와하라까 코리아
CD026-24

CD026 · 24번째 · 1시간 30분 · 원문 녹음

dharma 가르침

ධර්ම දේශනා.

api ada apē daham sākacchā ārambha karamu. apiṭa praśna samūhayak læbilā tiyenavā.

오늘 우리의 dhamma 이야기를 시작합시다. 우리에게 여러 질문이 들어와 있습니다.

ē tuḷin ekin eka aragena api vigraha karalā balamu dharmānukūlatāvaya tērum ganna.

그 가운데 하나씩 골라 풀어 보면서 dharma에 맞는지 알아봅시다.

mē eka praśnayak tiyenavā mā sirivet tiri guṇālaṁkāra māhi vipānan udā kara denu læbū diyasen pahan piḷiveta pavatvāgena yanavā.

여기 질문이 하나 있습니다. 질문한 분은 Sirivet Tiri Guṇālaṅkāra 스님이 열어 준 'Diyasen 등불 수행(pahan piḷiveta)'을 해 오고 있다고 합니다.

yakṣa pēta bhūta væni amanuṣa dōṣa vala siyalu dōṣa ivat kara gænīmaṭa a pahan piḷiveta pihiṭak situ vuvahalak venavā kiyalā prakāśa karalā tiyenavalu.

yakkha, peta, bhūta 같은 amanussa가 끼치는 모든 해를 없애는 데 이 등불 수행이 의지처가 되고 마음의 버팀목이 된다고 말했다고 합니다.

hæma mohotakama payē maitrī bhāvanāva kaḷa yutu bavat pūjā pinkam valadī pinda anuma ōdan kaḷa yuttē prādēśīya devvarunṭa novadev lōkavala vāsaya karannā vū nāta met bōsat divya putrayā ætuḷu dpēndra upēndra mahēśākya divya ættanṭa pamaṇak bava ākāsaṭṭhācamaṭṭhā gāthāven maḷagiya ættanṭa pin̆dīma dānamaya pinkamin pasuva pamaṇak kaḷa yutu bavak prakāśa karanavā.

또 늘 mettā 수행을 해야 하고, pūjā나 puñña 행사 때 puñña anumodanā는 지역 신들이 아니라 천상에 사는 Nātha Maitreya bodhisatta 천자를 비롯한 Devendra, Upendra 같은 큰 위력의 신들에게만 해야 하며, 'Ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā' 게송으로 죽은 이들에게 puñña를 나누는 것은 dāna 공덕을 지은 뒤에만 해야 한다고 말한다는 것입니다.

pahan piḷivisa māsa gānak vagena giyat jīvitayē tibunē yam yam praśna valaṭa gæṭaluvalaṭa vesan̆du venavā kiyalānavā. namut tava vividhākāra praśna korakaṭa mūhuṇa dīlā tiyenavā kiyalā tiyenavā.

등불 수행을 여러 달 해 오면서 삶의 몇몇 문제와 어려움이 풀린다고 들었지만, 오히려 여러 가지 다른 문제에 부딪혔다고 합니다.

mē praśna ṭika veḷan̆daganna kivvā ākārayen tama siddha velā næha.

이 문제들이 말한 대로 풀리지 않았다는 것입니다.

itin ahanavā mē prādēśaya livvara puda pūjā pin karana ēvā karanna epā kiyalā a ēvā ē vidihaṭa pelā tiyenavā ka navatta dæmma maḷuva nisā.

그래서 묻습니다. 지역 신들에게 공양을 올리고 puñña를 주는 일을 하지 말라고 해서 그렇게 했고, 죽은 이에게 주던 것도 그만두었다고 합니다.

itin jīvitayē vivāha jīvitaya gæṭalu matu velā tiyenavā. mēkē yathārthaya mokakda kiyalā pæhædili karalā denna kiyalā illīmak karanavā.

그런데 삶에서, 결혼 생활에 문제가 생겼다고 합니다. 이것의 실상이 무엇인지 밝혀 달라는 부탁입니다.

api issellāma dakinna ōna mehema deyak.

우리는 먼저 이런 점을 봐야 합니다.

tripitra buddha dēśanāva nirupadiritava ada tibenavā.

Tipiṭaka에 담긴 Buddha의 가르침은 오늘날까지 훼손되지 않고 남아 있습니다.

meyin ehāṭa dēśanāvak karanna samathaya tun lōkē tava pahaḷa velā nǣ.

이것을 넘어서는 가르침을 펼 수 있는 이는 삼계에 다시 나타나지 않았습니다.

dēśanā kaḷē budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu dahama yan taramak śrāvakayan vahansēlā gēnavā nam ē tākāla dharmaya vidyāmāna.

가르친 분은 부처님이며, 부처님이 가르치신 dhamma를 sāvaka 스님들이 전하는 한 그 dharma는 살아 있습니다.

[ugura kǣrīma] oyaṭa amatarava tavat oyiṭa væḍi dharmayak dēśanā karanna kenek deviyan, marun, babun, śramaṇa brāhmaṇayanṭa tun lōkaya innavā kivvot ēkaṭa hētuvak nǣ.

이 밖에 이보다 더 나은 dharma를 가르칠 이가 deva, Māra, Brahma, samaṇa, brāhmaṇa 가운데 삼계 어디에 있다고 말할 근거는 없습니다.

budurajāṇan vahansē balaveni maṁgala dēśanāvema ēka dēśanā kaḷā.

부처님은 첫 설법에서 바로 그것을 말씀하셨습니다.

diviyan marun baman sahita śramaṇa brāhhamn saha kāṭavak karanna bæri dharma cakdaya bara baraṇaæsati patanārāmaya pavatvanavāvayi kiyalā akhaṇīṭaha babalavaṭa yanakan deviyan atara mē nādaya pæṭilā giyayi kiyalā. ehemanam tavat

deva, Māra, Brahma, samaṇa, brāhmaṇa 누구도 굴릴 수 없는 dhammacakka를 Bārāṇasī의 Isipatana에서 굴리신다는 이 소리가 Akaniṭṭha 범천계에 이르기까지 신들 사이에 퍼졌다고 합니다.

nādaya pæṭilā giyayi kiyalā. ehemanam tavat kavuruvat in̆dalā tiyenavada lōkeṭa dharma dēśanā karanna. lōkayaṭa dharma dēśanā karanna tava kavuruvat in̆dalā tiyenavada kiyana eka ehima dakinna ōnē.

그렇다면 세상에 dharma를 가르칠 다른 누군가가 있었습니까? 세상에 dharma를 가르칠 다른 누가 있었는지를 바로 거기서 봐야 합니다.

ētaṁ bhagavatā bhārā nasiyaṁ isipatanayē magadāyē dhamma cakkaṁ pavatitaṁ anuttaraṁ anuttaṁ dhamma cakkaṁ pavatti pattiṁ appati vattiyaṁ kamaṇēnavā brāhmaṇaya, dēvēnavā, mārēnavā, brāhmuṇāva, kēnativā lōkasmiti

'Etaṃ Bhagavatā Bārāṇasiyaṃ Isipatane migadāye anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.'

ē bhāgyavatun vahansē baranæsa utipatāmī dharma cakraya pavatvanavā.

그 세존께서 Bārāṇasī의 Isipatana에서 dhammacakka를 굴리십니다.

kohevat tun lōkayama deviyekuṭavat, mārayekuṭavat, brahmayakuṭavat kisima śramaṇa brāhmayakuṭavat pavatvanna bæri dharma cakraya pavatvanavā kiyana mē rāvaya bhūmāṭu deviyangē paṭan vena ākāśa deviyanṭa cātar mahārāciya tāvatin sādī vaśayen sadevlova deviyanṭa etanin brahmayanṭa akitā bam̆balavaṭa yanakama mē saddaya kiyā kiyanavā.

삼계 어디에서도 어떤 신도, Māra도, Brahma도, 어떤 samaṇa나 brāhmaṇa도 굴릴 수 없는 dhammacakka를 굴리신다는 이 외침이, 땅의 신들부터 허공의 신들, Cātummahārājika와 Tāvatiṃsa를 비롯한 여섯 천상의 신들, 거기서 Brahma들에게, Akaniṭṭha 범천계에 이르기까지 퍼졌다고 합니다.

ehenam budurajāṇan vahansē dharma dēśanā kā misā tavat mē dharma dēśanā kaḷēnē.

그렇다면 부처님 말고 또 누가 이 dharma를 가르쳤습니까?

unvahansē dēśanā karapu dharmaya ahagena ē dharmaya avabōdha karenna. ē avabōdha karagatta unvahansēgēma dharmaya tamayi śrāvakayan vahansēlā lōkayaṭa dēśanā kaḷē.

그분이 가르치신 dharma를 듣고 깨달은, 바로 그분의 dharma를 sāvaka 스님들이 세상에 가르친 것입니다.

oyiṭa amatarava mē kālē venakoṭat ara 62k mityā āgam vuṇā vāgē vividhākāra mata prakāśa karana aya innavā tamangē mata.

그 밖에 지금 시대에도 저 62가지 삿된 견해처럼 갖가지 견해, 자기 견해를 내세우는 이들이 있습니다.

mata prakāśa karana kenek tava hiṭiyā nam budurajāṇan vahansē karapu hariya ituru hariya puḷuvan kenek. ehenam budu velā tiyennē ē hiṭapu aya misak kavadāvat loturā budurajāṇan vahansē neve budu velā tiyenavā.

견해를 내세우는 그런 이가 정말 부처님이 하신 일의 나머지를 해낼 수 있는 사람이라면, 부처가 된 것은 그들이지 위없는 부처님이 부처가 된 것이 아닐 것입니다.

budurajāṇan vahansēlā dēśanā kaḷē dēśanāva karanna kava kenek nǣha.

부처님들이 설하신 것을 넘어 설할 수 있는 이는 아무도 없습니다.

særiyut maha rahatan vahansē kaḷē budurajāṇan vahansē mātr̥kāven dēśanā karalā unvahansēgēma anumatiyen pāramitā purāgena āpu kenek nisā ēka vigraha kirīmē gnānaya læbuvā. budurajāṇan vahansē mātr̥kāva dēśanā karanna ōnē ē mūla dharmaya vigraha karalā dunāṭa passē vigraha karanna dassayi særiyut hāmuduruvō. hæbæyi særiyut hāmuduruvō

Sāriputta 큰 arahant 스님은 부처님이 주제로 설하신 것을, 그분의 허락 아래 pāramī를 채워 온 분이기에 풀어 설명하는 지혜를 얻었습니다. 부처님이 주제를 설하고 그 근본 dharma를 풀어 주신 뒤에 그것을 풀어 설명하는 데 뛰어났던 분이 Sāriputta 스님입니다.

hāmuduruvō. hæbæyi særiyut hāmuduruvō budurajāṇan vahansē dēśanā nokaḷa amutu dharmayak dēśanā kaḷē næha.

그러나 Sāriputta 스님은 부처님이 설하지 않은 별난 dharma를 설하지 않았습니다.

ehenam mē śrāvakayan atara inna agras śrāvakayan vahansēlāgenut gnānayen agra vecca dēśanāven agra vecca uttamayan vahansē lōkē hiṭapu budurajayan vahansē ḷan̆gaṭa hiṭapu dēśagayan vahansē tamayi særit maharahatan vahansē. unvahansē ēvat tamanṭa ōna kiyalā amudu jātikak dēśanā karalā næhæ. ē budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya tamayi vigraha karalā dunnē. dæn mē lōkē ekama

sāvaka 가운데 으뜸가는 제자들 중에서도 지혜와 설법에서 으뜸인 거룩한 분, 부처님 곁에 있던 설법자가 Sāriputta 큰 arahant입니다. 그분조차 자기 마음대로 별난 것을 설하지 않았습니다. 부처님이 설하신 dharma를 풀어 준 것입니다.

vigraha karalā dunnē. dæn mē lōkē ekama uttamayā tuūn lōkayaṭa pahala vennē dharma dēśanā karanna. ē tamayi lovturā budurajāṇan vahansē.

이 세상에서 dharma를 가르치러 삼계에 나타나는 유일한 거룩한 분, 그분이 위없는 부처님입니다.

śrāvakayan vahansēlā dēśanā karapu dharmaya anugamanaya karalā pratiphala labāgena ē tamāgē atdækīm dēśanāva tuḷin ara atdækīma dēśanāva anukūlava vigraha karalā denavā.

sāvaka 스님들은 설해진 dharma를 따라 결과를 얻고, 자기 체험을 가르침에 맞게 풀어 전합니다.

ē dēśanāvē vaṭinākama dækkā mahatr̥n vahansēlā. 45 avurudaka dēśanā sāraya kæṭi karalā. tripiṭaka buddha dēśanāva buddha vacanaya kiyalā.

그 가르침의 값어치를 arahant 스님들이 알아보고 45년 설법의 정수를 모아 Tipiṭaka, 곧 Buddha의 말씀이라 하였습니다.

laṁkāva vāsanā mārgayen saṁghāyanam karalā genāpu eka tamayi kavadā hari ada venakan tripiṭakaya kiyalā apiṭa ennē.

다행히 스리랑카가 saṅgāyana를 거쳐 전해 온 것이 오늘날까지 Tipiṭaka라는 이름으로 우리에게 이르렀습니다.

ehenam oya tuḷin ena dharmayak tuḷin apiṭa ōna ēvā katā karannē nætuva ē dharmaya væhilā næti nisā. nirupattikatu ada venakan tiyena nisā. apē dharma praśnayak tiyenavā nam tripiṭakaya hāralā avussalā balalā ē tuḷin hoyāgena praśnayaṭa visan̆dum̆ba ganna ōnē.

그러니 그 안에서 오는 dharma를 두고 우리 멋대로 말할 것이 아닙니다. 그 dharma는 가려지지 않았고 훼손 없이 오늘까지 있으니, dharma에 관한 물음이 있으면 Tipiṭaka를 파고 뒤져서 그 안에서 찾아 답을 얻어야 합니다.

api nagena sǣma praśnaya karapu visan̆damak tripiṭakaya tuḷa tiyenavā.

우리에게 생기는 모든 물음의 답이 Tipiṭaka 안에 있습니다.

budurajāṇan vahansē aḍu kara aḍu karalā næti dharmayak dēśanā kaḷē. sara sampūrṇa dharmayak. mula yahapat mæda yahapat, taga yahapat, artha sahita vyaṁjana sahita sarvākārayen paripūrṇa dharmayak dēśanā kaḷā nam api nagena siyalu praśna valaṭa piḷituru ē dharmaya tuḷa tiyenavā. ehenam apiṭa amutuven baṇa gotanna

부처님은 모자람 없는, 완전한 dharma를 설하셨습니다. 처음도 좋고 중간도 좋고 끝도 좋으며, 뜻과 글을 갖춘, 모든 면에서 온전한 dharma를 설하셨다면, 우리에게 생기는 모든 물음의 답은 그 dharma 안에 있습니다.

tiyenavā. ehenam apiṭa amutuven baṇa gotanna ōnē næha. ē dharmaya tuḷin tibena kāraṇayaṭa anukūlava dæn api kiyannē balanna ōnē. īṭa venas vunot tripiṭakaya kapak nætuva apē valaṭa api hadāganna ōnē. nætnam loku amāruvaka væṭenavā.

그러니 따로 설법을 지어낼 필요가 없습니다. 우리가 하는 말이 그 dharma에 있는 내용에 맞는지 살펴야 합니다. 그것과 다르면 Tipiṭaka를 손대지 말고 우리 쪽을 고쳐야 합니다. 그렇지 않으면 큰 곤경에 빠집니다.

śrāvakayinṭa gōcara novana hariyet tamayi budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē gōcara venna hētu tiyennē.

sāvaka들이 미치지 못하는 부분까지도 부처님은 미칠 수 있도록 설하셨고, 거기에는 까닭이 있습니다.

mūlikava tarkavāda valaṭa pætīlā tarkavāda valin væradi maga yana ē tarkavāda ahakra vū atakkhāvacarava yathārthaya pennapu dharmaya budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā sāmānya kenekuṭa mulin matu karaganna bæri dharmaya.

사람들은 근본적으로 논리 다툼에 얽혀 논리로 그릇된 길을 가는데, 그런 논리를 넘어선, 논리로 닿을 수 없는(atakkāvacara) 실상을 보여 준 dharma, 보통 사람이 처음에는 스스로 떠올릴 수 없는 dharma를 부처님이 설하셨습니다.

dēśanā karapu dharmaya æhuvaṭa passē apiṭa væradilā tibuniti mēkanē kramaya kiyalā manāsē væṭahena dahamak dēśanā karā.

설하신 dharma를 들은 뒤에야 '우리가 잘못 알았구나, 이것이 길이구나' 하고 분명히 깨닫게 되는 dhamma를 설하셨습니다.

īṭa passē mityā dr̥ṣṭiya gahak velā sammā diṭṭhikava pihiṭīmaṭa hæma dharma karuṇakma hētu vuṇā. budurajāṇan vahansē dēśanā karē eka dharma karaṇakavat mityā dr̥ṣṭiyak nǣ. hæma dharma kāraṇayakma sammā diṭṭhiya yuttayi.

그 뒤에는 micchā-diṭṭhi를 버리고 sammā-diṭṭhi에 자리 잡는 데 모든 dharma 항목이 원인이 되었습니다. 부처님이 설하신 어느 한 항목에도 micchā-diṭṭhi는 없습니다. 모든 항목이 sammā-diṭṭhi를 갖추고 있습니다.

oyin piṭas vala tava jātiyakak pænevvot ēka dharmayen bæhærayi. ōka issellāma tōraganna ōna.

그 바깥에서 또 다른 것을 내세운다면 그것은 dharma 밖의 것입니다. 이것을 먼저 가려야 합니다.

mona jātiya paṇḍitakamak kivvada horanna deyak nǣha. dharmayaṭa gælapennē nætē.

어떤 박식함을 내세우든 거기서 골라 가질 것은 없습니다. dharma에 맞지 않으니까요.

budurajāṇan vahansē siyalu satvayiṭa met varanna pennuvānam met varaṭana kramayak pennuvā nam ahaval kaṭṭiyaṭa pin denna epā ahal kaṭṭiyaṭa vitarak pindenna kiyalā ehema dahamak pennu tænak tripiṭakayē tiyenavada kiyalā balanna ōnē. paḷuma balanna ōnē ōkayi.

부처님이 모든 중생에게 mettā를 펴라고 하셨고 mettā를 펴는 방법을 보이셨다면, 어떤 무리에게는 puñña를 주지 말고 어떤 무리에게만 주라는 가르침이 Tipiṭaka에 있는지 살펴봐야 합니다. 맨 먼저 봐야 할 것이 이것입니다.

puṇyānumōdanā kirīmēdī siyalu satvayan kirehi puṇyānumōdanāvak karanakoṭa menna mē kaṭṭiyaṭa pindenna epā karadara venavā. menna mē kaṭṭiyaṭa pindunavā karadara vennē næhæ. ēka hindā menna mē sīmā karapu kaṭṭiyaṭa anik kaṭayaṭa denna epā kiyalā ehema pennapu dahamak. tripiṭakaya tuḷin hamba vuṇē nætnam.

puññānumodanā를 할 때, 모든 중생에게 anumodanā를 하면서 '이 무리에게 puñña를 주면 탈이 나니 주지 말고, 이 무리에게 주면 탈이 없다, 그러니 이렇게 정해 둔 무리에게만 주고 다른 무리에게는 주지 말라'는 가르침이 Tipiṭaka에서 나오지 않는다면 말입니다.

hamba velā atiinnē podu lōka satvayanṭa dayānukampāven yahapata kara dena dahamak nam dēśanā kaḷē. ēkaṭa viruddha nædda kiyalā balanna ōnē.

나오는 것이 온 세상 중생에게 자비로 이로움을 주는 가르침이라면, 그것에 어긋나지 않는지 살펴야 합니다.

viruddha nam api kāgē matannē? lovturā budurajāṇan vahansē dēśanā karapu gannavada? pattē kivva paṇḍitayē dēśanā karapē gannavada? hariyannē kōkada? metanin tōrāganna ōnē.

어긋난다면 우리는 누구의 견해를 따르겠습니까? 위없는 부처님이 설하신 것을 따르겠습니까, 신문에 나온 학자가 말한 것을 따르겠습니까? 어느 쪽이 맞습니까? 여기서 골라야 합니다.

dharma etakoṭa api ē budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmayaṭa anukūlava kaṭayutu karanakoṭa apiṭa puḷuvan venavā hētuphala dakinna anya dharmayaka aḍupāḍuvak anya ekkena pennapu eka aḍupāḍuvak. ēka sarva sampūrṇa vena hæṭiyat budurajāṇan vahansēgē dharmaya tuḷin balakoṭa væradilā tibicca tænak væradinna hētuvak hoyāgena gæhæra ussagena yanakoṭa yamak væradinam mēka væradiyi. menna mē hētuva uḍa væradiyi. væradunē menna mehemayi. ēka dakinna ōnē. nikanma hari kiyalat bæhæ.

부처님이 설하신 dharma에 맞게 살 때 우리는 원인과 결과를 볼 수 있습니다. 다른 가르침의 모자람, 다른 이가 보여 준 것의 모자람, 그리고 그것이 어떻게 온전해지는지도 부처님의 dharma를 통해 보면, 잘못된 곳의 원인을 찾아 하나씩 들추어 가며 '잘못이 있다면 이것이 잘못이다, 이런 까닭에 잘못이다, 이렇게 잘못되었다'고 보아야 합니다.

ēka dakinna ōnē. nikanma hari kiyalat bæhæ. nikama væradi kiyalat bæ. iḍa mēva saccaṁ mōga maññaṁ kiyana vacanaya ganna epā ki. mē kiyana eka ætta anika boru. oya kiyana kramē dharma dēśanā dēśayan nogata yutu. gattot ēka væradiyi.

그냥 옳다고도, 그냥 그르다고도 할 수 없습니다. 'idameva saccaṃ moghamaññaṃ'이라는 말을 붙잡지 말라고 하셨습니다. '이것만 참이고 나머지는 거짓'이라는 식은 설법에서 받아들여서는 안 됩니다. 받아들이면 그르게 됩니다.

ehenam kohomada pennannē? menna mē hētu menna satyaya venna hētu. ē nisayi mē satvayayi kiyannē menna mē hētuvada mēka asatyayi kiyannē menna mē hētūda hētu pennanna ōnē.

그렇다면 어떻게 보여야 합니까? '이것이 참이 되는 까닭은 이것이다, 그래서 참이라고 한다, 이것이 거짓이라고 하는 까닭은 이것이다' 하고 까닭을 보여야 합니다.

hētu pennuṭa passē tamangē kǣllayak etera næha. kavuruvat mul karagena viśvāsa karanna kǣllayak ituru vunē næha. hētuva dækkē nætnam tamayi.

까닭을 보여 준 뒤에는 자기 생각으로 남는 조각이 없습니다. 누군가를 앞세워 믿어야 할 조각도 남지 않습니다. 까닭을 보지 못했을 때나 그런 것이 남습니다.

eyāṭa ēka ahapu hæṭi tōraganna bæruvapu mulā velā kāgevat kiyamanā pasē yanna. kāgevat eyā viśvāsa karanna ōnē. ehenam budurajāṇan vahansē dharma dēśanā kaḷē næha. magē eka tērum gani mama kiyana eka ætta. anikvā boru. oyi ṭikak tērum karalā dunnē næ.

들은 것을 가려내지 못해 헷갈리면 누군가의 말을 따라가야 하고 누군가를 믿어야 합니다. 부처님은 그렇게 설하지 않으셨습니다. '내 말을 알아들어라, 내 말이 참이고 다른 것은 거짓이다' 하는 식으로 가르치지 않으셨습니다.

unvahansē dēśanā kaḷē mokakda mēka ætta kiyannē menna hētu. meyin piṭasra mēka nǣha kiyannē menna hētu.

그분이 설하신 것은 '이것이 참이라고 하는 까닭은 이것이고, 이것 밖은 그렇지 않다고 하는 까닭은 이것이다'라는 것입니다.

hētuṭa anuva vimasalā balanna. etakoṭa phalaya vinavada nædda kiyalā nyāya dharmaya tēru. anna dharmayē nyānukūla dharma dēśanāvak karalā tiyennē nyāya dharmayak nisā. dharma dharma niyāmaṭa anuva dēśanā karapu nisā.

까닭에 따라 따져 보면 결과가 나오는지 아닌지, 그 이치의 법칙을 알게 됩니다. dharma가 이치에 맞는 가르침인 것은 그것이 법칙의 dharma이기 때문입니다. dhamma-niyāma를 따라 설하셨기 때문입니다.

ē niyamaya tērum gattaṭa passē apiṭa sæka æragat ya. sæka haraganna bæri dahamak budurajāṇan vahansē dēśanā karana næ paḷamu dharmāvabōdhayama piṭicchāva næti venavā. sæka næti vena ekak dēśanā kaḷē.

그 법칙을 이해하고 나면 의심이 풀립니다. 부처님은 의심을 풀 수 없는 dhamma를 설하지 않으십니다. 첫 깨달음에서 바로 의심(vicikicchā)이 사라집니다. 의심이 사라지는 것을 설하셨습니다.

daham æsa pahaḷa vuṇā kiyannē sæka næti vuṇā. ahapu daham tuḷin sækayak ituru velā næha. kivvaṭa viśvāsa karagena inna ekak ituru velā næha.

dhamma의 눈이 열렸다는 것은 의심이 사라졌다는 뜻입니다. 들은 dhamma에 의심이 남지 않았습니다. 남이 말해서 믿고 있는 것도 남지 않았습니다.

pragnāvaṭa gōcarayana dahamak dēśanā karana nisā pragnā pragnāvantak ayaṁ dhammō nāyaṁ dhammō duppaññāṁ mē dharmaya pragnāvantayāṭayi duṣgnāṭa nemeyi. mokada duṣgnāṭa hētu tērum ganna bæhæ kivṭa koccara kivvat tērennē kōka hari eyāgē matayaka ævillā dr̥ṣṭiya gata velā innē.

paññā로 알 수 있는 dhamma를 설하시므로 'paññavantassāyaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo duppaññassa', 이 dharma는 지혜로운 이를 위한 것이지 어리석은 이를 위한 것이 아닙니다. 어리석은 이는 까닭을 알아듣지 못해, 아무리 말해 주어도 자기 견해에 빠져 사로잡혀 있습니다.

ahapuhama bayinavā. gnānavantaya gihillā balannaṭa væ ēke praśnayak tiyenavā kiyalā dækkot ehenṭa tērum ganna bæhæ mehema pæṭalena tænak tiyenavā kiya dækalā ēka æhuvot ehema kohomada mēka vin̆dākaraṇaya karannē āhat puruṣayā mityā dr̥ṣṭika āvā praśna karanna palayanna kiyalā paṭa gannavā. nætnam vena praśnayakin eka vahanavā.

물으면 욕을 합니다. 지혜로운 이가 살펴보다 문제가 있음을 보고 '여기는 이해가 안 됩니다, 얽히는 곳이 있습니다, 이것을 어떻게 설명합니까?' 하고 물으면, 못된 사람은 'micchā-diṭṭhi가 와서 질문하는구나, 가라' 하며 쫓아냅니다. 아니면 다른 질문으로 덮어 버립니다.

e vayinavā. ekkō katā nokaḷa uttara dennē nætuva innavā. tarahen pupurapu pupurava innavā. akamættē. mē vagē deyak karanavā.

욕을 하거나, 말없이 답하지 않고 있거나, 화가 나 터질 듯이 있거나, 싫은 기색을 합니다. 이런 짓을 합니다.

ē nisā ēka kavadāva budurajāṇan vahansē anumata karapu deyak neda. budurajāṇan vahansēgē praśna ahanna ahanna cittaprasādak praśna karanna unvahansē satuṭu satuṭema uttara denavā.

그것은 결코 부처님이 인정하신 일이 아닙니다. 부처님께 묻고 또 물으면 마음이 맑아지도록, 그분은 질문하라 하시며 기쁘게 답하셨습니다.

samahara avasthāvala satvaya eka paḷaveni uttarayama dænilā unvahansēgē dharma dēśanā kirīmē sēya balanna nǣ svāmīni mama tava piḷigannē. [ugura kǣrīma] mehema kiyanavā. piḷin ivarayi hiten. unvahansēt kiyema dharma dēśanāvē tiyena śraya balanna. mama nam tava piḷigannē næha.

어떤 때는 사람들이 첫 답만으로 이미 알아들었으면서도 그분의 설법 맛을 보려고 '아닙니다, 스승이시여, 저는 아직 받아들이지 않습니다' 하고 말합니다. 이미 받아들였다고 여기면서도요. 그분이 다시 설하시면 그 맛을 보려고 또 '저는 아직 받아들이지 않습니다' 합니다.

un tava upamāvak deenavā. ēkat ahalā mama tava piḷigannēna. antimaṭa antimaṭa piḷigannē nǣha kiyana eka kiyanna bæri tænaṭa uttarayak ena ekama denavā.

그분이 또 비유를 드시면 그것을 듣고도 '아직 받아들이지 않습니다' 합니다. 그분은 끝내 받아들이지 않는다고 더는 말할 수 없을 때까지 답을 주십니다.

pāveni paḷaveni praśnaya kiyanakoṭa maṭa tērilā ivarayi oba vahansē piḷi aran ivarayi. oba vahansēgē dharma rasaya vidihaṭa mama mehema kivvē kiyantima gollō prahādaya pala karanakoṭa kiyanavā. hæbæyi unvahansē ada kivvot ehema ekak kiyalā mama piḷigannē næha nævot dæn inna phala yanna enavā. pæta atinna epā.

마지막에 그들은 기쁨을 드러내며 '첫 질문에 답하셨을 때 이미 알았습니다, 받아들였습니다. 세존의 dhamma 맛을 보려고 그렇게 말했습니다' 하고 말합니다. 그런데 오늘날 누가 '저는 받아들이지 않습니다' 하면 '여기서 나가라, 가까이 오지 말라'고 합니다.

asatpuruṣayā kālayak mityā dr̥ṣṭiya kiyalā pannanavā. ē kramaya budurajāṇan vahansē naga tibunē næ. ahanna sækæralā dænaganna mama vehetaṭa pat veyi kiyalā inna epā. mama kivvaṭa piḷiganna epā. tamanṭama ēka væṭahenakamma ahalā suddha karagannavā.

못된 사람은 micchā-diṭṭhi라며 쫓아냅니다. 그런 방식은 부처님께 없었습니다. '물어서 의심을 풀고 알라. 내가 지칠까 걱정하지 말라. 내가 말했다고 받아들이지 말라.' 스스로 알 때까지 물어서 깨끗이 합니다.

[ugura kǣrīma] mehema lassana nidahasak nidahas cintanayak budurajāṇan vahansē iṭa dunnāt sādhāraṇava yathārthaya dænagannā. dæn budurajāṇan vahansē sǣma dharmayakma ē vidiha.

부처님은 이렇게 아름다운 자유, 자유로운 사유를 주셨기에 공정하게 실상을 알게 됩니다. 부처님의 모든 dharma가 그러합니다.

ēka ætta nisā monavā karakōlalā æhuvā. aneḷu paḷuva menna hētuva oyama hita labannē mē hēturaka harida oya kiīma katāva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tamanṭama tērennē. dæn budurajāṇan vahansē praśna ahanna krama hatarak tib. dæn mēket ēka praśnakut ehema ahalā tibiyē.

스스로 알게 됩니다. 부처님께는 질문에 답하는 네 가지 방법이 있었습니다. 이 질문에서도 그것을 물었습니다.

yamkisi kāraṇayak kenek ahanakoṭa ohu nǣ kiyana keṭi uttarayak denna puḷuvan praśna tiyenavā. ohugē avabōdhaya tiyenavā nam ohuṭa væṭahicca ekak væṭahira ehemamada kiyana eka sækaragannada budurajāṇan vahansēgen ahana avasthā tiyenakoṭa ov ēka ehemmuvamayi. ēka hari. maṭa apavādayak karannē næha. oba dharmānukūla deyakma kivvā. ov næhæ kiyalā uttarayak denavā. tava koṭasak innavā.

누가 어떤 것을 물을 때 짧게 답할 수 있는 질문이 있습니다. 그가 이해하고 있어서, 자기가 이해한 것이 정말 그런지 의심을 풀려고 부처님께 묻는 경우에는 '그렇다, 바로 그렇다, 맞다, 나를 헐뜯는 말이 아니다, 그대는 dharma에 맞는 말을 했다' 하며 '예' 또는 '아니오'로 답하십니다. 또 다른 부류가 있습니다.

uttarayak denavā. tava koṭasak innavā. keṭiyen kivvaṭa vigraha karanakan væṭahennē nætnam. ēka vigraha karalā denavā. vigraha karalā uttarayak denavā. mē tava kramaya tava

짧게 말해서는 풀어 주기 전에 알아듣지 못하는 이에게는 풀어서 답을 주십니다.

karalā uttarayak denavā. mē tava kramaya tava kramayak tiyenavā ohugen mē praśnayaṭa uttaraya matu karanna puḷuvan ekak bava dannavā nam. ēkaṭa uttaraya ena vidiha praśnayak ohugenma ahannavā. alā ohu tuḷin mē uttaraya matu karanavā.

또 다른 방법이 있습니다. 그 사람에게서 이 질문의 답을 끌어낼 수 있음을 아시면, 답이 나오도록 그에게 되물어 그 사람 안에서 답을 끌어내십니다.

manda buddhayek mōḍayek ævidilā væḍa karana næti praśnayak ahanavā kivvaṭa tērum ganna bæri kenek nam næ. væṭahennet nætnam kiyana eka piḷiganna gnānayakut nætnam. nihan̆ḍa velā nikan innavā. taraha vennē næha. ēkaṭa uttara dennē nætuva nikāganna.

어리석은 사람이 와서 쓸데없는 질문을 하는데, 말해 주어도 알아들을 수 없는 사람, 이해하지도 못하고 받아들일 지혜도 없는 사람이라면 말없이 가만히 계십니다. 화내지 않으십니다. 답하지 않고 그냥 두십니다.

ē hētuva mokada koccara kivvat tērum ganna gnānayak nætnam. ē pudgema praśna ahanavā. pūci ḷamayi ahana praśna vāgē metak ēvā tiyenavā

그 까닭은, 아무리 말해도 알아들을 지혜가 없는 사람은 그저 질문만 하기 때문입니다. 어린아이들이 묻는 것 같은 질문들이 있습니다.

itin ēka dænaganna ahanavā nemeyi puruddaṭa ahana puruddak tiyena kramayak tiyenavā. ē vagē praśna valaṭa uttara dennē nætuva yanavā. ē vagē budurajāṇan vahansēgē praśna ahana krama hatara ēkayi. praśnayakaṭa uttara dena kramaya. ē vagēma yamak satyaya vuṇat

알려고 묻는 것이 아니라 버릇으로 묻는 버릇도 있습니다. 그런 질문에는 답하지 않고 지나가십니다. 이것이 부처님이 질문에 답하시는 네 가지 방법입니다.

kramaya. ē vagēma yamak satyaya vuṇat ēkaṭa ē dēśanā karannē sudusu kālaya balanavā. avasthāva balanavā. satya vunat prakāśa karannē nǣ. gælapennē nætnam. asatya nam kohomat prakāśa karannē næha.

또 어떤 것이 참이라도 그것을 설하실 때는 알맞은 때와 기회를 보십니다. 참이라도 맞지 않으면 말하지 않으십니다. 거짓이라면 어떤 경우에도 말하지 않으십니다.

kenek ravaṭalā hon̆da magaṭa ganna kramayak tiyenavā kivvā tuna hatē ravaṭalā ganna kramaya gannē næ. yathārthayenma hon̆da makaṭa gannavā samyāprayōgaya kiyannē havaṭṭāganna eka nemeyi. ēka yathārtha kramaya ætulinma ganna kramaya. ē krama budurajāṇan vahansē danna nisā ē kramaya denavā kiyalā.

누군가를 속여서 좋은 길로 이끄는 방법이 있다고들 하지만 그런 속이는 방법은 쓰지 않으십니다. 실상 그대로 좋은 길로 이끄십니다. 바른 방편(sammā-payoga)이란 꾀어내는 것이 아니라 실상의 방법 안에서 이끄는 것입니다. 부처님은 그 방법을 아시기에 그 방법을 주십니다.

anē svāmīni mama hari kæmatiyi divya lōkē yannavā. hæbæyi nivana nemeyi bava budurajāṇan vahansē dannavā. obaṭa divya lōkē yanna ōnanam menna mē samādan velā menna mē kaṭaya karagena dharmacariyāven samacariyāven menna mē pinm karagena inna. obaṭa divya lōkē giya hæ. ēka divya lōkē yana magamayi. ēka boruvak neveyi. dæn boruven sæpæṭu vennēnē.

'스승이시여, 저는 천상에 꼭 가고 싶습니다.' 그것이 nibbāna가 아님을 부처님은 아십니다. '천상에 가고 싶다면 이것을 지키고 이 일을 하며 dhammacariyā와 samacariyā로 이 puñña를 쌓으며 지내라. 그러면 천상에 갈 것이다.' 그것은 천상에 가는 길 그대로입니다. 거짓이 아닙니다. 거짓으로 꾀는 것이 아닙니다.

hæbæyi budurajāṇan vahansē danna mē dahama dharma cariyāven samacariyāven æsuru karanakoṭa mē pudgalayāgē nuvaṇa mōruva anē mama mē mona his pætumakda pætuuvē kiyalā. ē pætu ahak velā nivanaṭa hita tiyena bava dannavā. ēnisā ē maga aragena giyat prahaṁsā karanavā gnānavantayō pin karagannavā.

그러나 부처님은 아십니다. 이 dhamma를 dhammacariyā와 samacariyā로 가까이하면 이 사람의 지혜가 무르익어 '아, 내가 무슨 헛된 바람을 품었던가' 하며 그 바람을 버리고 마음이 nibbāna로 향하리라는 것을. 그래서 그 길로 가더라도 지혜로운 이들은 칭찬하며 puñña를 쌓습니다.

ē vidihaṭa kiyalat vennē næha gnānavantayō kiyalā. mokada hētuva? ē maga giyavot kavadā hari mulā vennē næha. tamangē pætuva mokak vuṇat antimaṭa dharmāvabōdhaya dharma gnānaya mohop pǣnaṭa pēnavā. anē mē pætumat mama mē pætuvaṭa harayak nǣha. asāra pætumakna. nodanna velāvē mama pævē. anna ēken suddha venavā. ē hit pæma athæragannavā.

그렇게 말해도 지혜로운 이들은 잘못되지 않습니다. 왜냐하면 그 길을 가면 언젠가는 헷갈리지 않기 때문입니다. 자기 바람이 무엇이었든 마지막에는 dharma의 깨달음, dharma의 지혜가 드러납니다. '아, 내가 품은 이 바람은 알맹이가 없구나, 헛된 바람이었구나, 모를 때 바랐던 것이구나.' 그렇게 맑아져 그 바람을 내려놓습니다.

yam davasaka ehema dahama budurajāṇan vahansē dēśanā karannē.

언젠가 그렇게 되도록 부처님은 dhamma를 설하십니다.

dæn itin mē vagē dæn valaṭa api balanna ōnē mehe dæn budurajāṇan vahansē kotanakavat koṭasak ven karalā koṭasakaṭa pin denna epā koṭasakaṭa denna kiyalā ehema karapu deyak budurajāṇan vahansē pelalā næti bava tripiṭakayē sākṣi ōna tænak tiyenavā.

이런 일들에서 우리가 봐야 할 것은, 부처님이 어디에서도 한 무리를 떼어 놓고 어떤 무리에게는 puñña를 주지 말고 어떤 무리에게는 주라고 하신 적이 없다는 것이며, 그 증거는 Tipiṭaka 어디에나 있다는 것입니다.

dæn mē lōkē inna kenaṭa pindenna epā kiyalā kivvot ehema kāri

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn mē pin denavā kiyannē mokakda æyi denna epā kiyannē. budurajāṇan vahansē ehema dēśanāvak karannē næti nisā. æyi nokaḷē ehema ekak. vinda tahananna nokaḷē æyi? tahaṁci pænevvē nættē. æyi passēyi tahaṁci panavannēda? mē dekaṭama hētu tiyenavā.

puñña를 준다는 것이 무엇이며, 왜 주지 말라고 합니까? 부처님은 그런 설법을 하지 않으시기 때문입니다. 왜 그런 것을 하지 않으셨습니까? 왜 금지를 만들지 않으셨습니까? 왜 나중에야 금지를 만듭니까? 이 둘 모두에 까닭이 있습니다.

pindenavā kiyana eka issellā tōrāganna ōnē.

puñña를 준다는 것이 무엇인지 먼저 가려야 합니다.

api korapu deyak yam kenekuṭa denna puḷuvan. hæbæyi dīpaka anumōdan vennat puḷuvan. ē vagēma ē puddalā satuṭu vennat puḷuvan innavānam.

우리가 한 일을 누군가에게 줄 수 있습니다. 또 그것을 받아 anumodanā할 수도 있습니다. 그 사람이 있다면 그것으로 기뻐할 수도 있습니다.

hæbæyi satuṭunē væradi dēkaṭa nam mokada vennē?

그런데 나쁜 일에 기뻐한다면 어떻게 됩니까?

dæn kenekuṭa gahanavā. uḍa pæna pæna satuṭu velā hienā satura væḍi. uē satureyakuṭa nam gahannē. satuṭa væḍimaṭa ævidilā ōgul denna udav dilak ḷan̆gaṭa enavā. gahapiya gahapiya mokakda? gahanna oya vaṭinnē kiyi. santōsayamayi ennē. anuva satuṭu vunā nēda? deyak.

어떤 사람이 누군가를 때립니다. 펄쩍펄쩍 뛰며 기뻐합니다. 원수를 때리는 것이라면 더 기쁩니다. 기쁨에 넘쳐 다른 사람이 거들러 다가옵니다. '때려라, 때려, 그놈은 맞아도 싸다' 하며 즐거워합니다. 따라서 기뻐한 것 아닙니까?

pāpayak nēda kaḷē?

pāpa를 저지른 것 아닙니까?

oya velāvēda aramahama mærenavā. koṭu karagena ibalalā hilā balapuvahama dæn sambandha vecca kavuda kiyalā allagattahama kolisiyaṭa koṭukiruvot ehema marapu ekayi maranna seni sambandha vecca ahuvē nædda okkoma dæn væradi kāryala ēka mæruva minihada ahuvennē. mærīma saha mærīmaṭa saha yeduna siyallanṭama ara danuva midinna siddha venavā.

바로 그때 맞은 사람이 죽습니다. 에워싸고 조사해서 누가 연루되었는지 잡아 경찰에 넘기면, 죽인 사람과 죽이는 데 연루된 이들이 모두 붙잡히지 않습니까? 죽인 사람만 붙잡힙니까? 죽인 일과 거기에 가담한 모두가 벌을 받아야 합니다.

dæn naraka dē anumōdan venna gihillā hambavena pratiphalaya narakak enavanē. ē naraka dē anumōdan venna væhinavā. ara pudgalaya ævidilā hiṭan ara vidihaṭa gahapiya gahapiya vakaṭa gahanna vaṭana kiya ḷan̆ga santōsaya.

나쁜 일에 anumodanā하면 얻는 결과도 나쁩니다. 그 나쁜 일에 anumodanā하는 데 휘말린 것입니다. 그 사람이 다가와 '때려라, 때려, 맞아도 싸다' 하며 즐거워한 것처럼요.

yam kenek hon̆da væḍak karanavā. hon̆dēta satuṭu vevī laṁ venavā. anē māt atahita hita dennam tavat ṭikak laṁ venavā. mātokaṭa sahabhāgī vennam laṁ venavā. hon̆da væḍē kaḷot vasa pasen āva pirivalaṭat hon̆daṭa hon̆dak midak narakak va ē ayaṭa ehapatak eenavā.

누군가 좋은 일을 합니다. 그 좋은 일에 기뻐하며 다가갑니다. '나도 거들겠다' 하며 더 다가갑니다. '나도 함께하겠다' 하며 다가갑니다. 좋은 일을 하면 곁에서 따라온 이들에게도 좋은 일이 돌아오고, 나쁜 일이 아니라 이로움이 옵니다.

kavuda kaliyenda? mama taniyen tāva paṭan gat ē vunāṭa kaṭṭiyak ekatu vuṇā. ēkaṭa ēgollot udav vunā. ehenam ē pirisama hon̆dayi kiyana vacanaya tamayi lōkeṭa yannē. dæn hon̆daṭa hon̆dak læbenavā. hon̆dat anubōdan vuna hæ narakaṭat anubōdan vena kriyāvaliya satuṭu vennāma satuu venna puḷuvan. hon̆dak karanavā dækalā saturalā hiṭan aya yahapatak karagannavā. narakak karanavā dækalā satura vunot aya ahapatak karagannavā.

누가 시작했습니까? 나 혼자 시작했지만 여러 사람이 모였고 그들도 도왔습니다. 그러면 '그 사람들 모두 좋다'는 말이 세상에 퍼집니다. 좋은 일에 좋은 것이 돌아옵니다. 좋은 일에 anumodanā하는 것과 나쁜 일에 anumodanā하는 것은 기뻐한다는 점에서 똑같이 기뻐할 수 있습니다. 좋은 일을 보고 기뻐한 이들은 이로움을 얻고, 나쁜 일을 보고 기뻐하면 해로움을 얻습니다.

hon̆dayi api mehema balanna.

자, 이렇게 봅시다.

dæn mē pina kiyana ekayi. api karana moya væḍa piḷi okkoma pin kiyalā hitā dina ina ekayi. ættada okkoma pinda?

이 puñña라는 것 말입니다. 우리는 우리가 하는 일을 모두 puñña라고 여기고 있습니다. 정말 모두 puñña입니까?

dæn metanayi mē praśnaya pættilā tiyennē tæn. api pin karanavā kiyana yam yam kāya karma vacī karma siddha karanavā mona monavayen hari pin karanavā kiyalā. ē api pin karanavā kiyalā karana siyallama pin valaṭa væṭenavada? puṇya karma valaṭa væṭenavada?

바로 여기에 이 문제가 얽혀 있습니다. 우리가 puñña를 짓는다며 몸과 말로 하는 갖가지 행위, 이것저것으로 puñña를 짓는다는 것, puñña를 짓는다며 하는 그 모든 것이 puñña에 듭니까? puñña-kamma에 듭니까?

puṇya karmayak hoyāganna hari issellā dænaganna ōnē. karana kriyāva puṇya karmayak vennē kohomada? koyi vidihaṭa yedunoda puṇya karmayak vennē?

puñña-kamma를 찾으려면 먼저 알아야 합니다. 하는 행위가 어떻게 puñña-kamma가 됩니까? 어떻게 행해져야 puñña-kamma가 됩니까?

kriyāvenda puṇya karmayak vennē. ehema nætnam ēkaṭa anukūlava pihiṭapu sitē svabhāvayenda puṇya karmayak hō pāpa karmayak vennē.

행위로 puñña-kamma가 됩니까, 아니면 그 행위에 따라 자리 잡은 마음의 성품으로 puñña-kamma나 pāpa-kamma가 됩니까?

dæn mehema deyak hitalā balamukoṭa yamkisi manussayē pārak ayinē tiyenavā hum̆ba gæṭṭak. dæn minihāṭa pēnavā minissu havas velā lavakaṭa yanakoṭa ara hum̆bayāṭa pēnnē næhæ. mēkē hæpilā hitan kakula paya pækillā ædagena væṭilā kīpa devit tuvāla karagatvā dakinavā.

이렇게 생각해 봅시다. 어떤 사람네 길가에 흙더미(개미둑)가 있습니다. 그는 사람들이 저녁에 지나가다 그 흙더미가 보이지 않아 부딪혀 발이 걸려 넘어져 몇 사람이 다치는 것을 봅니다.

mē manussayā mokada karannē? yakaḍayak, udællak monavā hari aran gihillā ara hun̆gaks dallā samatalā karalā bimaṭa kakulē novadina vidihaṭa sakas karalā hadanavā.

이 사람은 어떻게 합니까? 쇠막대나 괭이 같은 것을 들고 가서 흙더미를 허물어 평평하게 하고 발에 걸리지 않게 손봅니다.

dæn oya kriyāvaliya kaḷā. ekanē. apit dækkā balanakoṭa minik hadalā yanna giyā. tabattuma bas gæṭṭak tibuṇā kiyama tava miniha kotenṭa āva minihata hun̆gak ṭa kapalā samatalā karalā dālā ehema vitura dālā yanna kiyalā. bælū pēnaṭa denavā dennamma ævidim ara hum̆ba gæṭi deka pāranṭa hum̆ba gæṭa kapalā ramatalā karalā giyā.

그 일을 했습니다. 우리가 보니 그 사람은 손보고 갔습니다. 그런데 저쪽에도 흙더미가 있었는데 또 다른 사람이 와서 그것도 깎아 평평하게 하고 갔습니다. 보니 두 사람이 모두 와서 길의 두 흙더미를 깎아 평평하게 하고 갔습니다.

dæn mē dennā denāma piyak kaḷā.

이 두 사람이 모두 같은 일을 했습니다.

dæn æhuvoṭa darśanaya kiyanna puḷuvanda kiyalā api ahanavā. dækka dē tuḷin mē dennama kaḷē pinda pavuda kiyalā æhuvot. dæn mokakda kiyannē?

이제 묻습니다. 본 것만으로 판단할 수 있습니까? 본 것만 가지고 이 두 사람이 한 일이 puñña냐 pāpa냐 묻는다면 뭐라 하겠습니까?

dæn praśna dekak velā tiyenavā. ekkenek dækkā minissu payakillā væṭenavā.

여기에 두 갈래가 있습니다. 한 사람은 사람들이 걸려 넘어지는 것을 보았습니다.

ē minissuṭa ena karadaraya dækalā. ēkaṭa śāntiyak panavanna ōna tamayi ekkenek gihillā hun̆gakṭa śuddha vennē. anik miniha kukugul koḍuvak tiyenavā. oyavā kukul kǣmak næhæ. ara kum̆ba gæṭṭē vēvō innavanē.

그 사람들이 겪는 탈을 보고 그것을 가라앉혀 주려고 한 사람은 가서 흙더미를 치웠습니다. 다른 사람에게는 닭장이 있습니다. 닭 먹이가 없습니다. 그 흙더미에 흰개미가 있지요.

mē kallā ehemayi dæmaṭa passē ma kakulan̆ga kǣma tiyenavā. minihagilā um̆bas kæta kalla kuḷu karalā dæmmayi ē hētu. ēka eyāgē hitē tibicca ekak nisā kavuruvat dannē næha kriyāvē dekama tibunē ekē karapu kriyā dekak.

흙더미를 허물면 닭 먹이가 생깁니다. 그가 흙더미를 허문 까닭은 그것입니다. 그것은 그의 마음속에 있던 것이라 아무도 모릅니다. 행위로는 둘 다 같은 행위였습니다.

dæn mē deka ekak puṇyāvak ekak pāpak kriyāvak.

이 둘 가운데 하나는 puñña 행위이고 하나는 pāpa 행위입니다.

vēva ṭika kanna hum̆ba kæṭalā dāpu adahasin kum̆ba kæṭamayi kæḍuva pārē tiyennē. ēken minissu nam setak siddha vuna eka ataætta vena pættaka. hæbæyi eyā ēka hitalā nemeyi ara hubhasṭa kæḍuvē. tamangē idara inna kukulaṭa panuva kanna nætnam ara vēvayava kanna balāporottuva tiyāgena ē balāvē ekkenek venavā. anik kenāṭa ehema ekak tibunē næhæ. mē itunaṭa tiyena bādhaka karadara næti karanna eyā ara vædi ataya vidiṭama karapu baskayak samatalā karalā pāra hæduva.

흰개미를 먹이려고 흙더미를 허물려는 뜻으로 길의 흙더미를 깨뜨린 것입니다. 그 덕에 사람들이 편해진 것은 다른 쪽 이야기입니다. 그는 그것을 생각하고 흙더미를 허문 것이 아닙니다. 자기 마당의 닭에게 벌레나 흰개미를 먹이려는 바람으로 한 것입니다. 다른 사람에게는 그런 것이 없었습니다. 그는 지나는 이들의 걸림과 탈을 없애려고 흙더미를 평평하게 해 길을 고쳤습니다.

dæn ekama jātiyē kriyāvaliyak velā ekkenekuṭa pinak karagatta puṇya kriyāvak anik venavā pāpak kriyāvak. dæn mē dekēma lakṣaṇa dekak pæhædiliva pēvunē.

같은 종류의 행위인데 한 사람에게는 puñña를 지은 행위가 되고 다른 사람에게는 pāpa 행위가 되었습니다. 이 둘의 특징이 분명히 드러납니다.

ara vēyanna balāporottu ven kukulanṭa vēvanna balāporottun karapu ekaṭa pahu dæn cētanāva pihillā tibenē mokēda pāpa cētanāva

흰개미를 닭에게 먹이려고 한 일에 자리 잡은 cetanā는 무엇입니까? pāpa cetanā입니다.

ehenam dvēśa mōha lōbha mōha ekkenekuṭa ekkenekuṭa ehema ekak tibuṇē nǣhæ. tamāgē sēvaya kæpa kaḷē yana ena pirisaṭa karadarayak nætuva yanna ennē. alōbha advēśa amōha etana.

그러니 한 사람에게는 lobha, dosa, moha가 있었고, 다른 사람에게는 그런 것이 없었습니다. 그는 오가는 이들이 탈 없이 다니도록 자기 수고를 바쳤습니다. 거기에는 alobha, adosa, amoha가 있습니다.

ehenam yamak yam karana kriyāvak kriyāva tuḷin pinada pavala hoyanna bæ. ē karapu kriyāva alōbha advēśa amōha sahagatava karapu ekak nam. ēka pinak.

그러니 어떤 행위를 행위만 보고 puñña인지 pāpa인지 찾을 수 없습니다. 그 행위가 alobha, adosa, amoha와 함께 한 것이라면 그것은 puñña입니다.

lōbha, mōha, dvēśa lōbha, mōha, dvēśa, mōha ādī lōbha, dvēśa, mōha mul karagena karapu ekak nam. ēka pavka pin pav hayannē oya kramaya.

lobha, dosa, moha를 뿌리로 한 것이라면 그것은 pāpa입니다. puñña와 pāpa를 가리는 것은 이 방법입니다.

yamkisi manussayekuṭa kāryāvak innavā. daruvek dennekut innavā.

어떤 사람에게 아내가 있습니다. 아이도 둘 있습니다.

ē pinima mokada karannē bæluvā karadara næhæ væḍē karadara væḍiyi. kasāda bætalana nikan hiṭiya hētu velā hiṭiya dænma yanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tava kenek hiṭiyā. ētam ḷamayi dinnaek innavā bhāryāvak. budurajāṇan vahansēgen rahatan vahansē namagen hari kamak nǣ baṇa ahanna gihillā eyā ara hitunā. mē sasara kamanaṭa mahā bhayānakayi. daruvō gæna bhāryāva gæna bala balā inna giyot tavat hærayak yanna vennē mahā vināśayaṭa āye mē vagē avasthāvak læbennē næha. karanna nam deyak næha. ēgollō duk venavā tamayi. ēka balalā inna giyot mahā vināśayak venavā. eha kavadā hari ē ayaṭat mē dharma mārgayaṭa matu velā mēka væṭahēvā maṭat puḷuvan nam dharma dēśanā karalā etenṭa gannavā. mama kohomahari vēraya naragen nam gihillā ma agihema mahanavā.

또 한 사람이 있었습니다. 그에게도 아이 둘과 아내가 있습니다. 부처님이나 어느 arahant 스님께 설법을 들으러 갔다가 그는 생각했습니다. '이 saṃsāra의 여정은 참으로 무섭다. 아이들과 아내를 돌보며 지내다가는 또 한 바퀴 큰 파멸로 가게 되고 다시는 이런 기회를 얻지 못한다. 어쩔 수 없다. 그들이 슬퍼하겠지만 그것을 지켜보고만 있으면 큰 파멸이 온다. 언젠가 그들에게도 이 dharma의 길이 드러나 깨닫게 되기를. 내가 할 수 있다면 dharma를 설해 그곳으로 이끌겠다. 나는 어떻게든 출가하겠다.'

dennama pavula dālā giyā. pavul denna dæn ekanē karapu vælē mokakda anik kenā dennama kaḷē ekayi. dennaṭa pavuda denāma pav væri deyak kaḷāda.

둘 다 가족을 두고 떠났습니다. 두 사람이 한 일은 같습니다. 그러면 둘 다 pāpa, 잘못을 저지른 것입니까?

ekkenek alōbhayen advēśayen amōhayen ēka kaṭayutta kaḷā. ekkenek lōbhayen, dvēśayen, mōhayen kaṭayutu kaḷā. eka samādhi pica kriyāvaliyen ekak pāpa kriyāvak ekak puṇyāvak.

한 사람은 alobha, adosa, amoha로 그 일을 했습니다. 한 사람은 lobha, dosa, moha로 했습니다. 같은 행위인데 하나는 pāpa 행위이고 하나는 puñña 행위입니다.

dæn menna mehema mē pavpim bedennē ara kriyāva tuḷin pēna piṭin tiyena diṭṭha suta muta, viññāta kiyana hataren mayinna epā kiv.

이렇게 puñña와 pāpa가 나뉘는 것을 행위에서 겉으로 드러나는 diṭṭha, suta, muta, viññāta 네 가지로 재지 말라고 하셨습니다.

æhæṭa penicca eken pin pavva mayinna bæhæ. hon̆da naraka mayinna bæha. kanaṭa æhicca eka maṭṭamen pin pava mayinna bæhæ. hon̆da narakama inna bæha. divaṭa nāsayaṭa śarīrayaṭa dænicca hariyen pimpavama ayin hon̆darakama inna bæ. dr̥ṣṭiyen hitalā hitan gatta tīraṇayakin viññātayakin pin pavamayi inna hon̆da narakama ainna bæha.

눈에 보인 것으로 puñña와 pāpa, 좋고 나쁨을 잴 수 없습니다. 귀에 들린 것으로도 puñña와 pāpa, 좋고 나쁨을 잴 수 없습니다. 혀와 코와 몸에 느낀 것으로도 잴 수 없습니다. 견해로 생각해 내린 결정, viññāta로도 puñña와 pāpa, 좋고 나쁨을 잴 수 없습니다.

pragnāven vimasana kramayak tiyenavā. anna ē pragnāven ēka piṇda pavuda kiyalā vimasana kramaya mokakda? mama hita yam hitak hituvā nam, katāvak kaḷā nam, kriyāvak kaḷā nam lōbhaya, dvēśaya, mōhaya mūlika vecca ekakda kaḷē? eham alōbhayaṭa addēśayaṭa amōhayaṭa hētu veccakindāva kriyāva hitivila nægiē. menna metanin ekak pin ekak pahu kiyalā mayinina kramaya pin pava mina kramaya dænaganna.

paññā로 살피는 방법이 있습니다. 그 paññā로 그것이 puñña인지 pāpa인지 살피는 방법은 무엇입니까? '내가 어떤 생각을 했다면, 말을 했다면, 행동을 했다면, 그것이 lobha, dosa, moha가 뿌리인 것인가, 아니면 alobha, adosa, amoha가 원인이 되어 행위와 생각이 일어났는가.' 바로 여기서 하나는 puñña, 하나는 pāpa라고 재는 방법, puñña와 pāpa를 재는 방법을 알아야 합니다.

etakoṭayi mēkē yathārthaya.

그때 이것의 실상이 드러납니다.

pudgalikava kenek dos tiyenavā nemeyi. dæn mē pahan karama upadina karagena yanavā. hārala avussa agamala bæluvē næhæ. etanin kivva hindā karagena yannē. mē vagē deyak anna hētu vecca mula dannē næ.

어떤 개인을 탓하는 것이 아닙니다. 이 등불 수행을 해 나가고 있지만 파고 뒤져 처음과 끝을 살펴보지는 않았습니다. 거기서 그렇게 말하니까 하는 것입니다. 이런 일의 원인이 된 뿌리를 모릅니다.

pudgalatvayak mul karani kavuru hari kaḷot mehema deyak. mokada vennē? tamanṭa hædenavā lilā. hædunaṭa passē nægiṭaganna bæ. passa pan nætuva hari kamak nǣhæ ata paya pan nætuva hari kamak næhæ. mokak hari hædunāṭa passē behet gattā behet gattā piḷisaraṇak nǣ.

누군가 어떤 개인을 앞세워 이런 일을 하면 어떻게 됩니까? 자기에게 병이 생깁니다. 생긴 뒤에는 일어나지 못합니다. 엉덩이에 힘이 없든 팔다리에 힘이 없든, 무엇이 생긴 뒤에 약을 먹고 또 먹어도 의지할 데가 없습니다.

ohoma kaṭayutu karagena yanakoṭa ara gan̆gē yana ekā piduru gahati nam, kaṭu gahati nam kaṭu velā tiyena ōket eḷiyenavā bērennē. oyāgē kāgen hari maṭa pirisaraṇak vannē mēken bērenna kiyanam ōka tamayi dæn balannē paḷaveni karē. kavuru hari kivvot anna ahavāl dēvālē hon̆dayi ōgaṭa kivvot ehema paṇæhægan̆dunavā kohomahari tamangē væḍē karaganna āya venamakut balanna ahavā sātarakārayā hon̆dayi eyāgē tiyanna nægat hon̆dayi kivvot etanṭa duvagena yanavā. monavā hari lōkē kavuru karu hari tamanṭa piḷi saraṇa enakan ara vidihaṭa hæmatænema duvanavā hoya hoyā. giya giya tænin piḷisaraṇak nǣha. anē deyiyanē satarama deyiyanē viṣṇu deyiyanē maṭa mehema ekak vuṇā pāra venavā. gānakkavat næ.

그렇게 지내다 보면, 강물에 떠내려가는 사람이 지푸라기든 가시덤불이든 붙잡고 살아나려 하듯, '누구든 나를 이것에서 구해 줄 이가 없나' 하는 것을 맨 먼저 찾습니다. 누가 '저 devāle가 좋다'고 하면 거기로 갑니다. 어떻게든 자기 일을 이루려고, 또 '저 주술사가 좋다, 그 사람 부적이 좋다'고 하면 거기로 달려갑니다. 세상 누구든 자기에게 의지처가 되어 줄 때까지 곳곳을 찾아 헤맵니다. 가는 곳마다 의지처가 없습니다. '아, 신이시여, Kataragama 신이시여, Vishnu 신이시여, 제게 이런 일이 생겼습니다' 하며 빕니다. 셀 수조차 없습니다.

ohoma tiyenavada eyā moka hari tīraṇayak karagannē meccara karagattā. eka deyiyapiṭa bærinavā māva pēragannā.

그렇게 지내다 어떤 결정을 내립니다. '이만큼 했으니 한 신에게 매달려 나를 구해 달라고 하자.'

dæn hitē tiyenavā koccarak dannē næha. anikkanṭa holā denavā deviya maṭa karalā dennē.

마음속에 얼마나 있는지는 모릅니다. 남들에게는 '신이 내게 해 주었다'고 떠들고 다닙니다.

yathārthaya nemeyi mē tamanṭa koralā dīpu næti nisā yam praśnaya amak tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ohoma idaganna karanakoṭa en monavayan hari kamak nǣhæ væḍakaṭa bahinavā.

그렇게 지내며 무엇이든 가리지 않고 일에 뛰어듭니다.

mona kāleka hari ella leḍak hædunahama ekkō væḍi venavā, ekkō hon̆da venavā. ekkō væḍi velā mærenavā. ekkō kohoma ṭikak kal tibivelā hon̆da venavā. ohomada ēka eka vidiha. samahara kut tiyenavā kālayak tiyenavā venakan karalā bæhæ dālā nikan innavā kaha ka innavā dannema næ hon̆da passē kālē dæn mehemak tiyenavā lē.

어느 때든 병이 생기면 더 나빠지거나 낫거나 합니다. 더 나빠져 죽거나, 얼마간 시간이 지나 낫거나 합니다. 그런 식입니다. 어떤 병은 한동안 손을 쓰다 포기하고 그냥 두어도, 모르는 사이에 나중에 나아 있기도 합니다.

æn̆gē tibicca asanaya pola mē kaya prati śaktiyak labāgena gihillā gihillā antimaṭa kaya pratiśaktiya læbuvaṭa passē ara lēḍin nægī hinna puḷuvan śaktiyak pratiśaktaya tuḷin læbilā hon̆da venavā. ēkaṭa betak aragena bæri vecca eka dæn mehemak tiyenavā.

몸에 있던 병에 맞서 몸이 면역력을 얻어 가다가, 마침내 그 병에서 일어날 힘을 면역으로 얻어 낫습니다. 약을 먹어도 안 되던 것이 이렇게 되기도 합니다.

ohoma karana ataradī værilā hari leḍē hon̆da vunot ō mokara kora innakoṭa dr̥ṣṭiyak æti venavā. mama ahal vidihaṭa karapu hindayi maṭa hon̆da vunē. ehenam mēka tamayi hari kramaya ara dr̥ṣṭiyen nigamanayaṭa vati.

그렇게 하는 사이에 우연히 병이 나으면, 그때 무엇을 하고 있었든 견해가 생깁니다. '내가 이렇게 했기 때문에 나았다. 그러니 이것이 옳은 방법이다' 하는 견해로 결론에 이릅니다.

īṭa passē gannavā hon̆da velāva dæn æhuvē. maṭa hon̆da karapu næti phaliya ovun okkagenma ganna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

katarakava yannat epāṇa dēva passē yannat epā. eka ek passēvat yanna epā. oya okkoma boru hari mama ættat dækā. oya okkomat ællā menna mehema mehekī mīnavā. um̆balat yannē ōken misak venakin nemeyi kiyalā tamangē dr̥ṣṭiyen pæhæpu nigamanaya lōkayāṭa denna paṭan gannavā ē dr̥ṣṭiya siddha vuṇē ēka.

'Kataragama에게도 가지 말고 신들을 따라가지도 말라. 이것저것 따라가지 말라. 그건 모두 거짓이고 나는 진실을 보았다. 그런 것은 다 버리고 이렇게 하라. 너희도 이 길로 가야지 다른 길이 아니다' 하며 자기 견해로 내린 결론을 세상에 퍼뜨리기 시작합니다. 일어난 것은 그 견해입니다.

ehemanam mokada vennē? oya lōkē hun̆ga denek oya tīndruvala bæhælā tiyennē oya vagē dē. depātaya dækalā nemeyi.

그러면 어떻게 됩니까? 세상의 많은 이들이 결론에 이른 것은 그런 식이지, 양쪽을 다 보고서가 아닙니다.

itin menna mē vagē avasthāval valaṭa samahara aya bhājanaya venavā mē lōkayē itin ēgollō pratiphalayak læbuvat kiyalā hitāgattaṭa passē ara leḍak ehema hon̆da vunā nam taman āyusarayak olō utsaganna puḷuvan vunānam taman gatta kramaya hari anik ēvā væradi kiyannam idamēva saccaṁ mōgañgnaṁ kiyalā ōka denavā lōkē.

이 세상에서 어떤 이들은 이런 상황에 빠집니다. 그들은 결과를 얻었다고 여긴 뒤에, 병이 나았거나 수명을 늘릴 수 있었다면, 자기 방법은 옳고 다른 것은 그르다며 'idameva saccaṃ moghamaññaṃ'이라는 말을 세상에 내놓습니다.

itin oya passē tavat pirisak yanavā. ara maga hoya yana aya ehema ēkavat harida balamu kiyalā ēkē enna. mē ekakvat gnānavantava bæhæpu tīraṇayakin satvaya dækalā bahina nigamana mēvā vena. ē nisā nisayi kivvē budurapiyāṇan vahansē ēkē dahama valaṭa ekakvat ayiti næhæ kiyalā.

그 뒤를 또 한 무리가 따라갑니다. 길을 찾는 이들이 '그건 맞는지 보자' 하며 거기로 옵니다. 이것들 가운데 어느 것도 지혜롭게 내린 결정, 진실을 보고 내린 결론이 아닙니다. 그래서 부처님이 이것들 가운데 어느 것도 이 dhamma에 속하지 않는다고 하신 것입니다.

apiṭa mæruṇat, vænasanat, monavā vunat ēkaṭa hētuvak tiyenavā. hētuvak næti phalayak lōkaya.

우리가 죽든 망하든 무슨 일이 생기든 거기에는 까닭이 있습니다. 까닭 없는 결과는 세상에 없습니다.

dæn api mehema hitamu. yamkisi goviyek innavā goviyak kammælikamaṭa in̆dalā kum̆buru væḍa kaḷē nǣ. tibicca vī ṭika kakā hiṭiyā.

이렇게 생각해 봅시다. 어떤 농부가 있습니다. 게을러서 논일을 하지 않았습니다. 있던 벼를 먹으며 지냈습니다.

dæn mokada karannē? aṭuvē tibicca vīt ivarayi. dæn tamayi matak vennē sihi vennē śak kum̆buru vara karagatta nætikē vipākaya baḍigikinna inna vunā.

이제 어떻게 됩니까? 곳간의 벼도 다 떨어졌습니다. 이제야 생각이 납니다. 논을 갈지 않은 과보로 굶게 되었다는 것이.

dæn vana nikan udē kum̆buraṭa nam ikmanaṭa yanavā davasē gānē ekka ikman karalā kum̆burut maḍa karalā itin gedara ida pala kanna nǣ. meccara kum̆buru geruvā kanna nǣhænē kivvot hariyi.

이제는 아침마다 서둘러 논에 가고 날마다 서둘러 논을 써레질하지만, 집에 오면 먹을 것이 없습니다. '이만큼 논을 갈았는데 먹을 것이 없다'고 해도 그럴 만합니다.

ikman ikman karalā hadalā vapuranavā. kapuralayi itin gedaraṭa paṭa balanavā monavak tiyennē kiyalā maramā ēt kannana. meccara mahandilā kum̆buræpuruva kanna næhænē. næn hariyayi.

서둘러 고르고 씨를 뿌립니다. 뿌리고 집에 돌아와 무엇이 있나 보지만 먹을 것이 없습니다. '이만큼 애써 논을 일궜는데 먹을 것이 없다'고 해도 그럴 만합니다.

goyamaṭa pōra dālā okkoma karalā hiṭena hadalā enavā. goyavat vævenavā. meccara mahansi vanada dæn koccara kan̆dan mahansi venavada kanna næhænē.

벼에 거름을 주고 할 일을 다 해 놓고 돌아옵니다. 벼도 자랍니다. '이만큼 애쓰는데, 얼마나 애쓰는데 먹을 것이 없다.'

dæn ara mahansi vena eka nisāda kanna næṭi ara nava govi tæna karana hinda kanna næda? issellā govi tæn karalapu eka nokaḷa kammælikamaṭa in̆dalā hari ē vecca hin̆gē pahaduva dæn mē kanda næti kara balapāna issellā govi tæn karagatta hētuva næti nisā. ēkē phalaya vaśayen læbenna tibicca dānayan næti nisā. dæn kanna nætuva duk vin̆dē.

애를 써서 먹을 것이 없습니까, 새로 농사를 지어서 먹을 것이 없습니까? 앞서 농사를 짓지 않고 게으르게 지내 생긴 모자람이 지금 먹을 것 없음으로 나타난 것입니다. 앞서 농사지은 원인이 없었기에, 그 결과로 얻었어야 할 곡식이 없기에 지금 먹을 것 없이 괴로운 것입니다.

ē kanna nætuva duk vin̆dagena hari kamak næhæ. monavāhari galapalā ka hari kamak næha. dæn væḍē karagattot ēka pratiphalaya āyē dhānya læbena eka. etakoṭa mokada vennē? āyē kanna tiyenavā.

먹을 것 없이 괴로워도 괜찮습니다. 어떻게든 견뎌도 괜찮습니다. 지금 일을 해 두면 그 결과로 다시 곡식을 얻게 됩니다. 그러면 어떻게 됩니까? 다시 먹을 것이 생깁니다.

dæn ē velāvē yana manussayā mokada karannē? bahalkō m̆bola mæri mæri kanna nǣ kiya an̆ḍa an̆ḍa aya innavā. mama atamaya hollannē. maṭa kaṇa aḍuvak. ē massē ehema kiyagena innavā. ēka kanna næti venavada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hadāgata vī ṭika tiyena hindā aṭuvē minikyā koccara bu udē ara hækak budiya vidiyaṭa næhæ taganna kanna tiyennē. hadāgatta eka tivica nisā. menna mē kramaya tamayi apē jīvita valaṭa satvayāgē jīvita vala gata vennē.

벼를 지어 둔 사람은 곳간에 벼가 있으니 아침에 얼마나 늦게 자든 먹을 것이 있습니다. 지어 둔 것이 있으니까요. 중생의 삶도 바로 이 방식으로 흘러갑니다.

karana lalada karmayak yam bhavayakadī karapuvahama ē bhavayēt yamkisi koṭasak palena yamak tiyenavā ēka ē bhavaya palennē. īḷan̆ga atbayaṭa ēkē palena śaktiyak tiyenavā ēka īḷan̆ga atbævaya pala denavā. nætnam kavada hari sūsu velāvaka matu atbævaka ē karma vipākaya palenavā. karmaya karalā bohō kal venna puḷuvan ē karmayaṭa ē vipākayak pahu kālē bohoma inna puḷuvan. hon̆da hō naraka

어떤 생에서 kamma를 지으면, 그 생에서 열매 맺을 부분이 있으면 그 생에서 맺고, 다음 생에서 열매 맺을 힘이 있으면 다음 생에서 맺고, 아니면 언젠가 알맞은 때 어떤 미래 생에서 그 kamma의 vipāka가 열매 맺습니다. kamma를 지은 지 오래되어도 그 vipāka가 한참 뒤에 올 수 있습니다. 좋은 것이든 나쁜 것이든.

etakoṭa api dæn mē hiten kayen vacanaya koraṇaya avanavada? ēka papurana avasthāva asyanna ganna avasthāva nemeyi hiten kayen vacanaya karana. hari. vipāka vena avasthāvaṭa tamayi hituvat hiṭivvē næt, kivvē næt, kaḷē næsat bhuktiya ena avasthāva

그러면 우리가 마음과 몸과 말로 짓는 때는 어떻습니까? 그것은 씨를 뿌리는 때이지 거두는 때가 아닙니다. 마음과 몸과 말로 짓는 때입니다. vipāka가 되는 때는 생각하지 않았고 말하지 않았고 하지 않았어도 받아 누리게 되는 때입니다.

menna mē nisā lōka satyayen rævaṭenavā avidyāva nisā mē gæm̆buru pætta api āva nopenna pætta pēnnē næti nisā. vividhākāra nigamanaṭa satvayā bahinavā. anusaya bahinavā.

그래서 세상 중생은 속습니다. avijjā 때문에 이 깊은 면, 보이지 않는 면이 보이지 않아 중생은 갖가지 결론에 이르고, anusaya가 자리 잡습니다.

api meccara mahansi venavā, meccara duk vinavā, meccara budun van̆dinavā, meccara hon̆da dēval karanavā, guṇa daham rakinavā. apiṭamanē hariyannē nættē. balahaṁkal ekak malak panak atin allana ekut nemeyi budunṭa budun kivvot ēkaṭa pirisa vagē bænalā tibuvanavā unṭat loccam karalā yanavā. ūṭa hariyanna hæṭi balapanna

'우리는 이만큼 애쓰고 이만큼 괴로워하고 이만큼 부처님께 절하고 이만큼 좋은 일을 하고 덕을 지키는데, 우리만 잘 안 된다. 꽃 한 송이 손에 잡아 본 적 없이 부처님을 욕하는 저런 무리는 오히려 잘된다. 저놈이 잘되는 꼴을 봐라.'

dæn oya nigamanayaṭa bahinna. dæn mē niganaṭa bahinnē mokada? mē hētuphala nyāya dækkē næti nisā.

그런 결론에 이릅니다. 왜 이런 결론에 이릅니까? 이 원인과 결과의 이치를 보지 못했기 때문입니다.

oya kramayaṭa api dækalā tibuṇā. yam kālayē kaḷā vū yahapataka vipāka vena avasthāva īḷan̆ga atbækka vidi hædilā ohuṭa vipāka kaḍā hælenna puḷuvan. hæbæyi ē vipākayaṭa mat velā eyā ehema ekak bava dannē næ.

그 방식으로 보았다면 알았을 것입니다. 어느 때 지은 선행이 열매 맺을 때가 다음 생에 와서 그에게 과보가 쏟아질 수 있습니다. 그러나 그 과보에 취해 그는 그런 줄을 모릅니다.

magē læbīma hæma mehema tamā. taman danna ōna ekak eyā kiyiya nægē paṇḍita ekakkan kiyanavā. mama mēka hamba kara gattē menna mehema karanakoṭa oya jātiyavā kiyaga eyā itin lokkam tiyenavā eyāgē dæn ē karagatta ekak kiyalā hitāgena. namut gupta pættakna hæn̆gilā eyāṭa læbīmen tibicca kramaya vena ekak. ēka dækkē næha.

'내가 얻는 것은 늘 이렇다.' 똑똑하다는 이들은 '내가 이걸 번 것은 이렇게 했기 때문이다' 하며 그런 것을 말합니다. 자기가 해낸 것이라 여기며 우쭐댑니다. 그러나 숨은 면에서 그가 얻게 된 길은 다른 것이었습니다. 그것을 보지 못했습니다.

mē vipāka kriyāvaliya kiyana eka mē viśvaya hæn̆gavicca ekak nemeyi. hæn̆gavilā kiyannē ēka ēkaṭa mē kotana kivvat ē nyāya dharmayen ahaka pælā ēka ennē næ.

이 vipāka의 과정이란 아무렇게나 일어나는 것이 아닙니다. 어디서 어떻게 말하든 그것은 그 법칙에서 벗어나 오지 않습니다.

vipākayen dena adahas tiyenavā manussayanṭa api ēka dakinnē næti pætta. dæn vipāka vaśayen hon̆da vipākayak enna tiyenavā nam apiṭa hitenavā menna mē kālē. polla aran dæmmā nam hon̆dayi magattē rupiyā ,000k tiyenavā. minihaṭa hitak āvā.

사람에게는 vipāka로 주어지는 생각이 있습니다. 우리가 보지 못하는 쪽에서요. 좋은 vipāka가 올 차례라면 '지금 이때 코코넛을 사 두면 좋겠다, 내게 1,000루피가 있다' 하는 생각이 듭니다. 그 사람에게 생각이 떠올랐습니다.

hæbæyi ē vipāka śaktiya eyā dannē næ hiten. idiriyēdī mokada vennē kiyalā. hæbæyi idiriya hun̆gā kol gaṇan yana kālayak ivilā tiyenavā. ōka dannē næhæ apē hiten api matuva praddhiyen dannē nætuva. anna ehema kāleka minihaṭa vipāka cittayak matuvelā āvā adahasak. vipākin adahasak dunnā. aran dāpaman pōl.

그러나 그 vipāka의 힘을 그는 마음으로 알지 못합니다. 앞으로 무슨 일이 일어날지 모릅니다. 앞날이 어떻게 흘러갈지 우리 마음으로는, 신통 없이는 알지 못합니다. 그런 때에 그 사람에게 vipāka 마음이 떠올라 생각을 주었습니다. vipāka가 '코코넛을 사 두어라' 하는 생각을 준 것입니다.

minihama vitara pollan dālā. ara 5kda000 pol geḍiya rupiyalaṭa tibuṇā. haya māsayak yanakoṭa rupiyal 10ṭa nægattā.

그는 코코넛을 5,000개쯤 사 두었습니다. 코코넛 한 개에 1루피였습니다. 여섯 달이 지나자 10루피로 올랐습니다.

mē siddhiya lōkē sāmānyayen hitakin dakinnē næ. hæbæyi karmaphalēgaya kriyāvaliya hitak dunnā īṭa gælapena avasthāva anna karmayak ena hæṭi api.000

이 일을 세상은 보통 마음으로 보지 못합니다. 그러나 kamma 결과의 흐름이 마음을 주었고, 거기 맞는 기회가 왔습니다. kamma가 이렇게 옵니다.

kanakda pollan dāpayaka lassa pahak lābhak. hiṭi gaman hamba karalā balannakō magē væḍi magē upakrama miniha dannē næha vecca siddhiya.

코코넛을 사 두어 5만 루피를 벌었습니다. 단번에 벌고는 '내 솜씨, 내 수완을 보라' 합니다. 그는 실제로 일어난 일을 모릅니다.

ōka ahagillā mokada karannē tava ekak aruvaṭa haṭalāyi pol gannē. māt tiyenavāna rupiyal mallagak tiyenavā. māt polgan dānna ōnē kiyalā. oyāgatta haṁgalā tiviccayak kohomat ekatu karalā aragena.

그 이야기를 들은 다른 사람은 어떻게 합니까? 돈을 끌어모아 코코넛을 삽니다. '나도 돈 꾸러미가 있다, 나도 코코넛을 사 두어야지' 하며 숨겨 둔 것까지 다 모아서요.

hora kālisā ū pol genavā. ayi særi hata ṭa bæsā pol genavā. vipanna balanakoṭa pol giḍi hata ṭa pæ. ekaṭa ṭikak pāḍu venavā. mahāsiyaṭa gevalā okkoma karalā balamu tiviccara rupiyā ivarayi satayak uṭama.

그는 비싼 값에 코코넛을 사들입니다. 그런데 값이 7루피로 떨어집니다. 팔려고 보니 코코넛이 7루피라 손해를 봅니다. 중개인에게 치르고 이것저것 하고 나니 있던 돈이 다 날아가 한 푼도 남지 않습니다.

dæn mē dekama mē lōkē siddha vena dēka. dæn mēka siddha vuṇē kohomada? æyi mehema hitak āvē kiyalā api dakinnē.

이 두 가지 모두 세상에서 일어나는 일입니다. 이것이 어떻게 일어났습니까? 왜 이런 생각이 들었는지 우리는 보지 못합니다.

menna mehema deyak tiyenavā.

이런 이야기가 있습니다.

eka avasthāvaka oya vagē manussayek yanakoṭa eka manussayek innavā ē manussayā āvāsakaṭa gal gahanavā. rǣṭa ævidilā, bīlā ævidilā, ū ævidilā mokē hāmuduruvanṭa kalpanara karalā kǣ gahalā bælā kuṇupa kiyalā gal gahalā æn̆ga yanavā.

한때 그런 사람이 있었습니다. 한 사람은 사원(āvāsa)에 돌을 던집니다. 밤에 와서, 술을 마시고 와서 스님들에게 소리치고 욕하며 돌을 던지고 갑니다.

tava duppat manussayek innavā oya kiṭuva minihā ævidilā hāmuduruvan davasē æpas an ṭikak karalā ēvā okkoma atu patu gālā suddha karalā oya vidihaṭa yanavā.

또 가난한 사람이 그 근처에 있는데, 그는 와서 날마다 스님들의 시중을 조금 들고 나뭇잎을 쓸어 깨끗이 하고 그렇게 갑니다.

dæn mē pudgalayō deenā pudgalika vaśayen balakoṭa ekēkāma hon̆dayi. katābaha karanavā dækkahama ē vidihaṭa yanavā idē. ara gal gahana ekayi pansala āvatēva karana ekayi.

이 두 사람을 개인으로 보면 둘 다 괜찮은 사람입니다. 말을 나누는 것을 보면 그렇게 지냅니다. 돌 던지는 사람과 절에서 시중드는 사람 말입니다.

ē pansalaya āvatē ēva karana eka hari yanakoṭa davasak tiyenavā vagē. dæn balanna han̆ga udē in̆dara ayakan pansalē āvatēva kara innavā. balanna obē tattvaya mama paṭa sadda gal gahana ekak. balaka maṭa monavari velā tibunē maṭa ōna taram hambavenavā. ōka adat maṭa meccara hambavuṇā accara hambavuṇā kiyalā kiyanavā.

어느 날 돌 던지는 사람이 절에서 시중드는 사람에게 말합니다. '봐라, 너는 아침부터 절에서 시중을 드는데 네 처지를 봐라. 나는 시끄럽게 돌을 던지는 사람인데 나한테 무슨 일이 있었나 봐라. 나는 얼마든지 번다. 오늘도 이만큼, 저만큼 벌었다.'

ohoma kiya kiya kiyannakoṭa ektarā dēvatāvayakaṭa mēka æhilā saṁyōgayak æti venavā ættaṭa mē manussayā meccara hon̆da karana manussayā. mē manussayanṭa nindā vin̆dinna venē. mē manasaya læbīmak labā denna ōnē kiyalā poḷovē tibicca mæṇikak dēvayāgē iradi phalayen puṇya iradhiyen matu kiravā yanakoṭa issarahaṭa ganna

그렇게 떠들고 다닐 때 어떤 신이 이를 듣고 마음이 움직였습니다. '참으로 이 사람은 이렇게 좋은 일을 하는 사람인데 이런 모욕을 당해야 하는구나. 이 사람에게 얻을 것을 주어야겠다.' 그 신은 땅속에 있던 보석을 자기 puñña의 iddhi로 드러내어 그 사람이 가는 길 앞에 놓았습니다.

aramantaya kalpanā karilā hitanavā. anē itin mama mehema innavā. andhayot innavānē lōkē. itin andhayaṭa yanna æs pēnnet næhænē. ū yannē mehema æṭē ætka piyāgena giyā. bæn̆dunā gihillā ara mapaṭa æn̆gilla kakula ara mæṇik gali. vædilā māpaṭa nægila turāla vunā. æædagena væṭunā. mēka mokēda hæpina kiyalā piṭi passē gē ara gal gahana ekā balapu dækkā mæni ū avuāgattā

그런데 그 사람은 생각에 잠겨 '아, 나는 이렇게 사는구나. 세상에는 눈먼 사람도 있지. 눈먼 사람은 앞이 안 보이니 이렇게 가겠지' 하며 눈을 감고 걸었습니다. 걷다가 엄지발가락이 그 보석에 부딪혀 발가락이 다치고 넘어졌습니다. '무엇에 부딪혔지?' 하는데, 뒤에 오던 돌 던지는 사람이 보니 보석이라 그가 주워 갔습니다.

avulagena innē kiyanavā dæn balā vecca aya mē dæn balā vecca dæn obaṭa mokada vunē? mæṇik galē hæbilā obē kakula un ægila poḍi vunē. meccara vaṭinā mæṇika matapavunē. dæn balaka vecca siddhiya mokakda kiyalā. dæn alutama sākṣi op velā tarkayen hariyaṭa hari. katāva hariyaṭa hari. gal gahana ekaṭa ham. penima uppu vunā mē diddi.

그는 주워 들고 말합니다. '이제 봐라, 너는 어떻게 됐냐? 보석에 부딪혀 네 발가락만 짓이겨졌다. 이렇게 값진 보석을 놓쳤다. 이제 무슨 일이 일어났는지 봐라.' 새 증거가 나와 논리로도 딱 맞고 이야기도 딱 맞습니다. 돌 던지는 사람에게 유리하게 보였습니다.

dæn balanna metanada siddha vecca vædagat ē sasaradī karana lalada monavāhari karapu hidik hiṁsāvak an karapu pāḍuvak nisā. karma vipākaya ævidilā ara pansala āvata ēvakaṭa duka ida hiṭapu minihaṭa labā denna hadunat mulaṭa hitunā īṭa issellā. andhayana hæṭiyaṭa yanna ōnē kiyalā. dæn ē hitāyama moken ara læbīma vaḷakkanna kaltiyā hitak āvā vipāka hitā. vipāka hita tamayi ara adahapu anḍiyāva gæna hæṭi balanna.

여기서 일어난 중요한 일을 보십시오. saṃsāra에서 저지른 어떤 해침이나 남에게 끼친 손해 때문에, kamma vipāka가 와서 절 시중을 들며 괴롭게 살던 그 사람에게 보석을 주려 했지만, 그 전에 '눈먼 사람처럼 가 보자'는 생각이 먼저 들었습니다. 그 얻음을 막으려고 미리 마음이 온 것입니다. vipāka 마음입니다. 눈먼 사람처럼 가 보자는 그 생각이 vipāka 마음이었습니다.

ara piṭipassē karapu ekāmada karannē yahapat dē kara ayahapatta karagena innē. namut ū ara vipāka hitak enavā. læbīmak en̆dāṭa ēkaṭa æhe gahanavā. ēka ahuṇā ūṭuva.

뒤에 오던 자는 좋은 일 하는 사람을 해치며 지내지만, 그에게는 vipāka 마음이 와서 얻을 날에 그것이 눈에 띄었습니다. 그에게 걸린 것입니다.

dæn mē tarkaya bæluvaṭa passē eya upāsaka mahattayālā hitu sampūrṇa ætta kāraṇaya mīṭa passē mat gal gahalā. eyā hitāgattā ēka mamat binavā mavat gal gahanavā māva æpassāna karannē næhæ. mūgē mat tiyenavā etana maṭat hambennē.

이 논리를 본 뒤에 그 upāsaka는 그것이 전부 진실이라 여겼습니다. '이제부터 나도 돌을 던지겠다. 나도 술 마시고 돌 던지고 시중들지 않겠다. 저 사람 방식이 맞다. 그래야 나도 얻는다.'

onna gattā tīraṇaya oya situvilla hunāna ara dēvatāva mahā kampāvaṭa pat venavā pucciya venna yana vināśayak mēkayi mēkē agamula dannē næhanē. maṭa pēnavā vecca dē.

그는 그렇게 결정했습니다. 그 생각이 일어나자 그 신은 크게 놀랐습니다. '큰 파멸로 가겠구나. 이 사람은 처음과 끝을 모르고 일어난 일만 보는구나.'

īṭa passē budhiya ayinakoṭa pīnen ævidilā hatan kiyanavā mōḍiyek venna epā. oya siddhiyaṭa mama tērum karalā denna.

그 뒤 그가 잠들었을 때 꿈에 나타나 말했습니다. '어리석은 사람이 되지 말라. 그 일을 내가 설명해 주겠다.

um̆ba pera karagatta mahā vipākayak pala dena avasthāvak um̆ba innē. mē oyāgē phaladena avasthāva ubēda bērilā innē? oya maṭṭamen bērilā innē. oya yahapat dēval karagena inna nisak. ē karma vēgaya ada obaṭa tiyenavā kakula kæḍenna sampūrṇa kakula ka hæḍinna tiyacca avasthāvak tibunē obaṭat.

그대는 전에 지은 큰 vipāka가 열매 맺는 때에 있다. 그대가 그 정도로 무사한 것은 좋은 일을 해 왔기 때문이다. 그 kamma의 힘으로 오늘 그대는 다리가 부러질, 다리 전체가 부러질 상황에 있었다.

namut ara āvatēva karennē pindaham karenna yahapassē inna nisā oya æn̆gila poḍi velā tēruṇā kakula kæḍenna tibicca. um̆baṭa hamba vecca velāvē ōkayi.

그러나 절 시중을 들고 puñña를 지으며 좋은 쪽에 있었기에 발가락만 다치고 다리 부러질 것을 면했다. 그대에게 일어난 것은 그것이다.

ara manussayaṭa læbenavā vāgē diyadahas vuṇayaka læbīmak labanna hētu vāsanāva tibi vicana. ēka ara asatpuruṣa væḍa karana nisā ōkē læbīma aḍu velā aḍuvelā 100īn ekak vitara vīma innē. mē særē yahapat vidiha kaṭayutu kara gattā nam oyagē siya guṇayak uṭa hambavenna tiyenavā. ūtpuruṣa nisā ōgē læbena tivicca velāvē bæhælā.

저 사람은 수만의 재물을 얻을 복이 있었는데, 못된 일을 하니 그 얻을 것이 줄고 줄어 백분의 일쯤만 남았다. 이번에 좋은 일을 했더라면 그 백 배를 얻었을 것이다. 못된 사람이라 얻을 몫이 내려앉았다.

hæbæyi tivicca velāven sī ekak inna ē ṭika tamayi uḍa pihinnē. ævillā tiyennē onna ōkayi. nætuva yahapat dē karapuvahama pirihenavāhadaya karanavaṭa læbenavā kiyalā mulāvaṭa patvelā nam ēka mityā dr̥ṣṭiyak. ōka nemeyi sidiya onna ōkayi. ēpāra ehæ næ kiyalā kalpanā kaḷā mama itin ætta vaśayen mama mēka karagatta apalā hituvillat maha apadayaknē mama āyet in̆dalā gihanam aya pavatvasthāna magē pāḍuvi ē vidi nokara innavā kiyalā. ē manasaya nigamanaya kaḷā. dæn apē dharmayē tiyena eka katāvak.

그 남은 백분의 일이 떠오른 것이 이번 일이다. 그렇지 않고 좋은 일을 하면 망하고 나쁜 일을 하면 얻는다고 헷갈린다면 그것은 micchā-diṭṭhi다. 일어난 일은 그것이 아니라 이것이다.' 그러자 그는 생각했습니다. '참으로 내가 품은 생각도 큰 해로움이었구나. 다시 그렇게 했다면 내 손해였겠다.' 그는 그렇게 하지 않기로 결론지었습니다. 우리 dharma에 전하는 이야기입니다.

dæn mē katāva hari vædagat mē karma vipāka kriyātmaka kiyana hæṭi apiṭa dakinnē. api hitaḷama tamayi yamak karannē. govitæn karannē, veḷadān karannē okkoma karannē hitalā. apiṭa pēnavā. hæbæyi api hitanakoṭa api hituvē taman taniyen tamanṭa ōnika api hitalāma karā givaitarakda pāragattā etana matu vunē. ē hituvilla pahaḷa venak api dækkē.

이 이야기는 kamma vipāka가 어떻게 작동하는지 보여 주어서 매우 중요합니다. 우리는 생각해서 무언가를 합니다. 농사도 장사도 모두 생각해서 합니다. 그건 우리에게 보입니다. 그러나 우리는 혼자 마음대로 생각해서 했다고 여기지만, 우리가 본 것은 그 생각이 떠오른 것뿐입니다.

sǣmakma pahaḷa venakoṭa citta vīti sǣnak vaśayen pahaḷa vennē. hæma sitivillakama tiyennē citta vīti ræhæ. cittakṣaṇa dhātaka citta vīti ræhæn tamayi hit kiyalā pahaḷa vennē. ēkin eka sit venama pahaḷa vennē næha.

무엇이든 떠오를 때는 citta-vīthi로 떠오릅니다. 모든 생각에는 citta-vīthi의 줄이 있습니다. 찰나 마음들로 이루어진 citta-vīthi의 줄이 마음으로 떠오르는 것입니다. 마음 하나하나가 따로 떠오르지 않습니다.

æhæṭa pēna, kanṭa æhenna, divaṭa dæhena, nāsayaṭa dænna, eyādi vaśayen kayaṭa dænena yamak piḷiban̆dava hituvā nam cittakṣaṇa 17ka citta vīti valin ēka yanavā.

눈에 보이고 귀에 들리고 혀에 맛보고 코에 맡고 몸에 느끼는 것에 대해 생각했다면 그것은 17 찰나의 citta-vīthi로 갑니다.

ehenam manōvāra citta vītika tavat kramayak tiyenavā. koyi kramen hari yana citta vītiyak pahaḷa venakoṭa mē citta vītiya mūlika cittakṣaṇa ṭika vipāka hit nisayi pahaḷa vennē.

mano-dvāra citta-vīthi라는 또 다른 방식도 있습니다. 어느 방식으로든 citta-vīthi가 일어날 때 그 바탕이 되는 찰나들은 vipāka 마음 때문에 일어납니다.

vipāka sit tuḷin goḍanægicca vipāka hitaka avasānayē javana valin tamayi api hitana kiyana karana navarmāṇaya pahaḷa vennē.

vipāka 마음들로 쌓인 vipāka의 끝에서 javana로, 우리가 생각하고 말하고 하는 새 창조가 일어납니다.

dæn hitana kiyana karana navarmāṇaya pahaḷa vīmaṭa mul vecca vipāka hit koṭasa tamayi āvācanaya cittayen paṭan vena sampaṭiccana santīraṇa kiyana tænin mula paṭan venna dunnē.

생각·말·행동의 새 창조가 일어나는 바탕이 되는 vipāka 마음 부분이, āvajjana 마음에서 시작해 sampaṭicchana, santīraṇa로 이어지며 처음을 열어 줍니다.

āvarjanā karanna aramuṇu karalā dunnē vipāka vaśayen vipāka aramuṇa tamayi aramuṇu vunē. ēka tamayi āvarjanayaṭa gōcara vuṇē. cittak vitī āvarjana cittak vennaṭa gōcara vunē. ē āpu āvarjanaya karanaṭa ara vipāka vaśayen genāk dīpu aramuṇa tamayi piḷiganna siddha vuṇu. ēka tamayi tīraṇaya kaḷē mehema mehema ekak kiyalā ēvā. onna oya ṭika vipāki.

āvajjana가 대상으로 삼도록 준 것은 vipāka로 온 vipāka 대상이었습니다. 그것이 āvajjana에 잡혔습니다. citta-vīthi의 āvajjana 마음에 잡혔습니다. 그렇게 일어난 āvajjana에 vipāka로 가져다준 대상을 받아들여야 했습니다. 그것이 '이런 것이다' 하고 가늠했습니다. 여기까지가 vipāka입니다.

īṭa passē mē āpu ekaṭa anukūlavama kohomada kaṭayutu karanna ōnē? ælenavada? gæṭenavada mulā venavada? uddāma venavada? mokakda karannē? ādiya nigamanaya karannē. etanin pahaḷa vennā vū ဝpana kiyana cittakṣaṇayaga

그 뒤에, 이렇게 온 것에 맞게 어떻게 해야 하나? 달라붙나, 부딪히나, 헷갈리나, 들뜨나, 무엇을 하나를 정합니다. 그것을 정하는 것이 거기서 일어나는 votthapana라는 찰나입니다.

onna otenṭa ævidina tamayi nigamanaya karapu ekaṭa anuva tamayi api hitana kiyana karana væḍa piḷilaṭa avaśya karannāhama mē uḍu hita kiyana kiyada mē hæmatanama kiyannē javana pahaḷa uḍu hitayi yaṭa hitayi kivē onna oya dekaṭa lōkaya dakinna bæruvot ehemakaṭa uḍu hitak tiyenavā ēkē yaṭahitak tiyenavā kiyana eka onna oya dekat yaṭa hitaka eda ahu praśnayak ekkanek æhuvanēda praśnē uḍu hitayi aṭa hitayi mokakda kiyalā onna yaṭa hita kiyalā ada hitā innē mokakda onna oya vipāka cittaya oya ottapanayaṭa enakan tibicca hari.

거기까지 와서 정한 것에 따라 우리가 생각하고 말하고 행하는 일에 쓰는 것을 사람들은 어디서나 '윗마음'이라 부릅니다. javana가 일어나는 것을 윗마음, 그 아래를 아랫마음이라 하는 것인데, 이 둘로 세상을 제대로 보지 못하면 그저 윗마음이 있고 아랫마음이 있다고만 말합니다. 누군가 윗마음과 아랫마음이 무엇이냐고 질문했지요. 오늘날 아랫마음이라 여기는 것은 바로 그 vipāka 마음, votthapana에 이르기까지 있던 부분입니다.

ēka vipāka vaśayen genassē api hitalā goḍanāgana ekak nemeyi. hitalā hita goḍanagannē hō kriyā goḍanagannē. anna vattapanayen passē nagannā vū javana hit hatak kiyalā tiyenavā. ē citta vītayē onna o javan hit hata tuḷin tamayi goḍanægāgannē. apiṭa ōna vidihaṭa hitannayi, ōna vidihaṭa kiyannayi, ōna vidihaṭa karannayi situvili mālāva gonnāgannē onna oṭiya. onna oya javana situvili pēriyaṭa tamayi mē okkoma kiyalā kiyannē uḷu kiyalā.

그것은 vipāka로 가져온 것이지 우리가 생각해서 쌓은 것이 아닙니다. 생각으로 마음을 쌓거나 행동을 쌓는 것은 votthapana 뒤에 일어나는 일곱 javana 마음이라고 합니다. 그 citta-vīthi의 일곱 javana 마음으로 쌓아 올립니다. 우리가 원하는 대로 생각하고 말하고 행하는 생각의 줄을 쌓는 것이 그것입니다. 그 javana 생각의 줄을 모두 윗마음이라 부릅니다.

apiṭa nopenī yaṭaha hitak tiyenavā kiyalā kivvē mokakda anna ara vipāka hita. vipāka narama vipāka vaśayen matu velā aramuṇu karalā ē kriyāvaliya siddha karanakoṭa ē tuḷin goḍannægennā vū viññāṇayak ætda anna ēkat ekka sambandha koṭasak tiyenavā vipāka viññāṇaya sambandha koṭasa.

우리에게 보이지 않는 아랫마음이 있다고 한 것은 무엇입니까? 바로 그 vipāka 마음입니다. vipāka로 떠올라 대상을 잡고 그 과정을 일으킬 때 그 안에서 쌓이는 viññāṇa가 있다면, 그와 이어진 부분, vipāka viññāṇa와 이어진 부분이 있습니다.

ēkē tīraṇaya karana eka tamayi vaṭṭapana kiyana avasthāva. ēka kriyā hitak kiyalā tiyennē. ēka vipāka valaṭa væṭennē næ. pimpav valaṭa væṭennet næha. ēka tamayi api kriyā karannē kohomada kiyalā nigamanaya karana mohotada

거기서 결정하는 것이 votthapana 단계입니다. 그것은 kiriya 마음이라고 합니다. vipāka에 들지 않고 puñña나 pāpa에도 들지 않습니다. 그것이 우리가 어떻게 행할지 결론짓는 순간입니다.

anna ē mohoten gatta tīraṇaya tamayi pinṭa hari pav valaṭa hari væṭena vidihaṭa idiri anāgatiyaṭa apiva uḍu hiṭa kiyana hitana kiyana karana hækiyāva dænuvatta hitana dænuvat kiyana dænuvat karana væḍa piḷivala haṭaganna onna ōkayi yævennē.

그 순간에 내린 결정이 puñña나 pāpa로 떨어지도록, 앞날로 우리를 보냅니다. 윗마음이라는, 알면서 생각하고 알면서 말하고 알면서 행하는 활동이 일어나도록 보내는 것이 그것입니다.

itin menna mē vagē kramayak mē lōkē tiyenavā.

이런 방식이 이 세상에 있습니다.

en metandi api dænaganna ōnē. vipāka hita vipāka hita hæṭiyaṭa goḍanagena hita goḍanagena hita hæṭiyaṭa. vipāka hita kiyana eka apiṭa vaḷak bæ. ēka karanada karmē karma vēgayen innē. ēka venas karanna nam karma vēgayaṭa karma pratikarmayak karanna ōna. karmayen pratikarmayak karanna ōnē.

여기서 우리가 알아야 할 것은, vipāka 마음은 vipāka 마음대로, 쌓는 마음은 쌓는 마음대로라는 것입니다. vipāka 마음은 우리가 막을 수 없습니다. 그것은 지은 kamma의 힘으로 와 있습니다. 그것을 바꾸려면 kamma의 힘에 맞서는 대응 kamma를 지어야 합니다. kamma로 대응 kamma를 지어야 합니다.

karmayen pratikakmayak karagattot. ara ena vipāka balavīkaya mæṭa pavatvanna puḷuvan deyak api ara deyan uḍu hita hevat ara javana valin næguvā nam anna javana valin meladī paḷinna hētukāra karana balavēgayak niṣpādanaya vunot ē balavēgaya kriyātmaka velā hitanna ara vipāka hitak æti karapu balavēgayaṭa pahaḷa gahanavā. [ugura kǣrīma] ekkō ekaṭa rul denavā. ekkō eka mæda pavatvanavā.

kamma로 대응 kamma를 지으면, 즉 오는 vipāka의 힘을 누를 수 있는 것을 윗마음, 곧 javana로 일으켰다면, javana로 이 생에서 열매 맺게 하는 힘이 만들어지면 그 힘이 작동해 vipāka 마음을 일으킨 힘을 칩니다. 그것을 북돋우거나 누르거나 합니다.

æti karagatta melōdī æti karagatta vipāka śaktiya hon̆dak nam narakaya ēvaṭa pahara gahalā ēvā mæḍa pavatlā denavā. vipāka sit vaśayen āpu hon̆da nam ēvāṭa rukul dīlā balavat karalā denavā.

이 생에서 일으킨 힘이 좋은 것이면, vipāka 마음으로 온 것이 나쁘면 쳐서 누르고, 좋으면 북돋아 강하게 해 줍니다.

menna mēka tamayi api melōdhi karana hon̆da væḍa valin ara vipākavalakkā gannavā kiyalā oya kramaya ekayi. ōkayi tiyena kramaya.

이 생에 하는 좋은 일로 vipāka를 막는다는 것이 바로 이 방법입니다. 그런 방법이 있습니다.

itin metanadi dakinna ōnē. mēka tērum ganna bæruvahama apiṭa siddha vena deyak tamayi mē ætivena praśnaya.

여기서 봐야 합니다. 이것을 이해하지 못하면 우리에게 생기는 것이 바로 이런 문제입니다.

vasa yahita væḍa karanavā ǣ

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn nindayēdī yahita væḍa karanavā kiyannē nindayēdī æti vennē mokakda? citta vītiya æti venavā. citta vīti ætivena krama hatarak tiyenavā. parittārammaṇa ati paritvārammaṇa, parittārammaṇa, mahantārammaṇa, atimahantammaṇa kiyalā.

잠자는 동안 무언가를 한다는 것, 잠잘 때 일어나는 것은 무엇입니까? citta-vīthi가 일어납니다. citta-vīthi가 일어나는 방식이 넷 있습니다. paritta-ārammaṇa, atiparitta-ārammaṇa, mahanta-ārammaṇa, atimahanta-ārammaṇa입니다.

citta vīti haṭaganna varga hatarak tiyenavā. paritārammaṇa ati paritsārammaṇa kiyana citta vīti valaṭa ara javana kiyana hitalā karanna puḷuvan śaktiya næha. javana pahaḷa vennē næ. ōka hari gæm̆buruyi namut mē kālē mēvā bhāvitā nokarapu nisā vaṭinā dahama tatha visan̆daganna tiyena hariyak abhidharmayen dakinna puḷuvan hariyak gattē næti nisā. ēka ma avul praśnayak karagena tiyenavā.

citta-vīthi가 일어나는 종류가 넷 있습니다. paritta-ārammaṇa, atiparitta-ārammaṇa citta-vīthi에는 javana, 곧 생각해서 행할 힘이 없습니다. javana가 일어나지 않습니다. 이것은 매우 깊지만, 요즘 이것을 다루지 않아서, 값진 dhamma를 풀 수 있는 부분, Abhidhamma로 볼 수 있는 부분을 받아들이지 않아서 헝클어진 문제가 되어 있습니다.

ē avula visadenavā citta vī citta kāṇḍaya piḷiban̆dava vigraha karalā bæluva nam abhidharmaya tiyenavā. oya praśnē lassanaṭa visan̆dilā yanavā.

그 헝클어짐은 Abhidhamma에 있는 마음 부분을 풀어 보면 풀립니다. 그 문제가 아름답게 풀립니다.

mē kālē enakoṭa nāma mātrayak hari uganna uganna hiṭiyā dænṭa avurudu 15kaṭa issellā iskōl vala daham pāsal valāt dæn ē abhidharmaya gannat næhæ. dæn hon̆daṭama pæralalā innē.

15년 전쯤까지는 학교와 dhamma 학교에서 이름만이라도 가르쳤는데, 지금은 Abhidhamma를 다루지도 않습니다. 이제는 완전히 흩어져 있습니다.

dæn mē citta vīti ara cittakṣaṇa 17 citta vīti haṭagannakoṭa paritārammaṇa ati paritārammaṇa kiyana mē citta vī rītiya ara javana kiyana koṭasa haṭagannē nǣ. javana hatak pahaḷa venna balayak nætnam eka javanayakvat pahaḷa vennē nǣ citta niyamayak.

17 찰나의 citta-vīthi가 일어날 때, paritta-ārammaṇa와 atiparitta-ārammaṇa citta-vīthi에서는 javana 부분이 생기지 않습니다. 일곱 javana가 일어날 힘이 없으면 javana가 하나도 일어나지 않는 것이 마음의 법칙입니다.

vipāka vaśayen gatta hitē mokakda āvē adahat aramuṇa dænunē kohomada ē dænicca eka ikmōlā. eyin ehāṭa nava nirmāṇayakaṭaka hitavili goḍanāganna bæhæ. javana pahaḷa vuṇē nædda. [ugura kǣrīma] ē velāvaṭa citta vītayē javan pahaḷa venna tiyena cittakṣaṇa ataraṭa.

vipāka로 받은 마음에 무엇이 왔는지, 대상이 어떻게 느껴졌는지, 그 느낀 것을 넘어 새 창조로 생각을 쌓을 수 없습니다. javana가 일어나지 않았으니까요. 그때 citta-vīthi에서 javana가 일어날 찰나들 자리에,

ē citta vītiyaṭa ayitivannā vū bhavāṁga hit hatak pahaḷa velā ēka ivara vennē. etana maṭan gannē bhavāṁga bhavāṁga kiyannē yamkisi bhavakaṭa aṁga velā pahaḷa venavā nam ēvaṭa kiyanavā bhava aṁgi.

그 citta-vīthi에 속하는 bhavaṅga 마음 일곱이 일어나 끝납니다. bhavaṅga란, 어떤 존재 상태(bhava)의 부분(aṅga)이 되어 일어나는 것을 bhava-aṅga라 합니다.

yamkisi bavak haṭagannavā. vipāka vaśayen āvē duk bava nam. ē duk bavaṭama apiṭa vena pratikarmayak karanna hækiyāvak næhæ. apiṭa hitalā væḍīmē hækiyāvak næti vunot durvalanam manasa ē velāvēdī ē velāvēdī mokada vennē? ē duk bavaṭama aṁga velā. ara javan cittakṣaṇa hatē yana ekaṭa ēkaṭa aṁga vecca cittakṣaṇa hatak yanavā. anna ēkaṭa kiyanavā vipāka hit velāva yanavā ēka. bhavāga hit kiyannē vipāka sita.

어떤 존재 상태가 생깁니다. vipāka로 온 것이 괴로운 상태라면, 그 괴로운 상태에 우리가 다른 대응을 할 힘이 없고 생각해서 키울 힘도 없다면, 마음이 약하다면 그때 어떻게 됩니까? 그 괴로운 상태의 부분이 됩니다. 일곱 javana 찰나가 갈 자리에 그것의 부분이 된 일곱 찰나가 갑니다. 그것을 vipāka 마음의 때가 간다고 합니다. bhavaṅga 마음이란 vipāka 마음입니다.

ēvā melōdī haṭagattā vū pravr̥tti vipāka hi.

그것은 이 생에서 일어난 pavatti-vipāka 마음입니다.

anna ē nisā mokada vennē? āpu aramuṇa duk sahagata nam eyin ehā mama monavā karannada ēkaṭa maṭa kiyanna eyā hitanna monavā tērennē næ. ēkema innavā.

그래서 어떻게 됩니까? 온 대상이 괴로운 것이면, 그 이상 무엇을 할지, 무엇을 말할지 생각이 나지 않습니다. 그 안에 그냥 머뭅니다.

robbāgena oha innavā. mokada kalpanā monavā kalpanā kara maṭa ekakvat hiṭennē næhæ. monavā velā kiya maṭama tērennē næha kiya. karanna ekak tērennē næhæ. kiyanna ekak tērennē næhæ. pratikakmayak væṭahennet næhæ. mokada anna paritārammaṇa citta viṭi galāgena enavā. pāpa karmaya balavat vuṇā. javana pala karanna aran śaktiya akuru nætuva giyā. anātha velā hiṭan anātha citra pēḷiya yanavā.

멍하니 있습니다. '아무리 생각해도 하나도 떠오르지 않는다, 무슨 일인지 나도 모르겠다'고 합니다. 할 것도 말할 것도 떠오르지 않고 대응할 방법도 보이지 않습니다. 왜냐하면 paritta-ārammaṇa citta-vīthi가 흘러오기 때문입니다. pāpa-kamma가 강해져 javana를 일으킬 힘이 없어졌습니다. 의지할 데 없이 의지할 데 없는 마음의 줄이 갑니다.

ōvaṭa kiyanavā akusala vipāka upēkṣā sahagata santīraṇa hita.

그것을 akusala-vipāka upekkhā-sahagata santīraṇa 마음이라 합니다.

etakoṭa tamayi onuvavat hitāganna hækiyāvak næ. pravr̥ti vipāka hita ē pahaḷa vennē.

그때는 무엇도 생각할 힘이 없습니다. 일어나는 것은 pavatti-vipāka 마음입니다.

kusala vipāka upēkṣā sahagata satīraṇa hitā vū yamkisi sænasumakut enavā. ē sænasumen ikmalā ēka vardhanaya karanna hō ēken yamak karaganna hō hækiyāvak næ satuṭu viī innavā.

kusala-vipāka upekkhā-sahagata santīraṇa 마음일 때는 어떤 편안함도 옵니다. 그러나 그 편안함을 넘어 그것을 키우거나 그것으로 무언가 할 힘은 없고, 그저 기뻐하며 있습니다.

kusala vipāka upēkṣā sahagata hantiranē. dæn manda buddha kela tollō kiyalā innavā. unṭa denavā monavā hari kǣmak. ov ēka palan hinā oya innavā. satuṭēvi innavā. ū kannet nǣhæ aga dannet næhæ. ohuṭa korakanna tērennet næhæ. ōka kāpan putē kiyalā eha hari denna ōnē etakoṭa kanna ehema mokakda ehē atin allā kaṭē tiyanna ōnē. kavuruhari ē jātiya jātiya manda pudgaya innavā. tama bhakti gāna duraṭa uṭa badinnavā. ū anā innavā anāṭa kivvot anāna innavā. ohuṭa ē hitāganna bæ.

kusala-vipāka upekkhā-sahagata santīraṇa입니다. 지능이 낮은 이들이 있습니다. 그들에게 먹을 것을 줍니다. 그것을 들고 웃으며 있습니다. 기뻐하며 있습니다. 먹지도 않고 어찌할 줄도 모릅니다. '얘야, 이걸 먹어라' 하고 주어야 하고, 먹게 하려면 손으로 잡아 입에 넣어 주어야 합니다. 그런 지능 낮은 사람들이 있습니다. 울라고 하면 울고 있습니다. 그는 스스로 생각해 내지 못합니다.

anna kusala vipāka upēkṣā sahagata santīraṇa hitak pravr̥tti vipāka vaśayen pahaḷa velāva. anna ara parittārama citta vīti yannē.

그것이 kusala-vipāka upekkhā-sahagata santīraṇa 마음이 pavatti-vipāka로 일어나는 때입니다. 그때 paritta-ārammaṇa citta-vīthi가 흐릅니다.

anna ē jātiyē sitvidhi pahaḷa vunahama pudgalayāṭa hitāganna bæhæ taman karannē mokakda? kiyannē mokakda? citta vīti pahaḷa venavā. ēvā ko vipāka citta vīti. vipāka cittaya ikmōlā balayak næhæ javana naganna. ē nisā ōna hæṭiyaṭa hitannē ēka aragena gatta aramuṇaṭa aṇum mehevā mehe kiyanavā mehe karanavā kiyannē igamaniyaṭa bahinna hækiyāvak næha. ē dænuvatkama næ.

그런 citta-vīthi가 일어나면 사람은 자기가 무엇을 하는지, 무엇을 말하는지 생각해 내지 못합니다. citta-vīthi가 일어나지만 그것은 vipāka citta-vīthi입니다. vipāka 마음을 넘어 javana를 일으킬 힘이 없습니다. 그래서 원하는 대로 생각해, 잡은 대상에 따라 이렇게 말하겠다, 이렇게 하겠다는 결론에 이를 힘이 없습니다. 그런 앎이 없습니다.

menna mebandha cittavītiya tamayi etakoṭa haṭagannē. æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya nidāgatta velāvēdī api kiyanavā ninda kiyalā. onna ē velāvēdī paritārammaṇa hō ati paritvārammaṇa citta vīti pahaḷa venavā. atiparitrammaṇa citta vīti pahaḷa vecca velāvaṭa pudgalayāṭa sihinē.

그때 일어나는 것이 이런 citta-vīthi입니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸이 잠든 때를 우리는 잠이라고 합니다. 그때 paritta 또는 atiparitta-ārammaṇa citta-vīthi가 일어납니다. atiparitta-ārammaṇa citta-vīthi가 일어날 때 사람에게는 꿈도 없습니다.

mærilat næ. husmak væṭenavā. ē ṭika siddha venavā. hæbæyi vennē mokakda kiyalā hitāganna sihiyakut næ. dænena saṁgnāvat nǣha. kriyātmaka venna hækiyāvakut næ. menna atiparitrammaṇa velāva.

죽은 것도 아닙니다. 숨은 쉽니다. 그 정도는 일어납니다. 그러나 무슨 일이 일어나는지 생각할 정신도, 느끼는 saññā도, 움직일 힘도 없습니다. 이것이 atiparitta-ārammaṇa의 때입니다.

oya minden inna velāvaṭa enavā paritārammaṇa citta vīti. paritārammaṇa cittīti kriyātmaka venat eyāṭa ōna ekak karanna hitanna bæ. vibhāga vaśayen āpu aramuṇa yam vidihaṭa āvada āpu dēṭa buktiyaṭa iḍa dīlā ēka vin̆da vin̆da innavā.

잠들어 있을 때 paritta-ārammaṇa citta-vīthi가 옵니다. paritta-ārammaṇa citta-vīthi가 작동해도 그는 원하는 것을 하려고 생각할 수 없습니다. vipāka로 온 대상이 어떻게 오든, 온 그대로 받아 겪으며 있습니다.

hīnen aliye pannalā dæn ē velāvēdī āpu adahasa metana kriyātmaka karanavā mi misak apē upakrama ekak hīniyen apiṭa yodanna bæ. baya venavā nam baya venavā ædagena væṭenavā nam ædagena væṭenavā kǣ gahanavā nam kǣ gahanavā. ēhāra deyak karaganna bæ.

꿈에서 코끼리가 쫓아올 때, 그때 떠오른 것을 그대로 겪을 뿐 우리 꾀를 꿈에서 쓸 수 없습니다. 무서우면 무서워하고, 넘어지면 넘어지고, 소리치면 소리칩니다. 그 이상은 할 수 없습니다.

mē hæbæhen aliya pænnavā nam ehenam mama mē gahagaṭa haṭa naginavāna. api ehema ekak karanna puḷuvan. dæn hīnayak pēnavaṭa gasut tiyenavā. aliyekut panvanavā. hæbæyi apiṭa hitalā hīnen gahaṭa nagin aliyan pērenavā. ehema ekak apiṭa tērennē næha. api hīna vahala mokada ara paritsārammaṇa citta vīti kriyātmaka venakoṭa javana næti nisā. apiṭa ōna vidihaṭa javanāganna bæ. balana ganna bæ.

실제로 코끼리가 쫓아오면 '이 나무에 올라가야지' 할 수 있습니다. 꿈에도 나무가 보이고 코끼리도 쫓아옵니다. 그러나 꿈에서 생각해 나무에 올라 코끼리를 피하는 것, 그런 것이 떠오르지 않습니다. 왜냐하면 paritta-ārammaṇa citta-vīthi가 작동할 때는 javana가 없어서 원하는 대로 javana를 일으킬 수 없기 때문입니다. 힘을 쓸 수 없습니다.

menna mēka tamayi ē vipāka sit vala hæṭiyē. ēka tamayi ē velāvaṭa yaṭa hita kriyātmaka venavā kiyalā ōkaṭa kiyanavā. hīna venavā yaṭi hiten kiyanavā. uḷu hiten api mē uḍu hita kiyalā ekak kiyanavā api karanna hitanna puḷuvan hita kiyalā.

이것이 vipāka 마음의 성질입니다. 그때 아랫마음이 작동한다고들 합니다. 꿈은 아랫마음에서 온다고 하지요. 윗마음이라 하는 것은 우리가 하고 생각할 수 있는 마음을 말합니다.

amutu jātiyē hit ekak lōka satyanṭa næha. oya pahaḷa vennē javana pahaḷa venaṭa javana kriyātmaka vīma vidyāmāna vennē uḍu hita kiyalā. vipakka hita kriyātmaka vana kriyātmaka vennē yaṭahita kiyalā. ōkayi uḍu hita yaṭahita kiyalā ada lōkayā sammatana tiyennē. venasa dakinavā. mē venasa vigraha kara gænīmē śaktiya nǣha. mokada hita piḷiban̆da dænīma itāma alpatara nisā. lovturā budurajāṇan vahansē anāvarṇa gnānaya nisā oya siddhiya sampūrṇa siddha vennē menna mē katāvaṭayi kiyalā. oya krama raṭāva dēśanā karalā tiyenavā hariyaṭa sæka nætuva tērum ganna.

중생에게 별난 종류의 마음이 따로 있는 것이 아닙니다. javana가 일어나 작동하는 것이 윗마음이라 불리고, vipāka 마음이 작동하는 것이 아랫마음이라 불립니다. 오늘날 세상이 말하는 윗마음과 아랫마음이 그것입니다. 차이는 보지만 그 차이를 풀어낼 힘은 없습니다. 마음에 대한 앎이 매우 적기 때문입니다. 위없는 부처님은 걸림 없는 지혜로, 이 일이 온전히 이런 방식으로 일어난다고 그 방식을 설하셔서 의심 없이 알 수 있게 하셨습니다.

dæn menna mē vagē api dakinna ōnē. mē vistara enakoṭa. dæn mē vagē api eka ekaṭa æn̆galadī. api mehe mulā vunahama kavuruvak kivvahama apiṭa hitāganna tērennē nætnam. apidi kiyana eka viśvāsa karanavā. kiyana ekē bihillā innavā apiṭa ōka agammulak tērum ganna bæri. menna mē vagē avasthāvak tamayi venāgannē.

이런 설명이 나올 때 우리는 이렇게 봐야 합니다. 우리가 이것저것에 맞추다가 헷갈려서, 누가 말해 주면 스스로 생각해 낼 수 없을 때 우리는 그 말을 믿습니다. 그 말에 빠져 지내며 처음과 끝을 알지 못합니다. 바로 이런 상황이 생깁니다.

itin mē vagē velāvaṭa mokada karannē dæn mē avasthāva eka nam eka mata. apiṭa pragnāva nætnam mēka matayakda ættakda kiyalā tērum gannavā. ehema apiṭa siyum vigraha karanna ōnak nætnam. kivva mataya ættak kiyalā api ēkaṭa bæn̆denavā. apit ēka koṭaskārayek velā. etakoṭa api yam dr̥ṣṭikagatayekgē dr̥ṣṭiyaṭa anugata velā dr̥ṣṭanugatiyek velā ham ē pættaṭa væṭenavā.

이런 때 어떻게 합니까? 이것은 하나의 견해입니다. 우리에게 paññā가 없으면 이것이 견해인지 진실인지 가려내지 못합니다. 섬세하게 풀어 볼 생각이 없으면 말해진 견해를 진실이라 여겨 거기 매입니다. 우리도 거기 한몫을 하게 됩니다. 그러면 어떤 견해에 빠진 이의 견해를 따라 diṭṭhānugata가 되어 그쪽으로 떨어집니다.

dæn mēka hari bhayānakayi. budurajāṇan vahansē dr̥ṣṭhānuttayaṭa tæna dunnē næhæ. hæmalē pennuvē mokakda? satvaya dænaganna. pragnāvē vimasanna. nuvaṇin vimasalā hitan hētuphala tērum ganna. tērum gatta dē anugamanaya karanna. etakoṭa sæka nǣha, sana nǣhæ. minihekuṭa hækiyāva tiyenavā.

이것은 매우 위험합니다. 부처님은 견해를 따르는 것에 자리를 주지 않으셨습니다. 늘 보이신 것은 무엇입니까? 진실을 알라. paññā로 살펴라. 지혜로 살펴 원인과 결과를 이해하라. 이해한 것을 따르라. 그러면 의심도 없고 망설임도 없습니다. 사람에게는 그럴 능력이 있습니다.

tērum gænīmē molayak tiyenavā nam nyāya dharmaya vigraha karalā tērenavā. etakoṭa sæka nætuva tērum aragattā vagē yanavā. kavuruvak kivvēka nemeyi etakoṭa yannē. dharmaya tuḷamayi. dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa dharmaya anugamanaya karanavā. āya etakoṭa bauddhayi. etanayi bauddhatvaya væṭennē.

이해할 머리가 있다면 이치의 dharma를 풀어 알게 됩니다. 그러면 의심 없이 이해한 대로 나아갑니다. 누가 말해서 가는 것이 아니라 dharma 안에서, dharma를 dharma로서 따릅니다. 그때 비로소 불자입니다. 불자다움은 거기에 있습니다.

itin ōka dakinna ōnē.

그것을 봐야 합니다.

itin mē vagē mē pahan piḷivet mē vagē dēval vala maḷagiya ættanna mē pindīma itin mē vidiyaṭa karanna epā kiyana ekak pennavā gedara pin denna epā kiyanavā. gnātīnṭa pin denna epā kiyanavā. ēvā karanna epā. etakoṭa tamayi karadarē. ovun væḍi mahat velā ēken balā aragena karadara karanna paṭan gannavā. ēkayi epā kiyanna kiyalā kiyalayi mē tarkē uttaraya ōkayi dennē. hētu vaśayen pennanna.

이 등불 수행 같은 것들에서는 죽은 이들에게 puñña를 이렇게 주지 말라 하고, 집에서 puñña를 주지 말라, 친척에게 puñña를 주지 말라, 그런 것을 하지 말라고 합니다. 그러면 탈이 난다는 것입니다. 그들이 힘이 커져서 그것을 보고 해를 끼치기 시작한다, 그래서 하지 말라는 것이 그 논리가 내놓는 답입니다. 이제 까닭으로 보여 드리겠습니다.

dæn api hitamu mehema deyak. lōbhayaṭa, dvēśayaṭa, mōhayaṭa satuṭu velā lōbhayen, dvēśayen, mōhayen balagænot ē balagicca mānasikatvayen ohuṭa hon̆dak karanna deyak hamba vuṇāda? ohuṭa hō anuṭa hon̆dak karanna deyak ohuṭa darana manasak goḍanæguṇada?

이렇게 생각해 봅시다. lobha, dosa, moha에 기뻐해 lobha, dosa, moha로 힘이 붙는다면, 그 힘 붙은 마음으로 그에게 좋은 일을 할 거리가 생겼습니까? 자기나 남에게 좋은 일을 할 마음이 생겼습니까?

goḍanægicca manasa lōbha sahagata nam, dvēśa sahagata nam, mōha sahagatanam. tamanṭat avæḍa vena anunṭat avæḍa vena siddhiyak siddha vena jātiya mānasikatvayak goḍanæguṇā misā. hon̆da ekak goḍana nægenavada? hētu tiyenavada?

생긴 마음이 lobha를 띠고, dosa를 띠고, moha를 띤 것이라면 자기에게도 남에게도 해가 되는 종류의 마음이 생긴 것이지, 좋은 것이 생깁니까? 그럴 까닭이 있습니까?

tamangē manasa lōbha nam, manasē gonnæguṇē lōbhaya nam, dvēśaya nam, mōhaya nam tamanṭat avæḍayi lōkayāṭat ēken avæḍayi. ēkaṭa hētu tiyenavā.

자기 마음에 쌓인 것이 lobha, dosa, moha라면 자기에게도 해롭고 세상에도 해롭습니다. 거기에는 까닭이 있습니다.

yam kāraṇayak mul karagena yam kenekgē manasaka goḍanæguṇē alōbhaya nam, advēśaya nam, amōhaya nam ēken lōkayāṭa hō tamanṭa hō avaḍak siddha venavada? tamangē mānasikatvaya alōbha advēśa amōhayen yutta vuṇā nam tamāṭa sahanayak lōkayaṭa asahanayak viyida

어떤 일로 누군가의 마음에 쌓인 것이 alobha, adosa, amoha라면 그것으로 세상이나 자기에게 해가 생깁니까? 자기 마음이 alobha, adosa, amoha를 갖추었다면 자기에게는 편안함이고 세상에는 불편함이 되겠습니까?

ehenam pina kivvē mokakda alōbhaya nam addēśaya nam amōhayennam karapu dēka ē alōbha adhīśa amōhaya nam pin kusala mūla kiyannē evvanam alōbhō kusala mūlaṁ aōṣō kusala mūlaṁ amō kusala mūlaṁ lōbhō akusala mūlaṁ dōṣō akusala mūlaṁ mōha akusala mūlaṁ lōbha dvēśa mōha akusala kusal alōbha advēśāmō kusal mūlaha ehenam mama

그렇다면 puñña란 무엇입니까? alobha, adosa, amoha로 한 일입니다. 그 alobha, adosa, amoha를 kusala-mūla라 합니다. 'alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ. lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ.' lobha, dosa, moha는 akusala의 뿌리이고 alobha, adosa, amoha는 kusala의 뿌리입니다.

alōbha advēśāmō kusal mūlaha ehenam mama kenekuṭa anumōdan kerevvē alōbhayen advēśayen amōhayen karapu kaṭayuttakaṭa saturu vennām maga penna. ēka nam vigraha karalā ē pudgalayā pihiṭevvā. ohugē mānasikatvaya amanussayāgē mānasikatvaya anumōdan vecca mānasikatvaya alōbha, advēśa, amōha mānasikatvayak nisā lōbha, dvēśa, mōha mānasikatvayak.

그렇다면 내가 누군가에게 anumodanā하게 한 것이 alobha, adosa, amoha로 한 일에 기뻐하는 길을 보여 준 것이라면, 그 사람을 그렇게 자리 잡게 한 것입니다. amanussa가 anumodanā한 마음은 alobha, adosa, amoha의 마음이지 lobha, dosa, moha의 마음이 아닙니다.

ehenam yamkisi karadara karana hiṁ karana hō viṁ karanna balāporottuva inna hō yamkisi amanussayekuṭa alōbha sahagata ama advēṣa amōtā sahagata mānasikatvayak pahaḷa vuṇā nam ē hētuven ohugen kāṭavat karadarayak ehi. enna hētu tiyenavā.

그렇다면 해를 끼치거나 해치려 하는 어떤 amanussa에게 alobha, adosa, amoha의 마음이 일어났다면, 그 때문에 그에게서 누구에게 탈이 오겠습니까? 탈이 올 까닭이 있습니까?

ehenam api pin dunnahama apiṭa karara kaḷā kiyanakoṭa āra issellā kivvā oyāgē pin sahagatava pēna kriyāvak karalā tiyenavā. abhyantarē tibilā tiyennē lōbha, dvēśa, mōha. holā tiyennē pavak. pina kiyalā hitāgena pak karalā anubōdan karalā tiyenavā pina kiyalā pavak anubōdan velā tiyenavā. uḍin patten pirana ekak ho karalā tiyennē tava ekak.

그렇다면 puñña를 주었더니 탈이 났다고 할 때는, 앞서 말했듯 puñña처럼 보이는 행위를 했지만 안에 있던 것은 lobha, dosa, moha였고, 실제로 한 것은 pāpa입니다. puñña라 여기고 pāpa를 지어 anumodanā한 것, puñña라며 pāpa에 anumodanā한 것입니다. 겉으로 보이는 것과 실제로 한 것이 다릅니다.

dæn ōka vena tænak mama kiyannē. perētiyāgen karadarayak enavā. dæn maṭa ōnē mē perētiyā magē vatta pætta paḷātmaṭa pannagannā. maṭa sænasilla innē.

그런 일이 생기는 경우를 말하겠습니다. peta에게서 탈이 옵니다. 나는 이 peta를 내 마당과 동네에서 쫓아내고 싶습니다. 그래야 편히 지낼 수 있습니다.

kavuru hari kiyanavā ōkaṭa dānayak dīlā piṇīpankō. etakoṭa obē kāraṇaya iṣṭa venavā. dæn magē kāraṇaya mokakda? para paramārthaya mokakda vatta hataramāyamē perētayā nohiṭa yavanna. ēkaṭa kiyana upakramaya mokakda hāmudurāṭa dānayak dīlā pin anumōdan karanna.

누가 말합니다. '스님께 dāna를 올리고 puñña를 주시오. 그러면 당신 일이 이뤄집니다.' 내 일, 내 목적은 무엇입니까? 마당 언저리에 peta가 머물지 못하게 보내는 것입니다. 그 수단으로 말하는 것은 스님께 dāna를 올려 puñña를 anumodanā하게 하는 것입니다.

dæn api hitakō bava perētiyā mærilā næhæ. perētiyā velā hiṭiyē kavada ekkō ammā ekkō tāttā kiyamu. mærilā næhæ. ætta vaśayenma innavā kiyamakō. kaval mærilā næhæ. hæbæyi vayasayi karu kiyāganna dannē næhæ. koṭu sūrlak dānavā etanama kæhi kāralak dānavā etanama vætigiliyana hōdannet næhæ kiyākut næhæ ōna kakut næhæ. ohē manda buddhi vagē dæn vayasaṭa gihillā nākilok ayalā innavā.

이렇게 생각해 봅시다. 그 peta가 죽지 않았다고 합시다. peta가 된 이가 어머니나 아버지라고 합시다. 죽지 않고 실제로 살아 있다고 합시다. 죽지 않았지만 늙어서 스스로 할 줄을 모릅니다. 그 자리에 침을 뱉고 그 자리에 가래를 뱉고, 씻지도 않고 아무것도 하지 않습니다. 정신이 흐린 사람처럼 늙어 노인이 되어 지냅니다.

mahā karadarayak mēkagen kiyan hitalā. mē vatta pætta paḷatana hiṭa pa gannavā kiyalā api ara jīvat velā tava innavā. api gattot adahasa perēta vunē tāttā nam eyānē nema panna hætuva issellā vatta hataramayino hiṭa panna hædu. api ōka arthaya tōrāganna. apivama mærilā næhæ tā pana piṭena innavā.

'이 사람 때문에 큰 골칫거리다' 하며 이 마당 언저리에서 쫓아내자고 아직 살아 있는 우리가 생각합니다. peta가 된 이가 아버지라고 하면, 바로 그를 마당 언저리에서 쫓아내려 한 것입니다. 이 뜻을 가려 봅시다. 죽지 않고 숨이 붙어 있다고 합시다.

dæn itin tiyenavā mokaṭada mēka kera gahanavā poṭu gahanavā hæma teṭama jarā karanavā panna ganna kavuru hari kiyanavā. hāmuduruvanṭa dānayak dīlā ehema pin dīlā hitan yavahana kramayak tiyenavā mokak hari venavā noya venavā vena ekak kāgē hari kiyamana api karā. ōkē viśvāsa karalā hāmuduruvanṭa gena halā dānayak ehema dīlā. itin sātarat vindenavā. mokakda putē oya læhænnē?

'왜 이걸 두는가, 가래 뱉고 침 뱉고 온 데를 더럽힌다, 쫓아내자.' 누가 말합니다. '스님께 dāna를 올려 puñña를 주어 보내는 방법이 있다.' 될지 안 될지 모르지만 누군가의 말을 따릅니다. 그것을 믿고 스님을 모셔 dāna를 올립니다. 그러자 아버지도 기뻐합니다. '얘야, 무엇을 준비하느냐?'

dānayat mokaṭada hum̆ba mē vattē hatarama āyennē nætuva ē pin arannē phalayak. ēkayi mē api læhæti vennē. ēka kiyannam. um̆baṭa yanna issala mē panak dīlā yavanna hadanna. dæn tāttā mokak kiyapi

'dāna는 왜 하느냐?' '당신이 이 마당 언저리에 오지 않도록, 그 puñña를 받게 하려는 겁니다. 그래서 준비하는 겁니다. 당신이 떠나도록 puñña를 주어 보내려는 겁니다.' 그러면 아버지가 뭐라 하겠습니까?

vāgē asatpuruṣaya ṭikak tava innavada puḷuvan meccara karalā meccara hadapu maṭa topi mokakda mē karanna hadannē pavkāra hæta kiyalā bayinnē nædda

웬만큼 못된 사람이라도 '이렇게 해 주고 이렇게 키운 나에게 너희가 무슨 짓을 하려 하느냐, 죄 많은 것들' 하며 욕하지 않겠습니까?

dæn mun karanna hadannē dānē dina eken dæn dānē dena kriyāvē cētanāva mokakda mē mahā pāpa cētanāvak nēda mē karanna hadannē? ehenam onna oya jātiya ēvā koralayilayi ivelā dānē dunnaṭa passē api hitanavā dantun eka pim. danyaka pimva ætta ēka karmayak.

이들이 dāna로 하려는 것, dāna를 올리는 행위의 cetanā는 무엇입니까? 이들이 하려는 것은 큰 pāpa cetanā 아닙니까? 그런 것을 해 놓고 dāna를 올린 뒤에 우리는 'dāna는 puñña'라고 여깁니다. dāna는 puñña, 맞습니다. 그것은 하나의 kamma입니다.

anumōdan karana karmaya mokakda mēka kala pættaphala atasin.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka mokakda kanna ṭikak dena eka pin anit adahasa ēka pinna.

그것은 무엇입니까? 먹을 것을 조금 주는 것은 puñña지만, 그 밖의 뜻도 puñña입니까?

ehenam anumōdan karanna sādannē mokakda? dæn pin anumōdan karanavā kiyalā mē pāpayak pāpayak kriyātmaka karanakoṭa pāpaya mokakda tibunē? lōbhayayi, dvēśayayi, mōhayayi nemeyida metana tibunē?

그렇다면 anumodanā하게 하는 것은 무엇입니까? puñña를 anumodanā한다며 pāpa를 행할 때 그 pāpa는 무엇이었습니까? 여기에 있던 것은 lobha, dosa, moha 아닙니까?

pina karapa hāmuduran dan̆duna eka pav vunē næhæ. ēka venavā vaṁśayak vuṇā. dānē dena mohota ēkaṭa gælapena pinak siddha vuṇā. hæbæyi ēka aragena horanna hadannē mokakda

puñña로 스님께 dāna를 올린 것은 pāpa가 되지 않았습니다. 그것은 따로 하나의 일이었습니다. dāna를 올리는 순간 그에 맞는 puñña가 생겼습니다. 그러나 그것을 가지고 무엇을 하려 합니까?

tavak horanna hadannē mē ammara sātara dæn anumōdan karanavā kiyana mokakda ē anumōdanāva dæn karanna hadannē mēka kālē pætta paḷatana hiṭa phalaya

또 하려는 것, 지금 anumodanā한다는 그 anumodanā로 하려는 것은 이것을 마당 언저리에서 쫓아내는 결과입니다.

un hik nǣhæ ma dannē nǣha metana āvē kohomada kiyalā karma phalayakin ēka ipadilā vatara kǣda atarakama yāna vatē ipadilā ḷamayāṭa kǣda atarakama yānam ḷamayā ḷan̆ga ipadilā karapu karmaya vipākaya uṭat pala dīlā hitāgena āvat nemeyi hitāna yanna denekut næhæ karma śaktiyen upan vena mē kohenna ōna dæn anātayen anātha velā innē

그 존재는 자기가 여기 어떻게 왔는지도 모릅니다. kamma의 결과로 태어났습니다. 그 아이 곁에 태어나 지은 kamma의 vipāka가 그에게 열매 맺은 것이지, 생각해서 온 것도 아니고 생각해서 떠날 수도 없습니다. kamma의 힘으로 태어났는데 어디로 가야 합니까? 의지할 데 없이 의지할 데 없이 지내고 있습니다.

dæn apē vāsiyaṭa api mokada karannē mēka ayin apiṭa karadarayi mūpa panna ganna meyā kōla api ēkaṭa kramayak vin̆dalā kiyanavā apē vāsayaṭa dæn api ḷan̆gē tiyennē monavada mēka apiṭa ōna hæṭiyaṭa anikā pannavalā apiṭa ōnē lōbhayayi mōhayayi. mēkak metana idiha maka pannā ganna ōna venakama dvēśayayi mōhayayi. lōbha mōha dvēśa mōha sit velā aragena ōka kriyātmaka karanna hadanakoṭa api karalā tiyennē pin anumōdanāvada

그런데 우리는 우리 이익을 위해 무엇을 합니까? '이것 때문에 우리가 괴롭다, 쫓아내자' 하며 방법을 찾아 말합니다. 우리 이익을 위해서요. 지금 우리에게 있는 것은 무엇입니까? 이것을 우리 뜻대로 쫓아내고 싶은 lobha와 moha, 이것이 여기 있으니 쫓아내고 싶은 dosa와 moha입니다. lobha·moha, dosa·moha의 마음이 되어 그것을 실행하려 할 때 우리가 한 것이 puñña anumodanā입니까?

menna mē jatiya karanakoṭa hambavennē pratiphalaya nisā. mē yathārthaya dharmānukūlava tōrāganna bæri tavat paṇḍitaya mokada karannē? ovunṭa pin denna epā. oya karadarennē pin denakoṭa denavā uttarayak. dæn mæriccekuṭa geval vala pin denna epā. dunno karadarak onna uttaraya dunnē næ.

이런 짓을 할 때 얻는 결과 때문에, 이 실상을 dharma에 맞게 가려내지 못하는 또 다른 학자는 어떻게 합니까? '그들에게 puñña를 주지 말라. 그 탈은 puñña를 줄 때 생긴다'며 답을 줍니다. '죽은 이에게 집에서 puñña를 주지 말라, 주면 탈이 난다.' 그것은 답이 아닙니다.

pindunā nam alōbha advēśa amōha dunna karadara venavada? venna hētu tiyenavā.

alobha, adosa, amoha로 puñña를 주었다면 탈이 나겠습니까? 탈이 날 까닭이 있습니까?

dæn metenṭa gennavānam muḷu dasa dahasak vala inna yakku perētē bhūtē okkoma ævidilā haṭam mēvā rata gahapan kiyalā. kāṭavat baḍamō hædilā tiyenavada mē pat mē dānaya aragena atpocci yaki pirē ēka rata gæhuvo kanna nam epā pætta palāta visi karara pisi karapa piyana kaya gahana. dækkā nam ehema eka vidiyē vismana tiyenaeku ævidillā eka vikr̥ti atvalin mēka rata gahalā yana dækkā nam ehema divæsak ehema tiyalā kavudat mat veyi kocciyē kanna tiyā bayē bæ kiyalā vevurannaṭa karanā. mē ata gahanna yiti innēgē hæṭi sæk ahama kiyalā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn api kivvot ehema innavā gan̆dagaha. dæn kāṭa hari dānaya potak ganna hindāt pirisidena rata gahapan kivvot araka dækkā nam ara dānē ganna innē ekak. ara guṇa dharmaya nætnam ehema eyi eyi ōkaṭa ata gasavanna epā kiyannē næ. mokakda eyā putten ata gasavannē mala pirerē tiyanna tiyannē næ. ēka kiyanavā etakoṭa dækkanna oya hin̆ganam mokēda? mala piritengē hæṭiyaṭa. mala pirēṭiyā dækkanna nam yam kenek ungē hæṭi dækkanam unṭa pin siddha venna ata gassava lakanavā tiyā. pætta paḷata balannē næ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē taram ajuvā. hæbæyi āryayangē sirisak tiyenavā lōkayā yamak piḷikul kiyayida āryavikal nokarayi.

그만큼 역겨운 것입니다. 그러나 ariya들의 성품이 있습니다. 세상이 무언가를 역겹다 해도 ariya는 역겨워하지 않습니다.

anna etenṭayi piḷikul nokarana tæna væṭunahamayi ara pudgalayā śāntiya vennē.

그 역겨워하지 않는 자리에 이르러야 그 존재가 평안해집니다.

særiyut maharahatan vahansē vaḍinakoṭa ēka avasthāvaka lāuru kiyana rōgaya hædilā ada vāgē tibena kālayak nemeyi. ē hæṭa æn̆gili kuṇu velā væṭenavā. mahā bhayānakayi mini pætta paḷat yannē næhæ. rōgaya hiṭiyat dālā yanna yanavā gehet dālā okkoma dālā. æn̆gili kuṇu vunāṭa passē behet nǣ.

Sāriputta 큰 arahant께서 다니시던 어느 때의 일입니다. 나병이라는 병은 오늘날 같지 않아서 그때는 손가락이 썩어 떨어졌습니다. 매우 무서워서 사람들이 근처에도 가지 않았습니다. 병자가 있으면 집도 버리고 모든 것을 버리고 떠났습니다. 손가락이 썩은 뒤에는 약이 없었습니다.

ektarā kāntāvaṭa mē lāuru rōga hædilā æn̆gili kuṇu velā. dæn ǣṭa in̆dan mokada karannē? bat pārsalayak genallā tiyenavā. hitaṭat tiyāgena siṭa tallu karanavā gē ætulaṭa vatura ekak tiyalā siṭu karanavā. mokada vatura ganna bæhæ. mula nam kāpan kiyalā. ḷan̆gaṭa yannē nǣ ē taram bayayi mē rōgaya

한 여인이 나병에 걸려 손가락이 썩었습니다. 그 여인에게 어떻게 합니까? 밥 꾸러미를 가져와 막대로 집 안으로 밀어 넣습니다. 물 한 그릇을 놓고 밀어 넣습니다. 그 여인은 물을 떠 올 수 없으니까요. '이거 먹어라' 하고는 가까이 가지 않습니다. 그만큼 이 병을 무서워합니다.

budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē mehema rōgī kāntāvak innakoṭa kohomahari tara avasthāvakadī dækkā divæsin særiyut hāmuduruvō maṭa mataka hæṭiyaṭa unvahansē dækkā mē siddhiya ada davasa tuḷa mārāntikava innē koyi mohotē mæralayi hitannē næhæ mē gæyi karagatta penekut nǣ. pītak venavā nam mē velāva tamayi pītak vennē.

부처님 계실 때 이런 병든 여인이 있었는데, 어떤 기회에 천안으로, 내 기억으로는 Sāriputta 스님이 이 일을 보셨습니다. 그 여인은 오늘 안에 죽을 처지였고 어느 순간 죽을지 몰랐습니다. 지어 둔 puñña도 없었습니다. peta가 된다면 바로 이때 됩니다.

dæn mē velāvaṭa dānaya addī gatta pinak ehema matu vunot ehema ē citta prahadīmat ehema mē gayanaṭa sugatiyaka upadinavā. nætnam mahā dugatiyayi vennē. gati lassana pēnnē ehemayi. piḷisaraṇak venna ōnǣ kiyalā mokada karannē piṇḍapāta væḍi æhæra

이때 dāna를 올려 얻은 puñña가 떠오르면 그 마음의 맑음으로 이 여인은 sugati에 태어납니다. 아니면 큰 duggati로 갑니다. 갈 곳이 그렇게 보였습니다. 의지처가 되어 주어야겠다며 어떻게 하셨습니까? piṇḍapāta를 나가셨습니다.

vakoṭa meccara avasthāvaka mama mē asāda velā innavā maṭa dæn dānayak koyinnē. denna velāvak mehema ḷan̆gaṭa mahunā nam koccara magē vāsanāvakda kiyalā.

그러자 여인은 생각했습니다. '이런 처지에 병들어 있는 내게 dāna 올릴 것이 어디 있겠나. 올릴 기회가 이렇게 가까이 왔다니 얼마나 큰 복인가.'

aragatta bat mula aragena mokada karannē bohōma amāruven ara dǣti allen allagena ævidilā. unvahansēgē pātrayaṭa danna æn̆gillā kuṇu vecca ekak kæḍilā vannā pātēṭa arat gata.

받아 둔 밥 한 줌을 들고 아주 힘들게 두 손바닥으로 쥐고 와서 그분의 발우에 올리는데, 썩은 손가락 하나가 부러져 발우 안으로 떨어졌습니다.

ayiyō vecca dēka hædi. meccara mahanṭa meccara læbicca vāsanāva dæn itin unvahansē kohomada mēka kannē? mayi kuṇu vægilā pātra vennē. anē ē dānayat mara dīganna hamba vunak kiyalā saṁvēgayak æti venakoṭa unvahansē dænagattā mē saṁvēgaya æti. mēka ahakāyi kiyalā. pēna tenekin in̆dagena ara æn̆gil kælla aran pættakin tiyenavā dānaya væran̆du.

'아이고, 큰일 났구나. 이렇게 어렵게 얻은 복인데 이제 그분이 이걸 어떻게 드시나. 고름이 섞인 발우가 되었구나. 아, 그 dāna조차 제대로 올리지 못했구나' 하며 마음 아파할 때, 그분은 그 마음 아픔을 아시고 '이것은 치우면 된다' 하시며 여인이 볼 수 있는 곳에 앉아 그 손가락 조각을 집어 옆에 두고 dāna를 드셨습니다.

dæn kō ārya iradit ticca nisā. lōkēā yamak piḷikul kiyayida? da āryō piḷikul nokarayi. ārya aṭē piḷikulava næ. dānukam pāviṭlo.

ariya의 성품이 있었기 때문입니다. 세상이 역겨워하는 것을 ariya는 역겨워하지 않습니다. ariya에게는 역겨움이 없습니다. 자비로운 분들입니다.

ḷamayagē arūci ṭika allanna kivvot ehema api allanavada kæmati næ. tamangē daruvā kiyalā hitin dānukam pāsa nisā allannē kō dannē nædda? kæta hitnavada?

아이의 똥을 만지라고 하면 우리가 만집니까? 싫어합니다. 그런데 내 아이라는 마음, 자비 때문에 만지지 않습니까? 그때 더럽다고 여깁니까?

ēkama kæta næddē. anē magē daruvak tiyenavā mēkayit hōda pan kiyalā dunna mokak kiyanna nam tō hōdaka magē kaya puga hētu vara tōgē kaya hōda navada mama ahannē nædda ēka atriyayi. allapu gedaralā meyat pahara venada tamā ekat pahara venavā. vaṭaviḍa tamangē kavusganna pælalā daralā ū hōdagena enavā.

그게 더럽지 않습니까? '내 아이가 있으니 이것 좀 씻겨 달라'고 남에게 맡기면 '네 몸에서 나온 것은 네가 씻지 왜 나더러 하라느냐'고 하지 않겠습니까? 싫은 일입니다. 그래도 제 아이라면 직접 씻겨 옵니다.

ehenin ḷavahaṭa anukampavat naḍikat hōdalā enavanē. ēka allanna kætayi. dæn mokakda venasa? asaviccala kæta tibunā nam tamangē kāla passē tibunet asuca asuviccaṭa neveyinema kæta tibilā tiyennē. dayānukampāva kiyalā viśēṣa ekak mokak hari amut tamangē kaṭaya nisā ara kæta nætuva kiyalā.

자비가 있으니 씻겨 옵니다. 남의 것은 만지기 더럽고요. 무엇이 다릅니까? 똥에 더러움이 있다면 제 아이에게서 나온 것도 똥입니다. 더러움은 똥에 있는 것이 아닙니다. 자비라는 특별한 무엇 때문에, 자기 것이라서 더러움이 없는 것입니다.

ehenam mē kæta kiyannē dr̥ṣṭiyak. okkoma dr̥ṣṭi galavā dāpu kenāṭa kætaya lassanaya kiyana mē ælīmayi gæṭīmayi dekama næha. ē dr̥ṣṭiya gælavenakan tamayi ōka tiyennē.

그렇다면 더러움이란 하나의 견해입니다. 모든 견해를 벗어 던진 이에게는 더럽다, 아름답다는 달라붙음과 부딪힘 둘 다 없습니다. 그 견해가 벗겨질 때까지만 그것이 있습니다.

itin menna mē vagē avasthāvaka mē perētayāṭa karadarayak pin denna kiyalā kivvat ēka koccara kæta vuṇā. ū kætayi kiyalā piḷapu karalā ahakaṭa panna. dayānukampāven kalpanā karanavā mē tattvayaṭa patvecca eka ko kumana hētuvakin goḍa dānna puḷuvanda?

이런 상황에서 이 peta에게서 탈이 온다며 puñña를 주라고 할 때도, 그것이 얼마나 추하게 되었습니까. 그가 더럽다고 역겨워하며 쫓아내려 합니다. 자비로 생각해 보십시오. 이 처지에 빠진 존재를 무슨 까닭으로든 건져 낼 수 있을지.

anna ē nisā etana kætak kæta apriya kiyana eka ganna ætuva madhyastha velā. ē avaśya karannā vū śānta manasak æti āryayanṭa yam dānayak dīlā hitam pin denakoṭa ē pin anubōdan vuṇē. anna eten siddha venavā alōbhaya addēśaya amōhaya nægihiṭīma. ēkaṭa vena saturak nam alōbha sahagata addēta sahagata amōha sahagata vipāka cittayā pahala venna paṭan gannavā ara amanussayāṭa

그래서 거기서 더럽다, 싫다는 것을 취하지 않고 가운데에 서서, 필요한 평온한 마음을 지닌 ariya에게 dāna를 올리고 마음으로 puñña를 줄 때 그 puñña를 anumodanā하게 되면, 거기서 alobha, adosa, amoha가 일어납니다. 그것에 기뻐하면 alobha, adosa, amoha를 띤 vipāka 마음이 그 amanussa에게 일어나기 시작합니다.

ehema vuṇānam mokada vennē? ē yahapat vannāvū ita priya aramuṇak nægilā āpuvahama nægena cittaprahādaya anē maṭa dæn hari suvayaæta enavā. harima śāntayi. hari praṇītayi. satuṭa æti venakoṭama mokada vennē? hitaprahādaya tuḷin arahat bæva prēta sattayen tiyāganna bæruva yanavā.

그렇게 되면 어떻게 됩니까? 그 좋고 마음에 드는 대상이 일어나면 마음이 맑아져 '아, 이제 참 편안하다, 참 평온하다, 참 훌륭하다' 합니다. 기쁨이 생기는 순간 어떻게 됩니까? 그 마음의 맑음으로 그 존재 상태를 peta 상태로 붙들어 둘 수 없게 됩니다.

siyum mat bævaṭa mokada vennē? mānasikatvaya prabala vecca gaman sugatiya pættaṭa hiṭapu gaman atdæva parivartanaya velā evalinma serēta dēvattayē suti paṭisandhi labanavā. etana balannam deviyē edāt hatana tiyenavada?

미세한 존재 상태에 무슨 일이 일어납니까? 마음이 강해지는 순간 sugati 쪽으로 기울어 그 존재 상태가 바뀌어, 바로 peta에서 deva로 paṭisandhi를 얻습니다. 그러면 신이 됩니다. 그때도 해코지가 있겠습니까?

ē karadarē enna vidihak nǣha. mokada alōbhayen advēśayen, amōhayen balavat dē dīmen ohugē atdyava parivartanat vuṇā. parivartaya novunā nam ohu etana satuṭu vuṇā.

그 탈이 올 길이 없습니다. alobha, adosa, amoha로 강하게 준 것으로 그의 존재 상태가 바뀌었기 때문입니다. 바뀌지 않았다 해도 그는 거기서 기뻐했습니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā tamanṭa yamkisi udav karana upakārakana yam iṣṭa dēvatāvayek gæna sihi karalā yam kenek dan dīlā pennumōtan karapuvahama eyin satuṭaṭa pat dēvatāvā ataruvek tamangē daruvā ārasthā karanā vāgē ē duna pudgalayā tamanṭa pirī karapu pudgalayā ārasthā karanavā. deviyangē āśirvādaya labannā vūṭa abhivr̥ddhiya misa pirihīmak nǣhæ kiyalā budurajāṇan vahansē pæhædiliva dēśanā karanavā.

부처님은 이렇게 설하십니다. 자기를 돕는 어떤 이로운 신을 생각하며 누가 dāna를 올리고 puññānumodanā를 하면, 그로써 기뻐진 신은 어머니가 자기 아이를 지키듯 그 준 사람, 자기에게 puñña를 준 사람을 지킵니다. 신의 축복을 받는 이에게는 번영만 있고 쇠퇴가 없다고 부처님은 분명히 설하십니다.

dæn mē kiyannē kāṭada denna kiyalā nātha deviyayanṭayi nātta deyangē pirisarayi pin denna aniṭavat denna yanna ē budurajāṇan vahansē ehema ekak dēśanā karalā næha.

그런데 누구에게 주라고 하셨습니까? Nātha 신과 Nātha 신의 무리에게만 puñña를 주고 다른 이에게는 주지 말라는 것을 부처님은 설하신 적이 없습니다.

tamanṭa yahapatak karana taman tamanṭa iṣṭa dēvatāvek innavā nam ē sihi karalā kaṭayutu karana ē deviyan disā dānamānayak dīlā puṇayānumōdanā karana saturu vennē dēvatāva ata daruvek ārakṣā karanavā vagē ē dan dunna tamanṭa yahapata karapu ekagena ārakṣā karanavā. deviyangē āśirvādaya labannā vūṭa abhivr̥tiya api pirihīmak nǣha kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā.

자기에게 이로움을 주는 이로운 신이 있다면 그를 생각하며 그 신을 위해 dāna를 올리고 puññānumodanā를 하면, 기뻐한 신은 어머니가 아이를 지키듯 그 dāna를 올린, 자기에게 이로움을 준 사람을 지킵니다. 신의 축복을 받는 이에게는 번영만 있고 쇠퇴가 없다고 부처님은 설하십니다.

dæn ē baṇayi mē baṇayi mokakda apiṭa ōna hæṭiyaṭa baṇa hadanna giyā mama ēkayi kivvē nova æratakaṭa vætnavā kiyalā.

그 설법과 이 설법이 어떻게 다릅니까? 우리 마음대로 설법을 만들려 하면 곤경에 빠진다고 내가 말한 것이 바로 그것입니다.

anna væradīmat væradicca tænak hoyāganna ōnē. æyi pindunahama karadara vennē kiyana eka hoyāganna ōnē. pindunvolaṭa karadara vennē næha. pin kiyalā pavunahama karadara venavā. pin kiyalā pav karuvahama karadara venavā.

잘못된 곳을 찾아야 합니다. puñña를 주면 왜 탈이 나는지 찾아야 합니다. puñña를 주어서 탈이 나지는 않습니다. puñña라며 pāpa가 되면 탈이 납니다. puñña라며 pāpa를 지으면 탈이 납니다.

ōka tērum ganna ōnē. ehema tērum gatta nam apiṭa mē eka ekkenāgē matagena væḍak nǣha.

그것을 이해해야 합니다. 그렇게 이해했다면 이런저런 사람의 견해는 우리에게 필요 없습니다.

itin buduhāmuduruvanṭa kiyalā pānna tiyannat epā kiyalā mē vagē kiyana tā samaharen kiyanavā.

또 어떤 이들은 부처님께 등불을 놓지 말라는 식으로도 말합니다.

hæbæyi unvahansēlāgē namak kiyalā kiyanavā mē namaṭa panak tiy epā uḍinma budunṭa tiyanna epā. karadara enavā. magē namaṭa tiyannakō hon̆dak venavā. budungē budunda

그러면서 어떤 스님의 이름을 대며 '이 이름으로 등불을 놓으라, 맨 위의 부처님께는 놓지 말라, 탈이 난다, 내 이름으로 놓으면 좋은 일이 생긴다'고 합니다.

tiyannakō hon̆dak venavā. budungē budunda poḍḍak balanna ē budunganda kiyalā. vena kārṭa kiyannē budunṭa pahana tibbo karadarayi. ara nama kiyilā pāhana tibbavot hon̆dayi. uḍama pahana budunṭa nemeyi eyāṭa kāṭa hari kamak ma kenāgē nama kiyannē mokē nam la nam kiyana eka dharma dēśanāvala gælapennē næhæ. namut hitāganna kāvaru hari ehema kiyanavā nam gælapenavada kiyalā. eccarayi dakinna ōnē.

그 부처님이 어떤 부처님인지 좀 보십시오. 부처님께 등불을 놓으면 탈이 나고 그 이름을 대고 놓으면 좋다니요. 맨 위의 등불을 부처님이 아니라 그 사람, 누구든 그 사람 이름으로 놓으라는 것은 설법에 맞지 않습니다. 누가 그렇게 말한다면 그것이 맞는지 스스로 생각해 보십시오. 그것만 보면 됩니다.

itin ehenam mē mona praśnayak næ buddha ratnayaṭa dharma ratnayaṭa saṁgharatnayaṭa vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī guṇa sihi karalā ē guṇaya udesā yam upasthānayak puda satkārayak karanavā nam ē puda satkārayat ekka nægennē mokakda? vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī guṇayaṭa bara karalā alōbha advēśa amōha guṇaya tuḷin nægilā ævidilā ara uttama vannāvō nivana mul kara trapihiṭana eka. ehenam

그렇다면 아무 문제가 없습니다. Buddha 보배, dharma 보배, saṅgha 보배에 대해 vītarāga, vītadosa, vītamoha의 덕을 떠올리며 그 덕을 위해 시중이나 공양을 한다면, 그 공양과 함께 무엇이 일어납니까? vītarāga, vītadosa, vītamoha의 덕에 기울어 alobha, adosa, amoha의 덕으로 일어나 그 거룩한 nibbāna를 뿌리로 자리 잡게 됩니다.

nivana mul kara trapihiṭana eka. ehenam epuvannāva dēṭa yamek satura vuṇāda ohugē manasat alōpa, addēśa amōhayaṭa yomu velā hitan vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī pættaṭa bara vuṇā nam ohu nivanaṭa bara venavā. nivanaṭa baravecca alōbha dvēśa amōha pudgalayakin kenekuṭa karadarayak venavā kivvot mēkē raṁśu mahattayakvat hētu lōkē næha. ehenam venna hētuvak næhæ.

그런 것에 누군가 기뻐했다면 그의 마음도 alobha, adosa, amoha로 향해 vītarāga, vītadosa, vītamoha 쪽으로 기울어, 그는 nibbāna로 기웁니다. nibbāna로 기운 alobha, adosa, amoha의 사람에게서 누군가에게 탈이 난다면, 세상에 그럴 까닭은 티끌만큼도 없습니다. 그렇게 될 까닭이 없습니다.

varaddalā denna giyahama nam ōka venavā ē nisā api varaddaganna e. taman karana kiyana dē mokakda mama mē karannē kiyalā manāva tiyavanin hitanna ōnē kāṭa karadarayak yanna æyi hin karanna hadannē? mē lōkē ayiti apiṭa vitarakda? æyi anika panna panna hadalā karaganna hin hædāganna inna pāḍuva inna hariyanam mokada vennē api baya gannalā tiyenavā eka dr̥ṣṭika gati kiyalā.

잘못 주면 그렇게 됩니다. 그러니 잘못하지 맙시다. 자기가 하고 말하는 것이 무엇인지, '내가 지금 무엇을 하는가' 하고 지혜롭게 잘 생각해야 합니다. 누구에게 탈을 주려고, 왜 해치려 합니까? 이 세상이 우리만의 것입니까? 왜 남을 쫓아내고 해치려 합니까? 손해가 생기면 어떻게 됩니까? 우리는 각자의 견해에 사로잡혀 겁을 먹고 있습니다.

ehema inna givot um̆bulaṭa hariyannē. hariyanna næti hētuva vena ekak kiyannē tava ekak.

그렇게 하면 잘될 거라고들 하지만, 잘 안 되는 까닭은 다른 데 있습니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā kiyanavā apē parapura tuḷa api dānayak dunnahama yamkisi ganna bæri kenek innavā. mēka vennē næha. anādi paramparāya paṭan api ehā sambandha vannā gnāti parapaṭak oya lōka amanussa lōkavalō innavā. ehema næti kenek nǣha kiyalā. ehenam api kāgen pælalā inda hadannē?

부처님은 이렇게 설하십니다. 우리가 dāna를 올리면 받을 수 없는 이가 있다는 것은 있을 수 없다고. 아득한 옛날부터 우리와 이어진 친척들이 그 amanussa 세계에 있으며, 그런 이가 없는 사람은 없다고. 그렇다면 우리는 누구에게서 떨어져 지내려 합니까?

dæn api ṇayak gevanna ōnē. ṇaya gattā nam ṇaya gevanna ōnē.

우리는 빚을 갚아야 합니다. 빚을 졌다면 갚아야 합니다.

dæn ēka katāvak tiyenavā maliyadēva maharahatan vahansē vaḍinakoṭa apē katāvak tiyenavā maliyadēva maharaharahatan vahansē a væḍa inna kālē suḷu kuḷu upāsaka mahatmayā kiyalā ekkenek hiṭiyalu æpa upasthāna karana æpakaru dāyakaya

Maliyadeva 큰 arahant 스님 이야기가 있습니다. 그분이 계실 때 Suḷukuḷu upāsaka라는 이가 있었는데, 시중을 드는 dāyaka였다고 합니다.

davalṭa dānē sakas vena ekak tava pæya gānak velāva tiyenavā. unvahansēgē iddi bala tiyenavā unvahansē kivvā api gamanak gihillā. koheda apāya pættaṭa avamak gahalā āvā. mē iralayaka hæṭi. unvahansēt ekkalā unvahansēgē iradhi balayen aragena giyā apāya vaṭē rahuva.

낮 dāna가 준비되기까지 몇 시간 여유가 있었습니다. 그분에게는 iddhi가 있어서 '우리 잠깐 다녀오자' 하셨습니다. 어디로? apāya 쪽으로 한 바퀴 도는 것입니다. iddhi란 그런 것입니다. 그분은 그 upāsaka를 데리고 iddhi의 힘으로 apāya 둘레를 돌았습니다.

opat narakayak vaṭē enakoṭa ē suḷu kuḷu upāsaka mahattayat ekkalā sitavat hiṭapu ektarā manussayek. mærilā gihillā innavā ēkenma uຸpat narakagē pættaka ara dukak vin̆dinna.

지옥 둘레를 돌 때, 그 Suḷukuḷu upāsaka와 가까이 지내던 한 사람이 죽어서 바로 그 지옥 한쪽에 태어나 괴로움을 겪고 있었습니다.

mē ravumē yanavā dækalākuḷu upāsaka mahattayā dækalā hitā. matak vunā sel kalayak aran tiba. ēkat dīlā gihin tibunē næhænē ogulu upāsaka mahattaya. suḷugulu upāsaka mahattayā tel kiyā karan tiyenavā ara vanasayayi nayaṭa hari aran tiyenavā passē denna. ē neme mærilā gihillā apāya ganna enna velāvak nǣha. hæbæyi ara yana atarēdī dækkā suḷukulu upāsaka mahattaya yanavā.

이 둘레를 도는 upāsaka를 보자 그는 기름 한 항아리를 빌렸던 일이 떠올랐습니다. 그것을 갚지 못하고 떠났던 것입니다. 그는 upāsaka에게서 기름 항아리를 빌려 나중에 주겠다고 했는데, 죽어서 apāya에 떨어져 갚을 겨를이 없었습니다. 그런데 지나가는 Suḷukuḷu upāsaka를 본 것입니다.

dīlā paḷuvō dīlā paḷuva kiyalā kǣ gæhuva. selkalē ida maliya dē maharahatan vahansē divæsin bæluvā mokakda mē illannē? dīlā paḷavanna. matak vuṇā mē tel kaliē hiteṭa væṭunā mē tel kalē matak velā illanna kiyalā. ē vara soḷubulu pāsa hatara denna varō denna varōva kiyalā enna kiyalā.

그는 '주고 가라, 주고 가라!' 하고 소리쳤습니다. 기름 항아리 말입니다. Maliyadeva 큰 arahant께서 천안으로 보시니, 무엇을 달라는 것인가 했더니 그 기름 항아리가 마음에 떠올라 그것을 달라는 것이었습니다. 그래서 upāsaka에게 함께 돌아가자고 하셨습니다.

ē varaṭa denna varō denna varavagena āva. dæn avadhānaya yomu kara innavā denakā. ē pāraṭa vecca siddhiya kiyalā kalā tel kallayak aragena tunuru aṁguṇayaṭa pahada allavalā ē pina anumōdan karanna ē tel kallē gatta manussayāṭagiya. tel kalaka pahan dallā him pan anubōdan karalā ara amanussayāṭa amanusayāyi mohotema ara payin goḍanavā. duvē tiyenama bidunā.

그렇게 돌아와 두 사람은 마음을 기울였습니다. 그 뒤 기름 한 항아리를 가져와 삼보 앞에 등불을 켜고, 그 puñña를 기름을 빌려 간 사람에게 anumodanā하게 했습니다. 기름 항아리로 등불을 켜고 puñña를 주자 그 amanussa는 그 순간 apāya에서 올라왔습니다. 괴로움이 끝났습니다.

dæn mē vædagat deyak. ōkē gattē mokada api ṇaya vecca aya nædda mē sudana velā tamayi kāṭavat satayak na aya naya novayiti mē sasara kamaṭa ævi

이것은 중요한 일입니다. 여기서 무엇을 배웁니까? 우리에게 빚진 상대가 없습니까? 이 saṃsāra 여정을 오면서 누구에게도 한 푼 빚지지 않은 이가 있겠습니까?

muslim mudalāgen hiti kǣllalā ṇayaṭa aran denna bæri velāva mæṭila ehemanam giya at bævi. ēkat ṇayakāraya passē balā inna kǣdenek velā indā bōta lōkayaka innavānam ṇaya balāgena ēka ṇaya balāgena innavā ṇayakārayā dinna aru magē sidi kælla gattā maṭa dunnē næhænē. ēka denakan balā innē.

무슬림 가게 주인에게서 천 조각을 외상으로 받고 갚지 못한 채 죽었다면, 지난 생의 일인데도 그 빚쟁이가 뒤에서 기다리는 존재가 됩니다. bhūta 세계에 있다면 빚을 바라보며 기다립니다. '내 천 조각을 가져가고 나한테 안 줬잖아.' 그것을 줄 때까지 기다립니다.

dæn mokada vennē? ara manussayā pin karalā ivalā ehenam nāta deyanṭayi pirisaṭayi pin denavā. araman mityā dr̥ṣṭa avuṭa pindenna epā. nītiyayi mehe nītiyak ayanna.

그러면 어떻게 됩니까? 그 사람이 puñña를 짓고는 Nātha 신과 그 무리에게만 puñña를 줍니다. 그 micchā-diṭṭhi 무리에게는 주지 말라, 여기 규칙이 있다면서요.

dæn aruva mokada karannē? maṭa denna tiyennē eka redi kællē salli dennē næha. ēkaṭa deyak maṭa dennē næha. ū mē uḍa innē vū loku velā ovunṭa dīvā. ṭapiya ōkaṭa hon̆da væḍak karā kalennē nædda?

그러면 그 빚쟁이는 어떻게 합니까? '내가 받을 것은 천 조각 값인데 그 돈을 안 준다. 그 대신 아무것도 주지 않는다. 저놈은 위에 높이 있는 이들에게나 주었다. 이놈에게 한 방 먹여 주지 않을 수 없지.'

āpuhāma dæn deviyangē nītiyak tiyenavā. mē manussayā deviyanṭa kiyanavā maṭa karadara karanavā kiyalā. hæbæyi deviyō kiyana eka caṇḍi vidihaṭa phala hari næhænē dēva dharmayak tiyenavā. dēva dharmaya tanuyi vivasalā innē. æyi kotana innē? æyi karadara karannē? mēka kā magē redigāla aragena sallinnē næhæ. oya dennē nǣhællu maṭa dæn de mokak kiyanna? monavā karanna itin aya gannu tiyaruvana maṭa kivvaṭa maṭa pānna deyak. dēva dharmaya sākṣiya viccarayi tiye

그러자 신들의 법이 나섭니다. 이 사람이 신에게 '이자가 나를 해칩니다' 하고 말합니다. 그러나 신이라고 깡패처럼 구는 것이 아니라 deva dhamma가 있습니다. deva dhamma에 따라 살펴봅니다. '왜 거기 있느냐, 왜 해치느냐?' '이자가 내 천을 가져가고 돈을 안 줍니다. 안 준답니다. 이제 내가 뭐라 해야 합니까? 어떻게 하란 말입니까?' deva dhamma로 볼 수 있는 증거는 그 정도입니다.

monavāganna aruva karadara karanavā. mehen nītiyak dālā tiyenavā denna nam epā api mityā dr̥ṣṭiya karadara venavā. api ē dr̥ṣṭiya medena irilā mokada karannē? dennema nænṭa api. api dahak deeni midennē næ minna

그러니 그 빚쟁이가 해를 끼칩니다. 여기서는 규칙을 만들어 주지 말라, micchā-diṭṭhi가 해친다고 합니다. 그 견해에 머물러 우리는 어떻게 합니까? 주지 않습니다. 그러면 빚에서 벗어나지 못합니다.

hariyaṭa sammā diṭṭhi kāyat ekkalā ætuḷu karana saṁsārē gamanak ayin inna ayagē katāva mē hæmatænema inna lōka satyaṭa ṇaya velā. eka eka jātiyē ṇaya vecca. kāṭavat api bænna nam api bæn gahanna nayakārayek venavā. kāṭavat pārak gæhuvā nam guṭiyak guṭika nayakārayek venavā.

sammā-diṭṭhi로 들어서서 saṃsāra 여정을 벗어난 이들의 이야기는 따로 두고, 우리는 곳곳의 세상 중생에게 갖가지 빚을 지고 있습니다. 누구를 욕했다면 욕을 먹어야 할 빚쟁이가 됩니다. 누구를 때렸다면 맞아야 할 빚쟁이가 됩니다.

kāgen hari yamak udurāgattā nam hora mæravaṁcāven gattā nam anun apē dēval kaḍāganna jātiya ara gōcarenna nāyakārayek venavā. api kāṭahari nindā kaḷā nam lōkayen nindā labanna nāyakārayek venavā. mē vagē anunṭa yam yam ākārayen ævæḍak kaḷā nam eban̆du jātiya ævæṭanna nāyakārayek venavā.

누구에게서 무엇을 빼앗았다면, 훔치거나 속여서 가졌다면, 남이 우리 것을 빼앗아 갈 빚쟁이가 됩니다. 누구를 모욕했다면 세상에서 모욕을 받을 빚쟁이가 됩니다. 이렇게 남에게 이런저런 해를 끼쳤다면 그런 해를 입을 빚쟁이가 됩니다.

ō nokarada mē gamana ævillā tiyennē? apramāṇa ōvā karakora āvā misā davasē ada davasa aragena bæluvot

그런 것을 하지 않고 이 여정을 왔겠습니까? 셀 수 없이 그런 것을 하며 왔습니다. 오늘 하루만 놓고 봐도 그렇습니다.

mē suddha velā inna maṭṭamē hindā mē kāya kiyannē nætuva eccara kiyannē næhæ. mē suddha venna issellā davasak sihi karalā balalā mama udē paṭan gatta davasē in̆dalā havas venakan kolalā tiyennē ēvā kenekuṭa hita ridenna næti dēval hon̆da ēvā karalā tiyennē kīyada kenekuṭa ænum pada hari hita ridena jātiyala poralā tiyenavā kīyakda bæruvot ehema kiyā matak vennē.

지금은 이만큼 깨끗해져서 몸으로 그렇게까지 하지는 않지만, 깨끗해지기 전의 하루를 떠올려 보십시오. 아침부터 저녁까지 남의 마음을 아프게 하지 않는 좋은 일을 몇 가지나 했고, 비꼬는 말이나 마음 아프게 하는 일을 몇 가지나 했는지 헤아려 보면 떠오를 것입니다.

95k tiyennē kāṭa hari poḍḍa poḍḍa hari hiduva kolōpamak hari karapuvā. taman santōsanalā hariyannē næhæ anika hitanadilā. ekkōnuṭu aḍupāḍuvak karapu hiṁ hiṁsāvak karapu ekak. apē kaṭayu tuḷin 1005k vidilā tiyennē oya ṭika.

95가지는 누군가에게 조금씩이라도 아픔을 주거나 해코지한 것입니다. 자기 즐거움만 생각하고 남은 생각하지 않습니다. 누군가에게 모자람을 주거나 해친 것입니다. 우리 일 가운데 100가지 중 95가지가 그런 것입니다.

hon̆da karāna sihiyaṭa pahakut tiyenavada kiyalā kiyanna bæ.

좋은 일이 다섯 가지라도 기억나는지 장담할 수 없습니다.

ehenam kavadā hari api yathārthayaṭa āpu davasaka paṭan inna mē pin pavvat tērum aragena śāsanayē guṇaya gæna hitapu davasaka in̆dalā kavadā hari. kramakramaya ōka anit pættaṭa haravanavā. væḍi hariyak hon̆da væḍa karannat ara hitaṭa rida ōna ēvā, karadara ēvā ṭika ṭika karannat hæbæyi ē karat akæmætten ækili karannat passē kramakramaya aḍu karannat paṭan gannavā.

그러니 언젠가 실상에 이른 날부터, puñña와 pāpa를 이해하고 sāsana의 덕을 생각한 날부터, 차츰 그것을 반대로 돌립니다. 대부분은 좋은 일을 하고, 마음을 아프게 하는 일이나 탈을 내는 일은 조금씩 하더라도 마지못해 움츠리며 하고, 나중에는 차츰 줄여 나가기 시작합니다.

mehema karagena karagena tamayi mē bauddhatvaya tuḷa api kenekuṭa karadarayak nokaḷa satvayaṭa manasa hadāgannē. sǣhena kālayak gihillā. ara sasara genāpu viruddha koccara hari ædalā yannē? anunṭa koḷamak kaḷama santōsa vennē.

이렇게 하고 또 하여 불자다움 안에서 남에게 탈을 주지 않는 마음을 기릅니다. 꽤 오랜 시간이 걸립니다. saṃsāra에서 가져온 반대 성향이 얼마나 우리를 끌고 갑니까? 남을 해치면 기뻐합니다.

ēka hari satuṭak. un an̆ḍanakoṭa apiṭa satuṭa tiya. unṭa siṭidenakoṭa apiṭa satuṭuyi. hatulaṭenakoṭa apiṭa satuṭiyu. maṭa bænnāva kahaval davas avurudda nisā bænna deklā gahanavā dæka satui. bænalā tiyennē avurudaṭa issellā ekaṭa pāra. avuruddaṭa passē ohuṭa kavuru hari gahanavā dækuvot āraṭa vadinavā. ohokamaṭa ekak bællā tiyenavā. hon̆daṭa væḍē api ēka saturu venavā.

그게 참 즐겁습니다. 그들이 울면 우리는 즐겁습니다. 그들이 고생하면 우리는 즐겁습니다. 나를 욕한 사람이 맞는 것을 보면 즐겁습니다. 욕한 것은 한 해 전 일인데도요. 한 해가 지나 누가 그를 때리는 것을 보면 반깁니다. 그렇게 하나를 품고 있습니다. '잘됐다' 하며 기뻐합니다.

dæn mē ban̆du mānasikatvayaka innē. ehenam mē mānasikatvaya mohotak mohotak pāsā anunṭa karadarayak vaenakoṭa satuṭu venavā. ē satuṭu vena gānē api karannē mokakda? lōkayāgen ē jāti ekak apiṭa karadarayak enakoṭa satuṭu veena lōkayak bihi karanavā.

우리는 이런 마음 상태로 지냅니다. 이 마음은 매 순간 남에게 탈이 날 때 기뻐합니다. 그렇게 기뻐할 때마다 우리는 무엇을 합니까? 우리에게 그런 탈이 올 때 기뻐할 세상을 만들어 냅니다.

anunṭa karadarayak venakoṭa saturu vena manasak api hæduvot apiṭa karadarayak venakoṭa satuṭu venavā misat duk venna lōkayak bihi vennē næ. anukambhā karana lōkayak bihi vennē næ. ēkaṭa hinahena lōkayak bihi venavā.

남에게 탈이 날 때 기뻐하는 마음을 기르면, 우리에게 탈이 날 때 기뻐하는 세상이 생기지 슬퍼해 줄 세상은 생기지 않습니다. 가엾게 여겨 줄 세상이 생기지 않습니다. 비웃는 세상이 생깁니다.

api dæn lōkayaṭa bælalā hariyannē næha. ēkaṭa hētu phalaya karmaya vipākaya api gonnalā tiyennē ohoma ēvā. ehenam mē vagē dēval valin api parakṣā venna ōnē onna oya tænvala.

우리가 세상을 원망해도 소용없습니다. 원인과 결과, kamma와 vipāka로 우리가 쌓아 온 것이 그런 것들입니다. 그러니 그런 자리에서 이런 것들을 조심해야 합니다.

mē metat væḍīma ahin maitra siyalu satvayaṭa maitrī valanna kiyana eka hon̆dayi. ēka ehāt pæyak. budurajāṇan vahansē sanumata karapu deyak. ehenam dænaganna bæ hæmadēkinma mettā sahagata kāya karma mettā sahagata vacī karma mettā sahagata manōma mē ṭika lōkaya ara karanna ōnē.

mettā를 기른다고, 모든 중생에게 mettā를 펴라는 것은 좋습니다. 부처님이 인정하신 일입니다. 그렇다면 모든 일에서 mettā를 띤 몸의 kamma, mettā를 띤 말의 kamma, mettā를 띤 마음의 kamma, 이것을 세상에 해야 합니다.

læbenna læbena mohotaka manāsa īyen in̆dalā. magen vadina hulan podak vēvā. anikaṭa hitadena taram deyak novavā.

순간순간 마음에 품습니다. '나에게서 불어 가는 바람 한 줄기조차 남을 해칠 만한 것이 되지 않기를.'

mē mānasikatvaya pul taram mē satiya in̆dalā praguṇa karagatta kenāṭa mē ārya maitriyak væḍenavā. ārya mārgaya balādī pūrṇa venavā. akampaya bhava æti venavā. bāhira karadara næti venavā. eban̆du manasa puṇya gaṁgā kusala gaṁgahā nægena ekak venavā. eban̆du prasāda cittayakin karannā vū hon̆da væḍak nætnam ēkē balaya viśāla vaśayen væḍiyā.

이 마음을 힘닿는 대로 길러 온 이에게는 ariya mettā가 자랍니다. ariya의 길이 온전해집니다. 흔들림 없는 상태가 생깁니다. 바깥의 탈이 없어집니다. 그런 마음은 puñña의 강, kusala의 강이 솟아나는 것이 됩니다. 그런 맑은 마음으로 하는 좋은 일은 그 힘이 매우 큽니다.

anyaban̆du vannā vū puṇyānumōdanāvan karanakoṭa taman yahapatak karalā mē yahapatē satuṭu venna. mama karagatta śāntiya oba sat vēvā. mē karana gānē mokada? apramāṇa lōka satyaṭa vihida yanakoṭa siyalu satvayanṭa vihidavanakoṭa api kalpa gānaka elā in kāṭa hari satyayaṭa hiṁk kaḷā nam siyalu satvaya atarē satā innavā.

그런 puññānumodanā를 할 때, 자기가 좋은 일을 하고 '이 좋은 일에 기뻐하라, 내가 얻은 평안을 그대들도 얻기를' 하면 어떻게 됩니까? 헤아릴 수 없는 세상 중생에게, 모든 중생에게 퍼져 갈 때, 우리가 여러 kalpa 전에 어떤 존재를 해쳤다면 그 존재도 모든 중생 가운데 있습니다.

ehenam eyā atrilānē. ehenam siyalu satvayan karā met pat varala ōnavā nam yahapatak karanavā nam apen avadha asādhāraṇayaṭa gōcara vecca lōka satvayek kalpa gānakaṭa issellā mē lōkayē hiṭiyānam. ē satyaya atara siyalu satyaya atara otana hari innavā. ohuṭat ṇayagē venavā. ehenam mokada vennē? hariyaṭa avaṁkava

그러면 그도 받게 됩니다. 그러니 모든 중생에게 mettā를 펴고 좋은 일을 한다면, 여러 kalpa 전에 우리에게 해를 입고 부당함을 겪은 중생이 이 세상에 있었다면 그도 모든 중생 가운데 어딘가에 있습니다. 그에게도 빚을 갚게 됩니다.

venavā. ehenam mokada vennē? hariyaṭa avaṁkava karagena giyot apē phalaya api dunna phalaya væḍivelā vecca aparādhayē deveni vecca dhā apiṭa tibicca laukika vaśayen vidiṭa tibicca karuṇu vēga ivarayi. praśnaya vitara karanavā. īṭa passē bænaputu eka han̆da bænnat dæn ūt kiyannē. bayiṭa hitennet næ.

그러면 어떻게 됩니까? 정직하게 해 나가면 우리가 준 것이 커져서, 저지른 잘못 때문에 우리가 세속적으로 받아야 했던 kamma의 힘이 다합니다. 문제가 풀립니다. 그 뒤로는 욕하던 이도 욕하지 않게 되고, 욕할 마음조차 들지 않습니다.

eyat yāḷu venavā. hiṁgi hiṁsā karapu ekāṭa hiṁ hiṁsā nokaranna hitenavā. udav karanna hitenavā. mehema kramayak udā venavā. anna ē kramayen jaya gannavā misak vena mē anit jātiyē eta ekkenāṭa balakārayō hadāgena balakārayō denak tiyanna jayaganna puḷuvan.

그도 벗이 됩니다. 해치던 이에게도 해치지 않으려는 마음, 돕고 싶은 마음이 듭니다. 이런 방식이 열립니다. 그 방식으로 이기는 것이지, 다른 식으로 상대에게 맞서 힘센 이들을 세워서 이길 수 있겠습니까?

dharmaya tuḷin jaya gannakoṭa kavuda innē? ādhārayaṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā um̆balāgē tibu um̆balāṭa kavuruvat lōkaya ādhāra denna æyi næhæ. tamāgē piḷisan tamā sakas karaganna. attāhi atta nōnātō kōhi nātō parōsiya.

dharma로 이길 때 누가 돕습니까? 부처님은 설하십니다. 세상 누구도 너희를 돕지 않는다, 자기 의지처는 스스로 만들라. 'Attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā.'

dæn mē nāthagen bihida inavā. budurajāṇan vahansē dēśanā nātta samaharaṭa tamāmayi. anya nātayen koheda innē kiyalā ahanavā. dæn mē anya nātayekgen nēdama illannē pirisakda? nāta deyiya nātha deyangēngē pirisa genanē illannē. kōhi nātō parōsiyā.

그런데 사람들은 Nātha에게 매달립니다. 부처님은 의지처(nātha)는 자기 자신이라고 설하십니다. 다른 의지처가 어디 있느냐고 물으십니다. 그런데 다른 의지처에게 비는 무리가 있지 않습니까? Nātha 신, Nātha 신의 무리에게 빕니다. 'ko hi nātho paro siyā.'

[ugura kǣrīma] kaṇan aha tiyanē mona nātenda vahagainnē. attāhi attanōnāta. ē tamāgē tamāgē nāthaya tiyennē.

귀로 들으면서도 어떤 Nātha에게 매달려 있습니까? 'Attā hi attano nātho.' 자기 의지처는 자기 안에 있습니다.

attanāva sudantayana nātaṁ laba durlabhā manāsē damanaya karagattā vū śāntiya pihiṭava gattā vū tamāgē hita tuḷinma ē durlabha nātatvayaṭa pat vennē nātaya labanna dæn nāta tiyennē kohevat nemeyi nāta tiyennē api nātatvayen yuttava anuṭa yahapatak vena dē denavā nam apima nātīva velā ivarayi.

'Attanā hi sudantena nāthaṃ labhati dullabhaṃ.' 잘 길들여 평안을 세운 자기 마음으로 그 얻기 어려운 nātha의 상태에 이릅니다. nātha는 어디 다른 데 있지 않습니다. 우리가 nātha다움을 갖추고 남에게 이로운 것을 준다면 우리가 이미 nātha가 된 것입니다.

nātatvaya dennē nāta dēval. anāthatvayē dennē anāthaya assayi. davanna bæ anātha ne.

nātha다움은 nātha인 이가 줍니다. 의지처 없는 이(anātha)는 의지처 없음밖에 줄 것이 없습니다.

ehenam apiṭa nātha deyiyek venna puḷuvan. mokakda nātha anātha? lōkaya anāthayi, nivanama nātayi. nivana hō nivan magaṭa mahatsra vana vidiyē lōkayāṭa denavā nam eyā nāta deveyiyek.

그렇다면 우리도 Nātha 신이 될 수 있습니다. nātha와 anātha란 무엇입니까? 세상은 anātha이고 nibbāna만이 nātha입니다. nibbāna나 nibbāna의 길에 도움이 되도록 세상에 준다면 그 사람이 Nātha 신입니다.

itin apa api nāta deyiyek kalāāma nātatvayaṭa pat venavā. attāhi attanō nāta kivema yanavanē. oyaṭiya karagatā vena bāhiren nāta api hosa hoyanna dæn api dækkada dannavada api nan̆ga inna nāta diya vunot apiṭa api pēnnē nædda

그래서 우리가 Nātha 신처럼 하면 nātha다움에 이릅니다. 'Attā hi attano nātho'라고 하시지 않습니까. 그런데도 우리는 바깥에서 nātha를 찾고 또 찾습니다. 우리가 Nātha 신을 보았습니까, 압니까? 우리가 Nātha 신이 되면 그것이 우리 자신에게서 보이지 않겠습니까?

apē nāta hatvayen yutta api nāta vana nivanaṭa hita pihiṭavāgena ē nivan magaṭa hētu vena vidiṭa maga pahadagena īṭa viruddha vena lōbhayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hiti situvili kriyāvan manāsaya dænagena ēvā paha karamin alōbhayen addēśayen namōhiṁtuva kaṭayutu karamin lōbhakyaṭa dvēśakyaṭa mōhakṣayan nāsatvayaṭa avaśya vena væḍipila yodamin api kaṭayutu tu karagena lōkayāṭat ē anusārayen ē dayānukampāven ē yathārthaya api lōkayāṭa demin ēkaṭul demin udav demin kaṭayutu karanavā nam api nātatvayaṭa patvuna dēvattatvayaṭa pat vuna kenek velā melōdī api tuḷinma pēnavā.

nātha다움을 갖춘 우리가 nātha인 nibbāna에 마음을 두고, nibbāna의 길에 이르도록 길을 닦으며, 그에 반하는 lobha, dosa, moha의 생각과 행위를 알아차려 버리고, alobha, adosa, amoha로 살며, lobha의 소멸, dosa의 소멸, moha의 소멸, 곧 nātha다움에 필요한 수행을 하고, 세상에도 그에 따라 자비로 그 실상을 전하고 북돋우고 도우며 산다면, 우리는 이 생에서 nātha다움, 신다움에 이른 이로서 우리 안에서 그것이 드러납니다.

nātha dēvattaya api tuḷin pēnavā nam yam tænaka nāta dēvattaya yamek ætda gatiyaṭa gatiya sambandhayi.

Nātha의 신다움이 우리 안에서 드러난다면, 어딘가에 Nātha의 신다움을 지닌 이가 있을 때 성품끼리 이어집니다.

anna ētaṭa mokada vennē? lōkayē koyi keḷavaraka hari anit kotē kotanaka hari kiyannam. oya vagēma nātatvaya dena kenek. nātatvaya dena kenāṭa nātatvaya dena kenā gatiyen samānayi. samagatiyaṭa samagatiya nisā koccara durava hiṭiya laṁ venavā. nātatvaya dina yam nāta dēvattayek hiṭiyā nam api nāthaviyek vecca dāṭa nāthēyanṭa nāthō laṁ venavā.

그러면 어떻게 됩니까? 세상 어느 끝이든 다른 어디든, 그처럼 nātha다움을 주는 이가 있다면, nātha다움을 주는 이와 nātha다움을 주는 이는 성품이 같습니다. 같은 성품끼리라 아무리 멀리 있어도 가까워집니다. nātha다움을 주는 Nātha 신이 있다면, 우리가 nātha가 된 날 Nātha에게 Nātha가 가까워집니다.

menna nāta dēyanṭa yana mārgaya nāthaya vehe. ōka ahak velā vena jātiya ekak anātha væḍa karalā bhautika lōkē sammata katāvak ahalā nātaka sambandha venna bæ.

이것이 Nātha 신에게 가는 길, nātha가 되는 것입니다. 이것을 벗어나 다른 종류의 anātha 짓을 하며 물질 세상의 통념을 듣고서는 Nātha와 이어질 수 없습니다.

nāthaeka sambandha venna ōna nam nātha deviyek velā nāthaeka sambandha venna ōnē. etakoṭa ara puḷuvan. ehema kenek nǣha kiyanavānē mē sambandha venna bæha koma boḍu væḍavalē.

Nātha와 이어지고 싶다면 Nātha 신이 되어 Nātha와 이어져야 합니다. 그러면 됩니다. 거짓 일로는 그런 이와 이어질 수 없다는 것입니다.

ēkayi kiyannē. nāta deviyek vunot nā deviyaka sambandha vunē næhæ hæ. viṇu deviyek vunot viṣṇa deviya sambandha vunē hæ. brahmatvayaṭa anukūlava kaṭayutu kaḷoḷot brahmayaka sambandha vunē hæ. budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu hæṭiyaṭa kaṭayutu kaḷot budupiyāṇan vahansē koccara dura hiṭiyat taman ḷan̆gaṭa dun samandha

그래서 하는 말입니다. Nātha 신이 되면 Nātha 신과 이어지지 않겠습니까? Vishnu 신이 되면 Vishnu 신과 이어지지 않겠습니까? Brahma다움에 맞게 살면 Brahma와 이어지지 않겠습니까? 부처님이 설하신 대로 살면 부처님이 아무리 멀리 계셔도 자기 곁에 이어집니다.

ē kramaya dænaganna ōnē. ehenam apiṭa piḷisaraṇa api tuḷamayi kivvē ōkayi. lōkayāgen yamak piḷisaraṇa venna hæduvat venna bæhæ. api etana nætnam.

그 방법을 알아야 합니다. 의지처는 우리 안에 있다고 한 것이 바로 이것입니다. 세상에서 무엇을 의지처로 삼으려 해도 우리가 거기에 없으면 될 수 없습니다.

nātēngē vihiṭilluvaṭa hariyannē næha. nātatvayaṭa pudgalayā patvuna kenāgē yamkisi puṇaya vidik tiyenavā nam ē puya vidhiyen yahapatak karanna puḷuvan epan̆du gatiyaṭa gati samāna kenekuṭayi. ē svabhāvaya tiyena kenekuṭayi. ē nisā apit nātatvayaṭa patvena nāta dēvattayē guṇalā tāva nāta deviyanṭa yam puṇyak tiyenavanē. gati samānita nisā apiṭa illanna deyak næha. etanama hamba venavā.

Nātha의 위세만으로는 되지 않습니다. nātha다움에 이른 이에게 어떤 puñña의 iddhi가 있다면, 그 iddhi로 이로움을 줄 수 있는 것은 성품이 같은 이, 그 성질을 지닌 이에게입니다. 그러니 우리도 nātha다움에 이르러 Nātha 신의 덕을 갖추면, Nātha 신에게 있는 어떤 puñña든 성품이 같기에 우리가 빌 것도 없이 그 자리에서 얻게 됩니다.

poḍi ekā buḍiyagena innavā kaṭura hara vagē. illa śaktiyak næha. ammā tāttāgē putā nam ammā tāttā atharinavada? ammā tāttā pōvanavā pōṣaṇaya karana okkoma karanavayi. mama hōdam kiyannet næ. maṭa maḷa barayi mutrā barayi kiyannē næhæ otanama dānē. aran gilā hōdalā suvan̆dalāgenat tiyāgannā. barigini kiyannet næ. kanna denavā. mokada tāttāgē ammāgē putā nisā. gælapīma nisā.

어린아이가 누워만 있습니다. 빌 힘도 없습니다. 어머니 아버지의 아이라면 어머니 아버지가 버립니까? 어머니 아버지가 먹이고 기르고 다 해 줍니다. 아이는 '씻겨 달라'고 하지도 않고 '똥이 마렵다, 오줌이 마렵다'고 하지도 않고 그 자리에 싸지만, 데려가 씻기고 향기롭게 해 둡니다. '배고프다'고 하지도 않는데 먹여 줍니다. 아버지의, 어머니의 아이니까요. 서로 맞으니까요.

ē vagē nātatvayaṭa pat vuṇa dēvatvayaṭa mahā bōsan vahansē namak hidienam piya kenekvā nātatvaya dena piya kenekvā ē īṭa mehā kenek nam innē mehi ē gati lakṣaṇaya ara gattā nam eyāgē putek ehenam piyā putā rakinavā vagē dakinavā onna ōkayi. ēka tamayi kivvē yam dēvatāvaya ē karanā vū guṇaya tiyena atari vevāgē ārakṣā karana deviyangē āśirvādaya labannaṭa abhivr̥tiyak pirihīmak næhæ. onna ōkaṭayi kivē. itin

그처럼 nātha다움에 이른 신다움에서 대보살 한 분이 아버지라면, nātha다움을 주는 아버지라면, 이쪽에 있는 이가 그 성품을 지녔다면 그는 그분의 아들입니다. 그러면 아버지가 아들을 지키듯 돌봅니다. 그것이 바로 '어떤 신이 그 덕을 지닌 이를 어머니처럼 지키며, 신의 축복을 받는 이에게는 번영이 있고 쇠퇴가 없다'고 하신 뜻입니다.

pirihīmak næhæ. onna ōkaṭayi kivē. itin nātha dēva pihiṭak labanna nam pāntiyāgena boru væḍa karalā hariyannē næ. hitē pahana dalvā ganna ōnē. nātatvaya pahana hita tuḷa dallā gattahama ē tattvaya lōkayaṭa denakoṭa ē pahanāla lōkayē akanitāṭā bam̆bala inna brahmayanṭat pēnavā. oya pahānē ēvarā lōkayē mē vaṭapiṭāvaṭa pēnavā.

그러니 Nātha 신의 도움을 얻으려면 등불을 들고 거짓 일을 해서는 안 됩니다. 마음의 등불을 밝혀야 합니다. nātha다움의 등불을 마음에 밝히고 그것을 세상에 줄 때, 그 등불 빛은 Akaniṭṭha 범천계의 Brahma들에게도 보입니다. 바깥 등불은 이 세상 둘레에만 보입니다.

dekē venasa dakinna ōnē. hitē dalvana pahana akinaṭā bagavalaṭat pēnavā. bāhira dalvana pāna ē vaṭē tiyena karuval næti venna hētu venavā. oya poḍḍakaṭa hētu venavā. oya dekak dallanna ōnē hitē næ pāhana hitē pahana dalvanna ōnē

둘의 차이를 봐야 합니다. 마음에 밝히는 등불은 Akaniṭṭha 범천계에도 보입니다. 바깥에 밝히는 등불은 그 둘레의 어둠을 없애는 데 쓰입니다. 그 조금에만 쓰입니다. 바깥 등불이 아니라 마음의 등불을 밝혀야 합니다.

mēka dækiya [ugura kǣrīma] yutuyi. ē ṭika karagattā nam mē ætana metana pahantītaya dan̆galanna deyak næha.

이것을 봐야 합니다. 그만큼 해 두었다면 여기저기 등불 수행으로 애쓸 필요가 없습니다.

oya ṭika karagena lōkayaṭa yathārthayen anukampāven kaṭayutu karalā api visin vuṇā vū dēvalṭa vandivalā kāraṇaya tērum ganna. etakoṭa gnāna sampavitta venavā. gnāna sampittava kaṭayutu karanaṭa ēka mahā balavat. ēka satuṭu venna puḷuvan. sōmanatta sahagata venavā. tamanṭa kisima lābhayā praṁsāvak balāporottu vena næti hiten kara paḷaveni mahā kusal hita nægenavā.

그만큼 하고 세상에 실상대로 자비롭게 살며, 우리가 저지른 일에 대한 갚음의 이치를 이해하십시오. 그러면 ñāṇa-sampayutta가 됩니다. ñāṇa-sampayutta로 하는 일은 매우 강합니다. 기뻐할 수 있습니다. somanassa-sahagata가 됩니다. 아무 이익이나 칭찬도 바라지 않는 마음으로 하면 첫째 mahākusala 마음이 일어납니다.

mahā kusal hitaṭṭha dhamma vēdiniya vaśayen yahapata karāt koṭasak hētu venavā. ēka melō vipākak venavā. nivan dakkaḷavara vennat næha. ē vipāket tiyenavā. anukūla vannā vū yam dēvattayak ætda dēvattayaṭa dēvattaya sambandha nisā dēvā āśirvādayak læbennē. sækavaraṇak læbenavā. eka pānakvat gedara notibaya ṭika læbenavā ē vidinna

mahākusala 마음은 diṭṭhadhamma-vedanīya로서 이로움의 한 부분이 됩니다. 이 생의 vipāka가 됩니다. 그 vipāka도 있습니다. 맞는 신다움이 있다면 신다움과 신다움이 이어져 신의 축복을 받습니다. 보호를 받습니다. 집에 등불 하나 켜지 않아도 그만큼은 받습니다.

notibaya ṭika læbenavā ē vidinna epā kiyana eka nemeyi kiyannē. ē tiyalā hitan saṁkētavat karalā ēken daham sihi karanna ē ṭika karaganna. budurajāṇan vahansēgē apramāṇa gnāṇālōkayaṭa pragnālōkayaṭa, pragnālōkaya tērum gatta kenek apramāṇa bava dænaganna. dænagatta kenāṭa ēka saṁgnāva væṭenna nisā. unvahansēgē ananta apramāṇa vū mahā pragnālōkayaṭa gnāṇōkayaṭa mama mē ālōka pūjāvak venavā kiyalā ēka pūjāvak kaḷa hæki. ēkat gnāna sampavitrayi.

그렇다고 등불을 켜지 말라는 것이 아닙니다. 등불을 놓고 마음으로 그것을 상징 삼아 dhamma를 떠올리십시오. 부처님의 헤아릴 수 없는 지혜의 빛, paññā의 빛에 — paññā의 빛을 이해한 이는 그것이 헤아릴 수 없음을 압니다, 안 이에게 그 saññā가 생기니까요 — 그분의 끝없고 헤아릴 수 없는 큰 paññā의 빛, 지혜의 빛에 이 빛 공양을 올린다며 공양할 수 있습니다. 그것도 ñāṇa-sampayutta입니다.

sōmanassa sahagatayi. mokada unvahansēgē gnānayē svabhāvaya vaṭahā gatta nisā. apramāṇa bava dækka nisā. ē dakinna nam unvahansēgē gnānaya tuḷin api yamak muhu karalā tiyenna ōnē. ē mohu karapu kenāṭayi ē gnānaya væṭahennē. ehenam dukkhārya satyaya, dukkha samudārya satyaya, dukkha nirōdhārya satyaya, dukkha nirōdha gāna paṭipadā ārya satyaya dakina nuvana mātrayā pahaḷuvā nam budurajāṇan vahansēgē gnāna mātrayak muhu kaḷā.

somanassa-sahagata입니다. 그분 지혜의 성품을 깨달았기 때문에, 헤아릴 수 없음을 보았기 때문입니다. 그것을 보려면 그분의 지혜로부터 우리가 무언가를 섞어 두어야 합니다. 그것을 섞은 이에게만 그 지혜가 이해됩니다. 그러니 dukkha의 성스러운 진리, dukkha의 일어남의 성스러운 진리, dukkha의 소멸의 성스러운 진리, dukkha의 소멸로 가는 길의 성스러운 진리를 보는 지혜가 조금이라도 생겼다면, 부처님의 지혜를 조금 섞은 것입니다.

mohukala gnāna mātrayak ættā dakinavā. unvahansē apramāṇa gnānayen yuttayi kiyanakoṭa ēkē adahasa dakinavā. ēka dakinnē nætuva kiyana eka apē tāttā mahācāryavarayā kiyalā avuruddaka tuna gedara poḍi ekak tiyenavā vagē væḍak kāgē hari ahalā. kal danna mahācāryavarayek ennē næha. tāttā kavuda tāttā mahācārya nama kiyalā kiyanavā. apē tāttā ḍokṭar al ekkenā kiyalā nama kiyilā tiyenavā. avurudu dekē hituna eka dannavā ḍokṭar kenekut næhæ mahācārya put kiyanna avālā kiyanavā. ē vagē

섞은 지혜가 조금이라도 있는 이는 봅니다. 그분이 헤아릴 수 없는 지혜를 갖추셨다고 할 때 그 뜻을 봅니다. 그것을 보지 못하고 말하는 것은, 세 살 아이가 누구에게 듣고 '우리 아빠는 교수'라고 하는 것과 같습니다. 교수가 무엇인지 알고 하는 말이 아닙니다. 아빠가 누구냐고 하면 교수 아무개라고 합니다. '우리 아빠는 아무개 박사'라고 이름을 댑니다. 두 살 아이는 박사가 무엇인지도 교수가 무엇인지도 모르고 배운 대로 말합니다.

mahācārya put kiyanna avālā kiyanavā. ē vagē api ananta guṇa æti budurajāṇan vahansē kiyanavā kiyanna avavālā kohomada ananta guṇa tiyena bava dannē mona hētu venda kiyalā æhuvoda hētu pennanna ōna.

그처럼 우리도 끝없는 덕을 지닌 부처님이라고 배운 대로 말합니다. 끝없는 덕을 지니신 줄 어떻게 아느냐, 무슨 까닭으로 아느냐고 물으면 까닭을 보여야 합니다.

oba kohomada ēkē guṇayak bava dænagattē. mona mona hētu veda? mona jātiyan praśna karagena giyē api vigraha kara vigraha kiyaga menna mehemayi mama dænaganna. menna mēkayi gulē. menna mē ṭikē læbuṇē ananta padana gattē menna mē hētuva vigraha karaganna yanna puḷuvan. eka dækka nam itin ē nisā api

그것이 덕인 줄 어떻게 알았습니까? 무슨 까닭으로? 어떤 질문을 하며 나아갔습니까? 하나하나 풀어서 '이렇게 알았다, 이것이 덕이다, 여기서 끝없다는 것을 알았다'고 그 까닭을 풀어 갈 수 있어야 합니다. 그것을 보았다면요.

puḷuvan. eka dækka nam itin ē nisā api caturārya satyaya kiyannē mokakda kiyalāvat tērum aragena mē mūla dharmaya tērum gattā nam ē gnānayē dukkhē gnāṇaṁ dukkha samudaya gnānaṁ dukkha nirōdhayē gnāṇaṁ dukkha nirōdha gānī paṭipadā ariha satca gnāṇaṁ paṭipadā gnānaṁ kiyana. menna mē gnāna ṭika piḷiban̆da apiṭa ē væṭahuṇā nam ē gnāna ṭiken api dænagannam mē lōkaya kisi kenek menna mē ṭiya lōkayaṭa kiyā dīlā.

그래서 우리가 사성제가 무엇인지라도 이해해서 이 근본 dharma를 이해했다면, 'dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ'이라는 이 지혜들에 대해 알게 되었다면, 그 지혜로 우리는 압니다. 세상의 누군가가 이것을 세상에 가르쳐 주었다는 것을.

ehenam ēkē hansu mātraya mama dænagattā metekma dækkū gnānayak. ē gnānaya maṭa koyida? menna bæn̆duttamayan vahansē namak dunna dē tuḷin tamā mē gnānayaṭa pat vunē. ehenam eban̆duvannā unvahansē mē gnānayē anantagē guṇēk tiyenavā kivvahama maṭa amatuven kiyanna deyak næhæ. mokada hētuva? mama dannavā tun lōkayē kavuruvat mē gnānaya gæna vigraha karalā næhænē. dæn vigraha karapu ekama uttamayā kavuda nam ētumaya tamayi budun vahansē. dæn unvahansē apramāṇa gnānaya yuttayi kiyana eka ma amatuven sitan deyak næ sæka nætuvama dakinavā. anna gnānaya dækalā ē tuḷinban̆du gnānayakin anantayi kiyalā dakinavā.

그렇다면 나는 그 한 조각을 알았습니다. 지금까지 본 적 없는 지혜입니다. 그 지혜가 어디서 왔습니까? 바로 거룩한 한 분이 주신 것으로 내가 이 지혜에 이르렀습니다. 그러니 그분의 지혜에 끝없는 덕이 있다고 하면 내가 따로 덧붙일 말이 없습니다. 왜냐하면 삼계에서 누구도 이 지혜를 풀어 보인 적이 없음을 알기 때문입니다. 그것을 풀어 보인 유일한 거룩한 분, 그분이 부처님입니다. 그분이 헤아릴 수 없는 지혜를 갖추셨다는 것을 따로 생각할 것 없이 의심 없이 봅니다. 그 지혜를 보고, 그런 지혜로 끝없음을 봅니다.

anna ē gnānaya dækīmak tiyenanam ē gnāṇālōkaya pragnālōkaya mahā balavat

그 지혜를 보는 눈이 있다면, 그 지혜의 빛, paññā의 빛은 매우 강합니다.

menna mē kramayaṭa dakinna ōnē. deviyō kiyannē kavuda? dēvattaya mokakda? ē guṇaya mama ḷan̆ga tiyenavala. tiyenavā nam deviyan hā sambandhavayi. mama ē guṇa ikmūlā ehāṭa giyāda? ehenam dēva guṇaya tuḷin næga aha karalā giyahama dēva guṇaya vihi karalā vinehiṭa giyā nemeyi ēka abhibhava īṭa vaḍā væḍi guṇayak gattā. etakoṭa mokada vennē? dēva guṇaya næti velā næha.

이렇게 봐야 합니다. 신이란 누구입니까? 신다움이란 무엇입니까? 그 덕이 내게 있습니까? 있다면 신과 이어져 있습니다. 내가 그 덕을 넘어섰습니까? 그렇다면 신의 덕을 거쳐 넘어간 것이지, 신의 덕을 버리고 간 것이 아니라 그것을 넘어 더 큰 덕을 얻은 것입니다. 그러면 신의 덕은 없어지지 않습니다.

dæn budurajāṇan vahansē dēvāti dēva brahmāti brahma deka ehema innavā. deviyangē deviyi brahmayāgē brahma ehenam ē guṇayen aḍuvak vunē nǣ. pāpayaṭa lajjā vīma biyavīma dēva dharmayak.

부처님은 devātideva, brahmātibrahma, 신들의 신이요 Brahma들의 Brahma이십니다. 그러니 그 덕에 모자람이 없습니다. pāpa를 부끄러워하고 두려워하는 것은 deva dhamma입니다.

etakoṭa ēkat ikmōlā gihillā. kāmayan ivat velā giya brahma dharmayaṭa giyā. ēkat ikma evvā. rāga, dvēśa, mōhayangē siyallema kelavecca buddha dharmayaṭa giyā. dæn buddha dharmayaṭa giyāṭa passē pāpayaṭa læjjā baya tiyenavā kivva tatvaya ēka ēkat pūrṇayi. yam brahma dharmayak tiyena vuṇā ēket pūrṇayi. ēvat abhibhavā gihillā hisak pūrṇatvayaṭa pat velā tamayi buddha guṇaya.

그것도 넘어갔습니다. 감각 욕망을 떠난 Brahma dhamma로 갔습니다. 그것도 넘어섰습니다. rāga, dosa, moha가 모두 끝난 Buddha dhamma로 갔습니다. Buddha dhamma에 이른 뒤에도 pāpa를 부끄러워하고 두려워하는 상태는 온전합니다. 어떤 Brahma dhamma가 있든 그것도 온전합니다. 그것들을 넘어서 완전함에 이른 것이 Buddha의 덕입니다.

dæn unvahansē lōkē yamtā guṇa ætda ē guṇa tuḷin siyallen pūrṇayi. ehenam yamtā guṇa utum ætda unvahansē hā sambandha pirisaha bavaṭa patvenavā.

그분은 세상에 있는 모든 덕으로 온전하십니다. 그러니 어떤 거룩한 덕이 있든 그 덕을 지닌 이들은 그분과 이어진 무리가 됩니다.

eban̆du gunōtu æti budurajāṇan vahansēgē māt pudgalaya eunahanam ē pisava kenek venavā mak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehenam sahōdaratvaya sambandhaya vāgē ē samahara bāhiragē tiyena ākaraṇaya væṭenavā. piyāgē sambandhaya mavagē sambandhaya vāgē budu pasē budu maharahatan vahansēlāgē saṭan gena tibicca āśirvādayaṭa sambantāvaya væṭā. hæmatima rækavanna tiyenavā.

그러면 형제의 관계처럼 끌림이 생깁니다. 아버지와의 관계, 어머니와의 관계처럼 부처님, paccekabuddha, 큰 arahant들에게서 오는 축복과의 이어짐이 생깁니다. 모든 곳에서 보호를 받습니다.

mārgaphalalābha suddhāvasa brahma lōkayē innā vū midi baladi brahmayen giya ākarṣaṇayaṭa ē pættē ahuvennē næ. sambandhatāva væṭenavā. ehenam hæma pættama rækava enakoṭa eyāṭa bādhaka næti venavā. otanṭa enna puḷuvan mānasikatvayak apē nædda tavamat mē lōkē kuṇu allagena ōka rakaganna vena upakrama hoyanna.

magga-phala를 얻어 Suddhāvāsa 범천계에 있는 Brahma들의 끌림에도 이어집니다. 이어짐이 생깁니다. 그렇게 사방에서 보호가 오면 그에게 장애가 없어집니다. 그런데 우리에게는 거기에 이를 마음이 없지 않습니까? 아직도 이 세상의 썩은 것을 붙잡고 그것을 지킬 다른 꾀를 찾고 있습니다.

sāga kuṇayi sāga kuṇē bæn̆dilā. paṁcakāma kuṇa sakraṇaya karennē ōkē ōkē væḍenna hitāgena onna ōkaṭa tiyena kǣli ṭika ayin karaganna bādhaka ṭika ayin karagannayi mē api dan̆ga væḍi hariyā. ehenam api tava budun dækalā budun innaṭa yannan hiṭāgena karana kaṭayutu nemeyi tiyennē.

썩은 것에 묶여 있습니다. 다섯 감각 욕망이라는 썩은 것이 더 자라기를 바라며, 거기 걸리는 조각들, 장애들을 치우려고 애쓰는 것이 우리가 하는 일의 대부분입니다. 그러니 부처님을 뵙고 부처님께 가려고 하는 일이 아닙니다.

lōkē paṁcakāmaya dækalā paṁcakāmaya tiyena bādhā pamaṇavalā him bādhā æragena kohomahari paṁcakāmaya tava ṭikak bhukti in̆daganna vardhanaya karaganna kramayak hoyanna bohō aya venavā budun vaya dakinna ōnē etakoṭa ēka hariyana kramayak nemeyi. yathārthayanna bala pihiṭana kramaya nemeyi.

세상의 다섯 감각 욕망을 보고, 그 앞을 막는 장애를 치워 어떻게든 감각 욕망을 좀 더 누리고 키울 방법을 찾는 이가 많습니다. 이것을 봐야 합니다. 그것은 맞는 방법이 아닙니다. 실상에 자리 잡는 방법이 아닙니다.

hæma dakinna ōnē.

그 모든 것을 봐야 합니다.

번역 고르기