텔레비전 dharma 말씀: taṇhā
රූපවාහිනී ධර්ම දේශනා තන්හා
namō tassa bhagavatō arahatō sammā sambuddhassa
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
ati gauravanīya mahā saṁgharatnayen avasarayi
매우 존경하는 mahā saṅgha 보배께 허락을 구합니다.
śraddhā buddhisampanna pinvatuni, pinvatiyani, pinvat darudæriyani ada apa balāporottu vannē paṭicca samuppāda karakāṇḍaya tuḷa tibena vēdanā paccayā taṇhā kiyana tæn pihiṭapu ē taṇhā kiyana padaya gæna sāmānya vistarayak dænagannayi tērum karaganna.
믿음과 슬기를 갖춘 공덕 있는 여러분, 공덕 있는 아들딸 여러분, 오늘 우리가 바라는 것은 paṭicca samuppāda 부분 안에 있는 'vedanā paccayā taṇhā'라는 자리에 놓인 그 taṇhā라는 낱말에 대해 두루 풀이를 알고 이해하는 것입니다.
ē nisā hon̆din tērum araganna ōnē api mē pera vēdanā kiyana vacanaya vigraha karalā dunnā sampassaಜā vēdanā kiyana vacanayak. ehenam
그러니 잘 이해해야 합니다. 우리는 앞서 vedanā라는 낱말을 풀어 드렸습니다. 그것은 samphassajā vedanā라는 말입니다.
sampassaಜā vēdanā kiyana vacanayak. ehenam vēdanā paccayā taṇhā kiyana tæna tatta katamō vēdanā paccayā taṇhā mehi vēdanā patvayen taṇhā venavā kiyannē kumakda? rūpa taṇhā, saddha taṇhā, gaṇḍa taṇhā, sasa taṇhā, oṭṭhabba taṇhā, dharma taṇhāyaṁ uccati vēdanā paccayā taṇhā mē ākārayen mē taṇhā kiyana
그러면 'vedanā paccayā taṇhā'라는 곳에서, 'tattha katamā vedanā paccayā taṇhā' — 여기서 vedanā를 말미암아 taṇhā가 생긴다는 것은 무엇인가? rūpa-taṇhā, sadda-taṇhā, gandha-taṇhā, rasa-taṇhā, phoṭṭhabba-taṇhā, dhamma-taṇhā, 'ayaṃ vuccati vedanā paccayā taṇhā' — 이것을 vedanā를 말미암은 taṇhā라고 합니다.
paccayā taṇhā mē ākārayen mē taṇhā kiyana padaya vibhaṁgaprakaraṇayēhi paṭicca samuppāda vibhaṁgayehi vigraha venavā. hon̆din tērum
이렇게 이 taṇhā라는 낱말이 Vibhaṅga-pakaraṇa의 paṭicca samuppāda vibhaṅga에서 풀이됩니다.
vibhaṁgayehi vigraha venavā. hon̆din tērum araganna ōna taṇhā kiyana padayen pennuvā kumakda pennannē?
잘 이해해야 합니다. taṇhā라는 낱말로 보여 준 것, 그것은 무엇을 보여 주는 것입니까?
ē taṇhā kiyana tæna kivva vacanaya mokakda? api ada āsāva kiyalā vacanekin bhāvitā karanavā. ælam kirīma kiyana vacanekin bhāvitā karanavā. namut hon̆din mēka tērum araganna ōnē ē ælum kirīma ākārayen siddha vena ekakda? mē taṇhā kiyana mē sthānayē yedennē?
taṇhā라는 자리에서 말한 그 낱말은 무엇입니까? 우리는 오늘 이것을 '바람'이라는 말로 씁니다. '들러붙음'이라는 말로도 씁니다. 그러나 이것을 잘 이해해야 합니다. 여기 taṇhā라는 자리에 쓰이는 것이 그런 들러붙음의 방식으로 일어나는 것입니까?
sampassajā vēdanāven haṭaganna taṇhāva kiyanakoṭa tērum araganna ōnē.
samphassajā vedanā에서 생겨나는 taṇhā라고 할 때 이렇게 이해해야 합니다.
mē lōkayē niccayi, sæpayi, ātmayi kiyana dr̥ṣṭiyaṭa pihiṭalā mē lōkē hari vaṭinā deyak sāra dharma tiyena deyak kiyalā hitalā anna ē ākārayen ætivennā vū yamkisi vindanayak labanakoṭa eban̆du vindanaya priya hæṭiyaṭa manāpa hæṭiyaṭa dakinakoṭa ē tænættāṭa avaśya venavā yali yalit ē mata goḍanagāganna ham̆bā yanna.
이 세상이 nicca요 sukha요 attā라는 diṭṭhi에 서서, 이 세상을 아주 값지고 알맹이 있는 것이라 여기고, 그렇게 해서 일어나는 어떤 느낌을 누릴 때 그 느낌을 좋고 마음에 드는 것으로 보면, 그 사람은 거듭거듭 그 위에 쌓아 올리려고 쫓아가기를 바라게 됩니다.
ehenam menna mē balāporottuva nisā mokada vennē? yaḷi yalit balāporottuvak æti karagannavā. vaṭinā rūpa maṭa matanna ætnam. vaṭinā śabda yaḷi yalit æsuru karanna ætnam meban̆du vaṭinā suvan̆da gandhaya maṭa yaḷi yalit æsuru karanna ætnam ē vagēma meban̆du rasaya yaḷi yalit æsuru karanna ætnam meban̆du sparśaya yaḷi yalit æsuru karanna ætnam ē vagēma dharmayō yaḷi yalit hitamin ē passē pasa mānasikatvaya væḍanaganna ætnam kiyalā. menna
그러면 이 바람 때문에 어떻게 됩니까? 거듭거듭 바람을 일으킵니다. 값진 rūpa를 내가 다시 누릴 수 있다면, 값진 소리를 거듭 가까이할 수 있다면, 이런 값진 향기를 거듭 가까이할 수 있다면, 또 이런 맛을 거듭 가까이할 수 있다면, 이런 감촉을 거듭 가까이할 수 있다면, 또 dharma들을 거듭 떠올리며 그런 마음가짐을 키울 수 있다면 하고 말입니다.
mānasikatvaya væḍanaganna ætnam kiyalā. menna mē ākārayen æti venavā ektarā vidihaka æluvīmak. menna mē allāganna lakṣaṇaya tamayi metana taṇhā kivvē. sattra tatbinandani
이렇게 하여 일종의 들러붙음이 생깁니다. 바로 이 붙잡는 성질을 여기서 taṇhā라고 한 것입니다.
metana taṇhā kivvē. sattra tatbinandani teyatīdaṁ kāma taṇhā bhava taṇhā vibhava taṇhā ādī vaśayen mē sthānayē mē taṇhā vigraha venavā. etakoṭa tava vidihakin tamayi rūpa
'tatra tatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāma-taṇhā bhava-taṇhā vibhava-taṇhā' 하는 식으로 이 자리에서 이 taṇhā가 풀이됩니다.
venavā. etakoṭa tava vidihakin tamayi rūpa taṇhā, sabda taṇhā, gaṇandha taṇhā, rasa taṇhā, poṭṭhabba taṇhā, dharma taṇhā kiyalā pennē. ēvāyin ē rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa, dharma kiyana eka mēvāṭa ē tæna hāvena lakṣaṇaya tamayi mē taṇhā kiyana vacanayen kivvē.
또 다른 방식으로는 rūpa-taṇhā, sadda-taṇhā, gandha-taṇhā, rasa-taṇhā, phoṭṭhabba-taṇhā, dhamma-taṇhā라고 보여 줍니다. 그 가운데 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dharma라는 이것들에, 그 자리에 들러붙는 성질을 이 taṇhā라는 낱말로 말한 것입니다.
ē ē taṇhā hāvena nisā taṇhā kiyana vacanayaṭa hon̆da arthayak enavā. taṇhā kiyana vacanaya tōraganna. itāma pæhædili ē taṇē hā venavā. taṇhā hena nisā taṇhā kiyanavā. oya ākārayen
그 자리 그 자리에 들러붙기 때문에 taṇhā라는 낱말에 좋은 뜻이 나옵니다. taṇhā라는 낱말을 풀어 보십시오. 아주 또렷합니다. '그 자리(tan)에 붙는다(hā)'는 것입니다. 붙기 때문에 taṇhā라고 합니다.
taṇhā hena nisā taṇhā kiyanavā. oya ākārayen tēralā gattahama apiṭa hon̆daṭa pæhædiliva tēraganna puḷuvan. æyi ehema hānnē? ē ē tæna hon̆dayi
그렇게 풀어서 알아들으면 우리는 아주 또렷하게 이해할 수 있습니다.
puḷuvan. æyi ehema hānnē? ē ē tæna hon̆dayi kiyana mulāva nisā. niccayi, sæpayi, ātmayi kiyalā hitā innē anicca vū, dukkha vū, anatta vū deyak gæna. menna mē ṭika tērum
왜 그렇게 붙습니까? 그 자리가 좋다는 미혹 때문입니다. anicca이고 dukkha이며 anatta인 것을 두고 nicca요 sukha요 attā라고 여기고 있기 때문입니다.
anatta vū deyak gæna. menna mē ṭika tērum ganna bæri nisā tamayi api avidyāven yuttava ēvā hari vaṭinavayi kiyalā ēvā yali yalit goḷagāgena æsin ēvada rūpayan allagena æsuru karanna kanin eban̆du śabdayan asamin æsuru karanna nāsiyen eban̆du gandhayan æsuru karamin ē mata apē pævætma geniyanna diven rasa æsuru karamin kayen pahasa æsuru karamin manasen eban̆du dharmayan æsuru karamin ē mata jīvat venna mānasikatvayak udā karanavā anna ē mānasikatvaya nisā mokada vennē mē taṇhā kiyana avasthāva sasara gamano goḍanaganna hētu venavā. atharinna hitennē næhæ. pævætmaṭa
바로 이것을 이해하지 못하기 때문에 우리는 avijjā에 묶여 그것들이 아주 값지다고 여기고 거듭거듭 쌓아 갑니다. 눈으로 그런 rūpa를 붙잡아 가까이하고, 귀로 그런 소리를 들으며 가까이하고, 코로 그런 냄새를 가까이하며 그 위에서 우리 삶을 이어 가려 하고, 혀로 맛을, 몸으로 감촉을, 마음으로 그런 dharma들을 가까이하며 그 위에서 살아가려는 마음가짐을 일으킵니다. 그 마음가짐 때문에 어떻게 됩니까? 이 taṇhā라는 때가 saṃsāra 길을 쌓아 올리는 까닭이 됩니다.
venavā. atharinna hitennē næhæ. pævætmaṭa hitenavā. pævætma goḍanaganna hitenakoṭa ektarā śaktiyak matu venavā mēkada ektarā dharmatāvayak citta śaktiya kiyalat api ē kiyannē ōkayi. karma śaktiya kivvet ēkayi.
놓아 버리고 싶은 마음이 들지 않습니다. 이어 가고 싶어집니다. 삶을 쌓아 가고 싶을 때 어떤 힘이 솟아납니다. 이것도 하나의 dharmatā인데, 우리가 citta의 힘이라고 하는 것이 바로 이것이고, kamma의 힘이라고 한 것도 이것입니다.
anya śaktiyak matapu hāma mokada vennē? sasara gamanaṭa hētu vena yamak nirmāṇaya karanavā taṇhā tiyena avasthāvē bæn̆dīma umul karagena ē nisā tamayi siddha vennē sasara gamanaṭa hētu vena kāraṇayak vennē mē taṇhā kiyana kāraṇaya. ē ē
그런 힘이 솟으면 어떻게 됩니까? taṇhā가 있을 때 묶임을 바탕으로 saṃsāra 길의 까닭이 되는 무언가를 만들어 냅니다. 그래서 saṃsāra 길의 까닭이 되는 것이 바로 이 taṇhā입니다.
kāraṇayak vennē mē taṇhā kiyana kāraṇaya. ē ē tæna hāvenna koheda api ahava vennē? lōkayaṭa ayiti vanavada? rūpa, śabda, gandha, rasa, soṭṭhabba, dharma kiyana mē haya bāhira lōkayaṭa ayitiyi. ēvā æsuru karanna nam apiṭa monavada
그 자리 그 자리에 붙는다고 하는데, 우리는 어디에 붙습니까? 세상에 속한 것입니까? rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dharma라는 이 여섯은 바깥 세상에 속합니다.
ayitiyi. ēvā æsuru karanna nam apiṭa monavada ōnævennē? æsa, kana, nāsaya, diva, kaya mana kiyana hayak venavā. ē nisā æsa, kana, diva, nāsaya, kaya, mana kiyana mē ṭika ekutu karalā mama kiyana goḍak goḍagahagena rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa dharma kiyana ēvā vaṭinavā ēvā æturu kaḷa yutuyi kiyalā magē kiyana goḍakeṭa goḍagahagena mamayi magēyi kiyana dr̥ṣṭa dekak hadāgannavā.
그것들을 가까이하려면 우리에게 무엇이 필요합니까? 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음이라는 여섯이 있습니다. 그래서 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 이것들을 모아 '나'라는 무더기로 쌓고, rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dharma가 값지고 가까이해야 할 것이라며 '내 것'이라는 무더기로 쌓아서, '나'와 '내 것'이라는 두 diṭṭhi를 만들어 냅니다.
hadāgena ēkē vaṭinākamak dækalā. ē tuḷa jīvat venna tava tavat gonnagāyen tava tavat idiriyaṭa pævætma gena yanna hæn̆gīmak æti venavā. menna mē ætivena hæn̆gīma nisā mokada
그렇게 만들어 놓고 거기서 값어치를 보고, 그 안에서 살려고 더욱더 쌓아 앞으로 계속 삶을 이어 가려는 마음이 생깁니다.
venavā. menna mē ætivena hæn̆gīma nisā mokada vennē? æsen nikmenna bæhæ, æsen ivat venna bæhæ. yaḷi yaḷi æsa goḍanagannā vū mānasikatvaya api ḷan̆ga goḍanæganavā. rūpayangen ivat venna puḷuvankamak nǣ. ē rūpayan karā ham̆bā vala visin ēvā allagena hiṭena mānasikatvayak udana nægenavā. ē vagēma æsa, kana,
이렇게 생기는 마음 때문에 어떻게 됩니까? 눈에서 벗어날 수 없고 눈을 떠날 수 없습니다. 거듭거듭 눈을 쌓아 올리는 마음가짐이 우리에게 쌓입니다. rūpa에서 벗어날 힘이 없습니다. 그 rūpa를 쫓아가 붙잡고 있으려는 마음가짐이 솟아납니다.
mānasikatvayak udana nægenavā. ē vagēma æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana kiyana mē indriya haya pavatvanna ōna mānasikatvayakma tamayi æti vennē. tava tavat idiriyaṭa in̆diya yutuyi.
또 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 이 여섯 indriya를 지켜 가야 한다는 마음가짐이 생깁니다.
vennē. tava tavat idiriyaṭa in̆diya yutuyi. jīvat viya yutuyi. mokaṭada? menna mē ākārannā vū ē tæna hari vaṭinavā. ē ē tæna atralā yanna bæhæ. ē ē tænaṭa hālā inna ōnē kiyalā hæn̆gīmak æti venavā. menna mēka tamayi avidyāva nisā ætivennā vū ē tæna hāvīma ehavat taṇhāmu. ehenam oya taṇhā kiyana
더 앞으로 있어야 한다, 살아야 한다. 왜입니까? 이런 식으로 그 자리가 아주 값지기 때문입니다. 그 자리 그 자리를 놓고 갈 수 없다, 그 자리에 붙어 있어야 한다는 마음이 생깁니다. 바로 이것이 avijjā 때문에 생기는 그 자리에 붙음, 곧 taṇhā입니다.
ehavat taṇhāmu. ehenam oya taṇhā kiyana vacanayaṭa avidyāva samagayadena vacanayak. avidyāvat ekayi taṇhā yadennē. idiristhāvēdī api ēka vigraha karalā denavā paṭicca samahappādayē yadena ākāraya. etakoṭa api
그러니 이 taṇhā라는 낱말은 avijjā와 함께 쓰이는 낱말입니다. avijjā와 함께 taṇhā가 쓰입니다. paṭicca samuppāda에서 그것이 쓰이는 방식은 다음 때에 풀어 드리겠습니다.
paṭicca samahappādayē yadena ākāraya. etakoṭa api meten dakinna ōnē menna mē taṇhā kiyana avasthāvēdī rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana mēvā tamayi lōka satvayā sasara gamanak æti karavanna hētu vena kāraṇā. ēvaṭa priya karana nisā tamayi athærinna bæri. ē ē tæna ælennē ē nisayi. anna ē ælum kirīma tamayi api mē sthānayē pennuvē. anna ē taṇhā
그러면 여기서 우리가 보아야 할 것은, 이 taṇhā라는 때에 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉이라는 이것들이 세상 중생에게 saṃsāra 길을 일으키는 까닭이라는 점입니다. 그것들을 좋아하기 때문에 놓을 수 없습니다. 그래서 그 자리 그 자리에 들러붙습니다. 바로 그 들러붙음을 이 자리에서 보여 드린 것입니다.
api mē sthānayē pennuvē. anna ē taṇhā kiyana vatamaya saṁsparśayen haṭaganna vēdanāva sampassajā vēdanā ē sampassajā vēdanāven haṭagannā vū dē tamayi ēka atharinna bæruva ehi ælena mānasikatvaya. anna ēka tamayi metana api taṇhā kiyalā kivvē. ehenam mē taṇhā
그 taṇhā라는 것은, 닿음에서 생기는 vedanā, 곧 samphassajā vedanā, 그 samphassajā vedanā에서 생겨나는 것으로서 그것을 놓지 못하고 거기에 들러붙는 마음가짐입니다. 바로 그것을 여기서 taṇhā라고 했습니다.
api taṇhā kiyalā kivvē. ehenam mē taṇhā duru kaḷoḷot mokada vennē? matu matut ēvāya ælilā bæn̆dilā yannā vū mānasikatvaya duru venakoṭama ē tuḷin goḷanægennā vū nopenena śakti viśēṣaya goḷanægīma natara venavā. mokakda mē nopena śakti viśēṣaya kiyannē? mē śakti viśēṣaya tamayi sasara gamanak udā karanna avaśya karana nopenena gæm̆buru siyalu śaktiyak nikut karana avasthāva. menna mē taṇhā kiyana
그러면 이 taṇhā를 없애면 어떻게 됩니까? 앞으로도 계속 그것들에 붙고 묶여 가는 마음가짐이 없어지는 바로 그때, 그로부터 쌓이던 보이지 않는 남다른 힘이 쌓이는 것이 멈춥니다. 이 보이지 않는 남다른 힘이란 무엇입니까? 이 힘은 saṃsāra 길을 열어 가는 데 필요한, 보이지 않는 깊은 온갖 힘을 내보내는 때입니다.
karana avasthāva. menna mē taṇhā kiyana tattvayaṭa vunāma mokada vennē? ē pudgalayāṭa ē dē piḷiban̆da amataka karanna bæruva yanavā. ē dē ataharinna bæruva yanavā. yaḷi yaḷit ē æsurenna hitenavā. menna mē nisā monavā
이 taṇhā라는 상태가 되면 어떻게 됩니까? 그 사람은 그것을 잊을 수 없게 됩니다. 그것을 놓을 수 없게 됩니다. 거듭거듭 그것을 가까이하고 싶어집니다.
æsurenna hitenavā. menna mē nisā monavā æsurennada hitennē? mana vaḍana rūpa æsurē inna mana vaḍana śabda æsurē inna mana vaḍana gandha æsurē inna mana vaḍana rasa æsurē inna mana vaḍana sparśa æsurē inna mana vaḍana dharma æsurē inda menna mē nisā mokada vennē ē æsurēnda yam tænaka pihiṭevvada hita anna ēkaṭa kiyanavā rūpa taṇhā, sadda taṇhā, gandha taṇhā, rasa taṇhā, poṭṭhabba taṇhā, dharma taṇhā kiyalā. menna
그래서 무엇을 가까이하고 싶어집니까? 마음을 기쁘게 하는 rūpa 곁에 있고, 마음을 기쁘게 하는 소리 곁에 있고, 마음을 기쁘게 하는 냄새 곁에 있고, 마음을 기쁘게 하는 맛 곁에 있고, 마음을 기쁘게 하는 감촉 곁에 있고, 마음을 기쁘게 하는 dharma 곁에 있으려 합니다. 그래서 어떻게 됩니까? 그렇게 가까이하며 마음을 어느 자리에 두었다면, 그것을 rūpa-taṇhā, sadda-taṇhā, gandha-taṇhā, rasa-taṇhā, phoṭṭhabba-taṇhā, dhamma-taṇhā라고 합니다.
poṭṭhabba taṇhā, dharma taṇhā kiyalā. menna mēka æti venna hētuva mokada mēvā hari vædagat dēval yana mānasikatvaya goḍanæguṇa nisā anna ē mānasikatvayen ēkā ohu bæn̆dī hiṭinavā. anna ē nisā tamayi sasara gamanaṭa hētu vena taṇhā kiyana koṭasa mē ākārayen pahaḷa vennē. ē koṭasa sasara gamanaṭa hētu vennē.
이것이 생기는 까닭은 무엇입니까? 이것들이 아주 값진 것이라는 마음가짐이 쌓였기 때문이고, 그 마음가짐으로 그 사람은 묶여 있습니다. 그래서 saṃsāra 길의 까닭이 되는 taṇhā라는 부분이 이렇게 나타납니다. 그 부분이 saṃsāra 길의 까닭이 됩니다.
dæn api metanin tērum araganna ōnē deban̆du vannā vū mē taṇhāval koyi koyi ākārayen pihiṭapuvahama koyi koyi tænaṭa hētu venavada? monavada taṇhā? tava kramaya kiyanavā nam kāma
이제 우리가 여기서 이해해야 할 것은, 이런 taṇhā들이 어떤 식으로 자리 잡으면 어떤 자리의 까닭이 되느냐는 것입니다.
monavada taṇhā? tava kramaya kiyanavā nam kāma taṇhā, bhava taṇhā, vibhava taṇhā kiyalat tava kramayakin vigraha venavā. mē taṇhā kiyana
taṇhā란 무엇입니까? 다른 방식으로 말하면 kāma-taṇhā, bhava-taṇhā, vibhava-taṇhā라고도 풀이됩니다.
kramayakin vigraha venavā. mē taṇhā kiyana kāraṇaya paṁcakāma sampat piḷiban̆dava ēvā bhukti mē āśvādaya mul karagena ē ē tæna bæn̆dī ræn̆dī hiṭinnā vū āśvāda dænā vū avasthāvak mul karagena hitē haṭagattā nam yamkisi gati lakṣaṇayak. anna ē gati lakṣaṇaya nisā mokada karannē? kāma yam tænakada etana ikmavanna bæri. etana bæn̆duṇu hæduṇu svabhāvayaṭa pat venavā. mēkaṭa kiyanavā kāma taṇhā velā kāma taṇhā velā. etakoṭa tava ekak tiyenavā. ē kāma
이 taṇhā는 다섯 가지 kāma의 누림에 대해, 그것을 누리며 그 assāda를 바탕으로 그 자리에 묶여 머무는 것입니다. 맛을 느낀 때를 바탕으로 마음에 어떤 성향이 생겼다면, 그 성향 때문에 어떻게 합니까? kāma가 있는 자리를 넘어서지 못합니다. 거기 묶이고 길든 상태가 됩니다. 이것을 kāma-taṇhā라고 합니다.
velā. etakoṭa tava ekak tiyenavā. ē kāma athæralā hiṭiyat bhava ikmavanna bæ. mona bavada? kāmayaṭa san̆dahā vitarak nemeyi lōka satyayō jīvat vennē. kāmayan athærapu kenāṭat tāva mē lōkē jīvat venna hitenavā. mokaṭada? mona monavā hari dænaganna tērum ganna
또 하나가 있습니다. kāma를 놓았더라도 bhava를 넘어서지 못합니다. 어떤 bhava입니까? 세상 중생은 kāma만을 위해 사는 것이 아닙니다. kāma를 놓아 버린 사람도 여전히 이 세상에 살고 싶어 합니다.
mokaṭada? mona monavā hari dænaganna tērum ganna mitra æsurē inna pirisa æsurē inna ē vagēma mē ākārayen tavat tavat dēval æti venavā. menna mē ban̆du vannā vū bhavaya hētu
왜입니까? 무엇이든 알고 이해하려고, 벗들과 어울리려고, 무리와 어울리려고, 또 이런 식으로 더욱더 많은 것이 생깁니다.
venavā. menna mē ban̆du vannā vū bhavaya hētu karagena mē vagē innavā nam brahmayek velā inna tiyenavā nam, deviyek velā inna tiyenavā nam vidiyahaka magē jīvita væḍama gata
이런 bhava를 바탕으로, 이렇게 있을 수 있다면, brahma가 되어 있을 수 있다면, deva가 되어 있을 수 있다면,
tiyenavā nam vidiyahaka magē jīvita væḍama gata karanna tiyenavā nam sattatānān vahansēyakin gæmenna tiyenavā nam mē ādī vaśayen æti
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
gæmenna tiyenavā nam mē ādī vaśayen æti vennā vū taṇhā korasak æti venavā. ēka rūpa
이런 식으로 생겨나는 taṇhā의 한 부분이 생깁니다.
vennā vū taṇhā korasak æti venavā. ēka rūpa balannat nemeyi. sadda ahannat nemeyi āśvāda ganna nemeyi. gan̆da suvan̆dan dænagannat nemeyi. gaha balannat nemeyi viśannat nemeyi. namut hitaka haṭagannā vū ektarā
그것은 rūpa를 보려는 것도 아니고, 소리를 들으려는 것도 아니고, 맛을 즐기려는 것도 아니고, 냄새와 향기를 맡으려는 것도 아니고, 닿아 보려는 것도 아닙니다.
nemeyi. namut hitaka haṭagannā vū ektarā deyak tamayi usas lesa jīvat venna ōnē.
그러나 마음에 생기는 어떤 것이 있으니, 곧 높게 살아야 한다는 것입니다.
tatvanāntarayak hæṭava jīvat venna ōnē. ē
높은 자리에 올라 살아야 한다는 것입니다.
vagēma vahirī sākṣa līlāin jīvat venna ōnē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē mē ādī gati lassana menna mē eka bhavayanṭa hita tiyalā ē bhavayan etanaṭa ætul kara inna ē sthānayē in̆da hituvahama anna ē tuḷa gonna mānasikatvayen bhava taṇhā matu venavā. ē vagēma
이런 등등의 성향으로, 이런 bhava들에 마음을 두고 그 bhava 안에 들어가 있으려 그 자리에서 생각하면, 그 안에 쌓인 마음가짐으로 bhava-taṇhā가 솟아납니다.
mānasikatvayen bhava taṇhā matu venavā. ē vagēma vibhava taṇhā kiyana vacanayakin pennanavā tava deyak tiyenavā. mokada ēket kāraṇā ṭikak mē kālē artha vigraha kirīmēdī tiyenavā. sasara gamanak nǣ. nætnam mē pinpav kiyalā deyak nǣ. mē ādī vaśayen gannā vū ektarā mityā dr̥ṣṭiya, gati lakṣaṇayak nisā pudgalayā æti karagannā vū taṇhāvē vibhava taṇhāva hæṭiyaṭa mē kālē vigraha venavā.
또 vibhava-taṇhā라는 말로 보여 주는 다른 것이 있습니다. 요즘 뜻을 풀이할 때 몇 가지가 있기 때문입니다. saṃsāra 길은 없다, 또는 puñña와 pāpa라는 것은 없다, 이런 식으로 받아들이는 어떤 micchā-diṭṭhi, 그런 성향 때문에 사람이 일으키는 taṇhā가 요즘 vibhava-taṇhā로 풀이됩니다.
īṭat vaḍā tava vædagat deyak koṭama tērum gannakoṭa ēkaṭa karagata yutu deyak. kumakda? taman balāporottu vennā vū yamkisi svabhāvayak ætnam ē svabhāvaya tamanṭa næti nisā æti vennā vū dāhayen haṭagannavā kesē hō mama etana goḍanagā gata yutuyi. anna ē vagē nolæbuṇu dē piḷiban̆da taṇhāvak. nolæbuna dē labā gænīmē taṇhāvak æti venavā. anban̆du avasthāvat mē vibhava taṇhā kiyana koṭasaṭa gæenavā. ehenam mokada vennē? menna mē
그보다 더 중요한 것이 있으니, 이해할 때 해야 할 일입니다. 무엇입니까? 자신이 바라는 어떤 모습이 있는데 그것이 자신에게 없어서 생기는 타는 마음에서 '어떻게든 나는 그것을 쌓아 이루어야 한다'는 마음이 생깁니다. 그렇게 얻지 못한 것에 대한 taṇhā, 얻지 못한 것을 얻으려는 taṇhā가 생깁니다. 그런 때도 이 vibhava-taṇhā라는 부분에 들어갑니다.
gæenavā. ehenam mokada vennē? menna mē ākārayen mē taṇhā kiyana mānasikatvaya gonnægunahama vaṭinā deyak tiyenavā hari vaṭinā deyak ē nisā maṭa ēka dālā yanna bæhæ. ēkē mama bæn̆dilā hæn̆dilā inna ōnē kiyalā.
그러면 어떻게 됩니까? 이렇게 taṇhā라는 마음가짐이 쌓이면, '값진 것이 있다, 아주 값진 것이다, 그러니 나는 그것을 버리고 갈 수 없다, 거기에 묶이고 길들어 있어야 한다'고 여깁니다.
menna mānasikatvaya tuḷin tamayi lōka satvayāṭa eban̆du balāporottu sahagata pævætmē balāporottuva æti vennē. menna mē nisā lōka satvayā kāmayan accaralā giyat bhavaya atharinna bæri nisā etana bæn̆dilā hitinavā.
바로 이 마음가짐을 통해 세상 중생에게 그런 바람 섞인 삶에 대한 바람이 생깁니다. 이 때문에 세상 중생은 kāma를 놓고 가더라도 bhava를 놓을 수 없어 거기 묶여 있습니다.
ē nisā api dakinna ōnē menna mēken taṇhāva kumakda? taṇhāvaṭa hētuva kumakda? taṇhā nirōdhaya kumakda? taṇhā nirōdha mārgaya kumakda? kiyana menna mē kāraṇā hata tērum gattā nam anna ē tērum gænīma nisā ē pudgalayāṭa ætivena deyak tamayi mānasikatvaya tuḷin yathābōdhaya dakina nuvaṇa hatarak pahaḷa venavā. taṇhāva kiyannē kumakda? taṇhāvaṭa
그러니 우리는 여기서 보아야 합니다. taṇhā란 무엇인가? taṇhā의 까닭은 무엇인가? taṇhā nirodha란 무엇인가? taṇhā nirodha의 길은 무엇인가? 이 네 가지를 이해했다면, 그 이해 때문에 그 사람에게 생기는 것은, 마음을 통해 참된 깨달음을 보는 네 가지 슬기가 나타난다는 것입니다.
venavā. taṇhāva kiyannē kumakda? taṇhāvaṭa hētuva kumakda? taṇhā nirōdhaya kumakda? taṇhā nirōdhayaṭa mārgaya kumakda? kiyalā. menna mē hatara gnāna darśanayak pahaḷa vuṇā nam taṇhā mul karanna haṭagatta mē gnāna darśana hatara caturārya satya dharmaya avabōdha karavalā nivan avabōdha karanna hētu venavā. ē nisā hon̆din tērum araganna ōnē. mē kiyannā vū uttatarana dharma mārgaya tuḷin apiṭa nivan dakinna puḷuvan.
taṇhā란 무엇인가? taṇhā의 까닭은 무엇인가? taṇhā nirodha란 무엇인가? taṇhā nirodha에 이르는 길은 무엇인가? 하고 말입니다. 이 네 가지 ñāṇa-dassana가 나타났다면, taṇhā를 바탕으로 생긴 이 네 ñāṇa-dassana가 cattāri ariya sacca dharma를 깨닫게 하여 nibbāna를 깨닫는 까닭이 됩니다. 그러니 잘 이해해야 합니다. 말씀드리는 이 위없는 dharma 길을 통해 우리는 nibbāna를 볼 수 있습니다.
ē kāraṇaya hariyaṭa tērum gattā nam ē gnāna hatalat taṇhā mul karagena pahaḷa venavā. anna taṇhā taṇhā hæṭiyaṭa tērum balagattā nam ē vagēma taṇhāvenma æti vennā vū taṇhāvaṭa hētuva tērum gattā nam, taṇhā nirōdhaya tērum gattā nam, taṇhā nirōdha kiyana mārgaya tērum gattā nam anna ē kāraṇaya apiṭa mē paṭicca samuppādayē taṇhā kiyanakoṭa tōrā gænīmē atuhaṭa yahapat kāraṇaya siddha kaḷā venavā. hæn̆din tērum araganna ōna. ē nisā
그것을 바르게 이해했다면 그 네 가지 ñāṇa도 taṇhā를 바탕으로 나타납니다. taṇhā를 taṇhā로 알아보았다면, 또 taṇhā에서 생기는 taṇhā의 까닭을 이해했다면, taṇhā nirodha를 이해했다면, taṇhā nirodha라는 길을 이해했다면, 그것이 바로 paṭicca samuppāda에서 taṇhā라고 할 때 가려 뽑은 좋은 일을 이룬 것이 됩니다. 잘 이해해야 합니다.
venavā. hæn̆din tērum araganna ōna. ē nisā taṇhāva kiyalā haṭagannakoṭa ē tæna ædena bæn̆denavā.
그래서 taṇhā가 생기면 그 자리에 끌려가고 묶입니다.
yō etakoṭa anna ē taṇhāvak yam tænaka haṭagattā nam ē taṇhāva nirōdha karagatta davasaṭa apiṭa nivana læbenavā. gōtassā yēva taṇhāya aśēṣa virāga nirōdhō tāgō paṭhinasaggō mukti anālayō mē dukkha nirōdha ārya satiya budupiyāṇan vahansē dēśanā vena ākāraya. ehenam menna mē taṇhāva nirōdha
그러니 그 taṇhā가 어느 자리에 생겼다면, 그 taṇhā를 nirodha한 날 우리는 nibbāna를 얻습니다. 'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo' — 이것이 dukkha nirodha ariya sacca를 부처님께서 가르치신 방식입니다.
vena ākāraya. ehenam menna mē taṇhāva nirōdha kara gænīma oya kramayaṭa siddha venavā. ehenam ē taṇhā nirōdha karagattahama ē hētuṭa ena upādāna nirōdha venavā bhava nirōdha venavā, jāti nirōdha venavā, jarā maraṇa nirōdha venavā kiyalā mē ākārayen mē paṭicca samuppādayē ē ākārayen vigraha venavā. hon̆din tērum araganna ōnē.
그러니 이 taṇhā nirodha는 그런 식으로 이루어집니다. 그러면 그 taṇhā를 nirodha하면 그것 때문에 오는 upādāna가 nirodha하고, bhava가 nirodha하고, jāti가 nirodha하고, jarā-maraṇa가 nirodha한다고 이 paṭicca samuppāda에서 그렇게 풀이됩니다. 잘 이해해야 합니다.
anna ē taṇhā kiyanakoṭa ada vaṭahāgattā nam mē ākārayen ē tæna ælena bæn̆dena mānasikatvaya æyi udā vennē? mē lōkē niccayi, sæpayi, ātmayi kiyalā mē mulā dr̥ṣṭiyē tiyena nisayi. ē dr̥ṣṭiya athæralā dæn maṭa athari
taṇhā라고 할 때 오늘 알아들었다면, 이렇게 그 자리에 붙고 묶이는 마음가짐은 왜 생깁니까? 이 세상이 nicca요 sukha요 attā라는 이 미혹된 diṭṭhi에 있기 때문입니다.
nisayi. ē dr̥ṣṭiya athæralā dæn maṭa athari in̆dam mokada karanna ōnē? ē taṇhā karapu dē taṇhāvaṭa badāganna hētu vecca mūla dharmaya anicca deyak, dukkha deyak, anatta deyak kiyalā dharmānukūlava dækalā tērum aranna tiyenna ōnē. menna mē ṭika hariyākārava
그 diṭṭhi를 놓으려면 이제 무엇을 해야 합니까? taṇhā를 일으킨 것, taṇhā로 끌어안게 한 뿌리 dharma를 anicca인 것, dukkha인 것, anatta인 것이라고 dharma에 맞게 보고 이해해야 합니다.
tiyenna ōnē. menna mē ṭika hariyākārava tērum gattā nam mokada vennē? apiṭa puḷuvankamak læbenavā. ehi taṇhāvē yathārthaya vaṭahāganna. hari vaṭinā deyak hitā hiṭapu ē taṇhā kāraka dharmaya. nætnam æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa, dharma kiyana menna mē kāraṇā ṭika nætnam mē lōkayaṭa ayiti koṭas ṭika. mēvā piḷiban̆dava anicca vaśayen dækka nam mēvā kæmati sē pavatvanna puḷuvan dēval nemeyi.
이것을 바르게 이해했다면 어떻게 됩니까? taṇhā의 참모습을 알아볼 힘이 생깁니다. 아주 값지다고 여겼던 그 taṇhā를 일으키는 dharma, 곧 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음과 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dharma라는 이것들, 다시 말해 이 세상에 속한 부분들입니다. 이것들을 anicca로 보았다면, 이것들은 마음대로 지켜 갈 수 있는 것이 아닙니다.
ē vagē mama ākārayen mesē pihiṭiya yutuyi mesē pævatiya yutuyi kiyalā hituvaṭa esē pavatina dēval nemeyi noyek mēka ākārayen venas venavā. anna ē ākārayen venas vemin venas velā yanakoṭa mokada vennē? apē balāporottuva ēka nemeyi nam apiṭa ōna vidihaṭa pævætvīma nam, namut siddha venna īṭa venas deyak nam ēkāntayen etana vikṣitāvayak æti venavā. dukak haṭaganna hētu venavā. menna mē kāraṇaya tērum gattahama
그처럼 '이렇게 자리 잡아야 한다, 이렇게 이어져야 한다'고 생각해도 그렇게 이어지는 것이 아니라 여러 식으로 바뀝니다. 그렇게 바뀌어 가면 어떻게 됩니까? 우리 바람은 그것이 아니라 우리가 바라는 대로 이어 가는 것인데, 일어나는 것이 그와 다르다면 반드시 거기서 흐트러짐이 생깁니다. dukkha가 생기는 까닭이 됩니다.
hētu venavā. menna mē kāraṇaya tērum gattahama api dakinna ōnē anna ē visitta bhāvayaṭa patvuṇā nam, dukaṭa asānayaṭa hētu vuṇā nam ē æsuru karapu nisāma tamayi apiṭa ē duka goḍanægennē. ehenam taṇhāvē yam tænaka bæn̆dunot tamayi eban̆du dukak goḍanægennē kiyalā api hari ākāravala dækka nam mokada vennē? apiṭa puḷuvankama læbenavā eban̆du dē væḍak nǣha kiyalā vaṭahāganna. anna væḍak nǣha
이것을 이해하면 우리는 보아야 합니다. 그렇게 흐트러진 상태가 되었다면, dukkha와 불편함의 까닭이 되었다면, 그것을 가까이했기 때문에 바로 그 dukkha가 쌓이는 것입니다. 그러니 taṇhā로 어느 자리에 묶이면 그런 dukkha가 쌓인다고 우리가 바르게 보았다면 어떻게 됩니까? 그런 것은 쓸모없다고 알아볼 힘이 생깁니다.
væḍak nǣha kiyalā vaṭahāganna. anna væḍak nǣha kiyalā vaṭahāgattā nam caturārya satyaya dakina gnānaya pahaḷa vīmaṭa hētukāraka vana nuvaṇak ē pahaḷa vuṇē tilakṣaṇa dækīmen haṭaganna nuvaṇa. menna mē nuvaṇa vaṭunā nam mokada vennē? anna api taṇhā karapu yamkisi deyak gæna tibunēnam mēka taṇhāven bæn̆denna vaṭinā deyak nemeyi. ē ē dē hon̆dayi, priyayi manāpayi kiyalā bæn̆dī ræn̆dī inna taram manasaṭa ganna taram vaṭinā deyak nemeyi kiyalā ṭiken ṭika væṭahenna paṭan gannavā. yam davasaka mē
쓸모없다고 알았다면, cattāri ariya sacca를 보는 ñāṇa가 나타나는 까닭이 되는 슬기가 나타난 것인데, 그것은 tilakkhaṇa를 보아서 생기는 슬기입니다. 이 슬기가 자라면 어떻게 됩니까? 우리가 taṇhā를 품었던 어떤 것에 대해, '이것은 taṇhā로 묶일 만큼 값진 것이 아니다, 이것저것이 좋다, 사랑스럽다, 마음에 든다며 묶여 머물고 마음에 담아 둘 만큼 값진 것이 아니다'라고 차츰 알아차리기 시작합니다.
væṭahenna paṭan gannavā. yam davasaka mē ākārayen væṭahenna paṭan gattā nam mokada vennē? yamkisi ē vastun kerehi goḍanægilā tibena mānasikatvaya goḍanægi nægiyu tibuna mānasikatvaya tamayi taṇhā kiyannē. anna ēka nævata nævatat udā novena satvayennaṭa patvenna paṭan gannakoṭa tiyenavā taṇhā nirōdha venna paṭan gattā. anna taṇhā nirōdha vīma næn kumakda siddha vennē?
어느 날 이렇게 알아차리기 시작하면 어떻게 됩니까? 그 대상들에 쌓여 있던 마음가짐, 쌓아 올려져 있던 그 마음가짐이 바로 taṇhā입니다. 그것이 다시는 일어나지 않는 상태에 이르기 시작할 때, taṇhā nirodha가 시작된 것입니다. 그렇게 taṇhā가 nirodha하면 무엇이 일어납니까?
āyet nævatat sasara gamanaṭa hē tiyena bæn̆dīmak, kaḍīmak kaḍalā giyā. anna ē kannahama taṇhakkhayō sabba dukkhaṁ janāti kivva taṇhāva kṣaya kirīmē siyalu dukinavā kiyannā vū nivan avabōdhaya siddha venavā. hon̆din tērum araganna ōnē. mē ākāraya mē taṇhā kiyana mā
다시 saṃsāra 길로 이끄는 묶임이 끊어져 나갔습니다. 그렇게 끊어지면 'taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti', 곧 taṇhā를 다하면 모든 dukkha를 이긴다고 한 nibbāna 깨달음이 일어납니다. 잘 이해해야 합니다.
araganna ōnē. mē ākāraya mē taṇhā kiyana mā taṇhā kiyannā vū mē paṭicca samuppādaya koṭasa mesē hon̆din tērum araganna ehenam ē tæna bæn̆da bavak æn̆dena bavak ē taṇhā venak tibuṇā nam apē mānasikatvaya tuḷin ēka duru karaganna api mokakda karanna ōnē? ehi aniccatāvaya dakinna ōnē dukkhatāvaya dakinna ōnē. yada aniccaṁ saṁdukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ
이렇게 taṇhā라고 하는 이 paṭicca samuppāda의 부분을 잘 이해하십시오. 그러면 그 자리에 묶이고 붙는 taṇhā가 있었다면, 우리 마음에서 그것을 없애려면 무엇을 해야 합니까? 그것의 anicca임을 보아야 하고, dukkha임을 보아야 합니다.
ōnē. yada aniccaṁ saṁdukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ tadanattā yamak aniccada ē dukkhayi yamak anicca nam dukkha nam ēka anattayi kiyalā pennu mē mūla dharmakūlava eyi anatta bava dakinna ōnē. mokakda anattayi kiyannē? asārattēna anattā kiyalā vigraha venavā. sāratvayak næti nisā harayak næti nisā anattayi. api ada tērum araganna ōnē anatta
'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā' — 무엇이든 anicca인 것은 dukkha이고, anicca이고 dukkha인 것은 anatta라고 보여 주신 이 뿌리 dharma에 따라 그것의 anatta임을 보아야 합니다. anatta란 무엇입니까? 'asārakaṭṭhena anattā'라고 풀이됩니다. 알맹이가 없기 때문에, 고갱이가 없기 때문에 anatta입니다.
anattayi. api ada tērum araganna ōnē anatta kiyannē mokakda? sāratvayak nǣ. harayak nǣ. allagena hiṭiyayi kiyalā, bæn̆di bæn̆dī ræn̆dī ræn̆dī hiṭiyayi kiyalā apiṭa læbena deyak nǣha. mokakda læbenna tiyena haraya? harayak nætuva duka veheṭa gena denavā. læbena deyak nǣ keḷavara venavā gevida yanavā. ehenam mana vaḍana
오늘 우리가 이해해야 할 것은 anatta가 무엇이냐는 것입니다. 알맹이가 없습니다. 고갱이가 없습니다. 붙잡고 있었다고, 묶여 머물러 있었다고 우리가 얻는 것은 없습니다. 얻을 고갱이가 무엇입니까? 고갱이 없이 dukkha와 고됨만 안겨 줍니다. 얻는 것 없이 끝나 버리고 닳아 없어집니다.
keḷavara venavā gevida yanavā. ehenam mana vaḍana rūpayak allaganna balāgena hiṭiyā nam apiṭa kavadāvat etana hita tabāgena inna hæduvaṭa ē manavaraṇa rūpaya ekākāra pavatina ekak nemeyi. ē ē mohotak gānē venas velā yanavā. api kæmatiyi mē mē ākārayen pavatinavā nam api hituvaṭa eka esē vennē næhæ. ēka vividhākārayaṭa patvenavā. kæmati næti svabhāvayaṭa patvenavā. ehenam mokakda siddha
그러니 마음을 기쁘게 하는 rūpa를 붙잡으려 하고 있었다면, 아무리 거기에 마음을 두려 해도 그 마음을 끄는 rūpa는 한결같이 머무는 것이 아닙니다. 순간순간마다 바뀌어 갑니다. 우리가 이렇게 머물렀으면 하고 바라도 그렇게 되지 않습니다. 이리저리 바뀌고, 바라지 않는 모습이 됩니다.
svabhāvayaṭa patvenavā. ehenam mokakda siddha vennē? akamæti dēval enavā enavaṭa kæmati næha. kæmati dēval yanavā. yanavaṭa kæmati nǣha. namut kæmati næti deyakma tamayi etana siddha vennē. priyamanāpa vana vaḍana rūpayak tiyenavā
그러면 무엇이 일어납니까? 싫은 것들이 오는데, 오는 것이 싫습니다. 좋은 것들은 가는데, 가는 것이 싫습니다. 그러나 거기서 일어나는 것은 바로 싫은 일입니다.
vennē. priyamanāpa vana vaḍana rūpayak tiyenavā nam mēka mesē pavatinavā nam koccara hon̆dada kiyalā kæmættak tiyenavā esē pavatinnē næhæ. mēkaṭa bādhaka ennē nætnam koccara hon̆da adahasak enavā. namut ēkē esē pavatinnē næhæ. bādhaka enavā. ehenam kæmati sē næhæ.
사랑스럽고 마음을 기쁘게 하는 rūpa가 있다면 '이것이 이대로 머문다면 얼마나 좋을까' 하는 바람이 있지만 그대로 머물지 않습니다. '여기에 걸림이 오지 않는다면 얼마나 좋을까' 하는 생각이 들지만 그대로 머물지 않고 걸림이 옵니다. 그러니 마음대로 되지 않습니다.
ehenam api dakinavā mana vaḍana śabdayak enakoṭa ehi taṇhāven bæn̆denna hētuva mokakda? koccara vaṭinavada mē śabdaya? koccara vædagat deyakda kiyana hæn̆gīma. ehenam ē śabdaya yathārthaya dakinakoṭa ē mana vaḍana svabhāvaya æti śabdayē api kæmati sē ennet næha. kæmati sē pavatvanna puḷuvan dēkut nemeyi. ēvaṭa viruddhatāvayak enakoṭa api kæmati næhæ. namut viruddhatāvayan enavā. menna mē
그러면 우리는 봅니다. 마음을 기쁘게 하는 소리가 올 때 거기에 taṇhā로 묶이는 까닭은 무엇입니까? '이 소리가 얼마나 값진가, 얼마나 소중한 것인가' 하는 느낌입니다. 그 소리의 참모습을 보면, 그 마음을 기쁘게 하는 소리는 우리가 바라는 대로 오지도 않고, 마음대로 지켜 갈 수 있는 것도 아닙니다. 그것을 거스르는 것이 올 때 우리는 싫어하지만, 거스르는 것들은 옵니다.
namut viruddhatāvayan enavā. menna mē ākārayenda siddha vennē? kæmati sē pavatvanna bæri tattvayak, mānasika atvayak tamayi apiṭa udā vennē. namut api balāporottu vennē kesē hō kæmati sē pavatvanna ōna kiyalā. ehenam kæmati sē pavatvanna bæri bava hariyaṭa dænagattā nam apigē edāṭa ætta dækkā venavā. mehi
이런 식으로 일어나지 않습니까? 마음대로 지켜 갈 수 없는 상태, 그런 마음 상태가 우리에게 옵니다. 그러나 우리는 어떻게든 마음대로 지켜 가야 한다고 바랍니다. 그러니 마음대로 지켜 갈 수 없다는 것을 제대로 알았다면, 그날 우리는 참을 본 것이 됩니다.
apigē edāṭa ætta dækkā venavā. mehi yathārthaya nam api koccara kæmati vunat. mana vaḍana rūpa mana vaḍana rūpa āriyaṭa koccara taṇhāyu bæn̆dunat kæmati sē pavatvanna puḷuvanda ēka nemeyi api mē bæn̆dilā utsāha karanna kiyalā væṭehi giyā nam edāṭa mokada vennē etek kal karapu mulā sahagata væḍapiḷivala puḷuvanda balāporottuva atæralā yanavā. maḷa uddha venna paṭan gannavā. menna mē ākārayen mānasika saśuddhatāvayak æti vennada mokada vennē? anna rūpa taṇhāvaṭa tibena avasthāva ivarayi. śabda taṇhāvaṭa tibena avasthāva ivarayi. ē vagēma
여기서 참모습은 이렇습니다. 우리가 아무리 좋아해도, 마음을 기쁘게 하는 rūpa에 아무리 taṇhā로 묶여도 그것을 마음대로 지켜 갈 수 있습니까? '아니다, 우리가 이렇게 묶여 애써 봐야 소용없다'고 알아차렸다면, 그날 어떻게 됩니까? 그때까지 해 온 미혹된 일들에 대한 바람을 놓아 버리고, 마음이 맑아지기 시작합니다. 이렇게 마음의 맑음이 생기면 어떻게 됩니까? rūpa-taṇhā가 머물 자리가 끝납니다. sadda-taṇhā가 머물 자리가 끝납니다.
śabda taṇhāvaṭa tibena avasthāva ivarayi. ē vagēma gaṇadhayak enavā. api priyamanāpa vaśayen ena gaṇandhayak āpuvahama api balāporottu venavā mē gaṇandhayē mama mesē pavatinavā nam mama kæmatiyi mē ākārayen mē gandhaya maṭa dænenavā nam, væṭahenavā nam, mesē tiyenavā nam kiyalā mehema adahasak enavā. namut apē kæmætta koccara tibunat ē kæmættaṭa anukūlava siddha vennē nǣ venas velā yanavā. mē ban̆du gandhayaṭa
또 냄새가 옵니다. 사랑스럽고 마음에 드는 냄새가 오면 우리는 바랍니다. '이 냄새 속에 내가 이렇게 머문다면 좋겠다, 이 냄새가 이렇게 느껴지고 알아진다면, 이렇게 있다면' 하는 생각이 듭니다. 그러나 우리 바람이 아무리 커도 그 바람에 맞게 일어나지 않고 바뀌어 갑니다.
vennē nǣ venas velā yanavā. mē ban̆du gandhayaṭa ban̆du viruddhatāvayak novenavā nam koccara hon̆da hæn̆gīmak enavā. namut apē ē hæn̆gīma āvaṭa apē hæn̆gīma aṁśu mātrayakvat ahannē næha. ē viruddhatāvayan doranægilā eban̆dunnā vū ē apē mānasikatvaya ena ehatm priyavaraṇa mana vaḍana gandha svabhāvaya venas velā yanavā. anna ē venas velā giyahāma mokada vennē? api kæmati sē nætikamē duka vidi siddha venavā. yaṁ
'이런 냄새에 이런 거스름이 오지 않는다면 얼마나 좋을까' 하는 느낌이 듭니다. 그러나 그런 느낌이 와도 그것은 우리 느낌을 티끌만큼도 들어주지 않습니다. 거스르는 것들이 쌓여 우리 마음을 거슬러 오고, 사랑스럽고 마음을 기쁘게 하던 냄새의 모습이 바뀌어 갑니다. 그렇게 바뀌어 가면 어떻게 됩니까? 우리가 바라는 대로 되지 않는 dukkha를 겪게 됩니다.
sē nætikamē duka vidi siddha venavā. yaṁ siccaṁ nolabati tampi dukkhaṁ menna mē ākārayen kæmati deyak læbennē nædda ēka dukayi kiyannā vū mē ākāraya dukaṭa hētu venavā. ehenam api dakinavā mē vidihaṭa rūpa
'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ' — 이처럼 바라는 것을 얻지 못하면 그것도 dukkha라는 이 방식이 dukkha의 까닭이 됩니다.
venavā. ehenam api dakinavā mē vidihaṭa rūpa taṇhāven, śabda taṇhāven, gandha taṇhāven, sasa taṇhāven, poṭṭhabba taṇhāven, dharma taṇhāven kiyanavā. mē sayapoḷan̆ga taṇhāven bæn̆dilā inna hæduvat ē taṇhāvaṭa hētukāraka vecca priyamanāpa dharmaya priyamanāpa svabhāvaya kavadāvak kæmati sē pavatina ekak nemeyi. kæmati sē pavatinnē næti eka ēkaṭa ōna dharmatāvaya api ēka nohitana nisayi ēka væṭahennē nættē. manāsē hitanna
그러면 우리는 봅니다. 이렇게 rūpa-taṇhā, sadda-taṇhā, gandha-taṇhā, rasa-taṇhā, phoṭṭhabba-taṇhā, dhamma-taṇhā라고 하는 이 여섯 무리의 taṇhā로 묶여 있으려 해도, 그 taṇhā의 까닭이 된 사랑스럽고 마음에 드는 dharma, 사랑스럽고 마음에 드는 모습은 결코 마음대로 머무는 것이 아닙니다. 마음대로 머물지 않는다는 그 dharmatā를 우리가 생각하지 않기 때문에 그것을 알아차리지 못하는 것입니다.
nisayi ēka væṭahennē nættē. manāsē hitanna paṭan gattot ēka ætta nēda kiyalā apiṭa væṭahenavā. ēka nam ætta api monavarada ēkē api balāporottu kohomada ættak vennē? ēka api kæmi sē pavatvanna araṭa kohomada hækiyāvak læbennē kiyalā væṭahuṇā nam edāṭa mulā sahagata mānasikatvayen tuna balāporottu siyum velā yanavā keḷavara velā yanavā. anna ehema vuṇānam mokada vennē? taṇhā nirōdhayana siddha venavā. taṇhā nirōdha vunānam mokada
제대로 생각하기 시작하면 '그것이 참이구나' 하고 알아차립니다. 그것이 참이라면, 거기에 대한 우리 바람이 어떻게 참이 되겠는가, 그것을 우리 마음대로 지켜 갈 힘이 어떻게 생기겠는가 하고 알아차렸다면, 그날 미혹된 마음가짐에서 나온 바람들이 엷어지고 끝나 갑니다. 그렇게 되면 어떻게 됩니까? taṇhā nirodha가 일어납니다.
siddha venavā. taṇhā nirōdha vunānam mokada vennē? ētaṁ santaṁ ētaṁ panītaṁ ēma śāntayi, ēma praṇītayi. anna yadidaṁ sabba saṁkhāra samatō sabbūpadi paṭiinissaggō taṇhakkhayō virāgō nirōdhō nibbānanti kiyana mē ākārayen tanna nivan śāntiya udā venavā. ehenam ē san̆dahā
taṇhā가 nirodha하면 어떻게 됩니까? 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ' — 이것은 고요하고, 이것은 뛰어납니다. 'yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ' — 이렇게 nibbāna의 고요가 찾아옵니다.
nivan śāntiya udā venavā. ehenam ē san̆dahā tibena mārgaya oya vidihaṭa api dakinna ōnē. taṇhāva kiyannē kumakda kiyalā balalā ehi anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen ādīnava balanna purudu venna ōnē. taṇhāven nikmiyāma hevat nirōdhaya koccara śāntada praṇīta kiyana ānisaṁsa balanna purudu venna ōnē. menna mē kāraṇā deka karagena yanavā nam ārya mārgaya væḍenavā. væḍena kenāṭa ē hita nivan sākṣāt karana hækiyāva læbenavā.
그러니 그것을 위한 길을 그렇게 보아야 합니다. taṇhā가 무엇인지 살펴보고, 그것의 ādīnava를 anicca로, dukkha로, anatta로 보는 데 익숙해져야 합니다. taṇhā에서 벗어남, 곧 nirodha가 얼마나 고요하고 뛰어난지 그 ānisaṃsa를 보는 데 익숙해져야 합니다. 이 두 가지를 해 나가면 ariya magga가 자랍니다. 그것이 자라는 사람의 마음은 nibbāna를 몸소 이룰 힘을 얻습니다.
ē nisāda mē pinvatun mē ākārayen taṇhāva tērum aragena taṇhāvaṭa hētuva tērum aragena taṇhā nirōdhaya tērum aragena taṇhā nirōdha mārgaya vaḍalā otan nivan sākṣāt karalā adhiṣṭhāna karaganna sǣma denāṭa yahapavatak vēvā.
그러니 공덕 있는 여러분, 이렇게 taṇhā를 이해하고, taṇhā의 까닭을 이해하고, taṇhā nirodha를 이해하고, taṇhā nirodha의 길을 닦아 거기서 nibbāna를 몸소 이루도록 adhiṭṭhāna 하시기를, 모두에게 좋은 일이 있기를 바랍니다.
buṭṭhā vatācamhi sampataṁ puñña sampadaṁ sabbē dēvā anumōdantō sabbē bhūtā anumōdantō sabbē sattā anumōdantū sabba sampatti siddhiyā idannē puṇyaṁ āsavakkhayāṁ hō sabba dukkhā pamutyatu Eh
Ettāvatā ca amhehi sambhataṃ puññasampadaṃ, sabbe devā anumodantu, sabbe bhūtā anumodantu, sabbe sattā anumodantu sabbasampattisiddhiyā. Idaṃ me puññaṃ āsavakkhayāvahaṃ hotu. Sabbadukkhā pamuccantu. — 우리가 이렇게 모은 공덕을 모든 deva가, 모든 존재가, 모든 중생이 함께 기뻐하여 모든 좋은 것을 이루기를. 이 공덕이 āsava를 다하게 하기를. 모든 dukkha에서 벗어나기를.