이달 poya 날 dharma desanā
මාසේ පෝය ධර්ම දේශනා
monavada lōkayaṭa ayiti? æsa lōkayaṭa ayiti rūpa lōkayaṭa ayitiyi. kana lōkayaṭa ayitiya, śabda lōkayaṭa ayitiyi. nāsaya lōkayaṭa ayitiyi, gandha lōkayaṭa ayitiyi. diva lōkayaṭa ayitiyi rasaya lōkayaṭa ayitiyi.
무엇이 세상에 속하는가? 눈이 세상에 속하고 형색이 세상에 속한다. 귀가 세상에 속하고 소리가 세상에 속한다. 코가 세상에 속하고 냄새가 세상에 속한다. 혀가 세상에 속하고 맛이 세상에 속한다.
kaya lōkayaṭa ayitiyi pahasa lōkayaṭa ayitiyi. baṇa lōkayaṭa atiyi dharmayaṭa ayitiyi. oya ṭika ahak
몸이 세상에 속하고 닿음이 세상에 속한다. 마음(mana)이 세상에 속하고 dharma(마음의 대상)가 세상에 속한다.
lōkayaṭa atiyi dharmayaṭa ayitiyi. oya ṭika ahak velā tavat lōkayak panavanavā kivvot yam dēnavā. tava mokat ituru velā nǣ.
그것들을 빼고 또 다른 세상을 내세운다고 해도, 더 남은 것은 아무것도 없다.
muḷu lōkema oya ṭikaṭa gæp velā.
온 세상이 바로 그것들 안에 꼭 들어맞아 있다.
ehenam æsa kæmati sē pavatinavada? rūpa kæmati sē pavatinavada? kana kæmati sē pavatinavada? śabda kæmati sē pavatinavada? nāsaya kæmati sē pavatinavada? gandha kæmati sē pavatinavada? diva kæmati sē pavatinavada? rasaya kæmiti sē pavatinavada? kaya kæmati sē pavatinavada? poṭṭabba vena næm pahata kæmē pavatinavada? mana kæmati sē pavatinavada? dharmayō kæmē pavatinavāda kiya mē praśnaya tamāgē
그렇다면 눈은 바라는 대로 있는가? 형색은 바라는 대로 있는가? 귀는 바라는 대로 있는가? 소리는 바라는 대로 있는가? 코는 바라는 대로 있는가? 냄새는 바라는 대로 있는가? 혀는 바라는 대로 있는가? 맛은 바라는 대로 있는가? 몸은 바라는 대로 있는가? 닿음(phoṭṭhabba)은 바라는 대로 있는가? 마음은 바라는 대로 있는가? dharma들은 바라는 대로 있는가?
kæmē pavatinavāda kiya mē praśnaya tamāgē hitenma nuvaṇinma vimaselā bæluvot mēka anik aya kiyā dīlā bæ oya ṭika. oya ṭika tamayi vimarśanaya kaḷa yutu.
이 물음을 자기 마음으로, 자기 지혜로 살펴본다면 — 이것은 남이 가르쳐 줄 수 없다. 바로 그것들을 따져 살펴야 한다.
dunna dahamaṭa anuva tamā visin vimarśanaya karalā dakinna ōnē ayē ṭika. yōnisō manasikāraya kivvē oya koṭasayi.
주어진 dharma에 따라 스스로 따져 살펴 이것들을 보아야 한다. yoniso manasikāra라고 한 것이 바로 이 부분이다.
menna mē ṭika tērum gannakoṭa apiṭa pæhædiliva pēnna paṭan gannavā.
바로 이것들을 알아들을 때 우리에게 또렷이 보이기 시작한다.
menna mē ṭiken ehā lōkayakut nætnam. mē ṭika nam lōkaya kiyannē. api pariharaṇaya karanna āśvāda vidihaṭa pariharaṇaya balāpottu venna tiyennē oya lōkaya kiyana oya æsa kana divanāsaya śarīrayē mana saha rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma oya ṭikama nam oya ṭika kæmati sē dæk. oya ṭika æsuru karanna gihillā duka vidinavā kiyama lōkaya æsuru karalā duka vidinavā.
이것들 너머에 다른 세상은 없다. 이것들이 바로 세상이다. 우리가 즐거움으로 누리기를 바라는 것은 그 세상, 곧 눈·귀·혀·코·몸·마음과 형색·소리·냄새·맛·닿음·dharma, 바로 이것들뿐이다. 그것들이 바라는 대로 있지 않음을 보라. 그것들을 가까이하려다 괴로움을 겪는다, 곧 세상을 가까이하여 괴로움을 겪는다.
dæn mē api dakina eka pættāk. mē dharmānukūlava mē dakina bæ. yamak kæmæti sē nætnam dukayi kiyana eka dæka ekama. dæn pr̥thagjana lōkayā
이제 이것은 우리가 보는 한쪽이다. dharma에 맞게 이렇게 보지는 못한다. 무엇이든 바라는 대로 되지 않으면 괴로움이라고 보는 것은 같다.
ekama. dæn pr̥thagjana lōkayā oya dahama dækkē næti nisā ārya dharmaya piḷiban̆dava adakṣa nisā. tērum ganna bæri nisā. eyā lōkē kæmati vennē monavada? ara tāvakālika āśvāda mātrayanṭa mana vaḍana rūpa avasthāva tiyenaekan ēkaṭa kæmati.
이제 puthujjana 세상 사람은 그 dharma를 보지 못했기에, ariya dharma에 서툴기에, 알아듣지 못하기에, 세상에서 무엇을 좋아하는가? 그 잠깐의 즐거움만을 좋아한다. 마음을 기쁘게 하는 형색의 때가 있으면 그것을 좋아한다.
ēka digaṭama tibunot ēka apranna vena nisā eka nisā parivartanaya karanavā. venas karanavā. venas karalā vena mahinavā. āye tava ekak pættaṭa āśvādena avasthāvak āyenavā. ohoma
그것이 계속 있으면 싫증이 나기에 바꾼다, 달리한다. 바꾸어 다른 쪽으로 옮긴다. 다시 다른 쪽에서 즐거운 때가 온다.
pættaṭa āśvādena avasthāvak āyenavā. ohoma tiyalā pæya gānak giyāṭa passē yak nætnam āyasarayak tava ravamak kærakilā yanakoṭa ara issellā duka dunna kiyana avasthāva āyusarayak suva dena kālayak hæṭiyaṭa āyupatu venavā. īṭa nævata vārayak ara mē manavanna rūpa
그렇게 몇 시간이 지난 뒤, 또는 다시 한 바퀴 돌고 나면, 앞서 괴로움을 주던 그 때가 다시 즐거움을 주는 때로 돌아온다.
venavā. īṭa nævata vārayak ara mē manavanna rūpa avasthāva śabda avasthāva nævata nævatat bhukti vin̆dalā. ara tāvakālikava gevilā yana āśvādaya ēka apranna vennē. etakoṭa navatta āyesaṭa ṭika kalin āyet dannakoṭa āyet āśvāda mohotak dænenavā ara vagē. menna ē vagē dænena āśvāda mohota hitanga menna mēkayi suvaya.
다시 한 번 마음을 기쁘게 하는 형색의 때, 소리의 때를 거듭거듭 누린다. 잠깐 지나가 버리는 그 즐거움에 싫증이 나면 멈추고, 조금 있다가 다시 맛보면 다시 즐거운 순간이 느껴진다. 그렇게 느껴지는 즐거운 순간을 두고 '이것이 행복이다'라고 생각한다.
meyin piṭak suvayak dækalā næti nisā. ārya dharmaya adakṣa nisā tērum gattē næti nisā. suvaya hæṭiyaṭa oya paṁcakāma suvaya kiyana oya mātr̥ suvaya tērum aram otana hiṭa vagē. onna
이것 밖의 행복을 본 적이 없기 때문이다. ariya dharma에 서툴러 알아듣지 못했기에, 행복으로 pañcakāma 행복이라는 그 잠깐의 행복을 받아들여 거기 머문다.
mātr̥ suvaya tērum aram otana hiṭa vagē. onna ōka labā gænīmaṭa yamak kaḷa yutuda ēka siyalu duk vin̆dinavā ara āśvāda mātrayē tiyena balāporotyē māyāvē ara duka væhenavā.
그것을 얻으려고 무엇이든 해야 한다면 온갖 괴로움을 겪는다. 그 잠깐의 즐거움에 거는 바람의 홀림 속에 그 괴로움이 가려진다.
ē duka dænangannē nætuva ara suvaya hoya hoyā suva mohota hoya hoyā yana gamana tamayi pr̥thagjana gamana kiyannē.
그 괴로움을 알아차리지 못한 채 그 행복을 찾고 또 찾고, 행복한 순간을 찾고 또 찾아가는 길이 바로 puthujjana의 길이다.
etan mē gamana ohu suva kiyanna dakinnē. ara athærīmen dukaṭa hētu vanē dækalā ē hētuvē nidahas vīmen yam dukak vin̆di okkoma athærīma labannāma nidahas suvaya nemeyi. ē nivan suvē dakinnē āraya
그러면 이 길에서 (ariya가) 행복이라 보는 것은 이것이다: 내려놓음으로 괴로움의 까닭을 보고, 그 까닭에서 벗어나 겪던 괴로움을 모두 내려놓을 때 얻는 벗어남의 행복. 그 nibbāna 행복을 보는 이가 ariya이다.
anik aya dakina ara kāma suvaya paṁca kāma suvē suvayi kiyalā inna ekkenā mokada karannē eyā ēka labanna bærinam ēkaṭa dukayi tiyenavā.
다른 이들이 보는 것은 kāma 행복이다. pañcakāma 행복을 행복이라 여기는 사람은 무엇을 하는가? 그것을 얻지 못하면 그에게는 그것이 괴로움이다.
anna lōkayā dakina duka yamak istira nætnam ēka dukayinē kiyanakoṭa anē api suva vin̆da hadanavā. api balāporottu vena suva avasthāvala næhænē apiṭa ēka venas venavānē.
바로 이것이 세상 사람이 보는 괴로움이다. 무엇이든 단단하지 않으면 그것은 괴로움이라고 할 때, '아, 우리는 행복을 누리려 한다. 우리가 바라는 행복한 때가 우리에게 없지 않은가, 그것이 바뀌지 않는가' 한다.
ē nisā dukayi kiyalā ēgollō ṭika nikamanaya karanavā. mē lōkayā nimanaya karana anicca dukkha de.
그래서 괴로움이라고 그들은 맺음을 짓는다. 이것이 세상 사람이 맺음 짓는 anicca, dukkha이다.
lōkayā paṁcakāma sampattiya kæmati sē nǣnē kiyalā hitanavā. āśvāda mohota kæmati sē næhænē kohomayi kæmatiya sē pavatvaganna ōnē kiyalā. ē mul karagatta niyama suvē tiyennē paṁcakāma āśvādaya valayi kiyana hæn̆gīmut. ov ēkaṭa karma sōsayā yanavā. ēka nætnam duk venavā.
세상 사람은 pañcakāma 누림이 바라는 대로 되지 않는다고 생각한다. 즐거운 순간이 바라는 대로 되지 않으니 어떻게든 바라는 대로 붙들어 두어야 한다고. 참된 행복은 pañcakāma 즐거움에 있다는 느낌을 바탕으로, 그렇다, 그것을 위해 애써 나아간다. 그것이 없으면 괴로워한다.
anna ēkaṭa oya pudgalayā kæmati sē nǣha kiyalā duk venavā.
그래서 그 사람은 바라는 대로 되지 않는다며 괴로워한다.
āryava daki duka oya sæmatī sē balāporottu vennē yamak ætnam paṁcakāmayak ætnam. ēka hityak asāra deyak.
ariya가 보는 괴로움. 바라는 대로 되기를 바라는 무엇이 있다면, pañcakāma가 있다면, 그것은 텅 빈, 알맹이 없는 것이다.
ē nisāma tamayi mārayāgayāgē ugulavāya æmaraya dukaṭa ædalā tæna ugula tiyennē otanayi. ēkē bæn̆dilā hædilā innakā. mē duken nidahas venna vidihak nǣha. ē bæn̆du hædunu kāraṇayat eka avasthāvak duka bavaṭa pat karanavā.
바로 그래서 Māra의 덫, 미끼, 괴로움으로 끌어들이는 덫이 거기 있다. 거기에 묶이고 엉겨 있는 동안 이 괴로움에서 벗어날 길이 없다. 그 묶이고 엉긴 일 자체도 어느 때엔 괴로움이 된다.
ēka goḍanagāganna karapu siyaluma vehesak dukda venavā. ē pævætmen ē balāporottuvē inna tākkal ē asahanayen duken midenna vidiyahak næha kiyalā āryava dakinavā. tavat nidahas.
그것을 쌓으려고 들인 모든 수고가 괴로움이 된다. 그 있음 속에, 그 바람 속에 있는 한 그 불안과 괴로움에서 벗어날 길이 없다고 ariya는 본다. 또한 벗어남을 (본다).
ēka athærīmē nolmen midī labannā vū sænasumak nam anna ēkayi duken nidahas vīma tavat sænasuma kiyalā dakinna. mē ārya dakina sukhaya.
그것을 내려놓고 달라붙지 않음으로 벗어나 얻는 평온이 있다면, 바로 그것이 괴로움에서 벗어남이요 평온이라고 본다. 이것이 ariya가 보는 sukha이다.
lōkayā paṁcakāma sukhaya sukhaya vaśayen dakinavā. āryō ēken nikmi giyahama labannā vū siyalu duken nidahas vīma sukhaya vaśayen dakinavā.
세상 사람은 pañcakāma sukha를 sukha로 본다. ariya는 거기서 떠나 얻는, 모든 괴로움에서 벗어남을 sukha로 본다.
āryayangē saha anāryangē sukha dekak oya vidihaṭa dakinnē? devida?
ariya와 ariya 아닌 이의 두 sukha가 이렇게 보이지 않는가? 둘이지 않은가?
ē vagēma kæmati dē pavatvanna balāporottu vena yamak tiyenavā sāmānya lōkayak. pr̥thagjana lōkayak. eyā kæmati sē pavatvanna balannē ara paṁcakāma āśvādaya.
마찬가지로 바라는 것을 지켜 두려고 바라는 무언가가 있다. 보통 세상, puthujjana 세상이다. 그가 바라는 대로 지켜 두려는 것은 그 pañcakāma 즐거움이다.
kæmatiyē pavatvanna puḷuvan monavada balapuvahama jātiyak yam tænaka haṭagattā nam etan paṭan genana haṭaganna kiyana kæmēma. kæmati dē pavatvanna bæri nisā.
바라는 대로 지켜 둘 수 있는 것이 무엇인지 살펴보면, 어디선가 태어남(jāti)이 일어났다면 거기서부터 일어나는 것은 바라는 대로 지켜 둘 수 없다.
eyā dakinavā. kumak nisāda kæmisiyē pavatvanna bæ? ēka api balāporottu vena āśvādātmaka avasthāva itē pavatvanna puḷuvankamak nǣha venas venavā.
그는 본다. 무엇 때문에 바라는 대로 지켜 둘 수 없는가? 우리가 바라는 즐거운 때를 그대로 지켜 둘 힘이 없고, 바뀌기 때문이다.
ē avasthāva tuḷa bæn̆dilā hædilā inna hæduvaṭa hariyannē næ api kæmatiya pavatina dharmatāvayak lōkē næhæ.
그 때에 묶이고 엉겨 있으려 해도 되지 않는다. 우리가 바라는 대로 머무는 dhammatā는 세상에 없다.
ehenam lōka dharmatāvayē dukaṭa ædala damana dharmatāvayak misak sæpa karāgena yana dharmatāvayak neveyi kiyalā tērum gattaṭa passē ebandē yam tænaka nædda etana duka karā gænīma dharmatāvayak næha.
그렇다면 세상의 dhammatā는 괴로움으로 끌어당기는 것이지 행복으로 이끄는 것이 아님을 알아들은 뒤에 — 그런 것이 없는 곳이 있지 않은가? 거기에는 괴로움으로 끌어가는 dhammatā가 없다.
[ugura kǣrīma]
(헛기침)
anna ē nivī sænasīma tamayi sænasinna. etana mulāva ivarayi. mulā sahagatta asānaya ivarayi. asāhanayen midīmak ætnam ēkayi sænasuma kiyalā dakinnā vū giyama sænasumak ætnam. anna ēka āryava dakinakoṭa ē aya sæpa hæṭiyaṭa dakinnē anna ē satya.
바로 그 꺼져 고요해짐이 평온이다. 거기서 홀림이 끝난다. 홀림에 얽힌 불안이 끝난다. 불안에서 벗어남이 있다면 그것이 평온이라고 보는, 그런 평온이 있다면, ariya가 볼 때 그들이 행복으로 보는 것은 바로 그 진실이다.
etana kæmati sē nopadina ekak næha. mokada hētuva pævætmaṭa sambandha dēval valaṭa ayiti dharmatāvaya pævætma næti tæna nisā.
거기에는 바라는 대로 되지 않는 것이 없다. 왜냐하면 있음(bhava)에 딸린 것들의 dhammatā가 있음이 없는 곳에서는 없기 때문이다.
ē ākāraya venas vīmak etana venna bærinam. anna etana taman kæmæti vena etana nam. etanṭa pat vuna kenāṭa ē kæmætta næti vennēnē. ē kæmættalā tiyenavā.
그 모습이 바뀌는 일이 거기서 일어날 수 없다면, 바로 거기가 바라는 곳이다. 거기 다다른 이에게는 그 바람이 사라지지 않는가. 그 바람이 (이루어져) 있다.
athærīmen nolmen midīmen læbū nidahasak balāporottu vunā nam kæmati vuṇā. anna [ugura kǣrīma] ē kæmætta etana næti sena næti venna deyak næti nisā āsānayaṭa pat venna deyak næti nisā. goḍana nægenna vidihak næti nisā. balāporottuva bidahæ hærennē nætuva venavā. balāporottuva bida væṭennē næ.
내려놓음, 달라붙지 않음, 벗어남으로 얻는 자유를 바랐다면 그것을 바란 것이다. (헛기침) 그 바람이 거기서는 사라질 것이 없기에, 불안해질 것이 없기에, 쌓아 올려질 길이 없기에, 바람이 무너지지 않고 이루어진다. 바람이 무너지지 않는다.
læbū nidahasa tāvakālika vennē nǣ. menna mē nisā ārya dakinavā nivana nicca hæṭiyaṭa.
얻은 자유는 잠깐이 아니다. 바로 이 까닭에 ariya는 nibbāna를 nicca로 본다.
ehenam iccayi kiyalā dakinavā nam kæmættaṭa mātvanna puḷuvan nam nivana mokada hētuva? nidahas vīmē kæmætten læbu nivana ē hētayē læbū nidahasa nævata venas venna hētuvak næti nisā.
그렇다면 nicca라고 본다면, 바라는 대로 지켜 둘 수 있다면, nibbāna는 왜 그런가? 벗어나려는 바람으로 얻은 nibbāna, 그 까닭으로 얻은 자유가 다시 바뀔 까닭이 없기 때문이다.
anna etana tiyenavā niccayi sæpayi. sæpayi kivvā nam ganna tiyennē. duken nidahas vīma balāporottu vunāt balāporottu icca velā tiyenavā. ēka venas venna hētuvak nætnam ēka sæpayi. ehenam
바로 거기에 nicca와 sukha가 있다. sukha라고 한다면 이렇게 받아들일 일이다: 괴로움에서 벗어나기를 바랐는데 그 바람이 이루어져 있다. 그것이 바뀔 까닭이 없다면 그것은 sukha이다.
venna hētuvak nætnam ēka sæpayi. ehenam ātmayi kiyalā yam kenek kiyanavā nam venas vennē næti bava. ē vagēma vænasennē næti bava tamā yam balāporoyak ætnam hariya hiṭapu bava yamaka ætnam menna mē hētu ḍatmayi kiyannā vū vacanaya lōkayā bhāvitā karanna.
그렇다면 누군가 attā라고 말한다면, 그것은 바뀌지 않음, 또 무너지지 않음, 바라는 것이 있다면 그것이 알맹이 있게 머묾 — 이것을 뜻하여 세상 사람은 attā라는 말을 쓴다.
ātmayi kiyanna onna oya ṭikē tiyenna ōnǣ kiyalā tamayi kiyannē. nonās vena bava sadātanikatvaya avipariṇāmikatvaya sāratvaya yam tænaka ædda etana ātmayi kiyana eka tamayi ātma kiyana ekē adahasa lōka sammataya adahas velā tiyennē ēkayi.
attā라고 하려면 바로 그것들이 있어야 한다는 것이다. 사라지지 않음, 늘 그대로임, 바뀌지 않음, 알맹이 있음이 어디엔가 있다면 거기가 attā라는 것, 그것이 attā라는 말의 뜻이다. 세상의 통념이 뜻하는 것이 그것이다.
ehenam oya kiyana siyallama athærīmen novælmen midīmen læbū saṁsidīmaṭa pat vecca pudgalayāgē ē saṁsidīma tuḷa tiyenavā.
그렇다면 그 모든 것이, 내려놓음과 달라붙지 않음과 벗어남으로 얻은 가라앉음에 이른 사람의 그 가라앉음 안에 있다.
ehenam ātmayi kiyana yamak ænam panavanna puḷuvan nam nivana mul karenna panavanna puḷuvan. hæbæyi lōkayāṭa ōka kiyanna vidihak nǣhæ. lōkaya ātmayi kiyana gatta dattaya mē pævætmak tuḷama tibennā vū noyenas vena svabhāvayak, sāratvayak ē vagēma nobidena svabhāvayak menna mē svabhāvayak balāporottu venavā. ātmayi kiyana dr̥ṣṭiya enakoṭama eham pævætma tuḷa ehema ekak balāporottu venavā nam ē tākalava dr̥ṣṭikat. pævætma tuḷa ehema ātmayi kiyalā ganna ekak nǣha kiyalā dækkaṭa passē pævætma tuḷa ātma hoyannē næ.
그렇다면 attā라 할 무엇이 있다면, 내세울 수 있다면, nibbāna를 바탕으로 내세울 수 있다. 그러나 세상 사람에게 그렇게 말할 길은 없다. 세상이 attā라고 받아들인 생각은 이 있음 안에 있는 바뀌지 않는 성품, 알맹이, 깨지지 않는 성품, 바로 그런 성품을 바란다. attā라는 견해가 들 때 있음 안에서 그런 것을 바란다면 그동안은 견해에 붙든 것이다. 있음 안에 attā라 받아들일 것이 없음을 본 뒤에는 있음 안에서 attā를 찾지 않는다.
anna ē nisā nivana piḷiban̆dava dakinna nivana nicca sē dakinavā. lōkē anatta sē dakinavā lōkayē nivana attha sē dakinavā.
그러므로 nibbāna를 보면 nibbāna를 nicca로 본다. 세상은 anatta로 보고, nibbāna는 attha(참뜻 있는 것)로 본다.
anna ē ākārayen depætta dæki. etakoṭa lōkaya ādīnava pēnavā. nivana ānisanta pēnavā. etakoṭa lōkayā anicca dukkha anatta kiyana vacanaya gannakoṭama lōkayā kæmati icca sē nǣ kiyalā dakinnē mokakda?
그렇게 두 쪽을 본다. 그러면 세상의 ādīnava(허물)가 보이고 nibbāna의 ānisaṃsa(이로움)가 보인다. 그때 세상 사람이 anicca, dukkha, anatta라는 말을 받아들일 때, 세상 사람이 바라는 대로 되지 않는다고 보는 것은 무엇인가?
anē mē paṁcakāma sampattiyet mama kæmati sē nǣhanē. ohugē dr̥ṣṭiya mokakda? paṁcakāma sampattiya kesē hō kæmē pævætviya yutuyi. karanna bæri deyak karanna adahama.
'아, 이 pañcakāma 누림도 내가 바라는 대로 되지 않는구나.' 그의 견해는 무엇인가? pañcakāma 누림을 어떻게든 바라는 대로 지켜 두어야 한다는 것, 할 수 없는 일을 하려는 생각이다.
menna avidyāvē ohu bæhægatta dr̥ṣṭiya paṁcakāma sampattiya kæmasē pavatvanna puḷuvan ekak nemeyi kiyalā dakinavā dharmānukū
보라, avijjā 속에서 그가 붙든 견해를. (ariya는) pañcakāma 누림이 바라는 대로 지켜 둘 수 있는 것이 아님을 dharma에 맞게 본다.
anna ēka dækkaṭa passē etanidi mokada karannē ehenam kæmati dē pavatvanna bæri lōkaya tuḷa monama upakramayakvat nætnam lōka dharmatāvaya kiyannē kæmatiyē pavatvanna puḷuvan ekak novanna nisāma adahanin duken tibicca ekak venavā ēka api balāporottu vena hariyē nætnam. menna mēkē dharmānukūlava dæka dāra dakinavā.
그것을 본 뒤 거기서 무엇을 하는가? 바라는 것을 지켜 둘 수 없는 세상 안에 아무 방편도 없다면, 세상의 dhammatā가 바라는 대로 지켜 둘 수 있는 것이 아니기에 바로 괴로움에 놓인 것이 된다, 우리가 바라는 대로 되지 않는다면. 바로 이것을 dharma에 맞게 보고 꿰뚫어 본다.
lōkē aniccayi, dukkhayi, anattayi. menna mē diya dækenā mokada karannē? paramārtha vaśayen dakinavā arthaya.
세상은 anicca요, dukkha요, anatta이다. 이것을 본 이는 무엇을 하는가? paramattha로 그 뜻을 본다.
lōkayā mulāvaṭa patvelā aniccayi, dukkhāyanattayi kiyana ekaṭa paha. paṁcakāma sampattiya mul karagena anē mēka kæmætta karanna nuvanē. paṁcakāma sampattiya vin̆dinnē næti ekanē duka.
세상 사람은 홀림에 빠져 anicca, dukkha, anatta라는 것을 받아들인다. pañcakāma 누림을 바탕으로 '아, 이것을 바라는 대로 할 수 없구나. pañcakāma 누림을 즐기지 못하는 것이 괴로움이지' 한다.
itin ē nisā apiṭa siddha vennē ē duk dena dē asārayinē.
그래서 우리에게 일어나는 생각은 그 괴로움을 주는 것이 알맹이 없다는 것이다.
hæbæyi eyā paṁcakāma sampratiya anattayi kiyalā dækkē næha. ēkaṭa bādhakena pahara gahana ēvā anattayi ēka asārayi kiyalā dækkē. anna laukika dækīma
그러나 그는 pañcakāma 누림을 anatta로 보지 않았다. 그것을 가로막고 치는 것들을 anatta, 알맹이 없다고 보았다. 이것이 lokiya 봄이다.
lōkōtta dækīmē dakinavā paṁcakāma sampattiya tamayi mēkē ugula. sampattiya yamak æṭa nam priya svabhāvayak, matura svabhāvayak æṭa nam ēkayi mē ugula.
lokuttara 봄으로는 pañcakāma 누림이 바로 이 덫임을 본다. 누림이라 할 무엇, 사랑스러운 성품, 달콤한 성품이 있다면 그것이 이 덫이다.
menna mēken midīmak tibuṇa nam etana kæmati sē pavatinnē nǣ kiyalā yamak hituu vennē næha. mokada kæmati sē nopavatina lōkayaṭa ayiti dēval. æsa, kana, divanāsaya, śarīraya, manasā rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa dharmayi kæmati sē nættē.
이것에서 벗어남이 있다면 거기에는 바라는 대로 있지 않다고 생각할 것이 없다. 왜냐하면 바라는 대로 있지 않은 것은 세상에 속한 것들, 곧 눈·귀·혀·코·몸·마음과 형색·소리·냄새·맛·닿음·dharma이기 때문이다.
yam tænaka ēvā nædda? ēvaṭa bæhæ gænīmak nædda? ē passē pævætmak nædda? etana kæmati sē nopavatinna deyak nǣ. ē nisāma asāhanayak enna vidihak næ. asāhanayen midīmak ætnam anna ēka sārayi. en nivana sārayi. nivana arthayi. lōkaya anattayi.
그것들이 없는 곳, 그것들에 빠져듦이 없는 곳, 그 뒤 있음이 없는 곳이 있지 않은가? 거기에는 바라는 대로 되지 않을 것이 없다. 그래서 불안이 올 길이 없다. 불안에서 벗어남이 있다면 그것이 알맹이다. 그래서 nibbāna는 알맹이요, nibbāna는 attha이다. 세상은 anatta이다.
anna ēken dækgannavā anicca dukkha anatta kiyana ekē ārya arthaya. ārya arthaya tērum gatta kenā aniccayi, dukkhayi, anattayi kiyalā hitanakoṭama oya ārya ārya dharmaya arthaya matuviya ævidilā ē tuḷaṭa enavā kiyalā. anē mē paṁcakāma sampattiya kæmē nǣnē kiyalā ara mulāvaṭa patvecca ahavasaṭa bahinē.
바로 그것으로 anicca, dukkha, anatta의 ariya 뜻을 본다. ariya 뜻을 알아들은 이가 anicca, dukkha, anatta라고 생각하는 순간 그 ariya dharma의 뜻이 떠올라 그 안으로 들어온다. '아, 이 pañcakāma 누림이 바라는 대로 되지 않는구나' 하는 그 홀린 생각에는 빠지지 않는다.
oya dharmaya nodak kenek oya vacanayak tuna bhāvitā karanna giya. koccahari balāporottu vennē? kæmati dē næhænē. kohomahari pævæta kæmati deyak hoyāganna ōnē. otanin ahagena hinna bæ nisā laukikatvayen hitamudavanna bæha. eyā mulinma dharmaya ahalā āryayan ætuḷu karalā ārya dharmaya tērum gatta kenek ē piḷiban̆da dænuvat vecca kenāṭa dæn anicca dukkha anatta sihi karanakoṭa vacana sihi karanakoṭa vennē ārya arthaya. anna ārya adahasa enakoṭama ē adahasa tuḷin yathābōdhaya læbenavā. etakoṭayi enna vartanaya vennē. dækīma atdækīmak bavaṭa pat karanavā.
그 dharma를 보지 못한 이가 그 세 낱말을 쓰려 하면 무엇을 바라는가? '바라는 것이 없구나. 어떻게든 바라는 것을 찾아내야 한다.' 그렇게 들어서는 lokiya를 벗어나 생각할 수 없다. 먼저 dharma를 듣고 ariya 안에 들어서서 ariya dharma를 알아들은 이, 그것을 깨친 이에게는 이제 anicca, dukkha, anatta를 떠올릴 때, 그 낱말을 떠올릴 때 일어나는 것이 ariya 뜻이다. ariya 생각이 오는 바로 그때 그 생각을 통해 참다운 깨달음(yathābodha)을 얻는다. 그때 돌아선다. 봄을 겪음으로 만든다.
oya kramaya tōrāganna ōnē. kayakna anit ǣ api gamu īḷan̆gaṭa ēka tiyenavanē kayakēna aniccā vayaṭtēna dukkhā asāraṭṭēna anattā kiyana eka pahadalā denna kiyalā kiyanavā. dæn apiṭa mē aṭuvāvala vigraha karalā tiyenavā. anicca dukkha anatta tōranakoṭa kayaṭēna aniccā vayattēna dukkhā asārattēna anatta kṣayārthayen anicca kiyanavā. væyārthayen dukkha kiyanavā. asārārthayen anatta kiyanavā kiyalayi pennannē. ēka tamayi vacana tunē tēruṇā.
그 방식을 가려 알아야 한다. 다음으로, 'khayaṭṭhena aniccā, vayaṭṭhena dukkhā, asāraṭṭhena anattā'라는 것을 풀어 달라고 한다. 이것은 aṭṭhakathā에 풀이되어 있다. anicca, dukkha, anatta를 가릴 때 khayaṭṭhena aniccā, vayaṭṭhena dukkhā, asāraṭṭhena anattā — 곧 다해 없어진다는 뜻(khaya)으로 anicca, 무너진다는 뜻(vaya)으로 dukkha, 알맹이 없다는 뜻(asāra)으로 anatta라고 보여 준다. 그것이 세 낱말의 풀이다.
dæn krayārthaya kiyanakoṭa krathayen aniccā kiyanakoṭa dæn ōkat ara laukikayi eka vidihaṭa gannavā. lōkōttara dharmaya dattayi tava vidihakaṭa gannavā.
이제 khaya 뜻이라 할 때, khaya로 anicca라 할 때, 그것도 lokiya로는 한 가지로 받아들이고, lokuttara dharma를 아는 이는 다른 식으로 받아들인다.
krathayen aniccayi kiyanakoṭa api balāporottu venavā nam paṁcakāma āśvādaya ē paṁcakāma āśvādaya sēvena nisā ē pudgalayā ēka næti velā yana nisā. ēken anityayi kiyalā atan saknavā. ē laukika adahas
khaya로 anicca라 할 때, 우리가 pañcakāma 즐거움을 바란다면, 그 pañcakāma 즐거움이 다해 없어지기에, 그 사람에게 그것이 사라져 버리기에, 그래서 anicca라고 받아들인다. 그것이 lokiya 생각이다.
anē ē balāporottu āśvādaya isselalā næhænē. anna eccara nǣ kiyalā hitana bahi hētu balāporottu vecca kæmati sē næhænē kiyalā gattā. mokakda balāporottu vennē? kæmati sē pavatvanna dr̥ṣṭiyen paṁcakāmaya balāporottu vena pudgalayā. horanna væradi deyak horanna dan̆ga avidyā sahagata pudgalayā.
'아, 그 바라던 즐거움이 예전처럼 없구나.' 그렇게 없다고 생각하는 까닭은 바라던 대로 되지 않는다고 받아들였기 때문이다. 무엇을 바라는가? 바라는 대로 지켜 두려는 견해로 pañcakāma를 바라는 사람, 그릇된 것을 찾아 애쓰는, avijjā에 싸인 사람이다.
ēkaṭa uruma dharmatāvaya kriyātmaka venakoṭa ohu metana ēka dakinavā kæmati sē pavatvanna bæri ekak hæṭiyaṭa. bæri eka hæṭiyaṭa nemeyi dakinnē kæmati sihē pavatvanna mama hæduvā bæri vuṇānē. anna ēken ē pudgalayā asanayaṭa pat venavā.
그것에 딸린 dhammatā가 작용할 때 그는 그것을 바라는 대로 지켜 둘 수 없는 것으로 본다. 할 수 없는 것으로 보는 게 아니라, '바라는 대로 지켜 두려 했는데 안 되었구나' 하고 본다. 그로써 그 사람은 불안에 빠진다.
ēka kṣaya velā kiyannē. mē laukikatvaya tuḷin pudgalayā dakina hæṭi.
그것을 다해 없어졌다(khaya)고 한다. 이것이 lokiya로 사람이 보는 방식이다.
āryava dakinavā śrayārthayak. monavada? apramāṇa saṁsāraya paṭangena nægī siṭinna bæri vuṇē. yathābhōtayaṭa enna bæri vuṇē. guṇa dharmayen pihiṭanna bæri nirvāṇa dharmaya pihiṭanna bæri vuṇē. kumak nisāda? mē paṁcakāma balāporottuva nisā ēvāyē kæmætta ohu bæhælā inna nisā.
ariya는 khaya 뜻을 본다. 무엇인가? 끝없는 saṃsāra 동안 일어설 수 없었던 것, 있는 그대로(yathābhūta)에 이를 수 없었던 것, 좋은 성품에 자리 잡지 못하고 nibbāna dharma에 자리 잡지 못했던 것. 무엇 때문인가? 이 pañcakāma 바람 때문에, 그것들에 대한 바람에 그가 빠져 있었기 때문이다.
kæmati dē næti dēval kiyalā kiyannē. balāporottu yāyō balāporottu vennā vū nivana yamakda ē saṁsin̆dīma yamakda anna ēka labanna bærinam yamagin ēkaṭa [ugura kǣrīma] kiyanavā kṣayarthayen yuttayi.
그것들을 바라는 것이 아닌 것들이라 한다. 바라고 바라는 nibbāna, 그 가라앉음을 얻지 못하게 하는 무엇이 있다면, 그것을 (헛기침) khaya 뜻을 지녔다고 한다.
ehenam paṁcakāmayō saha paṁcakāmīyō san̆dahan karannā vū væḍapidak æt ēka anugamanaya karanna giyot. ē pudgalayāṭa vennē mokakda? nivana kiyana yahapat pætta kṣaya velā yanavā. ē pætta kṣaya karana nisā tamayi ohu ēka aniccayi kiyalā dakinnē.
그렇다면 pañcakāma와 pañcakāma를 좇는 이들이 내세우는 길을 따라간다면 그 사람에게 무슨 일이 생기는가? nibbāna라는 좋은 쪽이 다해 없어진다. 그 쪽을 다해 없애기에 그는 그것을 anicca라고 본다.
āryayangē kæmætta nivana ārya dharmaya ætu tæn pan ē āryayangē kæmætta pahara gahanna ē kæmætta goḍanāganna dennē næti. yamkisi deyak ædda ēkaṭa kiyanavā kṣē venavā.
ariya의 바람은 nibbāna, ariya dharma가 있는 곳이다. 그 ariya의 바람을 치고, 그 바람을 쌓아 가지 못하게 하는 무엇이 있다면, 그것을 khaya라 한다.
kæmati sē næhæ ēvā. kæmætta nivana vuṇa. kæmætta labā denna nættē lōkayaṭa lōkayaṭa bæn̆dunot kæmætta labā kæmætta labā dennē næ. menna mē nisā kṣē kiyana vacanayak dakinavā. paṁcakāmaya kṣēya hæṭiyaṭa dakinavā. kṣēya vastraya hæṭiyaṭa kṣē dharma hæṭiyaṭa dakinavā.
그것들은 바라는 대로 되지 않는다. 바람은 nibbāna가 되었다. 바람을 이루어 주지 않는 것은 세상이다. 세상에 묶이면 바람을 이루어 주지 않는다. 그래서 khaya라는 말을 본다. pañcakāma를 khaya로, khaya의 대상(vatthu)으로, khaya dharma로 본다.
paramārtha ārya dharmaya du. gevilā yana nisā ēvā sthira nǣ kiyalā arthayak aragena dakinavā laukika adātakin lōkaya kṣērthaya kivvē ēkayi.
paramattha ariya dharma로 (그렇게 본다). lokiya 생각으로는 세상이 닳아 없어지기에 단단하지 않다는 뜻으로 받아들여 본다. khaya 뜻이라 한 것이 그것이다.
kṣēya venavā kiyannē ekak væya venavā kivvē. kṣaya vunāṭa passē siddha vena pratiphalaya væya.
khaya가 된다는 것은 무엇이 줄어든다는 것이다. khaya가 된 뒤에 일어나는 결과가 vaya이다.
ehanam satara apāgata uppattiya satara apāgata bavaṭa pat vunāṭa passē oya yuṇā. satara apā duka tamayi dakinnē vayaṭēna dukkhā. væya vunot duka sē kæmati sē næti nisā sē bavanupat venavā.
그렇다면 네 apāya에 태어남, 네 apāya에 떨어진 뒤의 그것이다. 네 apāya의 괴로움을 보는 것이 vayaṭṭhena dukkhā이다. 무너지면 괴로움이다. 바라는 대로 되지 않기에 그런 상태에 이른다.
kæmætta nivana nivana pættaṭa nemeyi pahat pættaṭa geniyanavā ē bava æn̆du damanavā. anna anicca kiyana artha dakinna ōna. kæmatiyē nǣ lōkeṭa gi. kæmætta nivana nam sænasīma nam. lōkē sænasīma nǣ. kṣayarthayen yuttayi.
바람인 nibbāna 쪽이 아니라 낮은 쪽으로 데려가 낮은 상태로 끌어내린다. 바로 anicca라는 뜻을 보아야 한다. 세상에는 바라는 대로 되는 것이 없다. 바람이 nibbāna라면, 평온이라면, 세상에는 평온이 없다. khaya 뜻을 지녔다.
paṁcakāmayō æturu karana tākkal kṣē venavā misak næginna bæ. menna ārya aharaya kṣē pudgalayā paṁcakāmaya bæn̆dilā hitan karagattā avæḍa valin asādhāraṇayen duccaritayen væyaṭa væṭenavā nætnam næginna bæri pallamak gamaṭa væṭana satarāya menna mēkayi. ēken hambavennē duka.
pañcakāma를 가까이하는 동안 다해 없어질 뿐 올라설 수 없다. 보라, ariya의 생각을. khaya에 이른 사람은 pañcakāma에 묶여 마음먹고 저지른 해로운 일, 그릇됨, 나쁜 행실(duccarita)로 vaya에 떨어진다, 곧 올라설 수 없는 비탈로 떨어지는 네 apāya. 바로 이것이다. 그것으로 얻는 것은 괴로움이다.
ē nisā ē kṣayaṭa patvelā nætnam pahat bavaṭa pat karana paṁcakāmaya pahat bavaṭa pat karanavā nam satara apaha uppattiyaṭa gena dakalā pahat baven væyaṭa pat karanavā nam ē væḍa piḷi asārayi. ēkē sārāya kiyalā ganna deyak nǣha kiyalā dækkahama lōkema asārayi kiyalā dakinavā. asāratvayen anattā kiyalā dakinavā ārya
그래서 khaya에 이르게 하는, 곧 낮은 상태로 만드는 pañcakāma가 낮게 만든다면, 네 apāya 태어남으로 데려가 낮아짐으로 vaya에 이르게 한다면, 그 길은 알맹이 없다. 거기서 알맹이라 할 것이 없음을 보면 온 세상을 알맹이 없다고 본다. ariya는 asāra로 anattā라고 본다.
lōka sattvayā mulāvaṭa patvelā. paṁcakāma āśvādaya api tana vin̆denavā. ēvā kṣē velā yanavanē. ēken apiṭa mē duka itin ē nisā ē duk gena denāva paṁcakāmayaṭa bādhā pamaṇa vana ēvā harayak næ. mulā adahasakin anattamayinavā oya vidiyahaṭa. asāra dēvalaminavā. monavada asāra?
세상 중생은 홀림에 빠져 있다. '우리는 pañcakāma 즐거움을 누리는데 그것들이 다해 없어지는구나. 그래서 우리에게 이 괴로움이 있다. 그러니 그 괴로움을 가져오는 것, pañcakāma를 가로막는 것들은 알맹이가 없다.' 홀린 생각으로 그렇게 anatta라고 한다. 알맹이 없는 것들이라 한다. 무엇이 알맹이 없는가?
sāratvayaṭa pat vennayi asāratvayaṭa pat venna ōna ēvā oba kiyanna o kivvē. hon̆daṭa gehat dorak hadāgena hon̆da pavu jīvitayak apiṭa kæmati vidihaṭa gata karanna puḷuvan. piraṇanā sæsædi vaśayen ekatu vīmak velā apiṭa avaśya daruparapukaruvot hadāgena kisi dēkin aḍupāḍuvak nætuva menna mē mē vidihaṭa inna tiyenavā nam mē ādi vaśayen ohoma kiyanna paṭan gannē. tæna upata tiyena bæna. mē tamayi pr̥thagjāgē avidyāvē adahasa bæridiyak varanna hoyapu ēya.
알맹이 있게 될 것과 알맹이 없게 될 것을 이렇게 말한다: 좋은 집과 문을 짓고 좋은 살림을 우리가 바라는 대로 꾸릴 수 있다, 서로 어울려 함께하며 우리가 바라는 자식들을 길러 아무 모자람 없이 이렇게 살 수 있다면 — 이런 식으로 말하기 시작한다. 이것이 puthujjana가 avijjā 속에서 할 수 없는 것을 하려고 찾은 생각이다.
eyā duka kiyannē mokakda anē itin ē vidihaṭa inna nætnam ēkanē duka. ē vidihaṭa idaṭiya enavākaṭa dukak. anna pævætma sæpak sæpæhæda nigamanaya karaganna
그가 말하는 괴로움은 무엇인가? '아, 그렇게 살지 못하면 그게 괴로움이지. 그렇게 살다가 없어지면 괴로움이지.' 이렇게 있음이 행복이라고 맺음 짓는다.
anna pævætma sæpak sæpæhæda nigamanaya karaganna mē pr̥thagjanayagē adahasa otana paṭan gena budu dahana valat ada mahācāryut pakṣa karalā hoyannē mokakda? onna oya kiyana avidyāvē sæpa labā denna kramayak budu dahamet tiyenavada balamu.
이 puthujjana의 생각에서 시작하여 오늘날 붓다의 가르침 안에서도 교수들까지 편을 갈라 찾는 것이 무엇인가? 바로 그 avijjā의 행복을 주는 방법이 붓다의 가르침에도 있는지 보자는 것이다.
aragena ivilā itin ōkaṭa gannē hæma sūtrayema karada parābhava sūtrayē vasara sūtrayē mahā maṁgala sūtrayē tamayi ædalā gannē dēśanāva kena kǣlla dennē onna ōken kiya mokaṭada nivan dakina kiyalā jīvat venna bæpæda
그것을 들고 와서 모든 sutta에서, Parābhava sutta, Vasala sutta, Mahāmaṅgala sutta에서 끌어다가 가르침의 조각을 내어 주며 '무엇하러 nibbāna를 보려 하는가, 그래서야 살 수 있겠는가' 한다.
ēkanaṭa kǣṇika velā holā dīpada vissara ēkē ena bhōgaya puṁjayiya dvē kammaṁ payōjayē okkoma hadalā korasak bukti in̆dalā korasak bæṁkuva edāma ituru kara gani buduhāmuduruvō kiyā tiyenavā apiṭa kiyalā. ara kuṇugoḍama goḍagaha ganna ekak gæna hedāgena ēkaṭama kǣli hoyāgena ēkema lōkeṭa dēśanā karanavā budu bala.
그 경에 나오는 대로, 얻은 재물을 나누어 'dvīhi kammaṃ payojaye' — 다 마련하고 한 몫은 누리고 한 몫은 그날로 은행에 모아 두라고 붓다께서 우리에게 말씀하셨다고 한다. 그 쓰레기 더미를 쌓는 일에 맞춰 조각을 찾아내, 그것만을 세상에 붓다의 말씀이라 가르친다.
gnānavanta ārya guṇayaṭa hētukāraka ættō kǣ gahanavā hō budu baṇa hō nivan dakinna ekayi. monavada mē hæmatænema kiyannē? hædena hæṭi, terena hæṭi, hadāganna hæṭi. lōkē laukika abhimudhatiya labana hæṭi api ōka nemeyi hoyannē nivana. mokakda nivana kiyana eka kiyalā kǣ gahanavā.
지혜롭고 ariya 성품에 이를 까닭을 지닌 이들은 외친다: '붓다의 말씀은 nibbāna를 보기 위한 것이다. 이 모든 곳에서 무엇을 말하는가? 일어서는 법, 꾸리는 법, 쌓는 법, 세상의 lokiya 번영을 얻는 법 — 우리가 찾는 것은 그게 아니라 nibbāna다. nibbāna가 무엇인가.'
kaṭa kollanna epā api kiyana eka ganiyava kiyalā anit pætten denavā ōvā karanna gahanam siraṇa venna epā. dhanāgē ihiṭa vaḍā vædagat kiyalā ara kuṇuma dhana giyāyi han̆dam ōka denna krama hoyenavā budu dahama. oyin ehāṭa bu dahamak ganna kæmati. ē nisā abhidharmayak kæpuvā paṭicca hāpārat kævvā ekakvat dēśanā karanna denna. iḍa denna.
'입을 막지 마라, 우리 말을 받아들여라' 하면, 다른 쪽에서는 '그런 걸 하려다 망하지 마라, 재물이 더 중요하다'면서 그 썩은 재물을 쌓을 방법을 붓다의 가르침에서 찾는다. 그 너머의 가르침은 싫어한다. 그래서 Abhidhamma를 잘라내고 paṭiccasamuppāda도 잘라냈다, 하나도 가르치지 못하게, 자리를 내주지 않게.
ēvā iskōlē ugannam ēkat ayin kaḷā.
그것들을 학교에서 가르쳤는데 그것도 빼 버렸다.
samīṭu uganna epa semē epā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oya hadāgatta goḍin bauddha sāhityayen hon̆darak gamuka sāhityayak karalā budu dahama siya sāhityaṭa dālā ara laukika kuṇu goḍak hadā gænīmaṭa budurajāṇan vahansē samprayōgayak vaśayen pennapu yamak ætnam ē kǣla mahā mudu bava peta gihillā aragena lōkayaṭa dellā æda puddu velā tiyenavā.
그렇게 만든 더미, 불교 문헌에서 좋은 것을 골라 문학으로 만들어 붓다의 가르침을 문학에 밀어 넣고, 그 lokiya 쓰레기 더미를 쌓는 데 붓다께서 방편으로 보이신 것이 있으면 그 조각을 대단한 것인 양 꺼내 세상에 내어 주며 떠받들고 있다.
bauddha saṁyōgayaṭa pat velā yana gahanavā meccara vaṭinā budu dahama yaṭapat velā yanavā. mē læbicca avasthāvēdī nivana apiṭa kohomada nivan dakinnē kohomada ē ṭika kiyā dennē. poḍḍak hari antan hari dænana nuvana dænuvanak æti bhautiva kǣ gahanakoṭa ē ayaṭa yaṭapat venna elā tiyenavā ara vagē praśna itin
불교가 그렇게 뒤섞여 이토록 값진 붓다의 가르침이 묻혀 간다. 얻은 이 기회에 nibbāna를, 어떻게 nibbāna를 보는지를 가르치는 이들, 조금이라도 지혜와 앎이 있는 이들이 외칠 때 그들이 눌리게 되어 있다, 그런 문제들이.
venna elā tiyenavā ara vagē praśna itin api ōken dakinna ōnē mē hæma tænama tiyennē varṇā karannē kāgē varṇāvakda budurajāṇan vahansē dunna varṇāvada ehema nætnam anik ayagē budurajāṇan vahansē dēśanā karapu hæṭiyaṭa piḷigannē menna sāra dharmaya kiyalā ā laukikatvaya væjenna mona hari hariyak kiyavita koṭasak tiyenavāna ēka paramārthayakaṭa vigraha karannayi yannē. ēka paramārthaya nemeyi upakramayak.
그러니 우리는 보아야 한다. 이 모든 곳에서 기리는 것이 누구의 기림인가, 붓다께서 주신 기림인가 아니면 다른 이들의 것인가. 붓다께서 가르치신 대로 받아들이는 것은 '이것이 알맹이 dharma'라는 것인데, lokiya가 잘되게 하는 어떤 조각이 있으면 그것을 paramattha로 풀려 한다. 그것은 paramattha가 아니라 방편이다.
samahara velāṭa laukikatvaya asānitatvaya venvelā jīvat vennat ē tuḷin daham mārgayaṭa nævanna pæhædilena davasē parisaraya hadannat yam kramayak tibunam budurajāṇan vahansē anna ē parisaraya tuḷin gihillā nivan dakinna maga pādāga pelā tiyenē.
때로 lokiya의 불안에서 떨어져 살고, 그로써 dharma 길로 돌아서도록 맑은 날의 환경을 만드는 방법이 있다면, 붓다께서는 그 환경을 거쳐 nibbāna를 보도록 길을 내어 놓으셨다.
asēvanāca bālanam paṇḍitānaṁca sēvanā pūjāta pūjanī yanā otanin paṭagena mātā pitūpaṭṭhānā putra dhāras saṁgaha okkomat pennagena niravul karmānta karanavā anākūlaṭakamtā ohoma pelā peḷantimaṭa hæbæyi natara kalē næuva tapōcahamariyanta ariya sacchāna dassanaṁ nibbāna satigiriyanta yētammattama laṁvara nivarin keravara karana okkoma karagena hiṭahalā avaśya karana parisaraya hadāgena otana nemeyi niyama tæna anna antima agrēṣa sthānaṭa yanna maga pādāgena anna etendi ē avastha pasutali prējana aragena tapataṭa pala yanna ællā brahmacariyāva pūrṇaya karaganna kahattaya avabōdha karenna nivan navata venna keḷavara kalin in̆dalā kiyalā antima vanaṭa vædagat hariyaṭa pennuvā.
'asevanā ca bālānaṃ paṇḍitānañca sevanā, pūjā ca pūjanīyānaṃ'에서 시작하여 'mātāpitu upaṭṭhānaṃ puttadārassa saṅgaho'를 모두 보이고, 'anākulā ca kammantā'처럼 차례로 이어 가시되 거기서 멈추지 않고 'tapo ca brahmacariyañca ariyasaccāna dassanaṃ nibbānasacchikiriyā ca'로 끝까지 이끄셨다. 모두 해 두고 필요한 환경을 만든 뒤, 거기가 참 자리가 아니라 마지막 으뜸 자리로 가는 길을 내고, 그 바탕을 써서 tapa에 이르고 brahmacariya를 채우고 진리를 깨달아 nibbāna를 보도록, 끝에 가장 중요한 것을 보이셨다.
onna oteṭa ganna ara vaṁcakāma āśvādayanṭa vædilā hæn̆dilā inna pudgalaya inda anukramayen etanin mudalā ganna gatta væḍapilā tiyenavā dæhæmi væḍapilā. ēkē mula haṭiya laukikatvaya tuḷa pihena ektarā sænasumak denna deyak nisā. onna oya pol aragena ada ē ṭika paramārthayaka pennanavā misā keravala pennapu nivana paramārthaya kiyana eka pennuvē næhæ. ē gæna kiyana varak kæmatina.
그렇게 pañcakāma 즐거움에 빠져 엉겨 있는 사람을 차례로 거기서 벗어나게 하는 길, 바른 길이 있다. 그 첫머리는 lokiya 안에서 어떤 평온을 주는 것이기에 있다. 오늘날 그 조각을 들고 paramattha로 보일 뿐, 끝에 보이신 nibbāna가 paramattha라는 것은 보이지 않는다. 그것에 대해 말하기를 싫어한다.
itin ē vagē hariyak vitarayi ada lōkeṭa ugannet ē ara mula poḍḍa tiyennē hariya vitarayi. mula in̆damma dharma mārgaya avabōdha karanna dharmāvabōdhayak itinna gæm̆buru daham tiyenavā nam ēvā sena pætta ēvā kiyalā pæta karaganna ōnē. ēka ehema budu dahamak nemeyi ada tiyennē. budu dahama bhāgayak hadalā inamma lōkayaṭa avanavā. yathārthaya dennē nætuva
그래서 오늘날 세상에 가르치는 것은 그런 조각, 그 첫머리 조금뿐이다. 처음부터 dharma 길을 깨닫도록, dharma 깨침을 주는 깊은 가르침이 있다면 그것들은 다른 쪽 것이라며 밀어낸다. 오늘날 있는 것은 그런 붓다의 가르침이 아니다. 반쪽 가르침을 만들어 진실은 주지 않고 세상에 내놓는다.
itin kayakna aniccā kiyana api dakina kaya ekak. paṁcakāmayava æsuru karan idda giya pudgalayā. paṁcakāma æsurē bæn̆dī hæn̆dī inna nisā. ohuṭa rāga, dvēśa, mōha matuvelā. ē hētuven ohu pahat tæna kanā gaman karanavā.
그래서 khayaṭṭhena aniccā라 할 때 우리가 보는 khaya는 이것이다. pañcakāma를 가까이하며 사는 사람은 pañcakāma에 묶이고 엉겨 있기에 rāga, dosa, moha가 일어난다. 그 까닭으로 그는 낮은 곳으로 간다.
menna mē nisā lōkē kayayi. dharmayangē yuttayi. paṁcakāmayan sahita lōkayak nam ēka kṣēya dharmayi. gevena nisā nætivena nisā kṣēya dharmayi kiyalā nemeyi pennuvē. onna oya hētuven kṣē dharmayi. ōvā æsurum karanna giyot ata
그래서 세상은 khaya dharma를 지녔다. pañcakāma가 있는 세상이라면 그것은 khaya dharma이다. 닳아 없어지기에 khaya dharma라고 보이신 것이 아니라, 바로 그 까닭으로 khaya dharma이다.
kṣē dharmayi. ōvā æsurum karanna giyot ata antimaṭa lōbhayen, dvēśayen, mōhayen barita velā. gatiya tirisan velā, yakṣa velā, pēta velā, nirē gatiya ætivelā. vayaṭa hevat vænasīmaṭa væṭenavā. ehenam mē lōkē æturu karanna nika siddha vennē vaya dharmayaṭa væṭena ekayi.
그것들을 가까이하면 끝내 lobha, dosa, moha로 무거워져 tiracchāna, yakkha, peta, niraya의 길(gati)이 생긴다. vaya, 곧 망함에 떨어진다. 그렇다면 이 세상을 가까이하여 일어나는 것은 vaya dharma에 떨어지는 것뿐이다.
ē nisayi mē lōkē asārayi kiyannē.
그래서 이 세상을 알맹이 없다고 한다.
dæn ōka dænagatta kenā paṁcakāma sampattiya piḷiban̆da yathārthaya dakinakoṭa paṁcakāma sampattiya hon̆dayi kiyana mānasikatvayak ehema matu venavada?
이제 이것을 안 이가 pañcakāma 누림의 진실을 볼 때, pañcakāma 누림이 좋다는 마음이 일어나겠는가?
mēka istira næti nisā anityayi. ē nisā sthira næti nisā væḍana nisā dukayi. ēka hindayi mēka anātmayi kiyannē kiyalā kiyayi hitanna. ātmayi kiyalā ganna dayak nǣhæ kiyalā gattē.
이것은 단단하지 않기에 anicca, 단단하지 않아 무너지기에 dukkha, 그래서 이것을 anatta라고 한다고 생각하라. attā라 받아들일 것이 없다고 받아들인 것이다.
oya paṁcakāmayan piḷiban̆dava tiyena oya yathābōdhayaṭa kō vitara. idda nætnam ē pudgalayā upakramayak hædenavā. tāvi goḍanagāganna kramayak hadanavā. væḍasira yanavā nam mokada karannē issellā kava ekak hadāgannā.
pañcakāma에 대한 그 참된 깨달음이 얼마나 있는가. 없다면 그 사람에게 방편이 생긴다, 잠깐이라도 쌓아 올릴 방법을 만든다. 일하러 간다면 무엇을 하는가, 먼저 무언가를 마련한다.
govi udællak aragena udalaya væḍa kara eyāṭa pēnavā gevenavā. eyā dannavā udælla gevena ekak. īṭa passē mēka mē kālēṭa væḍa ganna bæri venavā. udura visi karalā nikan innavānē.
농부가 괭이를 들고 일하면 괭이가 닳는 것이 보인다. 그는 괭이가 닳는 것임을 안다. 그 뒤 이것을 이 철에는 쓸 수 없게 된다. 괭이를 던져 버리고 그냥 있겠는가?
ē nisāma upakramayak vædenavā. mēka gevenna issellā mēka værasenna nisā tava dælak hoyāgo. ēkaṭa bahinavā nisā. uda gevenavā, udænasenavā, udulu ganna epā kiyanavada goiya
그래서 방편이 생긴다. 이것이 닳기 전에, 망가지기 전에 괭이를 하나 더 마련하라는 것이다. 그것에 마음이 기울기 때문이다. 괭이가 닳는다, 망가진다 하여 농부에게 괭이를 쓰지 말라고 하는가?
goviyaṭa ōnakamak tiyenavā udallenna. hæbæyi gevena vænasena ekak tamayi hambunē goiyaṭa hon̆daṭa pæhædiliva penavā kum̆buru koṭanakoṭa bima konakoṭa udalalā gevenavā. gevilā gevilā mē kaṁ hæn̆davāgena ehenam ara katāvaṭa kiyanakoṭa kaṁ hæn̆da ēvāya kiyan kiyanavā udalla antimaṭa ehi væḍak ganna bærisaṭa patana pætta kara dannayi.
농부에게는 괭이가 필요하다. 그러나 그가 얻은 것은 닳고 망가지는 것이다. 농부에게는 또렷이 보인다, 논을 파고 땅을 팔 때 괭이가 닳는다. 닳고 닳아 끝내 쓸 수 없게 되면 한쪽에 치워 둔다.
udalavalu svabhāvaya mēkayi kiyalā kiyavā mama dækkā kiya magē æs vidiṭa magē atdækīma ehema dækkā kiyalā. mīṭa passē mama hon̆du pāvicci karannē næha kiyalā goyi adahasak enavā.
괭이의 성품이 이렇다는 것을 내 눈으로, 내 겪음으로 보았다고 하여 '이제부터 괭이를 쓰지 않겠다'는 생각이 농부에게 오는가?
næn ē atdækīma læbuvaṭa passē goiyā mokada karannē? mēka gevenna issellā vænasenna illā tava ekak hadāganna ōna tava ekak gevenna ōna. genahalā tiyāgena indiya. ōkat nir gevenna vænasena ekak nisā. puduḷu hin̆ga nam ehenavā. væḍipurava væḍit ekat ṭikak genahalā tiyāgama kiyalā tāva ekat ṭikak eka velā aṭuvē tiyā gannavā. nætnam gabalāē tiyāgannavā.
그 겪음을 얻은 뒤 농부는 무엇을 하는가? 이것이 닳기 전에, 망가지기 전에 하나 더 마련해야 한다, 또 하나가 닳을 테니. 가져다 두고 있는다. 그것도 닳고 망가지는 것이기에. 괭이가 모자라면 더 많이 몇 개 가져다 두자며 몇 개를 다락에 두거나 창고에 둔다.
mokakda balāporottu gevena nisā vænasena nisā tava ekak pāvicci karaganna ōnē. tava ekak hadāgannakoṭa goḍak gāganna ōnē. menna mēsā lōkayā dannavā gevena bava væḍasena bava mē lōkayē sampat tiyena eka. ē nisā mokada karannē? idiriyaṭa goḍak gāgannavā. ēka væḍunāma tava ekak gonnak gāganna ōnē. menna sasara gamana sampa.
무엇을 바라는가? 닳고 망가지기에 하나 더 써야 한다. 하나 더 마련할 때 많이 쌓아 두어야 한다. 이렇게 세상 사람은 이 세상의 누림이 닳고 망가짐을 안다. 그래서 무엇을 하는가? 앞을 위해 많이 쌓는다. 그것이 망가지면 또 한 무더기를 쌓아야 한다. 이것이 saṃsāra 길이다.
gevena bava væsena bava dannē næhat ū mokut karannē næha. sasara gamatyak ōnakāganna ū ēt hitanna.
닳고 망가짐을 모른다면 아무것도 하지 않을 것이다. saṃsāra 길을 이어 가려 그는 또 그렇게 생각한다.
gevena bava vænasena bava kāṭavat pēna nisā danna nisā matu matu yamak hadāganna ōnē kiyalā. ov ēka goḍanagāgannā
닳고 망가짐이 누구에게나 보이기에, 알기에, 앞으로 무언가를 마련해야 한다고 한다. 그렇다, 그것을 쌓아 올린다.
matu bhavayak viśvāsa karannē næti. matu atdæpu mē balāṭa passē ivarayi kiyalā hitakan hitā inna minihā gevenakoṭa paṁcakāmayō gevenavā nam vænasenavā nam ē prayōjanaya ganna bærinam ohu ara adahasa hatæralā nǣ. mama tava jīvat venavā
다음 생을 믿지 않고 이 삶 뒤엔 끝이라고 생각하는 사람도, pañcakāma가 닳고 망가져 쓸 수 없게 될 때 그 생각을 내려놓지 않았다. '나는 더 산다.'
dæn ada gatta paṁcakāya ada gevenavā nam væḍenavā mama hiṭē kallā ganna. ada ohoma jīvat velā inna kālē tuḷa paṁcakāmayanyan davasē niṣpādanayak karaganna. hæbæyi ohuē kavanda mærennē? kavadāmalā hari ēke maṭa dahanak nē. innakannē adahasa eccarayi.
오늘 얻은 pañcakāma가 오늘 닳는다면 내일을 위해 마련한다. 오늘 그렇게 사는 동안 날마다 pañcakāma를 만들어 낸다. 그러나 그는 언제 죽는가? 언젠가는 죽겠지만 그건 내 알 바 아니다. '있는 동안' — 생각은 그것뿐이다.
namut dharmatāvayak kriyātmaka velānam pævætma āsāva tiyenna dākkal in̆dīmē balāporottuva tiyena eka nisā. maraṇāsanna vunot en̆dīmē balāporottu atarama næti nævata paṭisandhayak labanavā hō hituvat næta.
그러나 dhammatā가 작용하기에, 있음에 대한 갈망이 있는 동안 머묾에 대한 바람이 있기에, 죽음에 다다라도 머묾의 바람을 내려놓지 않아 다시 paṭisandhi를 얻는다, 그렇게 생각하지 않았더라도.
balakuṇā mama innavanē. mærilā næhanē. antara ara gandhabbaya kiyalā hæma hiṭiyot ehema ōṭat dakinavā. maḷiniya pættaka mali
'봐라, 나는 있다, 죽지 않았다.' 사이, 곧 gandhabba로 있게 되면 그때도 그렇게 본다.
næhæē. eyā innakam poranna ōna eka dæn idura velā tiyenavānē ehema
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
okkoma inna kannē inna kannē yathāpōdaya nætuva oya kenek inna kanna kiyalā enam læhæ kara gattot ēka inna kālē ivarayak næ.
모두 '있는 동안, 있는 동안'이다. 참된 깨달음 없이 '있는 동안'이라는 생각을 붙들면 그 있는 때에는 끝이 없다.
deyak æti kenā innakan kiyana kālē sīmāva dannavā. sīmāvenda hētuvak dānavā. lōka satyayā innakan kiyalā adahasa gannakoṭa ohu ēkē sīmāvak hētuvak ekakvat dannē. kenakurāgē heṭa vāgē tamayi ivarayak næti hetak hæṭa.
(참된 앎이) 있는 이는 '있는 동안'의 한계를 안다. 그 한계의 까닭도 안다. 세상 중생이 '있는 동안'이라는 생각을 가질 때 그는 그 한계도 까닭도 하나도 모른다. 누구의 '내일'처럼 끝없는 내일이다.
ada nætnam heṭa kivvā. itin heṭa ivara vennē næē. heṭa heṭin ivara karana davasak ganna puḷuvan kamak nætnam. heṭa gihin balamu āyut heṭa tava davasakaṭa ehāṭa kiyalā. ē davasa hatama āyut heta tava davasak ehāyi kiyalā. ehenam kavada mē ivirena hata ada hambavennē.
오늘 아니면 내일이라 했다. 그러나 내일은 끝나지 않는다. 내일을 끝낼 날을 잡을 수 없다면 말이다. 내일 가 보면 다시 '내일', 하루 더 너머. 그날 가도 다시 '내일', 하루 더 너머. 그렇다면 끝나는 그 '내일'을 언제 오늘로 만나는가?
ē vagē pr̥thagjanaya innakan kiyana adahasa innē menna meccara kala menna mē hēturayi mē ṭika innē. īṭa passē in̆dīma ivara vennē menna mē hētuva nirōdhaya phala nirōdha karapu nisayi kiyalā. ehema dækīmē nuvaṇak næti pr̥thagjanaya eyā innakam kiyalā adahasa gannakoṭa ohugē ananta saṁsāra gamanē keḷavara kotanada tiyā innakam kiyana eka geṭīmāva.
그처럼 puthujjana의 '있는 동안'이라는 생각도 그렇다. '이만큼 동안 이 까닭으로 이것이 있다, 그 뒤 머묾이 끝나는 것은 이 까닭이 멈추어 결과가 멈췄기 때문이다'라고 보는 지혜가 없는 puthujjana가 '있는 동안'이라 생각할 때, 그의 끝없는 saṃsāra 길의 끝이 어디 있겠으며, '있는 동안'이라는 한계가 어디 있겠는가.
ehenam innaekan hamba karanavā innaekan karagannavā kiyana vacana sr̥tanayek gattot maḷata passē balanna mærilā nǣ innavā. etana paṭan kiyana innakan āyet ōnē.
그렇다면 '있는 동안 번다, 있는 동안 해낸다'는 말을 받아들이면, 죽은 뒤 보라, 죽지 않고 있다. 거기서부터 다시 '있는 동안'이 필요하다.
gandhabba ak næ antarava kiyana eka ada kiyana ekaṭa gandhabba kiyana eka hiṭiya inna ekak ōna. īṭa passē oya balāporottu ven ohu vidīmē pævætmē balāporottuva hā pævætma saha sambandha paṁcakāmayan hedīma nidīmē balāporottu athærama næti nisā.
gandhabba, 곧 antarābhava라 하는 것 — 오늘 말하는 대로 gandhabba로 있게 되면 그때도 있음이 필요하다. 그 뒤 그는 누림과 있음에 대한 바람, 있음에 엮인 pañcakāma를 누리는 바람을 내려놓지 않았기에,
ē badu dē lōkaya tuḷama upakaraṇa vaśayen hambagenavā udu næti vunānama uduruva gik tiyāgattā vagē. æhæ nætnam æhæk, kana næhanam kanak nāsaya næhanam nāsayak diva nætnam divak, kaya nætnam kayak, mana nætnam manak. oya poḍien ekaṭa ōna nisā poḍi ekak. æsa kana divanāgiya śarīrayē mana kiyana mē poḍiya tamayi innēekuva upakarannē.
그런 것을 세상 안에서 도구로 얻는다, 괭이가 없으면 괭이를 다락에 두듯이. 눈이 없으면 눈을, 귀가 없으면 귀를, 코가 없으면 코를, 혀가 없으면 혀를, 몸이 없으면 몸을, 마음이 없으면 마음을. 그것이 필요하기에 갖춘다. 눈·귀·혀·코·몸·마음이라는 이것이 '있음'의 도구이다.
innakan kiyana ekē sīmāva dækē næti aṭīmi innakan kiyana ekē inna pudgalaya. ē tākkāla upakara ōna. upakaraṇa haya ōnē. dæn æsakana divasē śarīrayē manakina yamak yam tænaka goḍanægenavā nam ē goḍanægīma ohu bhavayak tiyenavā kiyalā piḷigatta nǣha kiyalā kivvat oya dr̥ṣṭiya innakama ohu karanavā. dr̥ṣṭiya tiyenavā. ē sauta satara gamana idiriyaṭa pahat pavaṭa pat karana pættē yanavā. vænasena pættaṭa yanavā dūtē dēval karalā ēken midirenna bæ.
'있는 동안'의 한계를 보지 못하고 '있는 동안' 머무는 사람에게는 그동안 도구가 필요하다, 여섯 도구가. 이제 눈·귀·혀·몸·마음이 어딘가에 쌓여 오른다면, 그가 다음 생이 있음을 받아들이지 않는다고 말해도 그 견해가 있는 동안 그는 그렇게 한다. 견해가 있다. 그 길은 앞으로 낮은 상태로 만드는 쪽으로 간다. 망하는 쪽으로 가며 나쁜 일을 해서 거기서 벗어날 수 없다.
kāmaya æsuru karagena inna tākal ohu usak kiyana tænaṭa vartavanna damanna bæ. ohu kṣē dharmaya nainna. ē æsuru karana ohuṭa lōbha dvēśa ohoma balavat velā vaya dharmayaṭa væṭilā satara apāgata pættē vaya dharmayangē gæsenna venavā. n lōkē
kāma를 가까이하는 동안 그는 높은 자리로 돌아설 수 없다. 그는 khaya dharma에 머문다. 그것을 가까이하는 그에게 lobha, dosa가 세지고 vaya dharma에 떨어져, 네 apāya 쪽 vaya dharma에 부딪히게 된다.
vaya dharmayangē gæsenna venavā. n lōkē tiyennē monavada vidyā maraṇa vennē? lōkayā kriyayi manāpayi yahapatayi kiyalā ganna okkoma kṣē dharma vaya dharma asāra dharma menna mē ākārayen kṣaya dharma vaya dharma asāra dharma tērum gatta nam yamki.
그렇다면 세상에 있는 것은 무엇인가? 세상 사람이 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고 받아들이는 것은 모두 khaya dharma, vaya dharma, asāra dharma이다. 이렇게 khaya dharma, vaya dharma, asāra dharma를 알아들었다면 누구든,
eyāṭa mē lōkaya atharinna adahasa enavā. mē lōkē harayak nǣha kiyannē menna mē ēka koccara priyamanāpa āśvādena paṁcakāmayava vidyāmāna vuṇā. ēvā sē dharma vaya dharma sē dharma vaya dharma asārayi. kāmaya asārayi kiyannā vū adahasē yathārthaya notedi matuvenavā.
그에게 이 세상을 내려놓을 생각이 온다. 이 세상에 알맹이가 없다는 것이 바로 이것이다. 그것이 아무리 사랑스럽고 즐거운 pañcakāma로 나타났더라도 그것들은 khaya dharma, vaya dharma, asāra이다. kāma가 알맹이 없다는 생각의 진실이 그대로 떠오른다.
ēdāk karalā lōkayāṭa matu vennē mokakda? kāmayanṭa viruddha vennā vū yamkisi kāraṇakda ēvā asārayi kiyana dukkhaya misak kāmayō asārayi kiyana yathārthaya dakinna.
그렇지 않으면 세상 사람에게 떠오르는 것은 무엇인가? kāma에 거스르는 것들이 알맹이 없다는 괴로움일 뿐, kāma가 알맹이 없다는 진실을 보지는 못한다.
dæn kāmayō asārakaya daki yathārthaya dakinna nam paṁca kāma sahita vannā vū lōkayē kṣē dharma bavat vaya dharma bavat væṭahenna ōnē.
이제 kāma가 알맹이 없다는 진실을 보려면, pañcakāma가 있는 세상이 khaya dharma요 vaya dharma임을 깨달아야 한다.
anna edāṭa væṭahenavā yathābhōdhaya mara pæhædila asāra aya dakinna. menna mē asāratvaya dækalā asāra attayen anattā kiyanaeka yathārthaya dakinavā. asāra arthaya kiyalā kivvaṭa lōkaya asārayi kiyalā dakinnē paṁcakāmayanṭa bādhā dēval. sārayi kiyalā dakinnē paṁcakāmaya.
그날 참된 깨달음이 또렷이 와서 알맹이 없음을 본다. 이 알맹이 없음을 보고 asāraṭṭhena anattā라는 진실을 본다. asāra 뜻이라 해도, (세상 사람이) 세상을 알맹이 없다고 보는 것은 pañcakāma를 가로막는 것들이고, 알맹이 있다고 보는 것은 pañcakāma이다.
ārya vasārayi kiyalā dakinnē pahat bavaṭa æn̆du damana paṁcakāma ætuḷu siyalu lōkayaṭa ayiti siyalu dē dakinavā. pahat pavæt damana dharma hæṭiyaṭa. ēvā æsuru karanna giyo lōbhaya, dvēśaya, mōhaya goḍanægilā.
ariya가 알맹이 없다고 보는 것은, 낮은 상태로 끌어내리는 pañcakāma를 비롯해 세상에 속한 모든 것을 낮은 상태로 끌어내리는 dharma로 보는 것이다. 그것들을 가까이하려 하면 lobha, dosa, moha가 쌓인다.
vænasena pættē koṭasak bavaṭa pat venna vena bava dannavā. kisima koḷayak næti kisima tērumak næti. kæpilā keṭilā væsilā duk vidiyana. monavā hærapillakvat næti. eban̆du pævætmakaṭa væṭilā vaya dharmayaṭa væṭenavā kiyalā dakinna. ē nisā paṁcakāma sahita vannāvū siyalu lōkayama pāttada æn̆da damana dukaṭa hētu vena dharma nisā asārayi kiyalā dakkahama anna nivan magaṭa hētu vennā vū dharma avabōdhaya læbenavā.
망하는 쪽의 한 몫이 되어야 함을 안다. 아무 뜻도 없는, 잘리고 베이고 갇혀 괴로움을 겪는, 아무 기댈 곳도 없는 그런 있음에 떨어져 vaya dharma에 떨어짐을 본다. 그래서 pañcakāma가 있는 온 세상을 아래로 끌어내리는, 괴로움의 까닭이 되는 dharma이기에 알맹이 없다고 보면, nibbāna 길로 이끄는 dharma 깨달음을 얻는다.
ē ṭika atralā kavadāvat puḷuvan kamak nǣha. rayaṭṭēna aniccā, vayattēna, dukkhā, asārattēna āsavā kiyana vacana tuḷa koccara kivvat ārya dharmaya ahalā tērum gannakam. sāmānya pr̥thagjanayekuṭa nivan maga tērennē nǣ mē vacana udē kǣganna kiya.
그것들을 빼놓고는 결코 될 수 없다. khayaṭṭhena aniccā, vayaṭṭhena dukkhā, asāraṭṭhena anattā라는 말을 아무리 해도, ariya dharma를 듣고 알아들을 때까지 보통 puthujjana에게는 nibbāna 길이 알아지지 않는다, 이 낱말들을 아침부터 외쳐도.
oya kramayaṭa yathārthaya dækkanna passē api dakinavā. menna mē arthayen kṣēya kiyanavā menna mē arthayen væya kiyanavā. menna mēken ahāra kiyanavā. onna ṭika tērum gattanna nivan vaga vivr̥ta venavā.
그 방식으로 진실을 본 뒤에 우리는 본다: 이 뜻으로 khaya라 하고, 이 뜻으로 vaya라 하고, 이것으로 asāra라 한다. 그것들을 알아들으면 nibbāna 길이 열린다.
tava praśnayak tiyenavā rahatan vahansēṭada paṭimīravāṇaya vana avasthāvē kammā vipākāvattanti kiyana vidihaṭama karma karma nimiti gatinamiti āriya pahaḷa vīmak venavada kiyalā mehema ahanavā mēkaṭa piḷitun denna kiyalā. dæn metandi
또 물음이 있다. arahant께도 parinibbāna 하실 때 'kammā vipākā vattanti'라는 대로 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 나타나느냐고 묻고, 이에 답해 달라고 한다.
mēkaṭa piḷitun denna kiyalā. dæn metandi api dænagannē menna mehema deyak. api issellat venavā samanantarayat yam tænaka tiyenavada anantarayē ædennē ēten. anantarayak goḍanægenna bæhæ. samanantarayak næti tæna.
여기서 우리가 아는 것은 이런 것이다. 앞서도 말했듯이 samanantara가 어디 있느냐에 따라 거기로 anantara가 끌려온다. samanantara가 없는 곳에는 anantara가 쌓여 오를 수 없다.
samanantaraya kiyana eka ada apiṭa paṭṭhahānayē pavā vigraha karalā denē ācāryavāda valin misa budurajāṇan vahansēgen dēśanāvak maha rahatan vahansēlāgē dēśanāvakin anantara pratyayi samantara pratyayi vigraha karalā næha. anantara vennē samantara vennē mehemayi kiyalā vigraha karalā tiyenavā. itin anantara vennē koyi vidihaṭada samanantara vennē kohomada kiyana eka. hæbæyi ē vigrahaya aragena bæluvat anantara samanantara kiyana vacana dekē adahasa tōrāganna bæ.
samanantara라는 것을 오늘 우리에게 Paṭṭhāna에서조차 스승들의 설(ācariyavāda)로 풀어 줄 뿐, 붓다의 가르침이나 큰 arahant들의 가르침으로 anantara paccaya, samanantara paccaya를 풀어 놓지는 않았다. anantara는 이렇게, samanantara는 이렇게 된다는 풀이, 곧 어떻게 anantara가 되고 어떻게 samanantara가 되는지는 풀어 놓았다. 그러나 그 풀이를 들고 보아도 anantara, samanantara 두 낱말의 뜻은 가려낼 수 없다.
kusalō dhammō kusalassa dhammassa anantara paṭṭēna pattiyō akusalō dhammō akusalassa dhammassa anantara paṭṭēna pattiyō abhyāgata dhammō kusalassa dhammassa anantara paṭṭana pattiya mē ādi vaśayen karapu vigrahayak tiyenavā. anantara pattaye pennanna.
'kusalo dhammo kusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo, akusalo dhammo akusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo, abyākato dhammo kusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo' — 이런 식으로 anantara paccaya를 보이려고 한 풀이가 있다.
hæbæyi anantaraya kiyannē mokakda kiyana eka tērum velā næti nisā eka hitakavat eka cittakṣaṇayakavat atarak næti nisā anantarayi kiyanavā kiyalā ācāryavādayak gonnāganalā tiyenavā. ēkat ācārya sēvatācārya mata ādī vaśayen ekehi ācārya paramparāvala matak dālā paṭalavāgena innavā. api ōka piḷigannē næhæ mēkayi piḷigannē. ēkē vi næhæ. api ōka piḷigannē næhæ mēkayi piḷigannē. taka vāda kara innavā. ē nisā ē ācārya vāda valin ananta samanantana ada venakam tōragena næha.
그러나 anantara가 무엇인지 알아듣지 못했기에, 한 마음, 한 마음의 khaṇa도 틈이 없어서 anantara라 한다는 ācariyavāda를 쌓아 놓았다. 그것도 이 스승, 저 스승의 생각 하는 식으로 스승의 계보마다 제 생각을 넣어 얽혀 있다. '우리는 그것을 받아들이지 않는다, 이것을 받아들인다' 하며 서로 다툰다. 그래서 그 ācariyavāda로는 anantara, samanantara를 오늘까지 가려내지 못했다.
mokada nirukti paṭisamvidhā gnānayak tibuṇa nam ehetandi anantara paṭisama samanantara tōrak denna budurajāṇan vahansē ōnē nǣ. ē vacanaya ē divi pirisa him̆biyā gnānaya æti ē maharahatanṇan vahansēlāt itā pæhædiliva pēnavā. ēka sāmānyayen praśnayak velā tibena kālayak nisā. anantara kiyannē mēkayi samantara kiyannē mēkayi kiyalā. amutuven kiyā denna ōnakamak tibunē.
왜냐하면 niruttipaṭisambhidā 지혜가 있었다면 그때 anantara, samanantara를 가려 주는 데 붓다가 필요 없었다. 그 낱말은 그 시대 사람들, 지혜를 갖춘 큰 arahant들에게 아주 또렷이 보였다. 그것이 보통 문제가 되지 않던 때였기에, anantara는 이것, samanantara는 이것이라고 따로 가르칠 까닭이 없었다.
dæn apiṭa kǣma kanavā kiyannē vatura bonavā kiyannē mehemayi kiyalā kiyāda oya ōka kana kana bona dēval kiyalā kiyanakoṭa ē kanavā kiyannē monavada bonavā kiyannē kohomada mokakda kiyalā etakoṭa karannat tava mē aḍuvāvak ōnē [ugura kǣrīma] ēka sāmānyayen væḍahena kāleka siyallaṭa podu deyak velā tiyena kālē nam ōka kiyanna ōnē næhæ.
이제 우리에게 먹는다는 것, 물을 마신다는 것이 이렇다고 말하는가? '먹고 마실 것'이라 할 때, 먹는다는 것이 무엇이고 마신다는 것이 어떤 것인지 풀려면 또 aṭṭhakathā가 필요한가. (헛기침) 그것이 누구나 쓰고 모두에게 흔한 때라면 그렇게 말할 필요가 없다.
kanavā kiyana ekayi bonavā kiyana ekayi ēka tērum ganna bæri kenek nam kanavā kiyannē menna mehemayi kaṭa aragena mēka atin analā kaṭē tiyāgena hapalā ginivā menna mēkayi kanavā kiyannē. mē vatura ekak agina nam mē kaṭaya tiyāgennē mē uralā bonavā kiyana ekayi mē mēkayi bonavā kiyannē mehemayi kiyalā ēka kiyā denna venavā. ē vagēma anantara samanantara kiyana occara kiyā denna deyak tibunē næhæ. mē bohōma ḷan̆gama tiyena arthayak pæhædiliviya. hæbæyi vaṭinā itāma pahasuven ganna puḷuvan oya arthaya tōraganna bæri vecca kaukālika.
먹는다는 것, 마신다는 것을 알아듣지 못하는 사람이라면, '먹는다는 것은 이렇다: 이것을 손으로 집어 입에 넣고 씹어 삼킨다, 이것이 먹는 것이다. 물 한 잔을 입에 대고 빨아들이는 것, 이것이 마시는 것이다' 하고 가르쳐야 한다. 그처럼 anantara, samanantara도 그렇게 가르칠 것이 없었다. 아주 가까이 있는 뜻이 또렷했다. 그러나 값지고 아주 쉽게 받아들일 수 있는 그 뜻을 가려내지 못한 것이 뒷시대이다.
itin tamanṭa vena adahasak tamayi eka ekkenā kivvē menna mēkayi anantaraya kiyannē api kiyannē mehema apē adahasa mēkayi. ōka væradi menna mehema api kiyanavā mehema kiya tava eka kaenavā eka eka vidihaṭa kivvā.
그래서 저마다 자기 생각을 말했다: '이것이 anantara다, 우리 생각은 이렇다.' '그건 틀렸다, 우리는 이렇게 말한다.' 그렇게 저마다 다르게 말했다.
dæn mē anantara samanantara kiyana eka itā pæhædili pada nirutti tiyena dē. an antara nisā anantara. aṁ kiyannē āhāraya āhārayak antargata vennē anantarayi. samāna āhārayak antargata vennē samānantarayi. samāna antara samanantara.
이제 이 anantara, samanantara는 아주 또렷한 낱말 풀이(nirutti)가 있는 것이다. an + antara이기에 anantara. 'an'은 먹이(āhāra)이다. 먹이가 안에 들어 있는 것이 anantara이다. 같은 먹이가 안에 들어 있는 것이 samanantara이다. 같은(sama) + antara, samanantara.
samāna āhārayak ena tākkal janita vīma siddha vennē næ. pælavīmē prōhaṇa satviyat pælavīmē satyaya vī hæṭē tiyenavā. pælavena avasthāvēdī de pōṣaṇayat vī hæṭiyē tiyenavā. hæbæyi vī hæṭē tiyennē aṭuvē. kaḷavenavada? aṭuvē tiyennē viya pælavīmē śaktiya tibuṇat pælavīmaṭa passē pōṣa dhātuva tibuṇat gævelā. aṭuvē tiyenakan pælavennē.
같은 먹이가 올 때까지는 생겨남이 일어나지 않는다. 싹트는 힘, 싹트는 생명은 볍씨 안에 있다. 싹틀 때의 영양도 볍씨 안에 있다. 그러나 볍씨가 다락에 있으면 싹트는가? 다락에 있는 볍씨는 싹틀 힘이 있고 싹튼 뒤의 영양이 있어도 갇혀 있다. 다락에 있는 동안은 싹트지 않는다.
ehenam pælē dakinna mokada karanna ōnē? ēka pælavīmaṭa avaśya karana ē æṭēṭa gōcara vena ē æṭē tiyena jīva śaktiya kriyātmaka vena ēkē tiyena ara kælē gonna śaktiya kriyātmaka vena ēkaṭa avaśya gævelā tibena rasa dhātuva ēkaṭa avaśya karana vidihaṭa kriyātmaka vena samāna āhārayak yam tænaka antargata velā tiyenavā danna etetiyanna dānna ōna.
그렇다면 싹을 보려면 무엇을 해야 하는가? 싹트는 데 필요한, 그 씨에 맞는, 씨에 있는 생명의 힘이 작용하고, 그 안의 힘이 작용하고, 갇혀 있는 맛의 요소(rasa dhātu)가 필요한 대로 작용하게 하는 같은 먹이가 들어 있는 곳에 갖다 두어야 한다.
ehenam samāna āhāraya mokakda ēka hadannē? jalaya ōnē. ē vagēma poḷova pōra ōna. pōrayi, jalayayi, uṣṇatvayayi antanaka avaśya nam samān antarayē tiyennē etanayi anna ē tiyenna dahanna ōnē. anna velā tiyennē bījaya bī æṭē samāna āhāraya antargataya hā samānantara velā tiyena kūraṭa dæmmā.
그렇다면 같은 먹이는 무엇인가, 무엇이 그것을 만드는가? 물이 필요하다. 그리고 땅, 거름이 필요하다. 거름과 물과 따뜻함이 안에 필요하다면, samanantara가 있는 곳은 거기이다. 바로 거기에 두어야 한다. 씨, 볍씨를 같은 먹이가 들어 있어 samanantara가 된 곳에 넣었다.
anna avaśya anantala samanantara pratyaya ekatu velā ælavīmē kriyāvaliyan siddha venavā. anna pælē dakinna hambavennē anantara samantara ekatu ve.
필요한 anantara, samanantara paccaya가 모여 싹트는 과정이 일어난다. 싹을 보게 되는 것은 anantara와 samanantara가 모였을 때이다.
kum̆bura tiyenavā samanantaraya hari. bījaya dæmmē nǣ. pæḍayak dakinna puḷuvan. pælennē næ. bījayē tiyenavā aṭu kum̆bura nǣ. pæḷavenna puḷuvan. ē ehenam anantara samanantara pratya dekama antarayaka ekatu vunāda? etana yam kriyāvaliyā siddha venavā menna mēkaṭa kiyanavā anna ē jē yamak janita kirīmē kriyāvaliyaṭa anantara pattayayi samanantara pattayayi avaśyayi kiyanē.
논이 있다, samanantara는 맞다. 씨를 넣지 않았다. 싹을 볼 수 있는가? 싹트지 않는다. 씨는 다락에 있고 논은 없다. 싹틀 수 있는가? 그렇다면 anantara, samanantara 두 paccaya가 다 한 자리에 모였는가? 그때 거기서 어떤 과정이 일어난다. 이것을 두고, 무언가를 낳는 과정에는 anantara paccaya와 samanantara paccaya가 필요하다고 한다.
ehenam sasara gamanēdī karma karma nimiti gatinimiti kiyana mē vipāka anantaraya ædalā enna ēken yamak janita karanna nam paṭisandhiyak janita karanna nam samanantarayak tibiya yutu samantaraya monavada rāgayayi dvēśayayi mōhayayi tamayi pradhāna vennē samantaraya ēka mul karagena yam tænaka hētukārakin rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētukāra tibuṇada ēken janita vena samanantaraya hædunada hædicca tanṭa anantaraya ada piyātmaka.
그렇다면 saṃsāra 길에서 kamma, kamma nimitta, gati nimitta라는 이 결과의 anantara가 끌려와 그것으로 무언가를 낳으려면, paṭisandhi를 낳으려면 samanantara가 있어야 한다. samanantara는 무엇인가? rāga, dosa, moha가 으뜸가는 samanantara이다. 그것을 바탕으로 어딘가에 rāga, dosa, moha의 까닭이 있었다면, 그로써 생기는 samanantara가 만들어졌다면, 만들어진 곳에 anantara가 작용한다.
ehenam rāgakṣaya karapu, dvēśakkhaya karapu, mōhakya karapu rahatan vahansēṭa pævætmaṭa samantarē næ.
그렇다면 rāga를 다하고, dosa를 다하고, moha를 다한 arahant께는 있음을 위한 samanantara가 없다.
sasara karada karma śakti arihat passella issellā mokada epan īṭa ehā kālē jīvat vecca kālē karamu. noyek eka ākāra pāpa karma tibuṇa nam, puṇya karma tibuṇa nam ēvaya anantara tiyenavā. hæbæyi anantaraya
saṃsāra에서 지은 kamma의 힘 — arahant가 되기 전에, 그보다 앞서 살던 때에 갖가지 나쁜 kamma가 있었다면, 좋은 kamma가 있었다면 그것들은 anantara로 있다.
samanantarayak næti nisā hædalā innē. ehenam karma karama nimiti, kartina viti vaśayen ædalā innē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kāmanantarayaṭa anantaraya anantaraya tamayi karma karma nimiti gati. ēka tamā kammā vipākāvattantiya kiyalā.
samanantara에 대한 anantara — anantara가 바로 kamma, kamma nimitta, gati nimitta이다. 그것이 'kammā vipākā vattanti'이다.
avurudu 10kaṭa pahaḷavaṭa 20kaṭa 30kaṭa issellā hari jīvitē mul kālē hari pera bavek hari kavada hari karapu ekak. sakas velā hitan īṭa passē vipāka avasthāvaṭa enna issellā. ārammaṇa avasthāvaṭa enakoṭa perapu karma avasthāva ekkama gihillā dharma avasthāvē tamayi tibunē.
10년, 15년, 20년, 30년 전이든, 삶의 처음이든, 지난 생이든, 언젠가 지은 것이다. 그것이 갖춰진 뒤 결과의 때에 이르기 전, 대상(ārammaṇa)의 때에 이르기 전에는, 지은 kamma의 때와 함께 지나가 dhamma의 때에 있었다.
pāpa karmayak hō puṇya karmayak karana mohota tamayi karma avasthāva cētanā anitpādanaya karapu avasthāva etana paṭangena ē avasthāva ikmagiya tæn paṭan væṭennē dharma avasthāvala anna dharma avasthāva tamayi karma bhavaya api karapu pāpa karma puṇya karma vala lēvā karma bhavaya pihiṭenavā kivvē ēkak.
나쁜 kamma나 좋은 kamma를 짓는 순간이 kamma의 때, cetanā를 일으킨 때이다. 거기서부터, 그때가 지나간 곳에서부터 떨어지는 것이 dhamma의 때이다. 바로 dhamma의 때가 kamma bhava이다. 우리가 지은 나쁜 kamma, 좋은 kamma로 kamma bhava가 자리 잡는다고 한 것이 그것이다.
anna ēka tamayi apē aṭu apē pin bava tænpat karapu aṭu api karapu kiyavuvak tænpat karapu aṭu tamayi karma bhavaya.
그것이 바로 우리의 다락, 우리의 puñña와 pāpa를 쌓아 둔 다락, 우리가 한 일을 쌓아 둔 다락이 kamma bhava이다.
dæn mē karma bhavayaṭa āvaṭa passē mokada vennē? anna karma bhavaya tiyenavā anantaraya. ehenam anantara vaśayen karapu pinsā pavu api karamu siyalu kriyākārakam okkoma ēka tiyenavā. puññābhi saṁkhārayen, apuññābhi saṁkhārayen, ānijjābhi saṁkhārayen yama gonna æhuvada anna ē gonnagāhapu śaktiya tamayi karma śaktiya kiyalā. ē śaktiya pihiṭena sthāna tamayi karma bhavaya. ōka onna api anantarayē pihiṭapu tæna.
이제 kamma bhava에 온 뒤 무슨 일이 생기는가? kamma bhava가 있다, 그것이 anantara이다. 그렇다면 anantara로서, 우리가 지은 puñña와 pāpa, 우리가 한 모든 일이 거기 있다. puññābhisaṅkhāra, apuññābhisaṅkhāra, āneñjābhisaṅkhāra로 무엇을 쌓았든 그 쌓은 힘이 kamma의 힘이다. 그 힘이 자리 잡는 곳이 kamma bhava이다. 그것이 우리 anantara가 자리 잡은 곳이다.
dæn anna karma bhavayē bihiṭiya avasthāvaṭa kiyanavā dharma avasthāva dæn o karma bhavaya dharma avasthāva tibilā hitam ōka koyi mohotakina kāmanantarayak yedilā tiyena tænakaṭa īṭa anukūla dēval hadalā. anna varṇāsanna mohotakadī pudgalayangē samanantarayak vaśayen tavadurak rāga dvēśa mōhaya goḍannagena væḍapilā tibuṇam kriyātmaka vemi.
이제 kamma bhava에 자리 잡은 때를 dhamma의 때라 한다. kamma bhava, 곧 dhamma의 때가 있다가 어느 순간 samanantara가 갖춰진 곳에 그에 맞는 것들을 만든다. 죽음에 다다른 순간에 그 사람의 samanantara로서 아직 rāga, dosa, moha가 쌓여 있으면 그것이 작용한다.
menna mē samantarayaṭa ara dharmāvē paṭan gena ædagā hamba æhæṭa rūpa kaṇḍa sabda divaṭa rasa nāsayaṭa gandha kayaṭa poṭṭhaba maṇḍa dharma kiyana ākāraya aramuṇu vīmaṭa avaśya vena pasutalaya hadālā denavā karma śaktiya mūlita venavā. anna ē velēdī karmayak karma kamittak, gatimittak ē ākārayen væṭahena piṭa paṭan gannavā.
이 samanantara로 dhamma의 때에서부터 끌려와, 눈에 형색, 귀에 소리, 혀에 맛, 코에 냄새, 몸에 닿음, 마음에 dhamma 하는 식으로 대상이 되는 데 필요한 바탕을 만들어 준다, kamma의 힘이 앞장선다. 그때 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 그런 식으로 보이기 시작한다.
anna aramuṇu vunahama tamayi ārammaṇa avasthāva aramuṇu kaḷē hita priya deyaknē. nætnam ara karalā tibuna eka ædalā itta priyadayak nam ē aramuṇu venakoṭama ēka icca vipāka manāpa vipāka kiyalā tiyenavā. ē nisā āśvādaya kænak sahagattā.
대상이 되면 그것이 대상(ārammaṇa)의 때이다. 대상이 된 것이 마음에 드는 것이라면, 곧 지어 두었던 것을 끌어온 것이 좋은 것이라면, 대상이 되는 바로 그때 iṭṭha vipāka, manāpa vipāka라 한다. 그래서 즐거움이 함께한다.
ēka apriya amanāpena kaṭuka deyak nam pāpa karma deyakna. ehenam āśvādaya nemeyi tiyennē vēdanāva duk vēdanāva asāhana kārīya pīita bavaṭa pat karana eka.
그것이 싫고 마음에 안 들고 쓰라린 것이라면 나쁜 kamma이다. 그러면 있는 것은 즐거움이 아니라 아픔, 괴로운 느낌, 불안하게 하고 시달리게 하는 것이다.
dæn mē dekama āpu hæṭiyaṭa piḷiganna misa nam apiṭa phalavā hari itara. api hīna dakinavā malvat vattakaṭa bohōma sundara lōkayak mævilā ēka ævidinavā kælitta. dæn ēka apiṭa aturu dahan karannat bæhæ ōnayi vardhanaya karannat bæha. ehema avasthāvak nemeyi tiyennē. læbicca hæṭi bukti idena avasthāva satuṭen bukti in̆denavā ēka yakuru rāśiyavāyagē koṭasak ævidilā baya gannavā. ehema ekak dakinavā. āpu hæṭiyaṭa piḷiganavā baya venavā. poranna deyak nē anāsaya ēka vin̆denavā. phalavāharinna apiṭa śaktiyak næha. ehema upakrama tiya avasthāvak nemeyi. menna mehema avasthāvaka karma karma nimiti gati nimiti vaśayen ædalā in̆da hētu vennē. ēkaṭa avaśya sammantarayen pivinna.
이제 이 둘 다 온 그대로 받아들일 수밖에, 우리가 떨쳐 버릴 수는 없다. 우리는 꿈을 꾼다. 꽃동산에 아주 아름다운 세상이 그려지고 그 안을 거닌다. 그것을 우리가 지울 수도, 바라는 대로 키울 수도 없다. 그런 때가 아니다. 얻은 대로 누리는 때, 기쁘게 누린다. 또 yakkha 무리 같은 것이 와서 겁을 준다, 그런 것을 본다. 온 그대로 받아들여 두려워한다. 고를 것 없이 겪는다. 떨쳐 버릴 힘이 없다. 방편을 쓸 수 있는 때가 아니다. 바로 이런 때에 kamma, kamma nimitta, gati nimitta로 끌려와 까닭이 된다. 그에 필요한 samanantara가 있어야 한다.
pr̥tagjana vitākalaya samanta tiyenavā. sōtāpannaya vunāṭa passē satara apāgata veena sanantaraya gonna nægenna. ē satara apata vīmaṭa hētu vennā vū karmayak karma nimittak gatimitak sōvāntuilān liya yana avasthāvēdī laṁ vennē næ.
puthujjana에게는 그런 samanantara가 있다. sotāpanna가 된 뒤에는 네 apāya로 가는 samanantara가 쌓이지 않는다. 네 apāya에 이르는 까닭이 되는 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 sotāpanna가 떠날 때 다가오지 않는다.
næti nisā anantaraya hæn̆dennē næ. ē ṭika eyāgē vitara. kāma sugatiya ipadīmaṭa hētu vena samantarayak tibantarayak tibuṇanam ēkē samantaraya taman ḷan̆ga tiyena nisā sōvān vunā. kāma lōkayē kāma sukha diriyē vennā vū karma karma nimiti gatanē ara karma gamalāven elā yanavā nætnam karma baven elā. ævida uppattiya bavayaṭa hadanavā.
(samanantara가) 없기에 anantara가 생겨나지 않는다. 그것이 그의 몫이다. kāma sugati에 태어나는 데 까닭이 되는 samanantara가 있었다면, 그 samanantara가 그에게 있기에(sotāpanna가 되었어도), kāma 세상의 kāma sugati에 이르는 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 kamma 창고에서, 곧 kamma bhava에서 와서 태어남(upapatti bhava)을 만든다.
etakoṭa ēka svabhāvaya.
그것이 그 성품이다.
anāgāmī phalayaṭa pat vunot kāma lōkaya ibæn̆dīmaṭa hētu vennā vū samantaraya gevara hæralā ivaranna. ehenam koccara kāma lōkaya ibædīmaṭa hētukāra pindaham karalā dunnā sutæra karalā dunnā. karma karmaṇa midī gatina midī vaśayen anāgāmī pudgalayāgē vartanāsanna avasthāvēdī ædalā vidihak nǣha. ēkaṭa avaśya kāma samanantarayak næti nisā. kāma anantaraya ædalā ævi vidihak nǣ. ē jātiya.
anāgāmī 열매에 이르면 kāma 세상에 묶이는 까닭인 samanantara를 다 없애 끝냈다. 그렇다면 kāma 세상에 묶이는 까닭인 puñña를 아무리 지었더라도, sīla를 지켰더라도, kamma, kamma nimitta, gati nimitta로 anāgāmī의 죽음에 다다른 때에 끌려올 길이 없다. 그에 필요한 kāma samanantara가 없기에 kāma anantara가 끌려올 길이 없다. 그런 성품이다.
arihatun vahansē tun lōkaya piḷiban̆dava kāma rāga rūpa rāga arūpa rāga siyalla duru karapu nisā. lōkayē pævætmaṭa hiti vennā vū anantarayak ædalæranna vidihak nǣha. tun lōkaya pirilā tiyena samantaraya unvahansēlā næti. unvahansēṭa hina pēnnē nǣha kivvē ōka ari unvahansēṭa hīva pēnnē næ. hī kenē ivara vuṇā.
arahant께서는 세 세상에 대한 kāma rāga, rūpa rāga, arūpa rāga를 모두 떨쳤기에, 세상의 있음에 까닭이 되는 anantara가 끌려올 길이 없다. 세 세상에 가득한 samanantara가 그분들께는 없다. 그분께 꿈이 보이지 않는다고 한 것이 이것이다. 그분께는 꿈이 보이지 않는다. 꿈꾸는 일이 끝났다.
ēkat vidihaṭa. unvahansē sihiyen sæta venavā nisa anik ayagē nāgē ninda unvahansēṭa anika aya kiyannē mattanindā nira suvayaṭa vædilā mat velā mokaṭa vendē inna ehema ekak arihatun vahansēṭa ēka eka vividhākāra kalpanā kara kara ēvā pansē manōrājya mava mava hīnin ē vagē ninda yanakoṭa tennē ehemayi.
그것도 그런 식이다. 그분은 sati를 지닌 채 쉬시기에, 다른 이들의 잠 같은 잠이 그분께는 없다. 다른 이들의 잠은 취한 잠, 잠의 즐거움에 빠져 취해 있는 것이다. 그런 것이 arahant께는 없다. 갖가지 생각을 하고 또 하며 마음속 왕국을 그리고 또 그리다 꿈으로 이어지는 것, 다른 이들이 잠들 때는 그렇다.
ætun vahansēṭa ēvā ekak vacana. ehema mata tiyā gænīmavā, bæn̆da gænīmak ēvā paḷavapu ætta venavā. ē nisā unvahansē sæta venakoṭa æn̆gē tiyena vehesa yana bava dannavā. vehesayanṭa avaśya vidihaṭa sætayi. mātī vaśayen pasen kisima balannē næhæ. hiravīmak talavīmak næti nisā bæhællu sæpa vīmakena innā unvahansē ē mohotaṭa pæya gāṇak æti vana muḷu śarīraya nati karana pōsanaya okkoma siddha velā viha ninda avaśya vena yam vehek inam ē venda kiyalā yanavā. īṭa passē unvahansē nægiṭenavā.
arahant께는 그런 것이 하나도 없다. 그렇게 붙들어 두거나 묶어 두는 것을 이미 떨쳐 버리셨다. 그래서 그분은 쉬실 때 몸의 지침이 가시는 것을 아신다. 지침이 가시는 데 필요한 만큼 쉬신다. 갇힘도 눌림도 없기에 가볍고 편안하게 계시는 그분은 그 순간에 몇 시간에 걸쳐 일어날 온몸을 되살리는 영양이 모두 이루어져, 잠이 필요한 지침이 있었다면 그것이 가신다. 그 뒤 그분은 일어나신다.
āya unvahansēṭa miliya matak æm̆bari ævik, æn̆gæbæli kærīmak in̆di gamak oya ekakvat unvahansēṭa næha. menna mēkayi ēka svabhāvaya.
다시 그분께 몸을 뒤척이거나 기지개를 켜는 일, 잠에 겨워하는 일 같은 것은 하나도 없다. 이것이 그 성품이다.
atana ov tamantarayak sækavalā ov bæri magalan hāruvanṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēkaṭa avaśya karana āhāra antara gattayak avaśya næha næha samanantarayak avaśya næha. samarantarayak avaśya nætuvena anantarayak tiyennē.
그것에 필요한 먹이가 안에 들어 있을 필요가 없다, 아니, samanantara가 필요 없다. samanantara가 필요 없는 anantara가 있다.
menna mēka mokakda ara mav mærīma piyā mærīmi paṁcānanta karāma karapu keneku eyāṭa pasutanayak avaśya næhæ. ara anantarayēma balavat venavā. tamanantarayak api goḍanægivē nætuva matu karagena ēka nirmāṇaya karagena nna.
이것이 무엇인가? 어머니를 죽이고 아버지를 죽이는 등 다섯 ānantariya kamma를 지은 이에게는 바탕이 필요 없다. 그 anantara 자체로 힘이 세다. 우리가 samanantara를 쌓지 않아도 그것이 떠올라 스스로 만들어 낸다.
apiṭa hitanna deyak ēkē næhæ. apē hita koyi tæna me parivartanaya karannada ēka upakramayen parivartanaya karannat bæha. mokada ara pāpa karmaya karapu velāvē karma gamatāvaya dæn pat vecca ānantaraya pāpa karmaya balaya kiyannē. kamanantarayak nætuva anantaraya tuḷinma īḷan̆ga pratiphalaya goḍanaganna hækiyāvak tibena karma
우리가 생각할 것이 거기에는 없다. 우리 마음을 어디로 돌릴 수도, 방편으로 돌릴 수도 없다. 왜냐하면 그 나쁜 kamma를 지을 때 kamma의 무게로 이른 ānantariya — 나쁜 kamma의 힘이란 samanantara 없이 anantara만으로 다음 결과를 쌓아 올릴 힘이 있는 kamma이기 때문이다.
yamkisi kenek dhyānalābhī vuṇā bhāvanāvak karalā ē pudgattayā venada adahasaka idilā mærenna giyā. ē mohotēdī ānāntarika karmayak tamayi dhyānayen nopirīha innakan ē dhyānaya ē mahat gata karma kiyannē dēval. ēka ædalā enavā ēkaṭat vunē næhæ. api pasuraya ahana mærena velāvē bhāvanā karanna ōnē næhæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
prathama dhyānaṭa sama vædilā hiṭapu pudgalayek prathama dhyāna samādhiyen hiṭiyā nam. eyāṭa avaśya velāvaka prathama dhyayan samavædīmē hækiyāvak tibuṇa nam ohu mærenna ennādī bam̆balō upadinna prathama dhyānayaṭa samadīmē kriyāvaliya kara inna ōnē.
첫째 jhāna에 들었던 사람, 첫째 jhāna samādhi에 머물던 사람, 바랄 때 첫째 jhāna에 들 수 있는 사람이라면, 그가 죽음에 이르러 brahma 세상에 태어나려면 첫째 jhāna에 드는 과정을 하고 있어야 한다.
kavuruhari velalā mæruvada eyā venāvē mē dīpu vena ekak katā kara velāvē veḍi tiyalā mæruvada anna anantaraya samanantaraya goḍanagāgena inna puḷuvan anantarayak otana hædenavā.
누군가 그를 쳐서 죽였거나, 다른 이야기를 하고 있을 때 총을 쏘아 죽였다면, anantara와 samanantara를 갖추고 있을 수 있는 anantara가 거기서 생기겠는가?
ē nisā ohu dhyāna pasutalayak obaṭa ōna ē mohotedī ē śaktiyen nirmāṇaya karalā oba lōka gannavā. oba lōkaya vakkanaya karanna. n etana samavædilā inna ōnē. dæn samānantarayak ō venavā. ēka samanantaraya kara deyak nam. api ē dhyāna pasugalaya samavædilā inna velāvak venna ōnē. ehemanam. etakoṭa ennē anantaya ēkak.
그러므로 그에게는 jhāna 바탕이 필요하다, 그 순간 그 힘으로 만들어 그 세상을 얻으려면. 거기에 들어 있어야 한다. 이제 samanantara가 필요해진다. 그것이 samanantara를 이루는 것이라면, 우리가 그 jhāna 바탕에 들어 있는 때여야 한다. 그러면 오는 것이 anantara이다.
ē vagē pindaham koccara karalā tibuṇāda? maraṇāsanna mohotakadī eban̆da pindaham karamin monavā hari laukika bindahamak tibuṇā karapu avasthāvaka mānasikatvaya ara karma karma nimiti, gati nimiti. enakoṭama api ēkaṭa avaśya pavilayak hiṭiyot tamayi īṭa anukūlava karma karmadī atin midi æti hædilā innē. etakoṭa tamayi ēka avasthāva læbennē. ehenam api pasutalaya hadāganna ōnē.
그처럼 puñña를 아무리 지었더라도, 죽음에 다다른 순간에 그런 puñña를 짓거나 어떤 lokiya puñña를 짓던 때의 마음가짐으로, kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 올 때 우리가 그에 필요한 바탕에 있어야 그에 맞게 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 갖춰진다. 그때 그것이 기회를 얻는다. 그렇다면 우리는 바탕을 만들어야 한다.
ē nisā tamayi mærena velāvadī pin pot kiyavanna mærena velāvadī karapu pindaham sihi karavanna. oya ādi vaśayen īkaraṭa avaśya pasutalayak kaltiyak samanantarayak gonna karalā denna. gonnalā denakoṭa mokada vennē? anukūla anantarayē tibicca hæ ara isselā karma gamalāvē dicca pin pættē tiyena ēvā sucarita pættē tiyenavalā tiba nam ēvā ædalā. æyi anantara samantara pratya sambandhaya nam īḷan̆ga uppattiya hadanavā dugatiya
그래서 죽을 때 puñña의 책을 읽어 주고, 죽을 때 지은 puñña를 떠올리게 한다. 이런 식으로 미리 필요한 바탕, samanantara를 쌓아 준다. 쌓아 줄 때 무슨 일이 생기는가? 맞는 anantara에 있던 것, 앞서 kamma 창고에 쌓인 puñña 쪽, sucarita 쪽에 있는 것들이 있다면 그것들이 끌려온다. 왜냐하면 anantara, samanantara paccaya가 이어지면 다음 태어남을 만들기 때문이다.
īḷan̆ga uppattiya hadanavā dugatiya satara gamana yana ayaṭa ehemayi tiyennē. buduraṇa karma 12 balapǣ ē karma 12ma balapǣvē ārya hō ārya guṇaættanṭa karalā vū nindā apahasa hiṁgi hiṁsā mul karagena.
duggati, 네 apāya로 가는 이들에게도 그렇다. 붓다께 12가지 kamma가 미쳤다. 그 12가지 kamma가 모두 미친 것은 ariya나 ariya 성품을 지닌 이들에게 한 헐뜯음, 깔봄, 해침을 바탕으로 해서였다.
sasarēdī buduva pasē budu maharahatvani uttamayan ārya mārgaya anugamanaya karana uttamayan mahā bōsatāṇan vahansēlā eban̆du ayaṭa karapu dēval tamayi ara kiyannā vū vidiya balavat pāpa karmayak goḍanægennē.
saṃsāra에서 붓다, pacceka buddha, 큰 arahant 같은 훌륭한 이들, ariya 길을 따르는 훌륭한 이들, 큰 bodhisatta들, 그런 이들에게 한 일로 그런 센 나쁜 kamma가 쌓인다.
ē gonnanægena nisā mokada vennē unvahansēlāṭa pravr̥ttīpāka vaśayenna. ē ituru śēṣaya gevanna ædalā enavā unvahansēlāgē parisaraya unvahansēlāgē tiyenna avaśya næha.
그것이 쌓이기에 무슨 일이 생기는가? 그분들께 pavatti vipāka로, 그 남은 찌꺼기를 치르러 끌려온다. 그분들의 환경이 그분들께 있을 필요가 없다.
anna anantarayak hædena eka paṁcānantara karama ēkāntaya. ē vagēma ēkānta novanna avasthāvē balaya hæṭiyaṭa ānāntarika maṭṭamaṭa væten tavat goḍak tiyenavā.
바로 anantara가 생기는 것, pañcānantariya kamma는 반드시 그렇다. 또 반드시는 아니지만 때의 힘에 따라 ānantariya 수준에 이르는 것이 많이 있다.
araka istira ānāntara karma taman pahala. ēma ānāntarayakē gati lakṣaṇa gena dena avasthā tiyena ēvā tiyenavā tavat venna.
저것이 정해진 ānantariya kamma 다섯이다. 그 밖에 ānantariya의 성질을 띠게 되는 때가 있는 것들도 있다.
ārya upavādayā piḷiban̆dava ānāntara ṭika novana kamā karagattē nætnam ānāntarika vaśayen matu velā ena yamkisi pāpayak.
ariya를 헐뜯음(ariyūpavāda)에 대해, ānantariya는 아니지만 용서받지 않으면 ānantariya처럼 떠오르는 어떤 나쁜 kamma가 있다.
dhyānadiva kiyannē aragena sthira pav pættē ānandaya paharaṭa ayiti næti. mahatgata kusal kiyana ānanda ṭika gatirakṣa næti tavat koṭasak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē nisā ēkaṭa avaśya ē vagē pav karapu yāya yamkisi koṭasak vidiha tiyenavā nam janaka karma śaktiya kiyana eka uppattiyakin midenavā. ituru upasakampaka upīlaka upagātakin ēvaṭayinnā vū ituru karma satti pravuddhi vipāka vaśayen ehenam jīvat vuna kenek upan upantarayi paṭan mærena ekak. jīvat vena kālaya vipākaya dīmaṭa avaśya aramuṇu kene.
그래서 그런 나쁜 일을 한 어떤 부분이 있다면, janaka kamma의 힘은 한 번의 태어남으로 풀려난다. 남은 upatthambhaka, upapīḷaka, upaghātaka 같은 남은 kamma의 힘은 pavatti vipāka로, 곧 살아 있는 이가 태어난 때부터 죽을 때까지 사는 동안 결과를 주는 데 필요한 대상을 만든다.
anna ē koṭasak tamayi mav mærīmē mav piyanna mærīmē pāpa karmayā saṁsārayēdī satara ǣta kālayakadī ēket apāgata velā janaka karmayen avītiyen duklā næ aṭamahāgen duklā janaka karma śaktiya ivara karāṭa parivāra karma vaśayen ē vatā tibuṇada bāhira karma śaktiya ara ānantarika pāpa karmayē tibenā vū svabhāvaya nisā kavr̥ta vipāka vaśayen jīvat velā inna kālē ædalā unvahansē arihatyaṭa pat velā hiṭiyāt ēkaṭa etaṭa samantara hiṭak avaśya samantara nam unvahansē rāgayayi saktayayi muhakya ædalā iḍa vidihak næ. namut ara kiyannē ānanka śēṣaya nisā. rāgakṣaya, dvēśaya, mōhakṣaya karalā hiṭiyā. parisaraya gonna nægilā tiyenna ōnē næhæ. ē vædalā.
바로 그 몫이 어머니·아버지를 죽인 나쁜 kamma이다. saṃsāra의 먼 옛날에 그것으로 apāya에 떨어져 janaka kamma로 avīci에서 괴로움을 겪고, 여덟 큰 niraya에서 괴로움을 겪어 janaka kamma의 힘을 다 썼더라도, 딸린 kamma로서 남은 kamma의 힘이 그 ānantariya 나쁜 kamma의 성품 때문에 pavatti vipāka로 살아 있는 동안 끌려온다, 그분이 arahant가 되셨어도. 거기에 samanantara 바탕이 필요한가? samanantara라면 그분은 rāga, dosa, moha를 다하셨으니 끌려올 자리가 없다. 그러나 그 ānantariya의 찌꺼기 때문에, rāga, dosa, moha를 다하셨어도 환경이 쌓여 있을 필요 없이 그것이 미친다.
mat mēka aruvot hāmē mē janaka samupaṭa dena mē pravr̥tti
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov næhæ maslē kaya hædunaṭamat bæha. maslē kaya eka pættak vitarayi. eka hētuvak. ē kaya ætulatana hita anit hētuva masulē kaya eka pættak venavā. ēka anurūpaya æsuru karana hita ma tava pættak danna kayē koṭasat upakisraya venavā. ara væn̆dalā dæn ok
네, 아니다. 살과 피의 몸이 생겼다고만 되는 것은 아니다. 살과 피의 몸은 한쪽, 한 까닭일 뿐이다. 그 몸 안의 마음이 다른 까닭이다. 살과 피의 몸이 한쪽이 되고, 그에 맞게 몸을 의지하는 마음이 또 한쪽이며, 몸의 부분도 upanissaya가 된다.
hiṭiya tiyena ov
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn buduriyāṇan vahansē pratikarmayak pratipi eka ov
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kaya sunægīma hētu hindā næ ēka kāraṇayak. bahu hētukayinē. ēka hētukō palena vipākayak nǣ. vipākayak palennē bohō hētukō. bohō hētu tiyenavā. mēvā eka kāraṇayak tamayi kaya. kaya vitarak mēka siddha kaḷēnavā. ēka davasē parihasarayak balapāna.
몸 — 생겨나는 까닭이 하나뿐인 것이 아니다. 여러 까닭이 있다. 한 까닭으로 맺히는 결과는 없다. 결과는 여러 까닭으로 맺힌다. 여러 까닭이 있다. 그 가운데 하나가 몸이다. 몸만으로 이것이 일어나지 않는다. 그날의 환경도 미친다.
dæn api hitamukō mehema deyak. oluvaka ættakma hædīmaṭa avaśya karana kaya tiyenavā pini bǣvot ēkaṭa upakara venavā. kaya tibunaṭavat nemeyi. tavat koṭasak ādhāra vuṇā. edā ættaṭa tibuṇā ehāma piriva arakama æti vuṇā. ēkat eka hētuvak. unvahansēgē mānasikatvaya venas venna hētu tibunē næ. oya arihatun vahansē budurajāṇan vahansēgē mānasikatvaya aṁśubha ānta paḷu dakkavā kavadāva hinda venna hētu næha.
이렇게 생각해 보자. 머리에 탈이 나는 데 필요한 몸이 있고, 이슬을 맞으면 그것이 거든다. 몸이 있다고만 되는 것이 아니다. 다른 부분이 도왔다. 그날 실제로 그런 일이 있어 그것이 생겼다. 그것도 한 까닭이다. 그분의 마음가짐이 바뀔 까닭은 없었다. arahant와 붓다의 마음가짐이 언제든 바뀔 까닭은 없다.
hæbæyi unvahansēṭa kāyaka vaśayen tibennā vū hētu upanisaraya venna puḷuvan ādā venna puḷuvan ara issellā tibena āntaraya ædalā innavā. ēka ānantara pāpa karmaya anantarayak nisā ædalā.
그러나 그분께 몸으로 있는 까닭이 upanissaya가 되고 도울 수 있어, 앞서 있던 ānantariya가 끌려온다. 그것은 ānantariya 나쁜 kamma가 anantara이기에 끌려온 것이다.
dæn mahā bōsatān vahansēlāgi ayaṭa hiṁsā karapu aniyata ānāntarika pāpayak edenavā. niyata ānāntarika pāpa tamā pahan aniyata ānāntaraka pāpa karma kiyannē ēkaṭa gælapena avasthāva matu vunot āsanna avasthāvak āvot tavalā enna puḷuvan. anna ehemayi.
이제 큰 bodhisatta 같은 이들을 해친 것은 aniyata ānantariya 나쁜 kamma가 된다. niyata ānantariya 나쁜 kamma는 다섯이다. aniyata ānantariya 나쁜 kamma란 그에 맞는 때가 오면, 가까운 때가 오면 끌려올 수 있는 것이다. 그렇다.
itin māḷu allana pirisak inna gamaka ē pirisa kenek velā ipaṭicca bōsatkālika kāleka goḍa dālā tiyena māḷu dækalā un natta nā lan̆ganakoṭa mærenna dan̆galanakoṭa apiṭa māru goḍak hambavalā kiyalā santōsa vuṇā. ēkedi æta cittaprasādaya nitara æti kaḷā. menna mē hētu kāragaya tamayi unvahansēṭa budu velā ara vidiṭa hētuē. dæn hitanna puḷuvan etana
어부들이 사는 마을에서 그 무리의 한 사람으로 태어난 bodhisatta 시절에, 뭍에 끌어올린 물고기들이 숨이 막혀 죽으려 버둥거릴 때 '우리에게 물고기가 많이 걸렸다' 하고 기뻐했다. 그때 마음의 기쁨을 거듭 일으켰다. 이것이 그분께서 붓다가 되어 그런 일을 겪으신 까닭이다.
vidiṭa hētuē. dæn hitanna puḷuvan etana ānātana pāpa karmayak enna kivva tirisan vuna etana hiṭiyenna kiyalā. mahāvōsatan vahansēlā æhennē hiṭiyot māḷu vaḍin mokada vennē? ara hon̆da li māḷu eka mahā basan vahansē nama ani goḍa dānna kanādila dakalapana santōsa venavā mokakda? mahā bōsatān vahansē nāva dukihin gihisā satuṭē vipāṭa enavanē.
이제 이렇게 생각할 수 있다: 거기서 ānantariya 나쁜 kamma가 오려면 tiracchāna로 거기 있었어야 하지 않느냐고. 큰 bodhisatta가 거기 물고기 가운데 있었다면 어떻게 되는가? 그 물고기 가운데 하나가 큰 bodhisatta라면, 뭍에 끌어올려지는 것을 보고 기뻐하면 어떻게 되는가? 큰 bodhisatta를 괴롭혀 해친 것을 기뻐한 결과가 오지 않는가.
eyā dannē næha. kōhasan vahansē nāpa māḷu vata inna puḷuvan. kukuṭa ok balā kuḍā satek vennē næ. æṭekuṭa væḍiya luga satek vennē næ. ivaraṇa gattanna paṭan tirisan at vala tava upadinavā. hæbæyi vaḍuvekuṭa vaḍā goḍā satayek vennē næhæ. ætekuṭa vaḍā loku satayek vetak tiyenavā.
그는 모른다. bodhisatta가 물고기로 있을 수도 있다. 닭보다 작은 짐승은 되지 않고, 코끼리보다 큰 짐승은 되지 않는다. vivaraṇa를 받은 뒤로는 tiracchāna로 다시 태어나더라도, 메추라기보다 작은 짐승은 되지 않고 코끼리보다 큰 짐승은 되지 않는다.
ē pramāṇa atara roku vena maṭṭamē kayaka adævuru kava ehenam oyagaḍē hiṭiyā nam ehema ekē ehema māḷu vennē ehema ara satuṭara dekak bōcara venavā. ehema næ nam mokada vennē? ara mahā balava pāpa karmayak mi gonna nægenavā væḍē puncanna bæ.
그 크기 사이의 몸으로 그 물웅덩이에 있었다면, 그런 물고기였다면 그 두 가지 기쁨이 대상이 된다. 그렇지 않다면 어떻게 되는가? 그 큰 센 나쁜 kamma가 쌓이니 일이 끝나지 않는다.
mehema deyak etana tiyennē.
거기 있는 것은 이런 것이다.
āpa nǣ idilā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ov dæn manussayaka mæluvat etana bōnastan vahansē kihimaṭa kiyana eka nē mē tērunnē næ. niyata ānāpākayak siddha novenna puḷuvan. aniya aniyata vaśayen inna puḷuvan. namut ētana
네, 이제 사람을 죽였어도 거기 bodhisatta가 있었는지는 알 수 없다. niyata ānantariya가 일어나지 않을 수 있다. aniyata로 있을 수 있다.
in̆dilā tiyenavā nam hiṭiyā nam maga paḷivenaṭa gōcettaṭa putaya pirisak tamayi ælalā tiyennē. sāmānyayen mānasaya gatta arak æti pirisak aragena uhas avabōdhayak æti dharmāvabōdhayak æti mārgaphalin mærilā velā næhakaṭa ē navasiyanna vā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi ammā nam ennē væḍē venāsa ē nisā tamayi budurajāṇan vahansē mahā kaṇvala gōcara vunē eyāgēt yam hētuvak tibicca nisā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēkayi kāraṇa
그것이 까닭이다.
na æti hadivana venayi tēruda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn hadicīmē goḍak nisā vena aya hadiciyama deyak. ov etakoṭa ēgollan æti vennē næta balayak hitak situvillak ætiveda
이제 갑작스러운 일로 죽는 이들이 있습니다, 갑작스러운 일이지요. — 네. — 그때 그들에게 어떤 힘, 마음, 생각이 일어납니까?
hitak æti venavā. karma pataya kiyannē ekak oya hituvilla kiyannē tava ekak. karma patayak kiyalā kiyannē yamkasi prāṇaghātayak nam prāṇaghātayaṭa avaśya karannā vū aṁga sampūrṇa vunāganam karma patayak. an̆ga asampūrṇa vunat prāṇaghāta karmayak.
마음은 일어난다. kammapatha라는 것과 그 생각이라는 것은 서로 다르다. kammapatha란, 이를테면 산 목숨을 죽임(pāṇātipāta)이라면 그에 필요한 갈래(aṅga)가 다 갖춰지면 kammapatha이다. 갈래가 다 갖춰지지 않아도 산 목숨을 죽이는 kamma이기는 하다.
adicatiya maraṇaya avasthāvē tiyena itin hadisi maraṇayak ena avasthāvak yam kenavā nam hati maraṇa avasthāvē tiyenavada ohuṭa śuddhatiyama siddha venavā kiyannē nigamanaya karanna bæhæ. cutiya siddha vennē maraṇa hatara ākārayak tiyena hatarē dekakaṭa vitarayi.
갑작스러운 죽음의 때에 있는 것 — 갑작스러운 죽음이 오는 때에, 그에게 cuti가 일어난다고 단정할 수는 없다. cuti는 네 가지 죽음 가운데 둘에만 일어난다.
āyukkhavē maraṇa kammakkhaya maraṇa upama upayakkhayē maraṇa. mokakdaka ma etakoṭa ēka āyuṣaya āyuṣa sēvecca maraṇayak siddha vuṇā nam ē pudgalayā karmaya sēvaya velā næha. ehenam karmaya sēvaya vecca næti pudgalayekuṭa viśēṣa pāpa karmayak hō puṇya karmayak ē bhavaya parivartanaya karanna siddha velā tibuṇē nætnam oṭa dutiyak nǣ.
āyukkhaya maraṇa, kammakkhaya maraṇa, ubhayakkhaya maraṇa, 그리고 또 하나. 그러면 āyu가 다한 죽음이 일어났다면 그 사람의 kamma는 다하지 않았다. 그렇다면 kamma가 다하지 않은 사람에게는, 특별한 나쁜 kamma나 좋은 kamma가 그 bhava를 바꾸어야 하는 일이 일어나지 않았다면 cuti가 없다.
ohugē kaya visin giyā eccarayi. cuti calatā bhēdō antadānak maccu maraṇā. etakoṭa anna ē ākārayen cuṭi kiyannē ēkayi otana maraṇaya piḷiban̆da pennana kāraṇā aṭakinnē. cuta vennē cuta vīmē maraṇaya ekayi.
그의 몸이 무너졌을 뿐이다. 'cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ.' 그렇게 cuti란 거기서 죽음을 보이는 여덟 가지 가운데 하나이다. cuta 되는 것, cuta 되는 죽음이 하나이다.
kavanatā kiyannē cuta vena bavak vēda ēka ara kiyaga kiyannā vū eccalā kivvot gandhabba kiyana avasthāvēdīt yuta venna puḷuvan. danna moka nemeyi. bēdō kaya bin̆dī yāmak ædda? gahakin værana bōmbekaṭa ahuvanam kaya bidilā kiyalā. ēkat maraṇaya lōka sampataya antadānavā.
cavanatā란 cuta 되는 상태이다. 그것은 gandhabba의 때에도 cuta 될 수 있다. bhedo — 몸이 깨어지는 것이 있는가? 나무에서 떨어지거나 폭탄을 맞으면 몸이 깨졌다고 한다. 그것도 세상 통념의 죽음이다. antaradhāna.
yanisa kaya aturu dahan venavā. mēkat yamkisi iradi baliyāt karanna puḷuvan deyak. ē vagē mē kālē ahanna dakinna tiyeena deyak nemeyi. yam kisin̆dīkaṭa lōkē kāya luvi livī āvā. ara ehema vidiha eka sāpayak kaḷot ehema ē iradi sāpaya vædilā hitan ē pudgalayāgē śarīraya suḷu visuru velā yanna puḷuvan. atura dahama vunā gē dihak nǣ ādīna anna antaradāna
몸이 사라져 버린다. 이것도 어떤 iddhi의 힘으로 할 수 있는 일이다. 요즘 듣고 볼 수 있는 일은 아니다. 옛날 어느 때 세상에서 몸이 녹아 사라졌다. 그런 식으로 저주를 하면 그 iddhi 저주를 맞아 그 사람의 몸이 부서져 흩어질 수 있다. 사라져 흔적이 없다. 바로 antaradhāna이다.
mṭu maraṇa lōka sammata ohoma mæruṇā. dakinna puḷuvan maraṇayak eda venavā. kalēpa rasa nik hipō mē maralē kaya baha kabanavā væṭenavā pættaṭa maraṇānuma pana ædalā ædalā giyā. ēkat maraṇayak. menna mē maraṇa athākārayen mē siyallama kiyanavā. menna mēken maraṇaya kiyannē mēyi.
maccu maraṇa — 세상 통념으로 그렇게 죽었다. 볼 수 있는 죽음이 그때 일어난다. kālakiriyā — 몸이 쓰러지고, 죽음에 이르러 숨을 몰아쉬다 갔다. 그것도 죽음이다. 이렇게 여덟 가지로 이 모두를 말한다. 이로써 죽음이란 이것이라 한다.
itin ōkendi śutiya æti vennā vū maraṇaya ekak tiyenavā. maraṇayat ekka æti veyi suta vena avasthāva. anna ē avasthāvak ennavā ekkō karmakya velā tiyenna ōnē ekkō āsaya karmaya dekaṭa ivaralā tiyenna ōnē. obagē maraṇayak venna ōnē. ē ban̆du avasthāvaka vitarayi. situvillak avaśya vennē īḷan̆ga addhava paṭisandhiyak upaddanna.
그래서 그 가운데 cuti가 일어나는 죽음이 하나 있다. 죽음과 함께 cuta 되는 때가 일어난다. 그런 때가 오려면 kamma가 다했거나, āyu와 kamma 둘 다 끝났어야 한다. 그런 죽음이어야 한다. 그런 때에만 다음 생의 paṭisandhi를 일으키는 데 생각이 필요하다.
etan dænmayak vaśayen hētu kārakayak ara vēgayen ædilā. itin ehema nætnam anit ayaṭa hita monavāhari hiṭa hitenna gaman hadi æhitayak vunā. bōmbayak æhunā. æhi ṭiya gahanakoṭa surusi velā.
그때 까닭이 되는 것이 빠르게 끌려온다. 그렇지 않으면 다른 이들에게는, 마음에 무언가를 생각하고 있다가 갑작스러운 일이 생겼다, 폭탄을 맞았다, 눈 깜짝할 새 산산조각이 났다.
dæn mini hadenā itin ōkaṭa pennannē ara aṭuvā vigraha karanna yanakoṭa kenihira inna mæssa kuḷu geliyen gæhuvā. oya velāvat mē cittayē sīḍanavā kiyalayi ida kiyannē. oya maraṇāsanna mohotēdī śuti cittaya haṭaganna ōnē haṭagena paṭisandhi cittayak enavā kiyana mē adahasa mul karē svāmeinihirōḍō inna mæssaṭa kuḷu geriyen gahanavā kiyannē æhiṭiya gahana mohotē mæsā kǣli. hæbæyi oya mohoṭat ara citta vītaya pahaḷa venavā kiyalā tamayi aṭuvācārayan vahansēlā vigraha karannē.
이제 사람들에게 이것을 aṭṭhakathā 풀이로 보일 때, 모루 위의 파리를 쇠망치로 쳤다, 그때에도 이 citta vīthi가 일어난다고 한다. 죽음에 다다른 순간에 cuti citta가 일어나야 하고, 일어나서 paṭisandhi citta가 온다는 이 생각을 바탕으로, 모루 위 파리를 쇠망치로 친다는 것은 눈 깜짝하는 순간 파리가 박살 난다는 것이다. 그러나 그 순간에도 그 citta vīthi가 일어난다고 aṭṭhakathā 스승들은 푼다.
oya ē vigrahayidī tatvayekgē varṇaya siddha vīmaṭa avaśya vennē avasthā hatarak. ē hataren karmaya siddha vena avasthāva mokakda kiyana ekak karmak sē maraṇayen ubhayakṣē maraṇaya mokakda kiyalā. vigraha karalā tērum ganna bæruva kiyana aṭuvādī ohu velā tiyenavā. aṭuvā anivā ācāryada
그 풀이에서, 중생의 죽음이 일어나는 데 필요한 것은 네 가지 때이다. 그 넷 가운데 kamma가 일어나는 때가 무엇인지, kammakkhaya 죽음, ubhayakkhaya 죽음이 무엇인지 풀어 알아듣지 못하고, aṭṭhakathā와 다른 ācariya들의 설에서 헤매고 있다.
itin o mohotēdīma siyaluma satvaya ida karma paṭayak enna avaśyatāvayak næ. karma patayak nætnam nam janakaya karmayak ipadavānē næ. ehenam āyuṣaya karmak kṣē velā mærana velāvaṭayi. āyuṣayi karmayayi dekama kṣē velā mærana mohotak āvanā yam satvayakuṭa. onna oya mohotē enakoṭa oyiṭa kaltiya oya avaśyaṭa karma karma nimiti, gati nimiti pahaḷa vīmē mūlāntaya kriyātmaka venavā.
그러니 그 순간 모든 중생에게 kammapatha가 와야 할 까닭은 없다. kammapatha가 없으면 janaka kamma가 태어나게 하지 않는다. 그렇다면 āyu와 kamma가 다해 죽을 때다. āyu와 kamma가 다 다해 죽는 순간이 어떤 중생에게 오면, 그 순간이 오기 앞서 미리 그에 필요한 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 나타나는 바탕이 작용한다.
sasara pævætmaṭa hētuva tiyena jīva pævætmaṭa hētu vena karma śaktiya adāla velā antima avasāna dāna mohota tamayi karmak sēvaya. anna ē vagē mohotak enakoṭa īḷan̆gaṭa upādānaya karaganna tibuṇē yamkisi karma vēyak ætta ēka matuvemi paṭan gannavā.
saṃsāra 있음의 까닭, 목숨 있음의 까닭이 되는 kamma의 힘에 맞추어 마지막 끝 순간이 kammakkhaya이다. 그런 순간이 올 때 다음으로 붙잡을(upādāna) 어떤 kamma의 힘이 있다면 그것이 떠오르기 시작한다.
ēka tamayi ara karma vipāka vaśayen sōta vipāka vaśayen kammā vipākāva vassantaya kiyalā. etendi goḍanægalā dennē. ē nisā ē pudgalayā samahara vela api hitamukō karmak kṣē velā værenna kenek inna tava saruṇayi. dæn mē varṇaya hitanna tiyennē ekapāraṭa bōmbayak ahuvelā. kayanayaka væradilā yanna tiyennē. hæbæyi karmataya maraṇayak ohuṭa ē atdævē urumayi.
그것이 kamma vipāka로서 'kammā vipākā vattanti'라는 것이다. 거기서 쌓아 준다. 그래서 그 사람이, 이를테면 kamma가 다해 죽을 사람이 아직 젊다고 하자. 그 죽음이 갑자기 폭탄을 맞아 몸이 부서져 가는 것이어야 한다고 생각해 보자. 그러나 kamma에 따른 죽음이 그 생에서 그에게 딸려 있다.
ehema tibuṇanam māsa gānak kaltiya. māsa hatak kaltiyā. ohuṭa īḷan̆gaṭa hētukāra upādānaya karapu dharmaya ohuṭa ædenna paṭan gannavā. ohugē adahat venas velā yanavā. dæn ehema minissu api dænat tiyenavā samahara aya oya hadisi maraṇa valaṭa gōcara vecca ayagē samahara avasthāvala māsa gānakenam vihāra parivartanaya amānasika gataya pēnavā. tibuṇā adahas venas velā.
그렇다면 몇 달 전에, 일곱 달 전에 미리, 그에게 다음으로 붙잡을 까닭인 dhamma가 끌려오기 시작한다. 그의 생각도 바뀌어 간다. 그런 사람들을 우리도 안다. 갑작스러운 죽음을 맞은 이들 가운데 어떤 이는 몇 달 전부터 행동이 바뀌고 마음가짐이 바뀐 것이 보인다. 생각이 바뀌어 있었다.
mokakda gati lakṣayana venas velā. monavāhari vædagat eyak gæna samahara katā karanavā. samahara aya duṣ dēval gæna katā karanavā. daruṇu venavā pelak aya śānta venavā peḷak aya mē mokada ara karma karma nimiti, gati nimiti valin sudusu ē dēva kaltiya ædinna paṭan gannavā. anna ara avasthāva venakoṭa ē putalā ē mānasikatvayē innē. ehema avasthāvaka tamayi poḍḍāra vināśaya siddha vennē.
무엇인가? 성품이 바뀐 것이다. 어떤 이는 중요한 일에 대해 이야기하고, 어떤 이는 나쁜 것들에 대해 이야기한다. 어떤 이는 사나워지고 어떤 이는 고요해진다. 왜냐하면 kamma, kamma nimitta, gati nimitta로 알맞은 것들이 미리 끌려오기 시작하기 때문이다. 그때가 되면 그 사람은 그 마음가짐에 있다. 그런 때에 무너짐이 일어난다.
ēda karmaphalayan uppattiyaṭa genanæt vena vidihaṭa, paṭisandhiya æti karana vidihaṭa laṁ velā tiyennē. ē nisā ē pudgalayā ara kṣaṇayaken mærilā gilā. ē mohotē haṭagatta situvilla kiyalā kivvaṭa ē mohotē venakoṭa situvilla mōruvā ivarayi. kaltiya haṭagena inna. situvili sǣma haṭagattē kaltiyak. karma karaṇa nimiti gadana nimiti haṭagannē. maraṇāsanna æhidiyē gahana mokaka nemeyi. samaharaṭa dina hataṭat tiyā paṭan gannē.
그때 kamma의 결과가 태어남으로 이끄는 식으로, paṭisandhi를 일으키는 식으로 다가와 있다. 그래서 그 사람이 한 khaṇa에 죽어 갔더라도, 그 순간에 일어난 생각이라고 하지만 그 순간에는 생각이 이미 익어 끝나 있다, 미리 일어나 있었다. 생각은 모두 미리 일어난 것이다. kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 일어나는 것은 죽음에 다다라 눈 깜짝하는 때가 아니다. 어떤 이에게는 이레 전부터 시작한다.
ehema nætnam māsa gānak tiyā paṭan gannavā. samahara vennē avurudu gāyan paṭan gannat puḷuvan. ehema eka avasāna mohota tamayi æt vena mohota. haridi ahamben æti karaganna ekak nemeyi. upakrama sīlīva puḷuvan ahamben æti karana dēvala denna. hæbæyi ēkat karma balavēgaya hētu vāsanā ættanṭa pamaṇayi. siyallaṭa mēka dennat bæ.
아니면 몇 달 전부터 시작한다. 어떤 이에게는 몇 해 전부터 시작할 수도 있다. 그렇게 해서 마지막 순간이 그것이 이루어지는 순간이다. 그것은 우연히 일으키는 것이 아니다. 방편을 써서 우연한 것을 일으켜 줄 수는 있다. 그러나 그것도 kamma 힘의 까닭과 복(vāsanā)이 있는 이들에게만이다. 모두에게 이것을 줄 수는 없다.
itin ē nisā æti vennē ēkayi. ē tuḷa innē. avidyāven donnāven sasara gamanaṭa pasutalaya hadāgena siyaluma pr̥thagjanaya innē.
그래서 일어나는 것이 그것이다. 그 안에 있다. avijjā와 taṇhā로 saṃsāra 길의 바탕을 만들어 모든 puthujjana가 있다.
arihatun vahansē ænna anik hæma kenāṭama ē maṭṭamada mārga phalāvīnṭat ē maṭṭamaṭa hadāgatta pasutalaya kiyanavā. rāga dvēśa mōha ē maṭṭamaṭa tiyenavā. sampūrṇayen rāgakṣaya, dvēśakkhaya mōhaya kiyalā arihatun vahansē arihatun vahansēyi ē ṭika nættē. pasu phalaya nædda. ani hæma kenaṭama tiyena nisā. ē aya pasuphalaya tiyena nisā ānantaraya ædalā oya vidihaṭa.
arahant를 빼고 다른 모든 이에게, 그 수준의 magga phala를 얻은 이들에게도 그 수준만큼 만든 바탕이 있다. rāga, dosa, moha가 그 수준만큼 있다. 완전히 rāga, dosa, moha를 다한 arahant만이 그것이 없다. 바탕이 없지 않은가. 다른 모든 이에게는 있기에, 그들은 바탕이 있기에 anantara를 그렇게 끌어온다.
anantara karmayen dina gaṇanak tiyā elā idilā dutiyak enna tiyenavā nam ara karma śaktiyamayi ēka karanavā. api hitanna deyak næha. ē nisā karma śaktiya pālanaya peran tiyannē. ēka citta rūpa citta kriyāvaliyak ēkaṭa avaśya neme. sihi nætuva inna kenākam karma kriyākārītvaya siddha næhæ tamayi sihi nætuva balannē. ara karma kriyākārītviyen niyamākārayen kramānukūlava giran denna tamayi ē putē marehi hætuva vennē.
ānantariya kamma로 며칠 전부터 와서 cuti가 와야 한다면, 그 kamma의 힘 자체가 그것을 한다. 우리가 생각할 것이 없다. 그래서 kamma의 힘이 다스린다. 거기엔 마음과 물질(citta rūpa)의 과정이 필요하지 않다. 깨어 있지 않은 사람에게도 kamma의 작용은 일어난다. 그 kamma의 작용이 정해진 대로 차례로 이어 주기에 그 사람이 깨어 있지 않은 채 죽게 되는 것이다.
sihi nætuva mama arana apiṭa hita api avaśyayi mærena mohotada kivvaṭa api sihi næti venavā kiyana ekat hari gæm̆buru deyak. mē kāyika vaśayen tiyena maslē sahita mē kayē tibennā vū āpadāvak nisak. pudgalayāṭa ē mādhyen aran adahas ganavīmē kramaya vana mē kaya kiyana sakkal. ohuṭa ēkamen adahat ganna bæri nisā. ohugē mādhyaya velā tibunē ēka nisā. ohuṭa sī næti velā inna puḷuvan ē hētuva.
우리는 죽는 순간에 마음이 필요하다고 하지만, 우리가 깨어 있음을 잃는다는 것도 아주 깊은 일이다. 몸으로 있는, 살과 피로 된 이 몸에 생긴 탈 때문이다. 사람이 그 매개로 생각을 받아들이는 방식인 이 몸이라는 것으로 그가 생각을 받을 수 없기에, 그의 매개가 그것이었기에, 그가 깨어 있지 못할 수 있다, 그 까닭이다.
hæbæyi samahara ve mas lē kayien ivat vennāvak tiyenavā. maslē kaya pavatvāla bærisa tattvaya væhæruṇa nam ē avasthāvē manō mē kayen piṭa venavā. piṭa vunāṭa passē maslaya kaya dita bādhayaka eten næte hon̆daṭa dīlā. etanin kalpanā venavā.
그러나 때로는 살과 피의 몸에서 떨어져 나오는 일이 있다. 살과 피의 몸을 지탱할 수 없는 상태가 되면 그때 manomaya kāya가 이 몸에서 빠져나간다. 빠져나간 뒤에는 살과 피의 몸이라는 걸림이 거기 없으니 잘 생각한다.
dæn mēka hon̆daṭa dænaganna puḷuvan mē sihi næti karalā hitanna oparēṣan karanna dāē sihi næti karapuva uḍin mat bæta mē kaya kapanavā koṭanavā dænennē næha. æhæṭa pēnnet næhæ, kanṭa æhennet næhæ. nāsayaṭa gan̆da suna dænennet næhæ. sasa dænet næhæ sparśa dænennē næhæ mēt passē passē ēvanāṭa passē balahama eyā kiyanavā. maṭa ehema mē sihi velā tibunē næhæ. mama mehema ævida ævidē hiṭiya mama mehema tæna pihin̆danam in̆dalā ṭanam mama mehema āvā ādi vaśayen mē manō mē gamanakin giya hæṭi okkoma vitara kiyalā ē kālē. ehenam ē pudgalayā sīnata tiyalā tibilā næ.
이것을 잘 알 수 있는 것이 깨어 있음을 잃게 하고 operation을 할 때이다. 깨어 있음을 잃게 하면 이 몸을 자르고 베어도 느끼지 못한다. 눈에 보이지도, 귀에 들리지도, 코로 냄새를 맡지도, 맛도, 닿음도 느끼지 못한다. 그런데 나중에 깨어나서 보면 그가 말한다: '나는 그렇게 깨어 있음을 잃지 않았다. 나는 이렇게 돌아다녔다, 이런 곳에 있다가 이렇게 왔다' 하는 식으로 manomaya kāya로 다닌 것을 모두 말한다. 그렇다면 그 사람은 깨어 있음을 잃은 것이 아니다.
kayat sīnata velā tibē. kayat ekka tiyana sambandhaya ēkak. manasat eka tiyena manōmaya kayin mē ekalā tiyena sambandhaya tava ēkak. manō mē kaya mē kayat ekka sambandha velā tiyenavā mēka āpadāvak nisā ēvā aramuṇu gænīma væhilā yannē. etakoṭa tamayi mē kayat ekka sambandhaya tiyana kiyan tamayi sihi nætuva innē.
몸이 깨어 있지 않았던 것이다. 몸과 맺은 관계가 하나, 마음과 함께 있는 manomaya kāya가 이 몸과 맺은 관계가 또 하나이다. manomaya kāya는 이 몸과 이어져 있는데, 이 몸에 탈이 났기에 대상을 받아들이는 것이 막혀 버린다. 그때 이 몸과의 관계를 두고 깨어 있지 않다고 하는 것이다.
itin api koccarada tiyennē nætuva kiyalayi hilā. ara karma śaktiya kriyāvaliyaṭa ahuvelā tibunam ēka. hariyaṭa avasāna mohotak enakoṭa api danna ennē næha koyi idira vunāda kiyalā maḷa sænakin ahagena giyahama sihiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sihiyavaṭa passē nam etandi mē pudgalayāṭa anna calanapā kiyana avasthāvē maraṇaya. cuta velā paṭi sadayak labanna tibuṇā. sita vena bavaṭa giyā vena bavaṭa hin sita vuṇā. æn̆ga rūkṣāvalā cita vuṇā. itin paṭisandhiya labā gænīmaṭa adahadut pinlā ēka siddha venna puḷuvan.
깨어난 뒤에 그 사람에게 cavanatā라는 때의 죽음이 온다. cuta 되어 paṭisandhi를 얻게 되어 있었다. 마음이 다른 상태로 옮겨 가 cuta 되었다. 그래서 paṭisandhi를 얻는 데까지 그것이 일어날 수 있다.
sihi næti vecca kenā mæ maranakoṭa yannē oya vidiyaha sihi næti velā mæranakoṭa sihi næti velā inna velāvē ē sihi næti vena avasthāvē mē kayat ekka sambandhī hiṭapu [ugura kǣrīma] nemeyi yannē. ehema kenek gæna manōmayakayin ahak tiyenavā hiṭiya pahara venavā. etakoṭa mē mē mat lēka sambandhayen tibuṇa bādhakaya duru venavā. etanadi pahaḷa vena ekē samahara velāvaṭa ara karma karmati gatanadi pahaḷa velā cutittayen paṭisandhiyaṭa pæhæ paṭisandhiyen anukūla venna puḷuvan. ēkaṭa kiyannē cavanatāvaya
깨어 있지 않은 이가 죽을 때 가는 것은 이렇다. 깨어 있지 않은 채 죽을 때, 그 깨어 있지 않은 때에 이 몸과 이어져 있던 것이 (그대로) 가는 것이 아니다. (헛기침) 그런 이에게서 manomaya kāya가 떨어져 나온다. 그때 이 살과 피와의 관계로 있던 걸림이 사라진다. 거기서 때로 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 나타나 cuti citta에서 paṭisandhi로, paṭisandhi에 맞게 이어질 수 있다. 그것을 cavanatā라 한다.
vena bava śuti kiyana eka siddha vennē mas liya kayat ekkalā tibilā ara karmakṣaya ubhaya akṣaya kiyana maraṇayat ekkalā mē maslaya kaya keḷavara venakoṭama ē mohotē haṭaganna kriyāvaladī avasāna citta vīti. ēka tamayi cuṭiya arakē cavada oya dekaṭama ayitilā æti karmaya tava vidiha tiyenavā nam bēdō antardānaṁ majja maraṇaṁ kālā kiriyāṁ oya ādi vaśayen tavat pelā
cuta 되는 것, 곧 cuti가 일어나는 것은 살과 피의 몸과 함께 있다가 kammakkhaya, ubhayakkhaya라는 죽음과 함께 이 살과 피의 몸이 끝나는 바로 그 순간 일어나는 과정의 마지막 citta vīthi이다. 그것이 cuti이다. 그 둘 다에 속하지 않는 kamma가 또 있다면, bhedo, antaradhānaṃ, maccu maraṇaṃ, kālakiriyā 같은 것이 이어진다.
tiyenavā mæri kara kalē rasana ekkō āyamakkhaya varṇaṁ kiyalā itin mē maraṇaya sammataya ē anikaṭa væḍe ēyaṭa væṭiddaya etanin inmalā ena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
antalābhavaya kiyana kiyannē mokada mē antalābaya kiyana vacanaya gattahamayi mē mahāyānaya kiyana vacanayak kiyannē. namut etakoṭa saṁjāti kiyannē nætnam gandhabbayak vacana deya budurajāṇan vahansēgē dēśanāma gatta.
antarābhava라는 것은 무엇인가? antarābhava라는 말을 쓰면 이것이 Mahāyāna의 말이라고 한다. 그러나 sañjāti, 곧 gandhabba라는 두 말은 붓다의 가르침에서 그대로 가져온 것이다.
saṁjātika avasthāva nætnam gandha avasthāvaṭa patvenavā. sūkṣama kāyika avasthāva ē avasthāvēdī æhæṭa pēnavā, kannaṭa æhenavā. mokada sūkṣama æhæk tiyenavā sūkṣama kalak tiyenavā. nāsayak divak hayak manak okkoma tiyenavā. ēvānam mē lōkē gōcarayi. gōcalā pēnavā. itin ē ayadi karma karmayēdī gatamēdī aramuṇu velā enavā. ēkin mēta velā īḷan̆ga paṭisandhiyak labāgattot īḷan̆ga addavalaṭa yanavā. kiyannēmayi.
sañjāti의 때, 곧 gandhabba의 때에 이른다. 미세한 몸의 때이다. 그때 눈에 보이고 귀에 들린다. 미세한 눈이 있고 미세한 귀가 있다. 코, 혀, 몸, 마음이 모두 있다. 그것들은 이 세상을 대상으로 한다, 보인다. 그래서 그들에게도 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 대상으로 온다. 그것으로 다음 paṭisandhi를 얻으면 다음 생으로 간다. 그렇다.
dæn mē sāmānya pr̥thagjanayakaṭa karma, karma nimiti, gatini nimiti pahaḷa vīmē anupiḷivelak ædena upādānaya karapu hæṭiyaṭayi. ohuṭa upādānaya karalā tibunē yamakda? upādānayaṭa hētukāra vannā vū karmayayi.
이제 보통 puthujjana에게 kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 나타나는 차례는 붙잡은(upādāna) 대로 끌려온다. 그가 붙잡은 것은 무엇인가? 붙잡음의 까닭이 되는 kamma이다.
evalē karannā samānava væṭahenavā kivva. ēnam ēkaṭa hētukāraka vecca parisarayak. karma nimitta vaśayen væṭahenavā. ehenam ē karma karma nimitta nisā issellā væhilā tibunē næ pahaḷa vecca bayak hō kāgayak hō gatiraṇayak matu velā enavā. ēka nimitta venavā.
그때 했던 것과 똑같이 보인다고 했다. 그렇다면 그것의 까닭이 된 환경이 kamma nimitta로 보인다. 그렇다면 그 kamma, kamma nimitta 때문에, 앞서는 없던 두려움이나 다른 느낌이나 gati의 모습이 떠오른다. 그것이 nimitta가 된다.
oya tuḷa ekak ahaval eka enavāyi kiyalā anupiḷivīlā kiyanna deyak næha. upādānaya velā tibenen koyikada ēkaṭa anukūlavī dē tamayi eten tiyennē. karana lalada karmayak issellā karapu karmayak tiyenna puḷuvan karapu karmayaṭa anukūla karmayak maḍuva velā.
그 가운데 어떤 것이 먼저 온다고 차례를 말할 것은 없다. 붙잡은 것이 어느 것이든 그에 맞는 것이 거기 있다. 지은 kamma, 앞서 지은 kamma가 있을 수 있고, 지은 kamma에 맞는 kamma가 떠오를 수 있다.
dæn maga rækarayin̆dalā. minihekuṭa gæhuvā. minihā malā. tamangē haturekuṭa gahana vaga rækalā idalā minihen hæilalā gæhuvā. mēka kavuru 25da vidiha tissalā siddha karapu minihen minihā miniha maruva velā jīvat velā idalā.
이제 길목에 숨어 기다리다 사람을 쳤다. 그 사람이 죽었다. 자기 원수를 치려고 길목을 지키다가 그 사람을 쳤다. 이것을 스물다섯이나 서른 무렵에 저지른 사람이 그 사람을 죽이고도 살아 있었다.
dæn ohuṭa maraṇāsanna mohotak enakoṭa onna oya karapu karmaya āpahu vædalā enavānam kammā vipākāvattanti kiyalā. anna karma karama nimiti gadīmadī vipāka vaśayen nirmāṇaya karalā gælapena ekak tiyenavā. dæn otedi pennavā karmayak.
이제 그에게 죽음에 다다른 순간이 올 때 그 지은 kamma가 다시 들어온다면, 그것이 'kammā vipākā vattanti'이다. kamma, kamma nimitta, gati nimitta가 결과로 만들어져 맞아떨어지는 것이 있다. 이제 거기서 kamma가 보인다.
ē kiyannē edā karapu minihā avasthāva karma nimitta vaśayen isselā matuvelā ē karmayaṭa nimitikāra pæ. dæn eyā panā dinavā kiyalā eyāṭa pēnnē næha. ara manōmaya kayakin eyā pita karannē mævicca parisarayakaṭa gihillā eyāṭa pārak mævilā pēnavā ara issellā maranna hiṭapu ē mohota oyāgē væṭahenavā. haturukama væṭahenavā. hita dūṣaya venavā. gatta pollak tibenā manō mē vaśayen ēkat mævilā karma śaktiyen ēkat aragattā minihā hæṁgilā balā innavā cāra minihā enavā pēnavā. ē mærilā hon̆gak mē manōmaya nirmāṇaya anna karma nimitta vuṇā.
곧 그날 사람을 죽인 그 때가 kamma nimitta로 먼저 떠올라 그 kamma에 nimitta가 된다. 이제 그는 자기 숨이 넘어간다는 것을 보지 못한다. 그 manomaya kāya로 그려진 환경에 들어가, 길이 그려져 보이고, 앞서 죽이려 기다리던 그 순간이 떠오른다. 원수 맺음이 떠오르고 마음이 더러워진다. 들었던 몽둥이도 manomaya로 그려져 kamma의 힘으로 그것을 들었다. 숨어 지켜보니 그 사람이 오는 것이 보인다. 그 manomaya로 만들어진 것이 kamma nimitta가 되었다.
dæn rākuāma tanē ara vagēma gæhuvā. ara edā vecca hidiha samagana næti lagannavā. dæn metana mānasika kriyākārītvaya mehema hīniyak dakinavā vagē mehema siddhiyaṭa paha. karmaya matu vuṇā, karma nimittat sambandha vuṇā. gatiyat matu vuṇā. antimaṭa gati nimittaṭa penavā. gati nimittokda? rūtrē gatiya.
이제 그날처럼 쳤다. 그날 일어난 일과 같은 것이 일어난다. 여기서 마음의 작용이 꿈을 꾸듯 이렇게 그 일에 이른다. kamma가 떠올랐고 kamma nimitta도 이어졌다. gati도 떠올랐다. 끝내 gati nimitta에 이른다. gati nimitta는 무엇인가? 사나운 gati이다.
mānasikatvaya ravudayi, paduttayi
마음가짐이 사납고 더럽다.
mē avasthāvēṭa mokada vennē? ara pætta piripiṭini īta rūpaya kriyātmaka velā ivarayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
karma sambandhaya ivarayi.
kamma와의 관계가 끝났다.
avasānaya iyē bhāva mē vagē niyannē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
avasāna avasthāvē anna kaṇhāsanita vidiyahara velā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēka aramuṇu vunē mokakda ara kāyagātaya aramuṇā. kāyagātaya nokatta vidiya pahalā.
그것이 대상으로 삼은 것은 무엇인가? 그 몸을 해침(kāyaghāta)을 대상으로 삼았다. 몸을 해치는 모습이 나타났다.
ēta vidiya pahala ē ilāva avidyāven prr̥ṣṇāva ē vadē inna hiṭiya dharāpadayak nætava vica nisā. anna ē velāvē dēpu minna amansa kiya vastapa karanavā avasthāva nigamanaya karana davalanavā īṭa pala mē davīmē mokakda ara mātikatvaya ara micca maraṇī rūya mātgatta na eka nūta mādhigatta oba dharma gamrāva tiya dhamrāvak karanna ōna ks vala āgana mokada vunē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
velā parihamla tamayi jāti saṁgnātaya ivara. saṁgnātaya kiyadayak tamayi dæn olakkara yannē parampara mēda minissu aha venavā. ṭæri ara manu kālayak yak yak gōtaya haṭiyak tunak nætuva lā eyā yanavā etara. etana paṭan ōsati vatayen olō haṭa eikāṭa ē lōkē dahanna ācca mik na ēkat milā pēnavā. ēkē piti pit æka dālāgena ърrama sattaya naraya menna meyāgē avas venas ē jātiya atē ē jāti kāruva mævilen ēkān kapāgannā padāgannavā gaha karāgannavā. ē māsikatvaya nānā karana paṭisa dæmapu ē kāla kyi sida vennē. īṭākāraya ebālikatvaya vidānē ītdækīma kohomahari atdævakin atdaya siyalli allagama
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
samanantarayak hadanavā kiyannē hadanna hētu tiyenavā. ē hædenavā. avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā pudgalayāṭa satarayak inna bæ. mānasikatvaya samānatvaya hadana mānasikatvaya hædena mānasikatvaya oya ē saṁkhāra saha vibhāgaya ṭika sambandha vennē. hētuvayi phalayayi kiyana mē satvittaya vemi. oya kiyana parisanaya hædenavā.
samanantara를 만든다는 것은 만들 까닭이 있다는 것이다. 그래서 만들어진다. avijjā 때문에, taṇhā 때문에 사람은 가만히 있을 수 없다. samanantara를 만드는 마음가짐, 만들어지는 마음가짐에 그 saṅkhāra와 viññāṇa가 이어진다. 까닭과 결과라는 이 흐름이 된다. 그 환경이 만들어진다.
ē kiyana ata vidihada bæ. mokada api kana kenāganna parisanayak tiyena ē parisanaya tuḷayi tiyennē. samanantaraya ennē ehema nantaraya pævætma hibā vena samanantaraya nisā. hæma mohokinnē pævætllaga samarandhaya samarantanaya gati svabhāvaya mokakda nantanayen ædalā innē ēka navatta ēkē ē puttaṭa anantandha sambandha veī vipākaṭa buddhiya labanā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
āthāva naramē adinnādānā kādhā vēravanē mat tava vādā venavanē pradāva vāsā vāmana sampat venamana kiyalā ōgak tiyenavā. vadana ē kiyannē kayanaṭa vānya pāsa adhināsānā kāma vidyāla pada nitta mē tiyenavā ntumā ī pr̥thanāvada sampa vērama mē etanakē tiyenavā. [ugura kǣrīma][goravanavā] etakoṭa anna ēgaṭitayen api gannavā. avijjā djā dī antimaṭaka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn metandi surāmērayē majja pamādasthānā vēramanaya kiyana diṭṭhāpadayak anna vayak. ē vena denna vidiha
이제 여기서 'surāmeraya majja pamādaṭṭhānā veramaṇī'라는 sikkhāpada — 그것이 어떤 식인가.
turāmaya mokakda tiya mokakda kiyalā hoyāganna
surā는 무엇인가, 그것이 무엇인지 찾아보자.
pānā sanādāna kācāra musā hatana
pāṇātipāta, adinnādāna, kāmesu micchācāra, musāvāda —
etana kiyannē bituunāpāna parunuṣāvanna sampalāpa aviā vyāpāra vitīma ē okkoma ṭika aran vecca śikṣāpadayak tiyenavā ēka tamayi sumēraya majamavādālavani
거기서 말하는 것은 pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpa, abhijjhā, byāpāda, micchādiṭṭhi이다. 그 모두를 담은 sikkhāpada가 있는데, 그것이 surāmeraya majja pamādaṭṭhānā veramaṇī이다.
ēkē vigrahaya [ugura kǣrīma] tamayi vēṇācā panasāvacā kappanavā avidyā vyāpāda menna mē kāraṇā sampinaya ē dhyāna [ugura kǣrīma] sampinaya karaganna ekak tamayi uvārātīraya pajapadantānāra mani digahapattiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn mēka tamayi kiyannē aṭuvā vigraha karanakoṭa edāgicca sammata padarśaya ōvat dīlā gani giha mat pænya varakimi kiyana mohotaka śarīra paṁcakaṭā palin pō yanna purudu oya vecca tuka padavæla.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
turā mērayē majja pamādahana kiyannē kāraṇā kohomaha. surā kiyannē mattana valaṭa sīmā karana ekak nemeyi. paha kiyanavā paccaturā kiyanavā.
surā meraya majja pamādaṭṭhāna라는 것이 어떤 것인가. surā는 취하게 하는 것에만 국한되는 것이 아니다. 다섯이라 한다, pañca surā라 한다.
laukika arthaya kiyalā mokada karannē piṇḍa turā, ōdana turā turā pallavaturā mēvena pal karalā gannē ēvā mal valin peralā gannē ēvā iyavalin peralā ganna ēvā kiyanna hadenavā.
lokiya 뜻으로는 무엇을 하는가? piṭṭha surā, odana surā 같은 surā들 — 열매로 거른 것, 꽃으로 거른 것, 잎으로 거른 것이라고 말하려 한다.
nætnam æṭa pēraga ēka ada bæhæ apiṭa durā maraga pennanavā. tora venavā nōnaṭa vidihaṭa kuruṇuturak gē tæn ē vuṇāṭa kiya dānna. nætnam poḍḍē ran̆garaga velā paṁcaturā belā venna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
lōka satvayak virāgiyak pennanna paṁca kāma rāgayen parāgi karagannā. ātvāda buddhiya vidinavā pacca kāmayak. menna mē paṁca kāmaya tamayi sunā kiyannē.
세상 중생에게 virāga를 보이려면 pañcakāma rāga에서 떠나게 한다. 즐거움에 취해 누리는 pañcakāma — 바로 이 pañcakāma가 surā이다.
tarāhita bavita bava rūpa rāgala garāgala poṭṭhabba rāgalāvala poṭṭhabāgīma menna mē paṁca rāgaliyō prahāṇaya karana nisā boḷa nisā tiyenavā. ē pudgalayan mē pat venavā. surādī paṁcakāmī naraka purāva bonakoṭa mivaṭa pat venavā. kāmāpadaya tiyenavā. anna mihiriyāva etakoṭa divadeni kālayangē nat venavā. anna mene
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
diga tennet næhæ. lōkē paṁca kāmayan kara pada kiyana pramāda venavā. anna pramāda īṭa passē kota lōkē tuḷa laukikatvaya kotanagē allagena æla dilā innavā nivata æladena anna kāla
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē majja pamāda kāla dāna kiyannē tta pænvana vacanaya ara poṁci gǣllat ōkē gǣllat turādī macādahanakē ārpa mātra koṭasaṭama ayitiya mændī muḷu n hari kamak næhæ. piṭi varga puḍu varga mona kamak nǣ mattenna katā aāgī āgen yuddha vināgiya porasak pat venavā. oya ṭika ahak velā innē pudgala paṁcakāmī mat velā inna. mē ǣ surāpānaya karana mēvaṭa pat velā pat velā inna aya turakmani ē nisā pramāda velā innayi lōkē pramādayi apramādana pramādanna balāporottu næ pramāda kāya vadānayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mēkē venta bauddhayō nivana tērum gatta arama menna mē paṁcakāmīn nē sarāgayaṭa mat velā. ēkē mihiriyāva āśvādaya paṁcakāmayangen matvenavā. mē lōkayē pramāda vī apramāva nivaṭa pat vasa pramādaya hi lōkaya lilā innā. mama mē kiyan velā niva pihiṭavā gannavā kiyalā ganna asā tamayi surā paṁcānā viravana ikkhāpatiya.
여기서 불자들이 nibbāna를 알아들은 바탕은 이것이다: 이 pañcakāma, sarāga에 취하고, 그 달콤함과 즐거움, pañcakāma에 취한다. 이 세상에서 pamāda하여 appamāda인 nibbāna에 이르지 못하게 하는 pamāda의 세상을 떠나 '나는 nibbāna에 자리 잡겠다'고 받아들이는 것, 그것이 바로 surāpāna veramaṇī sikkhāpada이다.
pæyak bonna nǣ kiyalā kene kore. budurajāṇan vahansē vena puttē ekak lōkatantaya novega. lōka sapatantaya nivan dakinna venavā. budupiyāṇan vahansē pennapu vagē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam surājira macavādāra nēramanaya hariyaṭa pævætot kiyanna nivan dakinna. ēkē tiyenavā nivan
그렇다면 surāmeraya majja pamādaṭṭhānā veramaṇī를 제대로 지키면 nibbāna를 본다고 할 수 있다. 거기에 nibbāna가 있다.
menna mēsā kāgādat kālityādāna musāvāda kiyana menna mē ṭika ahak ituru okkoma āśvāda ayiti.
이렇게 pāṇātipāta, adinnādāna, musāvāda라는 이것들을 빼고 나머지는 모두 즐거움에 속한다.
marasā sampalā avijjā vyāpāra vidyā diṭṭhiya kiyana kalak velā tiyenavā. onna oya paṁcakālīya mat velā pramādalā roganna bæripilā
pisuṇā vācā, samphappalāpa, abhijjhā, byāpāda, micchādiṭṭhi라는 것이 한 묶음이 되어 있다. 바로 그 pañcakāma에 취해 pamāda하여 벗어날 수 없게 된 것이다.
ē okkomayi ēka vigraha karanakoṭa venama pariyāya kæṭi karalā dunnē næhæ. vigraha karalā tēruna kiyannē væḍiguṇak sīlaya tavat balāvasē siddha karaganna. kiyana eka vidi karalā kivvā hari āki mēriyāvē mattayā karannāhama væḍapilā vādā kiyannē vadana nemeyi. vādaka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tina nægena kiyalā vādaka tiyavenuma pāpayak ē vagēnā dæn itin æḍīmaṭat balāpoṭa taman pēnavā ayituru hagiya ara āśvādayan pacakāmāsatvaya adā tamayi api nūti kriyātmaka karanna anit væḍasanāvādā varasāvādā sampalāpada avijjā gāpāda dæn mē dasa asīta sasa ituru velā paṁcakāmaya mokak karagena palāgata kiyalā væradi næta pihi ēka vigraha kara etana æti karalā dunna æhena hæṭi karalā tiyenakoṭa paspa vigraha karana velā kiyannē surātaraya majavādaṭa ängiāpala man
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
næ mattaṁ dæk api kiyamu mona rāgaya danna rūpa rāgaya śabda rāgaya gandha rāgaya rasa rāgaya vipassan rāgaya kiyana mē ēka muvennē nætnam mattanna puḷuvan
취함을 보면, 무슨 rāga인가 — rūpa rāga, sadda rāga, gandha rāga, rasa rāga, phoṭṭhabba rāga, 이것들로 취할 수 있다.
ē āsaya kiyalā balapot nǣpāna ā ēka dænvā bhāvanāvā makkhalā aviccā kiyannē væḍi āvādayangiya væḍi ēka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)