluvot ehena cittakṣaṇaya oya diya avidyāva kālē nē.
그 너머에 있던 avijjā는 그 앞의 원인이 맺은 결과입니다. 앞에 있던 avijjā는 그 앞에 있던 원인으로 만들어진 것이고, 지금 있는 avijjā는 지금 있는 성질이라고 거기서 드러납니다. 이제 avijjā라는 것을 이해할 때, avijjā의 시간을 보면 그것은 cittakkhaṇa입니다. 그것이 avijjā의 시간이지요.
ehenam avidyāva issellā tibunot īssalā ticittakṣanaya vidi īṭa issellā de. īṭa issellā īṭa isselā tibicca cittakṣanayak ekē dit avidyāva ē avidyāva mehe innē næhæ. avidyāva kiyalā eka pasen enavā nam mini manasi tērennē næhæ. avidyāva kiyana eka nokæḍī bidenna nætuva passen enavā nam kavada pērennada? ehenam ēka nivan dakinna puḷuvanda? bæhænē.
그렇다면 avijjā가 앞서 있었다면, 앞의 cittakkhaṇa에, 그 앞에, 또 그 앞에 있던 cittakkhaṇa에 있던 avijjā — 그 avijjā는 여기 있지 않습니다. avijjā라는 것이 한 덩어리로 뒤따라온다면 사람의 마음은 벗어나지 못합니다. avijjā가 끊어지거나 부서지지 않고 뒤따라온다면 언제 벗어나겠습니까? 그러면 nibbāna를 볼 수 있겠습니까? 없지요.
avidyāva kiyana eka tērum ganna koheda haṭagannē? kotana eka pahala vennē? cittayak yam tænaka pahaḷa vunā nam pahaḷa vuna cittayat ekkayi avidyāva pahaḷa vennē. anna avidyā patyā saṁkhārā kiyalā kriyātmaka vennē.
avijjā를 이해하려면, 그것은 어디서 일어납니까? 어디서 나타납니까? 어떤 곳에서 citta가 일어났다면, 그 일어난 citta와 함께 avijjā가 일어납니다. 바로 그렇게 avijjā-paccayā saṅkhārā가 작동합니다.
vena vidihaṭa avidyāva saṁskāra nætuva tamayi saṁskāra vahala vennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē cittakṣaṇaya pragnāta ayitikiya balavat karagena ē balavat pragnāta ayitin avidyāva binduva ē cittakṣaṇaya tiyenavā avidyāva anna etana avidyāvē. avidyāva buduhāma cittakṣaṇaya nemeyi næti vu saṁskāra
그 cittakkhaṇa에서 paññā를 힘 있게 하여 그 힘 있는 paññā로 avijjā를 부수어도 그 cittakkhaṇa는 있습니다. avijjā는 바로 거기에 있었던 것입니다. avijjā를 부수면 cittakkhaṇa가 없어지는 것이 아니라 saṅkhāra가 없어집니다.
cētanā saṁcētanā vunāma avidyāva saṁyōga vennē cētanāva samagayi. hita apit ekka avidyāva sambandha venavā kivvat dæn api ōka tērum ganna ōnē apē kotadiṭada avidyāva sambandha vennē?
cetanā가 sañcetanā가 될 때 avijjā는 cetanā와 결합합니다. 마음에, 우리에게 avijjā가 이어져 있다고 말해도, 이제 우리는 그것을 이해해야 합니다. 우리의 어느 자리에 avijjā가 이어져 있습니까?
mēka tērum ganna ōnē. mē lōka satyayā avidyāven væḷan̆dagenavā kivvaṭa apiṭa tērunē næha. ādhunikaṭa bohoma atērennē næ. ārikā pætalenavā. ehema kiyana
이것을 이해해야 합니다. 이 세상 중생이 avijjā에 붙잡혀 있다고 해도 우리는 알아듣지 못했습니다. 처음 배우는 사람은 거의 알아듣지 못합니다. 혼란에 빠집니다. 이렇게 말해 봅시다.
mē salli tibunē gedaravā. gedara tibilā genāvē tiyenavā. gedara kotanadē? almariyē tiyenavā. almariya kotanada tibunē? lāciyē kiyanavā. lāiya kotanada tibunē? kos ekē kiyanavā. dæn adiṭa kotana tibala kiyalā hariyaṭama avidyāva ellalā hoyāganna gihāva kohoma yanna ōnē palli gedarin in̆dena. salli gedarin kiyena edara hæmak salli tibunē næha. api katāvaṭa kiyanavā salli gedarin genā kiyalā.
이 돈은 집에 있었다, 집에 있던 것을 가져왔다고 합니다. 집 어디에 있었습니까? 장롱에 있다고 합니다. 장롱 어디에 있었습니까? 서랍에 있다고 합니다. 서랍 어디에 있었습니까? 지갑 안에 있다고 합니다. 이제 정확히 어디 있었는지, avijjā를 꼭 집어 찾아가려면 ‘돈이 집에서’에서부터 어떻게 가야 합니까? 돈이 집에 있었다고 해도 집 전체에 돈이 있었던 것은 아닙니다. 우리는 말할 때 그저 돈을 집에서 가져왔다고 합니다.
gedara kohet tibala? gedara almariya. ehenam peṭṭiya peṭiya hæmatana sali tibbunē. peṭiya kotana tibin̆dinavā. rātuiya almahari rātuvak tiyennē. rātuya tura hæmayak ti næha kotana ti rātu paras ekē. paras ekē tamayi tiyennē. anna acita menna
집 어디에 있었습니까? 집의 장롱입니다. 그러면 상자입니다. 상자 전체에 돈이 있었던 것은 아닙니다. 상자는 어디에 있습니까? 선반입니다. 장롱에 선반이 있습니다. 선반 전체에 있는 것도 아닙니다. 어디에 있습니까? 선반 위 지갑 안에 있습니다. 지갑 안에 있는 것입니다.
paras ekē tamayi tiyennē. anna acita menna mē vagē satvayā avidyāven bæladagena enavā kiyalā kivhama satvayāgē kotanada avidyāvē indanna ōnna eka hitē hita kiyannē mokakda cittakṣaṇa paramparāvana hita kiyannē ehenam ē cittakṣaṇaya æti ē cittakṣaṇaya æti api kotana tiyennē koheda cētanāvē cētanāvat ekka bæn̆dilā nǣ n cētanāva anna avidyāva ēṭa hoyāgena yanna ōnē
바로 이처럼, 중생이 avijjā에 붙잡혀 온다고 할 때 중생의 어디에 avijjā가 있어야 합니까? 마음에 있습니다. 마음이란 무엇입니까? cittakkhaṇa의 흐름이 마음입니다. 그렇다면 그 cittakkhaṇa 안에, 그 cittakkhaṇa 안의 어디에 있습니까? cetanā에 있습니다. cetanā와 묶여 있지요. 그러니 cetanā에서 avijjā를 찾아가야 합니다.
ānna ēka tamayi kiyannē kāya saṁcētanā kāya saṁkhāra anna saṁcētanāvacētanā avidyāva bæn̆da. cētanāvat ekka bæn̆dilā nætnam mē cittayayi kiyannā vū malla ætuvet caitasikavala sudusu paridi edilā tiyena ēva cētanā kiyalā caitasikayak tiyenavā. avidyāva hæma velēma bæn̆dennē oya kiyana cētanā kiyana caitasika.
바로 그것을 ‘kāyasañcetanā kāyasaṅkhāro’라고 합니다. sañcetanā, 곧 cetanā에 avijjā가 묶인 것입니다. 이 citta라는 자루 안에 cetasika들이 알맞게 담겨 있는데, 그 가운데 cetanā라는 cetasika가 있습니다. avijjā는 언제나 이 cetanā라는 cetasika에 묶입니다.
ēka bæn̆dunot ē cētanāvaṭa nikanma cētanā noka saṁcētanā tiyenavā. anna saṁcētanāvē tamayi avidyāva tiyennē. vædilā hari avidyāva pragnāven bidahærīma saṁcētanā æta cētanā vitarak ituru venavā.
그것이 묶이면 그 cetanā는 그냥 cetanā가 아니라 sañcetanā가 됩니다. 바로 sañcetanā에 avijjā가 있습니다. avijjā를 paññā로 부수어 버리면 sañcetanā는 사라지고 cetanā만 남습니다.
cētanā hambik kiyava kamman vadāmi kiyannē karmaya tiyenavā. karmaya nætika rahatan vahansē rahatan vahansē næti sannētanā cētanāva bæilā decca avidyāva æyiduru kaḷē.
‘cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi’라는 것은 kamma가 있다는 것입니다. arahant께 kamma가 없는 것이 아니라 sañcetanā가 없는 것입니다. cetanā에 묶여 있던 avijjā를 없애셨기 때문입니다.
dæn ohoma saṭīma kæma denak kavu hari pahē tērum gattaha
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
cētanāva cētanāva bæn̆dilā tibuṇā saṁcētanāva. saṁcētanā kivvē avidyāvaka bæn̆denavā. anna ē bæn̆dena avidyā pratyāvuna tamayi saṁkhārā vennē. cētanā dunavā karva saṁkhāraya. anna avidyā patyā saṁkhārā kiyana tiāva kiyana tennaṭa gāragena avussagena bihilā.
cetanā, cetanā가 묶여 있던 것이 sañcetanā입니다. sañcetanā라는 것은 avijjā에 묶인 것입니다. 그렇게 묶인 avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 됩니다. cetanā는 kamma이고, sañcetanā는 saṅkhāra입니다. 바로 avijjā-paccayā saṅkhārā라는 자리를 이렇게 파헤쳐 끄집어냈습니다.
kotanada mē avidyāva tibuṇē? kumak allaganna bæ. kumak allagena avidyāva pahaḷa vunē. anna balāgenakoṭa cētanā kiyana caitasikayak tiyenavā sarva citta sādhāra caitasikayak. ē caitasikaya næti kisima hitak næhæ. yam cittakṣaṇayak pahaḷa vunānam ē cittakṣaṇaya tiyenavā. oya kiyana cētanā kiyana saṁskāra mē kayipatika menna mē cētanā vidē sampan vadāya kiyalā cētanāva mulaṭama karmaya pahaḷa venna dænena karmaya kiyannē mokakda kiyalā pennaka dī gihillā karma mūlaya dennavā.
이 avijjā는 어디에 있었습니까? 무엇을 붙잡고 avijjā가 일어났습니까? 살펴보면 cetanā라는 cetasika가 있는데, 모든 citta에 공통된 cetasika입니다. 그 cetasika가 없는 마음은 하나도 없습니다. 어떤 cittakkhaṇa가 일어났다면 그 cittakkhaṇa에 그것이 있습니다. 이 cetanā라는 것을 두고 ‘cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi’라고 하시어 cetanā를 맨 앞에 두시고, kamma가 일어나는 데 kamma란 무엇인지 보여 주시면서 kamma의 뿌리를 드러내십니다.
menna mē karma mūlaya cētanā vaśayen tibunot karma vitarak. mē karma mūlya saṁskārayak bavaṭa pat venna nam saṁcētanā kiyana avidyāvat ekka bæn̆denna ōnē.
이 kamma의 뿌리가 cetanā로만 있으면 kamma일 뿐입니다. 이 kamma의 뿌리가 saṅkhāra가 되려면 sañcetanā, 곧 avijjā와 묶여야 합니다.
yam kenek pragnāven avidyāva dænu avidyāva duru karā. ara saṁcētanā kiyana ekē saṁ nætivelā vihillā cētanāvat ituru venavā. cētanā saṁikvē kammaṁ adiya karmayen ituru venavā.
어떤 이가 paññā로 avijjā를 알아 avijjā를 없앴다면, 저 sañcetanā에서 ‘saṃ’이 사라져 cetanā만 남습니다. ‘cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi’ — kamma로 남는 것입니다.
karmaya næhanam kriyā karanna bæ. karma kiyalā kiyannē kriyākārī śaktiyak gena dennā vū cētanāva. cētanāven toranavā kisima kriyāvak karanna bæha. in̆dagannē, hin̆dagannē, yannē, ennē, kannē, bonnē vaḍapiṭa balannē mē sǣma iriyavvakma karannē. hitaka pahaḷa vena ē kriyāvaliya dena cētanāvayi.
kamma가 없으면 행위할 수 없습니다. kamma란 작용하는 힘을 가져다주는 cetanā입니다. cetanā 없이는 어떤 행위도 할 수 없습니다. 앉고, 서고, 가고, 오고, 먹고, 마시고, 앞뒤를 둘러보는 이 모든 몸가짐을 하게 하는 것, 마음에 일어나는 그 과정을 주는 것이 cetanā입니다.
cētanāva yam tenaka athæranna ōnē. ē nisā kisīma kriyāvak karannada kisima hitak pāḷa karannada bæ. cētanāva attaræriyanam hitak.
cetanā를 어디선가 놓아 버려야 한다면, 그렇게 되면 어떤 행위도 할 수 없고 어떤 마음도 일으킬 수 없습니다. cetanā를 놓아 버리면 마음도 없습니다.
ehenam karmaya kiyalā kiyana eka cētanāvē kriyā dāmē karmaya. saṁcētanāvē kriyādāmē kriyāpati phalaya saṁskāra.
그렇다면 kamma라는 것은 cetanā의 작용 사슬이 kamma입니다. sañcetanā의 작용 사슬이 낳는 결과가 saṅkhāra입니다.
dæn avidyā patyā saṁkhārā kiyana eka āvē onna oya cētanāvē bæn̆dicca avidyāpa ætta æti ākārayen novæṭakuṇu. nætnam ara api issellā kivva vidiya paṁcaskandhaya piḷiban̆dava satyaya nodækka pudgalayā nityayi, sæpayi, ātmayi kiyalā dr̥ṣṭiyak tiyenavā. menna mē dr̥ṣṭa gati kiyā dr̥ṣṭiya kæpuvē nætnam ē dr̥ṣṭiya sambandha vecca balavēkin tamayi īḷan̆ga cittakṣanaya ipadava karannē.
이제 avijjā-paccayā saṅkhārā라는 것은 바로 이 cetanā에 묶인 avijjā에서 왔습니다. 있는 그대로 알아차리지 못한 것, 다시 말해 앞서 말한 대로 pañcakkhandha에 대한 진실을 보지 못한 사람에게는 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi가 있습니다. 이 diṭṭhi의 성향을 끊지 않으면, 그 diṭṭhi와 이어진 힘으로 다음 cittakkhaṇa를 일으킵니다.
anna nipadanakoṭa otanṭa enavā ara avidyā kiyana phalayak ipadenavā. issellā tibuṇa nodænīma nityayi, sæpayi ātmayi kiyana dr̥ṭṭhiya mul karagena ē dr̥ṭtiya hētu karagena ē hētuē phalayak vaśayen issellāma haṭagannavā cittakṣaṇaya pahala venakoṭa avidyā kiyannā vū vanya dæn avidyāṁgaya vipākayak.
그렇게 일으킬 때 거기에 저 avijjā라는 결과가 생겨납니다. 앞서 있던 알지 못함, 곧 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi를 뿌리로, 그 diṭṭhi를 원인으로 하여 그 원인의 결과로서, cittakkhaṇa가 일어날 때 맨 먼저 avijjā라는 aṅga가 일어납니다. 이제 avijjā aṅga는 vipāka입니다.
avijā paṭṭiyā saṁkhārā anna vipākaya kamma sambhava kaḷā. saṁskāra karmaya bæla. dæn karmayayi vipākaya. ehatnam hētuvayi phalayayi. dæn avidyāva pratiphalayak næhæ. avidyāva issellā hētuvaka phalayak vuṇā. phalayak vagē matuvelā āvahama phalaya hētuvak nirmāṇaya kaḷā. hētuva saṁskāraya.
‘avijjā-paccayā saṅkhārā’ — 바로 vipāka가 kamma를 낳았습니다(vipāko kammasambhavo). saṅkhāra는 kamma입니다. 이제 kamma와 vipāka, 곧 원인과 결과입니다. avijjā는 결과이지요. avijjā는 앞선 원인의 결과가 되었습니다. 결과로 드러나 오자 그 결과가 원인을 만들어 냈습니다. 그 원인이 saṅkhāra입니다.
anna saṁcētanā æti kaḷē. avidyā hētu avijā paccayā saṁkhāra avidyā hētu hō
바로 sañcetanā를 일으켰습니다. avijjā가 원인이니, ‘avijjā-paccayā saṅkhārā’, avijjā가 원인입니다.
menna niban veda vada ēka avidyā hētuven haṭagattā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna avidyā sē hituven haṭagattā nam yam saṁskārayak. ē haṭagatta saṁskāra havat ē saṁcētanā kiyana mē cētanāva tuḷa monavada kriyātmaka vennē nityayi, sæpayi, ātmayi kiyana dr̥ṣṭiyat ekka.
avijjā를 원인으로 어떤 saṅkhāra가 일어났다면, 그 일어난 saṅkhāra, 곧 sañcetanā라는 이 cetanā 안에서 무엇이 작동합니까? nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi와 함께 작동합니다.
ē cētanāvē saṁcētanāven nirmāṇaya karana nætnam saṁskāraya nirmāṇaya karana yamak ænavā. ē saṁskāraya aran dē anuvayi ēken phalayak vitara. saṁskāra hētu vuṇā. saṁkhāra paccāya viññāṇayak kiyalā viññāṇaya phalayanna vuṇā.
그 cetanā, 곧 sañcetanā로 만들어 내는, 다시 말해 saṅkhāra가 만들어 내는 무언가가 있습니다. 그 saṅkhāra가 담아 온 것에 따라 거기서 결과가 나옵니다. saṅkhāra가 원인이 되었고, ‘saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ’이라 하여 viññāṇa가 결과가 되었습니다.
etakoṭa viññāṇaya hētuvaka phalayak tiya ov karma kēna okkoma ka ekaṭa yanavā. karmayayi kēsayayi vibhāgayayi kiyannē saṁkhāra pacā viññāṇayak kiyalā raṭāvayi. bava pæyak mayi o
그러면 viññāṇa는 원인의 결과입니다. 네, kamma와 kilesa가 모두 함께 갑니다. kamma와 kilesa와 vipāka라는 것이 ‘saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ’이라는 흐름입니다.
viññāṇayak kiyalā raṭāvayi. bava pæyak mayi o kiyannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa kilēsa nætuva kiyama vipākayak karmaya vipākayayi kiyalā. kelēsaya sambandha vena saṁskārayi. sambandha vuṇā. saṁskārayakin sambandha vunot æē monavada prōpaṇaya vuṇē kiyalā. ēvā tamayi ē æten hædena muḷu dæhīma tiyennē.
그러면 kilesa 없이는 kamma와 vipāka라고만 합니다. kilesa와 이어지는 것이 saṅkhāra입니다. 이어졌습니다. saṅkhāra로 이어졌다면, 씨앗에 무엇이 양분이 되었느냐 하는 것, 그것이 그 씨앗에서 자라나는 모든 성질에 담겨 있습니다.
æē parāgasanaya vanē yamakinda hædena graha antimaṭa dennē yatiya
씨앗의 수분이 무엇으로 이루어졌느냐에 따라, 마지막에 맺히는 것은 그 성질입니다.
kæm̆bili gahē kæm̆bi mē giriya mala parāga pōṣaṇaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vena velāvēdī pol gahagin parāgayak pōṣaṇaya venavā. ē parāga pōṣaṇayen hædennā vū bījaya kavadā hari hadalā tiyena gahē hædena geḍiya bæluvaha katula hædenavā. ili hædenava pæli hædena. mokada siddha vennē ēkaṭa mula koda parāga pota vitara. ada vidyāvat ōka dækalā tiyenavā.
꽃이 수분될 때 코코넛 나무의 꽃가루로 수분이 됩니다. 그 수분으로 만들어지는 씨앗이 언젠가 자라난 나무에서 맺는 열매를 보면 껍질 섬유가 생기고, 잎맥이 생기고, 조각들이 생깁니다. 무슨 일이 일어나는 것입니까? 그 뿌리는 수분 때에 있습니다. 오늘날 과학도 그것을 보았습니다.
anna parāga ghōṣaṇaya vīmēdī ē jātiyama tæviliya valinma parāga pōṣaṇayak kaḷā ēka hædennē gæhet næ. ēka hædena mīṭtiya næhæ pol
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
geniya tiravala hædena gahiya daha avurudu 10k pahala vaginna hadenavā. hædenaṭa hædennē dæn poḷa hædennē næ. anna poḷu hædenna hētuva mūlārambhaya paṭan gattē ara parāta pōtanaya vena velāvē nætnam saṁskāra velāvē.
코코넛 열매에서 자라는 나무는 10년쯤 지나서야 열매를 맺습니다. 맺기는 해도 지금 당장 열매가 맺히는 것은 아닙니다. 열매가 맺히는 원인의 시작은 저 수분 때, 곧 saṅkhāra의 때에 시작되었습니다.
menna mē saṁskārayen haṭagannē viññāṇayen næti bītiya haṭaganna. anna hētuya palava.
이 saṅkhāra로 viññāṇa라는 씨앗이 일어납니다. 바로 원인과 결과입니다.
viññāṇa paccayā nāma rūpa anna hētu phalaya hētuvak æti kaḷā. ayita særa nāma rūpayak salāyatanaṁ āyatana hayak āyi phalaya vata vaśayen itu. talāyatana pattiyak passava sparśaya hētuva vuṇā. passa paccā vēdanā vipākaya vuṇā. vēdanā paccayā taṇhā hētuva vuṇā. taṇhā paccā upādāna vipākaya vuṇā. upādāna paccayā bhava taṇā mēē hētuva vuṇā. va paccājātaya vipākaya venavā. nætnam phalaya venavā. karmayayi vipākayak næm hētu venavā. oyama ṭika.
‘viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ’ — 원인의 결과가 다시 원인을 만들었습니다. nāma-rūpa, 그리고 saḷāyatana, 곧 여섯 āyatana가 다시 결과로서 일어났습니다. saḷāyatana-paccayā phassa — phassa가 원인이 되었습니다. phassa-paccayā vedanā — vipāka가 되었습니다. vedanā-paccayā taṇhā — 원인이 되었습니다. taṇhā-paccayā upādāna — vipāka가 되었습니다. upādāna-paccayā bhava — 원인이 되었습니다. bhava-paccayā jāti — vipāka, 곧 결과가 됩니다. kamma와 vipāka가 다시 원인이 됩니다. 바로 이것들입니다.
ehenaka hæmadēma mē lōka satyayā gaman karanna. karmaya tuḷin karmayak ipadava. karmaya vipākayak. vipākaya vipākayak napadalā næha. vipākaya karmayak. āyet ē karmaya karmayak napadalā næ. ēka vipākayak. vipākaya karmayak. karmaya vipākayak vipākaya karmayak mehema damma paṭicca samuppādaya vidilā tiyennē. dæn paṭicca samuppādaya piḷiban̆da viśāla vigrahaya kohoma ganna ōnē. nætnam api ēka lēsiyen tōrāganna bæhæ.
그러니 이 세상 중생이 걸어가는 모든 것이 이렇습니다. kamma에서 kamma가 생기지 않습니다. kamma는 vipāka를 낳습니다. vipāka는 vipāka를 낳지 않습니다. vipāka는 kamma를 낳습니다. 다시 그 kamma는 kamma를 낳지 않고 vipāka를 낳습니다. vipāka는 kamma를, kamma는 vipāka를, vipāka는 kamma를 — 이렇게 dhamma로서 paṭicca samuppāda가 엮여 있습니다. 이제 paṭicca samuppāda에 대한 큰 풀이를 어떻게든 받아들여야 합니다. 그렇지 않으면 쉽게 가려낼 수 없습니다.
dæn api dænagannavā avidyāven saṁskāra haṭagatta aya kiyalā. a etakoṭa ōka nidāk vigraha karalā tērum ganna ōna dæna.
이제 우리는 avijjā로 saṅkhāra가 일어난다는 것을 압니다. 그러면 이제 그것을 예를 들어 풀이해서 이해해야 합니다.
dæn api hitamu akusala karmayak. api balanna ōnē. akusala cittiyāva. akusala hitak haṭagannakoṭa dæn tiyenavā sōmanassa sahagata diṭṭhigata sampitta sita. sōmanassa sahagata diṭṭhigata sampitta sasaṁkhārika sita mē lōbha sahagata sit haṭak haṭaganna hæṭi.
이제 akusala kamma 하나를 생각해 봅시다. akusala citta를 살펴보아야 합니다. akusala 마음이 일어날 때, ‘somanassa-sahagata diṭṭhigata-sampayutta’ 마음이 있습니다. ‘somanassa-sahagata diṭṭhigata-sampayutta sasaṅkhārika’ 마음이 있습니다. 이것이 lobha-sahagata 마음들이 일어나는 방식입니다.
etakoṭa a sōmana īlan̆ga upēkṣā sahagata vigata sampicca dī upēkṣā sahagata diṭṭhikata sampatta sasaṁkharika īṭa passē æn̆gē diṭ vipavicca oya kramaṭa gihillā sit aṭak hædenā lōbha sahagata. anna rōpa sahagata sit aṭa haṭaganna paṭicca samuppādaya ekak.
그다음은 upekkhā-sahagata diṭṭhigata-sampayutta, upekkhā-sahagata diṭṭhigata-sampayutta sasaṅkhārika, 그다음은 diṭṭhigata-vippayutta — 이런 식으로 가서 lobha-sahagata 마음 여덟이 됩니다. 이 lobha-sahagata 마음 여덟이 일어나는 paṭicca samuppāda가 하나 있습니다.
anna rōpa sahagata sit paṭicca samuppādayak tiyenavā. ē sita haṭaganna paṭicca samuppādayen dvēśa hita haṭagannē næha. dvēśa hita haṭaganna dvēśa hita haṭaganna paṭicca samuppādayak tiyennē.
lobha-sahagata 마음의 paṭicca samuppāda가 있습니다. 그 마음이 일어나는 paṭicca samuppāda로는 dosa 마음이 일어나지 않습니다. dosa 마음이 일어나려면 dosa 마음이 일어나는 paṭicca samuppāda가 따로 있습니다.
lōbha sit dekayi. akusala sit dæn akusala paccā anna akusala paccayā saṁkhāra kivvada akusala pratyayen saṁskāra venavā kivvot āyuga venavā. metara pas
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
akusala valaṭa yannē lōbha, dvēśa, mohotama akusal lōbhayayi, dvēśayayi, mōhayayi haṭagannakoṭa lōbha sit atayi, dvēśa sit dekayi mōha sit dekayi kiyalā akusal siyi.
akusala로 가는 것은 lobha, dosa, moha라는 세 akusala입니다. lobha, dosa, moha가 일어날 때 lobha 마음 여덟, dosa 마음 둘, moha 마음 둘, 이렇게 akusala 마음이 됩니다.
akusal sit 12yi. lōbha sit aṭata eka paṭicca samahama cakrayak karanna. ēka sāmānya. ē lōbha sit aṭa haṭaganna paṭicca samuppāda cakraya ē cakraya nemeyi diyata sit haṭaganna paṭicca samuppādaya kriyātmaka vana ēkaṭa vena mēkak tiyenavā.
akusala 마음은 열두 가지입니다. lobha 마음 여덟에 paṭicca samuppāda의 바퀴 하나가 돕니다. 그것이 일반적입니다. lobha 마음 여덟이 일어나는 paṭicca samuppāda 바퀴, 그 바퀴가 아니라 dosa 마음이 일어나는 paṭicca samuppāda가 작동하는 데는 또 다른 것이 있습니다.
etakoṭa divya sati deka upakā sahagata pacca sampitta hita parivarta salaṁkārika hita anitrē upēkṣā saha sākacta vidiccā sampitta hita upēkṣāva uddaccaka sampitta hita mōha digaṭa mē hæma ehakaṭama eka ēka eka paṭicca samuppādayak tiyenavā. ehenam mē
그러면 dosa 마음 둘, 곧 domanassa-sahagata paṭigha-sampayutta 마음과 그 sasaṅkhārika 마음, 그리고 다른 것으로 upekkhā-sahagata vicikicchā-sampayutta 마음, upekkhā-sahagata uddhacca-sampayutta 마음 — moha에 이르기까지 이 하나하나에 각각 paṭicca samuppāda가 하나씩 있습니다.
eka paṭicca samuppādayak tiyenavā. ehenam mē paṭicca samuppādaya paṭicca samuppādaya kiyalā mēkē tēruma ganna bæhæ vigraha karalā gannakoṭa mē hæma ekakma ven ven karalā vibhaṁga karalā vigraha karaganna ōnē nætnam artha sarum ganna bæ. api mā ekak pennanē dænaṭa mokaṭada lōbha sahagata hitak haṭaganna paṭicca samuppādayakaṭa
그러니 paṭicca samuppāda, paṭicca samuppāda라고만 해서는 그 뜻을 알 수 없습니다. 풀이할 때 이 하나하나를 따로따로 떼어 vibhaṅga 하여 풀이해야 합니다. 그렇지 않으면 뜻을 이해할 수 없습니다. 지금 우리는 하나만 보여 드립니다. lobha-sahagata 마음이 일어나는 paṭicca samuppāda에서,
avidyāva haṭagannē kohomada avidyāva paramparā vennēnē ēkada nædda
avijjā는 어떻게 일어납니까? avijjā는 대대로 이어지는 것입니까, 아닙니까?
menna mē diga novena hæra.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kaṭhamē dhammā akusa akusala dharmaya kumakda? dæn mēka mevanna akusala akusala paṭicca samuppādayak siddha vena ākārayak avidyāva kiyana eka akusala sahagata hitakaṭa kohomada ennenna kiyana ekattuva vigraha karanna. yasmiṁ samayē akusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hō yam samayaka akusala cittayak pahaḷa vannēda?
‘Katame dhammā akusalā’ — akusala dhamma란 무엇입니까? 이제 이것을 보여 드리려면, akusala paṭicca samuppāda가 일어나는 방식, 곧 avijjā라는 것이 akusala와 함께하는 마음에 어떻게 오는지를 풀이합니다. ‘yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti’ — 어떤 때에 akusala citta가 일어나는가?
dæn akusala sitak kiyalā api kiyanavā. lōka hitak pahaḷa vuṇā dvēśa hitak pahaḷa vuṇā. itin ohama kiyanakoṭa dæn akusala cittayak lōkagata kohomada?
우리는 akusala 마음이라고 말합니다. lobha 마음이 일어났다, dosa 마음이 일어났다고 합니다. 그렇게 말할 때, akusala citta가 lobha와 함께한다는 것은 어떤 것입니까?
sōmanassa sahagataṁ diṭṭhigata sampayuddha sōmanassa sahagata diṭṭhigata sampayuddha akusala dityā pahaḷa venavada kohomada pahaḷa vennē? rūpārammaṇaṁvā, saddhārammaṇaṁvā, gandhārammaṇaṁvā, rasārammaṇaṁvā, poṭṭhabbārammaṇaṁvā dhammārammaṇaṁ vā rūpārammaṇayaki hō śabdārammaṇayakin hō gandhārammaṇayakin hō rasārammaṇayakin hō sparśa ārammaṇayakin hō dharmaṇayakin hō anna ārammaṇaya
‘somanassa-sahagataṃ diṭṭhigata-sampayuttaṃ’, ‘somanassa-sahagataṃ diṭṭhigata-sampayuttaṃ’ — akusala citta가 일어납니까? 어떻게 일어납니까? ‘rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā’ — 형색 ārammaṇa로든, 소리 ārammaṇa로든, 냄새 ārammaṇa로든, 맛 ārammaṇa로든, 닿음 ārammaṇa로든, dhamma ārammaṇa로든. 바로 ārammaṇa입니다.
ārammaṇayak pahaḷa novī kisima hitak pahaḷa vennē næ. sǣma hitakma pahaḷa venna ārammaṇayak ōka. sōmanassa, sahagata, diṭṭhigata, sampavicca hitak pahaḷa vennada næ. rūpa śabda gandha rasa sparśa dharmaṇayak ō aramuṇak ō anna aramuṇak mul
ārammaṇa가 일어나지 않고는 어떤 마음도 일어나지 않습니다. 모든 마음이 일어나려면 ārammaṇa가 필요합니다. somanassa-sahagata diṭṭhigata-sampayutta 마음도 그것 없이는 일어나지 않습니다. rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba, dhamma 가운데 ārammaṇa 하나, 대상 하나가 필요합니다. 그 대상을 뿌리로 하여 일어날 때,
karagena pahaḷa venakoṭa yam yamvā baṇara ē ēṭa araba
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē ē avasthāva mul karagena aramuṇa ena mohota mul karagena tasmiṁsamē avijyāpyā saṁkhāra esamehi avijā pattē saṁkhāraya dæn avidyāva kohematāva ē avasthāva æti vennē
그 경우를 뿌리로, 대상이 오는 순간을 뿌리로 하여 ‘tasmiṃ samaye avijjā-paccayā saṅkhārā’ — 그때에 avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 됩니다. 이제 avijjā가 어떻게 해서 그 경우가 생기는 것입니까?
menna dharmaya tirin tōrāganna ōnē ætta ōnaṭa kohoma ē sōmanassa sahagata diṭat sampavicca ē sita pahaḷa vena mohotē ē sitē ara ē aramuṇakama aramuṇu karana haṭaganna cittaya ē samahayenma pahaḷa vena avidyā pattiya saṁkhāra etakoṭa avidyā paccā saṁkhārak nedenavā.
여기서 dhamma를 분명히 가려내야 합니다. 그 somanassa-sahagata diṭṭhigata-sampayutta 마음이 일어나는 순간, 그 마음의 저 대상, 바로 그 대상을 대상으로 삼아 일어나는 citta와 함께 동시에 일어나는 것이 avijjā-paccayā saṅkhārā입니다. 그러면 avijjā-paccayā saṅkhārā가 일어납니다.
ē evalē pahala vennē ē paḷaveni eka. etakoṭa ē paṭicca samuppādaya ē cittakṣaṇaya ætulenma kriyātmaka venavā. paṭicca samuppādaya kriyātmaka vennē ē cittakṣaṇaya ætulema. oya cittakṣaṇaya ætulē paṭicca samuppādaya hatara avasthāvak yāgnayi paṭicca samuppādaya mē cittakṣaṇaya pūrṇa vennē. sidi avasthāva sampūrṇa velā enakoṭa paṭicca samuppādaya hatara avasthāvak kriyātmaka rasak raha mē paṭicca samuppādaya kiyana eka delenamak nemeyi mēka mē lēsiyen āvaṭa kiyanna puḷuvan ekak nemeyi.
그때 일어나는 것은 그 첫 번째입니다. 그러면 그 paṭicca samuppāda는 그 cittakkhaṇa 안에서 작동합니다. paṭicca samuppāda가 작동하는 곳은 바로 그 cittakkhaṇa 안입니다. 그 cittakkhaṇa 안에서 paṭicca samuppāda가 네 단계를 거쳐야 이 cittakkhaṇa가 완성됩니다. 그 단계가 다 찰 때 paṭicca samuppāda가 네 단계로 작동합니다. 이 paṭicca samuppāda라는 것은 장난이 아닙니다. 이렇게 쉽게 와서 말할 수 있는 것이 아닙니다.
saṁkhāra paṭaccayā viññāṇa īḷan̆ga avasthāva paḷaveni paṭicca samuppādaya viññāṇa paccayā nāma rūpan raṭāven nemeyi yannē. viññāṇa paccayā nāma viññāṇa pattaye nāmayaṭa haluṇā. nāma prattayan cāyatana palāyatanaṁ ehema vunē. āyatana hayak pahaḷa vuṇā caṭṭāyatana salāyatana pahaḷa vunē nǣ rūpayak otana næ. ehenam
saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ — 다음 단계입니다. 첫 번째 paṭicca samuppāda는 viññāṇa-paccayā nāma-rūpaṃ의 흐름으로 가지 않습니다. viññāṇa-paccayā nāmaṃ — viññāṇa를 조건으로 nāma로 갔습니다. nāma를 조건으로 saḷāyatanaṃ이 아니라 chaṭṭhāyatanaṃ이 되었습니다. 여섯 āyatana가 일어난 것이 아니라 chaṭṭhāyatana가 일어났고, saḷāyatana는 일어나지 않았습니다. 거기에는 rūpa가 없습니다.
salāyatana pahaḷa vunē nǣ rūpayak otana næ. ehenam cittakṣaṇaya ārambhayēdī paḷaveni cittakṣaṇaya ārambhayēdī rūpaya tiyennē nāma dharmayanden nirmāṇaya karapu ekak. anidatana vū appaṭika vū dhammāyatana pariyāpanna rūpayayi kiyana rūpayak tamayi sampūrṇahama hamba vennē.
그렇다면 cittakkhaṇa의 시작, 첫 번째 cittakkhaṇa의 시작에 있는 rūpa는 nāma dhamma가 만들어 낸 것입니다. ‘anidassana appaṭigha dhammāyatana-pariyāpanna rūpa’라는 rūpa를 온전히 얻게 됩니다.
hatarak āpō, tējō, vāyō kaṭaya vaṇagandha rasa, ōjā kiyannē mēvada kiyalā læbitulā hædilā sampūrṇa vena tunaka ēka hiten nirmāṇaya karapu ekak ē rūpaya. ē rūpaya nibadavanna issellā
paṭhavī, āpo, tejo, vāyo 넷과 vaṇṇa, gandha, rasa, ojā라는 것들이 만들어져 완성되는데, 그것은 마음이 만들어 낸 것, 바로 그 rūpa입니다. 그 rūpa를 만들어 내기 전에,
rūpa saṭahana gannavā. rūpa saṭahanayi issellā naipadava. anna ē rūpa saṭahanaya eḷabagena tamayi hita ārambhaya pahaḷa dunnē. oya cittakṣaṇaya cittakṣaṇaya uppāda kiyana avasthāva anna uppāda avasthāvē paṭicca samuppāda cakrayakin tamayi saṭahana nirmāṇaya kiyana ē allagena pahala vennē. satara mahābūtaya tæna tibunīma
먼저 rūpa의 밑그림을 잡습니다. 먼저 rūpa의 밑그림을 일으킵니다. 그 밑그림을 붙잡고서 마음의 시작이 일어났습니다. 이 cittakkhaṇa, cittakkhaṇa의 uppāda라는 단계, 그 uppāda 단계에서 paṭicca samuppāda의 바퀴로 밑그림을 만들어 그것을 붙잡고 일어납니다. 네 mahābhūta가 자리 잡는 것입니다.
kæm̆buru tænak prasāda rūpaya pahaḷa vunē sampūrṇa velā prahāda rūpaya satara mahābhūtayan satara bhūtayangē sambandhayi. uddhāstaka tiyennavā. uddhātka hadannat issellā avasthāvak mē kiyannē.
깊은 대목입니다. pasāda rūpa는 완성되어 일어났습니다. pasāda rūpa는 네 mahābhūta와 이어져 있습니다. suddhaṭṭhaka가 있습니다. 여기서 말하는 것은 suddhaṭṭhaka를 만들기 전의 단계입니다.
anna suddhāsthaka hadana mul ta menna metana rūpa pahaḷa vena tæn lōkayaṭa rūpayak pahaḷa vennē kohenda kiyalā. tērum ganna bæri aya mē lōkayē satara mahābhūta sadāsana ekayi kiyalā mulāvaṭa kenavā. buddha dēśanāvē dēśanā karalā næhæ. rūpaya kiyannē saṁkhatayak eva sakas vecca deyak kiyalā nisā. ēka asantayak kiyalā dēśanā kaḷē næha. tāttinika vastuvak tiyā dēśanā kaḷēnavā. suddhāśrakaya kiyana eka kālayak pavatina nisā hoyāganna kiyalā.
바로 suddhaṭṭhaka를 만드는 처음, 여기가 rūpa가 일어나는 곳, 세상에 rūpa가 어디서 일어나는지 하는 곳입니다. 이해하지 못하는 사람들은 이 세상의 네 mahābhūta가 영원하다고 헷갈립니다. Buddha의 가르침에서는 그렇게 설하지 않았습니다. rūpa는 saṅkhata, 곧 짜 맞추어진 것이라고 하셨기 때문입니다. 그것이 asaṅkhata라고 설하지 않으셨습니다. 실재하는 사물이 있다고 설하지 않으셨습니다. suddhaṭṭhaka라는 것이 한동안 머물기 때문에 그것을 찾아보라고 하신 것입니다.
suddhārṣakayak ārambha karapuhama prabala suddhārssakayā antakkalpa pavatinavā. suddhāsaka āyupa antakkalpa hatē hagatiyena suddhāsak duenavā. etakoṭa ē rūpayayi.
suddhaṭṭhaka를 시작하면, 강한 suddhaṭṭhaka는 antarakappa 동안 머뭅니다. suddhaṭṭhaka의 수명으로, 네 antarakappa 동안 머무는 힘을 지닌 suddhaṭṭhaka를 만들어 냅니다. 그러면 그것이 그 rūpa입니다.
hiten manō rūpayakin nirmāṇaya karalā manō bhavayenma ghanībhavanaya karalā buddhāssaka ipadana. ēkaṭa kiyanavā karmada ekak. citta kiyanavā anika karmayen janita karanavā cittayen janita karanavā rūpa ē tamayi mula ē janita karapu rūpaya mūlārambhaka rūpayaṭa kiyanavā suddhāskaya
마음으로, mano rūpa로 만들어 내고, 그 mano의 상태로 단단하게 하여 suddhaṭṭhaka를 낳습니다. 그것을 kammaja라고 합니다. 다른 하나는 cittaja라고 합니다. kamma로 생겨나게 하고 citta로 생겨나게 하는 rūpa, 그것이 처음입니다. 그렇게 생겨난 rūpa, 맨 처음 시작하는 rūpa를 suddhaṭṭhaka라고 합니다.
oya suddhāstakaya nibaduvaṭa passē antam kalpa hatarak yanakan ōkaṭa bala tiyenavā pavatī ē 40ha ikmagītan tamayi ekennē. etakan dunna śaktiya ēka tiyenavā. mē bāhira rūpa kalāpa kiyannē anna ē karma citta kiyana dekaken ipadalā vida karanna ōna. nidahas karanna puḷuvan. ema tamayi api mē rūpa kiyalā ganīpana vastu kiyalā api ēvā ekatu velā hædiccāraṭa kiyannē.
그 suddhaṭṭhaka를 만든 뒤 네 antarakappa가 지날 때까지 그것에 힘이 있어 머뭅니다. 그것을 넘어서야 사라집니다. 그때까지 받은 힘이 거기 있습니다. 이 바깥의 rūpa kalāpa라는 것은 kamma와 citta 둘에서 생겨나 흩어져 나옵니다. 풀려날 수 있습니다. 바로 그것들이 모여 만들어진 것을 우리는 rūpa라고, 단단한 사물이라고 부릅니다.
dæn mē vidiya viññāṇa paccayā nāmaṁ nāma patyā caṭṭhāyatanā caṭṭhāyatana paccayā pasvō passa paccayā vēdanā vēdanā paccayā paṇahā paṇahā paṭaccā upādāna upādāna patyā bava bhava bhava patyā jāti jāti patyā jarāmatā etakoṭa mē anna paricitapāda hāvabalā pravr̥tta vaśayen kesē hō haṭagattā nam yamkisi cittakṣaṇayak. oya cittakṣaṇaya paṭicca samuppāda hatara yanavā.
이제 이렇게 viññāṇa-paccayā nāmaṃ, nāma-paccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatana-paccayā phasso, phassa-paccayā vedanā, vedanā-paccayā taṇhā, taṇhā-paccayā upādānaṃ, upādāna-paccayā bhavo, bhava-paccayā jāti, jāti-paccayā jarāmaraṇaṃ. 그러면 이처럼 paṭicca samuppāda가 pavatti로서 어떤 식으로든 어떤 cittakkhaṇa가 일어났다면, 그 cittakkhaṇa에서 paṭicca samuppāda 넷이 돕니다.
ē nisā mē paṭicca samuppādaya siyum tæna ganna bohōma amāruyi sǣhena vigrahayak karalā ganna ōna ekak.
그러므로 이 paṭicca samuppāda의 미세한 곳은 받아들이기가 매우 어렵고, 상당한 풀이를 해서 받아들여야 하는 것입니다.
deveni paṭicca samuppādaya navā lōbha sahagata cittiyē deveni paṭicca samuppādaya avijyā paccayā saṁkhāra āya deveni eka paṭan gannavā. saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāma viññāṇa paccayā nāma nāma paccayā passō otana satcā etana. pasa paccā vēdanā, vēdanā, paccayā taṇhā taṇhā paccayā upādā upādāna paccā bava paccayā jāti jāti paṭṭhayā jarāmāramā cittakṣaṇaya deveni avasthāvat maḷa. cittakṣaṇaya malanē.
두 번째 paṭicca samuppāda, 곧 lobha-sahagata citta의 두 번째 paṭicca samuppāda는 avijjā-paccayā saṅkhārā로 다시 두 번째를 시작합니다. saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa-paccayā nāmaṃ, nāma-paccayā chaṭṭhāyatanaṃ이 거기 있고, phassa-paccayā vedanā, vedanā-paccayā taṇhā, taṇhā-paccayā upādānaṃ, upādāna-paccayā bhavo, bhava-paccayā jāti, jāti-paccayā jarāmaraṇaṃ. cittakkhaṇa의 두 번째 단계도 죽었습니다. cittakkhaṇa가 죽은 것이지요.
hariyaṭa manussa jīvitaya ekak hæṭiyaṭa aragena ladaruva avasthāva mæruṇā dæn tiyennē ḷama avasthāva ḷama avasthāva mæranahama venavā taruṇa avasthāva pudgalaya innavā. menna ē cittakṣaṇaya jīvat venavā. cittakṣaṇayē lābha avasthāva dekak ivara vuṇā.
마치 사람의 한 삶을 놓고 보듯이, 갓난아기 단계가 죽고 이제는 어린이 단계가 있으며, 어린이 단계가 죽으면 청년 단계가 됩니다. 사람은 그대로 있습니다. 그처럼 그 cittakkhaṇa는 살아 있습니다. cittakkhaṇa의 두 단계가 끝났습니다.
dæn īḷan̆gaṭa avasthāva āvā. venna avasthāva cittakṣaṇaya cittakṣaṇaya kiyanavā avasthā mærenavā. anna avasthā mærīma tamayi mē pennnē paṭicca samuppādayak avasthāvak mæravaṭa paṭicca samuppāda
이제 다음 단계가 왔습니다. cittakkhaṇa, cittakkhaṇa라고 하는 데서 단계가 죽습니다. 그 단계의 죽음이 여기서 보여 주는 것입니다. paṭicca samuppāda 하나, 한 단계가 죽었다고 해서 paṭicca samuppāda가...
cittakṣaṇī ladaruva avasthāva avasthāva īṭa passē taruṇ avasthāva mæḍi avasthāva sampūrṇa vecca avasthāva. mehema avasthāva hatarak venavā. anna ēka ivaranakoṭama tunveni avasthāva pahuvelā avi paṭicca samahap pālayak paṭan ganna. avidyā paccā saṁkhāra saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nā nāma rūpaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanaṁ nemeyi. caṭṭhāyatanaṁ tava salāyatanaya pahaḷa vunē.
cittakkhaṇa의 갓난아기 단계, 어린이 단계, 그다음 청년 단계, 중년 단계, 다 자란 단계 — 이렇게 단계가 넷이 됩니다. 그것이 끝나면서 세 번째 단계가 지나 paṭicca samuppāda가 시작합니다. avijjā-paccayā saṅkhārā, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa-paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa-paccayā saḷāyatanaṃ이 아니라 chaṭṭhāyatanaṃ입니다. 아직 saḷāyatana가 일어난 것이 아닙니다.
etanat ē āyatanaya caṭṭhāyatanaya caṭyatanaya kiyannē tanikama manasā saṭahan manasā oya tiyennē. apiṭa ākanka ākantuka kiyana upakiliṭtēna upakiṭyan ṭikayi mē siddha vennē. cittakṣana mōra mōra enavā. upakilti gænna gænnē enavā. ehemana ævidilā hitanna dæn tunveni avasthāvada upakil gæna.
거기서도 그 āyatana는 chaṭṭhāyatana이고, chaṭṭhāyatana란 오직 mano, 밑그림인 mano만 있는 것입니다. 우리에게 āgantuka upakkilesa로 더럽혀지는 일만 여기서 일어납니다. cittakkhaṇa가 점점 무르익어 갑니다. upakkilesa가 늘어 갑니다. 그렇게 와서, 이제 세 번째 단계에도 upakkilesa가 붙는다고 생각해 보십시오.
hataraveni avasthāvaṭa enakoṭa ēka tira karalā hitannē ēka væḍi bhavanaya karalā anna suddhāskan ipadavāgattā. sampūrṇa karagattā. anna avidyā paccā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇa viññāṇa paccā nāma rūpañña nāma rūpaccā salāyan vunā saralāya tuḷa anna hataraveni avasthāvē cittakṣaṇayē mōrapu avasthāva anna mōrapu avasthāvē tamayi api a kiyannā vū suddhāsakayak hædunā kiyannē.
네 번째 단계에 이르면 그것을 굳히고 단단하게 하여 suddhaṭṭhaka를 낳았습니다. 완성했습니다. avijjā-paccayā saṅkhārā, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa-paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa-paccayā saḷāyatanaṃ이 되었습니다. 네 번째 단계, cittakkhaṇa가 무르익은 단계, 바로 그 무르익은 단계에서 우리가 말하는 suddhaṭṭhaka가 만들어졌다는 것입니다.
dæn suddhāsaka tuḷa pat velā rūpa kalāpayak hædunā. ehenam rūpa kalāpaya mula nāma saṭahanavā. nāma saṭahanaya mōrāgena ævidilā nāma saṭahanīma ghanī bava kirīmak nisā. ārambha venavā rūpayak. ē nāma saṭahana yam ākārayakda rūpa saṭahana ē ākārayada
이제 suddhaṭṭhaka 안에서 rūpa kalāpa가 만들어졌습니다. 그렇다면 rūpa kalāpa의 뿌리는 nāma의 밑그림입니다. nāma의 밑그림이 무르익어 오고, 그 밑그림을 단단하게 하기 때문에 rūpa가 시작됩니다. nāma의 밑그림이 어떤 모양이면 rūpa의 밑그림도 그 모양입니다.
nirmāṇaya kiyalā mona ekak aragenada mona saṭahanada nirmāṇa vastuva ē ākāra an̆dr̥uva gannavā. gati guṇaya yam sēda gati haruva ē ākāra gannavā. ehenam suddhāssakaya nipadanakoṭa lōbha sahagata hitakin ipadevvot lōbha sahagata balayak kriyātmaka karavanna hētu vennā vū rūpa dhātuvak lōkeṭa ipadenavā.
만들어 낼 때 무엇을, 어떤 밑그림을 붙잡느냐에 따라 만들어지는 것이 그 모양을 띱니다. 성질이 어떠하면 그 성질을 그대로 띱니다. 그렇다면 suddhaṭṭhaka를 만들 때 lobha-sahagata 마음으로 낳았다면, lobha-sahagata 힘을 작동하게 하는 원인이 되는 rūpa dhātu가 세상에 생겨납니다.
cittakṣanaya baṁga venakoṭada niyapada lōpa rūpaya nidahas vuṇa. bahila rūpayak vunā. cittakṣana tattvayakaṭa kōṭi lakṣayak giyot. lōbha sahagata kōṭi lakṣayak paramāṇu lōkeṭa ipadanavā.
cittakkhaṇa가 bhaṅga에 이를 때 그렇게 만들어진 lobha의 rūpa는 풀려났습니다. 바깥의 rūpa가 되었습니다. cittakkhaṇa가 koṭi-lakṣa 번 지나가면 lobha-sahagata 원자 koṭi-lakṣa 개가 세상에 생겨납니다.
hon̆dak nemeyi. lōkē vināśa karanna. vināśayaṭa hētu venna lōbha sahagata paramāṇa paramāṇuvaya tiyenavā varṇa, gandha, rasa, ōjā kiyana śaktiya lōbha sahagata deyak kriyātmaka karanna avaśya uppanak kiyalā tamayi ipadennē.
좋은 것이 아닙니다. 세상을 무너뜨리는, 무너짐의 원인이 되는 lobha-sahagata 원자입니다. 그 원자에는 vaṇṇa, gandha, rasa, ojā라는 힘이 있어, lobha-sahagata 일을 작동시키는 데 필요한 것으로 생겨납니다.
ipadilā nidahas vunāṭa pat vēvā. ē nidahas vecca rūpa kalā anurūpa vū gati rakṣaṇayen samāna vū rūpa kalāpiyā samaga ædalā gihi bæn̆denavā.
생겨나 풀려난 뒤, 그 풀려난 rūpa kalāpa는 성질이 걸맞은, 비슷한 rūpa kalāpa들에게 끌려가 묶입니다.
gatiyaṭa gatiya sambandha velā samānatvayaṭa samānatvaya æti gæna yamkisi kenek lōbha sidivi pæyak ehema hiṭiyo apramāṇayak paramāna ipadalā lōkē dæralalā bæn̆dagenna. nipadena niba mēka bæn̆denavā. anukūla tæna ēka mona vipākayak dennada ēka śaktiya ipadavala ēkaṭa dunnē? ēka bhramaṇaya velā bhramaṇaya velā gihillā dæn okkoma ekaṭa bæn̆dilā hitanna ē væḍē karanavā.
성질이 성질에 이어지고 같은 것이 같은 것에 이어져서, 어떤 사람이 lobha 마음으로 한 시간쯤 있었다면 헤아릴 수 없는 원자가 생겨나 세상에 흩어져 묶입니다. 생겨난 그것이 묶입니다. 걸맞은 곳에서, 그것은 어떤 vipāka를 주려고 생겨나 그 힘을 받았습니까? 그것이 돌고 돌다가 이제 모두 함께 묶여 그 일을 한다고 생각해 보십시오.
ehenam lōbha sahagata dē pirihīmaṭa hētu vena siyalu væḍa karanna śaktiya parama pat venna. menna lōkē hædena. lōkeṭa dravya satva nirpānaya vena hæ.
그렇다면 lobha-sahagata 것들이 쇠퇴의 원인이 되는 온갖 일을 하는 힘을 원자가 지니게 됩니다. 이렇게 세상이 만들어집니다. 이렇게 세상에 물질과 중생이 만들어집니다.
menna mē krimaṭa tamayi mē lōkē met valān paṭan gattot yam kenek mettā sahagata cittiyana kiyana. kusala mūla paccā saṁkhāra a tava tava ekak.
바로 이 방식으로, 이 세상에서 mettā를 닦기 시작하여 어떤 사람이 mettā-sahagata citta를 일으킨다면 — kusala-mūla-paccayā saṅkhārā, 또 다른 하나입니다.
mittā sāka hitannanam kusala mūla paccayā saṁkhāra alōpa adhi samō etanṭa dāna saṁkāra patyā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāmaṁ nāma patyā caṭṭhāyatanaṁ anna enavā paḷaveni pava manō saṭahanak vaśayen hetak siddha venna suvayak gena denna yahapatak venna kriyātmaka vennā vū rūpa kalāpayaka ārambhaka manōsaṭahan āvā. cittak venarambhayē deveni avasthāva pænnā tunveni avasthāva pænnā bam̆burulā ehenam gævana vuṇā.
mettā-sahagata 마음이라면 kusala-mūla-paccayā saṅkhārā로, alobha, adosa, amoha가 거기에 들어갑니다. saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa-paccayā nāmaṃ, nāma-paccayā chaṭṭhāyatanaṃ — 그렇게 첫 번째가 옵니다. mano의 밑그림으로서, 이로움이 생기고 평안을 가져다주고 좋은 일이 되도록 작동하는 rūpa kalāpa의 처음 mano 밑그림이 왔습니다. cittakkhaṇa의 시작에서 두 번째 단계를 지나고 세 번째 단계를 지나 무르익어 단단해졌습니다.
uddhāsthaka rūpa kalāpayak rūpa dhātuvak akin piṭa kaḷā. piṭa kaḷāṭa passē ēka piṭa kaḷē monavæda ēkē ārambha velā tiyennē ēka hæduvē mokenda mettā sahagata hitakak vēvā. yahapatak vēvā. ē situivillat ekka piḍa karapu śaktiyen gihillā lōkēṭa ēkak nidahas venavā. dæn ēkē gæpvelā tiyena śaktiya kumak hadannada? yahapatak karana śaktiya nirōgīrana śaktiya suvayak æti karana śaktiya sāmayak samādānayak æti karana śaktiya eba śaktiyak inna denna rūpa kalāpaya paramāṇu velā lōkeṭa pæyak tuḷa metaṭa nam ananta apramāṇa rūpakalāpa lōkeṭa
suddhaṭṭhaka rūpa kalāpa, 곧 rūpa dhātu를 내보냈습니다. 내보낸 뒤, 거기서 시작된 것은 무엇이며 그것을 무엇으로 만들었습니까? mettā-sahagata 마음이든 좋은 뜻이든, 그 생각과 함께 내보낸 힘으로 그것이 세상으로 풀려납니다. 이제 그 안에 담긴 힘은 무엇을 만듭니까? 좋은 일을 하는 힘, 병 없게 하는 힘, 평안을 일으키는 힘, 평화와 화합을 일으키는 힘 — 그런 힘을 지닌 rūpa kalāpa가 원자가 되어 세상에 퍼집니다. 한 시간 안에 이만큼이라면 끝없이 헤아릴 수 없는 rūpa kalāpa가 세상에 퍼집니다.
dæn ēvā tamayi lōkayaṭa śāntiyak æti karagannē. dæn īḷan̆ga mē sthāna sthānayaṭa giyahama anē sthānama æn̆gaṭa nikak sitil velā giyā. mokenda ara rūpa kalāpataya ārammaṇa pratyayenma pratya vuṇā. anna ārammaṇa vuṇā. aramuṇu vuṇā. aramuṇaṭa kenak dīn
이제 그것들이 세상에 평화를 일으킵니다. 이제 어떤 곳에 가면 ‘아, 이곳에 오니 몸이 좀 시원해진다’고 합니다. 무엇 때문입니까? 저 rūpa kalāpa가 ārammaṇa-paccaya로 조건이 되었기 때문입니다. ārammaṇa가 되었습니다. 대상이 되었습니다.
vuṇā. aramuṇu vuṇā. aramuṇaṭa kenak dīn adahasa æti karalammaṇa patve an haṭagattā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mittā sahagaṭa hitak haṭaganna kakulada apiṭa tava kenekuṭa hitak pahaḷa karanna bæri vuṇāda hitak pahaḷa karanna aramuṇu karanna ōna karalā saṭahana dunnē næha.
mettā-sahagata 마음이 일어납니다. 우리가 다른 사람에게 마음을 일으켜 줄 수 없었습니까? 마음을 일으키려면 대상이 있어야 하는데, 밑그림을 건네준 것은 아니었습니다.
rūpa kalāpayak sakas karalā set karalā denna puḷuvan. anna heta vadinavā kiyannē ōkayi. hita dennada bæhæ. magē hita mallanna ēka havā upāda pratiban vuṇā ivarayi. ē magē hitē tiyena hæn̆gīmakvat anit kenāṭa hæn̆gīmakin denna. ē hæn̆gīma tiyena upakramaya ōkayi. ē śaktiya ārambha karanavā anit ekkenā tamāgē bala tamangē vidiya. ē ārambhaṇa karapuvahama sit ārammaṇayak ārambha vunot ārammaṇaya haṭaganna ehaṭa aramuṇu karapu dēṭa anuganna. annahulaṭa sitsin̆dak haṭaganna hētu venavā. ārammaṇa patyenavā. pæhædisset aramuṇak āvā. aramuṇak āpuhama aramuṇaya haṭagattā vū cētanāva haṭagannē ēṭa anukūdayi. anna vibhāga hitak āvā eya
rūpa kalāpa를 지어 이로움을 줄 수는 있습니다. 축복을 빈다는 것이 바로 이것입니다. 마음을 줄 수는 없습니다. 내 마음은 uppāda와 bhaṅga를 거쳐 끝났습니다. 내 마음에 있는 느낌조차 다른 사람에게 느낌으로 줄 수 없습니다. 그 느낌을 전하는 방법이 이것입니다. 그 힘을 일으키면 다른 사람은 자기 힘대로, 자기 방식대로 받습니다. 그것이 ārammaṇa가 되면, ārammaṇa가 시작되면 그 ārammaṇa에서, 대상으로 삼은 것에 따라 그 사람에게 마음이 일어나는 원인이 됩니다. ārammaṇa-paccaya가 됩니다. 분명히 대상이 왔습니다. 대상이 오면 그 대상으로 일어나는 cetanā는 그에 걸맞게 일어납니다. 바로 vipāka 마음이 온 것입니다.
dæn mēka mama itāma gæṭin mē ṭika vigraha kaḷēda? mēkē tiyenē bælǣrumkama kiyanna. mē siyum tænak nemeyi kiyana eka kiyannē.
이제 제가 이것을 아주 간략하게 풀이했습니다. 이것이 얼마나 무거운지, 예사로운 미세한 대목이 아니라는 것을 말하려는 것입니다.
dæn menna mē vagē yamkisi kenek cuta vena mohota paṭisandhiyak labana mohotakada haṭaganna diṭiyak tiyenavā avidyā paccayā, saṁkhārā, saṁkhāra paccayā, viññāṇa kiyalā evala vena diṭṭhiyāva.
이제 이처럼 어떤 사람이 cuti하는 순간, paṭisandhi를 얻는 순간에 일어나는 vīthi가 있습니다. avijjā-paccayā saṅkhārā, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ이라고 그때 일어나는 vīthi입니다.
dæn yamkisi pudgalayek maraṇāsanna næhæ cuta vena mohotak enavā nam tu vena mohota venakoṭa īṭa avurudut 10kaṭa pahaḷakaṭa 20kaṭa 30kaṭa issellā karapu karmayak paladinna enavā kiyalā. tathā mæruē, horakama kaḷē, parasādhāra sēvanaya kaḷē, boruva gēnamā kivvē. avurudu 50 vitara issellā. dæn ara sita vena mohotaṭa aramuṇu vunē ēka koheda ida aramuṇu vunē? anna ara nirmāṇaya karapu rūpa karāpa gatiyaṭa gatiya sambandha velā ædilā nama maraṇāsanna avasthāvēdī apiṭa pahaḷa vecca gati sit paramparāvak suvaṇanā anukūlavayaṭa anukūlatvaya ædilā ēvā aramuṇu venavā. anna ārammaṇaya vuṇā. karma karma nimiti gada nimitin āvā kivvē ōkayi.
이제 어떤 사람이 죽음에 가까워 cuti하는 순간이 온다면, cuti하는 순간이 될 때 그보다 10년, 20년, 30년 앞서 지은 kamma가 열매를 맺으러 온다고 합니다. 생명을 죽였고, 훔쳤고, 남의 아내와 어울렸고, 거짓말을 했습니다 — 50년쯤 전에. 이제 저 cuti하는 순간에 대상이 된 것은 어디에 있다가 대상이 되었습니까? 저 만들어 놓은 rūpa kalāpa가 성질이 성질에 이어져 끌려와서, 죽음에 가까운 때에 우리에게 일어난 성질의 마음 흐름과 걸맞음에 따라 끌려와 대상이 됩니다. 바로 ārammaṇa가 되었습니다. kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 온다고 한 것이 바로 이것입니다.
etan aramuṇu vunaha ē aramuṇē tibuṇā issellā karapu eka vidiyet nirmāṇaya karapu. ēka aramuṇu velā hiṭan āpuvahama ēkayi vipākayak.
거기서 대상이 되면, 그 대상에는 앞서 지은 것이 지은 방식대로 만들어져 있었습니다. 그것이 대상이 되어 떠오르면 그것이 vipāka입니다.
dæn vipākaya ævidina maraṇāsanna mohotē bhava karmayak hadanna ōnē. ē vipākaya ævidina karmaya hædennē. ehenam issellā karmaya kaḷā. avurudu 50ṭa vitara issellā. varṇāsanna mohotē ēka ennē koheda? ēka cētanat vitara midunā. ē karmaya kana velāvēdī yam citta mālāvak enam ēkanama ivarayi. ēkana rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana kriyātmakama dakkavat dænnē næhæ. ēvā etana bidilā gilā. ēka bidilā giya ēka venas velā giyā. etakaṭa dīcca kriyākārītvaya ivarayi etana ivarayi ēka kivvē. ehenam maraṇākhaṇa mokataṭa edā karapu karmaya kohomada dænennē dæn metana nava karmayak nadenna ōnē.
이제 vipāka가 와서 죽음에 가까운 순간에 bhava kamma를 만들어야 합니다. 그 vipāka가 와서 kamma가 만들어집니다. 그러면 앞서 kamma를 했습니다. 50년쯤 전에. 죽음에 가까운 순간에 그것이 어디서 옵니까? 그것은 cetanā로만 지나갔습니다. 그 kamma를 하던 때의 citta 흐름은 그때 끝났습니다. 그 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 작용은 이제 보이지도 않습니다. 그것들은 거기서 부서져 갔습니다. 부서지고 변해 갔습니다. 그때 준 작용은 거기서 끝났다는 것입니다. 그렇다면 죽음의 순간에 그날 지은 kamma가 어떻게 느껴집니까? 이제 여기서 새 kamma가 생겨나야 합니다.
anna ēka tamayi varṇāsanna mohotē paṭicca samuppāda kivvē avidyā pajjā saṁkhāra asaṁkāra paccā viññāṇa kiyana paṭicca samuppādaya puṁci kālē in̆dalā aragena mæranakoṭa gihillā ēken upanna kivvot væradenna. puṁci kālē karapu deyak hari. karmayak karapu karuṇa kālē hari karapu ēka mahaḷu venakoṭa ædalā ennē vipāka vaśayen. ævidilā hitanna avidyā paccā saṁkhārā kiyana mē saṁsā mē ēkanē paṭicca samuppādaya maraṇāsanna citta vītiya haṭagannakoṭa haṭaganna.
바로 그것을 죽음에 가까운 순간의 paṭicca samuppāda라고 한 것입니다. avijjā-paccayā saṅkhārā, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ이라는 paṭicca samuppāda를 어릴 때부터 잡아서 죽을 때까지 끌고 가 그것으로 태어났다고 하면 틀립니다. 어릴 때 한 것이든, 젊을 때 지은 kamma든, 그것이 늙어 갈 때 vipāka로 끌려옵니다. 와서 — 생각해 보십시오 — avijjā-paccayā saṅkhārā라는 이 saṅkhāra, 바로 그 paṭicca samuppāda는 죽음에 가까운 citta vīthi가 일어날 때 일어납니다.
anna ēkē avijā patyā saṁkhārāven nitarayi. ē nisā oya paṭicca samuppādaya mula aga hoyena maraṇāsanna mohotē paṭicca samuppādaya maraṇāsanna mohotakayi. avijā paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyalā paṭisandhi viññāṇaya dina de paṭicca samuppādaya pahaḷa velā kriyātmaka vennē maraṇāsanna citta vītiya.
그 안에서는 늘 avijjā-paccayā saṅkhārā로 이루어집니다. 그러므로 그 paṭicca samuppāda의 처음과 끝을 찾아보면, 죽음에 가까운 순간의 paṭicca samuppāda는 죽음에 가까운 순간의 것입니다. avijjā-paccayā saṅkhārā, saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ이라 하여 paṭisandhi viññāṇa를 주는 paṭicca samuppāda가 일어나 작동하는 것은 죽음에 가까운 citta vīthi에서입니다.
ē citta vītiya cittakṣaṇayak alāginna. ē ārambhaya paṭan gannavā. paṭisandhiya labana cittakṣaṇayadī oya paṭicca samuppāda hatara kriyātmaka velā paṭisandhiyen kerena ōnē kriyāvak innavā.
그 citta vīthi의 cittakkhaṇa를 붙잡고 그 시작이 시작됩니다. paṭisandhi를 얻는 cittakkhaṇa에서 그 네 paṭicca samuppāda가 작동하여, paṭisandhi로 이루어져야 할 일이 있습니다.
ē nisā kiyanavā imasmin sati in̆dalaṁ hōti vimasa uppādā in̆dan uppajjanaya mē æti kalli mē vē. mē upan kalin mē upada kāraṇā dekak tiyenavā. æti kayi venavā. vimak asati in̆dan hōti mē næti kani noveyi.
그래서 ‘imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati’ — 이것이 있을 때 이것이 있고, 이것이 일어나므로 이것이 일어난다고 합니다. 여기에는 두 가지가 있습니다. 있을 때 있게 됩니다. ‘imasmiṃ asati idaṃ na hoti’ — 이것이 없을 때 이것이 없습니다.
dæn ehenam api kalpanā karalā balamu avurudu 10kaṭa issellā miniheka mæruvā. 10kaṭa passē meniha mærenna tiyenavā. dæn minihā marapu velāvē dicca rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa dæn tiyenavada? 嗯
이제 생각해 봅시다. 10년 전에 어떤 사람이 사람을 죽였습니다. 10년 뒤에 이 사람이 죽게 됩니다. 그렇다면 그 사람이 살인을 하던 때에 있던 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 지금도 있습니까?