치워야 할 것들
අයින් කල යුතු දේවල්.
mē tā praśnayak tiyenavā mē taṇhāva āsāva kæmætta yutukam mēvā nivana san̆dahā nivana san̆dahā daham desa tiyenavā. menna mē kiyana ēvā. api
질문이 하나 있습니다. taṇhā, āsāva(바람), kæmætta(좋아함), yutukam(해야 할 일), 그리고 nibbāna를 위해 dhamma를 가르치는 것, 바로 이런 것들입니다.
tiyenavā. menna mē kiyana ēvā. api kriyātmaka karanakoṭa a ahanavā mē nivana san̆dahā nirōdha kaḷa yuttē meyin kumana kriyāvakda ē kiyannē taṇhāvada āsāvada kæmættada? yutukamda ē etakoṭa mē ādī vaśayen ayin karanna ōnē mokakda nivan maga vaḍana kiyalā.
우리가 이것들을 실천할 때 묻습니다. nibbāna를 위해 이 가운데 어떤 행위를 nirodha 해야 합니까? taṇhā입니까, āsāva입니까, kæmætta입니까, yutukam입니까? 이런 것들 가운데 nibbāna 길을 닦으려면 무엇을 치워야 합니까?
dæn metana api dakinna ōnē monavada mē taṇhā kiyana eka. rūpa taṇhā, sadda taṇhā, gandha taṇhā, rasa taṇhā, poṭṭhabba taṇhā dharma taṇhā kiyalā. taṇhā tiyenavā avidyaṭa haya ākāraya.
여기서 우리가 먼저 보아야 할 것은 taṇhā가 무엇이냐는 것입니다. rūpa taṇhā, sadda taṇhā, gandha taṇhā, rasa taṇhā, phoṭṭhabba taṇhā, dhamma taṇhā, 이렇게 taṇhā에는 여섯 가지가 있습니다.
etakoṭa taṇhā kiyana vacanaya gannē mokakda? vacanē niruktiyak tiyenavā mē niruktiya tōrāganna ōnē. dæn oya kiyannē vacanaya pennapu koṭasak oya pennuvā.
그러면 taṇhā라는 낱말은 무엇을 가리킵니까? 낱말에는 nirutti(말뿌리 풀이)가 있고, 이 nirutti를 가려내야 합니다. 방금 말한 것은 그 낱말이 가리키는 갈래를 보여 준 것입니다.
hæbæyi taṇhā kiyana vacanaya niruktiyanāva vena. ē vacanayen pennana kriyākalāpaya mēkayi kiyalayi ahannē.
그러나 taṇhā라는 낱말의 nirutti는 다른 것입니다. 묻는 것은 그 낱말이 보여 주는 움직임이 무엇이냐는 것입니다.
rūpa taṇhā sada taṇhā vadi tahā kiyannē taṇha hā venavā. yam tænaka hā venavā nam ēkaṭa kiyanavā taṇhā. taṇha hā vena nisāyi taṇhā kiyannē. hæbæyi
rūpa taṇhā, sadda taṇhā 하는 그 taṇhā는 'tan hā', 곧 그 자리에 들러붙는 것입니다. 어떤 자리에 들러붙으면 그것을 taṇhā라 합니다. 그 자리에 들러붙기 때문에 taṇhā라 하는 것입니다.
taṇha hā vena nisāyi taṇhā kiyannē. hæbæyi mēka aṭuvātakavat kovat niruktiyak pennalā nǣ mē vidihaṭa tripiṭakayē tænaka. taṇhā kiyana vacana tiyenavā. vēdanā paccayā taṇhā ādī vaśayen taṇhā kiyana vacanṭa mē vaṁ kiyana jātiya nirut triviṭakaya aṭuvāvaka nǣ.
하지만 이런 nirutti는 aṭṭhakathā에도, 다른 어디에도 이렇게 나와 있지 않습니다. tipiṭaka 곳곳에 taṇhā라는 낱말이 있고 'vedanā paccayā taṇhā' 같은 식으로 나오지만, 이런 종류의 nirutti는 tipiṭaka에도 aṭṭhakathā에도 없습니다.
taṇhā kiyannē mokakda ahapuma itin ēkaṭa pennannē rūpa taṇhā, sabda taṇhā, gandha taṇhā, rasa taṇhā, poṭṭhabba taṇhā, dharma taṇhā mēvayi taṇhā kiyannē. oya vidihaṭa pennanavā. æyi ēkaṭa taṇhā kivvē kiyalā vistarayak næ.
taṇhā가 무엇이냐고 물으면, 그 답으로 rūpa taṇhā, sadda taṇhā, gandha taṇhā, rasa taṇhā, phoṭṭhabba taṇhā, dhamma taṇhā, 이것들이 taṇhā라고 보여 줄 뿐입니다. 왜 그것을 taṇhā라고 했는지 풀이는 없습니다.
dæn upādāna kiyannē mokakda? hapu kāma upādāna diṭṭhi upādāna sīlabbata upādāna atthavāda upādāna kiyalā satara upādānayak venna ōna. upādāna kiyannē mēkayi kiyalā.
upādāna가 무엇이냐고 물어도 마찬가지로, kāma upādāna, diṭṭhi upādāna, sīlabbata upādāna, attavāda upādāna, 이렇게 네 가지가 upādāna라고 할 뿐입니다.
budurajāṇan vahansēgen vacotta paridrāṭika praśna karana velāvakadī unvahansē dēśanā karanavā. ginnaṭa dara upādānayi goḍa yana gisuṭuvaṭa sulan̆ga upādānayi kiyalā.
Vacchagotta paribbājaka가 Buddha께 물었을 때 그분께서는 '불에는 장작이 upādāna이고, 위로 치솟는 불꽃에는 바람이 upādāna이다'라고 말씀하셨습니다.
dæn api etana budurajāṇan vahansē pennuvā ginnaṭa dara upādāna uḍa yana ginisoṭuvaṭa huḷan̆ga upādāna ehenam ginnayi yi atarē hō giniṭuvayi huḷan̆gayi atarē hevū kāma upādānaya tibuṇada upādānaya tibuṇāda sīlabbata upādānayak tibuṇada? attamādha upādānayak tibuṇāda?
Buddha께서 거기서 불에는 장작이 upādāna, 위로 치솟는 불꽃에는 바람이 upādāna라고 보여 주셨습니다. 그렇다면 불과 장작 사이에, 또는 불꽃과 바람 사이에 kāma upādāna가 있었습니까? diṭṭhi upādāna가 있었습니까? sīlabbata upādāna가 있었습니까? attavāda upādāna가 있었습니까?
oya hatarama mē lōka satyē jīvat vena satvayekut nitiya tiyennē. satvayek vaśayen jīvat vena kiyana ekē upādānayaṭayi oya hatara tiyennē.
그 넷은 이 세상에 살아가는 satta에게만 있는 것입니다. satta로 살아간다는 데 있는 upādāna에만 그 넷이 있습니다.
ginnaṭa dara upādānayi uḍana gihiṭa huḷan̆ga upādānayi kima tiyenat oya hatara tiyenavā. upādānaya tiyenavā kiyana eka budurajāṇan vahansē vennē.
불에는 장작이 upādāna, 위로 치솟는 불꽃에는 바람이 upādāna라고 할 때 그 넷이 어디 있습니까? 그런데도 upādāna가 있다고 Buddha께서 말씀하시는 것입니다.
anna upādāna kiyana vacanaya niruktiya araganna tibanam praśnē visan̆diya.
그러니 upādāna라는 낱말의 nirutti를 잡을 수 있었다면 문제는 풀렸을 것입니다.
upādānaya mokakda? āsannaṭa ædī hiṭinnē upādāna āsannaṭa ædenavā.
upādāna란 무엇입니까? 무언가의 가까이로 끌려가 붙어 있는 것이 upādāna입니다. 가까이로 끌려가는 것입니다.
ehenam taṇhā paccayā upādāna kiyalā mē sasara gamanēdī satvayekuṭa sambandha karalā pinva mokakda?
그러면 'taṇhā paccayā upādāna'라고 할 때, saṃsāra 여정에서 satta와 이어서 보면 그것은 무엇입니까, 여러분?
satvayā kāmaya āsānayaṭa ædilā hina eka kāma upādānaya
satta가 kāma 가까이로 끌려가 있는 것이 kāma upādāna입니다.
kāma upādāna diṭṭhi upādānaya mityā dr̥ṣṭiyaṭa ædilā hiena eka dr̥ṣṭiya upādāna sil vr̥ttayak tuḷin nivan dakinna puḷuvan sugatiya tænna puḷuvan vimuktiya labāganna puḷuvan kiyalā vr̥tavaṭa ævidilā hilāpata upādāna
그것이 kāma upādāna이고, micchā diṭṭhi 쪽으로 끌려가 있는 것이 diṭṭhi upādāna입니다. 어떤 sīla와 vata를 통해 nibbāna를 볼 수 있다, sugati에 날 수 있다, vimutti를 얻을 수 있다며 vata 쪽으로 끌려가 있는 것이 sīlabbata upādāna입니다.
mē ātmabhāvaya næti karanna bæhæ mēka hari śāstayi kiyalā hæn̆gīma ātmabhāvayaṭa ædilā haṭan hinavā nam kiyanavā attavāda upādāna upādāna kivvē mokakda ē
이 attabhāva는 없앨 수 없다, 이것이야말로 sassata(늘 그대로)라는 느낌으로 attabhāva 쪽으로 끌려가 있다면 그것을 attavāda upādāna라 합니다.
attavāda upādāna upādāna kivvē mokakda ē yamak āsannayaṭa ædī hiṭīma nisā nisayi upādānē.
upādāna라고 한 것은 무엇이냐면, 무언가의 가까이로 끌려가 있기 때문에 upādāna인 것입니다.
anna sasara gamaṭa hētu vena upādāna pennanna giyāmayi kāma upādāna pradihaṭa mē mē bhāvana næhanam ara mē diṭṭhiya upādāna sīlabata upādāna atta upādāna kiyalā hatarak pinvanna.
saṃsāra 여정의 까닭이 되는 upādāna를 보이려 할 때에야 kāma upādāna, diṭṭhi upādāna, sīlabbata upādāna, attavāda upādāna라는 네 가지를 보이는 것입니다, 여러분.
[ugura kǣrīma]
[목을 가다듬음]
ē satarakamaṭa tæbena upādāna yamakaṭa yamak āsānavadihaṭīmaṭa kiyanavā upādāna ēka tænaṭa oba vidihaṭa gattē nætnam artha tōraganna bæhæ.
그 넷 모두에 깔린 upādāna란, 무언가가 무언가의 가까이로 끌려가 있는 것을 말합니다. 그것을 그 자리에 맞게 그렇게 받아들이지 않으면 뜻을 가려낼 수 없습니다.
anna ē vagē taṇhā kiyana eket ganna ōnē hon̆da dækka ganna ōnē.
그와 같이 taṇhā라는 것도 잘 보고 받아들여야 합니다.
rūpa næmati taṇhā vennē rūpa taṇhā śabda nævati taṇhāva vennē śabda taṇhā etakoṭa gandha nævati taṇhā vennē gandha taṇhā rasa næmati taṇhā vennē rasa taṇhā poṭṭhabba næti taṇhā vennē poṭṭhabba taṇhā dharma nævati taṇhā vennē dharma taṇhā taṇhā vennē taṇhā
rūpa라는 자리에 들러붙는 것이 rūpa taṇhā, sadda라는 자리에 들러붙는 것이 sadda taṇhā, gandha라는 자리에 들러붙는 것이 gandha taṇhā, rasa라는 자리에 들러붙는 것이 rasa taṇhā, phoṭṭhabba라는 자리에 들러붙는 것이 phoṭṭhabba taṇhā, dhamma라는 자리에 들러붙는 것이 dhamma taṇhā입니다. 들러붙는 것이 곧 taṇhā입니다.
dæn mēvā heḷa aṭuvā. mē heḷātuṭuvā pucca velā vināśa kaḷāṭa passē ada apiṭa mē gæm̆buru praśna udākaraṇaya karaganna tiyena pada nirukti næhæ. menna mē nisā mē hæmatanama patvāgena tiyennē.
이것들은 Hela aṭṭhakathā(옛 싱할라 풀이)에 있던 것입니다. 이 Hela aṭṭhakathā가 불태워져 사라진 뒤로, 오늘 우리에게는 이런 깊은 물음을 풀어낼 낱말 nirutti가 없습니다. 이 때문에 모든 곳이 이렇게 되어 버렸습니다.
oya apē tērapuva hadalā tibalā tibicciya dēval vināśa karalā dālā passē gattā bāha nirukti ōm pennanna paṭan gattā artha. ē nisā apiṭa ara gæm̆buru artha hon̆daṭa tērum ganna puḷuvan bohoma pahasuven daham tērum ganna puḷuvan vicā artha næti velā.
우리 Theravāda를 세우고 지켜 오던 것들을 무너뜨려 버린 뒤, 바깥의 nirutti를 가져와 뜻을 보이기 시작했습니다. 그래서 깊은 뜻을 잘 알아들을 수 있고 아주 쉽게 dhamma를 알아들을 수 있게 해 주던 그 뜻들이 사라졌습니다.
mē nisā daham moṭa bavaṭa patvenavā. daham tērum gannaṭa bæri tattvayaṭa pat venavā. mēka nisā tamayi dahamē pirinnē.
이 때문에 dhamma가 무뎌집니다. dhamma를 알아들을 수 없는 처지가 됩니다. 이 때문에 dhamma가 시들어 가는 것입니다.
itin taṇhā kiyana vacanin api dækka ganna ōnē.
그러니 taṇhā라는 낱말을 통해 우리는 보아야 합니다.
rūpa næmati taṇhāvunot rūpayen midenna puḷuvan. vēdanā næmati taṇhāva vunot ēken midenna puḷuvan.
rūpa에 들러붙은 taṇhā라면 rūpa에서 벗어날 수 있겠습니까? vedanā에 들러붙은 taṇhā라면 거기서 벗어날 수 있겠습니까?
kotana hari tana hā vunot lōkeṭa nam hā vunē. lōkē midennē kohomada?
어디든 그 자리에 들러붙었다면 세상에 들러붙은 것입니다. 그러면 세상에서 어떻게 벗어납니까?
paḍi pelan laginavā. eka paḍiyaka hari paya hālā tibbā. uḍaṭa yanna puḷuvanda?
계단을 오른다고 합시다. 한 계단에라도 발이 들러붙어 있다면 위로 올라갈 수 있습니까?
yam sīmāvakalā atæralā ven venavā. ē sīmāva allagena etanin ven venna puḷuvan. athæriyot midenna.
어떤 경계를 놓아야 거기서 떨어져 나갑니다. 그 경계를 붙잡고서 거기서 떨어질 수 있습니까? 놓아야 벗어납니다.
tani hāvulava midenna puḷuvanda? tī hāvot tiyannē badana ekanē etana āsānayaṭa ædena eka monavāhari tīhavunot upādānaya venavā kiyalā api vena ekak venavā.
들러붙은 채로 벗어날 수 있습니까? 들러붙었다면 거기 있는 것은 묶임, 곧 가까이로 끌려가는 것입니다. 무언가에 들러붙으면 upādāna가 되고, 우리는 그 무엇이 되어 버립니다.
mēken tōrāganna ōnē bohoma lēsīnda tōraganna ēn nivan avabōdha karanna ōna kenekuṭa taniha vunot puḷuvanda taṇhā vunot puḷuvan anaka ganna ōna ekak.
여기서 아주 쉽게 가려낼 수 있습니다. nibbāna를 깨닫고자 하는 사람이 들러붙어 있으면 될 수 있습니까? taṇhā가 있으면 될 수 있습니까? 이것을 가려 받아들여야 합니다.
āsāvana vacana hæbæyi niruddhaya næti nisā mēkē vacana dannana.
āsāva라는 낱말도 nirutti가 남아 있지 않아서 그 낱말의 뜻을 모릅니다.
āśrayaṭa āva nisā āsa āva āsa āva āśrayaṭa āvā.
곁으로 다가왔기 때문에 'āsa āva', 곧 곁으로 다가온 것입니다.
āśrayaṭa āvot ven venna puḷuvanda næ.
곁으로 다가와 붙어 있으면 떨어질 수 있습니까? 없습니다.
ehenam api kavarat danna āsāva ganna epā kiyanna ōnē næ. athæṭa novælī midīnna bæri nē āśrayaṭa āvahama
그렇다면 누구에게든 'āsāva를 갖지 말라'고 굳이 말할 필요도 없습니다. 곁으로 다가와 붙으면 놓지 않고서는 벗어날 수 없지 않습니까.
e āśrayaṭa āvot nivan dakinna puḷuvanda āśrayen ven venna āsāven ven venna ōna.
곁으로 다가와 붙어 있으면 nibbāna를 볼 수 있습니까? 곁에서 떨어져야, āsāva에서 떨어져야 합니다.
dæn mēka hari api yathārthayen dænagattā. yamaka āśrayaṭa āvot ē āśraya karapu tæna visāṭa ēka ven vennē kohomada āśrayaṭa enna hon̆da
이제 우리는 이것을 있는 그대로 알게 되었습니다. 무언가의 곁으로 다가와 붙으면, 붙은 그 자리에서 어떻게 떨어지겠습니까? 그러니 곁으로 다가가 붙는 것이 좋겠습니까?
kæmætta kiyalā vacanayak tiyenavā. kam ætta kæmætta yam tenaka karma æti nam karanna ēvā tiyenavā nam karma æti tæna karma æti tæna ættē kæmættē
kæmætta라는 낱말이 있습니다. 'kam ætta', 곧 kæmætta입니다. 어떤 곳에 kamma가 있다면, 해야 할 일들이 있다면, 그곳은 kamma가 있는 곳입니다. kamma가 있는 곳에 있는 것이 kæmætta입니다.
pada niru dak nætuva mēka tōraganna bæ. dæn karma koheda tiyennē? lōkē nēda? karma tiyennē lōkeyi. karmak sē karapu nivana
낱말 nirutti 없이는 이것을 가려낼 수 없습니다. 자, kamma는 어디에 있습니까? 세상에 있지 않습니까? kamma는 세상에 있습니다. kamma를 다 없앤 것이 nibbāna입니다.
ehenam kæmætten nivan dakinna puḷuvanda? karma æti tæna lōkaya karma æti tenna giyot ehema kar næti tenna yanna bæhænē. ehenam kavada hari kæmætta næti karapuhama nivara anna dakinna ōnē.
그렇다면 kæmætta로 nibbāna를 볼 수 있습니까? kamma가 있는 곳, 곧 세상으로 가면 kamma가 없는 곳으로는 갈 수 없지 않습니까. 그러니 언젠가 kæmætta를 없앴을 때 nibbāna가 있다는 것을 보아야 합니다.
etakoṭa nivana san̆dahā daham desiya. nivana san̆dahā daham desenakoṭa mokennē? dayāva karuṇāva mul karagena daham desa. dayāva mul karagena daham desa.
그러면 nibbāna를 위해 dhamma를 가르칩니다. nibbāna를 위해 dhamma를 가르칠 때 무엇으로 합니까? dayā와 karuṇā를 밑바탕으로 dhamma를 가르칩니다. dayā를 밑바탕으로 dhamma를 가르칩니다.
dayāva kivvē karuṇāva kivvē mokakda? ēket padavala niukti gattahamayi ēka tōraganna puḷuvan.
dayā란, karuṇā란 무엇입니까? 그것도 낱말의 nirutti를 잡아야 가려낼 수 있습니다.
dahanayaṭa yā velā āva tæna tamayi daha āva daya āva ehenam dahanayaṭa yā vecca tæna dahanaya karannē monavada rāgaya dahanaya karanavā nam dvēśaya dahanaya karanavā mōhaya dahanaya karanavā davā harina
태움(dahana)에 이어져 온 곳이 'daha āva', 곧 dayā입니다. 그렇다면 태움에 이어진 곳에서 무엇을 태웁니까? rāga를 태우고, dosa를 태우고, moha를 태워 없앱니다.
rāgaya davāharinna yā vennē dvēśaya davāharinna yā vennē mōhaya davāharannaṭa yā vennē dayāva
rāga를 태워 없애는 데 이어지는 것, dosa를 태워 없애는 데 이어지는 것, moha를 태워 없애는 데 이어지는 것이 dayā입니다.
dæn dayāva nivan dakinna bænnada rāgayē dahana nokaḷot lōkaya rāgayē dahanayakaṭa etanaṭa yāunot mārgaya nivanē. nivan maga. ehenam dayāva nivan maga
그러면 dayā로는 nibbāna를 볼 수 없습니까? 세상이 rāga를 태우는 그 자리로 이어진다면 그 길은 nibbāna로 가는 길, nibbāna 길입니다. 그러니 dayā는 nibbāna 길입니다.
karuṇāva karu nasala nisā karuṇā kiyanavā. karu kiyannē mokakda? karuvak āvā kiyannē hæmenavā. rūratvayak nægilā hitā kuriru bavaṭa pat venavā. karu kivvē ēkayi.
다음은 karuṇā입니다. 'karu'를 없애기 때문에 karuṇā라 합니다. karu란 무엇입니까? karu가 생겼다는 것은 거칠어졌다는 말입니다. 사나움이 일어나 마음이 사나워집니다. karu란 그것을 말합니다.
kuriru bava nasannē karuṇāva. mūr dænanaya ōka liyannē. nasanārthaya rūratvaya nasanārthayaṭa kiyanavā karuṇā. rūratvaya lōkayaṭa rūratvaya nætuva lōkayen vitara. ehenam dayāva karuṇāva ārya mārgaya
사나움을 없애는 것이 karuṇā입니다. '없앤다'는 뜻으로 이 말을 씁니다. 사나움을 없앤다는 뜻을 karuṇā라 합니다. 사나움이 곧 세상이고, 사나움이 없어야 세상에서 건너갑니다.
vitara. ehenam dayāva karuṇāva ārya mārgaya ayiti. eham dayāven karuṇāven daham desenavā nam tamanṭa væḍennē ārya mārgaya. æsuru karanaṭa væḍennē ārya mārgaya.
그렇다면 dayā와 karuṇā는 ariya magga에 속합니다. 그러니 dayā와 karuṇā로 dhamma를 가르친다면 자신에게 자라는 것도 ariya magga이고, 곁에서 듣는 이에게 자라는 것도 ariya magga입니다.
ehenam dayāva karuṇāva lōkē alana pætta nemeyi. lōkayen eterena pættaṭa mārgaya. anna ēka hoyāganna hæ.
그러니 dayā와 karuṇā는 세상에 들러붙는 쪽이 아닙니다. 세상에서 건너가는 쪽의 길입니다. 바로 그것을 찾아내야 합니다.
an̆gā yutukam kiyalā vacanaya. yamkisi karmayak ē sthānayaṭa ēka karanna venavā.
다음은 yutukam이라는 낱말입니다. 어떤 일을 그 자리에서 마땅히 해야 하게 되는 것입니다.
yutukama kiyannē ælīma hā sambandhayak nemeyi. ælīmen karana deyak nemeyi. rāgayen karana, dvēśayen karana, mōhayen karana deyak nemeyikama
yutukam은 들러붙음과 이어진 것이 아닙니다. 들러붙어서 하는 일이 아닙니다. rāga로, dosa로, moha로 하는 일이 아닙니다.
upakārayaṭa pr̥tōpakāraya mēka rāga, dvēśa, mōhayaṭa hētu vennē nǣ. ēkāntayama utum guṇayak
받은 도움에 도움으로 갚는 것, 이것은 rāga, dosa, moha의 까닭이 되지 않습니다. 오롯이 높은 guṇa입니다.
yutukam iḍu kaḷāyi kiyalā lōkeṭa bæn̆dīmak. karanna tiyenakankama iṭu karanavā. ēka kaḷa yutuyi. ēka tænasenna hētu venavā.
yutukam을 다했다고 해서 세상에 묶이는 것이 아닙니다. 해야 할 것이 있는 동안은 다합니다. 그것은 마땅히 해야 합니다. 그것은 마음이 편안해지는 까닭이 됩니다.
ayikamak kaḷā nam ehema dāhayaṭa pat venna dr̥ṣṭiya venna hētuva.
마땅하지 않은 일을 했다면, 그것이 그렇게 태움에 빠지고 diṭṭhi에 사로잡히는 까닭이 됩니다.
ehenam yutukam karanna ōnē dayāva karuṇāva tiyenna ōnē. ēka ārya māttayaṭa pādā næhæ. hari mārgayaṭa hētu venavā.
그러니 yutukam은 해야 하고, dayā와 karuṇā는 있어야 합니다. 그것은 ariya magga에 걸림이 되지 않습니다. 오히려 바른 길의 까닭이 됩니다.
etakoṭa nivana san̆dahā nirōdha kakula yuttē kumakda ahapuvahama taṇhāva āsāva kæmætta nirōdha karanna ōna. ēkin ekaṭa dækalā nirōdha karanna ōna. dayāva karuṇāva yutukam karanna ōna. oya ṭika tiyenna ōnē.
그러면 nibbāna를 위해 무엇을 nirodha 해야 하느냐고 물으면, taṇhā, āsāva, kæmætta를 nirodha 해야 합니다. 하나하나 보고서 nirodha 해야 합니다. dayā, karuṇā, yutukam은 해야 합니다. 그것들은 있어야 합니다.
ēkayi kāgannē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin mē dennē hun̆ga denāṭa praśnayak enavā. itin [ugura kǣrīma] anē mē āsāva kiyana eka atælama nivan dakinavada kiyalā. dæn athæralāda karannē kiyalā. dæn loku prahaṇayak enavā.
그런데 여기서 많은 사람에게 의문이 생깁니다. [목을 가다듬음] '아, 이 āsāva를 놓아야만 nibbāna를 봅니까? 그러면 지금 다 놓아 버리고 해야 합니까?' 이렇게 큰 물음이 생깁니다.
dæn mēke hitē praśnayak æti venavā menna mehema tiyā. pr̥thagjanaya rahat venavada kiyalā praśnayak nagalā vitavādīngē praśna uttara karanakoṭa oyaa katāvat rūpakaraṇayēdī vigraha vena praśnayak.
마음에 이런 의문이 생깁니다. puthujjana가 arahant가 되느냐는 물음을 내걸고 vitaṇḍavādī들의 물음에 답할 때, 그것은 Kathāvatthuppakaraṇa에서 풀이되는 물음입니다.
pr̥thagjanayek rahat venavada? ov kiyalā kaṭṭiyak vitara denavā nǣ kiyalā kaṭṭiyak vitara denavā. deparśavayak ehema kiyalā.
puthujjana가 arahant가 됩니까? 어떤 이들은 '예'라고, 어떤 이들은 '아니오'라고 답합니다. 두 편이 그렇게 말합니다.
itin vigraha karalā pennanakoṭa pr̥tagjanaya ara rahat vennē nǣha kiyana piri kiyannē. pr̥thagjanayā pr̥thagjana bava ikmavā sōtāpanna venavā. sōtāpanna kiyana sōtāpanna baven ikma gihillā sakr̥dāgāmī venavā. sakr̥dāgāmī uttamayō etanin ikma gihillā anāgāmī venavā. anāgāmī uttamayā arihat mārgaya varalā venavā.
풀이해 보이면, puthujjana가 곧바로 arahant가 되지는 않는다는 것입니다. puthujjana는 puthujjana의 처지를 넘어 sotāpanna가 됩니다. sotāpanna의 처지를 넘어 sakadāgāmī가 됩니다. sakadāgāmī의 높은 분은 거기서 넘어 anāgāmī가 됩니다. anāgāmī의 높은 분은 arahant 길을 닦아 arahant가 됩니다.
eham pr̥thagjanaya ara rahat venavāda dæhuvahama yannē ohomayi. ehema pr̥thagjanaya rahat venavāda dæhuvot nǣha kiyalā uttarayak enavā issē pr̥thagjanaya mokada karannē ārya mārgikā vahalā sōtāpanna vennē. anupirelā tiyenavā.
puthujjana가 arahant가 되느냐고 물으면 그렇게 가는 것입니다. puthujjana가 곧바로 arahant가 되느냐고 물으면 '아니다'라는 답이 나옵니다. 먼저 puthujjana는 무엇을 합니까? ariya magga에 들어 sotāpanna가 됩니다. 차례대로 되어 있습니다.
rahat vīmē mārgayēdī rahat vīmēdī ayin karanna ōnē taṇhāva, āsāva kæmætta sahamulin ivat vennē arihatvaya
arahant가 되는 길에서 치워야 할 taṇhā, āsāva, kæmætta가 뿌리째 없어지는 것은 arahatta에 이르러서입니다.
itin arihatyēdī pahaḷa vena eka ahagena velā dæn ehenam anē kohomada api ōka karalā ehenam nivan vaga vaḍanna bæhæ kiyalā hariyanavā.
그런데 arahatta에서 일어나는 일을 듣고서는 '아, 그러면 우리가 그걸 어떻게 합니까, 그러면 nibbāna 길을 닦을 수 없겠네' 하고 여기게 됩니다.
pr̥thagjanaya ayin karanna ōna haṭiya pr̥thagjanaya ayin karalā mēvaṭa pat venna ārya mādhya ohu etanṭa pat venna kaṭayutu karaganna ōnē.
puthujjana로서 치워야 할 만큼을 치우고, puthujjana에서 벗어나 ariya magga에 들어, 거기에 이르도록 애써야 합니다.
dæn sakkāya diṭṭhi vitikicchā sīlabata parāmāsa kiyalā kivvot menna mē tuna darśanaya paha karana ekayi pr̥thagjanaya baṇa ahalā kalyāṇa pr̥tajanayak velā īḷan̆gaṭa baṇa ahalā hiṭan suddha kara gattahama yannē oteṭa eyā kāma rāga paṭakada næti kaḷē næha.
sakkāya diṭṭhi, vicikicchā, sīlabbata parāmāsa, 이 셋은 dassana(봄)로 버리는 것입니다. puthujjana가 bana를 듣고 kalyāṇa puthujjana가 되고, 이어서 bana를 들어 마음을 맑게 하면 거기까지 갑니다. 그는 kāmarāga와 paṭigha를 없앤 것이 아닙니다.
etanṭa pat vecca kenā īḷan̆ga piyavara vanna. kāmarāga paṭigha tunī karaganna denna yanavā. anā samuddhāgāmī velā.
거기에 이른 사람은 다음 걸음으로 kāmarāga와 paṭigha를 엷게 하는 데로 갑니다. sakadāgāmī가 되는 것입니다.
īḷan̆ga piyavara vaśayen kāma rāga paṭeha ælīm gæṭīm deka næti karaganna tanṭa yanavā. īḷan̆ga piyavara vaśayen rūpa rāga arūpa rāgamāna uddacci duralā arihat pat veena tæn.
다음 걸음으로 kāmarāga와 paṭigha, 곧 들러붙음과 부딪힘 둘을 없애는 데로 갑니다. 다음 걸음으로 rūparāga, arūparāga, māna, uddhacca를 몰아내 arahant에 이르는 자리로 갑니다.
itin kalpiyāma rūpa rāgayi arūpa rāgayi mē māna uddacca ayin karana hætinot ehema puranda karanna
그런데 처음부터 rūparāga, arūparāga, māna, uddhacca를 치우려 들면 그렇게 해낼 수 있겠습니까?
kāma rāga paṭika ayin karalā ivara velā tamayi mē āriyek venna enna kivvot en puḷuvanda kak næ deveni vatāvaṭa karalā tiyena eka paḷaveni vatāvaṭat āpu næti kenā ganna kiyalā hariyanavada
kāmarāga와 paṭigha를 다 치운 뒤에야 ariya가 될 수 있다고 하면 그렇게 할 수 있습니까? 아닙니다. 두 번째에 할 일을 첫 번째에도 오지 못한 사람에게 하라고 하면 맞겠습니까?
ehenam baṇa ahalā issellāma darśanayen pahakitak tiyenavā ēka karaganna ōnē. eyā etana inna ōnē.
그러니 bana를 듣고 먼저 dassana로 버릴 것이 있습니다. 그것을 해야 합니다. 그는 거기에 머물러야 합니다.
itin ehema karannē nætuva mokada karannē anta baṇa padayak ahagatta gaman itin bauddha venna nam ma itin okkoma brahmacārī venna ōnē kiyalā paṭan gattot ehema etanin dēma manussayāṭa mokakda vennē pavulak ḍāk kapal venavā tamangē hitak bhikṣiptayi. tamangē hitaṭa pat velat næha. ehena uvadurak ehena praśnayak darāganna hækiyāvakut næhæ.
그렇게 하지 않고 무엇을 합니까? bana 한 구절을 듣자마자 'Bauddha가 되려면 모두 brahmacārī가 되어야 한다'며 시작하면, 그 사람에게 무슨 일이 생깁니까? 집안이 흔들리고 자기 마음은 어지러워집니다. 자기 마음도 거기에 이르지 못했습니다. 어떤 어려움이나 문제를 견딜 힘도 없습니다.
ehema mānasikatvayakut næhæ. īṭa passē
그런 마음가짐도 없습니다. 그러고 나서 보면,
balanakoṭa gedara kiripoḍak karaganna avulak karaganna īṭa passē ōkaṭa bahinna paṭan gattahama bænum nivasanna ebæyi ælīm gæṭīm deka kalin kara pallāvak nætuva īṭa passē mokada
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kalin kara pallāvak nætuva īṭa passē mokada karannē? banna paṭan gattā vikṣi venavā.
그 뒤엔 어떻게 됩니까? 꾸중이 시작되면 마음이 어지러워집니다.
meccara butu gan̆dinavā meccara karanavā maṭama bayinnē okkoma kiyalā mokakda mē kar paṭan genā otana biksit kohana tiyannē næ tanikaṭa mātīn piṭa gihillā vena pætta gihilā aḍaḍā aḍā in̆dalā mærilā yanavā. vennē ōkayi.
'이만큼 Buddha께 올리고 이만큼 애쓰는데 다들 나만 나무란다, 내가 시작한 이게 다 무슨 일이냐' 하며, 마음이 어지러워져 어디에도 두지 못하고, 결국 홀로 밖으로 나가 다른 쪽으로 가서 울고 울다가 죽어 갑니다. 그렇게 됩니다.
itin api dænaganna ōnē tamanṭa tamā visin yā yutu mārgaya anukūravayi. anupūraṇa pratipadāvak
그러니 우리는 스스로 가야 할 길을 차례대로 가야 함을 알아야 합니다. 차례를 따르는 paṭipadā입니다.
viśva vidyālaṭa yanna ḷamayāṭa tiyena praśna patraya nætnam usat vala vibhavaya tiyena praśna patrayē ara paḷaveni, deveni tunveni kærǣsa enna aran balanna kiv mokak vennē liyanna puḷuvan kiyalā
대학에 들어가려는 아이가 보는 시험지, 곧 고급 과정 시험지를 1학년, 2학년, 3학년 아이들에게 주고 풀어 보라고 하면 어떻게 되겠습니까? 쓸 수 있겠습니까?
ē ḷamayi etanot mokada vennē? apa pocciyē mēvā liyannē kohomada apiṭa adahari vunot hariyannē næhæ. ē ḷamayā īḷan̆ga pantiyaka ganna ōnē. ēka praguṇa vanunahama īḷan̆ga pantiyaka ganna ōnē. oya kamē gihillā ma usaspeda giyāṭa passē ara pśna pat dunna praśnayakda næ. tava gāna ē vagēma rahatan vahansē karana ēvayi
그 아이들은 어떻게 됩니까? '이걸 어떻게 써요?' 오늘 당장 해서는 안 됩니다. 그 아이는 다음 학년으로 올라가야 하고, 그것을 익히면 또 다음 학년으로 올라가야 합니다. 그렇게 올라가 고급 과정에 이른 뒤라면 그 시험지가 문제가 되겠습니까? 아닙니다.
næ. tava gāna ē vagēma rahatan vahansē karana ēvayi anāgāmī kenāgē svabhāvayayi mēvā kaṭapāḍam karagena igenagena mē pat velā ætik mē granvala tiyena aragena darahagena īṭa passē sōvān kenek mehemayi kiyalā kivvaṭa passē dæn sōvān kenāṭa paranavā rahatan vahansēgē arihatun vahansē kiyagiyā pavaranavā īṭat ehā pallehā samahara velā pallehā ekak mehema kaḷavamak karagena tiyenavā. mē nisā manussayakaṭa bauddha venna vidihak nætuva dan̆gā.
그와 마찬가지로 arahant께서 하시는 것, anāgāmī의 성품 같은 것들을 외우고 배우고, 책에 있는 것을 가져다 지니고서, 'sotāpanna는 이렇다'고 말한 뒤 sotāpanna에게 arahant의 것을 지우고, 그보다 더 높은 것을, 때로는 낮은 것을 지우며 이렇게 뒤섞어 놓았습니다. 그래서 사람이 Bauddha가 될 길이 없이 헤매게 되었습니다.
antimaṭa ada venakoṭa viśāla pirisak. oya muhuduvara pradēśaya āyē abauddha venna paḷaveni hētuva dharmayen piḷisaraṇak apiṭa næha. apē rækiyāva māḷuvaṭa veenavā.
그 끝에 오늘날 많은 사람들이, 저 바닷가 지역 사람들이 다시 Bauddha가 아닌 쪽으로 가는 첫째 까닭은 이것입니다. '우리에게는 dhamma에서 기댈 곳이 없다. 우리 일은 물고기 잡는 것이다.'
api giyot pansavara pætta balāgena yanna denna næhæ parana gannā pamaraya kiyalā. api vena monavā karanna ōnē. apē rasāva ōkayi.
'우리가 가면 pansala 쪽을 보며 가지도 못하게 한다. 우리가 달리 무엇을 하겠는가? 우리 생업이 이것인데.'
dæn mēkaṭa kisima udavvak pirisak næhæ. buddha dahin nǣha kiyalā hitunāṭa passē arama pisarak hoyāgena vena angamacænavā kiyalā kiyanna deyakda
여기에 아무 도움을 주는 이도 없습니다. Buddha dhamma에 자기 자리가 없다고 여긴 뒤 다른 기댈 곳을 찾아 다른 믿음으로 간다고 탓할 수 있겠습니까?
bauddhayek nam ēkāntayen satun maraṇaya. ēkāntayen horaganna nokarannē horakama utyā dr̥ṣṭiya. mē vidiyaṭa haṁvaḍu gahalā tibe kohomada atanṭa tēnnē?
Bauddha라면 반드시 생명을 죽이지 않는다, 반드시 도둑질을 하지 않는다, 도둑질은 micchā diṭṭhi다, 이렇게 낙인을 찍어 두었으니 어떻게 저쪽으로 건너가겠습니까?
mula paṭan ganna pānātipātā paṭhavitōhōti adinnādānā paṭhavitōhōti kiyalā paṭan gannakoṭa ariya śrāvakayāgē sīlaya mēkayi kiyalā kiyanakoṭa prāṇatipātayen ven vū vevehi adat pādānaya ven vū vevehi ādī vaśayen mehema kiyapu
처음 시작할 때 'pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti'로 시작하여 ariya sāvaka의 sīla는 이것이라고 하면서, pāṇātipāta에서 떠나 있다, adinnādāna에서 떠나 있다 하는 식으로 그렇게 말했습니다.
ada mē inna aya hiten hitanavā. oya koccara mamin madure mæruṇānē ehenam mama nam tava næha. hita kiyanavā mē hætulē hari væḍiyanna bauddhayek vennē kohomada?
오늘 여기 있는 사람들은 마음속으로 생각합니다. '내가 얼마나 많은 모기를 죽였는데. 그러면 나는 이제 안 된다.' 마음속에서 그렇게 말합니다. '그러면 내가 어떻게 제대로 Bauddha가 되겠는가?'
mama horenma pat ara paṁcavicca māru pǣllak hari himin gattannē. maṭa matakayi mama ēkat horakamak. puṁci horakamakvat vennē næhanē mē ēkin sōvān puṁca dē. dæn mē hita ætulē mokakda paṭan gannē sōganavā kiyana eka esē mesē hellan væḍak nemeyi. anna minihā adaha venavā.
'나는 몰래 연필 하나, 작은 펜 하나를 슬쩍 가졌지. 기억난다, 그것도 도둑질이다. 작은 도둑질 하나도 하지 않아야 sotāpanna인데.' 그러면 이 마음속에서 무엇이 시작됩니까? sotāpanna가 된다는 것은 그렇게 만만한 일이 아니라며 그 사람은 기가 꺾입니다.
ōkaṭa tamayi kiyannē ara kirikan āpu gaರೆ kokā pennapu væḍē tiyenavā. kirikan dāpuvahama kokā pennuvaṭa passē mokada innē? ata gālā balalā andayak nisā pēnnē næ. aṭa gālā balalā kiri kanaeka lēsi væḍak næ mēkedi kara ganna mataya kiyalā yanna vi. kiri kohoma damā kokāvāya kivvā koka kā menna mehema væṭana adhika karā vennē.
이것이 바로 우유를 먹으러 온 눈먼 이에게 왜가리를 보여 준 이야기와 같습니다. 우유를 주면서 왜가리를 보여 준 뒤에는 어떻게 됩니까? 눈이 멀어 보이지 않으니 손으로 더듬어 봅니다. 더듬어 보고는 '우유 먹기가 쉬운 일이 아니구나' 하는 생각이 듭니다. 우유가 어떠냐 물으니 왜가리 같다 했고, 왜가리는 이렇게 생겼다며 굽힌 팔을 보여 준 것입니다.
andayak vælaviṭē in̆dalā uḍaṭa mata gāyaganna gihiṭa balanavā hæma tænama van kiri kāla mærenna bæhæ kiyalā æn̆dagena kiyalā. kiri kohomada sudu. sudu kohomada kokāvagē kkā kohomada menna mehemayi kiyalā pēnnē.
눈먼 이가 팔꿈치 아래에서부터 위로 손으로 더듬어 보니 곳곳이 굽어 있어, '이런 우유는 먹다가는 죽겠다, 삼킬 수가 없다'고 여깁니다. 우유는 어떠냐, 희다. 흰 것은 어떠냐, 왜가리 같다. 왜가리는 어떠냐, 이렇다, 하고 보여 준 것입니다.
mē e andayak dakinnē allalālla balana eka vitarayi. ō aṭāla balapana tiyenavā hæmatænema vaṁgu ekak. kiri mehema vana kālaha ira karaganna bæri yanna.
눈먼 이가 알 수 있는 것은 만져 보는 것뿐입니다. 더듬어 보니 곳곳이 굽어 있습니다. 이렇게 생긴 우유는 삼킬 수가 없다고 여기는 것입니다.
menna mē vagē apiṭat ada velā tiyenavā. oya padavalaṭa eka eka artha dunnahama yathārthaya vænahama abhira hoyāgannat bæha. kohomada mē utum guṇayaṭa pat vena mulama vahagannavanē mē metanin kiyalā. a bærǣm dakinavā. etakoṭa itin væhilā yanavā.
오늘 우리에게도 이처럼 되어 있습니다. 낱말마다 이런저런 뜻을 붙이니 있는 그대로의 모습이 가려지고 길을 찾을 수도 없습니다. 이 높은 guṇa에 이르는 첫머리부터 여기서 막혀 버립니다. 어려움만 보이니 그렇게 가려져 버립니다.
śatiya kiyannē kæmætta. viratiya kiyannē kæmætten venvī.
rati란 kæmætta이고, virati란 kæmætta에서 떠난 것입니다.
yathābōdhaya læbuṇu tæn paṭan ohu avaḍayak asādhāraṇayā karanna kæmati nærīma tiyenavā. lōkayaṭa hiṁgiyak hiṁsāvak karanna avaḍak asādhāraṇayak karanna kæmati nǣ. mānasikatvaya etana suddha vuṇā.
있는 그대로를 깨달은 때부터 그에게는 해를 끼치거나 부당한 일을 하고 싶지 않은 마음이 있습니다. 세상에 해코지나 괴롭힘, 해로움, 부당한 일을 하고 싶지 않습니다. 마음가짐이 거기서 맑아졌습니다.
menna mēkayi sōtāpanna pudgalayāgē siddha vena sīlaya paṭan gannē.
바로 이것이 sotāpanna에게 생겨나는 sīla의 시작입니다.
ti kiṁcāti sōkammaṁti pāpakaṁ kāyēnōvācā upacēta vadivasin pelā antimaṭa cāpiṭāni abbōkāra haya tænaka kaṭayutu ka kerennē nættē mē sōvān pudgalayan kiyalā.
'Kiñcāpi so kammaṃ karoti pāpakaṃ kāyena vācā uda cetasā vā' 하고 이어져 마지막에 'cha cābhiṭhānāni abhabba kātuṃ', 곧 여섯 가지 일을 하지 않는 이가 sotāpanna라는 것입니다.
itin akhaṇḍa acidra asabala akalmāsa kiyana sīla guṇayak sōvan pudgalayāṭa pihiṭanavā.
그래서 akhaṇḍa, acchidda, asabala, akammāsa라는 sīla의 guṇa가 sotāpanna에게 자리 잡습니다.
sōvan pudgalayā prāṇaghāta karannē næhæ. horamæravaṁcā karannē næha. kāmatyācārakaya denna næhæ boru kiyannē næhæ. mē ādi vaśayen kiyalā mat bonna nǣhæ kiyalā mē vidiha hari karata pennalā mē ṭika kerennē nǣhæ kiyalā aṁśaya kiyalā. aṁśaya hari kiyanavā haya poḷova kaṭayutu kerennē næha kiyalā. mokakda haya poḷa kaṭayutu prāyagātaya karannē nǣhæ kiyalā eka etana ēka kiyanna epa dharmaya paraspara venna bæ.
흔히 sotāpanna는 생명을 죽이지 않는다, 도둑질과 속임을 하지 않는다, kāmamicchācāra를 하지 않는다, 거짓말을 하지 않는다, 술을 마시지 않는다, 이렇게 보이며 이것들이 일어나지 않는다고 말합니다. 그런데 가르침에서는 여섯 가지 일을 하지 않는다고 합니다. 여섯 가지 일이 무엇입니까? 거기서는 생명을 죽이지 않는다는 것이 말해지지 않습니다. dhamma는 서로 어긋날 수 없습니다.
eka tænaka eka vidihak kiyalā aniccenaka gælapenna ætiyak kiyana paraspara nna paraspara novennat ōna
한 곳에서는 이렇게 말하고 다른 곳에서는 맞지 않게 말한다면 서로 어긋나는 것입니다. 어긋나지 않아야 합니다.
dæna prāṇaghātayak uti rahatan vahansē dēśanā karalama tiyennē. dæna horen bala maṁka kolin yamak dannē nættē rahatan vahansē dæna kāma bayi tuna ekē denna nættē rahatan vahansē dæna boru kiyannē nǣha rahatan vahansē sanidhikāraka paribhōga vadannē nǣha rahatan vahansē ē kiyannē tiyāgena ven karagennē tiyāgena tamangē koṭasa kiyalā tiyāgena kanna bonnala hæki karagannē nema unvahansē oya paha oya paha bavaga
알면서 생명을 죽이지 않는 것은 arahant께 대해 말씀하신 것입니다. 알면서 주지 않은 것을 몰래 가지지 않는 것은 arahant, 알면서 kāma를 누리지 않는 것은 arahant, 알면서 거짓말하지 않는 것은 arahant, sannidhikāra paribhoga를 하지 않는 것은 arahant입니다. 곧 따로 떼어 자기 몫이라며 쌓아 두고 먹고 마시지 않는 것입니다. 그분께는 이 다섯이 일어나지 않습니다.
dæna mav marannē nǣhæ piyā marannē nǣhæ rahatan varannē nǣhæ buddha śarīrayē lēv upapat dannē næha saṁgha bhavēdayak karannē næha niyata mitya matyā dr̥ṣṭikaya pennannē næha menna mē haya sōvān ārya pudgalayāgen kerennē næ.
알면서 어머니를 죽이지 않는다, 아버지를 죽이지 않는다, arahant를 죽이지 않는다, Buddha의 몸에 피를 내지 않는다, saṅgha를 깨뜨리지 않는다, niyata micchā diṭṭhi를 갖지 않는다, 이 여섯을 sotāpanna ariya puggala는 하지 않습니다.
anikavā kiyana anuva karanna hētu tiyenavā. hētuva atnanna.
다른 것들은 하게 될 까닭이 있을 수 있습니다. 그 까닭을 들어 보십시오.
sōvān suddhilā api pānagāta karanavā em pānagātaka nema ḷan̆ga ehema innavā kiyalā ehema ganganna hon̆da næha. kæmati nǣ.
sotāpanna라는 분들이 생명을 죽인다, 생명 죽이는 일 곁에 늘 있다는 식으로 받아들이면 안 됩니다. 그는 그것을 원하지 않습니다.
dæn api hitamu mehema deyak. ginigoḍaṭa paninna kæmatida kiyalā apen ahanavā. api kiyanavā kæmati nǣ.
이렇게 생각해 봅시다. 불더미에 뛰어들고 싶으냐고 누가 우리에게 묻습니다. 우리는 싫다고 답합니다.
dæn ginigoraṭa payinna velāvak apiṭa edena velāvallā ehama ahuvennē næ.
그런데 불더미에 뛰어들어야 할 때가 우리에게 닥치는 일은 흔하지 않습니다.
geṭa ginigattā. avuruddē dekē poḍi ekā budi koravalā gē ætulē kām̆baraya dæn ammā hō tāttā hō eḷiyē innavā. dæn baṭin gi dareli kalā vægæṭenavā ætulaṭa gini særa enavā. tava poḍḍak velā hæṭiya daruvā piccanavā.
집에 불이 났습니다. 두 살 난 어린아이가 집 안 방에서 자고 있습니다. 엄마나 아빠는 밖에 있습니다. 벽이 불타며 무너지고 안으로 불길이 밀려듭니다. 조금만 더 있으면 아이가 타 버립니다.
dæn gini gatta kaṭin gannē næ. eḷiyaṭa enakoṭa ammāgē hō tāttagē kes piccalat giha paṭalayi idiyalā mǣgē ham piccalā ē taram særa væṭilā. hæbæyi kaḍapukama ḷamē aragen doṭtayi.
불붙은 문으로는 아무도 들어가려 하지 않습니다. 그런데 밖으로 나올 때 엄마나 아빠의 머리카락은 타고 살갗은 데어 벗겨져, 그만큼 불길에 당했습니다. 그래도 끝내 아이를 안고 나옵니다.
api ehenavā kæmætten ginigoraṭa tæn. ohomat kæmati næ. ginikoṭa payinna hētu tibunē næda hētu tibuṇā.
우리가 원해서 불더미로 들어갔습니까? 그때도 원하지 않았습니다. 불더미에 뛰어들 까닭이 없었습니까? 까닭이 있었습니다.
dæn ara vagē avasthāvak nætuva gigolaṭa payiinavada? pada hētu tibuṇā kiyalā. menna mē vagē sōtāpanna pudgalayā kohomavat siddha vennē næha ara kiyana karuṇu haya anit ekak siddha venna hētu tiyenavā.
그런 경우가 아닌데도 불더미에 뛰어듭니까? 까닭이 있었기에 뛰어든 것입니다. 이처럼 sotāpanna에게 결코 일어나지 않는 것은 저 여섯 가지이고, 다른 것들은 일어날 까닭이 있을 수 있습니다.
ē kiyannē ē pudga nirāyāsakasayen ehema karanavā kiyana eka pānakāṭa karanavā horagaravaṁcā karanavā kiyana eka nemeyi. śāgrahatayaṭa payinaeka geniyavuru koḷokaṭa payinavā vagē væḍak. eyāṭa dænenavā. hora mæraṁcāvak karana eka ginikorakaṭa payinavā vagē væḍa.
곧 그 사람이 아무렇지 않게 생명을 죽이고 도둑질과 속임을 한다는 것이 아닙니다. 그것은 불길에 뛰어드는 것, 활활 타는 불더미에 뛰어드는 것 같은 일입니다. 그에게는 그렇게 느껴집니다. 도둑질과 속임을 하는 것은 불더미에 뛰어드는 것 같은 일입니다.
surāsūdu durācāraya ætuḷuru karana eka ginigoravalaṭa payiinavā vagē væḍak. ē ākārayen ēkē priyāvē nǣ. ē nisā ehema eken kalāturakin venna puḷuvan kiya onna ōkayi.
술과 노름과 그릇된 행실을 하는 것도 불더미에 뛰어드는 것 같은 일입니다. 그렇게 그는 그것을 좋아하지 않습니다. 그러니 그런 일은 아주 드물게 일어날 수 있다는 것, 바로 그것입니다.
ēka nigamanaya karaganna puḷuvan kamak næhæ. eyā kæmætten karana deyak næha. kæmætta athærīma oya hā samānayi.
그것을 두고 그가 원해서 했다고 단정할 수 없습니다. 그가 원해서 하는 일이 아닙니다. kæmætta를 놓는다는 것은 이와 같습니다.
itin ōka dakinna ōnē. ēnisā api mulin paṭan gannakoṭama api itin yamak yamak væradiyi kiyalā apiṭa pēnavā nam athæriya yutta pragnāven tīraṇaya karanna.
그러니 그것을 보아야 합니다. 그래서 우리가 처음 시작할 때, 무엇이 잘못이라고 보이면 놓아야 할 것을 paññā로 정해야 합니다.
at aravā nemeyi mē ārya vinaya yathārthaya at ærenavā.
억지로 놓게 하는 것이 아니라, ariya vinaya에서는 있는 그대로를 보아 저절로 놓이는 것입니다.
atrina eka vadā. ēka epāṭiya mēka upanitraya venavā. apramādīva kaṭayutu karana pudgalayekuṭa puḷuvan. ē vagē vatak ārakṣā karagena upanitraya labāgena gamana pramāda karaganna.
억지로 놓는 것은 다른 것입니다. 그것은 '싫다'고 하여 놓는 것인데, 이것도 upanissaya가 됩니다. appamāda로 애쓰는 사람이라면 할 수 있습니다. 그런 vata를 지키며 upanissaya를 얻으면서 길을 더디게 갈 수 있습니다.
hæbæyi ārya mārgaya væḍīma kiyannē at æralā inna eka nemeyi. pragnāvē tīraṇayak ayin tiyenavā ēka karanna hētu næ.
그러나 ariya magga를 닦는다는 것은 억지로 놓고 버티는 것이 아닙니다. paññā의 판단으로 치워진 것이 있으니, 그것을 할 까닭이 없는 것입니다.
ārya mārgaya væḍennē anusaya vin̆dagena abhyantaraya ituru vecca kǣllaknē aramuṇa āvat aramuṇaṭa ælīmen gæṭīmen mulāven idiripat vennē eban̆du hētuvak ætulē rāgak sē karannē, dvēśak sē karannē, mōhak sē karannē anusayat ekka dækka karanna. anusayat ekka rāgak sēvaya vecca kenāṭa rāgayaṭa aramuṇāvaṭa rāgayaṭa ædennē næ. eyā mela karagena innavā nemeyi ædenna hētu næ.
ariya magga가 자라는 것은 anusaya를 깨뜨려서입니다. 안에 남은 조각이 있으면 ārammaṇa가 왔을 때 그 ārammaṇa에 들러붙음, 부딪힘, 어리석음으로 나아갑니다. 그런 까닭이 안에 있기 때문입니다. rāga가 다한 것, dosa가 다한 것, moha가 다한 것을 anusaya와 함께 보아야 합니다. anusaya와 함께 rāga가 다한 사람은 rāga의 ārammaṇa가 와도 rāga로 끌려가지 않습니다. 그는 억누르고 있는 것이 아니라 끌려갈 까닭이 없는 것입니다.
ē nisayi ki dvēśayaṭa karuṇu matu vunāṭa ohu dvēśayaṭa ædenna hētu næ. upa anusayak nǣha bidilā. bænnaṭa eyāṭa taraha enna næ.
그래서 dosa를 부를 일이 생겨도 그는 dosa로 끌려갈 까닭이 없습니다. anusaya가 깨졌기 때문입니다. 꾸짖어도 그에게는 화가 나지 않습니다.
gahalā hiṁgi hilā mūlanṭa gela gahalā giyat ehāṭa taraha aṭennē næha. taraha matu karalā yanna heluvat boruvaṭa nam taraha pennanna puḷuvan taraha abhyantaraya nǣha. hæba san̆gapānna puḷuvan taraha. anik aya karuṇāva san̆gapānna puḷuvan.
때리고 괴롭히고 얼굴에 침을 뱉고 가도 그에게는 화가 일지 않습니다. 화를 드러내야 할 때라면 거짓으로 화를 보일 수는 있지만, 화가 안에 없습니다. 반면 보통 사람은 화를 숨길 수 있고, 또 karuṇā를 꾸며 보일 수도 있습니다.
sr̥tajjana pudgalaya taraha næti bava ran̆guva.
puthujjana는 화가 없는 척 연기합니다.
ārya satyayen anāgāmaya vecca karā balana nam taraha æti bava san̆gapānuduvak næti bava nemeyi. næti bava svabhāva
ariya sacca로 anāgāmī가 된 이를 보면, 화가 있는데 숨기는 것이 아니라 없는 것이 그의 본성입니다.
yamkisi pudgalayek upakrama sīlaya hari magaṭa gannaōna nam puṁcivanna boruvaṭa taraha pennanna puḷuvan. pumbalā pennuvaṭa taraha ævidi.
어떤 사람을 바른 길로 이끌어야 한다면 방편으로 조금 거짓으로 화를 보일 수 있습니다. 부풀려 보여도 화가 일어난 것은 아닙니다.
anna ē vagē svabhāvayak ārya mārgaya væḍanakoṭa ēka abhyantarayē duṣcaritayaṭa kiḷuṭa hētu nætuva yanavā.
ariya magga를 닦을 때 그와 같은 본성이 생겨, 안에서 duccarita와 더러움의 까닭이 없어집니다.
ē nisā ēkak barahatkārayen hikmavāgena inna ekak nemeyi. ēka pragnāvē svabhāvaya. ēkayi ēkana sahanaya.
그러니 그것은 억지로 길들이며 지내는 것이 아닙니다. 그것은 paññā의 본성입니다. 그래서 그것이 편안한 것입니다.
api āyāsaya mæḍa pavatvāgena eka asahaniya. asāhanī mārga phalayak nǣ. mārgaya hō phalaya nam sahaniya
우리가 애써 눌러 두는 것은 편치 않습니다. 편치 않은 magga phala는 없습니다. magga나 phala라면 편안합니다.
mokada hētuva? anusayat ekka vidagena dūṣyatāvaya mudana nisā. eban̆du aramuṇu āvaṭa ohugē manasa dūṣya vennē nǣ. ēkayi sahannē.
까닭이 무엇입니까? anusaya와 함께 깨뜨려 더러움을 풀어냈기 때문입니다. 그런 ārammaṇa가 와도 그의 마음은 더러워지지 않습니다. 그래서 편안한 것입니다.
itin ēka hari vædagat deyak. ē kiyannē apramāyō utsāha karanna ōnē anna ē pragnāva pahaḷa karaganna.
그러니 그것은 아주 중요한 일입니다. 곧 appamāda로 그 paññā를 일으키도록 애써야 합니다.
pragnāva pahaḷa karagattaṭa passē etan paṭan inna asāhanaya midinavā. pragnāva læbunaṭa passē svabhāvaya.
paññā를 일으킨 뒤에는 그때부터 편치 않음에서 벗어납니다. 그것이 paññā를 얻은 뒤의 본성입니다.
pragnā pragnāven torava kenek kavuru gannat jīvat vena viśāla asāhanayakin jīvat venna. pæviddē innat puḷuvan. hæbæyi asāhanī mānasikatvayen prītikin tamayi bohō aya innē. mokada hētu yamkisi nīti mālāvak nisā saṁvara nīti mālāvaṭa hikmalā innavā nisā. sænasillen innavānē.
paññā 없이도 누구든 큰 불편함을 안고 살아갈 수 있습니다. 출가해 지낼 수도 있습니다. 그러나 많은 이들은 편치 않은 마음가짐으로 겉으로만 기쁜 듯 지냅니다. 까닭이 무엇입니까? 어떤 규칙 묶음 때문에, 단속의 규칙에 길들여져 있기 때문입니다. 겉보기에는 평안하게 지내지요.
hæbæyi pragnā pahaḷa karagattenayi innē. eyāṭa nīti mālāvakkak avaśya næ. eyāṭa ē dūcitāvaya matu vennē næ. ætiviyena venasayi.
그러나 paññā를 일으킨 사람으로 지내는 이에게는 규칙 묶음이 필요 없습니다. 그에게는 그 더러움이 일어나지 않습니다. 그것이 생겨난 다름입니다.
itin api dakinna ōnē pragnāvē tiyena venasa ēkayi pragnāvanta venna ōnē. pragnāvanta venavā kiyannē gnānavanta vīma ekak pragnāvanta vīma ekak oba dakinna ōna. dænuvak tiyena ekak kiyana ekaṭa tērum ganna ōna.
그러니 우리는 paññā에 있는 다름을 보아야 합니다. 그래서 paññā 있는 이가 되어야 합니다. ñāṇa(앎)가 있는 이가 되는 것과 paññā 있는 이가 되는 것은 서로 다른 것임을 보아야 합니다. 아는 것이 많다는 것과는 다르다는 것을 알아들어야 합니다.