Binara poya 날의 dharma 말씀
බිනර පෝහෝ දින ධර්ම දේශනා.
ada api apē dharma sākacchā ārambha karannaṭayi balāporottu vannē.
오늘 우리는 dharma 이야기를 나누기 시작하려 합니다.
ē nisā mē dharma sākacchāvaladī apaṭa tiyena praśna kīhapayak læbilā tiyenavā. api ekin eka aragena sākacchāva bhājanaya karamu. dharmāvabōdhaya labāganna balāporottu vemu.
이번 dharma 이야기를 위해 물음이 몇 가지 들어와 있습니다. 하나씩 집어 들고 함께 이야기해 봅시다. 그렇게 dharma를 깨달아 알기를 바랍니다.
apiṭa ada læbilā tiyena praśna hatara eka praśnayak tiyenavā æsa kana nāsaya diva kaya mul karagena cakkhu sōta gāna jivhā poṭṭhabba kiyannē viññāṇa goḍanæge mē siyalla gatteṭa viññāṇaskandhayayi.
오늘 받은 물음은 넷입니다. 그 가운데 하나는 이렇습니다. 눈, 귀, 코, 혀, 몸을 바탕으로 cakkhu, sota, ghāna, jivhā, phoṭṭhabba라는 viññāṇa가 쌓이는데, 이 모두를 아우른 것이 viññāṇakkhandha입니다.
bhavayen bhavayaṭa apa gena yana karma śaktiya mema viññāṇaskandhayē novēda apaṭa nopenī noyedī pavatina mema pævætma hētuphala dahama novēda nivan magehi yāmaṭa apavisin kṣaya kaḷa yuttē viññāṇaskandhayē novēda ehet metek ra sæs karagat viññāṇaskandhaya sēvana ākāraya vistara karanna kiyalā mē praśnaya velā tiyennē mehemayi.
bhava에서 bhava로 우리를 끌고 가는 karma의 힘이 바로 이 viññāṇakkhandha가 아닙니까? 우리 눈에 보이지 않고 드러나지 않은 채 이어지는 이 있음이 hetu와 phala의 dharma가 아닙니까? nibbāna의 길로 가려면 우리가 없애야 할 것이 viññāṇakkhandha가 아닙니까? 그렇다면 지금까지 쌓아 온 viññāṇakkhandha를 없애는 길을 풀어 주십시오. 물음은 이렇게 되어 있습니다.
metanadi api hun̆gāk vistara karalā tērum ganna ōna vædagat kāraṇā ṭikak tiyenavā. mē praśnaya kovi taram duraṭa dharmānukūlavayada? kiyana eka api issellā balanna ōnē.
여기에는 길게 풀어서 알아 두어야 할 중요한 점이 몇 가지 있습니다. 먼저 이 물음이 얼마만큼 dharma에 맞는지부터 살펴보아야 합니다.
æsa kana divanāsaya śarīraya nætnam kiyana mē paṁcēndriya mul karagena cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa gāna viññāṇa jivhā viññāṇa kāya viññāṇa ehema viññāṇa pahenavā.
눈, 귀, 혀, 코, 몸이라는 다섯 indriya를 바탕으로 cakkhu-viññāṇa, sota-viññāṇa, ghāna-viññāṇa, jivhā-viññāṇa, kāya-viññāṇa, 이렇게 다섯 viññāṇa가 생겨납니다.
dæn mē siyalla gattaṭa viññāṇaskandhayayi kiyalayi mē praśnayēdī dænum dennē.
이 물음은 이 모두를 아우른 것이 viññāṇakkhandha라고 말하고 있습니다.
viññāṇaskandhaya kiyanakoṭa viññāṇaskandhayaṭa ayiti venavā pennanavā æsa kana diva nāsaya śarīraya mana kiyana mē indriya hayaṭa cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa gāna viññāṇa jivahā viññāṇa kāya viññāṇa manō viññāṇa kiyana mē hayakāra viññāṇak sakṣa senayan pahaḷa venavā ē vartamāna mohotē
viññāṇakkhandha라고 할 때 거기에 드는 것으로 보여 주는 것은, 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 여섯 indriya에 대해 cakkhu-viññāṇa, sota-viññāṇa, ghāna-viññāṇa, jivhā-viññāṇa, kāya-viññāṇa, mano-viññāṇa라는 여섯 가지 viññāṇa가 찰나마다 지금 이 순간에 생겨나는 것입니다.
ē vartamāna mohota kiyana eka æhipiya gahana mohotak yanna issellā gevilā keḷavara venavā. uppāda siti baṁga kiyana avasthā tunak gevilā ē avasthā keḷavara venavā.
그 지금 이 순간이라는 것은 눈 한 번 깜빡이기도 전에 지나가 끝나 버립니다. uppāda, ṭhiti, bhaṅga라는 세 때를 지나 그 때들이 끝납니다.
viññāṇa skandhaya hædennē mesē keḷavenā atītayaṭa viya viññāṇa viññāṇa koṭas. ehenam ēvaya tiyennē nāma gōtta gevilā keḷavara vecca. ē vagēma ē vartamāna aya tiyena mohota mohotak mohotak pāsā gevena vartamāna mohotē viññāṇa hayak.
viññāṇakkhandha는 이렇게 끝나서 지나간 것이 된 viññāṇa 조각들로 이루어집니다. 그러니 그것들은 이미 지나가 끝난 것들입니다. 또 순간순간 흘러가는 지금 이 순간의 여섯 viññāṇa가 있습니다.
matu anāgatayēdī ætivenna tiyena anāgatayēdī haṭaganna tiyena balāporottu velā inna viññāṇaya æsen rūpa balāporottu venavā, kanin śabda balāporottu venavā. nāsayen gandha balāporottu venavā. diven rasa balāporottu venavā. ē vagēma kayen poṭṭhabba balāporottu venavā. manasin dharma balāporottu venavā.
앞으로 생겨날, 앞날에 일어나기를 바라고 있는 viññāṇa도 있습니다. 눈으로 rūpa를 바라고, 귀로 소리를 바라고, 코로 냄새를 바라고, 혀로 맛을 바랍니다. 또 몸으로 phoṭṭhabba를 바라고, 마음으로 dhamma를 바랍니다.
mesē balāporottu æti karagena balāporottu mānasikatvayak goḍanā karanavā. maṭa mehema deyak balanna matu balanna ætnam mehema deyak matu ahanna ætnam, mehema deyak rasa vin̆dinnat nam, mehema deyak gan̆da suvan̆da suvan̆da vaśayen dænaganna ætnam mehema rasayak vin̆dinna ætnam mehema hitanna ætnam kiyalā anāgataya kālayē piḷiban̆dava balāporottuvak tiyenavā.
이렇게 바람을 일으켜 바라는 마음가짐을 쌓아 갑니다. 앞으로 이런 것을 보았으면, 이런 것을 들었으면, 이런 것을 맛보았으면, 이런 냄새와 향기를 맡았으면, 이런 맛을 누렸으면, 이렇게 생각했으면 하고 앞날에 대한 바람을 품습니다.
menna mē kiyana atīta anāgata vartamāna siyum ghana duralan̆ga hīna praṇīta [ugura kǣrīma] yamkisi rūpaskandhaya, vēdanā skandhaya, saṁgnā skandhaya, saṁkhāra skandhaya, viññāṇa skandhaya kiyana. menna mē goḍaval paha siyalla ekkapuvahama tamayi skandhayak bavaṭa patvennē.
지나간 것, 앞날의 것, 지금의 것, 미세한 것, 거친 것, 먼 것, 가까운 것, 낮은 것, 뛰어난 것 [목을 가다듬음] 어떤 것이든 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha라는 이 다섯 무더기를 모두 합쳐야 비로소 khandha가 됩니다.
dura vēvā, ḷan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopenna siyum vēvā, ghana vēvā, hīna vēvā, praṇita vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā vartamāna vēvā. rūpayayi yamak yam tænaka vīda yam tænaka vīda matu yam tænaka vannē mē siyalla kæṭi kaḷa viṭa rūpaskandhaya
멀든 가깝든, 보이든 보이지 않든, 미세하든 거칠든, 낮든 뛰어나든, 지나간 것이든 앞날의 것이든 지금의 것이든, rūpa라고 하는 것이 어디에 있었든, 어디에 있든, 앞으로 어디에 있을 것이든, 그 모두를 하나로 뭉친 것이 rūpakkhandha입니다.
næ æsa, kana divanāsaya, śarīraya kiyana vahē mē pahē haṭagatta ē kṣaṇa pahakin haṭaganna ē paha vitarak ekatu velā rūpaskandhaya venavā nemeyi.
눈, 귀, 혀, 코, 몸이라는 이 다섯에서 그 다섯 찰나에 생겨난 그 다섯만 모여서 rūpakkhandha가 되는 것이 아닙니다.
dura vēvā, ḷan̆ga vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, hīna vēvā, praṇita vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā. vēdanāyayi yamak yam tænaka vīda yam tænaka vīda matu yam tænaka vannē siyalla kæṭi kaḷa viṭa vēdanā skandhaya.
멀든 가깝든, 미세하든 거칠든, 낮든 뛰어나든, 지나간 것이든 앞날의 것이든 지금의 것이든, vedanā라고 하는 것이 어디에 있었든, 어디에 있든, 앞으로 어디에 있을 것이든, 그 모두를 뭉친 것이 vedanākkhandha입니다.
dura vēvā, laga vēvā, hīna vēvā, praṇi vēvā siyum vēvā, ghana vēvā. atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā. saṁgnāyayi yamak yam tænaka vīda yam tænaka vīda matu yam tænaka vannēda siyalla kæṭi kaḷa viṭa saṁgnā skandha skandha pennanna kramayaṭa.
멀든 가깝든, 낮든 뛰어나든, 미세하든 거칠든, 지나간 것이든 앞날의 것이든 지금의 것이든, saññā라고 하는 것이 어디에 있었든, 어디에 있든, 앞으로 어디에 있을 것이든, 그 모두를 뭉친 것이 saññākkhandha입니다. khandha는 이런 식으로 보여 줍니다.
ehenam mē vagē suḷu koṭasakala skandha sīmā karalā nǣ. skandhayaṭa ahuvenakoṭa atīta anāgata vartamāna kiyana mē siyallama ahuvenavā skandha vala
그러니 khandha는 이런 작은 조각에 갇혀 있지 않습니다. khandha라고 할 때에는 지나간 것, 앞날의 것, 지금의 것이 모두 들어갑니다.
etakoṭa ahanavā bhavayen bhavayaṭa apa genaya yana karma śaktiya mema viññāṇa skandhaya novēda kiyalā ahanavā. dæn ē passēt api visan̆dalā ganna ōnē.
그런데 bhava에서 bhava로 우리를 끌고 가는 karma의 힘이 이 viññāṇakkhandha가 아니냐고 묻습니다. 이제 그 부분도 우리가 풀어야 합니다.
karma śaktiya kiyannē mokakda? kohoma haṭagannē ekakda? ēka api dækagannat ōnē.
karma의 힘이란 무엇입니까? 어떻게 생겨나는 것입니까? 그것을 우리가 똑똑히 보아야 합니다.
[ugura kǣrīma] hētuphala dahama kiyannē mokakda kiyana ekat dænaganna ōna. hētuphala dahama kiyana eka paṭicca samuppādaya.
[목을 가다듬음] hetu와 phala의 dharma가 무엇인지도 알아야 합니다. hetu와 phala의 dharma란 paṭiccasamuppāda입니다.
viññāṇaya pamaṇak sīmā karagatta ekak nemeyi hētuphala dahama kiyannē.
hetu와 phala의 dharma는 viññāṇa 하나에만 갇힌 것이 아닙니다.
viññāṇa kiyannē hētuvaka phalayak. saṁkhāra pratyayen viññāṇa vē. saṁkhāra nirōdhayen viññāṇa nirōdha vē. mēka tamayi hētuphala dharmaya.
viññāṇa는 어떤 hetu의 phala입니다. saṅkhāra를 paccaya로 viññāṇa가 있고, saṅkhāra가 nirodha하면 viññāṇa가 nirodha합니다. 이것이 hetu와 phala의 dharma입니다.
etakoṭa viññāṇa pratyayen nāvarūpa vērayen nāpa rūpa nirōdha vē. mēkayi hētuphala dharmaya saha hētu nirōdhayen phala nirōdha dharmaya.
그리고 viññāṇa를 paccaya로 nāmarūpa가 있고, viññāṇa가 nirodha하면 nāmarūpa가 nirodha합니다. 이것이 hetu와 phala의 dharma이며, hetu가 nirodha하여 phala가 nirodha하는 dharma입니다.
nāma rūpayen salāyatana vēāma rūpa nirōdhayen salāyatana nirōdha vē. anna ēkayi hētuphala dharmaya saha hētu nirōdhayen phala nirōdha dharmaya.
nāmarūpa를 paccaya로 saḷāyatana가 있고, nāmarūpa가 nirodha하면 saḷāyatana가 nirodha합니다. 바로 그것이 hetu와 phala의 dharma이며, hetu가 nirodha하여 phala가 nirodha하는 dharma입니다.
palāyatana patvayen passa vē hētuphala dharmaya phalayata nirōdhayen passa nirōdha vē hētu nirōdhayen phala nirōdha vena dharma
saḷāyatana를 paccaya로 phassa가 있다는 것이 hetu와 phala의 dharma이고, saḷāyatana가 nirodha하면 phassa가 nirodha한다는 것이 hetu가 nirodha하여 phala가 nirodha하는 dharma입니다.
passa pattayen vēdanāven mē passa patyā vēdanā kivvē passa sparśa prattayen vēdanāvē ēka hētuphala dharma sparśa nirōdhayen vēdanā nirōdha vē phala nirōdha karana dharma
phassa를 paccaya로 vedanā가 있다, 곧 phassa paccayā vedanā라고 한 것이 hetu와 phala의 dharma이고, phassa가 nirodha하면 vedanā가 nirodha한다는 것이 phala를 nirodha하게 하는 dharma입니다.
vēdanā pattayen taṇhā vēdanā nirōdhayen taṇhā nirōdha etakoṭa mēkē vēdanā pattayen taṇhā vēga kiyannē hētu phala dharmaya vēdanā nirōdhayen taṇhā nirōdha vē kiyannē hētu nirōdhayen phala nirōdha dharmaya
vedanā를 paccaya로 taṇhā가 있고, vedanā가 nirodha하면 taṇhā가 nirodha합니다. 여기서 vedanā를 paccaya로 taṇhā가 있다는 것은 hetu와 phala의 dharma이고, vedanā가 nirodha하면 taṇhā가 nirodha한다는 것은 hetu가 nirodha하여 phala가 nirodha하는 dharma입니다.
taṇhā pattiyen upādāna vē taṇhā nirōdhayen upādāna nirōdha vīma taṇhā pattayen upādāna vē kiyannē hētu phala dharmaya taṇhā nirōdhayen upādāna nirōdha venavā kiyannē hētu nirōdhayen phala nirōdha karana dharmayam āryaṣṭhāṁgika mārgayaṭa ayiti lōkōttara dharma
taṇhā를 paccaya로 upādāna가 있고, taṇhā가 nirodha하면 upādāna가 nirodha합니다. taṇhā를 paccaya로 upādāna가 있다는 것은 hetu와 phala의 dharma이고, taṇhā가 nirodha하면 upādāna가 nirodha한다는 것은 hetu가 nirodha하여 phala를 nirodha하게 하는 dharma, 곧 ariya aṭṭhaṅgika magga에 드는 lokuttara dharma입니다.
upādāna pattīn bhavavēā upādā nirōdhayen bhava nirōdha upādāna pattayen bhavaya kiyannē hētuphala dharmaya upādā nirōdhayen bhava nirōdha vē kiyannē lōkōttara dharmaya ehen nivan maga nirōdha dharmaya
upādāna를 paccaya로 bhava가 있고, upādāna가 nirodha하면 bhava가 nirodha합니다. upādāna를 paccaya로 bhava가 있다는 것은 hetu와 phala의 dharma이고, upādāna가 nirodha하면 bhava가 nirodha한다는 것은 lokuttara dharma, 곧 nibbāna의 길인 nirodha의 dharma입니다.
bhava patvayen jāti vē bhava nirōdhayen jāti nirōdhaya bhava patvayen jāti vēnnē hētuphala dharma bhava nirōdhayen jāti nirōdha vē kiyannē nirvāṇa dharmayam lōkōtara dharmaya
bhava를 paccaya로 jāti가 있고, bhava가 nirodha하면 jāti가 nirodha합니다. bhava를 paccaya로 jāti가 있다는 것은 hetu와 phala의 dharma이고, bhava가 nirodha하면 jāti가 nirodha한다는 것은 nibbāna의 dharma, lokuttara dharma입니다.
jāti prattīn jarāmaraṇa vē kiyannē hētuphaladha dharmaya jāti nirōdhayen jarāmara nirōdhaya vē kiyannē nirvāṇa dharmaya nætnam lōkōttara dharma
jāti를 paccaya로 jarāmaraṇa가 있다는 것은 hetu와 phala의 dharma이고, jāti가 nirodha하면 jarāmaraṇa가 nirodha한다는 것은 nibbāna의 dharma, 곧 lokuttara dharma입니다.
hētuphala dharmaya kiyana eka koṭasakaṭa sīmā karanna mehema kuṇu paṭicca samuppādayaṭama ayiti. mē ṭika tērum ganna hētu nirōdhayen phala nirōdha vena dharmaya nivan maga ēka tamayi nirvāṇa dharmaya.
hetu와 phala의 dharma는 어느 한 부분에 가둘 수 없고, 이렇게 모두 paṭiccasamuppāda에 듭니다. 이것을 알아 두십시오. hetu가 nirodha하여 phala가 nirodha하는 dharma가 nibbāna의 길이며, 그것이 바로 nibbāna의 dharma입니다.
menna mē ṭika tōraganna ōnē metendi mē praśnayaṭa uttara gannakoṭa dæn loku praśnayak tiyenavā tavat ekak. karma śaktiya mema viññāṇaskandhaya novēda kiyana praśnayak ahanavā.
여기서 이것을 가려내야 합니다. 이 물음에 답할 때 또 하나 큰 물음이 있습니다. karma의 힘이 이 viññāṇakkhandha가 아니냐는 물음입니다.
mē praśnaya ada nemeyi budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē bhikṣūn vahansēlā tarat ektarā avasthāvak æti vuna praśnayak. paṁcaskandhayat paṁca upādānaskandhayat ekakda dekakda? kiyalā bhikṣūn vahansēlā atara praśnayak matu vuṇā.
이 물음은 오늘 처음 나온 것이 아니라, Buddha께서 계시던 때에 bhikkhu들 사이에서 한번 일어났던 물음입니다. pañcakkhandha와 pañcupādānakkhandha는 하나인가 둘인가 하는 물음이 bhikkhu들 사이에 떠올랐습니다.
samahara bhikṣūn vahansēlā kiyanavā mē dekama ēkayi. mē dekak kiyalā samaharayi kiyanavā.
어떤 bhikkhu들은 이 둘이 같다고 했고, 어떤 이들은 둘이라고 했습니다.
mē praśnayaṭa visan̆dama ganna unvahansēlāṭa bæri velā innakoṭa citta grahapati kiyannē anāgāmī upāsaka mahattayek dharmaya gæna hon̆da hasala dænumak tiyena kenā.
그분들이 이 물음을 풀지 못하고 있을 때, Citta gahapati라는 anāgāmī upāsaka가 있었는데, dharma에 대해 깊고 넓은 앎을 지닌 사람이었습니다.
ē citta grahapati oya sthānayaṭa āvā. anna hon̆da kenek ævidilā innavā dharmaya vigraha karaganna. citta grahapati mē gæna dannavā æti api ahalā balamu kiyalā citta vr̥hapatiṭa mē kāraṇaya idiripat kaḷā.
그 Citta gahapati가 그곳에 왔습니다. '저기 dharma를 풀어 줄 좋은 사람이 왔다. Citta gahapati는 이것을 알 테니 물어보자' 하고 그에게 이 일을 내놓았습니다.
itin grahapatiya apiṭa mē praśnayak nægilā tiyenavā paṁcaskandhayat paṁca upādānaskandhayat ekakda dekakda samahara aya ekak tiyenavā samahara eka dekak kiyanavā mēka tōraganna ōnē vigraha karaganna ōnē.
'gahapati여, 우리에게 물음이 하나 생겼습니다. pañcakkhandha와 pañcupādānakkhandha는 하나입니까, 둘입니까? 어떤 이는 하나라 하고 어떤 이는 둘이라 합니다. 이것을 가려내고 풀어야 합니다.'
sita grahapati kiyanavā svāmīni gnānavantayō upamāvakinut mēka tōrāgannavā. mama ē nisā upamāvak ahannavā. menna mē upamāva analuvama mēka etakoṭa tērum ganna puḷuvan.
Citta gahapati가 말합니다. '스님들이시여, 슬기로운 이들은 비유로도 이것을 가려냅니다. 그러니 제가 비유를 하나 들겠습니다. 이 비유를 들으시면 이것을 알아들으실 수 있습니다.'
kaḷu goṇekuyi sudu gaṇekuyi innavā. kaḷu goṇayi sudu goyi kiyā dennet innavā. mē gombāna oba vahansēlāṭa væṭahennē kohomada kaḷu goyi sudu banayi genallā mē metana mē innavā dækkot ē gonak.
'검은 소와 흰 소가 있습니다. 검은 소와 흰 소, 두 마리가 있습니다. 이 소 한 짝을 두고, 스님들께서는 어떻게 보십니까? 검은 소와 흰 소를 데려와 여기 있는 것을 보면 그것이 멍에 짝입니까?'
nǣnē upāsaka mahattayō sugā venama innavā. sudu ganavā venama innavā. itin ēka go bāna tiyanna bæhænē ēkaṭa
'아닙니다, upāsaka여. 검은 소는 따로 있고 흰 소도 따로 있습니다. 그러니 그것을 짝이라 할 수 없지요.'
yamkisi luvak hō daṁvælayak hō yamkisi deyak aragena kaḷugoā sudu sudu goāṭa ādanavā. sudu gā kaḷugoāṭa hæn̆denavā.
'그렇다면 밧줄이나 고삐 같은 것을 가져와 검은 소를 흰 소에 묶고, 흰 소를 검은 소에 묶습니다.
dæn gombaya an dænnanam gobāna gombāna hædununē mokak nisāda? kaḷu goṇayi sudu ganayi nætuva gona hædunāda ētna. kaḷuganayi sudu ganayi venama bæluvot gombanduva
이제 짝이 되었는데, 그 짝은 무엇 때문에 생겼습니까? 검은 소와 흰 소 없이 짝이 생겼습니까? 그렇지 않습니다. 검은 소와 흰 소를 따로 보면 짝입니까? 그것도 아닙니다.
ēt nemeyi. dæn rǣnak aragena kaḷu gonāgē karaga pæṭa gahalā ēka sudu gāya karagæṭa gahalā mē deka ekatu karavaṭa passē dæn mokakda anna gona hædē. ehenam gonna udenā gombāna vunē kumak vinda bæn̆dapu rǣnak inda.
밧줄을 가져와 검은 소의 목에 매고 흰 소의 목에 매어 둘을 하나로 묶은 다음에야 짝이 생깁니다. 그렇다면 두 소가 짝이 된 것은 무엇 때문입니까? 묶은 밧줄 때문입니다.'
ehenam paṁcaskandhaya venama tiyenakoṭa ēka paṁcaskandhayak vitarayi. ē paṁcaskandhaya yam chanda rāgayak bædunāda menna mē chanda rāgaya næmata rǣna nisā paṁca upādānaskandhaya hædenavā.
그러니 pañcakkhandha가 따로 있을 때 그것은 그저 pañcakkhandha일 뿐입니다. 그 pañcakkhandha에 어떤 chandarāga가 묶이면, 바로 이 chandarāga라는 밧줄 때문에 pañcupādānakkhandha가 생겨납니다.
ehenam mehi upādānaskandhaya venasa mokakda? chandara rāgaya næmati ræhæṇīn paṁcaskandhaya samaga bæn̆dīmak. dæn paṁca upādānaskandhaya vunē ohoma mēka hon̆daṭa pæhædili karalā dunnā.
그렇다면 여기서 upādānakkhandha의 다른 점은 무엇입니까? chandarāga라는 밧줄로 pañcakkhandha와 묶인 것입니다. pañcupādānakkhandha는 그렇게 된 것입니다. 그는 이것을 아주 또렷하게 풀어 주었습니다.
ē vagēma eka avasthāvaka a ē vagēma praśnayak vesadapu tava tænak tiyenavā dhammadinnā kiyana teren vahansē saman̆ga viśāga situvarayā. karapu sākacchāvakadī dhammadināharen vahansēgen ahanavā vihāraga sitavarayā
또 이와 같은 물음을 풀어 준 곳이 하나 더 있습니다. Dhammadinnā therī와 Visākha 거사가 나눈 이야기에서, Visākha가 Dhammadinnā therī에게 묻습니다.
paṁca upādānaskandhayat upādānayat ekakda dekakda kiyalā.
pañcupādānakkhandha와 upādāna는 하나입니까, 둘입니까?
misāṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
paṁca upādānaskandhayat upādānayak tiyannē ekak nemeyi dekak. hæbæyi paṁcaskandhayen toḷava vecca ekak neveyi upādānaya kiyannē. paṁcaskandhayehi yam chandarāgayak ætda ēya upādānaya.
pañcupādānakkhandha와 upādāna는 하나가 아니라 둘입니다. 그러나 upādāna가 pañcakkhandha를 떠나 따로 있는 것은 아닙니다. pañcakkhandha에 어떤 chandarāga가 있다면 그것이 upādāna입니다.
menna mē chandarāgaya yam tænaka nætnam upādāna nirōdhayi. upādāna nirōdha nam bhava nirōdhayi. bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi. jāti nirōdha nam jarā maraṇa sōka paridēva dukkha dommanasa, upāyāsa siyalla nirōdhayi duken nidahasyi. nna duken
이 chandarāga가 없는 곳에서는 upādāna가 nirodha합니다. upādāna가 nirodha하면 bhava가 nirodha하고, bhava가 nirodha하면 jāti가 nirodha합니다. jāti가 nirodha하면 jarāmaraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 모두 nirodha하여 dukkha에서 풀려납니다.
nirōdhayi duken nidahasyi. nna duken nidahas vīmaṭa kumakda karanna ōnē? paṁcaskandhaya kerehi bæn̆duna yam chandara rāgayak ætda? anna ē cantara rāgaya duru karaganna ekayi. paṁcaskandhaya duru karana eka neveyi.
dukkha에서 풀려나려면 무엇을 해야 합니까? pañcakkhandha에 묶인 chandarāga가 있다면 바로 그 chandarāga를 떨쳐 내는 것입니다. pañcakkhandha를 떨쳐 내는 것이 아닙니다.
ehenam canda rāgayakin bæn̆dīmak ætda menna mēkaṭa kiyanavā sasara gamanaṭa hētu vena upādānaya.
그러니 chandarāga로 묶인 것이 있다면, 바로 이것을 saṃsāra의 길을 걷게 하는 upādāna라고 합니다.
dæn apiṭa ōnakama tiyennē paṁcaskandhaya nirōdha karannada upādānaya nirōdha karagannada paṁcaskandhayaṭa bæn̆duna chanda rāgaya nirōdha karagannayi budurajāṇan vahansē daham di paṁcaskandhayak nirōdha karanna nemeyi.
이제 우리가 바라는 것이 pañcakkhandha를 nirodha하는 것입니까, upādāna를 nirodha하는 것입니까? Buddha께서는 pañcakkhandha에 묶인 chandarāga를 nirodha하라고 dharma를 주셨지, pañcakkhandha를 nirodha하라고 하신 것이 아닙니다.
upādānaya yam tænaka nam ē hētuven tamayi paṁcaskandhaya samaga tiyena sambandhatāvaya nokæḍī yannē. yaḷi yaḷi goḍanægennē. sasara gamana hædennē. dukaṭa mul vennē.
upādāna가 있는 곳에서는 그 때문에 pañcakkhandha와의 이어짐이 끊어지지 않고 이어집니다. 거듭거듭 다시 쌓이고, saṃsāra의 길이 만들어지고, dukkha의 뿌리가 됩니다.
chandarāgaya yam tænaka vidæhæriyā nam paṁcaskandhayat ekka tiyannē sambandhatāvaya ivara vuṇā. ehenam sasara gamanaṭa hētu vecca bæmma ivarayi. bæmma ivara nam paṁcaskandhaya samaga tiyannē sambandhatāvaya keḷavarayi.
chandarāga가 어디서든 떨쳐졌다면 pañcakkhandha와의 이어짐은 끝났습니다. 그러면 saṃsāra의 길을 걷게 하던 묶임이 끝납니다. 묶임이 끝났다면 pañcakkhandha와의 이어짐도 끝입니다.
ehenam āyuṣayāt dukak haṭagænīmaṭa pudgalatvayak, sattvayak bihivīma ivarayi. sattvayak, pudgalatvayak vidyāmāna novunā nam dukak vidyāmāna vīma ivarayi.
그러면 다시 dukkha가 생겨나도록 사람됨이나 satta가 태어나는 일이 끝납니다. satta나 사람됨이 드러나지 않으면 dukkha가 드러나는 일도 끝납니다.
ehenam apiṭa hæmadāma paṭalōlā tiyenavā. hæma tænakama paṭalana ekak tamayi. mē paṁcaskandhaya ayin karaganna ōnē ivara karaganna ōnē kohomahari kiyana budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē paṁcaskandhayaṭa upādānaya ayin karaganna.
그런데 우리는 늘 헷갈려 있습니다. 어디서나 헷갈리는 것이 바로 이것입니다. 이 pañcakkhandha를 어떻게든 치워 버리고 끝내야 한다고 하지만, Buddha께서 가르치신 것은 pañcakkhandha에 대한 upādāna를 치우라는 것이었습니다.
namut ada venakoṭa geniyannē mokakda paṁcaskandhaya dukkhaskandhayayi kiyalā paṁcaskandhaya balalā dukayi kiya kiya innavā paṁcaskandhaya ādīnava balannā.
그러나 오늘날 퍼뜨리는 것은 무엇입니까? pañcakkhandha는 dukkhakkhandha라고 하면서, pañcakkhandha를 바라보며 dukkha다, dukkha다 하고 pañcakkhandha의 ādīnava만 들여다보고 앉아 있습니다.
dæn budurajāṇan vahansē apiṭa duru karaganna kivvē mokakda? paṁcaskandhayaṭa tiyena chanda rāgaya misā paṁcaskandhaya nemeyi. rūpaskandhaya duru karanna nemeyi budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē rūpaskandhaya piḷiban̆dava chanda rāgaya duru karanna.
Buddha께서 우리에게 떨쳐 내라고 하신 것이 무엇입니까? pañcakkhandha에 대한 chandarāga이지 pañcakkhandha가 아닙니다. Buddha께서 가르치신 것은 rūpakkhandha를 떨쳐 내라는 것이 아니라 rūpakkhandha에 대한 chandarāga를 떨쳐 내라는 것입니다.
ehenam ārya mārgaya kiyannē mokakda? chanda rāgaya duru karana mārgaya misak skandha duru karana mārgaya nemeyi.
그렇다면 ariya magga란 무엇입니까? chandarāga를 떨쳐 내는 길이지 khandha를 떨쳐 내는 길이 아닙니다.
dæn ōka tōraganna ōnē vārda dækama eka tænak pot. ehi bæn̆duna yam chandayak, ehi bæn̆duna yam rāgayak ætda ēka duru karapallā.
이것을 가려내야 합니다. 경전의 한 곳에도 이렇게 있습니다. '거기에 묶인 어떤 chanda, 거기에 묶인 어떤 rāga가 있다면 그것을 떨쳐 내라.'
etakoṭa ehi tiyena sambandhayen nidahas yali paṁcaskandhayak samaga sambandhatāvaya gotnægena tibuṇā nam kramayak ēka ivarayi.
그러면 거기에 있는 이어짐에서 풀려나, 다시 pañcakkhandha와 이어짐이 쌓일 길이 있었다 해도 그것이 끝납니다.
menna mēka tamayi budurajāṇan vahansē apiṭa dēśanā kaḷē nivan dakinna ōnam. menna mē paṁcaskandhayaṭa bæn̆duna chanda rāgaya duru karanna. onna ē paṁcaskandhayaṭa bæn̆duna chanda rāgayat ekka tiyena sambandhatāvaya nisā tamayi.
Buddha께서 우리에게 가르치신 것이 바로 이것입니다. nibbāna를 보고 싶다면 pañcakkhandha에 묶인 chandarāga를 떨쳐 내라. 바로 그 pañcakkhandha에 묶인 chandarāga와의 이어짐 때문입니다.
rāgayen, dvēśayen, mōhayen yuttava api rūpaskandhaya, vēdanā skandhaya, saṁgnā skandhaya, saṁkhāra skandhaya, viññāṇa skandhaya æsuru kaḷānam. menna mē nisā tamayi goḍannægena karma śaktiyak.
우리가 rāga, dosa, moha를 지닌 채 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha와 어울린다면, 바로 이 때문에 karma의 힘이 쌓입니다.
ē canda rāgaya ahak vuṇā nam ē saman̆ga bæn̆dīma ivaranavā. ēvaya mona śaktinat tatvaya gonna tattvaya etanin keḷavarayi. eha duken nidaha. ehena en kṣē karanna kivvē onna ōka misā. meccara kal karapu karma śaktiya nemeyi.
그 chandarāga가 치워졌다면 그것과의 묶임이 끝납니다. 그것들에 어떤 힘이 있든, 그 상태는 거기서 끝나고 dukkha에서 풀려납니다. 그러니 없애라고 한 것은 바로 그것이지, 지금까지 지은 karma의 힘이 아닙니다.
karanada karmayangē śaktiya apiṭa api karā bæn̆dilā hæn̆dilā duk gamanak sasara gamanak hadanna menna mē chandara rāgaya nisā. chandara rāgaya duru karalā dæmmot śakti koccara tibunat væḍak nǣ. bihi venna vidihak næha.
지은 karma들의 힘이 우리에게 달라붙어 dukkha의 길, saṃsāra의 길을 만드는 것은 바로 이 chandarāga 때문입니다. chandarāga를 떨쳐 버리면 힘이 아무리 있어도 소용이 없습니다. 태어날 길이 없습니다.
aṭuvē viha ōva taram tiyenavā. væra næ pælavīma koccara vīti vunat væḍak næha pælayak hat dakinnanam vapuranna bæhænē.
곳간에 볍씨가 얼마든지 있습니다. 싹 틔울 힘이 아무리 세어도 소용없습니다. 모를 보려면 뿌려야 하지 않습니까?
pælē nam duka vapuruvot nēda duka innē? aṭuvē tiyennē vīṭika tibuṇat pælavīmē śaktiya tibuṇat væpuvē nætnam pælē haṭagannē nætuva
그 모가 바로 dukkha입니다. 뿌려야만 dukkha가 있지 않습니까? 곳간에 볍씨가 있고 싹 틔울 힘이 있어도 뿌리지 않으면 모는 생겨나지 않습니다.
paṁcaskandhaya saha karma śaktiya koccara tibuṇāda? ehi bæn̆duna chandara rāgaya ivara kara gattot væparīma nævatunā. væpirīma nævata nam duka hevat lōkaya goḍanægennē næha. duken nidahas.
pañcakkhandha와 karma의 힘이 얼마나 있었든, 거기에 묶인 chandarāga를 끝내면 뿌리는 일이 멈춥니다. 뿌리는 일이 멈추면 dukkha, 곧 세상이 쌓이지 않습니다. dukkha에서 풀려납니다.
etakoṭa apiṭa pennalā dunnē viññāṇaskandhayak duru karanna nemeyi. ehi bæn̆duna yam chanda rāgayak ætda ēka duru karapada
그러니 우리에게 보여 주신 것은 viññāṇakkhandha를 떨쳐 내라는 것이 아니라, 거기에 묶인 chandarāga가 있다면 그것을 떨쳐 내라는 것입니다.
dukkhārya satyaya duka samudārya satyaya duka nirōdha ārya satyaya dukkha nirōdhagāmiṇī pratipada ārya satyaya kiyana mē hatarēdima duka mul karalā katā kaḷā.
dukkha ariyasacca, dukkhasamudaya ariyasacca, dukkhanirodha ariyasacca, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca, 이 넷 모두에서 dukkha를 바탕으로 말씀하셨습니다.
duka duka haṭagænīma piḷiban̆da ārya satyaya mokakda kiyalā ahanakoṭa budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē duka haṭagannakaṭa venas deyak tamayi vistaraya.
dukkha가 생겨나는 것에 관한 ariyasacca가 무엇이냐고 물을 때, Buddha께서 가르치신 풀이는 dukkha 자체와는 다른 것이었습니다.
duka haṭaganna ārya satya havat dukkha samudaya ārya satyaya pennanakoṭa yāyaṁ taṇhā pōnō bhavikā nandirāga sahagatā tatra tattarābhi nandanī teyayatidaṁ kāma taṇhā, bhava taṇhā vibhava taṇhā kiyalā. menna duka haṭaganna ārya satyaya hæṭiyaṭa pennuvē taṇhāva āsāven bæn̆dīma
dukkha가 생겨나는 ariyasacca, 곧 dukkhasamudaya ariyasacca를 보여 주실 때 'yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā'라고 하셨습니다. dukkha가 생겨나는 ariyasacca로 보여 주신 것은 taṇhā, 곧 바람으로 묶이는 것입니다.
ehenam apiṭa nirōdha karanna kivvē mokakda duka nirōdha karanna kivvahama duka nirōdha karanna nam karanna ekak kivvā.
그렇다면 우리에게 nirodha하라고 하신 것은 무엇입니까? dukkha를 nirodha하라고 하시면서, dukkha를 nirodha하려면 할 일 하나를 말씀하셨습니다.
mokakda karanna ōnē? yōtassā yēva taṇhāya asē virāga nirōdhō cāgō patinissaggō mukti anāyō duka nirōdha karaganna ōnanam oya tāgaya piḷiban̆denam oyagē taṇhāva piḷiban̆dava ē ētana bætana taṇhāvak chandara rāgayak ætanam. anna ēka cāgō paṭinisadgaya ēka ivat karanna bævata bhāraganna epā.
무엇을 해야 합니까? 'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.' dukkha를 nirodha하고 싶다면, 그대의 taṇhā에 대해, 거기 어디든 taṇhā나 chandarāga가 있다면 그것을 cāga, paṭinissagga, 곧 내려놓고 다시 받아들이지 말라는 것입니다.
paṭiccan ēka saṁsā bæn̆dīmat bæn̆dīmen ven vennē. muktiya ēken midenna mokenda midennē? duken nemeyi midennē chandarāgayen.
그것은 묶임과 묶임에서 떨어지는 것입니다. mutti, 곧 거기서 벗어나는 것인데, 무엇에서 벗어납니까? dukkha에서 벗어나는 것이 아니라 chandarāga에서 벗어나는 것입니다.
āsāven midenna kivvē āsā karana taṇhā karana eken midenna duken midenna ōna nam ēka karaganna tatiya adahasannē duken midenna kiyalā jātiyen midenna dan̆galanavā.
바람에서 벗어나라고 하신 것은 바라고 갈망하는 데서 벗어나라는 것입니다. dukkha에서 벗어나고 싶다면 그것을 하십시오. 그런데 사람들은 dukkha에서 벗어난다면서 jāti에서 벗어나려고 몸부림칩니다.
jātī nam maṭa pēnnavat epā. mē mē jāti maṭa mahā apriyayi. mē mē jāti maṭa epā. api gæṭi gæṭī inna eka bava dækilā nǣhæ etanadi siddha vennē mokakda kiyalā.
'jāti는 보기도 싫다. 이 jāti는 정말 싫다. 이 jāti는 필요 없다.' 그렇게 거슬려 하며 지내지만, 거기서 무슨 일이 벌어지는지는 보지 못했습니다.
jātiya epā nam horaṇan ekakvā jātiyaṭa tiyena āsāva duru karaganna. jātiyaṭa tiyena āsāva duru kaḷot tamayi jāti duru vennē. anē maṭa jāti nam epā jāti nam epā kivvat phalaya epā kiyanavā misā hētu epā kiyalā næha.
jāti가 싫다면 jāti에 대한 바람을 떨쳐 내십시오. jāti에 대한 바람을 떨쳐 내야 jāti가 떨쳐집니다. '아, jāti는 싫다, jāti는 싫다' 해도 그것은 phala를 싫다고 하는 것이지 hetu를 싫다고 한 것이 아닙니다.
phalaya haṭaganna hētuva epā kivvada nidahas yathārthaya væṭuṇā. koccara phalaya epā kivvat hētuva tiyāgena phalaya padavakaṭa hari ayiti.
phala가 생겨나는 hetu를 싫다고 했다면 풀려남이라는 참모습에 닿았을 것입니다. 아무리 phala를 싫다 해도 hetu를 쥐고 있으면 phala는 어떻게든 따라옵니다.
ehemanam dæn karannē api nodæna vapura vīlaṭa vatura pora nodī inna eka dæn karanna. anna hari nodæna vapuralā gattā asvæyanna apē aṭuvē tiyenavā. ēka tamayi apē karma bavē tiyennē. śakti koccara tibuṇat vidyāmānaya nækan satvayek innavada?
그러니 이제 할 일은, 모르고 뿌린 볍씨에 물을 주지 않는 것입니다. 맞습니다, 모르고 뿌려서 거둔 것이 우리 곳간에 있습니다. 그것이 우리의 karma-bhava에 있는 것입니다. 힘이 아무리 있어도 드러남이 없다면 satta가 있습니까?
ēvayen ædi ædī eka ēka eka ædi ædī ē śaktiya kriyātmaka venavanē. etana satvayek vidyāmāna venavā. kumak nisāda vennē? chandara rāgayen bæn̆dīma nisā tamayi æda ædā vidyāmāna karannē. etakoṭa tamayi duka vidyāmāna vennē.
그것들에 끌리고 끌려 그 힘이 움직이지요. 그러면 거기에 satta가 드러납니다. 무엇 때문입니까? chandarāga로 묶여 있기 때문에 끌고 끌어 드러나게 하는 것입니다. 그때 dukkha가 드러납니다.
chandarāgayen æda æda bæn̆da bæn̆da hadana ekatærapuha nætnam taṇhā upādāna atærapuhama ara duka haṭaganna læbicca kāraṇaya matu karannē nǣhæ ivarayi.
chandarāga로 끌고 끌고 묶고 묶어 만드는 일을 내려놓으면, 곧 taṇhā와 upādāna를 내려놓으면, dukkha가 생겨날 그 까닭이 떠오르지 않고 끝납니다.
dæn duka epā nam dukaṭa hētu ayin karanna kiyalā. ada hadannē mokakda? duka epā, duka epā, duka epā kiya kiyana hētuva ayin karannē nætuva.
그러니 dukkha가 싫다면 dukkha의 hetu를 치우라는 것입니다. 오늘날 하는 것은 무엇입니까? hetu는 치우지 않은 채 dukkha가 싫다, dukkha가 싫다, dukkha가 싫다고만 되뇝니다.
ārya mārgaya kiyalā mokakda karannē? kes kæṭayi, kes gan̆dayi, kes piḷikulayi, lom kætayi, lom gan̆dayi, lom piḷikurayi.
ariya magga라며 무엇을 합니까? 머리털은 흉하다, 머리털은 냄새난다, 머리털은 역겹다, 몸털은 흉하다, 몸털은 냄새난다, 몸털은 역겹다.
jātiya epā kiyalā jātiya gæna kalakiri innavā misā. jātiya apriya kara innavā misa. ē jātiya epānam jātiya haṭagattē mokakda kiyalā hoyalā anna ē hētuva ayin karapu dāṭa ārya mārgaya væḍenavā. horannē mokakda? apriyā kara innē jātiya phalaya. hētuva dækalā næ.
jāti가 싫다며 jāti에 넌더리를 내고, jāti를 싫어하며 지낼 뿐입니다. jāti가 싫다면 jāti가 무엇 때문에 생겼는지 찾아서 그 hetu를 치우는 날 ariya magga가 자랍니다. 그런데 무엇을 골라잡습니까? 싫어하는 것은 jāti, 곧 phala입니다. hetu는 보지 못했습니다.
hētuva dækkē nættā kal ohuṭa nivan dakinna ahalakaṭavat ævidilā næha.
hetu를 보지 못하는 동안에는 nibbāna를 보는 데 가까이도 가지 못한 것입니다.
mē 32k tiyenavā mēkē mē guru 32k kiyalā mē tiḷu kara innavā nam. phalaya piḷikul karagena nēda mē innē? kō hētuva piḷikul vuṇā. kō dækkā ætta
여기 서른두 가지가 있다며 그 서른두 가지를 붙들고 지낸다면, phala를 역겨워하며 지내는 것 아닙니까? 어디서 hetu를 역겨워했습니까? 어디서 참모습을 보았습니까?
kessē epānam kes sayin karaganna ōnam. kes kætayi kes gan̆dayi kiya eka vidihaṭa hariyannē nǣ. mēvā tamayi kes kiyannē.
머리털이 싫다면, 머리털을 치우고 싶다면, 머리털은 흉하다, 냄새난다고 말하는 식으로는 되지 않습니다. 이것들을 머리털이라고 합니다.
mē kes haṭaganna haṭagattē kohomada? kes haṭaganna hētuva mokakda? kes næti tæna monavada nættē? kes nisā haṭaganna yam dukak tibuṇam ēka etana næha. dæn kes næti karagannē kohomada? kes haṭagatta hētuva hoyalā balalā hētuva næti kuvot kes haṭaganna hētuva næti nisā kes næmati phalaya haṭagannē næha. menna kes gæna dænaganna.
이 머리털은 어떻게 생겨났습니까? 머리털이 생겨나는 hetu는 무엇입니까? 머리털이 없는 곳에는 무엇이 없습니까? 머리털 때문에 생기는 dukkha가 있었다면 그것이 거기에는 없습니다. 그러면 머리털을 어떻게 없앱니까? 머리털이 생겨난 hetu를 찾아보고 그 hetu를 없애면, 머리털이 생겨날 hetu가 없으니 머리털이라는 phala는 생겨나지 않습니다. 머리털에 대해서는 이렇게 알아야 합니다.
oya hatara dænagannē nætuva kes piḷiban̆dava. pudgalayek koyi taram kes kæṭayi, kes gan̆dayi, kes piḷikulayi kiya giya hiṭiyat phalaya piḷikul karā nivan dakinna bæha.
머리털에 대해 이 네 가지를 알지 못한 채, 사람이 아무리 머리털은 흉하다, 냄새난다, 역겹다고 되뇌어도 phala를 역겨워하는 것으로는 nibbāna를 볼 수 없습니다.
udē in̆dakan piḷikuḷu bhāvanā karalā kālayak yanakoṭa kannat bæhæ apriyayi. æn̆ga kanna piḷiban̆dava apranna velā. itin innavā duk. anē jarāvak anē jarāvak kiyaga innavā. hita dūṣaya venavā dannet næ.
아침부터 역겨움 bhāvanā를 하다 보면, 시간이 지나 먹지도 못할 만큼 싫어집니다. 몸도 먹는 것도 싫어집니다. 그러고는 dukkha 속에 지냅니다. '아, 더럽다, 아, 더럽다' 하며 지냅니다. 마음이 더럽혀지는 줄도 모릅니다.
pudgalayā innē mūṇa akulagenna kuvella vagē hadāgena itin mēvā gælāva apiriyayi kiyana ekē innē.
그 사람은 얼굴을 찡그린 채 쭈그러진 모습으로 지냅니다. 이 모든 것이 싫다는 데 머물러 있습니다.
mūlayama pēnavā læbilā tiyennē sænasumakda nætnam mokakda kiyalā. mūla dihā balapuvahama muhuṇa hadavata pennana hita pennana kæḍalapatabbantan̆da
얻은 것이 평안인지 무엇인지는 얼굴만 보아도 보입니다. 얼굴을 보면 얼굴은 가슴과 마음을 비춰 주는 거울입니다.
hæbæyi ē śānta vū praṇīta vū nivanī svabhāvaya nam abhyantarayē tibuṇē. ē śānta vū praṇīta vū ekada muṇē dæn mē vidyā manvenna.
그런데 그 고요하고 뛰어난 nibbāna의 본성은 안에 있었습니다. 그 고요하고 뛰어난 것이 지금 얼굴에 드러납니까?
ara kajurella vāgē hadāgena mulavun geniya vagē hadāgena kiskē inna eka hamba mokakda hambavelā tiyennē mūla abhyantaraya pēnada mūla itin oya nivanada nivana kætada nivana uṇa vecca ekakda muna akura ōna ekakda
그렇게 얼굴을 쭈그러뜨리고 찌푸린 채 지내서 얻은 것이 무엇입니까? 얼굴에 속이 보이지 않습니까? 그러니 그것이 nibbāna입니까? nibbāna가 흉합니까? nibbāna가 시큼한 것입니까, 얼굴을 찡그려야 하는 것입니까?
ētaṁ santaṁ ētaṁ palītaṁ eham śānta vū praṇīta vū nivana nam manasaṭa gōcara vuṇē. hitaṭa gōcara vunānam nivana. nivana æturu karagena pihiṭiyanna. nivanē svabhāvaya śāntayi praṇītayi.
'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ.' 그렇게 고요하고 뛰어난 nibbāna가 마음의 대상이 되었습니다. 마음의 대상이 된 것이 nibbāna라면 nibbāna에 기대어 머무십시오. nibbāna의 본성은 고요하고 뛰어납니다.
duru tæna yana gamana karana kriyāva tæna bæluvot śāntayi praṇītayi. vidyāmānē ēkayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mokakda vidyāmānutyā? kes kæn̆dayi, kes gan̆dayi, kes kati kirikulayi, lom kætayi, lom gan̆dayi, lom piḷikulayi kiyalā nāhe uṇḍi karagena kaṭak ajilla vāgē hadāgena muna kævum geḍiyak vagē hadāgena akulak akula innē ekana nēda poranna.
그런데 무엇이 드러납니까? 머리털은 흉하다, 냄새난다, 역겹다, 몸털은 흉하다, 냄새난다, 역겹다 하며 코를 찡그리고 입을 비틀고 얼굴을 기름떡처럼 구기고 찌푸린 채 지내는 것, 그것을 골라잡은 것 아닙니까?
itin budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē mokakda porannē mokakda
그렇다면 Buddha께서 가르치신 것은 무엇이고, 골라잡을 것은 무엇입니까?
dvattīnsa ākāraya pennalā dunna ekaṭa piḷikul bhāvanāva kiyā namak hadāgattā 32k piḷikul kara kara innavā 32kin dæka ekākārava pēna kaya ættakda kiyalā balanna 32 ākārayaṭa ven karalā balanna kiyalā.
dvattiṃsākāra를 보여 주신 것에 역겨움 bhāvanā라는 이름을 붙이고, 서른두 가지를 역겨워하며 지냅니다. 그러나 그것은 하나로 보이는 몸이 참인지, 서른두 가지로 나누어 보라는 것이었습니다.
koṭas 32kaṭa ven karalā balanna. oya balāporot vecca rūpaya etana tāva ituru varayak tiyenavā. 33k ehema tiyenavā. hari lassana pudgalayā. hitaṭa bæn̆denavā.
서른두 조각으로 나누어 보십시오. 바라던 그 모습이 거기에 아직 남아 있습니까? 서른세 번째가 있습니까? 아주 아름다운 사람이 있어 마음이 묶입니다.
dæn anna kǣllak āvā. dæn ōkā koheda innē kiyalā balanna ayin karanna balanna ekennē eka on eka kes ṭika on ēka lom ṭika, on ēkāgē niyapola ṭika on ēkāgē dat ṭika ovun ēka hama ovun eka masan eka nahara. ovungē æṭa. mēen æṭa midurun vakuḍu ovun kǣllen kǣlla kǣllen kǣlla ayin karalā 31yi ayin karanna puḷuvan.
자, 한 사람이 왔습니다. 이제 그 사람이 어디 있는지 하나씩 떼어 보십시오. 여기 그의 머리털, 여기 몸털, 여기 손발톱, 여기 이, 여기 살갗, 여기 살, 힘줄, 뼈, 골수, 콩팥, 이렇게 조각조각 떼어 내면 서른한 가지를 떼어 낼 수 있습니다.
balapuhama tuilā ēka næda ara lassana eka akō. ēka hædilā tibi velā tiyennē ara kǣli 31ē māyā darśanayaṭa misak. tava ēka idilā tiyenavā. ara balāporossana ekak. anna ēka avidyāven gonnagāgatta ekak.
그렇게 보면 그 아름다운 것이 없지 않습니까? 어디 있습니까? 그것은 그 서른한 조각이 빚은 허깨비 모습 속에만 있었습니다. 바라던 그것, 그것은 avijjā로 쌓아 올린 것입니다.
onna ōka tōragattā nam [ugura kǣrīma] avidyāva nisā allagatta mulā ivarayi. tatvayek innavāya, pudgalayek innavāya kiyana hakam dr̥ṣṭiyakin bægatta mānasikatvayen goḍanagāgata mānasikatvayē rūpaya ivarayi.
이것을 가려냈다면 [목을 가다듬음] avijjā 때문에 붙잡았던 미혹이 끝납니다. satta가 있다, 사람이 있다는 sakkāya-diṭṭhi에 붙들린 마음으로 쌓아 올린 그 모습이 끝납니다.
ehenam mama mē avidyā sahagatava goḍanagāgatta mānasika rūpayaka nēda mē priyayi manāpayi kiyalayi bæn̆dennē. apriyayi amanāpayi kiyalā gæṭennē. mulā velā tiyennē ōkaṭa neme.
그러니 나는 avijjā를 지닌 채 쌓아 올린 마음속 모습에 좋다, 마음에 든다며 묶이고, 싫다, 마음에 안 든다며 부딪치는 것 아닙니까? 미혹된 것은 실제 그것에 대해서가 아닙니다.
oya ṭika dækadāṭa ælīmat ivara nam, gæṭīmat ivara nam, mulāvat ivara nam pævætmaṭa hētu vecca chandara rāgaya ivarayi. kaya nisā tibena chandara rāgaya ivara vunā nam chandarāga nirōdhayen upādāna nirōdhayi.
이것을 보는 날, 끌림도 끝나고 부딪침도 끝나고 미혹도 끝난다면, 있음의 까닭이 된 chandarāga가 끝납니다. 몸 때문에 있던 chandarāga가 끝났다면, chandarāga가 nirodha하여 upādāna가 nirodha합니다.
kayaṭa tibicca upādāna nirōdha nam upādāna nirōdha nam bhava nirōdhayi. matu kayak haṭaganna bavak etana næha. bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi. matu kayak næ jātiya haragāta vicca hētuva ivarayi. jāti nirōdha nam kayak nisā tibi vecca jarāmata sōka paridē duk domnasa upāyāsa okkoma ivarayi. duken bidura.
몸에 대한 upādāna가 nirodha하면 bhava가 nirodha합니다. 앞으로 몸이 생겨날 bhava가 거기 없습니다. bhava가 nirodha하면 jāti가 nirodha합니다. 앞으로 몸이 없으니 jāti가 생겨날 hetu가 끝납니다. jāti가 nirodha하면 몸 때문에 있던 jarāmaraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 모두 끝납니다. dukkha에서 벗어납니다.
ehenam ē vaṭinā bhāvanāva ada karalā tiyennē mokakda? phalaya piḷi karagena innakaṭa hirīmā karalā mulā karalā tiyenavā.
그렇다면 그 값진 bhāvanā를 오늘날 무엇으로 만들어 놓았습니까? phala를 역겨워하는 데 가두어 놓고 사람들을 미혹시켜 놓았습니다.
[ugura kǣrīma] niruktiya dakinnē nætuva hētuva dakinna bæ.
[목을 가다듬음] nirutti, 곧 낱말의 뿌리를 보지 않고서는 hetu를 볼 수 없습니다.
kēsā mokakda kēsā kivvē? kṣaya vena dēṭa āsā karana nisā kiyanavā kiya āsā kēsā niruktiya hoyāgattahama nivan dakina kramaya hoyāgattā.
kesā. kesā란 무엇입니까? 닳아 없어지는 것(khaya)을 바라기(āsā) 때문에 kesā라고 합니다. nirutti를 찾아내면 nibbāna를 보는 길을 찾아낸 것입니다.
kṣē vena dēṭa āsā karanavā. monavada kṣē vennē? paṁca kāmayō kṣē daham paṁcakāmayō æsuru karanna giyot ohuṭa siddha vennē dukaṭa væṭenna. pahat tænaṭa væṭenna dæḍiva allaganna giyot matvelā pāpa karma karagena satara apaha gata vennē.
닳아 없어지는 것을 바랍니다. 무엇이 닳아 없어집니까? 다섯 kāma는 닳아 없어지는 dhamma입니다. 다섯 kāma와 어울리러 가면 그는 dukkha에 떨어지게 됩니다. 낮은 곳에 떨어지게 됩니다. 꽉 붙잡으려 하면 취해서 pāpa karma를 짓고 네 apāya로 갑니다.
sē bavaṭa udav denavā misak. kavadāvat paṁcakāmaya nivanaṭa udav dena ekak nemeyi. goḍanægenna goḍa venna magak nemeyi.
그것은 닳아 없어지는 데 도움을 줄 뿐, 다섯 kāma가 nibbāna에 도움을 주는 일은 결코 없습니다. 올라서는 길이 아닙니다.
menna mē kṣē dahamak bava dænagattē nætuvahama oya kṣē vena paṁcakāmayaṭa āsā karanna paṭan gattānavā yamkisi pudgalayek. sēta āsā kirīmē pratiphalaya tamayi hētuvē phalaya tamayi śēṣā.
이것이 닳아 없어지는 dhamma임을 알지 못하면, 어떤 사람은 닳아 없어지는 다섯 kāma를 바라기 시작합니다. 닳아 없어지는 것을 바란 결과, 그 hetu의 phala가 바로 kesā입니다.
sēvena paṁcakāmayaṭa āsā karanna giyahama ē pudgalayāṭa mē lōkayē anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen pēnnē næ. mēka amr̥tayak vagē pēnavā.
닳아 없어지는 다섯 kāma를 바라게 되면, 그 사람에게 이 세상은 anicca로, dukkha로, anatta로 보이지 않습니다. 이것이 amata처럼 보입니다.
lōkayē amr̥tayak vagē dakina mānasikatvaya, mityā, dr̥ṣṭiya, mānasikatvaya nisā. lōkayē amr̥tayak hā samavāyaka lō amā kiyalā dakinavā. lō amā kiyalā dakinā vū hētuvē phalaya mokakda? lō amā lōmā onna lōma valaṭa hētuva.
세상을 amata처럼 보는 마음가짐은 micchā-diṭṭhi의 마음가짐 때문입니다. 세상을 amata와 같다고, '세상은 amata(lo amā)'라고 봅니다. '세상은 amata'라고 보는 hetu의 phala는 무엇입니까? lo amā, lomā. 이것이 lomā의 까닭입니다.
ehenam api lōma epānam ayin karanna kivvē mokakda? lōkaya amr̥tayak vāgē vaṭinavā kiyana mulā dr̥ṣṭiya ayin karagattā dāga lōmāvala næmati phalaya haṭagatta hētuva ivarayi.
그러니 lomā가 싫다면 무엇을 치우라고 하셨습니까? 세상이 amata처럼 값지다는 미혹된 diṭṭhi를 치우는 날, lomā라는 phala가 생겨난 hetu가 끝납니다.
lōkē amr̥ttiyak kiyannē mityā dr̥ṣṭiyen bæhægattahama ohuṭa mokakda vennē? nāka dēvalma tamayi hon̆dayi kiyalā pēnnē. jarāvaṭa pat karana maraṇayaṭa pat karana væhærila yana leḍa vena puṇu vena duka gæladena naraka deyak. tamayi ē pudgalayāṭa pēnnē passē nāka deyakma.
세상이 amata라는 micchā-diṭṭhi에 빠지면 그에게 무슨 일이 일어납니까? 하찮은 것들이 좋아 보입니다. 늙게 하고, 죽게 하고, 시들어 가고, 병들고, 썩고, dukkha를 안겨 주는 나쁜 것, 그 사람에게는 그런 하찮은 것만 보입니다.
nāka deyakma hon̆dayi kiyalā ganna mityā dr̥ṣṭiyak tiyenavā. menna mē nisā mokada vennē? nākayi kiyana eka allaganna giyāma nākā nakā nakā næmati phalaya haṭaganna.
하찮은 것을 좋다고 여기는 micchā-diṭṭhi가 있습니다. 이 때문에 어떻게 됩니까? 하찮은 것을 붙잡으러 가면 nakhā라는 phala가 생겨납니다.
onna kuṇa haṭagattē tiyennē koheda? gatē nakā kiyana kuṇa haṭagattē hitē nakā kiyana kuṇa haṭagatta nisayi. nāka ēvā hon̆dayi kiyalā gatta kuṇa nisayi. ehenam api ayin karana kuṇu koṭarada tiyennē? gatē kuṇa nemeyi. niyapatu nemeyi. niyapotu haṭaganna hētu vecca hitē tibicca nāsaval hon̆dayi kivva kuṇā mityā dr̥ṣṭiya
그 썩은 것은 어디서 생겨났습니까? 몸에 nakhā라는 썩은 것이 생긴 것은 마음에 nakhā라는 썩은 것이 생겼기 때문입니다. 하찮은 것을 좋다고 여긴 썩은 생각 때문입니다. 그러니 우리가 치울 썩은 것은 어디 있습니까? 몸의 썩은 것이 아닙니다. 손발톱이 아닙니다. 손발톱이 생겨나게 한, 마음에 있던 하찮은 것을 좋다고 한 그 썩은 micchā-diṭṭhi입니다.
oya nāka dēval hon̆dayi kiyalā allanna giyāhama eyāṭa mokada vennē? ekkō mē lōkayē niccayi, sæpayi ātmayi kiyalā śāsvata dr̥ṣṭiyaṭa bahinavā. ehema nætnam ōvā okkoma boru kālā bīlā hon̆da hæṭiyaṭa hiṭiyahama hon̆dayi. oya okkoma boru pin pavkiniyā boru ōya ekakvat gananganna yanna epā kiyalā uccaya dr̥ṣṭiyaṭa bahivā. nāka dēval hon̆dayi kiyalā gattahama anta dekaṭa bahinavā.
그 하찮은 것들을 좋다고 붙잡으러 가면 그에게 무슨 일이 일어납니까? 이 세상은 nicca이고 sukha이고 atta라는 sassata-diṭṭhi에 빠지거나, 아니면 '그런 것은 다 거짓이다, 먹고 마시며 잘 지내면 그만이다, 그건 다 거짓이다, puñña와 pāpa도 거짓이다, 아무것도 신경 쓰지 마라' 하는 uccheda-diṭṭhi에 빠집니다. 하찮은 것을 좋다고 여기면 두 끝에 빠집니다.
śāsara dr̥ṣṭiya hari uccaya dr̥ṣṭiya lōka satyayā yannē vena ki mokakda vennē?
sassata-diṭṭhi든 uccheda-diṭṭhi든 세상 사람들은 그 어느 하나로 갑니다. 그러면 어떻게 됩니까?
dva antayaṭa væssahama dva anta nævati hētuva nisā dva antā dantā venavā. dantā nævati phalaya haṭagannavā. dva antayaṭa evat anta dekaṭa bæhægattahama menna anta dekaṭa bæhæ gænīmē hētuvē phalaya dantā.
두 끝(dva anta)에 빠지면, 두 끝이라는 hetu 때문에 dva anta가 dantā가 됩니다. dantā라는 phala가 생겨납니다. 두 끝에 빠졌을 때, 그 두 끝에 빠진 hetu의 phala가 dantā입니다.
dantā koccara kætayi kiya kiya hiṭiyat hariyannē næha. anta deka væḍak nǣhæ anta deka harayak nǣhæ kiyak edāṭa dantāvalaṭa hētuva ivarayi. datta haṭagattē hētuvayi phalaya vaśayen hētuva ivaranna nam dantānavaṭa phalaya ivarayi.
아무리 이가 흉하다고 되뇌어도 소용없습니다. 두 끝은 쓸모없다, 두 끝에는 알맹이가 없다고 아는 날, dantā의 hetu가 끝납니다. 이는 hetu와 phala로 생겨난 것이니, hetu가 끝나면 dantā라는 phala도 끝납니다.
oya anta dekaṭa bæhægattahama mokada vennē? tahavuruva pihiṭanna bæ. istrava pihiṭanna bæhæ. satvayak næti nisā. asatvaya nisā satyaya ikma yana nisā acca venavā. acca kiyannē ikma yanavā. sahavuru bava ikma gihillā visiddha bavaṭa patvenavā. anna ē hētuvē phalaya mokakda? accō tacō onna havara hētu
그 두 끝에 빠지면 어떻게 됩니까? 굳건히 설 수 없습니다. 흔들림 없이 설 수 없습니다. 참됨이 없기 때문입니다. 참되지 않음 때문에, 참을 넘어서 버리기 때문에 acca가 됩니다. acca란 넘어서 가는 것입니다. 굳건함을 넘어서 흩어진 상태가 됩니다. 그 hetu의 phala는 무엇입니까? acco taco. 이것이 그 hetu들입니다.
oya paha hariyaṭa dænagattā nam dvattīn ākārayen onna oya kiyannā vū taca paṁcakaya kiyalā oya ṭika dækkot eyā nivan dækkā.
이 다섯을 바르게 알았다면, dvattiṃsākāra 가운데 이른바 tacapañcaka라는 이것들을 보았다면, 그는 nibbāna를 본 것입니다.
kṣē vena dēṭa āsā kaḷā. ē nisā lōkaya amr̥tayak hā samānava va badāgattā. nāka dēval hon̆dayi kiyalā nigamanaya karagattā. anta dekaṭa væhægattā satyaya ikmavā giyā. menna mē ṭika koragatta nisā kēsā lōmā nakā dantā satō haṭagattā.
닳아 없어지는 것을 바랐습니다. 그래서 세상을 amata와 같다고 끌어안았습니다. 하찮은 것을 좋다고 결론지었습니다. 두 끝에 빠졌고 참을 넘어서 버렸습니다. 이것들을 저질렀기 때문에 kesā, lomā, nakhā, dantā, taco가 생겨났습니다.
ehenam ayin karanna kivvē mokakda? hētuva ayin karanna oya pahanavā.
그렇다면 무엇을 치우라고 하셨습니까? hetu, 곧 그 다섯을 치우라는 것입니다.
oya paha tamayi lōkayāṭa ravaṭannē. ætulē kuṇugollaval okkōma tiyena eka piṭivi vahalā tiyennē kēsā, lōmā nakā dantā tacatō kiyana pahē. oya pahen vahalā tamayi hari lassanayi hari kaḍavasam hari hon̆dayi. allaganna ætnam, badāgannat nam koccara hon̆da kiyaviṭa ennē.
이 다섯이 세상 사람들을 속입니다. 안에 있는 썩은 덩어리를 모두 겉에서 덮고 있는 것이 kesā, lomā, nakhā, dantā, taco라는 다섯입니다. 이 다섯으로 덮여 있어서 아주 아름답고, 아주 멋지고, 아주 좋아 보여 붙잡고 싶고 끌어안고 싶어지는 것입니다.
kēsālōmā nakāda dantā tō kiyana pahēya upē. lōka satyayā rāgayaṭa æda damalā tiyennē. lōkayaṭa bæn̆da damalā tiyennē. ikma yanna dennē nættē ekināgen vengenna denna nættē.
kesā, lomā, nakhā, dantā, taco라는 다섯의 꾀가 세상 사람들을 rāga로 끌어들이고, 세상에 묶어 두고, 넘어서지 못하게 하고, 떨어지지 못하게 합니다.
phalaya nævati kēsā, lōmā, nakā dantā pacōlita nisā mē paha yam tænaka nætnam jātiya etana ivarayi. jāti nirōdha nam jarāmargara nirōdhayi. ehenam horaganna ōnē mokakda? jātiya nirōdha karanna kumakda karanna ōnē? ē jātiyaṭa hētuva hoyalā balalā hētuva nirōdha karanna ōnē.
kesā, lomā, nakhā, dantā, taco라는 phala 때문입니다. 이 다섯이 없는 곳에서는 jāti가 거기서 끝납니다. jāti가 nirodha하면 jarāmaraṇa가 nirodha합니다. 그러니 무엇을 골라잡아야 합니까? jāti를 nirodha하려면 무엇을 해야 합니까? 그 jāti의 hetu를 찾아보고 그 hetu를 nirodha해야 합니다.
kṣē vena kāmayaṭa āsā kirīma lōkayē amr̥tayak ena mulā dr̥ṣṭiya mulāven allagænīma ē vagēma nāka dēval hon̆dayi kiyalā karana nigamanaya ē vagēma anta ē vagēma anta dekaṭa bæhæ gænīma satyaya ikmavāma kiyalā menna mē kiyana kāraṇā paha karapudāṭa etana nivana tatha paṁcakaya bhāvanā karalā nivan dækkē ohomayi.
닳아 없어지는 kāma를 바라는 것, 세상을 amata로 보는 미혹된 diṭṭhi로 붙잡는 것, 하찮은 것을 좋다고 내리는 결론, 두 끝에 빠지는 것, 참을 넘어서는 것, 이 다섯 가지를 끝내는 날 거기에 nibbāna가 있습니다. tacapañcaka를 bhāvanā하여 nibbāna를 본 것은 이렇게였습니다.
ada udē in̆dan rǣvenakan phalē tibennā vū ādīnava kiya bala balā bala balā kes kæṭayi, lom kæṭayi, niyabutu kæṭayi, dat kæṭayi hama kæṭayi kiya kiya innavā misak. hētu ayin venavā.
오늘날에는 아침부터 밤까지 phala에 있는 ādīnava만 들여다보며 머리털은 흉하다, 몸털은 흉하다, 손발톱은 흉하다, 이는 흉하다, 살갗은 흉하다고 되뇔 뿐입니다. 그래서 hetu가 치워집니까?
kes epā nam kṣē vena paṁcakāmayaṭa tiyena āsāva ayin karaganna ōnē. kēsā ayin karanna ōna. paṁca sēvīmaṭa hētukārakana paṁcakāmayak ætda ehi āsāva ivat karapudāṭa śēṣāvalaṭa hētuva ivarayi.
머리털이 싫다면 닳아 없어지는 다섯 kāma에 대한 바람을 치워야 합니다. kesā를 치워야 합니다. 닳아 없어지게 하는 다섯 kāma가 있다면 거기에 대한 바람을 치우는 날 kesā의 hetu가 끝납니다.
oya paṁcakāmayaṭa āsā kara nisāma paṁcakāmaya gonnagā dena lōkaya amr̥tayak samānava salakanavā. hari mihiri. mulāva nisā gatta tīraṇaya lōkē amr̥tayak yannā vū mulāva ayin karaganna ōnē.
다섯 kāma를 바라기 때문에 다섯 kāma를 쌓아 주는 세상을 amata와 같다고 여깁니다. 아주 달콤하다고. 미혹 때문에 내린 판단입니다. 세상이 amata라는 그 미혹을 치워야 합니다.
etakoṭa nāka dē nāka hæṭiyaṭa pēnavā. hon̆da dē nivana misak nivanaviṭa hon̆da deyak nǣha kiyalā pēnavā. lōkayā yamak yam tænaka haṭagannē nam ēka nāka ekak misak hon̆da ekak nemeyi.
그러면 하찮은 것이 하찮은 것으로 보입니다. 좋은 것은 nibbāna뿐이고 nibbāna 밖에는 좋은 것이 없다고 보입니다. 세상에서 무엇이 어디서 생겨나든 그것은 하찮은 것이지 좋은 것이 아닙니다.
nākadī nāka hæṭiyaṭa dækkāṭa mokada vennē? nāka dē athærī yanavā. ehenam lōkaya athæri yanavā hitē. nāka dē atahærī giyā nam nāvalaṭa hētuva ivara nam hētuya phalaya vanavā nam niya pota ivarayi. āya niyaputu haṭaganna lōkayak ohuṭa nǣha.
하찮은 것을 하찮은 것으로 보면 어떻게 됩니까? 하찮은 것을 내려놓게 됩니다. 그러면 마음에서 세상을 내려놓게 됩니다. 하찮은 것을 내려놓았다면, 손발톱의 hetu가 끝났다면, hetu와 함께 phala도 끝나니 손발톱이 끝납니다. 그에게는 다시 손발톱이 생겨날 세상이 없습니다.
mē śāsta dr̥ṣṭiyayi mē ucchēda dr̥ṣṭiyayi kiyalā mē dekē dænagena mē nāka dēval allanna gihillā tamayi mē æta næta kiyana dekaṭa bæhælā. lōka satyayāmē anta dekē særisarannē.
이 sassata-diṭṭhi와 이 uccheda-diṭṭhi, 이 두 가지로 하찮은 것들을 붙잡으러 가서 있다와 없다 둘에 빠지고, 세상 사람들은 이 두 끝을 헤매고 다닙니다.
menna mē anta deka nævati hētuva yantanaka asārayi kiyalā dænagena mulāvak kiyalā dænagannē. avidyāvē nigamanayak dænagena ēka ivara karapu vudāṭa d anta nævati hētuva ivara nam dantā nævati phalaya ivarayi. āyi dat haṭaganna hētuvak nǣ.
두 끝이라는 이 hetu가 알맹이 없음을 알고, 미혹임을 알고, avijjā의 결론임을 알아 그것을 끝내는 날, 두 끝이라는 hetu가 끝나면 dantā라는 phala가 끝납니다. 다시 이가 생겨날 hetu가 없습니다.
tāvurudu viya yutu nivana ikmavā gihillā mulāvaṭa patvuṇā oya lōkaya hon̆dayi kiyalā gatta mulāva næhæ. lōkaya yathārthaya dækedāṭa accakayāt ikma yāma ivarayi. tahavuru bava ikma yāma ivara nam tahavuru bhavaya pihiṭiyā tabhāvayaṭa gata vuṇā tathāgata vuṇā.
굳건해야 할 nibbāna를 넘어서 가서 미혹에 빠졌고, 세상이 좋다고 여긴 그 미혹이 있었습니다. 세상의 참모습을 보는 날 acca, 곧 넘어서 감이 끝납니다. 굳건함을 넘어서 감이 끝나면 굳건한 상태가 자리 잡습니다. tathā로 갔습니다. tathāgata가 되었습니다.
satabhāvayaṭa gata vuṇā nam, tathāgata vuṇā nam ara satvaya sata ivarayi. saṁkharaya ivarayi. āya hamak pennana hamak vidyāmāna karana lōkayak nætnam kotanada pēnna innē?
tathā로 갔다면, tathāgata가 되었다면, 그 satta, 곧 taca가 끝납니다. saṅkhāra가 끝납니다. 다시 살갗을 보여 주고 살갗을 드러내는 세상이 없다면 어디에 보일 것이 있겠습니까?
deva bæluva hamakin pēnavā. siyum hamakin pēnavā. deviyangē haṁkaḍaya tamayi rūpaya pennannē. gammayā haṁkaḍaya tamayi dhamma rūpaya pennannē. saṁkaḍē siyum bavayi haṁkarayē gana bavayi nisā mē venasa pērē. minihāgē haṁkarayē ganī bava nisā allalā ganī bavana ekak tada ekak dakinavā. deviyangē gē haṁkaḍiya allaganna vidihak næhæ. namut æhen balahama deyiyangē haṁkaḍē tamayi pēnnē. hari lassanayi.
신들을 보면 살갗으로 보입니다. 미세한 살갗으로 보입니다. 신들의 껍데기가 그 모습을 보여 줍니다. 사람의 껍데기가 사람의 모습을 보여 줍니다. 껍데기가 미세하냐 거치냐에 따라 이 다름이 보입니다. 사람의 껍데기는 거칠어서 붙잡을 수 있는 단단한 것으로 봅니다. 신들의 껍데기는 붙잡을 길이 없습니다. 그래도 눈으로 보면 보이는 것은 신들의 껍데기입니다. 아주 아름답습니다.
itin paraviyangē kakulvāgē kakul rōsa pāṭa æn̆ga mokenda dækkē? deveyiyangē haṁkaḍennē nema. deveyangē haṁkaḍiya dækalā tamayi o kiyannē tiyannē. hari lassanayi kiyalā. hari tēya brahmayā mokē dækalā brahmayāgē haṁkaraya dækalā tamayi ē kiyannē.
비둘기 발 같은 발, 장밋빛 몸을 무엇으로 보았습니까? 신들의 껍데기로 본 것 아닙니까? 신들의 껍데기를 보고 아주 아름답다고 말하는 것입니다. 아주 빛나는 Brahmā라고 할 때도 무엇을 보고 하는 말입니까? Brahmā의 껍데기를 보고 하는 말입니다.
ehenam tekma næti nisā oya haṁgarayaṭa eka ek eka velā upadinnavā. siyum venna puḷuvan, praṇīta hæṭiyaṭa pēnna puḷuvan, mulā karanna puḷuvan. sucaritayi kiyalā, hon̆dayi kiyalā ēka siyum velā gini haravaṭana siyum ekak velā pennanna puḷuvan. deviyangē ahaṁkanaya pēnna puḷuvan, brahmayāgē ahaṁkanaya pēnna puḷuvan.
그러니 tathā가 없기 때문에 그 껍데기들에 하나씩 하나씩 태어납니다. 미세할 수도 있고, 뛰어나게 보일 수도 있고, 미혹시킬 수도 있습니다. sucarita다, 좋다 하면서 그것이 미세한 것이 되어 보일 수 있습니다. 신들의 껍데기가 보일 수도 있고 Brahmā의 껍데기가 보일 수도 있습니다.
kaḷu sudu dekenma missalā pāpa karmayak puṇya karmayak dekama vistara velā karapu ēvayan minisaṁkaḍayak pēnna puḷuvan. baḷu væḍa karapu parahama baḷu haṁkaḍayak pēnna puḷuvan baḷu saṁkarayen ballā pēnavā. balāl haṁkaḍen balalā pēnavā. narī saṁkaḍen nariyālā pēnavā. oya haṁkaḍē galavā dæmmaṭa passē kekvā pēnavada?
검은 것과 흰 것을 섞어 pāpa karma와 puñña karma 둘 다 지은 것으로 사람의 껍데기가 보일 수 있습니다. 개 같은 짓을 한 뒤에는 개의 껍데기가 보일 수 있고, 개의 껍데기로 개가 보입니다. 고양이 껍데기로 고양이가 보이고, 여우 껍데기로 여우가 보입니다. 그 껍데기를 벗겨 낸 뒤에는 무엇이 보입니까?
saṁkaḍaya haṭaganna ivara vunā nam gamana ivarayi. ehenam nivanen mipiṭa tava deyak patanavā nam tava deyak balāporottu nam
껍데기가 생겨나는 일이 끝났다면 길이 끝난 것입니다. 그러니 nibbāna 너머에 무언가를 더 바라거나 무언가를 더 기대한다면,
tahavuru bava ikmagiyāsa acca velā innē. taca velā innē. taca nisā kotana hari? saca næmati
굳건함을 넘어서 acca가 되어 있는 것이고, taca가 되어 있는 것입니다. taca 때문에 어딘가에서,
hamagaṭa gōcaraya kiyalā n̆dinavā. ē nisā lōkē pēna eka hædenna. mokek hari velā pēnavā. pēnna innē ekohædi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tek mevadāṭa tatha gata vuṇā. tathāgata vuṇā nam hamakin pēna eke dakinna kohevat upadinna ekek nǣha. gamana ivarayi.
그것이 끝나는 날 tathā로 갔습니다. tathāgata가 되었다면 살갗으로 보이는 것을 보러 어디에도 태어날 자가 없습니다. 길이 끝났습니다.
menna pahen nivan dakina hēta. taca paṁcakayen nivan dakinnē ohomayi.
이것이 다섯으로 nibbāna를 보는 까닭입니다. tacapañcaka로 nibbāna를 보는 것은 이렇게입니다.
oya hētuva dækalā hētuva asārayi kiyalā dakinavānam. anna piḷikul karanna ōnē pratikṣēpa karanna ōnē mokakda? hētuva misak phalaya nemeyi. læbicca phalayaṭa monavā karanna læbicca kes valaṭa monavā karannada itin mærena kana innavā kiyalā kæṭayi kivvat ekayi lassanayi kivvat ekayi ōkē allaganna ekak næha.
그 hetu를 보고 hetu가 알맹이 없음을 본다면, 역겨워하고 물리쳐야 할 것은 무엇입니까? hetu이지 phala가 아닙니다. 받은 phala에 무엇을 하겠습니까? 받은 머리털에 무엇을 하겠습니까? 죽을 때까지 있을 텐데, 흉하다 해도 마찬가지, 아름답다 해도 마찬가지입니다. 거기에는 붙잡을 것이 없습니다.
hædicca lom valaṭa monavā karannada mærana ekan innavā ōka kætayi kivvat lassanayi kivvat lom valin karanna ṭikak næha. hædilā tiyennē niyapottak kætayi kivvā lassanayi kivā monavā karannada? rāekak mærana ka innavā ēka vidi galannada
생긴 몸털에 무엇을 하겠습니까? 죽을 때까지 있습니다. 흉하다 해도 아름답다 해도 몸털로는 할 것이 없습니다. 생겨난 손발톱도 흉하다 하든 아름답다 하든 무엇을 하겠습니까? 죽을 때까지 있을 텐데, 그것을 뜯어내겠습니까?
hæbæyi nāka dēval ayin karaganna eka api karanna puḷuvan hitē. ēka ayin karanna puḷuvan eka mēka ayin karanna bæriya. dæn ayin karanna bæri eka ayin karanna nemeyi mē nagaranna pana yanaka hitē tiyena ayin karanna puḷuvan kuṇa pæhædiliva ayin karanna puḷuvankama tiyedda? ēka ikma yanna puḷuvankama tiyedda? pratikṣēpa karanna puḷuvankama tiyennē. ēka karannē nætuva haṭagatta phalaya vināśa karanna hadanavā.
그러나 마음속의 하찮은 것들을 치우는 일은 우리가 할 수 있습니다. 그것은 치울 수 있고, 이것은 치울 수 없습니다. 목숨이 다할 때까지 치울 수 없는 것을 치우려는 것이 아니라, 마음속에 있는 치울 수 있는 썩은 것을 또렷하게 치울 수 있고, 넘어설 수 있고, 물리칠 수 있습니다. 그것은 하지 않고 생겨난 phala를 부수려고 듭니다.
ka dharma
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē yamak dukada? kes duka nam, lom duka nam, niyapotu duka nam, dat duka nam, haṁkaḍī duka nam. oya dukaṭa hētuva taṇhāvak misak vena ekak nemeyi kiyalā pennavā. ehenam mokakda ēka?
그러니 Buddha께서 가르치신 것은, 무엇이 dukkha입니까? 머리털이 dukkha라면, 몸털이 dukkha라면, 손발톱이 dukkha라면, 이가 dukkha라면, 껍데기가 dukkha라면, 그 dukkha의 hetu는 taṇhā이지 다른 것이 아니라는 것입니다. 그렇다면 그것은 무엇입니까?
anna kṣaya karana dēṭa āsā kirīma taṇhāvak. lōkayē amr̥tayak kiyana mulāven gænīma taṇhāvak. nāka dēval hon̆dayi kiyalā gænīma taṇhāvak. anta dekaṭa bæhīma taṇhāvak. nivana ikmavā geiyā lōkaya alla gænīma taṇhāvak.
닳아 없어지는 것을 바라는 것이 taṇhā입니다. 세상이 amata라는 미혹으로 붙잡는 것이 taṇhā입니다. 하찮은 것을 좋다고 여기는 것이 taṇhā입니다. 두 끝에 빠지는 것이 taṇhā입니다. nibbāna를 넘어서 세상을 붙잡는 것이 taṇhā입니다.
yōtā ēva taṇhāya asē virāga nirōdhō cāgō paṭisagvō muktiyan mene nirōdha karanna ōna karanna. onna oya taṇhāva dækalā ōka næti karaganna. ōkē næti karana vādaya. āryassak eka māgyagē yāttaya dakinna ōna.
'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti' — 바로 이것을 nirodha해야 합니다. 그 taṇhā를 보고 그것을 없애십시오. 그것을 없애는 길, ariya aṭṭhaṅgika magga의 참모습을 보아야 합니다.
hētu asāra vaśayen dækalā atahærīma novælama vidīma nivana sāriyā dæka dānavā. hētuva asārā kiyā dakinakoṭa anulōma akṣāntiyaṭa patvenavā. nivana sārākayak dakinakoṭa hamta niyāmayaṭa bæhælā mārga phala avabōdhaya læbilā nivan dakinna. nivana avabōdha karana.
hetu를 알맹이 없는 것으로 보고, 내려놓고, 들러붙지 않고, nibbāna를 알맹이로 봅니다. hetu를 알맹이 없다고 볼 때 anuloma-khanti에 이르고, nibbāna를 알맹이로 볼 때 sammatta-niyāma에 들어 magga와 phala의 깨달음을 얻어 nibbāna를 보고 nibbāna를 깨닫습니다.
itin ē vaṭinā bhāvanāva saca paṁcaka bhāvanāva ada venakoṭa oya jātiyen venas karalā dālā vahalā tiyennē. udē in̆da rǣva venakā vahalā kiyana eka allagena giyat vahapu eken nivan dakinna bæhæ. boruven nivan dakinna bæha. ehenam meccara kal taca paṁcakaya kiyagiyā boruvak gahagena nivan dakina kavuda nivan nættē dækenek innavāda udahaṭa rǣ venakan kara kara inna. kēsālōmakādantā tō tatō dantānakāmā tēsāti kēsālōmānakādantā satu kiya kiyana mullē dænṭa aginna mulaṭa dæk kavuruvak tiyenavada nivan dækkāda nivan maga kiyalā kō nivan maga
그런데 그 값진 bhāvanā, tacapañcaka bhāvanā를 오늘날에는 그렇게 바꾸어 덮어 버렸습니다. 아침부터 밤까지 덮인 것을 붙잡고 가도 덮인 것으로는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 거짓으로는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그러니 지금껏 tacapañcaka를 거짓으로 되뇌면서 nibbāna를 본 사람이 누가 있습니까? 아침부터 밤까지 'kesā lomā nakhā dantā taco, taco dantā nakhā lomā kesā'를 외며 지낸 이 가운데 nibbāna를 본 사람이 있습니까? nibbāna의 길이라는데, 어디 nibbāna의 길이 있습니까?
vaḷan̆dagatta dahama tuḷin pratiphala nætuvaṭa kavuruvak parida
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin ōka potek hoyanna bæ. nuvaṇin vimasanna kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karā. pota pota vahal venna epā. parapuren genāvaṭa vahal venna epā. mēka ættada boruda kohomada ennē kiyalā hētu nyāya hētuphala nyāya nuvaṇin vimasā tērum ganna. dharmayaṭa gælapenavada balanna
이것은 책에서 찾을 수 없습니다. Buddha께서는 슬기로 살펴보라고 가르치셨습니다. 책의 종이 되지 마라. 대대로 내려온 것의 종이 되지 마라. 이것이 참인지 거짓인지, 어떻게 오는지 hetu와 phala의 이치로 슬기롭게 살펴 알아들어라. dharma에 맞는지 보아라.
dæn ahanna puḷuvan amudu kiyanna kiyannē kēsādayaṭa āsā kirīma kēsā kiyalā mē æhuvamayi api meccara tripiṭakaya bæluvat tripiṭaka eka tænaekavat tibunē næhæ. mokda ē amutu bahāmuduruvanga kiyanna puḷuvan. ehema ahanna puḷuvan. oya ekāgē matana ōvā nam tavat dēśakayek apiṭat dosṭa tiyanna puḷuvan. ōvā matayak
이제 이렇게 물을 수 있습니다. '닳아 없어지는 것을 바라는 것이 kesā라니, 우리가 tipiṭaka를 그렇게 보았어도 tipiṭaka 어디에도 그런 말은 없었다. 이 이상한 스님은 누구냐?' 그렇게 물을 수 있습니다. 또 다른 설교자가 '그건 그 사람의 생각일 뿐'이라며 우리를 탓할 수도 있습니다. 그것이 생각일 뿐이라고.
puḷuvan. ōvā matayak matayakda nædda kiyalā hoyāgannē vidyāvaṭa anukūlava bæluvot ēka matayakda nædda kiyalā hoyāgatta matayak nam vidyāvaṭa gælapennē næ. ārya vidyāvaṭa daham dharma vidyāvaṭa gælapennē næhanam ēvā matta dharma vidyāvaṭa gælapena ekaṭa matayak kivvot ehema hihat karagena bæle.
생각일 뿐인지 아닌지는 vijjā에 맞추어 보면 알 수 있습니다. 생각일 뿐인 것은 vijjā에 맞지 않습니다. ariya vijjā, dhamma vijjā에 맞지 않으면 그것은 생각일 뿐입니다. dhamma vijjā에 맞는 것을 생각일 뿐이라고 한다면, 그렇게 따져서 맞추어 보십시오.
mokada ē dharmayaṭa adharmaya kiyalā. dæn dharmaya hoyāgannē adharmaya hoyāgannē dharma nyāyak tiyenavā balāganna. ē dharma nyāyaṭa anukūlava vimasalā balanna ōnē. bahā hiṭavada balanna ōnē. etakoṭa dænaganna puḷuvan sæsan̆dunot nivana anna sæhæsan̆dennē mokakda? dharmayaṭa bahā bæluvā mēka adharmayayi mēka dharmayayi kiyalā tōragattā. adharmaya adharmaya hæṭiyaṭa dænagattā dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dæna dharmānukūlūlava piḷipæddot pratiphalaya nivana.
왜냐하면 dharma와 adharma가 있기 때문입니다. dharma를 찾고 adharma를 찾아내는 dharma의 이치가 있습니다. 그 dharma의 이치에 맞추어 살펴보아야 합니다. 들어맞는지 보아야 합니다. 그러면 알 수 있습니다. 들어맞으면 nibbāna입니다. 무엇이 들어맞습니까? dharma에 맞추어 보고 이것은 adharma, 이것은 dharma라고 가려냈습니다. adharma를 adharma로 알고 dharma를 dharma로 알아 dharma에 맞게 행하면 그 결과가 nibbāna입니다.
anna piḷipadina ætda vinaya ē sūtrayaṭa anukūlava piḷipæddot ēka tamayi dharmaya tamayi sūtraya.
행하는 것이 있다면 그것이 vinaya입니다. 그 sutta에 맞게 행하면 그것이 dharma이고, 그것이 sutta입니다.
ē abhyantarayē næginnā vū dharmaya mokakda nivana satma abhidharma tripiṭakīma otana onna otanin dakinna ōnē tripiṭakayaṭa bahā balalā hitan tērum gannē ohomayi.
그 안에서 떠오르는 dharma는 무엇입니까? nibbāna입니다. abhidhamma도 tipiṭaka도 모두 거기 있습니다. 바로 거기서 보아야 합니다. tipiṭaka에 맞추어 보고 마음으로 알아듣는 것은 그렇게 하는 것입니다.
potta vala tiyena akuru valaṭa bahā balana givvot hari hariyayida
책에 있는 글자에 맞추어 보러 가면 그것이 맞겠습니까?
ēkāgē vavā haya liyapu mā piṭaka hētu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hari budurajāṇan e mē mā piṭakayen ganna yanna epā.
그렇습니다, Buddha께서는 '책에 있다고 해서(mā piṭakasampadānena) 받아들이지 마라'고 하셨습니다.
mā ṇaya hētu mahā takka hētu nyāyatanukūlayi kiyalā ganna yanna epā tarkayaṭa gælapenavā kiyalā ganna yanna epā. dharmayaṭa bhāva karanna vinayaṭa sædenavada? sædenā nam penennē.
'mā nayahetu, mā takkahetu', 이치에 맞는다고, 따짐에 맞는다고 받아들이지 마라. dharma에 맞추어 보고 vinaya에 들어맞는지 보아라. 들어맞는다면 보입니다.
ehenam vinaya nam mokakda yam magak anugamanaya kirīmen keḷavara avasānayē nivana nam ēka pēnavā nam anive anna vinaya īṭa anukūla vannā vū kramayaṭa anukūlava kaṭayutu karapuvahama ohuṭa læbenavā vinaya pratiphalaya nivana.
그렇다면 vinaya란 무엇입니까? 어떤 길을 따라가 끝내 그 끝이 nibbāna라면, 그것이 보인다면, 바로 그것이 vinaya입니다. 그에 맞는 방법대로 행하면 그에게 vinaya의 결과인 nibbāna가 옵니다.
itin mē ṭika tērum gattaṭa passē dæn apiṭa dakinna puḷuvan api ayin karanna ōnē viññāṇa skandhayada viññāṇa skandhayaṭa ennē chandara rāgaya
이것을 알아들은 뒤에는 이제 볼 수 있습니다. 우리가 치워야 할 것이 viññāṇakkhandha입니까, 아니면 viññāṇakkhandha에 오는 chandarāga입니까?
anna chandara rāgaya ayin karaganna ōnē. ehenam apiṭa viññāṇa skandhayak deka vena praśnayak tiyenavada? api moka kohe tibuṇā. tibuṇat ekayi nætat ekayi. apē praśnaya visan̆dilā tibuṇa bava dænagannavā jīvat velā innakoṭa hitalā balanakoṭa mē viññāṇaskandhaya atīta balāporottu keḷavaraknē.
바로 그 chandarāga를 치워야 합니다. 그렇다면 viññāṇakkhandha가 하나냐 둘이냐 하는 것이 우리에게 문제입니까? 그것이 어디 있었든, 있든 없든 마찬가지입니다. 우리의 문제는 풀렸습니다. 살아가면서 생각해 보면, 이 viññāṇakkhandha는 지나간 바람들이 끝난 자리입니다.
dæn mē karana kaṭayutula vartamāna balāporottu vala bæn̆dilā kaṭayutu karanavā. matu balāporottu valaṭa manasa pavatvāgena ēvā æti balāporottuva innavā. onna viññāṇaskandhaya.
지금 하는 일들은 지금의 바람에 묶여서 합니다. 앞날의 바람으로 마음을 이어 가며 그것들이 이루어지기를 바라며 지냅니다. 바로 그것이 viññāṇakkhandha입니다.
ōkaṭa canda rāgayen bæn̆dilā innakan balāporottu veccaken at ælalā midilā yanna bæhæ. ētā kal nivanak. yam dāsaka balāporottu keḷavara karāda ehima canda rāgaya keḷavara kaḷāda? balāporottu vavā vitara balanna.
거기에 chandarāga로 묶여 있는 동안에는 바라던 것에서 손을 떼고 벗어날 수 없습니다. 그동안은 nibbāna가 없습니다. 어느 날 바람을 끝냈다면, 거기서 chandarāga를 끝냈습니까? 바람이 얼마나 남았는지 보십시오.
balāporottu ivara vunā nam viññāṇaskandhaya kohedanā apēṭa baṇa rūpaskandhaya kohedena apē vēdanā skandhayē tibahāpē mokada atītiyā koccara tina api mokada atītaya koccara vidalā tibunāt koccara han̆dunāga tibat ekakvat apiṭa praśnaya ædda dæn duken midena ēvā tibunat ekayi. nætnat ēka api moka ēvā hoyanna.
바람이 끝났다면 viññāṇakkhandha가 우리에게 어디 있으며, rūpakkhandha가 우리에게 어디 있으며, vedanākkhandha가 우리에게 무슨 상관입니까? 지나간 것을 아무리 느꼈고 아무리 알아보았어도 그 어느 것도 우리 문제가 아닙니다. 이제 dukkha에서 벗어나는 데는 그것들이 있어도 마찬가지, 없어도 마찬가지입니다. 우리가 그것들을 찾아 무엇 하겠습니까?
apiṭa ōna dē api karagannavā. ēvaṭa bæla chandara rāgaya keḷavara karā gattahama karma śaktiyanut nidahas velā sasara gamanak keḷavara karalā duken nidahas venavā. lōkē tērum ganna ōnē etakoṭa tamayi puḷuvan yathārthaya tiyennē. itin mē
우리는 해야 할 것을 합니다. 그것들에 대한 chandarāga를 끝내면 karma의 힘에서도 풀려나 saṃsāra의 길을 끝내고 dukkha에서 벗어납니다. 세상을 알아들어야 합니다. 그래야 참모습이 있습니다.
tamayi puḷuvan yathārthaya tiyennē. itin mē praśnaya ē yathābōdhayen ahakiya mē kālē pennana eka ekkenāgē banavalin gonna nagapu ekak mē tiyennē. yathārthayana nemeyi. mē praśnayat nirākaraṇaya karaganna ōna. piḷiturak suddha karaganna ōnē. itin mē piḷiban̆da
그런데 이 물음은 그런 참된 깨달음에서 나온 것이 아니라, 요즘 여러 사람이 보여 주는 설법들로 쌓아 올린 것입니다. 참모습이 아닙니다. 이 물음도 풀어내야 합니다. 답을 깨끗이 해 두어야 합니다.
suddha karaganna ōnē. itin mē piḷiban̆da yamkisi sækayak hō monavāhari imatiyak tiyenavā nam ahanna nætnam nævatat miliyalā satuunvaki liyalā ehenam mehema praśnayak balaka dænu. etakoṭa ēka nævata vigraha karanna
이에 대해 의심이나 헷갈림이 있다면 물어보십시오. 아니면 다시 적어 보내십시오. 그러면 그런 물음이 있음을 알게 되고 다시 풀어 드리겠습니다.
etanadi mē hæn̆gīmayi dænīmayi nisā nēda mē gamanak sidu venē?
그런데 이 느낌과 앎 때문에 이 길이 이어지는 것 아닙니까?
hæn̆gīmayi dænīmayi piḷiban̆da chandara rāgaya nisā. mē hæmatænama patlōpaya ekka ōkamayi. rūpaya nisā gamana siddha vuṇā nam, vēdanāva nisā gamana siddha venavā nam, saṁgnāva nisā, saṁkhāra nisā, viññāṇa nisā gamana siddha vena nam budurajāṇan vahansē budu velā næha nēda?
느낌과 앎에 대한 chandarāga 때문입니다. 어디서나 문제는 바로 이것입니다. rūpa 때문에 길이 이어졌다면, vedanā 때문에, saññā 때문에, saṅkhāra 때문에, viññāṇa 때문에 길이 이어진다면, Buddha께서는 Buddha가 되지 못하셨을 것 아닙니까?
monavada katā karada anit kæna? budurajāṇan vahansēṭa rūpaya tibuṇē nædda vēdanā dænunē nædda saṁgnā væṭahē nædda? saṁkhāra vaśayen ēka gælapena eka aragattē nædda ē viññāṇaya ēka tibunē nædda? dænuna viññāṇaya tibunē næ.
무슨 말씀을 하는 것입니까? Buddha께 rūpa가 없었습니까? vedanā를 느끼지 않으셨습니까? saññā로 알아보지 않으셨습니까? saṅkhāra로 알맞은 것을 고르지 않으셨습니까? 그 viññāṇa가 없었습니까? 느끼는 viññāṇa가 없었습니까?
visākāva mokada mē avalāvē budurajāṇan vahansē ahalā næ maharaja mokada mēn madhahanamēn
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kotara ō æhuvē nædda? dæn rūpaya æhæṭa dækkē nædda? kiyana eka æhu nædda kanaṭa gata sūta dænunē nædda unvahansēṭa kaha dænunē nædda sparśa dænunē nædda vēdanā dænunnē nædda han̆dunāgattē nædda mē rūpayak mē mē kooluva mē viākhāva upāsikāva han̆dunāgattē nædda saṁgnāva væṭahunē nædda
듣지 않으셨습니까? 눈으로 rūpa를 보지 않으셨습니까? 하는 말을 듣지 않으셨습니까? 귀로 소리를 느끼지 않으셨습니까? 그분께 냄새가 느껴지지 않았습니까? 닿음이 느껴지지 않았습니까? vedanā가 느껴지지 않았습니까? '이것은 rūpa다, 이 사람은 Visākhā upāsikā다' 하고 알아보지 않으셨습니까? saññā가 떠오르지 않았습니까?
māya æn̆gīmayi dænīmayi bæn̆dagattu nisā neda mē api gamana yannē kiya bæn̆dagannavā kiyana eka tamayi chanda rāgaya kiyannē. bæn̆dīma nisā praśnē tiyennē.
그러니 느낌과 앎을 붙들어 매기 때문에 우리가 이 길을 간다고 하는 것인데, 붙들어 맨다는 그것이 바로 chandarāga입니다. 문제는 묶임 때문에 있습니다.
hæn̆gīma dænīma nemeyi. vēdanāva saṁgnāva nemeyi apē praśnaya. vēdanāvaṭa hō saṁgnāvaṭa hō chanda rāgayen bæn̆dunot ōken midenna bæha. ehenam vēdanāvayi saṁgnāvayi ēka nemeyi apē praśnē tiyannē ōkaṭa bæn̆det chanda rāgayat ekkayi. apē saṭana tiyennē. vēdanāva ekavat saṁgnāvakavat apē saṭanak nǣha. mokada hētuva?
느낌과 앎이 아닙니다. vedanā와 saññā가 우리 문제가 아닙니다. vedanā나 saññā에 chandarāga로 묶이면 거기서 벗어날 수 없습니다. 그러니 우리 문제는 vedanā와 saññā가 아니라, 거기에 묶이는 chandarāga와 함께 있습니다. 우리의 싸움은 거기 있습니다. vedanā나 saññā와는 싸울 일이 없습니다. 왜 그렇습니까?
vēdanāva saṁgnāvat api sasara gamanaṭa geniyannē næha. sasara gamanaṭa geniyannē vēdanāva saṁgnāva samaga bæn̆dicca chandara rāgaya. ehenam apē praśnē tiyennē apē saṭana tiyennē chandara rāgayat ekkayi. candara rāgaya parājaya karanna misak vēdanā saṁgnā parājaya karanna nemeyi.
vedanā와 saññā가 우리를 saṃsāra의 길로 데려가지 않습니다. saṃsāra의 길로 데려가는 것은 vedanā, saññā와 묶인 chandarāga입니다. 그러니 우리의 문제, 우리의 싸움은 chandarāga와 함께 있습니다. chandarāga를 물리쳐야지 vedanā와 saññā를 물리치는 것이 아닙니다.
namut ada venakoṭa pennannē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa næti karagattot nivana kiyalā. rāgakkhayō nibbā nam, dvēśakkhavayō nibbā nam, mōhakkhayō nibbā nam kiyalā hitanam budurajāṇan vahansē nivana pennanavā pæhædilivada?
그런데 오늘날에는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa를 없애면 nibbāna라고 보여 줍니다. 'rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ'이라고 Buddha께서 nibbāna를 또렷하게 보여 주시지 않았습니까?
rāgakṣaya nivanayi, dvēśak nivanayi, mōhakya nivanayi. rūpa rāgayēda vēdanā rāgayēda saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa rāgayada? nætnam dvēśayada mōharayada nætnam ēvaṭa bæn̆dunā vū avidyāva nisā bæn̆dagattā vū goḍanagā gattāda rāga dvēśa mōha kiyannē?
rāga가 다함이 nibbāna, dosa가 다함이 nibbāna, moha가 다함이 nibbāna입니다. 그것이 rūpa에 대한 rāga입니까, vedanā에 대한 rāga입니까, saññā, saṅkhāra, viññāṇa에 대한 rāga입니까? 아니면 dosa입니까, moha입니까? 아니면 그것들에 묶인 avijjā 때문에 붙들어 쌓아 올린 것을 rāga, dosa, moha라고 합니까?
dæn rāga, dvēśa, mōha kiyannē lōka, satyaya avidyāven goḍanagāgatta eka. æti ekak nemeyi. mulāva nisā goḍanægana ekak. ē mulāva nisā goḍanægena eka mulāva duru koṭa dā goḍanægīma keḷavarayi. edāṭa rāgakṣayayi, dvēśayayi, mōhayayi occarayi poranna tiyennē.
rāga, dosa, moha는 세상 사람들이 avijjā로 쌓아 올린 것입니다. 실제로 있는 것이 아니라 미혹 때문에 쌓이는 것입니다. 미혹 때문에 쌓이는 것은 미혹을 떨쳐 내는 날 쌓임이 끝납니다. 그날이 rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함입니다. 골라잡을 것은 그것뿐입니다.
rūpa tiyena tæna rūpa tiyeyi. vēdanā dænena tana vēdanā dænī saṁgnāva væṭaheena etana saṁgnā væṭehi. saṁkhāra tiyena etana saṁkhāra tiyeyi. viññāta etana viññāta tiyi bæn̆dīmak æheenam chandara rāgaya nidahas nam oba arihannavā. ōkē gamana ivarayi. ōjaka tōraganna ōnē.
rūpa가 있는 곳에는 rūpa가 있을 것입니다. vedanā가 느껴지는 곳에서는 vedanā가 느껴질 것이고, saññā가 떠오르는 곳에서는 saññā가 떠오를 것입니다. saṅkhāra가 있는 곳에는 saṅkhāra가 있고, viññāṇa가 있는 곳에는 viññāṇa가 있을 것입니다. 거기에 묶임이 없다면, chandarāga에서 풀려났다면 그대는 arahant입니다. 그 길은 끝났습니다. 이것을 가려내야 합니다.
dæn mēkedī apiṭa hon̆daṭama dæn mē budurajāṇan vahansē væḍa vasana kālē culla pantaka hāmuduruvanṭudu reti kalapa piridīmē mārgaphala avabōdha karanna hæki vuna bava kotapataya san̆dahan venavā. esē ehenam dæn bhāvanā væḍīmen sōvān phalayaṭavat elbaganna bæri venna bærivena bava dēśanā karanavā. ma āsǣsa etakoṭa esē vīmaṭa hētuva pā dæn mēka kiyalā uttaraya metanama āvā.
이제 여기서 또 물음이 있습니다. Buddha께서 계시던 때 Cūḷapanthaka 스님이 흰 천을 문질러 magga와 phala를 깨달을 수 있었다고 책에 나옵니다. 그런데 이제는 bhāvanā를 닦아도 sotāpatti phala에조차 이를 수 없다고 가르친다고 합니다. 그렇게 되는 까닭을 묻는데, 답은 이미 여기서 나왔습니다.
ēkaṭa kiyavilā ivarayi. mārgaya varakda gattot phalaya næha. ūmanā dē nemeyi kara ōmanā dē nemeyi vena deyak karalā hitannam phalaya labāganna bæhæ. ēkayi yathārthaya dakinna ōnē. itin budurajāṇan vahansē etana
그것은 이미 말했습니다. 길을 잘못 잡으면 phala가 없습니다. 해야 할 것이 아닌 다른 것을 하면서는 phala를 얻을 수 없습니다. 그래서 참모습을 보아야 합니다.
ōnē. itin budurajāṇan vahansē etana pinvuvē mokakda yamak sparśa karanna giyānam sparśaya nisā tava tavat kuṇu venavā kuṇu gǣ venavā misā. suddha deyak sparśaya nisā allanna giyot ehema allapuvahama kuṇu gǣ venavā misā mēken midennē næhæ. menna mēka tērum gatta ara
그러면 Buddha께서 거기서 보여 주신 것은 무엇입니까? 무언가를 만지러 가면 그 닿음 때문에 점점 더 더러워지고 때가 묻을 뿐입니다. 깨끗한 것을 닿음으로 붙잡으러 가면, 그렇게 붙잡을 때 때가 묻을 뿐 거기서 벗어나지 못합니다.
midennē næhæ. menna mēka tērum gatta ara sudu redikala kuṇu gǣ vunahama pirisidu venna bæhæ. pirisidu venna sparśa karalā bæhæ. yam dasaka sparśa nirōdha nam vēdanā nirōdhayi. ehenam mokaṭada sparśa karannē?
이것을 알아들었습니다. 흰 천에 때가 묻으면 깨끗해질 수 없습니다. 만져서는 깨끗해질 수 없습니다. phassa가 nirodha하면 vedanā가 nirodha합니다. 그렇다면 왜 만집니까?
priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyalā patamanṭa ōnakan pævætma koraganna. ēka tamayi mūlika anna mūlika kamaṭahan
좋다, 마음에 든다, 이롭다며 바라는 만큼 있음을 이어 가려고 그럽니다. 그것이 바탕이 되는 kammaṭṭhāna입니다.
itin sparśa nætnam kuṇu vennē nǣha kiyagattaṭa passē. ehenam hita kuṇu velā tiyennē. hita kahaṭa gænennē. sparśa kiyalā dænagattā nam ēka dænagatta kenā yathārthayen sparśaya chandara rāgayak tiyenavāda ēka duru kaḷā. sparśaya canda rāgaya duru kaḷā nam sparśa haṭagænīmaṭa sparśaya nisā canda rāgaya haṭaganna sasara gamaṭa hētu vennā vū saṁsparśa haṭaganna vidihak nǣha.
닿음이 없으면 더러워지지 않는다는 것을 깨달은 뒤에 보니, 더러워진 것은 마음이었습니다. 마음에 얼룩이 드는 것입니다. 닿음을 알았다면, 그것을 참모습대로 안 사람은 닿음에 chandarāga가 있는지 보고 그것을 떨쳐 냈습니다. 닿음에 대한 chandarāga를 떨쳐 냈다면, 닿음 때문에 chandarāga가 생겨 saṃsāra의 길을 걷게 하는 samphassa가 생겨날 길이 없습니다.
hētuva næti venavā hētuva ivarayi. ehenam sampassa nirōdha nam passa nirōdhā vēdanā nirōdhō vēdanā nirōdhā taṇhā nirōdhō taṇhā nirōdhā upādā nirōdhō upādā nirōdhā bhava nirōdhō bhava nirōdhā jāti nirōdhō jāti nirōdhā jarā maraṇa sōka parivēda dukkha domana upāsā nirujjanti. dæn ivarayi nē. anna ēvan upasaṁhara saṁsandanaya karanna.
hetu가 사라집니다. hetu가 끝납니다. 그러면 samphassa가 nirodha하면, 'phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā nirujjhanti.' 이제 끝나지 않았습니까? 그것을 이렇게 맞대어 견주어 보십시오.
heḷi kǣlla kuṇu gǣ vena hæṭi saṁsāda vena eka na apē hita kuṇu gǣ vennet mehemanē. anna budurajāṇan vahansē oya balana kramaya dīlā tibi vecca nisā anik kenekṭa ōka pēnnē næha. mūla dharmaya vaṭahagena tibicca nisā vaṭahāgatta dharmayaṭa anukūlava upamāva dækkā hita upamā karagena
천 조각에 때가 묻는 모습과 견주어 보면, 우리 마음이 더러워지는 것도 이렇습니다. Buddha께서 그렇게 보는 법을 주셨기 때문에 그렇게 된 것이지, 다른 사람에게는 그것이 보이지 않습니다. 바탕 dharma를 깨달아 두었기 때문에, 깨달은 dharma에 맞게 그 비유를 보고 마음에 견준 것입니다.
mē sedda sparśa karanakaṇu genanavā vāgē pabassara miidan bhikkhavē cittaṁ kiyana mē citta pirisidu vunāṭa ē avasthāvaṭa kuṇu gāha gattahama mokada vennē? āgankō upak lēsayan nisā sparśa karapu hāma gugaya venavā. āgantu kiyana āgantu kiyana upakirinnē upakirik āgantuka upales valin mē prabhāsara cittiya kaṭa gænavā.
이 흰 천이 만지면 때가 묻듯이, 'pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 이 마음이 깨끗하다 해도 그때 때가 묻으면 어떻게 됩니까? 'āgantukehi upakkilesehi', 닿을 때마다 더러워집니다. 밖에서 들어온 upakkilesa로 이 빛나는 마음이 얼룩집니다.
anna kahaṭa ganna gatta hæ. itin ē nisā mokada karanna ōnē? æhen rūpa sparśa karamin, kanen śabdaya sparśa karamin yam canda rāgayak nisā karana sparśayak ædda menna mē saṁsya væḍaknē. venanna kuṇu gǣllīma. ehenam æsa kana divanāsaya śarīrayē manainnē mēvayen. yam saṁsparśayak karanavada [ugura kǣrīma] mēka athæra dāta nivana.
그렇게 얼룩이 듭니다. 그러니 무엇을 해야 합니까? 눈으로 rūpa에 닿고 귀로 소리에 닿을 때, chandarāga 때문에 하는 닿음이 있다면, 이 samphassa가 하는 일은 더럽히는 것입니다. 그러니 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음으로 하는 samphassa가 있다면 [목을 가다듬음] 이것을 내려놓으면 nibbāna입니다.
unvahansē ōka dækka gaman arihatvayaṭa pat vunā.
그분은 그것을 보자마자 arahant가 되었습니다.
itin api ōka dakinna ōnē yathārthaya dakinnē nætuva nyāya dharmaya tērum gannē nætuva apaṭa puḷuvankamak næhæ. nivan maga hō nivana labanna nivan maga labanna bæriha nam nivana læbenna vidihak [ugura kǣrīma] nǣhæ koccara væradi maga tiya. dæn mē tavat eyāgē
그러니 우리는 그것을 보아야 합니다. 참모습을 보지 않고 이치인 dharma를 알아듣지 않고서는 우리가 할 수 있는 것이 없습니다. nibbāna의 길도 nibbāna도 얻을 수 없습니다. nibbāna의 길을 얻지 못하면, 아무리 잘못된 길을 걸어도 [목을 가다듬음] nibbāna를 얻을 길이 없습니다.
væradi maga tiya. dæn mē tavat eyāgē praśnaya æti. satara satipaṭṭhānaya kumakda kiyalā vigraha karalā denna kiyalā kiyanavā.
이제 그 사람의 물음이 또 있습니다. 네 가지 satipaṭṭhāna가 무엇인지 풀어 달라고 합니다.
dæn itin api mē kivva ṭikama aragena oya poḍḍen ōka hoyāgatta hæla dharmaya tēruṇānam dæn api balāporottu venna ōnē. anicca, dukkha vū, anatta vū dē ærenna oya rūpa atara, vēdanā atara, saṁgnā atara, saṁkhāra atara, viññāṇa atara tavat deyak tiyenavada?
이제 우리가 말한 것을 가지고 조금만 살피면 찾을 수 있습니다. dharma를 알아들었다면 이제 우리가 물어야 할 것은 이것입니다. anicca이고 dukkha이고 anatta인 것 말고, rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 가운데 다른 무엇이 있습니까?
anicca novana, dukkha novana, anatta novana deyak tiyenavada kiyalā poten nemeyi api hiten ahanna ōnē. nuvaṇin vimarśanaya karanna ōnē nuvaṇin vimasalā balanakoṭa anicca novana, dukkha navana, anattanavana rūpayak hō, vēdanāvak hō, saṁgnāvak hō, saṁkhārayak hō viññāṇayak hō kotanakavat nǣnē dakinna kiyalā tamāgē nuvaṇa vimasanaya lak vunā nam, penunā nam atītayē tibilat nǣ dænut nǣ matu ættet næ.
anicca가 아니고 dukkha가 아니고 anatta가 아닌 것이 있는지 책이 아니라 마음에 물어야 합니다. 슬기로 살펴야 합니다. 슬기로 살펴보았을 때 anicca가 아니고 dukkha가 아니고 anatta가 아닌 rūpa나 vedanā나 saññā나 saṅkhāra나 viññāṇa가 어디에도 보이지 않는다고 자기 슬기로 살펴서 보였다면, 그런 것은 지난날에도 없었고 지금도 없고 앞으로도 없습니다.
ehenam atīta anāgata vartamāna kiyana tunkālī lōkaya tuḷa nicca vū, sæpa vū, ātma vū deyak tiyenavā kiya ēka mulā dr̥ṣṭiyak misak ættak nemeyi. menna mē mūla dharmaya tamāgē nuvalin dahama dækalā tērum gattā nam eyāṭa kiyanavā darśanat gnānaya pahaḷa vuṇā, daham æsa pahaḷa vuṇā sōvān vuṇā. eyā sōtāpanna pudgalayek. ōkē tēruṇānam.
그러니 지난날, 앞날, 지금이라는 세 때의 세상에 nicca이고 sukha이고 atta인 것이 있다는 말은 미혹된 diṭṭhi일 뿐 참이 아닙니다. 이 바탕 dharma를 자기 슬기로 보고 알아들었다면, 그에게 dassana-ñāṇa가 생겼고 dhamma의 눈이 떴으며 sotāpanna가 되었다고 합니다. 그는 sotāpanna인 사람입니다. 그것을 알아들었다면.
menna metanṭa yam kenaṭa nuvaṇin pat venna puḷuvan vunānam ohu mē lōkayē yathārthaya dækkā.
누구든 슬기로 여기까지 이를 수 있었다면 그는 이 세상의 참모습을 본 것입니다.
ehenam mē hētuvak nisā phalayak haṭagannavā mehemayi mē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa pahaḷa vennē. hētuvaka phalayak vaśayena. ē hētuva nirōdha karā nam rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa pahaḷa vīma nirōdhayi. ōkaṭa kiyanavā yaṁ kiṁci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammantiya kiyana mē dharma mūlaya dænagattā kiyalā.
그렇다면 hetu 때문에 phala가 생겨나는 것입니다. 이 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 이렇게 hetu의 phala로 생겨납니다. 그 hetu를 nirodha하면 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 생겨나는 일이 nirodha합니다. 이것을 'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman'ti'라는 dhamma의 뿌리를 알았다고 합니다.
yam dharmayak haṭagannavā nam hētuvak nisā phalayak haṭagannavā kiyalā dænagattā. mē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa hētuvaka phalayak misā nikan haṭagatta ekak nemeyi. menna samusaya dharmaya. [ugura kǣrīma]
어떤 dhamma가 생겨난다면 hetu 때문에 phala가 생겨나는 것임을 알았습니다. 이 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 hetu의 phala이지 그냥 생겨난 것이 아닙니다. 이것이 samudaya dhamma입니다. [목을 가다듬음]
hētuva nirōdha kuvot mē phala pævætma nirōdha venavā. ēka dækīmayi nirōdha dharmaya. dæn ada kiyannē haṭagatta siyalla æti velā yanavā. ōkayi tōrannē. budurajāṇan vahansē tērā karanavā yamkiṁci samudaya dhammaṁ sabbantāṁ nirōdha dhammaṁ kiyannē mokakda kiyalā pennanna mēkē samudaya dharmaya mokakda?
hetu를 nirodha하면 이 phala의 있음이 nirodha합니다. 그것을 보는 것이 nirodha dhamma입니다. 그런데 오늘날에는 생겨난 모든 것은 사라져 간다고 말합니다. 그것을 골라잡습니다. Buddha께서는 'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ'이 무엇인지 풀어 보여 주시려고, 여기서 samudaya dhamma가 무엇인지 밝히십니다.
avidyā prattayen saṁkhāra samudaya venavā. saṁkhāra pattayen viññāṇa samudaya venavā. viññāṇa patten nāmarūpa samudaya venavā. nāma rūpa pattayen salāyatana samudaya venavā. salāyatana pattayen sparśudaya venavā. sparśayē vēdanā samudaya venavā. vēdanā patten taṇhā samudaya venavā. taṇhā pattayen upādāna samudaya venavā. upādāna prati bhava samudaya venavā. bhava pratayen jāti samudaya venavā. jāti pattayen jarā maraṇa samudaya venavā. samudaya dharma
avijjā를 paccaya로 saṅkhāra가 samudaya합니다. saṅkhāra를 paccaya로 viññāṇa가 samudaya합니다. viññāṇa를 paccaya로 nāmarūpa가 samudaya합니다. nāmarūpa를 paccaya로 saḷāyatana가 samudaya합니다. saḷāyatana를 paccaya로 phassa가 samudaya합니다. phassa로 vedanā가 samudaya합니다. vedanā를 paccaya로 taṇhā가 samudaya합니다. taṇhā를 paccaya로 upādāna가 samudaya합니다. upādāna를 paccaya로 bhava가 samudaya합니다. bhava를 paccaya로 jāti가 samudaya합니다. jāti를 paccaya로 jarāmaraṇa가 samudaya합니다. 이것이 samudaya dhamma입니다.
avidyāvat avidyāvē tēsayak næti virāgayen nirōdhayen saṁkhāra nirōdha venavā. menna nirōdha veyi. saṁkhāra nirōdha vunahama viññāṇa nirōdha venavā. viññāṇa nirōdha nam nāma rūpa nirōdha venavā. nāma rūpa nirōdha nam salāyatayata nirōdha venavā. salāyata nirōdha nam sparśa nirōdha venavā. sparśa nirōdhayen vēdanā nirōdha venavā. vēdanā nirōdhayen taṇhā nirōdha venavā. taṇhā nirōdhayen upādā nirōdha venavā. upādā nirōdhayen bhava nirōdha venavā. bhava nirōdhayen jāti nirōdha venavā. jāti nirōdhayen jarāna maraṇa nirōdha venavā. menna nirōdha dharma.
avijjā가 남김없이 virāga하여 nirodha하면 saṅkhāra가 nirodha합니다. 이렇게 nirodha합니다. saṅkhāra가 nirodha하면 viññāṇa가 nirodha합니다. viññāṇa가 nirodha하면 nāmarūpa가 nirodha합니다. nāmarūpa가 nirodha하면 saḷāyatana가 nirodha합니다. saḷāyatana가 nirodha하면 phassa가 nirodha합니다. phassa가 nirodha하면 vedanā가 nirodha합니다. vedanā가 nirodha하면 taṇhā가 nirodha합니다. taṇhā가 nirodha하면 upādāna가 nirodha합니다. upādāna가 nirodha하면 bhava가 nirodha합니다. bhava가 nirodha하면 jāti가 nirodha합니다. jāti가 nirodha하면 jarāmaraṇa가 nirodha합니다. 이것이 nirodha dhamma입니다.
yamkisi samudaya dharmayak ætda ēvā nirōdha karanna puḷuvan oya kramayaṭa menna mēkē dækka davasaṭa kiyanavā sōvā am vunā dahama æsa pahaḷa vuṇā. haṭagatta siyallaya næti velā yanavā kiya hiṭa ōka dækkadannada?
어떤 samudaya dhamma가 있든 그것들은 이런 방법으로 nirodha할 수 있습니다. 이것을 본 날을 sotāpanna가 되었다, dhamma의 눈이 떴다고 합니다. 생겨난 모든 것은 사라져 간다고 말하며 지내는 사람들이 이것을 보았습니까?
yō paṭicca samuppādaṁ pasēdī sō dhammāpa padaya kō paṭicca samuppādaya dhamma daham dæka daham æsa pahaḷa karapu paṭicca samuppādaya ekkō dharmaya dækka nam yōdham yō paricca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ padimin eyā ahak karalā dharmaya dakinna bæha.
'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati.' paṭiccasamuppāda는 어디 있습니까? dhamma를 보아 dhamma의 눈을 뜨게 하는 paṭiccasamuppāda 말입니다. dhamma를 보았다면, '연기를 보는 이는 dhamma를 본다'고 했으니, 그것을 제쳐 두고서는 dhamma를 볼 수 없습니다.
ehenam eyā daham æsa pahaḷa vunā nam dharmaya dækkā nam ē dæka paṭicca samuppādaya kō haṭagatta siyalla næti velā yanavā kivvahama ko paṭicca samuppādaya
그러니 그에게 dhamma의 눈이 떴다면, dhamma를 보았다면, 그가 본 paṭiccasamuppāda는 어디 있습니까? 생겨난 모든 것은 사라져 간다고 할 때 paṭiccasamuppāda는 어디 있습니까?
dæn haṭagannē kohomada næti vennē kohomada haṭagænīmayi nirōdhayayi dakinna ōnē haṭagænīma avidyā pattayen saṁkhāra saṁkhāra pattiyen viññāṇa viññāṇa pattayen nāma rūpa nāma rūpa pattayen salāyatana salāyatana pattiyen sparśa visvāsa patvayen vēdanā vēdanā pattayen taṇhā taṇhā pattayen upādāna upādāna patviyen bhava bhava patta bhavapattayen jāti jāti pratyayen mē jarā maraṇa sōka paridava duk domanasa okkoma haṭagannavā. menna samudaya dharmaya. anna paṭicca samuppādaya samudaya dækkā daham æsa pahaḷa vuṇā.
이제 어떻게 생겨나고 어떻게 사라지는지, 생겨남과 nirodha를 보아야 합니다. 생겨남은 이렇습니다. avijjā를 paccaya로 saṅkhāra, saṅkhāra를 paccaya로 viññāṇa, viññāṇa를 paccaya로 nāmarūpa, nāmarūpa를 paccaya로 saḷāyatana, saḷāyatana를 paccaya로 phassa, phassa를 paccaya로 vedanā, vedanā를 paccaya로 taṇhā, taṇhā를 paccaya로 upādāna, upādāna를 paccaya로 bhava, bhava를 paccaya로 jāti, jāti를 paccaya로 jarāmaraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa가 모두 생겨납니다. 이것이 samudaya dhamma입니다. paṭiccasamuppāda의 samudaya를 보았으니 dhamma의 눈이 떴습니다.
sabbantaṁ nirōdha dhammā mē okkoma æti karanna puḷuvan. nirōdha kohomada avijjāyat ē asē vayāgē nirōdhā saṁkhāra nirōdha onna saṁkhāra nirōdha vuna hæ. saṁkhāra nirōdhā viññā nirōdha viññāṇaya nirōdha karalā hæriya oya kramaya saṁkhāra nirōdhana viññā nirōdhayi. nāma rūpa samudaya vena nam ana kohomada karannē? viññāṇaya nirōdha nāma rūpa nirōdha oya tiyennē kramaya nāma rūpaya salāyatana samudaya enavā. ēka nirōdha karannē kohomada nāma rūpa nirōdhā halāyatana nirōdha oya tiyennē kramaya
'sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ', 이 모두를 멈출 수 있습니다. nirodha는 어떻게 합니까? 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho', 이렇게 saṅkhāra가 nirodha합니다. 'saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho', viññāṇa를 nirodha하는 방법은 이것입니다. saṅkhāra가 nirodha하면 viññāṇa가 nirodha합니다. nāmarūpa가 samudaya한다면 그것은 어떻게 합니까? viññāṇa가 nirodha하면 nāmarūpa가 nirodha합니다. 방법은 이것입니다. nāmarūpa로 saḷāyatana가 samudaya합니다. 그것을 어떻게 nirodha합니까? nāmarūpa가 nirodha하면 saḷāyatana가 nirodha합니다. 방법은 이것입니다.
ada kiyā denna ehema nemeyinē avij pattayan haṭaganna eka nivan maga kiyanna ada anna ēkayi kiyannē yathārthayaṭa koccara dura yana vigraha venna ōnē ōka kiyanna avidyā pattiya kohomada haṭagannē kō vigrahaya
오늘날 가르치는 것은 그렇지 않습니다. avijjā를 paccaya로 생겨나는 것이 nibbāna의 길이라고 말합니다. 그래서 참모습에서 얼마나 멀리 갔는지 풀어 보아야 한다는 것입니다. 그렇게 말하려면, avijjā를 paccaya로 어떻게 생겨나는지, 그 풀이는 어디 있습니까?
budurajāṇan vahansē atarala maga nævættuvē næha. a mula yahapat, mæda yahapat, ada yahapat artha sahita vyaṁjana saccara sarvākārī paripūrṇa dahamak budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē. mulin bæn̆din agin kǣli kǣli dēśanā karalā minissu mulā kaḷē nǣ.
Buddha께서는 길을 중간에 멈추지 않으셨습니다. 처음도 좋고, 가운데도 좋고, 끝도 좋고, 뜻과 글이 갖추어진, 모든 면에서 온전한 dharma를 가르치셨습니다. 처음, 가운데, 끝을 조각조각 가르쳐 사람들을 미혹시키지 않으셨습니다.
mula mædāga siyalu tæna caturākārayen dakina dahamak dēśanā kaḷā. kotana sækayak ituru vennē næ. menna nirōdha dharmaya dakina hæṭa.
처음과 가운데와 끝, 모든 곳을 네 가지 모습으로 보는 dharma를 가르치셨습니다. 어디에도 의심이 남지 않습니다. 이것이 nirodha dhamma를 보는 법입니다.
onna samudaya dharmaya dakina hæṭa. næ yamkisi samudaya dharmayak ætda ē siyallama nirōdha dharma kiyannē vennē næ mē hētu nirōdha karanna puḷuvan nisā. nirōdha karanna bæri nam nirōdha dharma kiyannē næha. nira nirōdha karanna puḷuvan næti vena hindā nemeyi nirōdha dharmī.
이것이 samudaya dhamma를 보는 법입니다. 어떤 samudaya dhamma든 그 모두를 nirodha dhamma라고 하는 것은 그것들이 사라지기 때문이 아니라, 그 hetu를 nirodha할 수 있기 때문입니다. nirodha할 수 없다면 nirodha dhamma라고 하지 않습니다. 사라지기 때문에 nirodha dhamma인 것이 아닙니다.
næti vena ēvā kiyana ekē vena arthayak. nirōdha kiyannē tava arthayak. hētuvak nisā phalayak udā venavā. hētuva næti tæna phalaya udā vennē nǣ kiyana ekayi nirōdhaya kiyannē.
사라지는 것이라는 말에는 다른 뜻이 있고, nirodha라는 말에는 또 다른 뜻이 있습니다. hetu 때문에 phala가 떠오르고, hetu가 없는 곳에서는 phala가 떠오르지 않는다는 것이 nirodha입니다.
æti ekak næti venavā kiyana eka anta dekaṭa ayiti. æta næta kiyana eka anta deka ganna epā kiyalā pennanavā. nirōdha dharma kiyannē næti venavā kiyalā gatta gāvama api innē oya næta kiyana antaya.
있던 것이 사라진다는 말은 두 끝에 속합니다. 있다와 없다라는 두 끝을 붙잡지 말라고 보여 주십니다. nirodha dhamma를 사라진다는 뜻으로 받아들이는 순간 우리는 '없다'는 끝에 서 있습니다.
næti venna æti ekak tiyenna epæ. æti eka gattakama śāstra dr̥ṣṭiyanē. nætivara katāva uccē dura kiyana anta deken nivan dakinna puḷuvan kiyalā kiyanna dēśanā karā. ehenam ætivena siyalla næti venavā kivvot ū innē antayaka anta deken inna. anta deka in̆dan ganna nigamanayaknē.
사라지려면 있는 것이 있어야 하지 않습니까? 있는 것을 받아들이면 그것은 sassata-diṭṭhi이고, 사라진다는 말은 uccheda입니다. 이 두 끝으로 nibbāna를 볼 수 있다고 가르치셨습니까? 그러니 생겨나는 모든 것이 사라진다고 말하면 그는 한 끝에 있는 것입니다. 두 끝에 머문 채 내린 결론이지요.
æti vuṇā kiyalā dænagatta karama pudgalayā innē ātma dr̥ṣṭiya næti vuṇā kiyalā dænagattahama uccaya dr̥ṣṭiyaṭa vænavā. anta deken niva dakinna puḷuvanda
생겨났다고 아는 순간 그 사람은 atta-diṭṭhi에 있고, 사라졌다고 알면 uccheda-diṭṭhi에 빠집니다. 두 끝으로 nibbāna를 볼 수 있습니까?
itin pāli vacanaya pāli peradaha vākya væradi nǣ dēśanā karalā tiyennannē vena hæṭi lassana menna æti vena hæṭi menna næti vena hæṭi. næti nemeyi pennanna rōdha vena hæṭi saha nirōdha vena hæṭi. rōdha venavā kiyannē śakraya kærakinā vidyāmāna vena hæṭi.
Pāli 낱말과 Pāli 문장은 틀리지 않았습니다. 아름답게 가르쳐 놓으셨습니다. 이렇게 생겨나고 이렇게 그친다고. 사라짐이 아니라 rodha가 되는 법과 nirodha가 되는 법을 보여 주신 것입니다. rodha가 된다는 것은 바퀴가 굴러가며 드러나는 모습입니다.
oya vidyā mānatāvē avidyāva tiyenakan navattanna bæhæ. ōdhaya navattanna bæhæ. gaman karanavā. ē tākkal rūpot vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa goḍanaganavā. mokakda karanna ōnē? goḍanægana eka navattana ekayi nirōdha kivvē.
그 드러남 속에 avijjā가 있는 동안에는 멈출 수 없습니다. rodha를 멈출 수 없습니다. 굴러갑니다. 그동안 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa를 쌓아 올립니다. 무엇을 해야 합니까? 쌓아 올리는 것을 멈추는 것을 nirodha라고 했습니다.
avidyāvat aśēṣa virāgaya nirōdhā anna eccara karagattā nam avidyāva śēṣayak nætuva virāgaya nirōdhayaṭa pat kara gattā nam saṁkhāra nirōdha. saṁkhāra goḍa nægennē næha.
'avijjāya tveva asesavirāganirodhā', 그만큼 해냈다면, avijjā를 남김없이 virāga하여 nirodha에 이르게 했다면 saṅkhāra가 nirodha합니다. saṅkhāra가 쌓이지 않습니다.
mulinma a mulin karanavā. næti vuṇā kiyana eka nemeyi. næti katāva kotana næ. goḍanægena nægī tibuṇa avidyāva nisā avidyāva duravelā vidyāva pahaḷama goḍanægīma satara vuṇā. goḍanægīma nisā vidyāmānava æti sē pinlā māyāven kævættuvā ē māyāva keḷavara vuṇā goḍanægīma kriyātmaka nokaratanakoṭa
맨 처음부터 그렇게 합니다. 사라졌다는 것이 아닙니다. 사라짐이라는 말은 어디에도 없습니다. 쌓아 올리던 avijjā 때문이었는데, avijjā가 떨쳐지고 vijjā가 생겨나자 쌓임이 끝났습니다. 쌓임 때문에 있는 것처럼 드러나 허깨비로 속였는데, 그 허깨비가 끝났습니다. 쌓임이 더는 움직이지 않을 때 말입니다.
ehenam æda næta kiyana ekaṭa rahak karalā hētuphala dharmayan budurajāṇan vahansē pennavā nivan dakinna oya vidihaṭa kiyalā. paṭicca samuppādaya tuḷin mi misak vena eken nivan dakinna bæhæ. paṭicca samuppādaya aha karalā nivan dakinnat bæha.
그러니 Buddha께서는 있다와 없다를 제쳐 두고 hetu와 phala의 dhamma로 nibbāna를 그렇게 보라고 보여 주십니다. paṭiccasamuppāda를 거치지 않고서는 nibbāna를 볼 수 없습니다. paṭiccasamuppāda를 제쳐 두고서도 nibbāna를 볼 수 없습니다.
yamek mē paṭicca samuppādaya dannē næhanam śravaṇayen atara śramaṇa sammatiyat, brāhmaṇayen atara brāhmaṇa sammatayak ohuṭa denna bæhæ kiyalā pennavā. o śramaṇayaka brāhmaṇayaka kiyalā sammata karannat bæ. mē paṭicca samuppādaya danna næha. hæma
누구든 이 paṭiccasamuppāda를 모른다면 samaṇa 가운데 samaṇa로, brāhmaṇa 가운데 brāhmaṇa로 인정해 줄 수 없다고 보여 주십니다. samaṇa라고도 brāhmaṇa라고도 인정할 수 없습니다. 이 paṭiccasamuppāda를 모르기 때문입니다.
bæ. mē paṭicca samuppādaya danna næha. hæma tirēma pennuvā paṭicca samuppādaya tēvāganna balanna. ē tuḷin yathārthayaṭa enna balanna æta næta kiyana anta dekaṭa yanna epā. ætivīma nætivīma kiyana eka ganna epā. oya dekaṭa giyā mulā venavā. ætta pēnnē næ væhenavā. æti daham næti daham kiyana eka lōkē mulāva nisā bhāvitā karana sammata dekak. æta næta kiyana
어디서나 보여 주셨습니다. paṭiccasamuppāda를 알아들으려 하라. 그것을 거쳐 참모습에 오려 하라. 있다와 없다라는 두 끝으로 가지 마라. 생겨남과 사라짐을 붙잡지 마라. 그 둘로 가면 미혹됩니다. 참이 보이지 않고 덮입니다. 있는 dhamma, 없는 dhamma라는 것은 세상의 미혹 때문에 쓰는 두 가지 약속된 말입니다.
bhāvitā karana sammata dekak. æta næta kiyana ōkē api dakinna ōnē yathārthaya oya vidiyaṭa dæn avityā passayen saṁkhāraya kiyana eka tamayi nivan maga vaśayen pennannē. o etana vitarak pennalā hariyannē nē. mūla pennannē næhæ. ē pennannē næhænē.
있다, 없다라는 그것에서 우리는 참모습을 그렇게 보아야 합니다. 그런데 이제 'avijjā paccayā saṅkhārā'를 nibbāna의 길로 보여 줍니다. 거기만 보여 주어서는 안 되지요. 뿌리를 보여 주지 않습니다. 그것을 보여 주지 않습니다.
mē kusala mūla paccā saṁkhāra kiyana ekak tiyenavā. ē sakas karana kramayak. ē kusala mūlaya mokakda? oya dharmaya tērum aragena evillā oya tara dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dækka tæna paṭan yali yali āvarjanā karanavā.
'kusalamūla paccayā saṅkhārā'라는 것이 있습니다. 그것은 짜 맞추는 한 가지 방법입니다. 그 kusalamūla는 무엇입니까? 그 dharma를 알아듣고 dharma를 dharma로 본 때부터 거듭거듭 되새기는 것입니다.
dharmaya yaḷi yaḷi āvarjanā karanakoṭa siddha vennē mokakda? kusala mūla patvayen haṭagannā vū alōbha saṁkhāraya advēśa saṁkhāraya amōha saṁkhāraya mārgaya væḍīma vaśayen ārambha venavā.
dharma를 거듭거듭 되새길 때 무슨 일이 일어납니까? kusalamūla를 paccaya로 생겨나는 alobha saṅkhāra, adosa saṅkhāra, amoha saṅkhāra가 길을 닦는 일로 시작됩니다.
phalaya læbenakoṭa mokada dennē? lōbhak sē venavā, dvēśak sē venavā mōhakya velā nivana dakinavā. ēkayi karamē. Ja.
phala가 올 때에는 무엇을 줍니까? lobha가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하여 nibbāna를 봅니다. 그것이 그 길입니다.