CD015 · 25번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음
kēndaraya의 nirutti로 본 dhamma
කේන්දරය නිරුක්ති ධර්ම.
mōha kiyannē balapǣma anuva vāpissen kōpaya balapāna hæṭiya. dæn lōbha, dvēśa, mōha kiyana ekēdī api dakinna ōnē. dæn mē lōbha kiyana
moha란 그 영향에 따라 vāta·pitta·semha의 어지러움이 일어나는 방식입니다. 이제 lobha, dosa, moha라는 것에서 우리가 보아야 합니다.
ekēdī api dakinna ōnē. dæn mē lōbha kiyana yamkisi koṭasak tiyenavā. mē lōbhaya nisā hæmellēma lōbhayen dan̆galannē mokaṭada? sēvamayak balāporottu venna suvayak balāporottu vennē. lōbhaya āsāvē balavat pægat āsāvē dæḍi bava nisā lōbhaya ætivenavā.
이 lobha라는 어떤 부분이 있습니다. 이 lobha 때문에 늘 lobha로 몸부림치는 것은 왜일까요? 즐거움을 바라고 편안함을 바라기 때문입니다. lobha는 바람이 세고 굳은 바람이 단단하기 때문에 생깁니다.
ēkē svabhāvaya mokakda? yam yam tænaka ellena bæn̆dena svabhāvaya.
그 성질은 무엇입니까? 어떤 곳에 매달리고 묶이는 성질입니다.
anna ēka tamayi sema poḷa hæṭi. semē svabhāvaya hæmatænakama ellilā bæn̆dilā lāṭuvak vāgē bæn̆dilā hiṭa svabhāvaya.
바로 그것이 semha가 작용하는 방식입니다. semha의 성질은 어디에나 매달리고 달라붙어 풀처럼 붙어 있는 성질입니다.
mē viṣama lōya nisā sem kōpa æti karanna hētu venavā. vipāka vaśayen
이 어긋난 lobha 때문에 vipāka로서 semha의 어지러움을 일으키는 원인이 됩니다.
etakoṭa kivvā dvēśaya hæmalema ginigattā pavāga śarīrayak ginigannannēṭa pat karayi pita mul karagena.
그리고 말하기를, dosa는 늘 불타오르는 것이어서 pitta를 바탕으로 몸을 불타는 상태로 만듭니다.
visama dvēśayak æti karagatto. ēken haṭagannavā pitkōpa æti karanna rōga. ēken æti karannē. mōhaya hæma velēma yamaka
어긋난 dosa를 일으키면 그로써 pitta의 어지러움을 일으키는 병이 생깁니다. 그것으로 일으키는 것입니다.
ēken æti karannē. mōhaya hæma velēma yamaka elbagannavat monavak karaganna puḷuvan ekak nemeyi. asaraṇa ekak. mōhayaṭa pat vunāṭa passē mōhaya nisā kara kiyāganna deyak tērennē næ. yamak karaganna bæ. ohē sælena eka tamayi vennē.
moha는 늘 무엇을 붙잡지도, 무엇을 해내지도 못하는 것입니다. 의지할 데 없는 것입니다. moha에 빠지면 moha 때문에 무엇을 해야 할지 모릅니다. 아무것도 할 수 없습니다. 그저 흔들릴 뿐입니다.
haliya haliya sudusuma heḷe inna eka tamayi vennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē hæmedīmēma mōhaya visama vātayaṭa sambandhayi. viṣama vecca vātaya nisā vāta kōpa haṭagannavā. mōhayen vāta kōpa enavā, dvēśayen pitkōpa enavā. lōbhayen sem kōpa enavā. vipāka vaśayen vāpisem dekaṭa lōbha, dvēśa, mōha oya vidiyaṭa sambandha venavā. gatiyaṭa anuvamayi.
그 모든 경우에 moha는 어긋난 vāta와 이어집니다. 어긋난 vāta 때문에 vāta의 어지러움이 생깁니다. moha로 vāta의 어지러움이 오고, dosa로 pitta의 어지러움이 오고, lobha로 semha의 어지러움이 옵니다. vipāka로서 vāta·pitta·semha에 lobha, dosa, moha가 이렇게 이어집니다. 성향에 따라서입니다.
itin karagatta ekē ē vipākaya arihatyaṭa pat vunat venna puḷuvan. lōbhakṣayayi, dvēśa akṣayayi, mōhakṣayayi. ē hētuvē phalaya matun̆du kayak hara gænīmaṭa hētu næti vena eka
그러니 지은 것의 그 vipāka는 arahant가 되어도 올 수 있습니다. lobha가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다함, 그 원인의 결과로 다시 몸을 받을 원인이 사라지는 것입니다.
pinveni praśnaya vihāra veyi ara karmaya paṭiccandanayaki
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
예.
mē anantara samanantara pratyaya samantaraya hadanna næta tiyenakoṭa ahat venna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anan ēka tamayi kiyannē ē karapu hæṭiyaṭa karmaya hæṭiyaṭa kiyalā. dæn ānantarayaka pāpa karma kiyalā koṭasak tiyenavā. paṁcānantaraya pāpa karma kiyalā. ēvaṭa anantarayak samanantarayak hadanna avaśya næha.
바로 그것이 지은 대로, kamma대로라고 하는 것입니다. 이제 ānantariya pāpa kamma라는 부분이 있습니다. 다섯 가지 ānantariya pāpa kamma입니다. 그것들에는 anantara나 samanantara를 만들 필요가 없습니다.
ēvā hadāgenayi ægilā ennē. ē śaktiya hætiya. ehema novanīvara tiyenavā. avaśya parisaraya hæduvot hadāgena hæduvot tamayi ennē. dæn api hun̆gā tuḷaṭa mē monavā hari
그것들은 스스로 만들어서 끌려옵니다. 그런 힘이 있습니다. 그렇지 않은 것들도 있습니다. 필요한 환경을 만들면, 만들어 주어야 그때 옵니다.
ennē. dæn api hun̆gā tuḷaṭa mē monavā hari avaḍak karannē kenekuṭa tani karama nikanma nemeyi. parisarayak hadalā dunna nikan.
이제 우리 가운데 누군가에게 해를 끼치는 것은 혼자서 그냥 하는 것이 아닙니다. 환경이 만들어져 주어졌기 때문입니다.
anu hadapu parisarayak maddī ē nisā haṭagatta kupita vīmak mul karagena tamayi kenavaṭa gahanna puḷuvan. bayinna puḷuvan.
남이 만든 환경 속에서 그로 인해 일어난 성남을 바탕으로 누군가를 때릴 수도 있고 욕할 수도 있습니다.
dæn api ehema mama mokaṭada nikan bayinnē. maṭa karadarannē mokada? api ohoma tena innē. hæbæyi maṭa monavā hari kivvakō tamayi mā ōkaṭa viruddhava næginnē. anna kenekgē nigamanayak.
이제 내가 왜 그냥 욕하겠습니까. 왜 남을 괴롭히겠습니까? 우리는 그저 이렇게 있습니다. 하지만 누가 나에게 무슨 말을 하면 그때 내가 거기에 맞서 일어납니다. 그것이 어떤 사람의 판단입니다.
dæn etakoṭa tiyennē āhārayak ætuvamayi ohu ē āpaya kaḷē. hētuvak ætuvamayi. ehenam ōka vidennat ohuṭa ohu hētuvak goḍanæguvot tamayi ē jātiya ædalā innē. a samantara eyā goḍanæguvot tamayi ehema anantara pāpa karma karma vipāka vaśayen ædalā ennē.
그러니 그는 바탕이 있어서 그 죄를 지은 것입니다. 원인이 있어서입니다. 그렇다면 그것을 겪는 데도 그에게 원인이 쌓여야 그런 종류가 끌려옵니다. 그가 samanantara를 쌓아야 그렇게 ānantariya pāpa kamma가 kamma vipāka로서 끌려옵니다.
anna ēkayi. itin apiṭa puḷuvan bohōkoṭa api karalā tiyennē. kisima kenekuṭa avæḍak asādhāraṇayak nokaḷa nisā ē hētuvenma gihi api karalā næhæ. bohoma aḍuve ēvā. kāṭa hari bælā tiyenavā nam hari hiṁgiyak karalā tiyenavā nam apiṭa mokak hari kaḷā kiyana nigamanayaka pihiṭalā tamayi api karalā tiyennē.
바로 그것입니다. 그러니 우리가 대부분 해 온 것은, 누구에게도 해나 부당함을 하지 않았으니 그 때문에 우리가 하지 않은 것입니다. 그런 일은 아주 적습니다. 누구에게 욕을 했거나 해를 끼쳤다면, 그것은 그가 우리에게 무언가를 했다는 판단에 서서 한 것입니다.
ēkaṭa hētu tibuṇā nam ehenna. anna ē sahanaya ē karma vipāka venakoṭat tiyenavā. tamanṭa bērilā tiyenavā. eban̆du pasarayā taman lōkeṭa naipadavannē nætnam.
거기에 원인이 있었다면 그렇습니다. 바로 그 누그러짐이 그 kamma vipāka가 올 때에도 있습니다. 자신이 벗어나게 됩니다. 그런 환경을 자신이 세상에 만들지 않는다면 말입니다.
ēken bērīmē hækiyāvak labanavā.ālika tāvakālika hækiyāvak tama prōgayak vaśayen ēka ganna puḷuvan.
그로써 벗어날 수 있는 힘을 얻습니다. 잠시 동안의 힘입니다. 그것을 하나의 방편으로 받아들일 수 있습니다.
itin mē vagē dēval valadī utura pradēśayak dakuṇat ādī vaśayen tiyena saṭana ada ī tibicca saṭak nemeyi. itihāsa katā bæluvat oya hæma kālayekama oya praśnaya matu vuṇā.
그러니 이런 일들에서, 북쪽 지방과 남쪽 등으로 벌어지는 싸움은 오늘 어제 생긴 싸움이 아닙니다. 역사 이야기를 보아도 모든 때에 그 문제가 일어났습니다.
kaṭṭiyak kiyanavā mē raṭa okkōma apē rājyayaṭa ganna ōnē. eksīsat karanna ōnē. ehema kiyalā ivalayi hanam vena pættaka rajakara hiṭapu kaṭṭiya parādaya karalā ē pætta allaganna balanavā.
어떤 무리는 이 나라 전체를 우리 왕국으로 가져와 하나로 만들어야 한다고 말합니다. 그렇게 말하고는 다른 쪽을 다스리던 무리를 쳐서 그쪽을 차지하려 합니다.
ēgollō kalpanā karanavā apit kohomahari dan̆galā haṭam apē rājyaya kṣēsat karanna ōnē.
그들은 생각합니다. 우리도 어떻게든 애써서 우리 왕국을 하나로 만들어야 한다고.
ēgollō ehen saṭana mehegena tiyenavā anikva parādaya karalā ēka allaganna iin gæṭi gæṭī in̆dalā gæṭīma hētu karannē moka hari ē avasthāvē jaya aragena aya jaya pannavā. hæbæyi anika adahasa atharinna. ada bærinam āyē saṭadā
그들은 거기서 싸움을 이리로 끌고 와 상대를 쳐서 그것을 차지하려고 부딪치고 또 부딪칩니다. 부딪친 끝에 그때 이긴 쪽이 승리를 누립니다. 하지만 상대는 그 생각을 버리지 않습니다.
anika adahasa atharinna. ada bærinam āyē saṭadā saṁvidhānaya karannē api nævata saṭana ehevanavā. oya adahasen aya kekisa jāti lakṣaṇayak aragena jāti bhēdayak aragena hari oya adahasat arinna nætuva oya dekē innavā degul
오늘 안 되면 다시 싸움을 꾸려 우리가 다시 싸운다는 것입니다. 그 생각으로 어떤 민족의 특징을 내세우거나 민족의 차이를 내세워서라도 그 생각을 버리지 않고 두 쪽 모두 그렇게 있습니다.
ehenam oya deka maruva maruvaṭa enna ōka sarana attara venna puḷuvanda?
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
utura eka rāj tibuṇā dakina eka rājjayak tibuṇā. ēkaṭat hētukāraka pasubima bhūmi pasubivin yedilā tibuṇā.
북쪽에 한 왕국이 있었고 남쪽에 한 왕국이 있었습니다. 거기에도 원인이 되는 배경, 땅의 배경이 있었습니다.
eka pættaka tiyena parisara svabhāvaya nemeyi anit pættē. ē vagēma gaṁgāvalin ven vecca dvēśa sīmā vaśayen venvecca tibuna. ē nisā pætten pætta eka adahasa valayi hada kaḷā.
한쪽의 환경은 다른 쪽과 같지 않습니다. 또 강으로 나뉜 땅의 경계로 갈라져 있었습니다. 그래서 각 쪽이 저마다 다스렸습니다.
īṭa passē rājya lōbhaya væḍenakoṭa balaya væḍi karagena sanat kaḷat okkoma ekaṭa ganna. mē eka kaṭṭiyak nemeyi depættema kaṭṭiya oya væḍē karalā tiyennē.
그 뒤 나라 욕심이 커지자 힘을 키워 전부를 하나로 가지려 했습니다. 한 무리만이 아니라 양쪽 무리 모두가 그 일을 했습니다.
mē laṁkāvē kivvahama sopaya vena koka apit
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ahaval karalā apē hadagena raja karalā tiyenavā. okkoma allagena dæn apit karalā tiyenavā dæn um̆balayi innē koka um̆balā vitarak iṭi apit ē kālē hiṭiyē næhæ. apē kaṭṭiya aṭa kālē hiṭiyā.
우리도 아무개를 쳐서 우리 나라를 세우고 다스렸다, 전부 차지해서. 이제 우리도 해 보았다, 지금은 너희가 있지만 너희만 있었던 게 아니다, 우리 사람들도 그때 있었다고 합니다.
dæn oya saraya vivērayak vennē næ. mēgollō kiyanavā api ē īyā karanavā kiyalā aragollō kiyanavā apit næhæ vena ekak api tiyannē ē giya rajyā tama karannē kavada hari apiṭa mehāri etarak kiyalā ekak api næhæ. ēgollō ē adahasa tiyenavā. itin ē kiyannē gæṭīmak mul karagena degō gæṭenavā.
이제 그것은 결판이 나지 않습니다. 이쪽은 우리가 그렇게 한다고 말하고, 저쪽은 우리도 다른 게 아니라 잃어버린 그 왕국을 언젠가는 되찾는다고 말합니다. 그들에게 그 생각이 있습니다. 그러니 부딪침을 바탕으로 두 무리가 부딪칩니다.
balāporottuva atarpanadī nisā mē balāporottuven parapurē parapuraṭa ganukūla pudgalayō ipadi ēkaṭama ahuvenavā. ēkama karagena yanavā.
바람이 끊이지 않으니, 이 바람으로 대대로 그에 맞는 사람들이 태어나 바로 그것에 걸려듭니다. 같은 일을 이어 갑니다.
ē pævætmē yamak alla gattot gæṭīmen nidahas venna bæha. ē taran̆gayen nidahas venna bæha.
그 존재 안에서 무언가를 붙잡으면 부딪침에서 벗어날 수 없습니다. 그 겨룸에서 벗어날 수 없습니다.
ballanṭa ahuvecca mas kaṭṭak nam mas kaṭṭa koyi pættaṭa yannet næhæ. æda gata ballagē pættaṭa yanavā. mas kaṭṭa nidahasē innavā. mas kaṭtara pora kanavā ballō dennet depa pættiṭa venavā. eka vallē ekat adahasak venavada
개들에게 걸린 고깃덩이라면, 고깃덩이는 어느 쪽으로도 스스로 가지 않습니다. 끌어당기는 개 쪽으로 갑니다. 고깃덩이는 태평하게 있습니다. 고깃덩이를 두고 두 개가 싸우며 양쪽으로 갈립니다. 한 개가 다른 개와 뜻이 같아지겠습니까?
anikaṭa bayaṭa pænalā hæṁgā misā mas kaṭṭē pādalā aṁvada nǣ ēka karanna. vut balannē hæn̆gilā ahaka balā in̆dilā pennalā kohomahari pæla arannuvannē ek bæā. ūraṭa puḷuvankamak læbunot ehema arakaṭa haākāra kāla.
다른 개가 겁먹고 숨어서 고깃덩이를 내주겠습니까? 그러지 않습니다. 숨어서 딴 데를 보는 척하다가 어떻게든 빼앗으려 합니다. 기회가 생기면 그것을 차지해 먹으려 합니다.
itin anna ē vagē tamayi raṭa maskaṭṭak næhæ. ōkaṭa buktinna dan̆gana balluva tamayi depættē innē.
바로 그처럼 나라는 고깃덩이 같은 것입니다. 그것을 먹으려고 날뛰는 개들이 양쪽에 있습니다.
mē baḷupu porē ærennē næha kavadāvak
이 개싸움은 결코 끝나지 않습니다.
ballō minissu karā dāganna ballanṭa balakam karaganna tiya minissu tamangē gara karaganna ōnē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
apit giyot ehema mas kaṭarakannē næhæ. pættak hakanam ehema bæhæ. oya mas kaṭṭa sādhāraṇa bedanna ōnē. api ōkaṭa pættot mokak vennē
우리가 가더라도 고깃덩이를 먹지 않습니다. 한쪽 편을 들면 안 됩니다. 그 고깃덩이를 공평하게 나누어야 합니다. 우리가 거기 끼어들면 어떻게 될까요?
ungē lōbhakamada dæn ballō deenak hæmada sādhāraṇa bedalā kanna unṭa væri sādhāraṇayak næhæ uṭa sampūrṇa kara maṭat ōnē maṭa mat ōnē dennā illanavā. eka gānna ōna ekanē sādhāraṇa bedanna yanavā. ehenam apiṭa karanna puḷuvan deyak dō karannē.
그들의 욕심으로, 두 개가 언제 공평하게 나눠 먹겠습니까. 그들에게는 공평함이 없습니다. 통째로 나도 원한다, 나도 원한다며 둘 다 요구합니다. 하나가 원하는 것을 두고 공평하게 나누러 가면, 그렇다면 우리가 할 수 있는 일이 무엇이겠습니까.
oya væḍē lōbha, dvēśa, mōhayangē gæṭīmē svabhāvaya ballangē maskaṭak aiṭa porakana mōḍayō hindā. budurajāṇan vahansē kavadāvat væḍiyē nǣ oya dēśapālanaya.
그 일은 lobha, dosa, moha가 부딪치는 성질이며, 개들의 고깃덩이를 두고 다투는 어리석은 이들이기 때문입니다. 붓다께서는 결코 그런 정치에 나서지 않으셨습니다.
ōka æn̆gili gahanna tiyennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ōkē ādīnava dækalā karapu dēśālanaya tattva ællā dālā gihillā tamayi kavidaṭa gihillā unvahansē lovaturā buddhatvayaṭa pat vunē. lōkayē siyallaṭa olā jayaganna puḷuvan dēśapālanayak aitivāsikamak, himikavak okkoma unvahansēṭa tibu.
그것의 해로움을 보시고 하시던 정치와 지위를 버리고 떠나셔서 그분은 lōkuttara buddha가 되셨습니다. 세상 모두를 이길 수 있는 정치, 특권, 소유가 그분께 다 있었습니다.
unvahansē kalakiraṇet sākya kōliyangē tibena sattana nisāmayi. kalakiraṇē mul hētuvak edā vunē. mē rajakama kiyana eka mahā bhayānaka væḍak næti deyak ælena gæṭena mulā vena deyak kiyalā dænagena hadakamehi kalakenna edā hētuvak vuṇā ēka.
그분이 싫증을 내신 것도 Sākya와 Koliya 사이의 싸움 때문이었습니다. 그것이 그때 싫증의 첫 원인이었습니다. 이 왕위라는 것은 아주 위험하고 쓸모없으며 집착하고 부딪치고 미혹하는 것임을 알고, 왕위를 싫어하게 된 원인이 그때 그것이었습니다.
sasara tibiṭa mē puṇyavantakama araka upanisiraya karē nægilā āvā.
saṃsāra에서 쌓은 이 공덕이 그 upanissaya가 되어 일어났습니다.
itin īṭa passē tunvahansē raṭālanaya kirīmaṭa giyē næhæ. kavuru hari upadesakillagena āvot dæhæmin karana mehemayi kiyalā upadinna. hora gannavā nam horaganna bærinam nikan hiṭa davasa gānē avavāda anuśāsanā ganna āvā kosola sadiruvannaṭa araka karanna epā mēka karanna epā kiyanna kiyanavā. bolǣ kæmættak koraganna.
그 뒤 그분은 나라를 다스리러 가지 않으셨습니다. 누군가 조언을 구하러 오면 dhamma에 맞게 다스리는 법은 이렇다고 일러 주셨습니다. 좋으면 받아들이고, 받아들일 수 없으면 그냥 두라고. 날마다 가르침을 받으러 오던 Kosala 왕에게 이것도 하지 말라, 저것도 하지 말라고 일러 주셨습니다. 원하는 대로 하라고.
hæbæyi menna mēkayi yathārthaya. oya ṭika dunnā. ēkayi itin oya hækiyi.
하지만 이것이 사실이라는 것, 그만큼은 주셨습니다. 그래서 그런 것입니다.
saṭan navattanavayi kiyana eka bauddhayangē væḍak neme. bauddhaya navattanna næha tamangē hita tuḷa tiyena rāga, dvēśa, mōha saṭana. ē saṭana jaya gattot bauddhayāṭa tama tamanṭa nivana tiyenavā.
싸움을 멈추게 하는 것은 불자의 일이 아닙니다. 불자가 멈춰야 할 것은 자기 마음속의 rāga, dosa, moha의 싸움입니다. 그 싸움을 이기면 불자에게는 저마다 nibbāna가 있습니다.
lōkayāṭat onnanam tava tama tamanṭa onnanam ēka karagatta ēka. buddha dahama anu hadanna tiyena ekak nemeyi tama tamanṭa hædenna tiyena eka. dæn ēken anu hadanna yana buddha dahama tamayi ada hadāgena in̆galannē. utsāha karanna.
세상 사람도 원하면, 저마다 원하면 그것을 하면 됩니다. 붓다의 dhamma는 남을 고치려는 것이 아니라 저마다 스스로 고쳐지는 것입니다. 그런데 남을 고치러 가는 불교를 오늘 만들어 놓고 애쓰고 있습니다. 힘써 보십시오.
anuṭa udav karana eka hon̆dayi. hæbæyi anu hadanavā kiyana ekē hiṭiyot dr̥ṣṭiyak.
남을 돕는 것은 좋습니다. 하지만 남을 고친다는 데 머무르면 그것은 하나의 diṭṭhi입니다.
ē dr̥ṣṭiyaṭa novædavva karanna. dahama davva karanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tava monavā hari ahanna tiyenavā nam
더 물어볼 것이 있으면 물으십시오.
svāmīn vahansa karma vipāka vana api vena redara sākacchā karannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
예.
dæn kusal karma valin ēvā yaṭapat karanna puḷuva puḷuvan krama tiyenavā. tiyenavā tiyenavā. dæn yamkisi karmayak karanakoṭa eban̆du utumma kālayak enavā mē buddhōtpāda kālaya.
그러면 kusala kamma로 그것들을 누를 수 있습니까? — 할 수 있는 방법이 있습니다. 있고말고요. 어떤 kamma를 지을 때, 그처럼 가장 거룩한 때가 옵니다. 바로 이 붓다가 나타나신 때입니다.
mokada yamkisi karmayak karapuvahama sīmā sahita vipākayak ēkaṭa uruma vena sīmā sahita asādhāraṇayak api karalā tiyennē. mona vidihen mē laukika karmayak kaḷat ēka sīmā sahita asādhāraṇa kāraṇayak.
왜냐하면 어떤 kamma를 지으면 그것에는 한정된 vipāka가 따릅니다. 우리가 저지른 것은 한정된 부당함입니다. 어떤 식으로 세간의 kamma를 지어도 그것은 한정된 부당한 일입니다.
menna mē velāvēdī ānāntarē pāpa karma novanna dēval valaṭa puḷuvankamak tiyenavā. apramāṇa kusalayak naganna puḷuvan śāsanaya tiyena kāleka vadivāganna.
바로 이때 ānantariya pāpa kamma가 아닌 것들에는 가능성이 있습니다. 헤아릴 수 없는 kusala를 일으킬 수 있는 sāsana가 있는 때에 그것을 키울 수 있습니다.
akusalayak karapu kenekuṭa karagatta kusalayakin vandi gevanna puḷuvan. dæn api atin yamkisi avaḍak vunahama samahara velāṭa ēgollanṭa kiyanavā menna meccara gaṇak van̆di gevvā.
akusala를 지은 사람은 스스로 지은 kusala로 배상을 할 수 있습니다. 우리 손으로 어떤 해가 생기면 때로는 그들에게 이만큼 배상했다고 말합니다.
vandi gevalā hiṭan api nidahas venavā. api karapu asādhāraṇaya van̆di nogevvot apiṭa vin̆dinna siddha venavā. krama dekak venavā.
배상을 하고 나면 우리는 풀려납니다. 우리가 저지른 부당함을 배상하지 않으면 우리가 겪어야 합니다. 두 가지 길이 있는 것입니다.
mē laukikatvayē tiyena nītiyet ōka ektarā maṭṭamaka varaṭa pennum karanavā. vandika velā nidahas venavā nætnam hirilā gillada venavā.
이 세간의 법률도 그것을 어느 정도 보여 줍니다. 배상하고 풀려나거나, 아니면 감옥에 갇힙니다.
dæn oyaka ektarā maṭṭamaka deyak. ē vagē mē lōkādhikaraṇayak tamayi mē api mē hæma kenekma podu bæhælā inna tæna. karmayaṭa vipākaya kiyalā dena yam raṭāvak tiyenavā mēka kisi kenekuṭa venas karanna bæri lōka adhikaraṇaya.
이것은 어느 수준의 일입니다. 그처럼 이 세상 법정이 바로 우리 모두가 함께 들어와 있는 곳입니다. kamma에 vipāka를 주는 어떤 틀이 있는데, 이것은 누구도 바꿀 수 없는 세상 법정입니다.
mēkedīt oya hā samāna kriyāvak siddha venavā. hæbæyi mēkedi siddha vennē hiriyēdāyana kanna denaeka ædanam hiriyē dānavā kiyalā karanna. ēka nemeyi ēvandi. dukkhita vidihaṭa hari hamba karalā kavadā hari gevalā ivara karapa. karaparaṭa vandī.
여기서도 그와 같은 일이 일어납니다. 하지만 여기서 일어나는 것은 감옥에 넣고 밥을 먹여 주는 식이 아닙니다. 그런 배상이 아닙니다. 고생스럽게라도 벌어서 언젠가 다 갚아야 하는, 지은 대로의 배상입니다.
dænē ē katāva ada ē vidihaṭa gannavā nam ehema hiriyēdāna manussayāṭa hiriyēdāgena ē vidihaken kaḍalī koravala hari væḍagena eyā lāva hamba kara gatta mudalin ara vandiya gevilakam miniha nidahas karannē næha kiyana ekayi ē vidihaṭa viya yuttē. namut ada karan iriya dānavā kiyalā minihāṭa antayak genahalā kaṇabola dīran eyā nidahas karalā yavana. ēka nītiya
그 이야기를 오늘 그렇게 본다면, 감옥에 넣을 사람을 감옥에 넣고 그 안에서 돌을 깨든 무슨 일을 하든 일하게 해서 그가 번 돈으로 그 배상을 다 갚을 때까지 풀어 주지 않는 것, 그렇게 되어야 합니다. 그런데 오늘은 감옥에 넣는다며 사람을 데려다 두었다가 풀어 보냅니다.
dīran eyā nidahas karalā yavana. ēka nītiya tiyena durvalakama. namut ara niyama vidihaṭa lōka dharmaya lōka nītiya kiyana eka ē jātiyē durvala durvala vibhākayak nemeyi dennē.
그것이 법의 약점입니다. 하지만 참된 세상의 dhamma, 세상의 법칙이라는 것은 그런 약한 vipāka를 주지 않습니다.
taman lōkayaṭa yam avæḍak kaḷā nam ē avæḍa saṁsiduvana tamā ṇayagevana tuḷa bērenna bæ.
자신이 세상에 해를 끼쳤다면, 그 해를 가라앉힐 빚을 스스로 갚지 않고는 벗어날 수 없습니다.
enna hadana ara bōdhisatvaya anuva
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov
예.
apala kālaya kiyalā tiyenavā kālayak. dæn kālayak
apala 시기라는 것, 그런 때가 있지요. 지금… 그 시기가.
ov dæn mehemayi tiyennē. kapala kālayak kiyalā vacanayak tiyenakoṭa ēkē tiyenavā yamak phaladi anna ēka tamayi samanantaraya kivvē.
예, 이렇습니다. apala 시기라는 말이 있을 때, 거기에는 무언가 결과로 오는 것이 있는데, 그것이 바로 samanantara라고 한 것입니다.
samanantaraya sama an antarayak. ehenam api visin itin karapu yamak ætnam ēka vipākayaṭa ædalā inna. īṭa samāna parisarayak goḍanægiya yutuyi. ēka goḍanæginna ōnē kohomahari menna mē goḍanægina parisaraya tamayi mē jōti vidyāva tuḷin. ēkaṭa gælapena gælapena kāla parāsayakin ē raṭāva pelā tiyennē. menna mē kālaṭa mē mē dasāva enavā. ē kālēṭa enna mē mē dasāva ādi vaśayen vigraha karalā yanavā.
samanantara란 같은(sama) 틈(antara)입니다. 그렇다면 우리가 지은 무언가가 있으면 그것을 vipāka로 끌어오려면 그와 같은 환경이 쌓여야 합니다. 어떻게든 쌓여야 하는데, 이 쌓이는 환경을 jyotiṣa를 통해 그에 맞는 시간 범위로 그 틀을 펼쳐 놓은 것입니다. 이 때에 이 dasā가 온다, 그때에는 이 dasā가 온다 하는 식으로 풀어 갑니다.
itin ē vagē dasā kramayak pelā tiyenavā.
그렇게 dasā 체계를 펼쳐 놓았습니다.
dæn apala saphala mē dekaṭama ena kālayak tiyenavā. āpu kālayak nisā.
이제 apala와 saphala 둘 다에 오는 때가 있습니다. 와 버린 때이기 때문입니다.
10hayak āpu vena dasa āva dasa āva dasayak ena hæṭi tamayi dasāva.
열이 온 것, dasa가 온 것, dasa가 온 것, 열이 오는 방식이 바로 dasā입니다.
dasa akusala karmayak karma patayak karapuvahama ēdahaya āvā hæṭi. dækka irisivaru 10 āvē menna mē mē kāla menna mē parisarayaṭayi kiyalā. ē paṭan gatta tæn paṭan 10ya āpu hæṭiyaṭa kālaya beduva.
열 가지 akusala kamma, kamma patha를 지으면 그 열이 오는 방식이 있습니다. 그것을 본 isi들이 그 열이 이 때, 이 환경에 왔다고 보았습니다. 시작한 곳부터 열이 온 대로 시간을 나누었습니다.
bedalā ivalā hanam menna mē kālē menna mē dahen āpu āpu hæṭiyaṭa enavā. dasaya āpu hæṭiyaṭa dasāva āva bidulā. etana dasa dasa āva dasa āva
나누어 보면 이 때에는 이 열 가운데 온 대로 옵니다. 열이 온 대로 dasā가 온다고 나누었습니다. 거기서 dasa가 왔다, dasa가 왔다는 것입니다.
dasa puṇyak valin 10na kālaṭa ēkat ennē hon̆da pættaṭa. dasa akusalayen ennē naraka pættaṭa ē dekama tiyennē 10da000 ehenam oya dekēmaka dæn prāṇaghātayak karanna puḷuvan naraka pættaṭa dasa āvā. prāṇaghāta dasayi. dasena
열 가지 공덕으로 열이 오는 때에는 그것이 좋은 쪽으로 옵니다. 열 가지 akusala에서 오는 것은 나쁜 쪽으로 옵니다. 둘 다 열 안에 있습니다. 그러면 그 둘 가운데 살생을 했다면 나쁜 쪽으로 dasa가 온 것입니다. 살생 dasā입니다.
ekak abhēdānaya denna puḷuvan ēdahaya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
prāṇaghātaya mul karagatta ekē hon̆da pættaṭa a prāṇaghātaya mul karagena innā vū hiṁ hiṁsāna yam kālayak ætda ē dahayen ēka āpu kālaṭa kiyanavā ē dasa āva āvā. dasen āpu ve.
살생을 바탕으로 한 것에서 좋은 쪽으로는, 살생하지 않음을 바탕으로 해치지 않고 있던 어떤 때가 있다면, 그 열 가운데 그것이 온 때를 dasa가 왔다, 열에서 온 것이라고 합니다.
oya āpu kālayēdī api karalā tibunē hon̆dak hō narakak nam. dasāva hon̆dayi dasāva narakayi kiyalā ham kiyannet oya kramayaṭama dæn siyalu dasāvan siyalu ayaṭa naraka hæṭiyaṭa pelalānē.
그 온 때에 우리가 해 둔 것이 좋은 것이었는지 나쁜 것이었는지. dasā가 좋다, dasā가 나쁘다고 하는 것도 바로 그 방식입니다. 모든 dasā를 모든 사람에게 나쁜 것으로 펼쳐 놓은 것은 아니지요.
samahara kālayak ekkenek graha pihiṭīmanavā hon̆dayi. tenasurugē dasāva kiyanavā. senasuru dasāva narakayi kiyanavā. namut senasuru dasāva hon̆daṭa hiṭapu kenāṭa keḷavarak nætuva hamba venavā. ehemat kramayak tiyenavā.
어떤 때에는 어떤 사람에게 graha 배치가 좋습니다. Senasuru의 dasā라고들 합니다. Senasuru dasā는 나쁘다고들 합니다. 하지만 Senasuru dasā가 좋게 놓인 사람에게는 끝없이 생깁니다. 그런 방식도 있습니다.
ē kiyannē henaṭa huruvena nætnam anu vināśayaṭa kaṭayutu karana ē koṭasa āpuvahama anna prāṇaghāta dasāvak āvā.
그러니까 남을 망치는 데 익숙한, 남을 망치는 일을 하는 그 부분이 오면 바로 살생 dasā가 온 것입니다.
ē dahayen ēkak enakoṭa ē vināśayaṭa huru vena pætta vala vaḷakkalā dīpu kaṭṭiyaka ennē ēkē hon̆da pætta. dæn eyāṭa mārga bādhaka mæddē mārka bādhaka valin valak karalā dīlā ehæ hon̆da pættak labā denavā.
그 열 가운데 하나가 올 때, 그 망침에 익숙한 쪽을 막아 준 무리에게는 그것의 좋은 쪽이 옵니다. 길의 장애 속에서 장애를 막아 주었으니 그에게 좋은 쪽을 줍니다.
aha terasuruga hon̆da kāle. ehema nætnam api karalā tibennē mārga bādhakanam dīlā tibuna. ē kālēdī apiṭa enavā naraka pættaṭa.
아, Senasuru의 좋은 때입니다. 그렇지 않고 우리가 길의 장애를 주었다면 그때 우리에게 나쁜 쪽으로 옵니다.
oya hæma ekakama svabhāvaya ēkayi.
모든 것의 성질이 그렇습니다.
kuḍā daruvā bohoma caritavat sucaritavat hadanna pirisak unandu venavā. kuḍā dasava dusiriṭa lak karanna kaṭṭiyak unadu venavā.
어린아이를 아주 바르고 착하게 키우려 애쓰는 무리가 있습니다. 어린아이를 나쁜 짓에 빠뜨리려 애쓰는 무리도 있습니다.
dæn buddha kiyannē poḍi ekāya kālē. poḍi ayaṭa ādhāra upakāra karapu kālē svabhāvaya. poḍi ekālā hari hamba karaganna bæhæ. kanna bonna denna ōnē. æpa upasthāna karanna ōnē. itin ēkaṭa avaśya vena vidiha kaṭuru karanavā ekkani.
이제 Budha라는 것은 어린아이의 때입니다. 어린아이를 돕던 때의 성질입니다. 어린아이는 벌 수 없습니다. 먹이고 마시게 해야 합니다. 돌보아야 합니다. 그래서 그에 필요한 대로 일을 해 주는 사람이 있습니다.
ē poḍi ekāgē duravala avasthāva balalā ogen autu prajana duccaritayaṭa poḷavanavā tava kenek. mē poḍi ekekuṭa karapu væḍa saha avæka. e poḍi ekāta himi dasāva tamayi buddha dasāva.
그 아이의 약한 때를 보고 그를 나쁜 짓으로 끌어들이는 다른 사람도 있습니다. 이렇게 어린아이에게 한 일과 해가 있습니다. 그 어린아이에게 속한 dasā가 Budha dasā입니다.
itin buddhagē kālē āpuvahama ara duccarita karapu pāpa karma karapu kiyana ē kālē āvot ohuṭa hiddha vennē buddhagē naraka kālē læbuvak. hæma ekakma karadara.
그러니 Budha의 때가 오면, 나쁜 짓을 하고 pāpa kamma를 지은 사람에게 그 때가 오면 그에게 일어나는 것은 Budha의 나쁜 때를 받는 것입니다. 모든 것이 골칫거리입니다.
ara sucarita karapu yahapat karapu guṇayak ehema ānan nam ē kālēdī ohuṭa buddha dasāva yahapat tiyenavā. yaha pihiṭīma yahapatva pihillā tiyenavā. itin ēken pennanavā menna mē kālē hon̆dayi mē kālē narakayi. meyāṭa mē buduhā naraka kālayak venavā. mokada menna mē graha pihiṭīmanuvaka pihilā tiyennē buddha pihilā buja rayita kṣētraya menna metanayi pihilā tiyennē. ēka hayavæn itin oya vagē ekin ekaṭa pennanavā. aṭavænna itin ē vagē naraka ēvā ektara śāstrayak. itin mokada
좋은 행실, 착한 일을 한 덕이 있다면 그때 그에게 Budha dasā가 좋습니다. graha가 좋게 놓여 있습니다. 그것으로 이 때는 좋고 이 때는 나쁘다고 보여 줍니다. 이 사람에게는 이것이 Budha의 나쁜 때가 됩니다, 왜냐하면 graha 배치에서 Budha가 이 자리에 놓여 있기 때문입니다. 여섯째, 그런 식으로 하나하나 보여 줍니다. 여덟째도 그런 나쁜 것들입니다. 하나의 학문입니다.
naraka ēvā ektara śāstrayak. itin mokada lōkaya atæm̆bulak sē dakina irisivarunṭa puḷuvan. vipākaya palennē mē lōkaya tuḷa denavā. mē lōka kriyākārītvayē bedalā tibicca ākārayakaṭa bedalā menna mē ākāra karmayak kaḷot mē vipāka vaśayen mē lōkē mē tattvaṭa ennē mehema karmayak karapuvahamayi. anna karma hētuphala dækapu kramayak. laukika paṭicca samuppāda kramayak dækalā tamayi ē isilut ōka veuvē.
왜냐하면 세상을 손바닥 위의 열매처럼 보는 isi들은 그럴 수 있었습니다. vipāka는 이 세상 안에서 열매 맺습니다. 이 세상의 작동이 나뉘어 있는 방식대로 나누어, 이런 kamma를 지으면 vipāka로서 이 세상에서 이런 상태에 온다고 보였습니다. 그것은 kamma의 원인과 결과를 본 방식입니다. 세간의 paṭicca samuppāda를 보고 그 isi들이 그것을 했습니다.
lōkōttara andhamē paṭicca samuppādaya hariyaṭa vigraha kaḷē lovturā budurajāṇan vahansē mē paṭicca samuppādaya pennavapu kāraṇā 12ma tamayi apiṭa lagnaya n dhanasthānaya ēkin ekaṭa kiyana tæna oya ravama pennuvē ēta oya ṭikamayi. vikramasthānayē ayasthānayē itin oyadi vaśayen pennāgena āvanē putrasthānaya, rōgasthānaya, kutkasthānaya, mārakasthānaya
lōkuttara dhamma의 paṭicca samuppāda를 제대로 풀어 내신 분은 lōkuttara 붓다이십니다. 이 paṭicca samuppāda가 보여 준 열두 가지가 바로 우리에게 lagna, 재물 자리 하나하나로 말하는 곳에서 보여 준 그것입니다. 용기 자리, 수입 자리, 이렇게 보여 왔지요. 자식 자리, 병 자리, 가족 자리, 죽음 자리.
ēkat hētuphala dahamayi pelā tiyennē. laukika vaśayen gōcara vecca hæda budurajāṇan vahansē lōkē pahaḷa venna isselalāt oya paṭicca samuppāda kiyana vacanaya tibuṇā. oya vacanayē laukika arthayak tibuṇā. mēka gæm̆bura pelalā
그것도 원인과 결과의 dhamma를 펼친 것입니다. 세간적으로 드러난 것이었습니다. 붓다께서 세상에 나시기 전에도 paṭicca samuppāda라는 말이 있었습니다. 그 말에는 세간의 뜻이 있었습니다.
laukika arthayak tibuṇā. mēka gæm̆bura pelalā budurajāṇan vahansē pennavā ōka nemeyi oṭa væḍa gæm̆buru arthayak ōgē tiyenavā. ōkē mē sasara dukaṭa enna ennē menna mehemayi. sasara nidahas karanna dannē menna mehemayi. ōkē laukika vaśayen dukaṭa hētuva mēkayi. laukika vaśayen duken nidahas venna mehemayi kiyalā eka tamayi laukika vaśayen ditta paṭicca samuppādaya.
붓다께서 이것을 깊이 펼쳐 보이시기를, 그것이 아니라 그보다 더 깊은 뜻이 거기 있다, saṃsāra의 괴로움에 오는 것은 이렇다, saṃsāra에서 벗어나는 것은 이렇다고 하셨습니다. 세간적으로 괴로움의 원인은 이것이고 세간적으로 괴로움에서 벗어나는 것은 이렇다는 것이 세간의 paṭicca samuppāda입니다.
avidyā paccayā kiyana eka nemet næha. avidyā paccayā kiyana ekē tamayi namaṭa āvē. hæbæyi avidyāva kiyalā ēgollō dæna gattē næhæ sasara gamana keḷavara kirīmayi mē mē vidyāva kiyalā dækē næha. ēgollō avidyāva hæṭiyaṭa dækkē pav vidyāva hæṭiyaṭa dækkē pin pin pahu deka mul kara tamayi lōkē paṭicca samuppādayagē kālaya āvē.
avijjā paccayā라는 것이 없었던 것이 아닙니다. avijjā paccayā라는 이름으로 왔습니다. 하지만 그들은 avijjā를 알지 못했습니다. saṃsāra 길을 끝내는 것이 이 vijjā라고 보지 못했습니다. 그들이 avijjā로 본 것은 죄의 앎이었고, 공덕을 보았습니다. 공덕과 죄 두 가지를 바탕으로 세간의 paṭicca samuppāda가 왔습니다.
avidyā patyā saṁkhārā kiyana ēgollō aragattē. pav karana ayaṭa pāpa saṁkhāra venavā. ēken tamayi ēgollangē mata. avijyā paccayā saṁkhāra vigraha karanna kiyalā tatta katamā avijjā paccayā saṁkhāra puññābhi saṁkhāra apuññābhi saṁkhāra āniññābhi saṁkhāra avijjā pacca ayaṁ uccati avijjā paccā saṁkhāra kiyalā dharmaya vigraha kaḷē ehā gæm̆buraṭa
avijjā paccayā saṅkhārā라는 것을 그들은 받아들였습니다. 죄를 짓는 이에게 pāpa saṅkhāra가 된다는 것, 그것이 그들의 견해였습니다. avijjā paccayā saṅkhārā를 풀이하여 ‘tattha katame avijjā paccayā saṅkhārā? puññābhisaṅkhāra, apuññābhisaṅkhāra, āneñjābhisaṅkhāra, ayaṃ vuccati avijjā paccayā saṅkhārā’라고 dhamma를 더 깊이 들어가 풀이하셨습니다.
bæhælā. etendi ēgollō ara saṁkhāra valin puṇya saṁkhāra hæṭiyaṭa gatta dēval avidyāvē koṭasak hæṭiyaṭa dæmmā bauddhaya yathārthaya dænagena kusala mūla paccayā saṁkhārak nivan magaṭa hētu vennā vū væḍapila ven kaḷā.
거기서 그들이 saṅkhāra 가운데 공덕 saṅkhāra로 받아들인 것들을, 불교는 사실을 알고 avijjā의 한 부분으로 넣었습니다. kusala mūla paccayā saṅkhāra, 곧 nibbāna 길의 원인이 되는 일은 따로 나누었습니다.
ēka gæm̆buraṭa paṭicca samuppāda vigraha kirīmen læbicca deyak. mē laukika paṭicca samuppādaya vigraha cakriyā tamayi oya tiyennē mē aēndrayakin. ov
그것은 paṭicca samuppāda를 깊이 풀이해서 얻은 것입니다. 이 세간의 paṭicca samuppāda 풀이의 바퀴가 바로 kēndaraya에 있는 것입니다. 예.
kē kiyana vacanayen pennannē. kṣaya velā yana. ē vagēma pahat bavaṭa patvena an kiyannē āhāraya dara kiyannē daranavā. kē an dara kiyannē pahat bavaṭa patvena āhāraya darapu hæṭē.
‘kē’라는 말로 보여 주는 것은 닳아 없어지는 것, 그리고 낮아지는 것입니다. ‘an’은 먹이, ‘dara’는 지닌다는 뜻입니다. kē-an-dara란 낮아지는 먹이를 지닌 방식입니다.
koheda pahat bavaṭa pat vennē? sasara gaman karana tākkal pudgalayā avidyāven tr̥ṣṇāven gaman karannē pahak tæna. ke tæna
어디서 낮아집니까? saṃsāra를 떠도는 동안 사람은 avijjā와 taṇhā로 낮은 곳을 갑니다. 그런 곳입니다.
kē an tamayi bhāvitā kaḷē. ēka tamayi dærē. mē kē an darāgena inna tākkal kēndarayen bērenna bæ. sasara særisarana siyalu satvayaṭama kēndarayak tiyenavā. kavada hari ē kēndraya puccanna ōnē. nivan dakinna. ē kiyannē koḷa kælā puccalā hariyannē næha.
kē-an을 지녀 왔습니다. 그것이 dara입니다. 이 kē-an을 지니고 있는 한 kēndaraya에서 벗어날 수 없습니다. saṃsāra를 떠도는 모든 중생에게 kēndaraya가 있습니다. 언젠가는 그 kēndaraya를 태워야 합니다, nibbāna를 보려면. 그렇다고 잎사귀 조각을 태워서는 안 됩니다.
lōbhaya dvēśaya mōhaya kiyana sasara gamaṭa hētu vena rāga dvēśa mōha kiyana pahat āhāraya daranna nætuva ivat karapu dā davā hærapu dā ohugē kēndarayē piccu. edāṭara nivan dækkā harit pat vunā. arihatun vahansē niyama vidihaṭa kēndaraya puccamaga.
saṃsāra 길의 원인이 되는 lobha, dosa, moha, 곧 rāga, dosa, moha라는 낮은 먹이를 지니지 않고 없애 태워 버린 날, 그의 kēndaraya가 탔습니다. 그날 nibbāna를 보았고 arahant가 되었습니다. arahant께서 참되게 kēndaraya를 태우셨습니다.
koḷa kæliccuvara kavadāvat nivan dakinna bæha. sammādr̥ṣṭika vennat bæ. kēndraya ucca eka sammā dr̥ṣṭikak.
잎을 태워서는 결코 nibbāna를 볼 수 없습니다. sammā diṭṭhi가 될 수도 없습니다. kēndaraya를 태우는 것이 sammā diṭṭhi입니다.
hæbæyi koḷa kæḍikuccana eka nemeyi. sasara pævætmaṭa hētu vena kāṭa gæna rāga dvēśa mōha kiyana āhāraya daranavā nam anna ē āhāraya darana eka pucca velā hæriyana kenāṭa niyama vidihaṭa kēndraya vicca.
하지만 잎 조각을 태우는 것이 아닙니다. saṃsāra 존재의 원인이 되는 rāga, dosa, moha라는 먹이를 지니고 있다면, 그 먹이 지님을 태워 버린 사람에게 참되게 kēndaraya가 탄 것입니다.
anna ēka kē indriya puccā gattot arihatyaṭa pat venavā. sammā diṭṭhi gatta vana puccanna paṭan gatta paṭan puccalak gelā lunāṭa passē arihat āya satara gamana ivarayi. kēndaya ivarayi. kēnda venavā upata ivarayi. upatak tiyena hæma kæranama kēndayak hædenavā. koḷayaka livvā nætam ohuṭa kēndarayak tiyenavā.
그 kēndaraya를 태우면 arahant가 됩니다. sammā diṭṭhi를 얻은 때부터 태우기 시작해 다 태우고 나면 arahant이며, 다시 태어나는 길이 끝납니다. kēndaraya가 끝납니다. 태어남이 끝납니다. 태어남이 있는 모든 이에게 kēndaraya가 만들어집니다. 잎에 적지 않았어도 그에게는 kēndaraya가 있습니다.
itin ōkat o hon̆da [ugura kǣrīma] lassana nirr̥ti valin dakinna ōnē ēka. ōka yathārthaya tōraganna ōnē.
그러니 그것도 [헛기침] 아름다운 nirutti로 보아야 합니다. 그 사실을 가려내야 합니다.
dæn ēt ēkema tamayi ennē. dæn han̆da dæn han̆dahana kiyana vacanaya pennannē. api visin hana hevat vināśayaṭa hētu vena vidiṭada api hada hadā āvē. hæn̆dinagena āvē. han̆dahanavā. hētu kaḷē ōkama vacana koyi ekak niruktiyak ennē. niruktiyen balanakoṭa arthaya ekak evā.
이제 이것도 같은 것입니다. 이제 handahana라는 말이 보여 주는 것입니다. 우리가 hana, 곧 망침의 원인이 되는 방식으로 만들어 왔는지, 알아 왔는지. handahana. 원인을 만든 것, 어느 말이든 nirutti가 있습니다. nirutti로 보면 뜻이 하나로 옵니다.
han̆ḍa kiyannē vināśaya. itin han̆da vacana kiyannē
hana란 망침입니다. 그러니 handa라는 말은…
hā an̆da hana an̆da bhavin hā vunā nam hevat vināśaya venna. ētā kāla han̆dana tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē han̆dahana piṭjuvā lōbhaya handayi, dvēśaya handayi, mōhaya han̆ḍāyi puccala ævara karāṭa han̆dāna vica
이 handahana를 태운 것은, lobha 때문, dosa 때문, moha 때문인 것을 태워 끝낸 때 handahana가 탄 것입니다.
lagina tæna mē kohedagē meccarakagē yam tænakada laganē ēka pera bhavayē pera bhavayē maraṇāsānaya venakoṭa koheda læga hiṭiyē? lægapu dēṭa anukūlava lægapu dēṭa lagnaya karagena itin upadinavā. ēka lagelā upadinavā.
lagna, 눕는 곳. 어떤 곳에 눕는가 하면, 그것은 이전 생, 이전 생에서 죽음이 다가올 때 어디에 누워 있었는가입니다. 누운 것에 맞게, 누운 것을 lagna로 삼아 태어납니다. 거기 머물러 태어납니다.
lagina dæna itin eyā upan velāvēdī ēka aragena balapuvahama issellā upan koṭuva balapuvahama ēka yam grahacārayaka lakṣaṇayak pahiilā tibuṇada? eyā lægalā tiyennē epasudu gati lakṣaṇayaka.
눕는 것. 그러니 그가 태어난 때에 그것을 가져다 보면, 먼저 태어난 칸을 보면 어떤 graha 운행의 특징이 있었는가? 그는 그런 성향 특징에 누워 있었던 것입니다.
ē gati lakṣaṇaya monavada grahaṇaya karalā tiyennē? grahaṇaya karapuvā tiyenavā. ēkaṭa nu pihiṭapu grahayāgē grahayagen balāgannavā edā grahaṇaya karagena hiṭapu yamak grahaṇaya karenna yam svabhāvayaka lægalā hiṭiyā nam ē svabhāvaya otana pēnavā.
그 성향 특징은 무엇을 붙잡았는가? 붙잡은 것들이 있습니다. 거기 자리한 graha를 통해 봅니다. 그날 붙잡고 있던 것, 붙잡으려는 어떤 성질에 누워 있었다면 그 성질이 거기 보입니다.
grahaya ov lagnaya saha grahayanna
graha. — 예, lagna와 graha입니다.
dæn ē dālā tiyena ekaṭa pennalā tiyennet lōkē ticca hæḍatalayak. dæn yamkisi graha valallā tiyenavā nam graha cakriyā pihiṭapuhama graha cākraya dihā balanakoṭa ēken darśanaya vuṇā yamkisi satayekgē rūpayak.
이제 그렇게 놓인 것에 보여 준 것도 세상에 있는 모양입니다. 어떤 graha 무리가 있다면, graha 바퀴가 자리했을 때 그 graha 바퀴를 보면 거기서 어떤 동물의 모습이 드러났습니다.
ē rūpāraya bihillā haṭiya gati lakṣaṇaya tiyena nisā.
그 모습으로 나타난 성향 특징이 있었기 때문입니다.
makara dæn makara kiyana vacanaya dæn ādhāra gatta api dakinnē næti satiyen nē oya kiyannē. api dækka næta sattu næhæ kiyannada ohoma sa oya vidiyā kiyanna.
makara. 이제 makara라는 말은 우리가 보지 못한 동물을 말하는 것이지요. 우리가 보지 못했다고 그런 동물이 없다고 그렇게 말하겠습니까.
ekē kālavala ekē jātiya sattu in̆dalā tiyenavā. itin ē satungē gati lakṣaṇa ē lægapu tæna ē kiyana rāsiya tiyenavā.
옛 시대에 그런 종류의 동물들이 있었습니다. 그러니 그 동물들의 성향 특징, 그 누운 곳이 rāśi라는 것입니다.
rā kiyannē særisaraṇava āsiya kiyannē āśraya karapu tæna. api særisaramin koheda āśraya kaḷē ēka tamayi rāśiya.
rā는 떠돎이고 āsi는 기대어 머문 곳입니다. 우리가 떠돌며 어디에 기대었는가, 그것이 rāśi입니다.
mē lagna rāśiya raha āsi rāsiyi. særi særīmē san̆dahā æsulaṭa gattē rāsiyi. læggē etana nam ēka lagnaya venavā. noyē ā valaṭa api særisaranavā. ōken ekak ekaka laginavā. sāmānyen
이 lagna rāśi. rā와 āsi, rāśi. 떠돌기 위해 기댄 것이 rāśi입니다. 거기에 누웠다면 그것이 lagna가 됩니다. 여러 곳으로 우리는 떠돕니다. 그 가운데 하나에 눕습니다. 보통 그렇습니다.
saṁkhāraya hæṭiya vagē tamayi ēkama sampūrṇa saṁkhāra vigrahayak oya tiyennē ēkayi. saṁkētayak pennalā vi
saṅkhāra 같은 것이군요. — 그것 자체가 온전한 saṅkhāra 풀이입니다. 바로 그것입니다. 상징으로 보여 준 것입니다.
avijjā paccayā saṁkhārā kiyana eka tamayi api ræs karagatta tennē rāsiyē. anna ēka tamayi lægga tannē. ēka tamayi lagnaya vennē. itin lagnayen dakinna puḷuvan pera bhavaya epadu saṁkhārayak gonnagalalāda metanṭa dāvē hariyaṭa kenada hadāganna puḷuvan nam dænagatta hæki pera bhavaya poralā tiyena væḍapiḷive menna mehema ekak velā tamayi menna ven grahaṇaya karat vū gati lakṣaṇaya nisā tamayi itinṭa āvē.
avijjā paccayā saṅkhārā라는 것이 바로 우리가 모은 rāśi입니다. 그것이 누운 곳입니다. 그것이 lagna가 됩니다. 그러니 lagna로 이전 생에 어떤 saṅkhāra를 쌓아 여기에 왔는지 볼 수 있습니다. 누군가 제대로 익힐 수 있다면 알 수 있습니다. 이전 생이 꾸민 계획이 이러했고, 이렇게 붙잡은 성향 특징 때문에 여기 왔다는 것을.
oten hari gæm̆buru vigraha laukika vigraha oya nivan dakinna avaśya nemeyi. namut mēvā tērum ganna vædagatkamak tiyenavā mē budu dahama kiyannē. nivan dakinnama tiyena ekak nemeyi siyaluma laukika lōkōtara siyalu praśna visan̆dapu ekak. paṭicca samuppādaya kiyannē harava sampūrṇayi. dæn mē lōkē mē lōkē
거기서 아주 깊은 풀이, 세간의 풀이를 할 수 있지만 그것은 nibbāna를 보는 데 필요한 것은 아닙니다. 하지만 이런 것을 이해하는 데 중요함이 있습니다. 붓다의 dhamma는 nibbāna만 보기 위한 것이 아니라 세간과 lōkuttara의 모든 문제를 푼 것입니다. paṭicca samuppāda는 아주 온전합니다.
harava sampūrṇayi. dæn mē lōkē mē lōkē pavatina ayaṭa dukak ætda? dukaṭa hētuvak ætda? næti kirīmak æda næti karana magak ætda laukika vaśayen ēkat ōkē tiyenavā. lōkōttara vaśayen sadahaṭama dukak an̆durak kaṭayutuda ē dukat. ē dukaṭa hētuvak sadahaṭama duken nidahas vīmat sadahaṭama duken nidahas vena mārgayat ēkat ōkē tiyenavā. oya kāraṇā
이제 이 세상에 사는 이에게 괴로움이 있습니까? 괴로움의 원인이 있습니까? 없앰이 있고 없애는 길이 있습니까? 세간적으로 그것도 거기 있습니다. lōkuttara로는 영원한 괴로움, 그 괴로움과 그 원인, 영원히 괴로움에서 벗어남과 영원히 벗어나는 길도 거기 있습니다.
vena mārgayat ēkat ōkē tiyenavā. oya kāraṇā dekama paṭicca samuppādayaṭa tiyenavā. mē paṭicca samuppādayen tōragattahama mē mul lōkema jīvat velā inna kenāṭa laukika abhivr̥ddhiyak.
그 두 가지가 모두 paṭicca samuppāda에 있습니다. 이 paṭicca samuppāda로 가려 보면 이 세상에 사는 이에게는 세간의 번영이 있습니다.
ē vagēma ma metanadī nivana ē vagēma ē deka atara tibennā vū yamkisi sugatiyak nam sugatiyaṭa yana hæṭit etana pavatvana hæṭi. mē siyalla piḷiban̆dava praśna valaṭa uttara ṭika okkoma tiyenavā paṭicca samuppādaya tōrāganna bæri kakama ē tiyennē. oyin aha karapu dharmayak katā karanna deyak vidyāvak lōkaya.
또 여기서 nibbāna, 그리고 그 둘 사이에 있는 어떤 sugati가 있다면 sugati로 가는 법과 거기 머무는 법, 이 모든 것에 관한 물음의 답이 다 있습니다. paṭicca samuppāda를 가려내지 못하는 것이 문제입니다. 그것을 벗어나 말할 dhamma나 학문이나 세상이 따로 있겠습니까.
lōkē sǣma vidyāvakma paṭicca samuppādaya tuḷin katā karalā ē. hæbæ enna enna mahā sāgaraya venna paṭicca samuppādaya kivvē ēkayi. nuvaṇa maṭṭamaṭa tamayi paṭicca samuppādayen ova vaṭahaganna puḷuvan.
세상의 모든 학문이 paṭicca samuppāda를 통해 이야기되었습니다. 하지만 갈수록 큰 바다가 되니 paṭicca samuppāda를 그렇게 말한 것입니다. 지혜의 수준만큼 paṭicca samuppāda로 그것을 알아볼 수 있습니다.
ēkē dhāna maṭṭama hæma laukika gnānakama mē mula dækalā tiyenavā. ov avasānayē tamayi dækalā.
그것의 ñāṇa 수준입니다. — 모든 세간의 앎이 이 뿌리를 보았군요. — 예. — 끝에 가서야 보았지요.
anna ēkayi. dæn mula hadāgatta hæṭiya pēna hariya pēnavā. mula pirisiduyi kiyana eka hæmatænama dæk ov ēkayi. laukika vaśayen pirisidu bhāvaya dækkā. lōkōttara patrabhāvaya ēt dækē.
바로 그것입니다. 이제 뿌리를 만든 방식이 보이는 만큼 보입니다. — 뿌리가 깨끗하다는 것을 어디서나 보았군요. — 예, 그것입니다. 세간적으로 깨끗함을 보았습니다. lōkuttara의 깨끗함도 그렇게 보았습니다.
laukika pævætma arayi yanakoṭa lōka satvayā geniyana kramayak tiyenavā.
세간의 존재가 이어져 갈 때 세상 중생을 끌고 가는 방식이 있습니다.
unvahansē mē hatara kēndriya pānaya kiyanavā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vitara. ēkat ōke tamayi aranna ōnē. api mē ṭika vigraha karalā emu. mokakō. dæn lōka satvayā mē lōka paryēṣaṇayak karanakoṭa rāga, dvēśa, mōha sahagata paryēṣaṇayaka edilā innē. dæn mē lakṣaṇa tiyenavā eka eka satāgē svabhāvayen mē lōka satvayā særisaraṇa kriyālāpaya geniyana kramaya.
그것도 거기서 가져와야 합니다. 이것을 풀어 봅시다. 무엇을? 이제 세상 중생은 이 세상을 탐색할 때 rāga, dosa, moha가 섞인 탐색에 빠져 있습니다. 이제 이 특징들이 있습니다. 각 동물의 성질로, 이 세상 중생이 떠도는 활동을 이끄는 방식입니다.
dæn mēsa ræsa mēṣa rāśiya kiyalā api ṭikak kiyanavā. ohu æsuru karalā tiyennē. eḷu vagē væḍa piḷiveta. mokada ugē svabhāvaya hæmatænama ōnama karkasa tæna ōnama tænaka yanna puḷuvan gihillā phaladāva koḷadāva kaḍāyana kanavā. mēka tamayi eḷuvāgē svabhāvaya.
이제 mēṣa rāśi라는 것을 조금 말해 봅니다. 그는 염소 같은 방식에 기대어 있습니다. 왜냐하면 염소의 성질은 어디든, 험한 곳이든 어디든 갈 수 있고, 가서 열매와 잎을 뜯어 먹습니다. 이것이 염소의 성질입니다.
menna mē vagē ōnama tænaka mē lōke gæna kan̆du heēl gæna parissaraṇa karamin ektarā pirisak nitarōma gævasenavā ara eḷuvā vāgē væḍa karamin.
이처럼 어디서든 이 세상의 산과 언덕을 탐색하며 어떤 무리는 늘 그 염소처럼 일하며 돌아다닙니다.
mokada parissa karannē? anik kenā pætta dālā taman paḷaveni venna parissanayak karanavā. parisana valaṭa mula ōkayi. hæmatænama parissana karannē lōkē anikaṭa varā lōkayek venna kramayak hoyāganna.
왜 탐색합니까? 남을 제치고 자기가 첫째가 되려고 탐색합니다. 탐색의 뿌리가 그것입니다. 어디서나 탐색하는 것은 세상에서 남보다 앞서는 방법을 찾으려는 것입니다.
anu eḷavā. mānayak mānayak hadānna. anna eḷu mānaya eḷu gatiyen kaṭayutu karana pudgalayā laukikatvaya tuḷa tiyena rāga, dvēśa, mōhayaṭa koṭu velā karana kaṭayutuvaka ektarā pirisagē væḍapiḷiviyalā.
남보다… — 자만(māna)이군요. — 자만을 세우려는 것입니다. 바로 염소의 자만입니다. 염소의 성향으로 일하는 사람, 세간 안의 rāga, dosa, moha에 갇혀 하는 일에서 어떤 무리의 방식입니다.
hæbæyi mēṣa kivvē ōkaṭa. anna api mē sasara pævætmen allagatta eka rāsiyak.
그것을 mēṣa라고 한 것입니다. 바로 우리가 이 saṃsāra 존재에서 붙잡은 하나의 rāśi입니다.
tava kenek mokada karannē mona mona hari saśrīkatvaya balāgena sukhōpabhōgī venna væḍa karagannavā. vr̥ṣabha kivvē kiriharakak. tiriya denna vr̥ṣabha kiyanavā.
또 어떤 사람은 무엇을 합니까? 어떻게든 풍요를 바라며 호화롭게 살려고 일합니다. vṛṣabha라는 것은 젖소입니다. 젖을 주는 소를 vṛṣabha라고 합니다.
anna vr̥ṣabha kiyana gati lakṣaṇaya aragena saśrī kaṭṭaya govi tænpat bavat ōvan aragena diyuṇuvak velā sæpasē jīvat vena balāporottuven tava koṭasak væḍa karanavā. ēkat laukikayi. menna vr̥ṣabha gati lakṣaṇa vr̥saṭa upamā kaḷē ēkayi.
그 vṛṣabha라는 성향을 가지고, 풍요와 농사와 안정을 가지고 발전해서 편히 살 바람으로 또 한 부분이 일합니다. 그것도 세간적입니다. vṛṣabha 성향을 소에 빗댄 것이 그 때문입니다.
harkagen gannē ēvā pæra laginavā maḍi. ehema
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
nætnam pahat tænvala kanavā. kālā hitan sukhōbhōgīva inna kiri ṭika gannavā. haraya kāpu gati laksannana ēkat gælapenavanē. itin anna api lævva tava terena.
그렇지 않으면 낮은 곳에서 먹습니다. 먹고 나서 편하게 호화롭게 있으며 우유를 내줍니다. 소의 성향 특징이지요. 그것도 들어맞습니다. 그러니 우리가 누운 또 하나…
ēkanam læggē apē lagnaya urusava lagnaya venavā. ara parvēṣana maṭṭama kiyalā lægā nam saṁsārē hiṭiya pera bavē hiṭiyē eyāgē lagnaya mē lagnaya venavā. lægama tæn
거기 누웠다면 우리 lagna는 vṛṣabha lagna가 됩니다. 그 탐색 수준에 누웠다면 saṃsāra의 이전 생에 있던 그의 lagna가 이 lagna가 됩니다. 누운 곳입니다.
lægama eka hoyāganna næhæ hæ. tava koṭasak innavā ovunṭa vena ekakvat vana onṭa ōnē mayituunē. kāma vaituna hoya hohe passē yanavā. ehema jīvitayak gata karanavā kaṭṭiyak. ē gati lakṣaṇayaṭa tamayi lægatana mituna vunē.
누운 것을 찾지 못하는 것은 아닙니다. 또 한 부분이 있습니다. 그들은 다른 어떤 것도 아니고 maithuna를 원합니다. 감각적 maithuna를 찾아 뒤쫓습니다. 그런 삶을 사는 무리가 있습니다. 그 성향 특징에 누운 곳이 mithuna가 되었습니다.
tava kenek innavā kavuru monavā kivat haranē tamangē gamana yannē tamanṭa ōna vidiyan namut avut hari magaṭa neme harahaṭa yanna. væradi væda haraskaman yana gati lakna tamayi kaṭa.
또 어떤 사람은 누가 무엇을 말해도 자기 길을 자기 원하는 대로 가되, 바른 길이 아니라 옆으로 갑니다. 굽고 비뚤게 옆으로 가는 성향이 바로 kaṭaka입니다.
ōkaṭa hētuva hæma velēma tamangē hitē tiyena kæmætta. tamangē kæmætta iṭa dunnahama ætta koccara tibunat kelin yana mārgaya hoyāganna bæhæ. ke yana mārgaya avaṁkayi pirisiduyi. namut kāma sahagatayi, ædayi haras mārgaya.
그 까닭은 언제나 자기 마음속의 바람입니다. 자기 바람을 앞세우면 진실이 아무리 있어도 곧은 길을 찾지 못합니다. 곧은 길은 정직하고 깨끗합니다. 하지만 감각에 물들고 굽은 것이 옆길입니다.
mē san̆dura tæna dīlā chandaya hevat hitaṭa tæna dīlā haras sataṭa yana nisā kakkuṭṭā tamayi upamāvaṭa gattē kaṭaka lagnaya.
이 달에 자리를 주어, chanda 곧 마음에 자리를 주어 옆으로 가기 때문에 게를 빗대어 kaṭaka lagna라고 했습니다.
gati lakṣaṇaya dunnēṭa. mē kaṭakayaṭa san̆duvā duka agatta ākāraya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mēsēṭa kuādhipati kunnē taraṁgariya taṭakhiya aya vidiyayan saṭan karanna anikat ayaganna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tamayi kan̆du hel pahu karennē aravama hoya hoyā parīkṣaṇa kara hæmatāma gata karannē ōka saṭana mul karagena mēsa kuṭa ayiti. ena hæṭi balanna eken eka sakas velā yana hæṭi.
산과 언덕을 넘는 것은 바로 그것을 찾고 또 찾아 늘 탐색하며 보내는 것이고, 그것이 싸움을 바탕으로 하므로 mēṣa는 Kuja에게 속합니다. 하나하나 맞추어져 가는 방식을 보십시오.
mē vr̥sa kiyalā kiyanavā sæpa sampat sæpa sampat sikuruṭa ayiti. vr̥ṣabhava rāśiya siduruṭa ayiti. gati lakṣaṇa anuva rāsi bedena hæṭa.
vṛṣabha는 즐거움과 재물이라 하는데, 즐거움과 재물은 Sikuru에 속합니다. vṛṣabha rāśi는 Sikuru에 속합니다. 성향 특징에 따라 rāśi가 나뉘는 방식입니다.
budha hæmalēma dæn metuna kiyannē maituna sēvanaya daruvat ekka sambandhayē daru parapura sambandhayē maituna dekē āsanna sambandhatāvaya bohoma tiyenavā. malutanayaṭa giyot hambavennē daruvō. daruvara sambandha daru gati lakṣaṇayaṭa sambandhayi. dhāraka prēmayat tuna sēvanayat oya okkoma væṭennē ē hæn̆gīm bara pætta ē pætta nisā mē tuna budarayi.
Budha는 늘… 이제 mithuna라는 것은 maithuna, 자식과 관계된 것, 자손과 관계된 것입니다. maithuna와 이 둘은 아주 가까운 관계가 있습니다. maithuna로 가면 얻는 것은 자식입니다. 자식과 관계된 아이의 성향과 이어집니다. 부모의 사랑도 maithuna도 모두 그 감정 쪽에 듭니다. 그쪽이기에 mithuna는 Budha에 속합니다.
anna ē gati lassana haṭaka hæn̆gīmaṭa ayiti nisā san̆duṭa ayiti.
그 성향 특징으로, kaṭaka는 감정에 속하므로 달에 속합니다.
īga siṁhayā vagē jīvat venna tava kaṭṭiyak balanavā luvagē ma garaṇa adhikamaṭa lakamaṭa tējas patula vagē. ē mē laukikatvaya tava gæjenna hætina kramayak ēka tamayi rāśiya sin siṁhayā vavāgē hadanavā. ēka tējasvī raviṭa ayiti.
다음으로 사자처럼 살려는 또 한 무리가 있습니다. 사자의 위엄 같은 것으로, 이 세간에서 더 크게 울려 퍼지려는 방식입니다. 그것이 siṃha rāśi, 사자처럼 만듭니다. 그것은 위엄 있는 Ravi에 속합니다.
pūryayāgen hadana hindā oyanna gati lakṣaṇayaṭa anukūlava ayitikāsikam grahayaṭa dīlā tiyena hærahaṇayē svabhāvaya mokakda gati lakṣaṇayat ē vagē. vāsaya karapu pasutalayak īṭa anukūla.
태양에서 만들어지기 때문에 성향 특징에 맞게 소유를 graha에 준 것입니다. 그 graha의 성질이 무엇이냐, 성향 특징도 그와 같습니다. 머문 배경이 그에 맞습니다.
īṭa passē anika tamayi kayak. istrī lakṣaṇayanṭa istrī æsuraṭa kæmatiyi. istrī æsurē innavā. ēkat ara raduru gati lakṣaṇī hundara lōkayak māgennē budhaṭa ayiti. metanat budhaṭa ayiti.
그다음은 kanyā입니다. 여자의 특징, 여자와 어울리기를 좋아합니다. 여자 곁에 있습니다. 그것도 그 아름다운 세상을 바라는 성향이라 Budha에 속합니다. 여기도 Budha에 속합니다.
mēsa usava mithuna kaṭakin kanyā kannāvat buduraṭayi. mē ayiti ē vidiṭa tiyennē.
mēṣa, vṛṣabha, mithuna, kaṭaka, kanyā, 그리고 kanyā도 Budha에 속하는 식으로 그렇게 소유가 놓여 있습니다.
īṭa passē tiyennē tulā. tava koṭasak innavā hæmelēma saṁsandaratmakava balabalā tamanṭa avaśya vana vidihaṭa pāḍu novena vidihaṭa kaṭayutu karaganna. tamangē vāsaya balāgena mēka mehema kaḷot maṭa pāḍuyi. mehema kaḷot mehema kaḷot lābhayi. lābhaya balāgena tulanaya karamin kaṭayutu karanavā tuḷa. anna ē gati lakṣana 12ṭayi.
그다음은 tulā입니다. 또 한 부분이 있는데 늘 견주어 보며 자기에게 필요한 대로, 손해 보지 않게 일합니다. 자기 이익을 보며, 이렇게 하면 손해다, 이렇게 하면 이익이다, 이익을 보며 저울질하며 일합니다. tulā입니다. 그런 성향 특징으로 열둘이 됩니다.
etakoṭa ekina ekaṭa yanaākāraya mē sin kanna sulā a tamayi kuccika kivvē. etakoṭa mēsa usabha mettuna kaṭaka sīmaṁha kanna tulā. dæn vr̥cika hæmīma gōnussagē svabhāvaya tamāgē tarahen tamāma mærenavā. kaṭuvakla tamāgē muluva gahaganna ōna taraha giyā. tamāgē visamāraṭa vædilā mærenavā. ē vagē hæma mārkasthānaya hæṭiyaṭa pennuvā aṭavænnē.
그러면 하나씩 가는 방식입니다. siṃha, kanyā, tulā 다음을 vṛścika라고 했습니다. 그러니 mēṣa, vṛṣabha, mithuna, kaṭaka, siṃha, kanyā, tulā. 이제 vṛścika는 늘 전갈의 성질이라 자기 화로 자기가 죽습니다. 자기 꼬리 가시로 찌르고, 화가 나면 자기 독에 맞아 죽습니다. 그처럼 여덟째를 죽음 자리로 보였습니다.
a tulanaya karana eka tamayi kuṭṭumbhakasthānayē. hevavā tamangē pirisaṭa samava bedāganna anikgē mīm karaganna. mē ādī vaśayen gatta sthāna tamayi hatvayannē. haṭavænna. mārkasthānayaṭa tibbē gati lakṣaṇa būccika særaka parisa gati lakṣaṇayē visaha vena vina gati lakṣaṇaya tamayi etana gattē.
저울질하는 것이 가족 자리입니다. 자기 사람들에게 고르게 나누는 것, 이런 식으로 얻은 자리가 일곱째입니다. 여덟째, 죽음 자리에 둔 것은 vṛścika의 성향, 독이 되는 성향을 거기 가져온 것입니다.
etakoṭa etanin ehaṭa gattahama namænaṭa giyāma gattā nava danna dunnakin tamayi etana penvē.
그다음 아홉째로 가면 dhanu, 곧 활로 거기 보여 줍니다.
dæn etana nam vayannaṭa saragattahama kiya puṇyasthānaya kiyalat api ōkaṭa kiyanavā. dæn otanadi vida damana dekak tiyenavā. ekak tamayi vidalā balanavā kiyana vidyāva. vidana arthayen tamayi dunna kaḷē yamakaṭa vin̆dina eka.
이제 그 아홉째를 공덕 자리라고도 합니다. 거기에는 꿰뚫음 두 가지가 있습니다. 하나는 꿰뚫어 보는 앎(vidyā)입니다. 꿰뚫는다는 뜻으로 활을, 무언가를 꿰뚫는 것으로 삼았습니다.
etana aragattē arthaya mokakda? vidad ætulē tiyena eka dakinnē. vida bælīmaṭa kiyana vidyāven balanavā. vidyāven bæluvot tamayi pina bava tōragannē. hon̆da naraka tōraganna. anna hon̆da naraka tōraganna sthānaya puṇyasthānaya vuṇā. ēka danuven karana væḍē etanṭa aragattā.
거기 가져온 뜻은 무엇입니까? 꿰뚫어 안에 있는 것을 보는 것입니다. 꿰뚫어 보는 앎으로 봅니다. 앎으로 보면 공덕과 죄를 가려냅니다. 좋고 나쁨을 가려냅니다. 그래서 좋고 나쁨을 가려내는 자리가 공덕 자리가 되었습니다. 활로 하는 일을 거기 가져온 것입니다.
eha etanin gatta araṭa passē mamatvayen tamayi mē labāgannē mē laukikatvaya okkoma karagattē. pin kara gattet ēkaṭa ara okkoma kara gattet ēkaṭa upakrama kaḷet ēkaṭa ekatu karalā ekatu velā dahagayannaṭa aragattā.
그다음 거기서 가져온 뒤, ‘나’라는 마음으로 이것을 얻고 이 세간을 다 꾸렸습니다. 공덕을 지은 것도 그것을 위해, 모든 것을 한 것도 그것을 위해, 꾀를 낸 것도 그것을 위해, 그것을 모아 열째로 가져왔습니다.
etakoṭa mamatvaya karā labā gænīmaṭa kiyanavā mā karā labā gænīma karāgē ma karā. mamatvaya karā yamaṭa kiyanavā ma karā karā yanavā. saṁkētaya makarā vuṇā.
그러면 ‘나’에게로 얻는 것을 mā karā, 나에게로라고 합니다. ‘나’에게로 가는 것을 ma karā karā yanavā라고 합니다. 상징이 makara가 되었습니다.
etakoṭa etanin aragattaṭa passē genahallā hadalā gatta ēvā amattatvayen gatta ēvā ræs karalā tiyāgena pavatkam æti karagannē kalayaṭa sambandha karalā penna kumba ekatu karaganna eka
그러면 거기서 가져온 뒤, 가져와 만든 것들, 내 것으로 얻은 것들을 모아 두고 지켜 가는 것을 항아리에 이어 kumbha, 곧 모아 담는 것으로 보였습니다.
etanin aragattaṭa passē mokada karannē koccara hadāgatta tiyāgena inna bæ. gamana ættalā yanna velāvak enavā. eyāṭa saṁsāra sāgarayē bīnanna ōna. mīna mīnaṭa kiyalā māḷuvaṭa
거기서 가져온 뒤에는 무엇을 합니까? 아무리 만들어 놓아도 지니고 있을 수 없습니다. 놓고 가야 할 때가 옵니다. 그는 saṃsāra 바다를 헤엄쳐야 합니다. mīna, 곧 물고기라고 합니다.
dæn monavā karagattat antivaṭa cakraya karagilā tiyennē upakramayen hamba karagannavā, kapaṭikamen hamba karagannavā. lābhagīra prahaṁsālā labāgannavā. bhukti vin̆dinavā, okkoma karanavā. ekkas karagannavā. graha marā gannavā. okkoma karalā hiṭā ekatu karalā ayisarayak ēvayen upakramadalā hiṭan krama hoyāgannavā. hadāgannavā. hadāgena ilā goḍa gahagena innavā. dālā mæralā hiṭan saṁsāra sāgaraya pīrenavā. ōka tamayi kalē.
이제 무엇을 해도 결국 바퀴가 돈 것은 이렇습니다. 꾀로 벌고, 간사함으로 벌고, 이익과 칭찬을 얻고, 누리고, 온갖 것을 다 하고, 하나로 모읍니다. 다 해서 모아 재산을 쌓고, 그것으로 꾀를 내어 방법을 찾고 만들고 쌓아 두고 있다가, 놓고 죽어서 saṃsāra 바다를 헤엄칩니다. 그것이 한 일입니다.
mē oya cakraya tamayi oya 12 ākārayen giyē.
그 바퀴가 바로 열두 가지 방식으로 돈 것입니다.
dæn lōka satvayāgē særisarapa kramaya mēka nisā kavadā hari mē sakvalak hædilā haṭagannē mē graha pihiṭiya. vena eka api hitaṭanna vidihak næhæ. graha pihiṭīmaṭa hētuva api karapu grahaṇaya nam. grahaṇaya kaḷē api yamkisi lōka dharmatāvayaṭa anuva nam ananta apramāṇa saṁsāraya paṭangena vena kramayak apiṭa tibunē nætnam. api suvaya hoyāgena giya oya kramaya tuḷa nam api yannē dænut ē kramaya matu yannē te kramaya tuḷa. ehenam oya kramaya tuḷa perat āvā nam pera tibena cakra hāvama tamayi dæn yannē dæn ēka nam ē raṭāvamayi dæn tiyennē. matu apiṭa yanna tiyennē ē raṭāvē nam matu kavadara haṭagannavā nam haṭaganna tiyennē cakra graha cakraya oya vidihaṭa vena ekak haṭaganna bæ. ēni ēnisā oya raṭāvama haṭaganna ōnē. dhamma kiyana eket ēkanē eka eka satvayāgē hæḍiya hæṭiya.
이제 세상 중생이 떠도는 방식이 이것이기 때문에, 언젠가 이 cakkavāḷa가 만들어져 생길 때 이 graha 배치가 생깁니다. 다른 것을 생각할 길이 없습니다. graha 배치의 원인이 우리가 한 붙잡음이라면, 그 붙잡음을 우리가 어떤 세상 법칙에 따라 했다면, 끝없는 saṃsāra가 시작된 이래 다른 방식이 우리에게 없었다면, 우리가 즐거움을 찾아 간 그 방식 안에서 지금도 그 방식으로 가고 앞으로도 그 방식 안에서 간다면, 그 방식으로 이전에도 왔다면 이전에 있던 바퀴 그대로 지금도 가고 있고 지금도 그 틀이 있습니다. 앞으로 우리가 갈 것이 그 틀이라면 앞으로 언제 생기든 생길 것은 graha 바퀴가 그렇게일 뿐 다른 것은 생길 수 없습니다. 그러므로 바로 그 틀이 생겨야 합니다. dhamma라는 것에서도 그것이지요, 각 중생의 모양과 방식입니다.
manussayāṭa dæn dasa māsayak kiyalā kivvat ēt ē vagē.
사람에게 열 달이라고 하는 것도 그와 같습니다.
dasa venavā kiyalā kiyannē oya mē lōka kiyana svabhāvaya ēkana minissu ara noyekut dēval karalā an saṁkāra nævata bhārayak āya kihipadiyak vatara āya ē śakraya vistara karannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ēkama tiyennē otana ē viṣa cakraya grahaṇaya kirīma nisā haṭagannē cakraya hæṭiya. ē grahaṇaya kirīmēdī yamak mādhya karagatta nam ēka tamayi manussa mādhyaya satva mādhyaya ēkaṭa ādhāra karannā vū gahapattu ēvaṭa udav denavā. mē udav denaken dennē udav.
예, 바로 그것이 거기 있습니다. 그 바퀴는 붙잡음 때문에 생기는 바퀴의 방식입니다. 그 붙잡음에서 무엇을 매개로 삼았다면 그것이 사람이라는 매개, 중생이라는 매개입니다. 그것을 돕는 graha들이 그것들에 도움을 줍니다. 이 도움을 주는 것으로 도움을 줍니다.
itin tava tænaka satva hædennē næhæ. itin manussa lōkayak ætnam ēka tamayi satva lōkaya. ēvaṭa tiyena graha lōkavala satva hevvaṭa sattu hamba vennē næ. satva lōkayaṭa ādhāra tamayi graha lōkayen tiyennē. grahaṇaya karagatta hæṭiyaṭa pratiphala denna tamayi ēvā sakas vunē.
그러니 다른 곳에서 중생이 생기지 않습니다. 사람 세상이 있다면 그것이 중생 세상입니다. 그 graha 세계에서 중생을 찾아도 생명체는 찾지 못합니다. graha 세계에 있는 것은 중생 세상을 돕는 것입니다. 붙잡은 대로 결과를 주도록 그것들이 꾸려졌습니다.
en duraṭa as vecca nisā tamayi duras vuṇē. sa kiyana tamāgen visi vecca nisā tamayi viśva vuṇē. mē viśvayē duraṭa asvuṇā kiyannē tamāgē ætulen duraṭa æti vuṇā.
멀리 떨어졌기 때문에 dura-as, 곧 멀어짐이 되었습니다. sva, 곧 자기에게서 던져졌기 때문에 viśva가 되었습니다. 이 viśva에서 멀리 떨어졌다는 것은 자기 안에서 멀리 생겨났다는 것입니다.
monavada oya grahaṇaya karagatta hon̆da ēvā. hon̆dayi narakayi kiyana dekēdī. narakaya ekaket tiyenavā. maha narakaṭa bæssahama poḍi narakat ǣt venavā. īṭa vaḍā viśāla narakayakaṭa bæhæ gattot ē maṭṭamat ǣt venavā. dæn bana maṭṭēmē vitarak minihek innavā nam ituru ṭika hon̆dayi.
그 붙잡은 좋은 것들은 무엇입니까. 좋음과 나쁨 두 가지에서입니다. 나쁨은 어느 하나에도 있습니다. 큰 나쁨으로 내려가면 작은 나쁨도 멀어집니다. 그보다 더 큰 나쁨에 빠지면 그 수준도 멀어집니다. 이제 욕하는 수준에만 머무는 사람이라면 나머지는 좋습니다.
ēka ikmalā gahana maṭṭamaṭa kiv bænīmen natara vennē næha. ēka duras karalā gahanna giyā. tavat dūṣa vuṇā. hæbæyi grahanaṭa æḍiyavāla karannē næha. tavat dūsi vunot gahana maṭṭama nætarenna ata paya kaḍanavā. tavat dūṣaya vuṇā. etakoṭa gahana maṭṭamat durak vuṇā. atapaya kanna maṭṭamen inna nǣ maranavā. atapaya karalā inna maṭṭamat ǣt velā durat velā. ōva okkoma visa kiraṇa vaśayen lōkayē visæn vaśayen lōkayē durasva durasva pihiṭanavā.
그것을 넘어 때리는 수준으로 가면 욕하는 데서 그치지 않습니다. 그것을 멀리하고 때리러 갔습니다. 더 더러워졌습니다. 더 더러워지면 때리는 수준에서 그치지 않고 손발을 부러뜨립니다. 더 더러워졌습니다. 그러면 때리는 수준도 멀어졌습니다. 손발을 부러뜨리는 수준에 머물지 않고 죽입니다. 손발 부러뜨리는 수준도 멀어지고 떨어졌습니다. 그것들이 모두 독의 빛살처럼 세상에 흩어져 멀리멀리 자리 잡습니다.
oya atara hiṭa hon̆da ēvat ē karā ǣt velā yanavā. gahanna nætuva hiṭapu hon̆da gati lakṣaṇaya gahanakoṭa velā. ēkat duraṭa yanavā. duraṭa as venavā. banin nætuva hiṭapu hon̆da lakṣaṇaya bahinakoṭa ǣt venavā. hon̆da lakṣaṇaya ēkaṭa yanavā. oya kramayaṭa viśvayaṭa ǣt venavā.
그 사이에 좋은 것들도 그쪽으로 멀어져 갑니다. 때리지 않던 좋은 성향이 때릴 때 멀어집니다. 그것도 멀리 갑니다, 멀리 떨어집니다. 욕하지 않던 좋은 특징이 욕할 때 멀어집니다. 좋은 특징이 그리로 갑니다. 그런 식으로 viśva로 멀어집니다.
api svairīva nægī hiṭalā karapuvak tiyenavā. anunya karalā ekatu velā karapuvak tiyenavā mē hon̆da naraka dekē. oya dekama duraṭa asvelā. sannē tamangē viśvagata velā. viśvaya pihiṭanavā.
우리가 스스로 일어서서 한 것이 있고, 남과 함께 모여 한 것이 있습니다, 이 좋고 나쁨 두 가지에서. 그 둘 다 멀리 떨어져 자기의 viśva로 가서 viśva가 자리 잡습니다.
viśva kiyannē sva kiyannē tamā. viśva kiyannē tamāgē visi vuṇā. tamā æsuru karapu dēval koyi taram duraṭa visi velāda ē taram duraṭa viśvaya pihiṭanavā. ē viśvaya tuḷa graha śakrayat ekkalā ē ṭika pihiṭanavā. ēka tamayi lōka pihiṭiyannē.
viśva에서 sva는 자기입니다. viśva란 자기가 던져진 것입니다. 자기가 기댄 것들이 얼마나 멀리 던져졌는가, 그만큼 멀리 viśva가 자리합니다. 그 viśva 안에 graha 바퀴와 함께 그것들이 자리합니다. 그것이 세상이 자리하는 것입니다.
s saha 20sava
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hatara kēndrē pāḷuva kiyana ka tiya
‘네 kēndra가 비었다’는 것이 있지요.
dæn hatara kēndrayē paḷavuvayi kiyannet oya kramayamayi. mokada hatara kēndrayē paḷu dennek innavā. dæn mēken ekayi tada jyōtisiya bohōkavakaṭa bhāvitā karannē ēkayi. hatara kēndraya pālana mahā kālaya ōka tamayi ada bhāvitā karannē ekama tiya.
이제 ‘네 kēndra가 비었다’는 것도 바로 그 방식입니다. 왜냐하면 네 kēndra가 빈 사람이 둘 있습니다. 그런데 그 가운데 하나만 jyotiṣa에서 대부분 씁니다. 네 kēndra가 빈 아주 불운한 자라는 것, 오늘 쓰는 것은 그것 하나뿐입니다.
dæn ektarā mahattayet davasak kēndrayak gena halā gam pahē mahattayek maṭa dīlā kivvā mē kēndraya gæna mita mahallā næhæ mokada hiṭennē kiyalā. mama ēka bæluva bæluhasahā marayanavā bælu bæluvana hatara kēndaraya pāluva. dæn dakṣō satyayen nam kiyannē mē hatara kēndriyē pāli mahā kālayakē kēndrayak kiyalā. mama ehema kivvē nǣ.
하루는 어떤 신사가 kēndaraya를 가져왔습니다. 다섯 마을의 어떤 신사가 저에게 주며, 이 kēndaraya로 무엇이 될지 말해 달라고 했습니다. 제가 그것을 보니 네 kēndra가 빈 것이었습니다. 솜씨 있는 이들은 정말로 이것은 네 kēndra가 빈 아주 불운한 kēndaraya라고 말합니다. 저는 그렇게 말하지 않았습니다.
mama bæluvā eyā gæna hon̆dayi kiyana grahaya pihilā tiyena anicca akraya tæn ṭika balanakoṭa ekoḷos yannē, pasnnē mehema hon̆da tænvala pihillā tiyena nama vænnē pihillā tiyennē mē grahaya ṭika gihillā okkoma bæluva bælamaṭa meyāṭa ma dækalā tibi vecca kramaya anuvana hon̆da sukhōpabhōgī jīvitayak gata karanna tiyennē. tamangē piyavaru vāgē bāhira lōkē in̆dalā tamā pōṣa rakṣaṇaya pōṣaṇaya karana nidahas sukhōbhōgī jīvitayak gata karana kenekgē kēndarayā.
저는 그에게 좋다는 graha가 자리한 다른 자리들을 보았습니다. 열한째, 다섯째, 이렇게 좋은 곳에 자리해 있고 아홉째에 자리해 있었습니다. 이 graha들을 다 살펴보니 이 사람에게는 좋고 호화로운 삶을 살 운이 있었습니다. 자기 아버지 같은 사람이 바깥세상에서 자기를 보살피고 길러 주는, 자유롭고 호화로운 삶을 사는 사람의 kēndaraya였습니다.
mama eyāṭa kiyanavā mē pudgalayā sāmānya kenek nemeyi. anit ayaṭa vaḍā bohōma viśēṣa æti pudgalayek maha vāsanāvanta pudgalayek. anun hari hamba karalā denā piyekuṭa daruvekuṭa oyāgē salakamin anik ayagē sælakuṇu labana menna mē sukhōbhōgī jīvitayak gæla karana jātiya kenek venna ōnē mēka.
저는 그에게 말했습니다. 이 사람은 보통 사람이 아니다, 남들보다 아주 특별한 사람, 큰 복을 지닌 사람이다. 남이 벌어 주는, 아버지가 자식을 대하듯 남의 보살핌을 받는 이런 호화로운 삶을 사는 종류의 사람일 것이라고.
dæka kohomada ēka kivvē? maṭa vena ekak ōnē næha. mēka meccara kal mē kēndara balana kenek nokiyapu deyak. ōkē mukut pēnnē nædda mahattayā ara mē kiyalā vayen ahanavā o hatara poḷa gæna ōka pēnavā. kavuruvat æhuvanak kiyannē mē hatara kēndara pāluvagi kēndrayak mehā kālaya kiyannē. hari hari ēka hariyaṭama hari ehema tamayi maṭa giya giya tænvala kivvē. dæn ēkayi mehet balanna. āya mama mē jōṣiya piḷigattē næha. oya katāva uḍa dæn maṭa ē mahā praśnayak matu vunāt dæn jōtisiya piḷiganna venavā.
그가 물었습니다. ‘어떻게 그것을 말씀하셨습니까? 저는 다른 것은 필요 없습니다. 이것은 지금까지 kēndaraya를 본 누구도 말하지 않은 것입니다. 이것에서 다른 것은 안 보이십니까, 스님?’ 네 자리에 대해 묻는 것입니다. ‘그것은 보입니다.’ ‘누구에게 물어도 이것은 네 kēndra가 빈 kēndaraya, 아주 불운하다고 합니다. 맞습니다, 그건 정확히 맞습니다, 가는 곳마다 그렇게 말했습니다. 그래서 여기서도 보려 한 것입니다. 저는 점성학을 받아들이지 않았는데, 이 이야기로 큰 의문이 일어나서 이제 점성학을 받아들여야겠습니다.’
mokada piḷiganna vennē? mēka mē kiyapu kāraṇaya anuva mē kālayiyek nemeyi bava ætta. meyā hon̆da dænīmak igænīmak ætuva hiṭapu.
왜 받아들여야 하느냐면, 이 말한 것에 따르면 그가 불운한 사람이 아닌 것이 사실이기 때문입니다. 그는 좋은 앎과 배움을 지닌 사람이었습니다.
kenek æmerikāvē in̆dalā āpu ektarā suddayek. mē iskōlē yana kālē meyāgē mēspōṭ mīṭ væni sellama mokakda meyā paḷaveni tæna kriyātmaka hæṭi dækalā meyāsarakama dækalā. meyāgē meyā kerehi bohoma hita væṭilā tamangē daruvek hæṭiyaṭa hadāganna demavpiyangen illagena muḷu kōṭi gānaka dēporavala liyā dīlā meyāṭa eyāgē darukamaka tiyāgena. eka gihillā.
미국에서 온 어떤 백인이, 이 아이가 학교 다닐 때 운동회 같은 놀이에서 일등을 하는 것을 보고, 그 솜씨를 보고 이 아이에게 마음이 끌려 자기 자식으로 키우려고 부모에게 부탁해 수억에 이르는 재산을 써 주고 양자로 삼았습니다. 그리고 떠났습니다.
dæn mehe hadalā tiyenavā māligāvak āvā giyahak ē raṭa tāttaṭa kiyalā eyā kiyannē. gamē mē laṁkāvē tāttāyi raṭa tāttayi. ē ḷamayā katā karannē ēdenna tāttā kiyalā. oya vidihaṭa dæn ē taram mahā viśāla dhanaskandhayak mē ḷamayāṭa læbilā sukhōbōgava jīvat venavā. kisi amāruvak lak dukak næhæ.
이제 여기 저택을 지어 놓았고, 오가며 그를 ‘외국 아버지’라고 부릅니다. 스리랑카의 마을 아버지와 외국 아버지, 그 아이는 두 사람을 다 아버지라고 부릅니다. 그렇게 이 아이는 그토록 큰 재산을 얻어 호화롭게 삽니다. 아무 어려움도 괴로움도 없습니다.
itin etakoṭa ka dæn mē kēndraya viśvāsa karannē maṭa dæn tiyena praśnē mē hatara kēndriya paḷu kēndraya vallā mahattayā kohomada ehema ekak kivvē? dæn dænaganna vidihakut nǣhæ mama gæna. mē ḷamayaga dænaganna vidi tiyenavā maṭa viśvāsayi. kivvē raṭāva mokakda etakoṭa mama kiha karalā dunnā.
그러니 이제 이 kēndaraya를 믿게 되는데, 제 의문은 이 네 kēndra가 빈 kēndaraya를 보고 스님께서 어떻게 그렇게 말씀하셨느냐는 것입니다. 저에 대해 아실 길도 없었는데요. 이 아이에 대해 아실 길도 없었다고 저는 믿습니다. 그 틀이 무엇이냐고 하여 제가 설명해 주었습니다.
mē hatara kēndrayē paḷu vena krama dekak tiyenavā. eka pudgalayek innavā mē lōkē menna mehema kenek.
네 kēndra가 비는 데는 두 가지 방식이 있습니다. 이 세상에 이런 사람이 있습니다.
lagnayen pennannā vū yam deyak tiyenavā tamā visin tamāgē pævætmaṭa tamāgē yahapataṭa tamā goḍanagāgena inna sthānayak tiyenavā. yam pudgalayek tamangē asatpuruṣa nam kāla kaninam. ē pudgalayā taman inna tæna gæna kisīma dækīmak nætuva jīvat venavā.
lagna로 보여 주는 무엇이 있습니다. 자기가 자기 존재와 자기 이익을 위해 스스로 쌓아 올린 자리입니다. 어떤 사람이 나쁜 사람이고 불운한 자라면, 그는 자기가 있는 곳에 대해 아무 생각 없이 삽니다.
anunṭa yahapataṭa taman inna tæna hadannet nǣ. tamangē idara inna ayaṭa salakanna karannē ēvā karannet næha. udav upakārayak karannet næha. saśrīkatvayak balannet næha. oya tiyena ēvā vināśa karagena jīvat venavā gedara tiyennē ē gedara vaḍumaṭu vinnavā. arakku gahanavā monavā hari mat bænna bonavā. sūt udurācāra valaṭa yanavā. ohoma jīvat venavā.
남의 이익을 위해 자기 자리를 가꾸지도 않습니다. 둘레 사람을 대하는 일도 하지 않습니다. 도움도 주지 않습니다. 풍요를 돌보지도 않습니다. 있는 것을 망치며 삽니다. 집에 있는 것은 팔아 치웁니다. 술을 마시고 무엇이든 취하는 것을 마십니다. 노름과 방탕에 빠집니다. 그렇게 삽니다.
etakoṭa eyā hari hamba karennē næhæ rassāvak karannet næhæ. mukut næhæ tiyena aya vināśa kara innavā. dæn paḷavænnat vināsayi hataravænnat vināsayi.
그러니 그는 벌지도 않고 일도 하지 않습니다. 아무것도 없이 있는 것을 망칩니다. 이제 첫째도 망가지고 넷째도 망가졌습니다.
pavulē inna ayaṭa mahā karadarayak karanavā misā pavulē ayaṭa kisima udavvak upakārayak karanna næha hatvayannat venaāka eyā monava hadāgena karagena inna nææhæ irida danna næti karalā inna kālayiyek nisā dahavænnat vinā karanavā. eyā mē grahaṇaya karannē nætuva hiṭiyā mē hatarama hatara poḷoma hæbæyi hon̆daṭa nemeyi asatpuruṣakamaṭa ninditakamaṭa uccakamaṭa
가족에게 큰 해를 끼칠 뿐 아무 도움도 주지 않으니 일곱째도 망가집니다. 아무것도 이루거나 가꾸지 않고 불운한 자로 지내니 열째도 망칩니다. 그는 이 넷, 네 자리를 다 붙잡지 않았습니다. 하지만 좋게가 아니라 나쁨과 비난받을 짓과 비천함으로 그랬습니다.
menna meyā gihillā obannot oya hatara poḷa pāḷu velā grahaṇaya karagattē næti ehā kālayek velā upadinavā. karava pāpayaṭa vipākaya vanna hatara kēndrālu kālayak.
바로 이 사람이 가서 태어나면 그 네 자리가 비어 아무것도 붙잡지 못한 아주 불운한 자로 태어납니다. 지은 죄의 vipāka로, 네 kēndra가 빈 불운한 자입니다.
tavat kenek innavā. pin daham karamin, guṇa daham vaḍamin alōbha, advēśa, amōha sahagatava jīvat venavā. ē jīvat vena pudgalayā geval vala tiyena væṭa anik ōna kenekuṭa karaganna kiyalā nidahasa dīlā. tamā nidahasē pindaham karamin jīvat venavā. eyāt lagina tæna allagattē næti kenek.
또 한 사람이 있습니다. 공덕과 dhamma를 행하며 덕을 닦으며 alobha, adosa, amoha로 삽니다. 그렇게 사는 사람은 집의 땅도 누구든 쓰라고 내주고 자기는 자유롭게 공덕을 지으며 삽니다. 그도 눕는 곳을 붙잡지 않은 사람입니다.
ē vagēma ekatu karagena harihamba karagena jīvat vena yamak tibuṇā. eyā maṭa rækī rassā loku næha. maṭa īṭamē nidahas suvē lokuyi. pindaham karagena sænasilla inna eka lokuyi kiyalā. ēkaṭa tæna denavā. eyat hataravæna gahanaya kaḷē næha. pavulē aya saman̆giya samādānaya vinōdaya innavaṭa væḍiyi. hon̆dada kaḷā ivaka sil samādan venna eka mē ādi vaśayen jīvat vena eka maṭa īṭa vaḍā alokē. eha kuṭṭuma sthānaya alla gattet nǣ.
또 모으고 벌며 살 일이 있었습니다. 그는 말합니다. ‘나에게 일자리는 크지 않다. 나에게는 그보다 자유로운 편안함이 크다. 공덕을 지으며 평온히 있는 것이 크다.’ 그것에 자리를 줍니다. 그도 넷째를 붙잡지 않았습니다. ‘가족이 화목하고 즐겁게 지내는 것보다, 좋은 일을 하고 sīla를 지키는 것 등으로 사는 것이 나에게 더 크다.’ 그래서 가족 자리도 붙잡지 않았습니다.
ēkenut midunā. anē magē kiya kiya kiya goḍa gahagena in̆dalā maṭa æti væḍakut næ. dahaveni sthānayē allanna evat grahaṇaya athæriyā.
그것에서도 벗어났습니다. ‘아, 내 것 내 것 하며 쌓아 두어서 나에게 무슨 소용인가.’ 열째 자리에서 붙잡을 것도 붙잡음을 놓았습니다.
eyā oyā hatara æt hæralā mahā pinkan̆dak vaśayen jīvat venavā. mesē jīvat vena kenāgē uppattiyēdī oya hatara grahaya nætuva upadinnē. hæbæyi mahā pinaṭa pahaḷa vecca graha pihiṭīmak. ēka ē nisā eyāṭa asīmitava læbenavā. sukhōbōgī siyalu ākāraya puraṇa yahapat jīvitayak karanna læbenavā.
그는 그 넷을 놓고 큰 공덕 덩어리로 삽니다. 이렇게 사는 사람은 태어날 때 그 네 graha 없이 태어납니다. 하지만 큰 공덕으로 나타난 graha 배치입니다. 그래서 그에게는 한없이 주어집니다. 호화롭고 모든 면에서 넉넉한 좋은 삶을 살게 됩니다.
onna oya kāraṇā deka balahama mokada toyaravā gannē? anna ara hatara kēndrayē grahaya næti ayagē gahanaya karapu asatr̥ænvala pihilā tibuṇā. eyā kāla jīvitayak gata karalā tiyena kenek. ē vagēma yahapat ættaṭa jīvat velā hiṭiyot. ē grahayō ṭika pihiṭanavā yahapataṭa pihiṭana anit sthānaya. anna ēken tōrāganna ōnē eyā mahā puṇyavantayek hæṭiyaṭa hiṭapu kenek. ēkayi krama dennē.
그 두 경우를 보면 무엇을 가려냅니까? 네 kēndra에 graha가 없는 사람 가운데, graha들이 나쁜 자리에 놓여 있었다면 그는 불운한 삶을 산 사람입니다. 반대로 참으로 좋게 살았다면 그 graha들은 좋은 쪽으로 다른 자리에 놓입니다. 그것으로 그가 큰 공덕을 지닌 사람이었음을 가려내야 합니다. 그래서 두 가지 방식이라는 것입니다.
itin hatara kēda pāḷu krama deka onna oyakin tōragāganna ōna. oya itin laukikatvaya tuḷat oya ē hētuphala nyāya tuḷa hon̆daṭa pæhædili.
그러니 네 kēndra가 비는 두 가지 방식을 이렇게 가려내야 합니다. 그것은 세간 안에서도, 원인과 결과의 이치 안에서 아주 분명합니다.
sōda katiyak enna epæ mē parak vuṇā mama væḍa tava velāva mahattaya dennam mēhama ænnē ara udēek āvanē patta vaṭanavada enna vinak nǣ æ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin laukika vaśayen lōkōtara vaśayen paṭicca samuppāda daham nyāya siyallaṭama poduyi. siyallama saṁkhatayi paṭicca samuppannayi kivvē ēkayi.
그러니 세간적으로나 lōkuttara로나 paṭicca samuppāda dhamma의 이치는 모든 것에 공통입니다. 모든 것이 saṅkhata이고 paṭicca samuppanna라고 한 것이 그 때문입니다.
saṁkhata novana paṭicca samuppanna novana kisima deyak mē lōkē pahaḷa vennē nǣ. ehenam duka haṭaganna ēvat sæpa haṭaganna ēvat laukika siyalu dē saṁkhatayi. paṭicca samuppannayi.
saṅkhata가 아니고 paṭicca samuppanna가 아닌 것은 이 세상에 하나도 나타나지 않습니다. 그렇다면 괴로움이 생기는 것도 즐거움이 생기는 것도, 세간의 모든 것이 saṅkhata이고 paṭicca samuppanna입니다.
ehenam paṭicca samuppanna katāven api vigraha karanna puḷuvan venna ōnē ē dē paṭicca samuppanna vennē kohomada? etakoṭa mē lōkē tiyena siyaluma dē piḷiban̆dava yathārthayan dænagatta hæki.
그렇다면 paṭicca samuppanna의 이야기로 그것이 어떻게 paṭicca samuppanna가 되는지 우리가 풀 수 있어야 합니다. 그러면 이 세상의 모든 것에 대해 사실을 알 수 있습니다.
mē tuḷin apiṭa vædagatda nivanaṭa yamak ē ṭika hoyāgattahama apiṭa nivan dakinna æti.
이 가운데 nibbāna에 중요한 것을 찾아내면 nibbāna를 보기에 충분합니다.
namut mē lōkema paṭicca samuppannava hædilā tiyena ākāraya paṭicca samuppanna krama satara tiyenavā. paṭicca samuppādaya sāgarayak vāya kiyalā dēśanā kaḷā. mēka mē ekama krama raṭāvaka ekama adahasak pennanna pennapu puṁci koṭasak nemeyi. paṭicca samuppādaya kiyannē sāgarayak væni mahā viśāla parāsayaka vihidilā giya mahā dænumak.
하지만 이 세상이 paṭicca samuppanna로 만들어진 방식, paṭicca samuppanna의 방식은 네 가지가 있습니다. paṭicca samuppāda는 바다와 같다고 설하셨습니다. 이것은 한 가지 틀, 한 가지 뜻을 보이려고 보인 작은 부분이 아닙니다. paṭicca samuppāda는 바다처럼 아주 넓은 범위에 펼쳐진 큰 앎입니다.
siyaluma dēka hētuphala nyāyan pelā tiyenavā. yamak haṭaganna hæṭi, pavatina hæṭi, gevilalā yana hæṭi ēkē pratiphala ēvā læbena hæṭi. mē siyallamayi paṭicca samuppāda
모든 것의 원인과 결과의 이치를 펼쳐 놓았습니다. 무엇이 생기는 법, 머무는 법, 닳아 가는 법, 그 결과가 얻어지는 법, 이 모든 것이 paṭicca samuppāda입니다.
vidihē ākārayen apiṭa eyā prayōjanavakda? prayōjana vunat nætat haṭagannē kohomada? ē ādī siyallama paṭicca samuppādayen vigraha venavā. ē nisā vigraha karanna vigraha sahitayi.
그런 방식으로 그것이 우리에게 쓸모가 있습니까? 쓸모가 있든 없든 그것은 어떻게 생깁니까? 이런 모든 것이 paṭicca samuppāda로 풀립니다. 그러니 풀이할 만한 풀이가 있습니다.
itin mēka mē itāma paṭu paramārthayak mul karagena bohōma suḷu arthayakin vigraha karapu hariyak vitarayi apiṭa ada paricca samuppādaya kiyalā ituru velā tiyennē.
그런데 오늘 우리에게 paṭicca samuppāda라고 남아 있는 것은 아주 좁은 목적을 바탕으로 아주 작은 뜻으로 풀이한 부분뿐입니다.
itin ēken ehā hari hitanna hari bayayi. higanna śaktiyak nætikama paḷaveni eka ēka dharmayaṭa anukūla nædda dannē næhæ. vena dharmayak novan deyak kiyavot eha ma apāgata ve dannē næha kiyalā baya tava ekak.
그러니 그 너머를 생각하는 것조차 두려워합니다. 생각할 힘이 없는 것이 첫째이고, 그것이 dhamma에 맞지 않을지도 모른다, dhamma 아닌 것을 말하면 apāya에 떨어질지도 모른다는 두려움이 또 하나입니다.
namut kavuruvak kivvaṭa viśvāsa karana ekak nemeyi daham kiyannē hētuphala nyāya dharmayak. ehenam ēka kāgevat anungē molayakaṭa iḍa dīlā ēkaṭa yaṭat velā tamangē molaya deveni karalā ehema yana ekak nemeyi budu dahama.
하지만 dhamma란 누가 말했다고 믿는 것이 아니라 원인과 결과의 이치입니다. 그렇다면 붓다의 dhamma는 남의 머리에 자리를 내주고 그것에 굴복해 자기 머리를 둘째로 두고 가는 것이 아닙니다.
mē buddha dahama tuḷa hæma kenekma buddhivanta venna ōnē. anna buddhivanta karana dharmayak tiyenavā paṭicca samuppādaya kiyalā.
이 붓다의 dhamma 안에서는 모두가 지혜로워져야 합니다. 지혜롭게 해 주는 dhamma가 있습니다, paṭicca samuppāda라는 것이.
ē paṭicca samuppāda krama raṭāva tuḷin lōka hædena hæṭi, lōkaya pavatina hæṭi lōkayen veḷen vena hæṭi siyalla dænagattaṭa passē eyā kāṭavat deveni vaśayen bægǣpat venna deyak nǣha dharmaya gæna. tamā dharmaya tuḷa danna kenek bavaṭa pat vuṇā. dharmaya tērum ganna puḷuvan kiyana. dharmaya tērum gannē tamāgē pragnāven misā kangē kǣllakaṭa vahal velā nemeyi. dharma ehenam ehemayi dharmayak māśaya
그 paṭicca samuppāda의 틀을 통해 세상이 생기는 법, 세상이 머무는 법, 세상에서 벗어나는 법을 다 알고 나면, 그는 dhamma에 대해 누구에게 둘째로 매달릴 일이 없습니다. 자기가 dhamma 안에서 아는 사람이 되었습니다. dhamma를 이해할 수 있게 된 것입니다. dhamma를 이해하는 것은 자기 paññā로이지 남의 말 조각에 종이 되어서가 아닙니다.
nemeyi. dharma ehenam ehemayi dharmayak māśaya varen mā vaṭēma hiṭapan magenma ahagani anit kenek kulalāṭa yannat epā. taman vena ekak hora karannat epā. ōna ṭikak mama kivvē karapan oya jātiya kiyanavā ēka budu dahama nemeyi. budurajāṇan vahansē kotanakiduvat ē vagē hira karapu tæn tibunnē nǣhæ dharmayaṭa dharmaya hoyana kramaya kiyā dīlā nidahas kaḷā. nidahasē oya kramayaṭa dharmaya hoyāganna. onna dharmaya hoyanna mūla mahadhyaya mūlika kramaya onna oya kramaya kiyā dunnā. tama tamangē dænaṭṭamaṭa ēya ē tuḷin vigraha karagattā.
‘dhamma는 이렇다, dhamma는 나만 안다, 이리 와서 내 곁에만 있어라, 나에게만 물어라, 다른 사람 쪽으로 가지도 말고 다른 것을 몰래 하지도 말라, 내가 말한 만큼만 하라’ — 이런 식으로 말하는 것은 붓다의 dhamma가 아닙니다. 붓다께서는 어디서도 dhamma에 대해 그렇게 가두신 적이 없습니다. dhamma를 찾는 방법을 가르쳐 주시고 풀어 주셨습니다. 자유롭게 그 방법으로 dhamma를 찾으라고. dhamma를 찾는 근본 방법을 가르쳐 주셨습니다. 저마다 자기 앎의 수준만큼 그것을 통해 풀어 냈습니다.
dæn kāgē sækayak karana deyak tibunē. guruvarayā vuṇē dharmaya dharmayama guru karaganna avasthāva læbuṇā. etana paṭan gena dharmaya guru karagena dharmayaṭa anukūlava hon̆da naraka tērum aragena kaḷa yutta nokaḷa yutu tērum aran nokaḷa yutta paha karamin kaḷa yutta karamin avaśya ihaḷama pratiphalaya vana nivana karā mehe yavagattā.
그러니 누구를 의심할 일이 있었겠습니까. 스승이 된 것은 dhamma였습니다. dhamma 자체를 스승으로 삼을 기회를 얻었습니다. 그때부터 dhamma를 스승 삼아 dhamma에 맞게 좋고 나쁨을 알고, 해야 할 것과 하지 말아야 할 것을 알아, 하지 말 것은 버리고 할 것은 하며, 가장 높은 결과인 nibbāna로 나아갔습니다.
siyallen pūrṇava paṭicca samuppāda kramaṭā budurajāṇan vahansē dēśanā karapu nisā yō paṭicca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ passati kiyalā dēśanā kaḷā. yamek paṭicca samuppādaya dakīda ohu dharmaya daki.
모든 면에서 온전하게 paṭicca samuppāda의 틀을 붓다께서 설하셨기에 ‘yo paṭicca samuppādaṃ passati so dhammaṃ passati’라고 설하셨습니다. paṭicca samuppāda를 보는 이는 dhamma를 봅니다.
yamek kahaval guruvarayā dakīda ohu dharmaya dakiya kiyalā ehema ekak tiyenavada
‘어떤 스승을 보는 이가 dhamma를 본다’ 그런 말이 있습니까?
yō dhammaṁ passēda sōman passa kiyalā yamek dharmaya dækat ohu mama dakinnē kiyalā pennavā. dæn loturā budurajāṇan vahansē kivvada yamek mama dækka nam ohu dharmaya dakinavā kiya ham dharmaya dækkot mama dakinavā kiyalā pennavā. paṭicca samuppādaya dækkoma dakinavā kiyalā pennuvā.
‘yo dhammaṃ passati so maṃ passati’, dhamma를 보는 이는 나를 본다고 보이셨습니다. 붓다께서 나를 본 이가 dhamma를 본다고 하셨습니까? dhamma를 보면 나를 본다고 보이셨습니다. paṭicca samuppāda를 보면 본다고 보이셨습니다.
ehenam budurajāṇan vahansē balanna puḷuvanda budurajāṇan vahansē dihā balanna jīvamāna innaka balayida? kohomada karannē?
그렇다면 붓다를 볼 수 있습니까? 붓다를 보려면 살아 계실 때 보아야 합니까? 어떻게 합니까?
jīvamāna vunā hari unvahansē piriṇum pǣva hari dharmaya nirupadr̥tava tiyena tākkal paṭicca samuppādaya nirupaditava tiyenavānam ē tuḷin dharmaya dækka ē tuḷin dharmaya dækka nam dharmaya tuḷin budun kavuda han̆dunagat hæki ēkayi tiyana kramaya
살아 계시든 parinibbāna에 드셨든, dhamma가 흐트러짐 없이 있는 한, paṭicca samuppāda가 흐트러짐 없이 있다면 그것을 통해 dhamma를 봅니다. 그것을 통해 dhamma를 보았다면 dhamma를 통해 붓다가 누구인지 알아볼 수 있습니다. 그것이 있는 방식입니다.
itin laukika vēvā lōkōtara vēvā itin api dakinna puḷuvan venna enna ōnē oya krama raṭāva itin mūlika krama raṭāva dharmaya dækkē næti kenāṭa satara satipaṭṭhānayak varanna bæhæ.
그러니 세간이든 lōkuttara든 우리가 그 근본 틀을 볼 수 있게 되어야 합니다. dhamma를 보지 못한 이는 네 satipaṭṭhāna를 닦을 수 없습니다.
eyā hīna daham hīna daham hæṭiyaṭa dænagannē nǣ. madhyama daham madhyama daham hæṭiyaṭa dænagena avasthāvaṭa anuva karanna dannē næ. praṇīta daham praṇīta daham hæṭiyaṭa dænagena his muden piḷi aragena anugamanaya karanna dannē næ. anugen ahanna balā inna ōnē.
그는 낮은 dhamma를 낮은 dhamma로 알지 못합니다. 중간 dhamma를 중간 dhamma로 알아 때에 맞게 할 줄 모릅니다. 뛰어난 dhamma를 뛰어난 dhamma로 알아 머리 숙여 받들어 따를 줄 모릅니다. 남에게 묻기만을 기다려야 합니다.
hariyākārava dækka nam paṭicca samuppāda dharma haṭahāṭa anukūlava dōraganna puḷuvan. yam saṁkhārayak væḍīma nisā uppattiya satara apāṭē tiyenavena jātiya nam pahaḷa karanna. ē siyaluma daham hīna daham anna hīna daham hoyāganne
제대로 보았다면 paṭicca samuppāda dhamma에 맞게 가려낼 수 있습니다. 어떤 saṅkhāra를 키워서 태어남이 네 apāya에 있는 종류로 나타난다면 그 모든 dhamma는 낮은 dhamma입니다. 그렇게 낮은 dhamma를 찾아냅니다.
yam saṁkhārayak væḍīma nisā ēken pāla karana jātiya kāma sugatiyak nam ēka lōkē madhyama dahamak. tāvakālika satara apāyen nidahas venavā misak namut siyalu duken nidahasak etana næha. ektarā sanadāyiīsuudu hevat duk sæpa miśra vipākayak vin̆dimin nin̆dalā ṭan mæralā yanna puḷuvan.
어떤 saṅkhāra를 키워서 그로써 나타나는 태어남이 kāma sugati라면 그것은 세상의 중간 dhamma입니다. 잠시 네 apāya에서 벗어날 뿐 모든 괴로움에서 벗어남은 거기 없습니다. 괴로움과 즐거움이 섞인 vipāka를 겪으며 살다가 죽어 갈 수 있습니다.
pævætmaṭa ayitiyi madhyama taha kohē upanna sugatiyaka upadina siyalla madhyama taha yam dahamak hētu karagena sasara gamana keḷavara karanavā nam nivanen pūrṇabhāvayaṭa pat karalā duken san̆dahan nidahas karanavā nam ēvā praṇīta daham
존재에 속하는 중간 dhamma입니다. 어디 태어나든 sugati에 태어나는 모든 것이 중간 dhamma입니다. 어떤 dhamma를 원인으로 saṃsāra의 길을 끝내고 nibbāna로 온전하게 하여 괴로움에서 영원히 풀어 준다면 그것들은 뛰어난 dhamma입니다.
ehenam metanin dænaganna puḷuvan kumana saṁkhārayak ætuḷu kirīmē satara apāgata venavada vennē kohomada kumana dahamak æsuru kirīmē kāma sugatiyaka upadinavada vennē kohomada kumana dahamak ætuḷu kirīmē nivan dakinavada? ēka vennē kohomada? onna oya kiyana kāraṇā ṭika paṭicca samuppādayen tērum ganna puḷuvan vunāma eyā dharmaya dækkā.
그렇다면 여기서 알 수 있습니다. 어떤 saṅkhāra를 들이면 네 apāya에 떨어지는가, 그것이 어떻게 되는가. 어떤 dhamma에 기대면 kāma sugati에 태어나는가, 어떻게 되는가. 어떤 dhamma를 들이면 nibbāna를 보는가, 그것은 어떻게 되는가. 이것들을 paṭicca samuppāda로 이해할 수 있게 되면 그는 dhamma를 본 것입니다.
ē dharmaya dækkenā hitam paṭan sōtāpannā. anungē ādhārayak avaśya næ paṭicca samuppāda dharmaya dækka kenā. hæbæyi paṭicca samuppāda dharmaya taniyen hitalā dakinna bæha.
그 dhamma를 본 이는 그때부터 sotāpanna입니다. paṭicca samuppāda dhamma를 본 이는 남의 도움이 필요 없습니다. 하지만 paṭicca samuppāda dhamma를 혼자 생각해서 볼 수는 없습니다.
budupiyāṇan vahansēgen śrāvaka paḷapara tuḷin ē dharmaya hariyaṭa vigraha karalā denakoṭa kalyāṇa mitra sampattiya læbenavā. ē dēśanā karana tērum ganna kramaya vigraha karalā dēśanā karanakoṭa ē ahanakoṭa paratava pōṣaka pratyaya læbenavā. ē kiyana baṇa ahanna puḷuvan hēdu vasanāva læbenavā. manā nuvanin ē gæna menehi karalā tērum gannakoṭa yōnisō manasikāraya læbenavā. ē dharmaya aragena dharmānukūlava jīvitaya hædagasa venakoṭa dharmānudharma pratipattiya læbenavā. oya kāraṇā hatara tamayi sōvān vennat avaśya vennē.
붓다로부터 이어진 sāvaka 계보를 통해 그 dhamma를 제대로 풀어 줄 때 kalyāṇa mitta를 얻습니다. 그 설하는 것을 이해하는 방법을 풀어 설할 때 그것을 들으면 paratoghosa라는 조건을 얻습니다. 그 법문을 들을 수 있는 인연과 복을 얻습니다. 바른 지혜로 그것을 마음에 두어 이해할 때 yoniso manasikāra를 얻습니다. 그 dhamma를 받아 dhamma에 맞게 삶을 가꿀 때 dhammānudhamma paṭipatti를 얻습니다. 이 네 가지가 sotāpanna가 되는 데 필요한 것입니다.
ara ēka sajīvī ahanna ōna ē mehema saddharmaya potaka vagē liyalā tiyalā næ dæn næ liyalā tibunot dæn apiṭa eka eka ākāraya mokada nānā prakārayen eka ekkenāṭa adahas vennē.
그것은 살아 있는 이에게 직접 들어야 합니까, 바른 dhamma가 책에 쓰여 있는 것처럼으로는…? — 아닙니다. 쓰여 있으면 사람마다 갖가지로 뜻을 다르게 받아들입니다.
dæn api hitamukō yamkisi deyak kiyanakoṭa ēka tērum ganna puḷuvan krama nodahas ākārayen tiyenavā. eka ekkenāṭa kiyanakoṭa eka kramayakin eka upamāvakin kivvahama tērenavā. ēka anit kenāṭa tērennē næ. eyāṭa tērum ganna tava ekak ōnē. ē kramaya kiyā denna ōnē. etakoṭayi ēka tērennē. mē vagē nānā prakārama valin vigraha karalā kenekuṭa avabōdhaya labā denna tiyena kramaya potakara ganna bæhæ. eka kramayayi ganna puḷuvan. tamanṭa praśnayak āpum kāgenda ahannē?
무언가를 말할 때 그것을 이해하는 방법은 여러 가지가 있다고 해 봅시다. 어떤 사람에게는 한 방법, 한 비유로 말하면 이해가 됩니다. 다른 사람은 그것으로 이해하지 못합니다. 그에게는 또 다른 것이 필요합니다. 그 방법을 가르쳐 주어야 합니다. 그래야 이해합니다. 이처럼 여러 방식으로 풀어 누군가에게 깨달음을 주는 방법은 책에 담을 수 없습니다. 한 방법만 담을 수 있습니다. 자기에게 물음이 생기면 누구에게 묻겠습니까?
dæn nuvaṇin menehi karanakoṭa tamanṭa praśna matu venavā. gæṭalu tā matu venavā. dæn potana potē liv eka balāgena giyāma api kāgen ahannada? poten ahanna yamada kiyanē? anna praśnayak matu venavā. mē eka kāraṇayak.
지혜롭게 마음에 둘 때 자기에게 물음이 생깁니다. 문제가 생깁니다. 책에 쓰인 것만 보고 가면 누구에게 묻겠습니까? 책에게 물으러 가겠습니까? 그렇게 물음이 생깁니다. 이것이 한 가지입니다.
meccara vitarak nemeyi mē kalyāṇa mitra sampattiyē tava viśēṣayak tiyenavā. eban̆du ārya pudgalayangē ektarā śakti viśēṣayak tiyenavā. nægenavā. lōkōtara mārgaya væḍuva ayagē ektarā guṇa viśēṣayak tiyenavā. menna mē guṇa viśēṣaya hæmalīma anik kenā samādhiyaṭa vaṭa karalat labāgannavā.
이것만이 아니라 kalyāṇa mitta에는 또 다른 특별함이 있습니다. 그런 ariya들에게는 어떤 특별한 힘이 있습니다. 그것이 일어납니다. lōkuttara 길을 닦은 이들에게는 어떤 특별한 덕이 있습니다. 이 특별한 덕은 늘 다른 이를 samādhi로 감싸 이끌어 줍니다.
pudgalayāgē mānasikatvaya dharmayaṭa goṇu karalā tabā gænīmaṭa śaktiyak vihidenavā. menna mē śānta śaktiya tuḷin ohuṭa viśēṣa samādhiyak læbenavā. ē samādhiya tuḷa in̆dagena dharmagnānayaṭa pahuva læbenavā. ādhāraya læbennē. menna mē ādhāraya nisā āryayaṁga baṇa ahanakoṭa tava kenek āryatvayaṭa pat vennē. anāryakuṭa ē viśēṣa śaktiya pihiṭannē næ.
사람의 마음을 dhamma에 모아 두는 힘이 퍼집니다. 이 고요한 힘을 통해 그에게 특별한 samādhi가 생깁니다. 그 samādhi 안에 있으면서 dhamma ñāṇa에 도움을 받습니다. 이 도움 때문에 ariya의 법문을 들을 때 또 한 사람이 ariya가 됩니다. ariya 아닌 이에게는 그 특별한 힘이 자리하지 않습니다.
eyāgē hidivili duvanavā. ē kiyannē kandekaṭa æhenna ōna kandekaṭa æhīma ekak. ē tamangē hitaṭa darāganna hariya. etakoṭa hadavata vadina hariyak tiyenavā. ēka kandeka æhenna ōnē.
그의 생각은 달아납니다. 두 귀로 들어야 할 것, 두 귀로 듣는 것이 하나이고, 자기 마음에 지니는 부분이 있습니다. 가슴에 와닿는 부분이 있습니다. 그것을 두 귀로 들어야 합니다.
dæn hitannakō mehema deyak. yamkisi kenekuṭa nopena nodakina nodakina noæsena pættaka in̆dagena inna kenekuṭa api meccitak vaḍanavā. ohuṭa śāntiyak læbenavā. dæn ohuṭa met taraṇavā dækket næhæ æhuvet næhæ eyā koheka karanaṭa navada dannet næ. ehemakayak karaganna aramuṇu karannat ēkak kiyunē. pudgalayāṭa ē śāntiya læbenavā. læbilaṭa citta śāntiyak haṭagannavā.
이런 것을 생각해 보십시오. 보이지 않고 들리지 않는 곳에 앉아 있는 사람에게 우리가 mettā를 닦습니다. 그에게 고요함이 생깁니다. 그는 mettā를 보내는 것을 보지도 듣지도 못했고 어디서 보내는지도 모릅니다. 그런데도 그 사람에게 그 고요함이 생깁니다. 받고 나서 마음의 고요가 일어납니다.
dæn etakoṭa api nodanna ektarā citta kiraṇa viśēṣayak. śāntiyaṭa samādhiyaṭa yomu karanna upanisaraya ena balavat upanisarayak denna. śaktiyak vihidilā yanavā mēt vannakoṭa menna mē vagē āryayangē tiyena mahā guṇayak tuḷin vaḍana maitriya śāntiya mē ananta saṁsāra dukin nidahas velā dharmāvabōdhaya labāgena yathābōdhaya labanna mohotaṭa hētu vāsanā vēvā kiyana adhiṣṭhānaya yævennē.
그러니 우리가 모르는 어떤 마음의 빛살이 있습니다. 고요와 samādhi로 이끄는 강한 upanissaya를 줍니다. mettā를 닦을 때 힘이 퍼져 갑니다. 이처럼 ariya가 지닌 큰 덕을 통해 닦는 mettā와 고요, 이 끝없는 saṃsāra의 괴로움에서 벗어나 dhamma를 깨닫고 있는 그대로 깨닫는 순간의 원인과 복이 되기를 하는 결의가 보내집니다.
menna mē śaktiya apramāṇa śaktiyak. ē śaktiya yaṭatē hētu vāsanā tiyena kenāgē manasa bohōma sæhællu velā sænasilā avabōdhayaṭa nisi paridi sakas velā pihiṭanavā. menna mē pihiṭīma pradhāna upanisayak ādhārayak enavā dharmāvabōdhaya labāganna tamanṭa taniyen bæri nisā. taniyen dharmāvabōdhaya labannē lovturā budupiyāṇan vahansēlā saha pasē budurajāṇan vahansēlā vitarayi.
이 힘은 헤아릴 수 없는 힘입니다. 그 힘 아래서 원인과 복을 지닌 사람의 마음은 아주 가벼워지고 평온해져 깨달음에 알맞게 갖추어 자리합니다. 이 자리 잡음이 주된 upanissaya, 도움이 되어 dhamma 깨달음을 얻게 합니다. 혼자서는 할 수 없기 때문입니다. 혼자서 dhamma를 깨닫는 것은 lōkuttara 붓다들과 pacceka buddha들뿐입니다.
anē siyaluma śrāvakayan vahansēlāṭa oya ādhārakaya avasya. ē ādhāraeken mæddenā paḷaveni avasthāvē avabōdhaya læbuvaṭa passē dharmagnānaya tamanṭa pihiṭanavā. īṭa passē læbū gnānayaṭa anakūlava karuṇu vaṭahāgena maga anugamanaya kirīma vitarayi tiyennē. ælīm gæṭīm mulā duru karaganna. eika karagatta ya hæki. mūlika darśanīya kiyana daham dækīmē
모든 sāvaka에게는 그 도움이 필요합니다. 그 도움 속에서 처음 깨달음을 얻고 나면 dhamma ñāṇa가 자기에게 자리합니다. 그 뒤로는 얻은 앎에 맞게 이치를 알아 길을 따르는 것만 남습니다. 집착, 부딪침, 미혹을 없애는 것, 그것은 스스로 해 나갈 수 있습니다.
hæki. mūlika darśanīya kiyana daham dækīmē gnānaya āryayan idiriyama labanna ōnē. anāryakaya baṇa ahalā ēka labāganna bæhæ. ara śaktiya næti nisā. aramat api hitamu dæn āryan vahansē
근본 dassana, 곧 dhamma를 보는 앎은 ariya 앞에서 얻어야 합니다. ariya 아닌 이의 법문을 들어서는 그것을 얻을 수 없습니다. 그 힘이 없기 때문입니다.
nisā. aramat api hitamu dæn āryan vahansē kenek dharmayakov paṭicci gata karagena gihillā tavat ē vagē kenekuṭa hānisalak itin eyāṭa ēka ahalā sajīva nætuva ēka ahalā anumāna gnānayaṭa æhæ. anumāna gnānaya kiyalā kiyannē ē mē ban̆du guṇayakin yuttayi kiyana tanṭa enna puḷuvan atdækīmana.
또 어떤 ariya가 dhamma, 곧 paṭicca samuppāda를 녹음해 가서 다른 그런 사람에게 들려준다면, 그가 살아 있는 이 없이 그것을 들으면 추론의 앎에 이릅니다. 추론의 앎이란 그것이 이런 덕을 갖추었다고 하는 데까지 올 수 있는 경험입니다.
dæn apiṭa puḷuvan matta pævæn vīduruvak dunnot im̆balā balanna varṇayat balanna kaṭa gāt balanna mattanna han̆dunāgattāda ov han̆dunāgattā. veri vuṇāda? divya næti hindā veri vunē. veri kohomada dannē næhanē? mattanna rahat dannavā, suvan̆dak dannavā pāṭat dannavā. an̆dunāgannat puḷuvan dækka ahama etenṭa āvā. hæbæyi bīmen labana yamkisi ākārayaka venas vīma kāyika venas vīma ohuṭa dænunē næhæ. haṭa gālā bæluvaṭa ēkaṭa avaśya pramāṇaya bivvot ān amut atdāyanavā maṭa dæma veḍi kiyannē mokakda kiyalā san̆dunavā. ēkat dækka æhagena
이제 우리에게 술 한 잔을 주면 냄새도 맡아 보고 색도 보고 입에 대어 볼 수 있습니다. 술을 알아보았습니까? — 예, 알아보았습니다. — 취했습니까? — 마시지 않았으니 취하지 않았습니다. 취함이 어떤지는 모르지요? 술맛을 알고 냄새도 알고 색도 압니다. 보고 들은 대로 알아볼 수도 있게 되었습니다. 하지만 마셔서 얻는 어떤 변화, 몸의 변화는 그에게 느껴지지 않았습니다. 대어 보기만 했으니까요. 필요한 만큼 마시면 그때 겪어 보고 취함이 무엇인지 압니다. 그것도 보고 들어서 아는 것과는 다릅니다.
menna mē vagē api bāhirin dena dē tuḷin anumāna gnānayaṭa enna puḷuvan. pratyakṣaya labanna nam ēka hariyaṭa pānaya venna ōna. ē pānaya kirīmaṭa avaśyama ādhārakaya tamayi ara kalyāṇa mitra sampattiya. ē ādhārakē mæddē pānaya kirīmēdī læbenavā. daham rasaya kuḷu gælā daham suvaya matu venavā. anna ēken tamayi mārga væḍilā phalayaṭa patvīmē phala suvayiya læbennē.
이처럼 우리가 밖에서 주는 것을 통해서는 추론의 앎에 이를 수 있습니다. 직접 앎을 얻으려면 제대로 마셔야 합니다. 그 마시는 데 꼭 필요한 도움이 바로 kalyāṇa mitta입니다. 그 도움 속에서 마실 때 얻어집니다. dhamma의 맛이 솟아 dhamma의 즐거움이 일어납니다. 바로 그것으로 길이 자라 phala에 이르는 phala의 즐거움을 얻습니다.
ēka koyi mohotaka hari mohotak hari æhi piya gahana mohotak hari. ē paḷa sasuvē matu venna ōnē ē mohotē yaṭa nodænennat puḷuvan væḍipula. pahuva velāvaka āvarjanaya velā ara palasu matu velā nam væḍicca eka nisā. læbicca eka nisā. etakoṭa dænagannavā sōvān phalaya mepa śāntayina praṇītayi. etakoṭayi dakinnē.
그것이 어느 순간이든, 한 순간이든, 눈 깜박할 순간이든 그 phala의 즐거움이 일어나야 합니다. 그 순간에는 대개 느끼지 못할 수도 있습니다. 나중에 돌이켜 보며 그 phala의 즐거움이 일어나면, 닦아진 것이기 때문에, 얻어진 것이기 때문입니다. 그때 sotāpatti phala가 이렇게 고요하고 뛰어나다는 것을 압니다. 그때 봅니다.
onnanam ē śāntiya tuḷa ohuṭa kālē gata karanna puḷuvan apramādīva jīvitayēdī idiri hæṭiyena yanna ēka vivēka niśaritayi.
그러면 그 고요 안에서 그는 삶에서 게으르지 않게 시간을 보내며 앞으로 나아갈 수 있습니다. 그것은 viveka nissita입니다.
hæmē loku vivēkaya ahitayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
rāgayen ǣt karanavā virāga niśaritayi. mē lōkē særi saralana pætten eka ekkenā eka hambavelā katābahaka karana jātiya ekatu vena pætten ahak venavā. sæhæsaranna hitennē næ rāgayan tuḷa. virā ē vagē nirōdha nitayi. saṁsāra giya hevat lōkayā samaga ekatu velā inna santōsayen ē santōsaya ēkaṭa hāt pasen viruddhayi. ēka kiyiyava labana sænasumak. ēsāōsagga pariṇāmaya oya kāraṇā hataren yukta vana śāntiyak praṇītiyak labanavā.
rāga에서 멀어지게 하니 virāga nissita입니다. 이 세상에서 떠도는 쪽, 사람마다 만나 이야기하는 그런 모이는 쪽에서 멀어집니다. rāga 안에서 떠돌고 싶지 않습니다. virāga, 그리고 nirodha nissita입니다. saṃsāra로 가는, 곧 세상 사람과 어울려 지내는 즐거움, 그 즐거움과는 정반대입니다. 그것은 놓아 버림으로 얻는 평안, vossagga pariṇāma입니다. 이 네 가지를 갖춘 고요, 뛰어남을 얻습니다.
etæn paṭan ohugē gamana siyallan saman̆ga ekatu velā karana kaṭayu tuḷin ǣt venna paṭan gannavā. ohu læbuva śāntiya hæra. hudakalābha bava vivēkī bavaṭa ohu nitarama næm̆buru venavā. æsuru kirīmen labana yam suvayak ætda ē laukika suvayangē ǣt velā gihillā ara ēkīya vū śānta suvayaṭa patvelā nidahas suvayaṭa patvenavā.
그때부터 그의 길은 모두와 어울려 하는 일에서 멀어지기 시작합니다. 그가 얻은 고요 말고는. 그는 늘 홀로 있음과 한적함으로 기웁니다. 어울림으로 얻는 즐거움이 있다면 그 세간의 즐거움에서 멀어져 하나뿐인 고요한 즐거움에 이르고 자유의 즐거움에 이릅니다.
ē gati lakṣaṇaya tuḷa væḍi væḍi vadilā væḍenna væḍenna samādhiya væḍenavā. samādhiyaṭa gæm̆buren vidarśanā nuvana væḍenavā. vidarśanā nuvanin anisa sakr̥dāgāmaya phalayaṭa yathārthaya avabōdha karanavā. ōkaṭa anāgāmī arihat dekaṭa yannē. hæbæyi sōtāpanna phalayaṭa patvīma kiyana mula tiyenna ōnē.
그 성향 안에서 점점 자라면 samādhi가 자랍니다. samādhi의 깊이로 vipassanā 지혜가 자랍니다. vipassanā 지혜로 다음 sakadāgāmi phala의 사실을 깨닫습니다. 그렇게 anāgāmi와 arahant 둘로 갑니다. 하지만 sotāpatti phala에 이르는 뿌리가 있어야 합니다.
svāra ē kiyannē dæn vartamānayat valin a anit ayaṭa nivan dakinna nam anivāryayen samājaya jātika sōtāpanna siṭiya yutumayi. hiṭiya yutumayi. potē 100īk saddharmaya tibunat tinat ganna bæhæ. kāṭat ganna bæha.
스님, 그러면 지금 시대에도 다른 이들이 nibbāna를 보려면 반드시 실제로 살아 있는 sotāpanna가 있어야 합니까? — 있어야만 합니다. — 책에 바른 dhamma가 백 퍼센트 있어도 얻을 수 없군요. — 누구도 얻을 수 없습니다.
dæn mehema hitannakō gahaka svabhāvayak tiyenavā. tava kāgevat ellilā pæṭeillā æyan nætuva nægihiṭinna. vælaka svabhāvayak tiyenavā. kavadāvat kāgē hari pæṭal misā nægidda væ. attaka balaṭṭaka rigillaka mokēka hari bæilā hædilā ēka allagena ēkē ādhāraya uḍaṭa nægenavā misā vælakara taniyen gahakaṭa yanna bæ.
이렇게 생각해 보십시오. 나무의 성질은 누구에게 매달리거나 감기지 않고 스스로 일어서는 것입니다. 덩굴의 성질은 누군가에게 감기지 않고는 결코 일어설 수 없는 것입니다. 가지나 막대나 버팀대 같은 무엇에 감겨 그것을 붙잡고 그 도움으로 올라갈 뿐, 덩굴이 혼자 나무로 갈 수는 없습니다.
gahē kan̆duvet nætnam. asupatara pāta pāt velā tibenet nætnam. ēkaṭa giya tava vælak hō tava yamkisi gahak yanna vælenna puḷuvan yamkisi gahak hō poḍi gahak hō notibuṇānam. ēkaṭa yanna ekak.
나무 줄기도 없고, 가지가 낮게 늘어져 있지도 않고, 그것에 오른 다른 덩굴이나 감길 만한 어떤 나무나 작은 나무도 없다면, 거기로 갈 길이 없습니다.
vælaṭa taniyen væl valaṭa ekatu velā væl podiyak hitunā. aḍi dekak tunak issenna puḷuvan eka vaṭayi kiyalā das gala biværenavā. væl valaṭa śaktiyak nǣhæ. vælen vælē hitilā taniyen kiyalā kahaṭa nægennē.
덩굴이 혼자 덩굴끼리 모여 덩굴 뭉치가 되면 두세 자쯤 올라갈 수는 있어도 결국 땅으로 쓰러집니다. 덩굴에는 힘이 없습니다. 덩굴이 덩굴끼리 감겨서 혼자 나무에 오르지는 못합니다.
hæbæyi puṁci rǣnak oyāgē vælak hari daranna puḷuvan maṭṭamē vælak gahaṭa gihin tibuṇana nam tavat puṁcikaṭa puḷuvan ēkē tiyalā æti gihillā gahaṭa gihillā gahēnna. gahē yedunāṭa passē ara issellā gahaṭa yanna ādhāra karapu væla mærilā giyā.
하지만 작은 줄기라도 버틸 만한 덩굴이 나무에 올라가 있다면 다른 작은 덩굴이 그것에 감겨 나무로 올라가 나무에 붙을 수 있습니다. 나무에 붙은 뒤에는 처음에 나무로 가도록 도운 덩굴이 죽어 버렸습니다.
ara iticcca væla dæn væṭennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi gahaṭa yedicca vælaka hō gahaṭa dan vecca gahaka hō etilā gihillā tava vælakaṭa gahaṭa yanna puḷuvan vāgē. mē buddha śrāvakayō vælvāgena. budupiyāṇan vahansē tamayi vr̥kṣaya. ē mahā śrāvakayan vahansēlā tamayi ē ḷan̆gama tibicca poḍi gas ṭika. at asu mahā śrāvakayan vahansēlā væni ē pirisa. īṭa passē hiṭapu aya tamayi ēvaya æti væl.
하지만 나무에 붙은 덩굴이나 나무에 바짝 붙은 나무에 감겨 또 다른 덩굴이 나무로 갈 수 있듯이, 붓다의 sāvaka들은 덩굴과 같습니다. 붓다께서는 나무이십니다. 그 큰 sāvaka들이 가장 가까이 있던 작은 나무들입니다. 여든 분의 큰 sāvaka 같은 그 무리입니다. 그 뒤에 있던 이들이 그것에 감긴 덩굴입니다.
vælakætilā yanavā vāgē tamayi śrāvakayekgen baṇa ahalā ē ādhārayen gihillām ara ārya phalaya næmati vr̥ṣaya etanaka etunāṭa passē væṭennē nætuva vāgē īṭa passē āyasarayak baṇa ahanna ādhāra ekkenek ōnē næhæ. ehari karaganna. anna ē mūlika gahaṭṭayāma ādhārayakin siddha viya yutuyi vælaka svabhāvaya ēkayi. ē vagē śrāvakayō væl valaṭa upamā kalannē ēkayi.
덩굴이 감겨 가듯 sāvaka에게서 법문을 듣고 그 도움으로 가서 ariya phala라는 나무에 감깁니다. 감긴 뒤에는 쓰러지지 않듯, 그 뒤에는 다시 법문을 들려줄 도움이 필요 없습니다. 스스로 해 나갑니다. 그 처음 나무에 닿는 일은 도움으로 일어나야 합니다. 덩굴의 성질이 그렇습니다. sāvaka를 덩굴에 빗댄 것이 그 때문입니다.
dæn śrāvakayekuṭa taniyen koccara baṇa æhuvat bhāvanā kaḷat taniyen paḷavæni sōtāpanna phalayaṭa pat venna bæ. ēkaṭa atyāvēma sōtāpanna mārga aṁga satara tiyenna ōnē.
sāvaka는 혼자 아무리 법문을 듣고 bhāvanā를 해도 혼자서는 첫 sotāpatti phala에 이를 수 없습니다. 그러려면 반드시 sotāpatti의 네 요소가 있어야 합니다.
pratyakṣa venavā kiyalā poḍi dæn ada pratyakṣa venavā kiyalā ada hita innē mē tērum ganna puḷuvan vunā nam væṭa vunā nam pratyakṣa vuṇā kiyalā. avabō avabōdha vuṇā vityakṣa
직접 안다(paccakkha)는 것… 오늘날에는 이해할 수 있게 되면, 알게 되면 직접 알았다고 생각합니다. — 깨달았다, 직접 알았다고요.
kiyannē mē lōkehi tibennā vū lōkayē pævætmaṭa pratya vena yamak ætnam. ēkē anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen yathārthaya dækkaṭa passē. maṭa dæn ē pævætmē pratya avaśya næha. ē pævætma harayak nǣ. mokaṭada maṭa ē pævætma san̆dahā tiyena? koṭas mokaṭada ēvā maṭa æti væḍak nǣha kiyalā api pratyaya kṣē velā yanavā hitē yathābōdhayaṭa anna ē pratyaya kṣēya velā yana ekaṭa kiyanavā pratyakṣa vuṇā.
paccakkha란 이렇습니다. 이 세상에 있는, 세상의 존재에 조건이 되는 무엇이 있다면 그것을 anicca, dukkha, anatta로 사실대로 본 뒤 ‘이제 나에게 그 존재의 조건은 필요 없다. 그 존재에는 알맹이가 없다. 그 존재를 위해 있는 부분들이 나에게 무슨 소용인가. 그것들은 나에게 쓸모없다’ 하고, 있는 그대로 깨달아 마음에서 조건(paccaya)이 다해(khaya) 갑니다. 그 조건이 다해 가는 것을 paccakkha가 되었다고 합니다.
namut ada pratyakṣa vuṇā kiyana oya adahasin nemeyi. avidyā pratya saṁsāra ē avidyā ē pratya kiyana ekē krama dekak tiyenavā. pratyakṣa kiyannē ekak. pratya kiyannē tava ekak. pratya kiyannē ādhāra venavā.
하지만 오늘날 직접 알았다고 하는 그 뜻이 아닙니다. avijjā paccayā saṅkhārā. 그 avijjā paccaya라는 것에는 두 가지가 있습니다. paccakkha가 하나이고 paccaya가 또 하나입니다. paccaya는 도움이 된다는 것입니다.
dæn laukikatvaya tuḷa yam tænakaṭa ādhārayak venavā nam apiṭa laukikatvaya onnanam tamayi ādhāraya ōnē. laukikatvaya epā nam ādhāraya kṣaya kara dānavā allagannavā. anna pratyaya kṣaya kara dæmmā. avidyāva ādhāra karannē avidya pratya karenna saṁkhāra goḍanægenavā. ēka avidyā pratyā saṁkhārā kiya. saṁkhāra pratya karennē viññāṇa goḍanægenavā.
세간 안에서 어떤 곳에 도움이 된다면, 우리가 세간을 원하면 도움이 필요합니다. 세간을 원하지 않으면 도움을 다하게 해 버립니다. 그렇게 조건을 다하게 했습니다. avijjā가 도와서, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 쌓입니다. 그것이 avijjā paccayā saṅkhārā입니다. saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 쌓입니다.
ēka āhāra karannē hētu karagena kiyana ekayi. pratya venavā kiyannē ekaka phalayak tavahekaṭa hētuva venavā. avidyā patyā saṁkhārā kiyalā kiyannē avidyāvē phalaya tamayi saṁkhāra. saṁkhāra pratya karagena viññāṇa venavā. ekakin phalayak læbunahama ē phalaya pratya karaganna āya hētu karagannavā viññāṇayaṭa. saṁkhārayangē phalaya viññāṇayaṭa hētuvayi. viññāṇayaṭa hētuva saṁkhārayangē phalayayi. oya kramaṭayi digaṭama yannē. viññāṇa pratya karē nāma rūpa venavā. etakoṭa nāma rūpayanṭa hētuva viññāṇaya saṁkhārayangē phalayayi viññāṇayaṭa hētuva. viññāṇaya saṁkhārayangē phalaya phalayē hētuma ē hētuvē phalayak.
그것은 원인으로 삼는다는 뜻입니다. 조건이 된다는 것은 하나의 결과가 다른 것의 원인이 되는 것입니다. avijjā paccayā saṅkhārā란 avijjā의 결과가 saṅkhāra라는 것입니다. saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 됩니다. 하나에서 결과를 얻으면 그 결과를 조건으로, 다시 viññāṇa의 원인으로 삼습니다. saṅkhāra의 결과가 viññāṇa의 원인입니다. viññāṇa의 원인은 saṅkhāra의 결과입니다. 그 방식으로 계속 이어집니다. viññāṇa를 조건으로 nāma rūpa가 됩니다. 그러면 nāma rūpa의 원인은 viññāṇa이고, viññāṇa의 원인은 saṅkhāra의 결과입니다. viññāṇa는 saṅkhāra의 결과이고, 그 결과의 원인이 또 그 원인의 결과입니다.
gnanāva pas ov poḍḍak sūtraya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn ēka tiyarē budurajāṇan vahansēgen ahanavā dæn jarā maraṇa kāgeda kiyalā ahanavā. mahaṇava praśnaya æhuvā væradiyi. jarāmaraṇa yam kenekgē kivva etakoṭa mamatvayen gænīmak haṭagannavā. pudgalatvayak gænavā. jarāvaṭa patvena maraṇayaṭa patvena pudgalayek innavā kiyalā gattot pudgala dr̥ṣṭiya ærilā næha. pudgala māyāva duruvelā næha.
그 sutta에서 붓다께 ‘jarā maraṇa는 누구의 것입니까?’ 하고 묻습니다. ‘bhikkhu여, 그 질문은 잘못되었다.’ jarā maraṇa가 어떤 사람의 것이라고 하면 ‘나’로 붙잡음이 생깁니다. 사람이라는 것을 붙잡습니다. 늙고 죽는 사람이 있다고 받아들이면 사람이라는 diṭṭhi가 놓이지 않은 것입니다. 사람이라는 환상이 걷히지 않은 것입니다.
jarāmaraṇa kiyana ekak nædda? nǣ tiyenavā. vennē kohomada jarāmaraṇa vennē kohomada? kesē vēda kiyalā ahanna etakoṭayi praśnaya æhuvā hariyannē. jāti pratyayen jarāmaraṇa vennē. jātiyē nævati phalaya nisayi jarā maraṇa dakina hamba vennē. jātiya nirōdha nam jarā maraṇa nirōdha vennē. mē kramayaṭa tōraganna. pudgalayaṭa hita tiyanna epā.
jarā maraṇa라는 것이 없습니까? 아닙니다, 있습니다. 어떻게 됩니까, jarā maraṇa는 어떻게 생깁니까? 어떻게 되느냐고 물어야 합니다. 그래야 질문이 맞습니다. jāti를 조건으로 jarā maraṇa가 됩니다. jāti라는 결과 때문에 jarā maraṇa를 만납니다. jāti가 소멸하면 jarā maraṇa가 소멸합니다. 이 방식으로 가려내십시오. 사람에 마음을 두지 마십시오.
yam tænakaṭa mē vidinnē mamek kiyana hæn̆gīma ganna tamayi ē praśnaya æhuvē ektara bhikṣūn vahansē namak. mama kiyalā kenek allagannayi mē hadannē. dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karannē mama kiyana mē dr̥ṣṭiya atharinna hētuphala nyāyen yathārthaya dakinnada mēka vigraha karalā balahuvahamayi ēka tērennē. dæn vigraha karalā balanakoṭa anna ē vigraha karapu bedīma tamayi pennuvē paṭicca samuppādaya.
어딘가에서 이것을 겪는 ‘나’가 있다는 느낌을 잡으려고 어떤 bhikkhu가 그 질문을 했습니다. ‘나’라는 누군가를 붙잡으려는 것입니다. 붓다께서 설하시는 것은 ‘나’라는 이 diṭṭhi를 버리고 원인과 결과의 이치로 사실을 보라는 것입니다. 이것을 풀어 보아야 이해됩니다. 풀어 보면 그 풀어 나눈 것이 바로 paṭicca samuppāda로 보여 준 것입니다.
itin jarāmaraṇa yam tænaka enavā nam jātiya nasā. yam jātiyak haṭagattot jarāmaraṇa vidyāmānayi. jātiyak haṭagattē nætnam ēka jarāmarayā haṭaganna vidihak næha. jarāmara kāgayada kiyalā æhuvot ehema anna ara ē kālē gatta anna ara mē ātma dr̥ṭiyen mēka ætulē hæn̆gavicca ātmayā tiyenavā kiyalā eyāgē tamayi mē eyā tamayi mē jarāmarayaṭa pat vuna eyādī vaśayen gannavā. eyāyi jarāmaraṇa dækvē. eyāyi jarāmaraṇa bhuktiya vinda. anna hæn̆gīmak gannavā. ehema gattot ara abhyantarayē yamkisi satvayek pudgalayek vaśayen mē abhyantarayē innavā kiyana dr̥ṣṭiya ærennē næha. ātma ātma harennē næha kivvē ēka putā sa
그러니 jarā maraṇa가 어디에 온다면 jāti 때문입니다. 어떤 jāti가 생기면 jarā maraṇa가 나타납니다. jāti가 생기지 않으면 jarā maraṇa가 생길 길이 없습니다. jarā maraṇa가 누구의 것이냐고 물으면, 그때 attā diṭṭhi로 이 안에 숨어 있는 attā가 있다고 여겨 그의 것이다, 그가 늙고 죽은 자다, 그가 jarā maraṇa를 보았다, 그가 jarā maraṇa를 겪었다는 느낌을 잡습니다. 그렇게 잡으면 안에 어떤 중생이나 사람이 있다는 diṭṭhi가 떨어지지 않습니다. attā가 떨어지지 않는다고 하신 것이 그것입니다.
mūtraya ēka sūtraya maṭa mataka næ tripiṭaka tipiṭ sūtrayak vilakaya vigraha karalā tiya īṭa pasara iya karahana
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov ov ēkannē eka ē ahanavā itin etakoṭa ahanavā svāmīni etakoṭa jāti māgē praśnaya æhuvā væradiyi. jātiya keda ehema ahanna bhava pratyayen jāti vēvā. pudgalatvayat tiyanna epā. mēka hētuphala dahamak. mē hētu venayi mē phalaya. bhava nætnam jātiya nǣ. bhava tibunot jātiya hædenavā. mē kramayaṭa vigraha karenna giyē. mē satvaya pudgalayek visin karana kriyākārītyak tiyenavā kiyana dr̥ṣṭiya tamayi lōka satvayā ayinnē.
예, 예, 바로 그것입니다. 그가 다시 묻습니다. ‘bhante, 그러면 jāti는 누구의 것입니까?’ 질문이 잘못되었다. jāti는 어떻게 되느냐고 그렇게 물어라. bhava를 조건으로 jāti가 된다. 사람을 두지도 마라. 이것은 원인과 결과의 dhamma다. 이 원인으로 이 결과가 있다. bhava가 없으면 jāti도 없다. bhava가 있으면 jāti가 생긴다. 이 방식으로 풀어 가셨습니다. 중생이나 사람이 하는 활동이 있다는 diṭṭhi를 세상 중생은 놓지 못합니다.
ēka tamayi ātma dr̥ṣṭiyen bæn̆dunāma ātma saṁgnāven bæn̆dunahama satvayāṭa hitāganna bæridē. dæn mē hæma ekakma hētuvak nisā haṭaganna phalayak. ē nisā mēka næti kaḷa hærē. satyayek kiyalā ēka pudgalayek nam karana væḍak nam ē satvayan næti karalā inna ōnē. mē karana væḍē næti karanna.
그것이 attā diṭṭhi에 묶이고 attā saññā에 묶이면 중생이 생각해 내지 못하는 것입니다. 이 모든 것은 원인 때문에 생긴 결과입니다. 그러므로 이것은 없앨 수 있습니다. 중생이라는 것, 사람이 하는 일이라면 그 중생을 없애야 이 하는 일을 없앨 수 있을 것입니다.
namut ehema praśnayak avaśya næha. mē jāti næti karanna ōna. bhava næhanam jātina. bhava nirmāṇa iṭakam jāti nirmāṇaya venavā. ēnisā antiyaṭa balanakoṭa ekina eka jātit atæralā pavat atæralā, upādānat at æralā, taṇhā atæralā, vēdanāvat atæralā ē vagēma sparśa atæralā salāyatanat atæralā nāma rūpat atæralā, viññāṇat atæralā, saṁkhārat atrælalā, avidyāvat at æralā dāśā bæluvaṭa passē dæn kota kivvot mokak pennannada?
하지만 그런 문제는 필요 없습니다. jāti를 없애야 합니다. bhava가 없으면 jāti도 없습니다. bhava가 만들어지면 jāti가 만들어집니다. 그러니 끝까지 보면 하나씩 jāti를 놓고, bhava를 놓고, upādāna를 놓고, taṇhā를 놓고, vedanā를 놓고, phassa를 놓고, saḷāyatana를 놓고, nāma rūpa를 놓고, viññāṇa를 놓고, saṅkhāra를 놓고, avijjā를 놓아 보면, 이제 어디를 가리키겠습니까?
ehenam mē satvayā kiyana kenā goḍanægilā tibunē. avijjā, saṁkhāra, viññāṇa, nāma, rūpa, salāyatana, sparśa, vēdanā, taṇhā, upādāna bhava, jātirā jāti nisā satvayā gonnæpunā. ē nisā jarā maraṇa haṭagattā. næ ekin eka haṭagattē hētuphala vaśayen hētuva ayin kaḷa phalaya næti kirīmen satvayāna samutiya keḷavara karanavā. ēkayi yathārtaya.
그렇다면 이 중생이라는 이는 avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāma rūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti로 쌓여 있었습니다. jāti 때문에 중생이 쌓였습니다. 그래서 jarā maraṇa가 생겼습니다. 하나씩 원인과 결과로 생겼으니 원인을 치워 결과를 없앰으로써 중생이라는 sammuti를 끝냅니다. 그것이 사실입니다.
[goravanavā]
[코 고는 소리]
vasada mē tripiṭakē pālipira dahama kiyana eka 100kma nivarada etakoṭa ēka ehemanam āryayan vahansēlā næ mehemayi vennē. mē budu dahamē
스님, 이 tipiṭaka의 pāḷi 원문 dhamma라는 것은 백 퍼센트 바릅니까? 그렇다면 ariya들은…? — 아닙니다, 이렇게 됩니다.
vahansēlā næ mehemayi vennē. mē budu dahamē genāvē śabdaya śabda mādhya karagena śabda mādhya karagena genāpu budu dahama ē kāladī ē śabdayaṭa anukūlava akṣara amuṇalā ē akṣara mādhya raṭāva tuḷin ē śabdaya ganna hadāgattā.
이 붓다의 dhamma는 소리를 매개로 전해졌습니다. 소리를 매개로 전해진 붓다의 dhamma를, 그때 그 소리에 맞게 글자를 붙여 그 글자 매개의 틀을 통해 그 소리를 담도록 만들었습니다.
dæn mehema hitannakō iṁgrīsiyen mama kiyanna ayi kiyanavā. dæn mama kiyalā iṁgrīsi vacanayak nǣ. namut akuru valin apiṭa liyanna puḷuvan iṁgrīsi akuru valin em em liyalā mama kiya liyanna puḷuvan.
이렇게 생각해 보십시오. 영어로 ‘나’를 I라고 합니다. ‘mama’라는 영어 낱말은 없습니다. 하지만 글자로, 영어 글자로 m-m을 써서 mama라고 적을 수 있습니다.
dæn eyāṭa sadda karanna dunnot eyā ēgollangē bhāṣāvē næti vacanayak sadda karanavā. emma emē balalā ma kiyalā hari kiyāyi. hariya enavā kiyanna dannē næhænanna. ehema hari kiyāganna. mama kiyana han̆ḍa poḍḍak hari ādēśanakaṭa nagāganna.
이제 그 사람에게 소리 내게 하면 그는 자기 말에 없는 낱말을 소리 냅니다. m-m을 보고 ‘ma’라고나 하겠지요. 제대로 말할 줄 모르니까요. 그렇게라도 말합니다. ‘mama’라는 소리를 조금이나마 비슷하게 냅니다.
menna mev vagē. budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya liyanna likhita bhāṣāvak tibunē næ. mēka vacana vaśayenma mē kaṭapāḍemin genāvē. bhāṣāva ahalā tamayi anik ekkenā darāgattē. ehapa darāgena ē han̆ḍa pragamuṇa karagena eyā katā karanna paṭan gattā. ehenam ē han̆ḍa næguvā. ē han̆ḍa ahalā anik īḷan̆ga paramparāva ēka genāvā. mehema sadda mādhya karē nam ē igena genāvē bhāṣā mādhyakin nemeyi.
이와 같습니다. 붓다께서 설하신 dhamma를 적을 글말이 없었습니다. 이것은 말 그대로 외워서 전해졌습니다. 말을 듣고 다른 사람이 지녔습니다. 그렇게 지녀 그 소리를 익혀 말하기 시작했습니다. 그렇게 그 소리를 냈습니다. 그 소리를 듣고 다음 세대가 그것을 전했습니다. 이렇게 소리를 매개로 했다면 그 배움은 글말을 매개로 전해진 것이 아닙니다.
īṭa passē mokada karannē? anna ē śabda mādhyen genāpu dē. bhāṣāvak hadāgattaṭa passē bhāṣāvē akuru valin yam yam śabda padavala śabda ganna puḷuvan akuru saṭahana tiyanna puḷuvan nisā. ē kramayaṭa śabdayaṭa akuru tibbā. akuru tiyalā bælapuvaṭa passē akuru balana kenāṭa ē śabda kaḷa hærē.
그 뒤 무엇을 합니까? 그 소리를 매개로 전한 것을, 글말을 만든 뒤에 그 글말의 글자로 어떤 소리, 낱말의 소리를 담을 수 있는 글자 기록을 둘 수 있으니, 그 방식으로 소리에 글자를 두었습니다. 글자를 두고 나면 글자를 보는 사람이 그 소리를 낼 수 있습니다.
menna mēken tamayi antimaṭa genāvē. hæbæyi ohoma genāvaṭa passē oya [ugura kǣrīma] tripiṭakē granthārūra kaḷā kiyana dæn gānakaṭa issellā mātaliya aluihārayēdī granthārūla velā kiyana kālē.
이것으로 마침내 전해졌습니다. 그런데 그렇게 전해진 뒤 [헛기침] tipiṭaka를 책으로 적었다는 것이 오래전 Mātale Aluvihāra에서 책으로 적었다고 하는 때입니다.
ada mē gatta bhāṣāva tibilā næha. ada riviṭaka liv pāsāva vahala kavakvat tibilā næ vaṭākuru siṁhala vaṭākuru śāstrayek ada mē pāliē liyā tiyennē. oya pāliyakkuru ሲhæ siṁhala vaṭākuru.
오늘 쓰는 이 글말은 그때 있지 않았습니다. 오늘 tipiṭaka를 적은 글말은 그때 하나도 없었습니다. 둥근 싱할라 글자로 오늘 이 pāḷi를 적어 놓았습니다. 그 pāḷi 글자는 싱할라 둥근 글자입니다.
ē kohomada pāli bhāṣāvak koha ida apida svāmīn vahansa gantāvarē ē āryaṇan vahansē udeṭa pa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
nǣ dæn ē kālē genāvaṭa passē kramakramayen ārayō āryayangē mādhayen āvahama kramānukūlava ena pirisak enavanē. ārya parapurak. oya parapuren ena pirisa atara pahukālika mē itā mǣtake tamayi dæn oya vaṭakkuru śāstrayen gantāruvala karalā tiyennē.
아닙니다, 그때 전해진 뒤 점차 ariya들을 매개로 오면 차례로 오는 무리가 있지요. ariya의 계보입니다. 그 계보로 오는 무리 가운데, 나중 시대, 아주 최근에야 그 둥근 글자로 책으로 적었습니다.
itin īṭa issellā oya kiyana mātalaya aluharēdī gantārūḍa karā kiyalā tiyena eka itihāsa katāvak. ætta næt api dannē koccara duraṭa tiyenavada kiyalā. hæbæyi ē kālē granthāra karā nam karalā tiyenna ōnē. ē kālē tibicca bhāvitā karalā tiyennē nāgara kiyana bhāṣāva.
그러니 그전에 Mātale Aluvihāra에서 책으로 적었다고 하는 것은 역사 이야기입니다. 참인지 아닌지, 어디까지인지 우리는 모릅니다. 하지만 그때 책으로 적었다면 그때 쓰인 것은 nāgara라는 글말이었을 것입니다.
nāgara bhāṣāvē mē itihāsayē avurudu 10 15k 10 ehāṭa iduvenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oppu karannē ē kālecca helli valin.
그 시대의 새김글로 증명합니다.
vihāra hadanasa oda agata anagata catudisa sagasati tiyanē. dæn ē kālē gaha tiyena sellipiyala antima nikan sellipiya tiyennē doccarayi.
절을 지어 바치며 ‘agata anagata catudisa sagasa’라고 있습니다. 그 시대에 새긴 새김글, 그 짧은 새김글은 그만큼입니다.
dæn pæmiṇi nopæ siv dasin vaḍina saṁghayāṭa pūjā karalā ladī kiyalā siṁhalaṭa ōka tōranavā. ē vākya ṭika dæn api ada bhāvitā karana pera dahama bhāvitā karana yam vākya vilāsayak śabda vilāsayak tiyenavā.
이것을 싱할라어로는 ‘오셨거나 오지 않은 사방의 saṅgha에게 바쳤다’고 풀이합니다. 그 문장들입니다. 오늘 우리가 쓰는, 원문 dhamma에서 쓰는 어떤 문장 꼴, 소리 꼴이 있습니다.
hæbæyi ē venuvaṭa edā mē ara nāgara bhāṣāven sabda kaḷē agata anagata āgata anāgata kiyalā ada ēka śabda karanavā. catudisa kivvē eka cātu diśā kiyalā sada karanavā. sagasa kiyana eka saṁghassa kiyalā sadda karanavā. dinaya kiyana ekaṭa dēma kiyalā sadda karanavā.
그런데 그때 nāgara 글말로 소리 낸 것은 ‘agata anagata’인데, 오늘은 그것을 ‘āgata anāgata’라고 소리 냅니다. ‘catudisa’라고 한 것을 ‘cātuddisa’라고, ‘sagasa’를 ‘saṅghassa’라고, ‘dine’을 ‘dinnaṃ’이라고 소리 냅니다.
āgatā anāgatassa cāturditassa saṁghassa dēva ada paḷiyaṭa gannakoṭa agata anagata catudisa saga dinē edā ē sadda liyā tibena krama dæn metana koyi taram venasak tiyenavada
오늘 pāḷi로 할 때는 ‘āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa dinnaṃ’, 그때는 ‘agata anagata catudisa saga dine’. 그때 그 소리를 적은 방식과 지금 사이에 얼마나 차이가 있습니까.
apiṭa dænaganna tiyennē mē pāli pada allagena mē padāramiṭa yana eka nemeyi. budurajāṇan vahansēgē dēśanāva arthavat vaṭa ahaganna ōnē. yam magak æsuru karanakoṭa rāgak sēva bava, dvēśak sēvena bava, mōhak sēvena bava pēnavada? ehenam rāgaya gevena bava, dvēśaya gevena bava mōhaya gevī yana bava pēnavada? yathābōdhayen ēkeṭa hētuphala nyāyati krama adahasak apiṭa dunno. menna mēka budda.
우리가 알아야 할 것은 이 pāḷi 낱말을 붙잡고 낱말 풀이로 가는 것이 아닙니다. 붓다의 가르침을 뜻 있게 들어야 합니다. 어떤 길에 기댈 때 rāga에 기대는 것, dosa에 기대는 것, moha에 기대는 것이 보입니까? 그렇다면 rāga가 닳는 것, dosa가 닳는 것, moha가 닳아 가는 것이 보입니까? 있는 그대로의 깨달음으로요. 그것에 원인과 결과의 이치로 뜻을 우리에게 주셨습니다. 이것이 붓다의 것입니다.
ōka ahak velā mē api tarkavādiyaṭa gihillā itihāsa gata oya vākya, bhāṣāva vilāsavala tarkavāda mēvara giyot ehema. ēvā ekakvat budurajāṇan vahansē lōkayaṭa daham dakinna eḷi dakapu bhāṣāva vilāsa nemeyi.
그것을 벗어나 따지기 좋아하는 쪽으로 가서 역사 속 그 문장과 말꼴의 논쟁으로 간다면, 그것들 어느 하나도 붓다께서 세상에 dhamma를 보이시려고 드러내신 말꼴이 아닙니다.
ehema oppu karanna ēvā nǣhæ sādhaka nǣ. dæn vahansa ē pāli pela dahamet væradi tiyenna puḷuvē.
그렇게 증명할 근거도 없습니다. — 스님, 그러면 그 pāḷi 원문 dhamma에도 잘못이 있을 수 있습니까?
tiyenna iḍa tiyenavā. mokada velā tiyennē? ē peḷa dahama tuḷa dunna śabda raṭāva tōrāganna śabda nirukti dannē nætnam. ē velāvaṭa hitē nirukti valin tōranna giyot bhāṣāvē hadāgatta ara vyākaraṇa nirukti valin tōranna giyot. ara budurajāṇan vahansē dunna adahasa ahak velā gihillā vena adahasak enavā. laukika adahasak. mokada hētuva? oya bhāṣāva viśāra vaśayen bhāṣāvak gonnægivē laukika vidyāgnaya laukika viśēṣagna laukika bhāṣā viśēṣagnaya trīvēda paraprāpta bamuṇa ēgollō tamayi bhāṣā piḷiban̆da eka vidihaṭa parivartanayak karagena ōvā genāvē.
있을 여지가 있습니다. 무엇이 일어났느냐 하면, 그 원문 dhamma에 담긴 소리의 틀을 가려낼 소리의 nirutti를 모르면, 그때 마음대로의 nirutti로 가려내려 하면, 글말에서 만든 문법의 nirutti로 가려내려 하면, 붓다께서 주신 뜻은 비켜 가고 다른 뜻이 옵니다. 세간의 뜻이. 까닭이 무엇입니까? 그 글말을 전문적으로 쌓은 이들은 세간의 학자, 세간의 전문가, 세간의 말 전문가, 세 veda에 통달한 brāhmaṇa들이었습니다. 그들이 말에 대해 한 방식으로 옮겨서 그것들을 전했습니다.
itin anna ēgollangē tibicca bhāṣāva vilāsayangen tamayi ōvā livvē. ēkayi kāraṇaya.
그러니 그들이 지녔던 말꼴로 그것들을 적었습니다. 그것이 까닭입니다.
itin budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē ehema bhāṣāvaṭa goḍanna gannē nætuva mē dēśanā karapu saddayen ē sūtrayat ē vagēma ēkaṭa dīlā tiyena matu karalā dunna ēket daham mē śāsanika arthayak. mē deka aran inna ē deka yamtā tākkāla nupaditiyō pavatina tākkal ena tākkal ē adahasa labāgannavā nævat manussayō ē adahasa ahalā. anna daham
그러니 붓다께서 설하신 것은 그렇게 글말에 쌓지 않고 설하신 소리로 된 그 sutta와, 또한 거기에 주신, 드러내 주신 dhamma의 sāsana 뜻입니다. 이 둘을 지니고 있으십시오. 그 둘이 흐트러지지 않고 있는 한, 이어지는 한 사람들은 그 뜻을 다시 듣고 얻습니다.
adahasa hitapuvahama vacana ekak ata ōnē. daham adahasa tuḷin yathābōdhaya labanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa vat ēka mukha paramparāven gēnna kiya prakāśana valaṭa prakāśana valaṭa ganna bæhæ. gattaṭa passē venas venna puḷuvan.
그러면 그것을 입에서 입으로 전해야 하고, 출판물로는…? — 출판물로는 담을 수 없습니다. 담고 나면 바뀔 수 있습니다.
nōna mahattayāṭa ara pætta idaruda mokada mēka ven karalā tiyennē kanuven ehā nōna mahattalaṭa tirimaṭa mē pætta ahuva nam mē mehāṭavat inna kiyalā issaraha pættaṭa
부인, 저쪽에 앉으시겠어요? 여기는 기둥 너머로 나누어 놓았습니다. 부인들께 이쪽이 편하시면 이쪽에라도 앉으시라고요. 앞쪽으로.
itin etakoṭa apiṭa ōgen dænaganna tiyennē meccarayi etana apiṭa goḍāk hitanna deyak næhæ. oya hun̆gā paṭalavā ganna giyāma daham pæralīl valaṭa bhājanaya venavā. apiṭa ōna karannē nivan dækīmaṭa yamkisi dharmayak tiyenavada haravatva anna ē ṭika hariyaṭa tōraganna. ē tuḷin apiṭa yathābōdhaya læbenavā nam ē yathābōdhaya apiṭa avaśya vennē prayōjanavat vennē nivan avabōdha karannē.
그러니 우리가 그것에서 알아야 할 것은 그만큼입니다. 거기에 많이 생각할 것은 없습니다. 너무 얽히게 만들면 dhamma가 뒤틀립니다. 우리가 필요로 하는 것은 nibbāna를 보는 데 알맹이 있는 어떤 dhamma가 있는지, 그것을 제대로 가려내는 것입니다. 그것을 통해 있는 그대로의 깨달음을 얻는다면, 그 깨달음이 우리에게 필요하고 쓸모 있는 것은 nibbāna를 깨닫는 데입니다.
mā ov balamu api ahayi
예, 봅시다. 우리가 물어보겠습니다.
dæn api mokada kāla vēlāva ṭikak aḍu nisā api nōna mahattayaṭa mumuut ahanna deyak ehema tiyenavā nam poḍḍak ahalā ganna ēgolla pśna goḍak ahalā innakō mut dænagata deyak visi deyak tiyenavā nam mokada enavā nam enna ōnē sirasurāta davas vala namayaṭa pūjāṭa ævidilā īṭa passē don passē mē sākacchāva tiyenavā hatara venakan ēvædi ōna praśnayak ahanna velāva tiyenavā. oya hatara venakan mama kālē dīlā tiyennē. itin ehema nætnam māsaya kohoya hari pasarossaka davas ekē udē inak ha venakan paha venakan ēt velāva tiyenavā sākacchāvak karaganna. ē nisā ē davas valaṭa ē sākacchā karagatta hæki. etakoṭa ē nisā itin n mehāṭa ahanavā nam itin mē oya vagē kaltiyā inna ōnē. itin ada āpu ekē atya eyāvaśya deyak monavāhara tiyenavā ahanna ēka kiyalā mama uttarayak denna.
이제 시간이 조금 모자라니 부인께서 물어볼 것이 있으면 조금 물어보십시오. 저분들은 질문을 많이 했으니 기다리시고요. 알고 싶은 것이 있다면, 오시려면 토요일에 아홉 시 pūjā에 오셔서 그 뒤 네 시까지 이 토론이 있으니 그때 어떤 질문이든 할 시간이 있습니다. 네 시까지는 제가 시간을 내어 두었습니다. 아니면 달마다 보름날 아침부터 다섯 시까지도 토론할 시간이 있습니다. 그러니 그날들에 토론할 수 있습니다. 그래서 여기 와서 물으려면 그렇게 미리 와 계셔야 합니다. 오늘 오신 김에 꼭 필요한 것이 있으면 물으십시오, 제가 답하겠습니다.
ov dæn ōka tamayi lokuma praśnaya apiṭa dæn ēkama tamayi praśnē tiyennē. dæn caturārya satyaya kiyalā kiyannē mæda. caturārya satyayaṭa mula hariyak tiyenavā. caturārya satya kiyana hariya apiṭa avabōdha vena hariyak.
예, 바로 그것이 우리에게 가장 큰 문제입니다. 바로 그것이 문제입니다. catu ariya sacca는 가운데에 있습니다. catu ariya sacca에는 그 앞의 뿌리 부분이 있습니다. catu ariya sacca라는 부분은 우리가 깨닫는 부분입니다.
caturārya satyaya avabōdha vīmaṭa avaśya karannā vū pasutala daham koṭasak tiyenavā. anna ē daham koṭasa api dænaganna ōnē. daham koṭasa dænagattāṭa passē ēkē hæṭi avabōdha venavā.
catu ariya sacca를 깨닫는 데 필요한 바탕 dhamma 부분이 있습니다. 그 dhamma 부분을 우리가 알아야 합니다. 그 dhamma 부분을 알고 나면 그것의 방식이 깨달아집니다.
dæn api hitamukō menna mehema deyak. yamkisi pan̆dunak apiṭa dīlā hæḍa væḍa karalā lassana karapu ban̆dunak denavā mēka ætulē monavāhari puravalā. apiṭa kaṭuvakut denavā vidinna vidina hæṭi kiyā denavā.
이렇게 생각해 봅시다. 모양을 내어 예쁘게 꾸민 그릇 하나를, 안에 무언가를 채워서 우리에게 줍니다. 꼬챙이도 주며 찔러 보라고, 찌르는 법을 가르쳐 줍니다.
itin api ōka genihillā ævillā vidat ehema ætulē tibicca eḷiyaṭa bahino aūciyi ehema tibuṇam asūci gan̆daṭa piṭa venavā ara rōja dækka gāma mokada karannē? dæn apiṭa igena ganna ī ōka visi karama kiyannē.
그래서 우리가 그것을 가져가 찔러 보면 안에 있던 것이 밖으로 나옵니다. 똥이 들어 있었다면 똥 냄새가 퍼집니다. 그것을 보자마자 무엇을 합니까? 그것을 버리라고 우리가 배워야 합니까?
næ ēka ahaganna bæ kāgē ōkē tiyena eka tamanma atdækalā balanna vin̆dalā balannakō. kaṭuvak denavā vidinna puḷuvan kaṭuvak ara bhājanayat tek ekkalā. bhājanaya ætulē puravā tiyena eka pēnnē næha. piṭin suvan̆dalā æḍa væḍa karalā ara darāva ætulē puravā tiyenavā vahalā. gan̆dannet næha. lassanak tiyenavā pin hadavu lassana.
아니지요, 그것은 누구에게 물어서 알 것이 아닙니다. 그 안에 있는 것을 자기가 직접 겪어 보고 찔러 보십시오. 그릇과 함께 찌를 수 있는 꼬챙이를 줍니다. 그릇 안에 채운 것은 보이지 않습니다. 겉은 향기롭고 모양을 냈으며 그 더러운 것을 안에 채워 덮었습니다. 냄새도 나지 않습니다. 겉을 꾸민 아름다움이 있습니다.
ara atarin ara kaṭun viddat ehema ōjassa vagē enna paṭan gannavā ara ati durgandha jarāva. īṭa passē api dakinavā mēkē puravā tiyennē mē lassanē puravā tiyannē mahā jarāvaknē. dæn oya ṭika vitarayi api dækkē.
그 틈으로 꼬챙이를 찌르면 즙처럼 그 아주 고약한 더러운 것이 나오기 시작합니다. 그러면 우리는 봅니다. 이 아름다움 안에 채워 놓은 것이 큰 더러움이구나. 우리가 본 것은 그만큼뿐입니다.
dæn api eyāgen æhuvot dæn ōka visi karannada? balāporottuva tiyāgannada? balāporottu vahuvot eyā mokak kiyayi siti karanavā mēka tiyāgannē kavuda? kavuda oyāṭa kivē ehema karanna kiyalā. oyāṭa visi karanna ōkē jarāva kiyalā kavuruda kavaṭa kiyā dunnē? æhuvo dæn kavuruha kiyā dunnada? næka tamangē manasē nēda nægunē. anna caturārya satyaya kiyana eka tamāgē manasen nægilā æḷi vahina ekak.
이제 그에게 ‘이것을 버릴까요, 기대를 걸어 둘까요?’ 하고 묻는다면 그는 무엇이라 할까요. 웃을 것입니다. 이걸 누가 간직합니까, 누가 그렇게 하라고 했습니까. 이것이 더러우니 버려야 한다고 누가 가르쳐 주었느냐고 물으면, 누가 가르쳐 주었습니까? 아니지요, 자기 마음에서 일어난 것 아닙니까. 바로 catu ariya sacca라는 것은 자기 마음에서 일어나 밖으로 드러나는 것입니다.
mē caturārya satyaya ahalā kaṭapāḍam karagena darannayi atara purudu velā tiyennē. caturārya satyaya kiyana ekedi dukkhārya satyaya tamāgē manasaṭa væṭahilā ē manasa tuḷin nægilā eḷiyaṭa enna ōnē tamangē adātaṭa matu venna ōnē.
이 catu ariya sacca를 듣고 외워서 지니는 데만 익숙해져 있습니다. catu ariya sacca에서 dukkha ariya sacca는 자기 마음에 와닿아 그 마음에서 일어나 밖으로 나와야 합니다. 자기 안에서 드러나야 합니다.
etakoṭa ē novenna apiṭa labāganna vidihak nǣ piṭin pelā tiyennē vahalā. ē vahalā tiyeenē yathābōdhaya tuḷin nægilā dækkā nam dækkahama vena adahasa apiṭa koyi velāvakavat matu vennē næhæ.
그렇게 되지 않으면 우리가 얻을 길이 없습니다. 겉으로 펼쳐 놓은 것은 덮여 있습니다. 그 덮여 있는 것을 있는 그대로의 깨달음으로 일어나 보았다면, 보고 나면 다른 생각이 우리에게 결코 일어나지 않습니다.
kiyā dīlā labā deyak nemeyi. dæn puṁci ḷamayekuṭa væli sellanam pat vena puṁci ḷamayekuṭa api kiyanavā. ōka væḍa karana nǣha putē at æralā nikan inda tēreda ḷamayāṭa. dæn apiṭa tērennē væṭahīma api tamayi aṭa kiyanavā. oya sellam væḍak nǣha. maṭa gāgena dagalannē mokada vennē? ōka attaralā nikan innē.
가르쳐 주어서 얻는 것이 아닙니다. 모래놀이에 빠진 어린아이에게 우리가 말합니다. ‘얘야, 그건 쓸모없다, 놓고 가만히 있어라.’ 아이가 알아듣습니까? 우리가 알아듣는 깨달음으로 우리가 그렇게 말하는 것입니다. ‘그 놀이는 쓸모없어. 그걸 바르고 날뛰어서 뭐 하니? 그거 놓고 가만히 있어.’
ættana innam væḍak næhæ. mīṭa passē mama maṭa gāganna ḷamayi puṁci eka poḍi eka nikan hinna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka alla gattot an̆ḍanavā ara maḍa gāganna gihillā ṭanam ara væli atakanna nætnam ehema hatira karalā tibot ehema hema giya ætulē yanna dennē nætuva loku aḍu pāḍuvakin asanen kananna paṭan gannavā
그것을 붙잡아 말리면 웁니다. 진흙을 바르러 가는데 모래를 못 만지게 하거나 막아서 들어가지 못하게 하면 큰 손해라도 본 듯 서럽게 울기 시작합니다.
ōvā væḍak nǣ putē kivvat ḷamaharaṭa tērennē næha. ōvā jarāvak kivvatvaṭa ḷamayāṭa tērennet næha. hæbæyi oya daruvama ṭika kālayakin væḍenavā væḍenavā vayasaṭa enavā. īṭa passē kavuruvat eyāṭa kivvē nǣ. oya sellam battuvē yanna epā. væli ata gānna epā. ē jātiya kivvē nǣ. namut væḍicca nam eyāgē manasaṭa tērenavā mēka væḍak næ.
‘그건 쓸모없다, 얘야’ 해도 아이는 알아듣지 못합니다. 그건 더럽다고 해도 아이는 알아듣지 못합니다. 하지만 바로 그 아이가 얼마 지나면 자라고 자라 나이가 듭니다. 그 뒤에는 아무도 그에게 ‘그 놀이터에 가지 마라, 모래 만지지 마라’ 하고 말하지 않았습니다. 하지만 자랐다면 그의 마음에 이것은 쓸모없다는 것이 알아집니다.
mē laukika poḍi upamāvak. menna mē caturārya satyaya kiyannē dharma avabōdhaya nisā læbena pragnāvē phalayak.
이것은 세간의 작은 비유입니다. 이 catu ariya sacca라는 것은 dhamma를 깨달아서 얻는 paññā의 결과입니다.
pragnāva labā gænīmaṭa avaśyayi samādhiyak. samādhiyak labā gænīmaṭa avaśyayi sīlayak. ē sīlaya labā gænīmaṭa avaśya vena pūrva bhāga nuvaṇak avaśyayi. ārya vinaya sīlaya kiyannē mē samādan velā kavurut rakina eka nemeyi. ārya vinaya sīlaya kiyana eka pragnāva tuḷin væḍenna ōnē.
paññā를 얻는 데는 samādhi가 필요합니다. samādhi를 얻는 데는 sīla가 필요합니다. 그 sīla를 얻는 데는 그에 앞선 pubbabhāga 지혜가 필요합니다. ariya vinaya의 sīla는 받아 지녀 누구나 지키는 그런 것이 아닙니다. ariya vinaya의 sīla는 paññā를 통해 자라야 합니다.
mūla pragnāvak tuḷin væḍenavā sīlayak. ē sīlaya nisā samādhiyak haṭagannavā. haṭaganna samādhiyē mānasikatvaya mōranavā. mōrapu mānasikatvayaṭa væṭahenavā caturārya satyaya
뿌리 paññā를 통해 sīla가 자랍니다. 그 sīla 때문에 samādhi가 생깁니다. 생긴 samādhi에서 마음이 익습니다. 익은 마음에 catu ariya sacca가 와닿습니다.
anna ēken caturārya satyaya dænaganna ōka igenaginna giyot ehema api jāti pirāpi dukkhā vyādhipi duka maraṇāpi dukkan apiya sampayōga duka piya vipayōga duka yam piccara api dukkhan saṁkitēna paṁca upādānakandhā duka ma dukkhāra satyaya kiyannakō. ē kiyannē vita okkoma dannavā. kiyannē nædda kaṭapān vākya ṭika gataṭa passē kiyanna puḷuvan. ǣ duka samudāya satiya yāyayā taṇhā pōnōbhikā nandi rāga sākatā tara satarābhinanda sæyata kāma taṇhā bhavatā bavatannā api mama dannavākō
그렇게 해서 catu ariya sacca를 알아야 하는데, 그것을 배우러 가면 우리는 ‘jātipi dukkhā, byādhipi dukkhā, maraṇampi dukkhaṃ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’ — dukkha ariya sacca를 말해 보라고 하면 다 압니다. 말하지 못합니까? 외운 문장을 익히면 말할 수 있습니다. dukkha samudaya sacca, ‘yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā’ — 나도 압니다.
nirōdha satyaya yōtasāyava taṇhāya asēsa virāga nirōdhō cāgō paṭīsagva mukti anālayō ēkat dannavā.
nirodha sacca, ‘yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo’ — 그것도 압니다.
mārga satyaya sammā diṭṭhiya sammā saṁkalpa sammā vācā sammā gammantō sammā diva sammā vāyama sammā sati sammā samādhi itin āryaṣṭhānayaka māget dannavā. satarā satya dannavā. dæn nigamanaya karanna enavā. mē sōvā dæn mokak veyi?
magga sacca, ‘sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa, sammā vācā, sammā kammanta, sammā ājīva, sammā vāyāma, sammā sati, sammā samādhi’ — ariya aṭṭhaṅgika magga도 압니다. 네 가지 sacca를 압니다. 그러고는 결론을 내리러 옵니다, 이것이 sotāpanna라고. 그러면 어떻게 됩니까?
anna kalpanā karalavanna apiṭa vena
생각해 보아야 합니다.
ōka danna daha balu kam karana eka koccara innavada? oya vidihaṭa oya pāli pāṭa ṭika kaṭapāḍam karē daha balu væḍa karanavā koccara innavada? hāmuduruvō atare giyavat.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
on ṭika soyāṁ magaphala labalā.
그 몇 마디로 sotāpatti magga phala를 얻었습니까?
dæn mē hitalā balāganna atyāvaśya hariyak tiyenavā. ehenam api dakinna ōnē mē lōkaya kiyannē mokakda? pūrva nuvaṇa kiyana mūlika nuvaṇin api dakinna ōnē. issellāma mē lōkaya kiyana eka hæṭi.
이제 생각해 보아야 할 꼭 필요한 부분이 있습니다. 그렇다면 우리는 이 세상이 무엇인지 보아야 합니다. pubbabhāga 지혜라는 근본 지혜로 우리가 맨 먼저 이 세상이라는 것의 방식을 보아야 합니다.
mē goḍāk hitanna deyak næ. mahā goḍak igenagena nivan dakinna deyak nǣha mula allanna. api dannavā menna mē ṭika.
이것은 많이 생각할 것이 아닙니다. 뿌리를 잡는 데는 많이 배워서 nibbāna를 보는 것이 아닙니다. 우리는 이만큼은 압니다.
mē lōkayaṭa ayitiya monavada? issellā balāganna. apiṭa ōna karannē lōkaya dænaganna ōnē. lōkaya kiyana ekē hæṭi dænaganna ōnē. ēka hædennē kohomada kiyalā dænaganna ōnē. lōkē hæṭi hariyaṭa dænagattot ē velāvēdī apiṭa ektarā nigamanayak enavā mē lōkē hæṭi dænagattā nam hariyaṭa mēkē sāravat mukut næ. sārayi kiyalā allanna vaṭinā deyak mē lōkē tuḷa næha.
이 세상에 속하는 것은 무엇입니까? 먼저 보십시오. 우리에게 필요한 것은 세상을 아는 것입니다. 세상의 방식을 알아야 합니다. 그것이 어떻게 생기는지 알아야 합니다. 세상의 방식을 제대로 알면 그때 우리에게 어떤 결론이 옵니다. 세상의 방식을 제대로 알았다면, 이것에는 알맹이가 하나도 없다. 알맹이라고 붙잡을 값진 것이 이 세상 안에는 없다.
menna mē ṭika dænaganna tiyenavā pūrva bhāga nuvaṇak. menna mēka issellā araganna neme okkoma vatuvilit kǣli nemeyi. dæn mē baṇa ahana velāvē innē.
이것을 아는 것이 pubbabhāga 지혜입니다. 온갖 조각을 다 모으려 하지 말고 이것을 먼저 얻으십시오. 지금은 이 법문을 듣는 때에 있습니다.
prāṇaghāta cētanāva adattāṭdāna cētanādī dasa akusala cētanāvak nætuva innē dæn. dæn mē velāvēdī ahana baṇak tiyenavā nam tērenavā. nuvaṇa tiyenavā nam tērum ganna puḷuvan nam. kiyana baṇa vaṭahāganna puḷuvan mānasikatvaya dæn tiyenavā. dæn metana in̆dalānē mēka vaṭahāganna.
살생의 cetanā, 주지 않은 것을 가지는 cetanā 등 열 가지 akusala cetanā 없이 지금 있습니다. 이때 듣는 법문이 있다면 이해됩니다. 지혜가 있어 이해할 수 있다면요. 말하는 법문을 알아들을 마음 상태가 지금 있습니다. 바로 여기 앉아서 이것을 알아듣는 것입니다.
ehenam lōkē hæṭi balāganna issellā. lōkaya kiyannē mokakda? mēka apē ara pūrva bhāga nuvaṇa kiyana mārga phala avabōdha karana caturārya satyaya dakina nuvaṇaṭa issellā pahaḷa vena nuvaṇak. ēken mē lōkē hari dænaganna. mokada mēkē atdækīma apiṭa tiyenavā. lōkayen etera tiyena lōkōtara atdækīm nætuvaṭa caturārya satyaya kiyannē lōkōttara atdækīmak. ē caturārya satyayagen lōkōttara atdækīma labanna issellā ēkaṭa yana mādhyayak tiyenavā lōkaya tuḷin ē pala karā yana mādhyayak. anna ē mādhyaya tamayi lōkaya kiyannē mokakda kiyalā balāganna ōnē.
그러면 먼저 세상의 방식을 보십시오. 세상이란 무엇인가? 이것은 우리의 그 pubbabhāga 지혜, 곧 magga phala를 깨닫는, catu ariya sacca를 보는 지혜에 앞서 생기는 지혜입니다. 그것으로 이 세상을 제대로 아십시오. 이것의 경험은 우리에게 있으니까요. 세상 너머의 lōkuttara 경험은 없지만 catu ariya sacca는 lōkuttara 경험입니다. 그 catu ariya sacca의 lōkuttara 경험을 얻기 전에 그리로 가는 매개가 있습니다. 세상을 통해 그 결과로 가는 매개입니다. 그 매개가 세상이란 무엇인지 보는 것입니다.
dæn mē lōkaya kiyannē mokakda kiyalā balanakoṭa lōkeṭa monavada ayiti? menna mē ṭika dakinna ōnē. mē lōkeṭa ayiti monavada kiyalā. æsayi, kanayi, divayi, nāsayayi, śarīrayayi, manayi kiyalā koṭas ṭikak.
세상이란 무엇인지 볼 때 세상에 무엇이 속합니까? 이것을 보아야 합니다, 이 세상에 무엇이 속하는지. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 부분들입니다.
ēvaṭa gōcara vena rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma yam koṭas ṭikak tibuṇanam menna mē adhyā ætulata koṭas hayayi piṭata koṭas hayayin aragattahama ōkoṭa aha novena lōkayak panavanna puḷuvanda kiyalā hitalā balanna ōnē.
그것들에 닿는 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma라는 부분들이 있습니다. 이 안의 여섯 부분과 밖의 여섯 부분을 들면, 그것을 벗어난 세상을 세울 수 있는지 생각해 보아야 합니다.
æsa kana diva nāsaya śarīraya mana rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma menna mē ṭikaṭa koṭu novicca tavat ituru lōkayak pennanna apiṭa puḷuvan hækiyāvak tiyenavā. api dækapu lōkaya tuḷa lōkayāginna yamak ætnam. oyin ehā lōkayak pennanna puḷuvanda kenekuṭa anna hitalā balanna ōnē.
눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma — 이것들에 갇히지 않은 다른 남은 세상을 보여 줄 수 있습니까? 우리가 본 세상 안에서 세상이라 할 무엇이 있다면, 그 너머의 세상을 누군가 보여 줄 수 있는지 생각해 보아야 합니다.
hitalā balanakoṭa tamangē nuvaṇin vimasanna ōnē. anna etakoṭa peneyi. oyin ehā monavā panavannada? gas kal atara panavannada? ākāśaya panavannada? maha poḷova panavannada? poḷova yaṭa panavannada? vena tænaka panavannada? oya ṭiken ahak vecca lōkayak. bæluvot tema pēnavā oya ṭikaṭa ahak vecca lōkayak panavanna nǣhæ. oya ṭikaṭa okkoma lōkē ahuvelā.
생각해 볼 때는 자기 지혜로 따져 보아야 합니다. 그러면 보일 것입니다. 그 너머에 무엇을 세우겠습니까? 나무와 돌 사이에 세우겠습니까? 하늘에 세우겠습니까? 큰 땅에 세우겠습니까? 땅 밑에 세우겠습니까? 다른 곳에 세우겠습니까? 그것들을 벗어난 세상을요. 살펴보면 이렇게 보입니다. 그것들을 벗어난 세상은 세울 수 없다. 세상 전부가 그것들에 걸려 있다.
menna api issellāma dænagata yutu hariyā. dæn api dakinnē næti pættak tiyenavā. api kohē in̆dan mona gamanak ravun gahalā mē atdæ mē vidyāmāna velā innavada?
이것이 우리가 맨 먼저 알아야 할 부분입니다. 그런데 우리가 보지 못하는 쪽이 있습니다. 우리가 어디서부터 어떤 길을 돌고 돌아 이렇게 나타나 있는가?
kavuru hari kiyana ekaṭa viśvāsaya kiyalā kiyanavā misā api dannavada pera kohē hiṭiyāda kiyalā nædda kiyalā api dannavada oya gaha kæṭayaklā hiṭan hædilā gahuṇā vagē api hædununat dannavada ehema ekak api dannē næ. mēken malā gaha malāva vagē mehema ivarada dannavada api? nætnam vitarakin upadina mokakvat tiyenavada ēka api dannavada? ehema gnānayakut apiṭa næha.
누가 말하는 것을 믿는다는 것뿐, 우리가 전에 어디 있었는지 아닌지 압니까? 저 흙덩이처럼 그냥 생겨난 것인지 압니까? 그런 것을 우리는 모릅니다. 이렇게 죽어 나무가 죽듯 끝나는지 압니까? 아니면 뒤에 다시 태어나는 무엇이 있는지 압니까? 그런 앎도 우리에게는 없습니다.
api dæn mē sēruma piḷigannē kavuru hari kiyana deyak ahalā kāgē hari kiyavanakaṭa budupiyāṇan vahansē dēśanā karā kiyalā api dækkē næhæ budupiyāṇan vahansē næt unvahansē kivvā dēśanā kāyi kiyalā ēkō ē mārgaya aran āpu rahatan vahansēt dækkā divæk sætiya aya dækkā kiyalā ē kiyana kiyaman ahalā tamayi api ōka piḷi aran tiyennē.
우리는 지금 이 모든 것을 누가 하는 말을 듣고, 누가 읽어 준 것으로 받아들입니다. 붓다께서 설하셨다고 하지만 우리는 붓다를 보지 못했습니다. 그분이 그렇게 설하셨다고, 그 길로 온 arahant들도 보았다고, 천안을 지닌 이들이 보았다고 하는 말을 듣고 그것을 받아들인 것입니다.
api ēkaṭa viruddha venavā nemeyi. issellāma daham dakinna ōna tamāṭa væṭahena nuvaṇi. īṭa passē oya tattvaya dakina davasak enavā. ēvā dækganna puḷuvan davasak enavā. tamanṭama sæka nætuva ē davasa āpuvahama ēvā dænagannavā.
우리는 그것에 맞서는 것이 아닙니다. 먼저 자기에게 와닿는 지혜로 dhamma를 보아야 합니다. 그 뒤에 그런 상태를 보는 날이 옵니다. 그것들을 볼 수 있는 날이 옵니다. 스스로 의심 없이. 그날이 오면 그것들을 압니다.
ē nisā api anupūrava kramayakin yanna ōna oyā nivan dakinna. anupūrva śikṣā, anupūrva samādhi, anupūrva sīla mē hæma ekakma anupūrava mārgayak tiyenavā. ē anuva yanna ōnē. ehenam menna mē ṭika tiyen yanakoṭa api dænagannavā eka deyak. mokakda?
그러므로 nibbāna를 보려면 차례를 밟는 방식으로 가야 합니다. anupubba sikkhā, anupubba samādhi, anupubba sīla, 이 모든 것에 차례의 길이 있습니다. 그것을 따라 가야 합니다. 그렇다면 이것들을 지니고 가면 우리는 한 가지를 압니다. 무엇입니까?
æsa, kana, diva, nāsayē, śarīraya, mana kiyana mē ṭikayi. api mama kivvā. rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa, dharma kiyana bāhira hariyaṭa magē kivvā. oya apramāṇayakin allagatta poḍḍak.
눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 이것들입니다. 우리는 이것을 ‘나’라고 했습니다. 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma라는 바깥 부분을 ‘내 것’이라고 했습니다. 헤아릴 수 없는 것 가운데 붙잡은 아주 조금입니다.
lōkayayi yam taramak mē viśvaya sakvala tuḷa lōkayaṭa ayiti yamtāk diyē ænda oya tin alpa mātrayak mama kiyana koṭasaṭa ayiti æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana kiyanuyi. ēkaṭa magē kiyana koṭasaṭa ayiti rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana ṭikayi. api allagattā. allaganna hadanavā. dr̥ṣṭiyen allagattā. allagattē mokak nisāda? ēvā hari vaṭinavā. ēvā hari āśvādayi.
세상, 이 우주 cakkavāḷa 안에서 세상에 속하는 모든 것 가운데 아주 작은 몫이 ‘나’라는 부분에 속하는 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음입니다. 그리고 ‘내 것’이라는 부분에 속하는 것이 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉입니다. 우리가 붙잡았습니다. 붙잡으려 합니다. diṭṭhi로 붙잡았습니다. 무엇 때문에 붙잡았습니까? 그것들이 아주 값지다, 그것들이 아주 달콤하다고 여겨서입니다.
onna koṭasak allagatta hæṭiya. mama kiyalā allagattā, magē kiyalā allagattā. itin mama kiyalā allagattā magē kiyalā allagatta mē koṭasaṭa hæma velēma viruddha pahara vadinakoṭa viruddhakārakayan enakoṭa ē mama magē kiyana eka rækaganna tavat koṭasak allagattā.
이것이 한 부분을 붙잡은 방식입니다. ‘나’라고 붙잡고 ‘내 것’이라고 붙잡았습니다. 그러니 ‘나’, ‘내 것’이라고 붙잡은 이 부분에 늘 맞서는 공격이 닿고 맞서는 것이 올 때, 그 ‘나’와 ‘내 것’을 지키려고 또 한 부분을 붙잡았습니다.
ēvat maṭa ādhāra karana dēval. magē dē ræka gænīmaṭa maṭa avaśya dēval. magē kiyanna æyi mama kiyannayi allaka koṭasaṭa kiyanavā ælena koṭasa ælum sahagatava allagattā. ēka ræka gænīma san̆dahā yamtā tāttā allagattada gæṭenakoṭa gæṭīmaṭa hētu vennē. oya deka hari vaṭinavāyi kiyalā pavatinna hituvada ēka mulāva
그것들도 나를 돕는 것들, 내 것을 지키는 데 필요한 것들입니다. ‘내 것’이라 하고 ‘나’라 하며 붙잡은 부분을 집착하는 부분이라 합니다, 애착으로 붙잡은 것이니까요. 그것을 지키려고 붙잡은 만큼 부딪칠 때 부딪침의 원인이 됩니다. 그 둘이 아주 값지다고 여겨 이어 가려 했다면 그것이 미혹입니다.
onna ælīmayi, gæṭīmayi mulāvayi mamayi magē kiyana deka tuḷa kriyātmaka vena hæṭi. dæn oya ṭika tērum ganna ōnē.
바로 이것이 집착과 부딪침과 미혹이 ‘나’와 ‘내 것’ 두 가지 안에서 작동하는 방식입니다. 이것들을 이해해야 합니다.
ehenam api yamkisi dukak vin̆dinavā nam kāyika dukak tiyenavā mānasika dukak tiyenavā. kāyika dukaṭa api duka kivā mānasika dukaṭa domnasa kivvā. mē pævætma innakan api vin̆dina krama dekak. duka saha domnasa.
그렇다면 우리가 어떤 괴로움을 겪는다면 몸의 괴로움이 있고 마음의 괴로움이 있습니다. 몸의 괴로움을 dukkha라 했고 마음의 괴로움을 domanassa라 했습니다. 이 존재가 있는 동안 우리가 겪는 두 가지, dukkha와 domanassa입니다.
menna mē dukayi domnasayi enna mūla hētuva evunavada? mama kiyalā allagattā hariya saha ælīn sahagatta hariyayi. mama magē kiyalā allagattā hariyayi. ēvaṭa viruddhava gæṭenakoṭa praticāra dakvanna allagatta gæṭīmaṭa avaśya karannā vū magē kiyana hariyayi. ælīmē dāhayat gæṭīmēt genavā. ē tuḷa mulā velā ēka vaṭinavā kiyana hæn̆gīma nisāma ēka athæralā yanna bæruva ēkē bæn̆dicca hæ ræn̆dicca dāhiṭa mūlika vana hētukāraya gæna venavā.
이 dukkha와 domanassa가 오는 근본 원인은 무엇입니까? ‘나’라고 붙잡은 부분과 애착으로 붙잡은 부분입니다. ‘나’와 ‘내 것’이라고 붙잡은 부분입니다. 그것에 맞서 부딪칠 때 대응하려고 붙잡은, 부딪침에 필요한 ‘내 것’ 부분입니다. 그것들이 집착의 열기와 부딪침의 열기를 가져옵니다. 그 안에서 미혹되어 그것이 값지다는 느낌 때문에 그것을 놓고 가지 못하고 거기에 묶이고 머문 열기의 근본 원인이 됩니다.
oya nisā lōka satvayāṭa tērum ganna bæri asahaniya mānasikatvaya ēka pīḍita vemin ē kiyana æsa kana divanāsaya śarīraya mana kiyana ṭikakma hæḍagaha ēvaṭa gōcaren rūpa sabda gandha rasa sparśa kiyana mē ṭikakma ekatu karagena oya tuḷin sænasumak hoyāgena ena kriyādāmayak tiyenavā. sænasum mārgaya hæṭiyaṭa hitā innē onna ōkayi.
그 때문에 세상 중생이 이해하지 못하는 불안한 마음으로 시달리며, 그 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 다듬고 그것에 닿는 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉을 모아 그것을 통해 평안을 찾아가는 활동이 있습니다. 평안의 길로 여기고 있는 것이 바로 그것입니다.
oya tuḷa tamayi sænasuma hoyannē. onna oya tuḷa sænasuma hoyana ekak kiyanavā avidyā sahagatava ætta pēnnē næti nisā sænasuma hoyāgena lōkē duka ehima gaman karanavā kiyalā. duken nidahas venna hitāgena duka goḍagahana tenama gaman karanavā. menna mē ṭika mūlika vaśayen tērum ganna ōnē.
그 안에서 평안을 찾습니다. 그 안에서 평안을 찾는 것을 두고, avijjā에 덮여 진실이 보이지 않으니 평안을 찾는다며 세상의 괴로움으로만 간다고 합니다. 괴로움에서 벗어나려 하면서 괴로움을 쌓는 쪽으로 갑니다. 이것을 기본으로 이해해야 합니다.
ehenam apiṭa api dakinna ōnē æyi api ēvaṭa ælennē? ēvaṭa viruddha ēvaṭa ārakṣā karanna gæṭi gæṭī ēkaṭa avaśya karanakena dēval karannē æyi? ēvā tuḷa hon̆dayi priyayi manāpayi mama mēka at æralā bæhæ mēka yāyutuyi kiyalā ēka ælī gælī innē yæyi oya okkoṭama eka hētuvak tiyenavā. mokakda æsa kana diva nāsaya śarīraya mana kiyana ēvā hari priyayi madhurayi vaḍinavā kiyana dr̥ttiya ē vagēma ēvaṭa gōcara karaganna rūpa śabda gandha rasa sparśa kiyana ēvā dharma kiyana ēvā hari vaṭinavā hon̆da vædagat dēval kiyana dr̥ṣṭiya onna oya dr̥ṣṭiya dekaṭa koṭu vecca næti mamatvayā tava. mamaya magē dēya kiyana hæn̆gīmen yamkisi mona adahasakin gattat aran tiyennē onna oya dr̥ṭtiya. oya vaṭinavā kiyana dr̥ttiya ehenam mūlika dahamak api dænaganna evā caturārya satyayaṭa issellā.
그렇다면 우리가 보아야 할 것은 이것입니다. 왜 우리는 그것들에 집착하는가? 왜 그것들에 맞서고 그것들을 지키려 부딪치며 그에 필요한 일을 하는가? 왜 그것들 안에서 좋다, 사랑스럽다, 마음에 든다, 나는 이것을 놓을 수 없다, 이것은 가져야 한다며 집착해 빠져 있는가? 그 모든 것에 한 가지 원인이 있습니다. 무엇입니까? 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이 아주 사랑스럽고 달콤하고 값지다는 diṭṭhi입니다. 그리고 그것들에 닿는 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma가 아주 값지고 좋고 중요한 것이라는 diṭṭhi입니다. 그 두 diṭṭhi에 갇히지 않은 ‘나’라는 마음은 따로 없습니다. ‘나’와 ‘내 것’이라는 느낌으로 어떤 생각으로 잡든, 잡은 것은 바로 그 diṭṭhi, 값지다는 diṭṭhi입니다. 그렇다면 catu ariya sacca에 앞서 우리가 알아야 할 근본 dhamma가 이것입니다.
onna oya mamayi kiyana magēyi kiyana harayak tiyenavā ātmādī vaśayen ganna hon̆da deyak tiyenavā kiyana menna mēvā ætta vaśayenma ættada? ēvā ehema ganna sudusuda ēvā mama kiyalā ganna sudusukam tiyenavada magē kiyalā ganna sudusuda ehema gattot hariyayida ē hariyak tiyenavada ē allagænīmē menna mēkaṭa piridu ṭika hoyāganna ōnē mēka apē dattayan sahita lōkē mēkaṭa hētu tiyenavā. ē kiyannē api ahalā dænagena hitēṭa yā innē kǣl koṭas tuḷa mē ṭika vesan̆daganna karuṇu tiyenavā.
‘나’, ‘내 것’이라는 알맹이가 있다, attā 같은 것으로 잡을 좋은 것이 있다는 이것들이 정말 참입니까? 그것들을 그렇게 잡는 것이 알맞습니까? 그것들을 ‘나’라고 잡을 자격이 있습니까? ‘내 것’이라고 잡는 것이 알맞습니까? 그렇게 잡으면 맞습니까? 그 붙잡음에 알맹이가 있습니까? 이것에 대한 답을 찾아야 합니다. 이것은 우리에게 자료가 있는 세상입니다. 이것에는 근거가 있습니다. 그러니까 우리가 듣고 알아 마음에 둔 부분들 안에서 이것을 가려낼 근거가 있습니다.
menna mēkaṭa api balanna ōnē mē æhæ kiyannē mokakda? mē æhæ kiyannē pan̆du deyakda? dæn magē æhæ, magē kana, magē nāsaya, magē diva, magē kaya dæn mehema api nigamanayak karennē æsa, kana diva nāsaya śarīraya saha magē hita kiyalā mana gænat hitā inna. dæn mē hitā innē ēvā vaṭinavāyi kiyana hæn̆gīma nisā tamayi mama athæraganna bæri. mama kiyana eka pavatvanna hitennē. ehenam mēvā tuḷa lōkayē eka koṭasak tamayi mē kivvē. anit koṭasa bāhira mē koṭasa abhyantara. anna abhyantarava kivva koṭasa tuḷa mē mama kivva magē kivva ātmayi harayak tiyenavā kiyalā gatta menna mē kiyana mē dr̥ṣṭiyen gatta dē tuḷa yathārthaya ēka ehemada kiyalā balanna ōnē.
이를 위해 우리는 이 눈이라는 것이 무엇인지 보아야 합니다. 이 눈이란 어떤 것입니까? 내 눈, 내 귀, 내 코, 내 혀, 내 몸 — 이렇게 우리는 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 그리고 내 마음이라고 결론짓습니다. 마음에 대해서도 그렇게 여기고 있습니다. 지금 그렇게 여기는 것은 그것들이 값지다는 느낌 때문에 ‘나’를 놓지 못하는 것입니다. ‘나’를 이어 가고 싶은 것입니다. 그렇다면 이것들 안에 세상의 한 부분이 있다고 했습니다. 다른 부분은 바깥이고 이 부분은 안입니다. 안이라고 한 부분 안에서 ‘나’, ‘내 것’, attā, 알맹이가 있다고 잡은, 이 diṭṭhi로 잡은 것 안에서 사실이 그러한지 보아야 합니다.
anna balanakoṭa dæn pera bava api dækkē næha. dæn mē æhæ anna api hitalā balanna ōnē. mē æhæ kiyana eka kavadā in̆danda pavatinnē anādiyē paṭan pavatina ekakda mē æhæ kiyana eka matu anādimat kālayak pavatina deyakda æhæ kiyannē?
살펴보면, 이전 생은 우리가 보지 못했습니다. 이제 이 눈을 생각해 보아야 합니다. 이 눈이라는 것은 언제부터 있었습니까? 시작 없는 옛날부터 있던 것입니까? 앞으로 끝없는 때까지 있을 것입니까, 눈이라는 것이?
dæn apiṭa mēkaṭēṭa datvayan tiyenavā. api hon̆daṭama dannavā tama tamangē vayasa maṭa dæn meccara vayasayi. ē vayasa ma upan vayasa īṭa avu māsa namakaṭa 10ṭa issellā mama koheda hiṭiyē? mav gæviyē kālē hiṭapu kālayēt hā kālē balapuvahama ē kālē maṭa mē kiyana mas æhæk tiyena mē mas lē sahita mē pēna æhæ mehema æs dekak tibuṇaṭa lāṁcanayakvat tibuṇada?
우리에게는 이것에 대한 자료가 있습니다. 우리는 저마다 자기 나이를 잘 압니다. 나는 지금 몇 살이다. 그 나이, 태어난 나이, 그보다 아홉 열 달 전에 나는 어디 있었는가? 어머니 배 속에 있던 때를 보면, 그때 나에게 이 살과 피로 된 보이는 눈, 이런 두 눈의 흔적이라도 있었습니까?
mav gæbē haṭagannakoṭa haṭaganna tæn paṭan ada venakan mēkē væḍa bava hædunu bava mōrapu bava tava mōra mōra yana bava api ēka dakinavā. ehenam eyin ehāṭa vena æs ekak tiyenna æti. api dannē nǣ kiyalā mē mas lē sahita mē æs deka tibunē. anna bæhægannavā nigamanayak tiyenna. mē maslē sahita mē ætta ekka mama upatē paṭan gena bahubadaya nava masak dasa masak hiṭiyānam. ē kālayen ehāṭa tibunē næ.
어머니 배에서 생긴 때부터 오늘까지 이것이 자라고 만들어지고 익고 더 익어 가는 것을 우리는 봅니다. 그렇다면 그 너머에 다른 눈이 있었을지는 모르지만, 이 살과 피의 두 눈이 있었다고는 할 수 없습니다. 결론을 내릴 수 있습니다. 이 살과 피의 눈은 태어나기 전 아홉 달 열 달 배 속에 있던 때부터 생겼고, 그 너머에는 없었습니다.
ehemanam etana paṭan gennē mē æs deka koyinda monavayanda haṭagattē? anna tava ṭikak vigraha karalā balanavā. mav kanabana āhārayen gatta āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu kiyalā api dhātu vaśaya ven kara koṭas hatarakin hædilā tiyenavā. menna mē koṭas hataraka saṁyōgayangen ōjasak hædilā anna ē ōjasa galāgena ævidillā yam bala śaktiyak mul karagena apiṭa ēkaṭara hæḍatalayak hædilā æhæ kiyana hæḍatalayaṭa pihiṭīmē ārambhayaka paṭangena tamayi mē æhæ kiyana eka matu vunē. ē hētu phalaya kriyātmaka vīmak vaśayen æhæ kiyana ekak dæn pēnavā.
그렇다면 그때부터 이 두 눈은 어디서, 무엇으로 생겼습니까? 조금 더 풀어 봅니다. 어머니가 먹고 마신 음식에서 얻은 āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavi dhātu, 우리가 dhātu로 나누는 네 부분으로 만들어졌습니다. 이 네 부분의 결합으로 ojā가 만들어지고, 그 ojā가 흘러와 어떤 힘을 바탕으로 우리에게 모양이 생겨, 눈이라는 모양으로 자리하는 시작에서부터 이 눈이라는 것이 드러났습니다. 그 원인과 결과가 작동한 것으로 눈이라는 것이 지금 보입니다.
mē pēna æhæ kiyana eka koccara kālayak dæn tiyenavada magē vayasa meccarayi. tama tamangē vayasak dānna. ē gānṭa mōralā tiyenavā. hæbæyi upanya tibicca æhæ nemeyi mē tiyennē. īṭa venas ekak. ēka mohotak gānē venas velā tibicca nisāyi mē venasa āvē. mama balāporottu vunāṭa eka ekakvat ē æhæ maṭa hō kāṭavat. ē ākārayen pavatvanna bæhæ. ēvaṭa uruma dharmatāvayak paridi davasa gānē mērīmak tiyenavā ē æhæ mōranavāmayi kālu.
이 보이는 눈은 얼마나 오래 있었습니까? 내 나이는 몇이다, 저마다 자기 나이를 넣어 보십시오. 그만큼 익었습니다. 하지만 지금 있는 것은 태어날 때 있던 눈이 아닙니다. 그와 다른 것입니다. 그것이 순간마다 바뀌어 왔기에 이 차이가 왔습니다. 내가 바란다고 해서 그 눈을 나든 누구든 그대로 유지할 수 없습니다. 그것에 따르는 법칙대로 날마다 익어 감이 있습니다. 그 눈은 반드시 익어 갑니다.
nadaru vayasē tibuṇa æhæyi paḷaveni avuruddē ḷamayāgē æhæyi dekak. deākārayak. ekak mōralā ṭikak. deveni vasaraṭa īṭa vaḍā mōralā tun vasaraṭa īṭa vaḍā mōralā hatara paha yanakoṭa enna enna mōralā mōralā idilā taruṇa vāyasaṭa enakoṭa taruṇa maṭṭamē æhæk tiyenavā. æt dekak tiyenavā.
갓난아기의 눈과 첫 해 아이의 눈은 둘, 두 가지입니다. 하나는 조금 익은 것입니다. 둘째 해에는 그보다 익고, 셋째 해에는 그보다 익고, 넷, 다섯으로 가며 점점 익고 익어 젊은 나이에 이르면 젊은 수준의 눈, 두 눈이 있습니다.
dæn mædi vayasaya navattanna puḷuvan. navattannat bæha. ehenam mē kavadā yanakan mē æha mehema peni penī diyayiida penilā hō æhæk vaśayen tiyeyida
이제 중년에서 멈출 수 있습니까? 멈출 수도 없습니다. 그렇다면 언제까지 이 눈이 이렇게 보며 있겠습니까, 보거나 눈으로서 남아 있겠습니까?