Buddha의 śrī deha와 다른 몸을 보는 방법
බුදු රජාණන්වහන්සේගේ ශ්රී දේහය හා අන් කයක් බැලිය යුතු ක්රමය
dæn mē tavat praśnayak tiyenavā dæn apiṭa kaya gæna vælīmēdī budurajāṇan vahansē mē śarīraya gæna vigraha karalā pennannē mē geḍiyak, vanak, rōgayak mē ākārayen dakinna kiyalā. jarāgorak hæṭiyaṭa dakinna kiyalā.
이제 또 하나의 물음이 있습니다. 몸에 대해 살필 때 Buddha께서는 이 몸을 풀어 보이시며, 이것을 종기로, 상처로, 병으로 보라고 하십니다. 더럽고 썩은 것으로 보라고 하십니다.
namut dæn ahanavā itin budurajāṇan vahansēgē śarīraya piḷiban̆dava dēhaya gæna vistara karanakoṭa bohoma varṇātmakava vigraha karanna. śrī dēhaya kiyanavā ēkaṭa mē ādi vaśayen nānā prakāra dēval valin api vigraha karanavā.
그런데 이렇게 묻습니다. Buddha의 몸에 대해 말할 때는 아주 아름답게 꾸며서 풀이한다고요. 그것을 śrī deha라고 부르고, 이런저런 여러 가지 말로 풀이합니다.
dæn mēka bæliya yutu ākāra tiyenavā. yamak dæka gænīmēdī ē piḷiban̆dava hitana ākārayaṭa tamayi ēken læbena prayōjanaya.
이것은 보아야 하는 방식이 있습니다. 무엇을 볼 때, 그것에 대해 어떻게 생각하느냐에 따라 거기서 얻는 쓸모가 정해집니다.
dæn apiṭa yamaka yathārthayak tiyenavā. yathārthavat kiyannē yamaka eka ākāraya mē ēkaṭa uruma svabhāva.
어떤 것에는 그것의 참모습이 있습니다. 참모습이란 그것의 한 가지 모습, 그것이 타고난 바탕을 말합니다.
etakoṭa ē dē piḷiban̆dava bæliya yutu kramayak tiyenavā. yamak piḷiban̆dava apiṭa atharinna, noælenna, midenna balanna ōnanam bæliya yutu kramayak tiyenavā. ē kramayaṭa bæluvot ē ṭika siddha venavā. gauravayak bhaktiyak æti
그러면 그것을 보아야 하는 방법이 있습니다. 어떤 것을 놓아 버리고, 들러붙지 않고, 벗어나려면 그렇게 보아야 하는 방법이 있습니다. 그 방법대로 보면 그대로 됩니다.
ṭika siddha venavā. gauravayak bhaktiyak æti venna balana kramayak tiyenavā. ē anuva bæluvot ē ṭika siddha venavā.
공경과 bhatti가 일어나도록 보는 방법도 있습니다. 그에 따라 보면 그대로 됩니다.
mē ṭika siddha vennē ehemayi. dæn mal pōcciyak aragena mæṭi goḍak mæṭi goḍak kiyalā bæluvot mal pōccayak ena saṁgnāva næti velā ēka mæṭi goḍak kiyana saṁgnāva venavā.
이것이 일어나는 것은 이렇습니다. 꽃병 하나를 들고 '흙덩이, 흙덩이'라고 보면 꽃병이라는 saññā는 사라지고 흙덩이라는 saññā가 됩니다.
ēka lassana mal pōccayak kiyalā bæluvot ēka lassana mal pōccayak kiyana saṁgnāva enavā.
그것을 아름다운 꽃병이라고 보면 아름다운 꽃병이라는 saññā가 일어납니다.
yamkisi saṁgnāvak hētu karagena apiṭa yamak athærīmaṭa, noælṭa midīmaṭa næhanam nivanaṭa hētu venavada? apiṭa avaśya vena nivanaṭa hētu vennā vū saṁgnāvak.
어떤 saññā 때문에 우리가 무엇을 놓아 버리고, 들러붙지 않고, 벗어나게 되는가, 곧 nibbāna로 이어지는가? 우리에게 필요한 것은 nibbāna로 이끄는 saññā입니다.
vena ekak nemeyi metanin gannē. yamak æsuru karanakoṭa rāga akṣayaṭa, dvēśa aksēṭa, mōha akṣayaṭa hētu venavā bava pēnavā nam ēka esē æsuru karanna ōnē.
여기서는 다른 것을 취하지 않습니다. 무엇을 가까이할 때 그것이 rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하는 데로 이끈다는 것이 보이면, 그것을 그렇게 가까이해야 합니다.
dæn yamaka ætta dēval tiyenavā. bæliya yutu yathārtha krama tiyenavā. ē kramaya balanakoṭa mokakda siddha vennē kiyalā balanna ōnē.
어떤 것에는 참된 것들이 있습니다. 보아야 하는 참된 방법들이 있습니다. 그 방법으로 볼 때 무엇이 일어나는지 살펴야 합니다.
ē balanakoṭa apiṭa siddha venavā īṭa anukūla deyak. bælu ākārayaṭa
그렇게 볼 때 우리에게는 그에 걸맞은 것이 일어납니다. 본 방식대로입니다.
lōka satvayāmē kāmayaṭa peḷam̆bilā paṁca kāmayanṭa sambandha venakoṭa bohōkoṭama mē lassana śarīraya kiyana vacanē aragænīmēdī eka pættaka adahasak enavā. dæn
세상의 중생이 kāma에 끌려 다섯 가지 kāma에 얽힐 때, 대개 '아름다운 몸'이라는 말을 받아들이면 한쪽으로 치우친 생각이 일어납니다.
aragænīmēdī eka pættaka adahasak enavā. dæn siyaluma lakṣaṇa dēval kāmayaṭa poḷovannē nǣ.
그런데 모든 아름다운 특징이 kāma로 이끄는 것은 아닙니다.
kāmayaṭa poḷam̆bōna lakṣaṇa dēval tiyenavā. hæḍa væḍanna giyāma varṇanā karanna giyāma yamkisi puruṣayek visin kāntāvak gæna hō kāntāvak visin kaḍa vasam puruṣayek gæna hō puruṣayek lakṣaṇa kāntāvak gæna hō hæḍa væḍa karanna varṇanā karanna giyot ehema ætivena adahas kāma adahas venavā.
kāma로 이끄는 특징들이 있습니다. 모양을 꾸미고 칭찬하려 들 때, 어떤 남자가 여자를, 또는 여자가 잘생긴 남자를, 또는 남자가 고운 여자를 두고 모양을 꾸미고 칭찬하려 들면, 그렇게 일어나는 생각은 kāma의 생각이 됩니다.
ehenam ēka rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa hētina varṇāvak nemeyi. gælapennē nǣ.
그렇다면 그것은 rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하는 데로 이끄는 칭찬이 아닙니다. 맞지 않습니다.
ehenam ē velāvēdī api dakinavā nam rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa hētu venna ē kāmayaṭa gōcara vena lakṣaṇa balanna ōna kramayak tiyenavā nam ēka kāma hæn̆gīm matu karannā vū lakṣaṇa varṇāvē dakinna bæha.
그렇다면 그때 우리가 rāga, dosa, moha가 다하는 데로 이끌도록 kāma의 대상이 되는 특징을 보아야 하는 방법이 있다면, 그것은 kāma의 느낌을 불러일으키는 특징을 칭찬하는 데서는 볼 수 없습니다.
ē velāvēdī ēkē tiyena viparīta vena svabhāvaya ēkē tiyena jarā svabhāvaya, ēkē tiyena avæḍa svabhāvaya dakinna paṭan gattu. ē tuḷin dækaganna puḷuvan venavā īṭa anukūla deyak.
그때 그 안에 있는 변해 가는 성질, 그 안에 있는 낡고 썩는 성질, 그 안에 있는 해로운 성질을 보기 시작합니다. 그것을 통해 그에 걸맞은 것을 볼 수 있게 됩니다.
ēka avasthāvakadī særiyut maharahatan vahansē vaḍinakoṭa ektarā koḍayak tiyenavā dækkā.
어느 때 큰 arahant이신 Sāriputta 스님께서 걸어가시다가 통나무 하나가 놓인 것을 보셨습니다.
dækalā bhikṣūn vahansēlāṭa kiyanavā ævætni maṭa mē koṭē onnam jalayak ogē balannat puḷuvan. onnam dravyayak o vagē balannat puḷuvan. onnam vāyuvak oyāgē balannat puḷuvan. avaśya nam ginnak vagē balannat puḷuvan. mē hatara ākārayen maṭa mē koē væliya hæē. mēka hari vædagat katāvak.
보시고 bhikkhu들에게 말씀하십니다. 'āvuso들이여, 나는 이 통나무를 원하면 물처럼 볼 수도 있습니다. 원하면 단단한 것처럼 볼 수도 있습니다. 원하면 바람처럼 볼 수도 있습니다. 원하면 불처럼 볼 수도 있습니다. 이 네 가지로 나는 이 통나무를 볼 수 있습니다.' 이것은 아주 중요한 이야기입니다.
dæn api koṭanakoṭa balana kramaya ekak.
우리가 통나무를 보는 방법은 한 가지입니다.
āpōkasinaya vaḍalā tiyena kenek hiṭiyot ehema ē koṭē tibena paramāṇu aṁśu ekin ekaṭa bæn̆dilā tiyena ræn̆dilā tiyena ākāraya hin̆da aragena meban̆dannā vū bæn̆dīmak ræn̆dīmak nisayi mē koē ākāraya pēnnē kiyalā. ē kramaya sihi karalā balanakoṭa bæn̆dīma venavā.
āpo-kasiṇa를 닦은 사람이 있다면, 그 통나무 안의 알갱이들이 하나하나 서로 묶여 붙어 있는 모습을 떠올려, 이렇게 묶이고 붙어 있기 때문에 이 통나무의 모습이 보인다고 봅니다. 그 방법을 떠올려 보면 묶임이 됩니다.
bæn̆dīmē svabhāvaya jala svabhāvaya kivvet ēkayi.
묶이는 성질을 물의 성질이라고 한 것도 그 때문입니다.
jala kiyannē jālayak kiyana ekayi. jala kiyana vacanē vaturaṭa yedenna hētuvat ekin eka hon̆daṭa bæn̆dilā hæn̆dilā tiyena ākāraya pæhædiliva pēna nisā.
jala란 jāla, 곧 그물이라는 뜻입니다. jala라는 말이 물에 쓰이는 까닭도 하나하나 잘 묶이고 엉겨 있는 모습이 또렷이 보이기 때문입니다.
jālayak kiyannē dæla raṭāvak. ekin ekaṭa dæla kiyannē ekin ekaṭa kǣli, ekin ekaṭa muṭu velā bæn̆dilā tiyena ākāraya. menna mē vagē paramāṇuven paramāṇuvaṭana ekin eka ædilā bæn̆dilā hiṭan laṁ velā laṁ velā ākarśaṇayaken bæn̆dilā tiyenavā dækkomayi mē koē hædilā tiyenan kiyalā dækkahama koē kiyana saṁgnāva næti velā gihillā bæn̆dilā tiyena ākāraya dakina saṁgnāvak āpuvahama ōka āpō saṁgnāven bæluvā venavā. etakoṭa saṁgnāva
그물이란 그물 무늬입니다. 하나하나가 그물이라는 것은 조각과 조각이 서로 매듭지어 묶여 있는 모습입니다. 이처럼 알갱이에서 알갱이로 하나하나 끌려 묶이고, 다가가고 다가가 끌어당기는 힘으로 묶여 있는 것을 보고, 이 통나무가 그렇게 이루어져 있다고 보게 되면, 통나무라는 saññā는 사라지고 묶여 있는 모습을 보는 saññā가 일어납니다. 그러면 그것은 āpo-saññā로 본 것이 됩니다.
saṁgnāven bæluvā venavā. etakoṭa saṁgnāva nætivelā bæn̆dī tibena ākāraya hitaṭa enavā. mē koṭē dihā balapu ākāraya
그러면 (통나무라는) saññā는 사라지고 묶여 있는 모습이 마음에 떠오릅니다. 이것이 통나무를 바라본 방식입니다.
etakoṭa mēkē tiyena teda bavak. gini bava gindara nemeyi oya kiyannē. gindaraṭa tējō kiyannē ēkē tēja assī bava pennana nisā.
그다음은 이 안에 있는 뜨겁고 빛나는 성질입니다. 불의 성질이라고 해서 불 그 자체를 말하는 것은 아닙니다. 불을 tejo라고 하는 것은 그것이 빛나는 성질을 드러내기 때문입니다.
mē āpō, tējō, vāyō paṭhavi vaṇagandha, rasa, ōjā ādi vaśayen tiyena suddhārṣakayan ekatu velā yam ākārayakaṭa yam sēt tiganna vunahama īṭa anukūla deyak vidyāmānava nobin̆dī pēnavā.
이 āpo, tejo, vāyo, paṭhavī, 빛깔, 냄새, 맛, ojā 같은 suddhaṭṭhaka가 모여 어떤 모양으로 자리 잡으면, 그에 걸맞은 것이 부서지지 않은 채 눈에 보이게 드러납니다.
anna ē upamaṭṭaṁ velā tibennē mēvāyē tibennā vū upamaṭṭaṁ vena tējas gatiya. ē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
gatiya nisayi mē koyak hæṭiyaṭa mēka pēnnē kiyalā. ē ākārayenma balanakoṭa tējō dhātuvak hæṭiyaṭa dakinavā.
그 성질 때문에 이것이 통나무로 보인다고 봅니다. 그렇게 보면 tejo-dhātu로 보게 됩니다.
mē mē paramāṇun ē mē atara sælilā ē mē atara hædilā bæn̆dilā mē ākārayen tiyenavā ēkē bæn̆duna sælena svabhāvayak tiyenavā. namanna puḷuvan. haya hiya kiyalā yamkasi ebena maṭṭamak. visirena maṭṭamak. prasāraṇaya velā tiyena maṭṭamak. yam anuva pihilā tiyenavā nam ē paramāṇa ē anuva tamayi ē svabhāvaya ē ē dravya vastu vaśayen pēnnē.
이 알갱이들이 서로 사이에서 흔들리고, 서로 사이에서 이루어지고 묶여서 이런 모양으로 있습니다. 거기에는 묶이고 흔들리는 성질이 있습니다. 구부릴 수도 있습니다. 눌리는 정도, 흩어지는 정도, 퍼져 있는 정도가 있습니다. 어떤 식으로 자리 잡고 있느냐에 따라 그 알갱이들의 성질이 이런저런 물건으로 보입니다.
menna mēka dækkahama vāyō svabhāvayen pimbilā, hækillā, tada velā, burul velā ādi vaśayen tiyena ākārayen ē gati lakṣaṇayen balanakoṭa kiyana hæn̆gīma nætivelā ē gati lakṣaṇayen pēnna venavā.
이것을 보게 되면, vāyo의 성질로 부풀고, 오그라들고, 단단해지고, 느슨해지는 모습으로 그 특징을 따라 볼 때, (통나무라는) 느낌은 사라지고 그 특징으로 보이게 됩니다.
koṭē vāyō lakṣaṇayen balanna puḷuvan kivvē ēkayi.
통나무를 vāyo의 특징으로 볼 수 있다고 하신 것이 그것입니다.
ē vagēma paramāṇukhīya velā laṁ velā bavaṭa patvelā, bæn̆dilā hæn̆dilā menna mē ākāraya tada svabhāvayakin pihiṭalā tiyenavā.
마찬가지로 알갱이들이 서로 다가가 묶이고 엉겨서 이렇게 단단한 성질로 자리 잡고 있습니다.
ē ākārayen balannuvahama koṭa kiyana saṁgnāva vahak velā tada svabhāvaya hitaṭa enavā. paṭhavi svabhāvayen āpuvahama paṭhavi saṁgnāvenṭē bæliyayi. ekama koṭē hatara ākārayakin balana æti dækkalā purudu karalā tibicca śaktiya nisā.
그렇게 보면 통나무라는 saññā는 가려지고 단단한 성질이 마음에 떠오릅니다. paṭhavī의 성질로 떠오르면 paṭhavī-saññā로 본 것입니다. 같은 통나무를 네 가지로 보는 것은 그렇게 보도록 익혀 온 힘 때문입니다.
ē kasina væḍīmē śaktiya nisā. ē ē ākārayen balanna puḷuvan dhātu sataraṭa ven karalā.
그 kasiṇa를 닦은 힘 때문입니다. 네 가지 dhātu로 나누어 하나하나 볼 수 있습니다.
menna mē dhātu hataraṭa ven karalā balana eka dhātu manasikāraya kiyat pennanavā.
이렇게 네 가지 dhātu로 나누어 보는 것을 dhātu-manasikāra라고 가르칩니다.
oya dhātu manasikāraya tiyena nisā hatara ākārayaṭa bedalā bæluvaṭa sāmānya kenakoṭa ē poṭayak kiyalā pēnavā misak ēken ehari eka pēnnē næ. koṭa saṁgnāven dakinavā misak, lī saṁgnāven dakinavā misak ē saṁgnāvak malā vena saṁgnāvakin dakinnē næ. menna mē vagē lōka
dhātu-manasikāra가 있는 사람은 네 가지로 나누어 보지만, 보통 사람에게는 그저 통나무로 보일 뿐 그 너머는 보이지 않습니다. 통나무라는 saññā, 나무라는 saññā로 볼 뿐, 그 saññā를 없애고 다른 saññā로 보지 못합니다.
saṁgnāvakin dakinnē næ. menna mē vagē lōka satvayā mē ghana saṁgnāvakin satva pudgala saṁgnāvakin mē satvayā dækalā ælīmaṭa bæn̆dīmaṭa purudu velā tiyennē.
이처럼 세상의 중생은 덩어리라는 saññā, 중생과 사람이라는 saññā로 중생을 보고 들러붙고 묶이는 데 길들어 있습니다.
apiṭa avaśya vennē rāgaya kṣaya karaganna. dvēśaya kṣaya karaganna, mōhaya kṣē karaganna yam deyak ælīmak, bæn̆dīmak, sahitava dækka rāgikava dækkuvot ēkaṭa haṭagannavā ælīma.
우리에게 필요한 것은 rāga를 다하게 하고, dosa를 다하게 하고, moha를 다하게 하는 것입니다. 어떤 것을 들러붙음과 묶임을 지닌 채, rāga로 보면 그것에 들러붙음이 일어납니다.
ē vagēma ælena deyak vunot tamanṭa ēka tamā vasan̆giṭa ganna tamanṭa pariharaṇaya karanna hitenavā. kāyika ahatin gatta. ēkaṭa viruddhakārakayan
또 들러붙는 것이 되면 그것을 자기 손아귀에 넣고 자기가 쓰고 싶어집니다. 손에 쥐고 싶어집니다.
kāyika ahatin gatta. ēkaṭa viruddhakārakayan enakoṭa ēvaṭa gæṭenavā. viruddhakārakayak næti ælena vastuvak lōkē dakinna næha.
그것을 가로막는 것이 오면 그것과 부딪힙니다. 가로막는 것이 없는 들러붙을 대상은 세상에서 찾아볼 수 없습니다.
ballanṭa ahuvecca maṭu vāgē, ugussanṭa ahuvecca mas kæṭi vāgē ælena vastuvaṭa lōkayā pora kanāva taran̆ga karanavā. mē velāvē
개들이 문 뼈다귀처럼, 독수리들이 낚아챈 고깃덩이처럼, 들러붙는 대상을 두고 세상 사람들은 서로 빼앗고 다툽니다.
lōkayā pora kanāva taran̆ga karanavā. mē velāvē tamāgē balāporottuva porakannē nætuva taraha karannē nætuva nidahasē ælīma bhukti vin̆dinna. hæbæyi ehema lōkayak næti nisā eyāṭa siddha venavā viruddhatāvayanṭa ē saman̆gama gæṭenna.
이때 자기 바람은 다투지도 화내지도 않고 마음 놓고 들러붙음을 누리는 것입니다. 그러나 그런 세상은 없기 때문에 그는 그와 함께 가로막는 것들과 부딪힐 수밖에 없습니다.
ehenam ælīma yam tænakada gæṭīmat etanaṭa sambandha venavā. ælīmayi gæṭīmayi deka vaṭinavā kiyalā allagattahama mulāva
그렇다면 들러붙음이 있는 곳에는 부딪힘도 함께 얽힙니다. 들러붙음과 부딪힘 이 둘이 값지다고 붙잡으면 그것이 헷갈림입니다.
ē nisā ehaṭa mulāven atharen videnna bæha. ælīmayi, gæṭīmayi, mulāvayi tiyenavā.
그래서 그는 헷갈림에서 놓여나 벗어날 수 없습니다. 들러붙음과 부딪힘과 헷갈림이 있습니다.
ōkaṭa api kivvā rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi kiyalā. rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi tiyena pættak tiyenavā nam nivan pætta nemeyi lōka pætta. rāga akṣayak, dvēśa akṣayak, mōha akṣayak karanavā nam ēka nivana. ehenam
그것을 우리는 rāga, dosa, moha라고 했습니다. rāga, dosa, moha가 있는 쪽이라면 그것은 nibbāna 쪽이 아니라 세상 쪽입니다. rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하게 한다면 그것이 nibbāna입니다.
mōha akṣayak karanavā nam ēka nivana. ehenam apiṭa avaśya vennē rāgayaṭa, dvēśayaṭa, mōhayaṭa bæn̆dena pættē saṁgnāva pahaḷa karanna nemeyi ē adahas aragena apiṭa ōnē ēken midena pættaṭa ganna.
그렇다면 우리에게 필요한 것은 rāga, dosa, moha에 묶이는 쪽의 saññā를 일으키는 것이 아니라, 그 생각을 가지고 거기서 벗어나는 쪽으로 가져가는 것입니다.
menna mē nisā api dænagannavā yamkisi manussayē kāma saṁgnā æti karannā vū yam rūpayak dækalā. ēka ē vidihaṭa varṇā karanna giyot kāma saṁgnāven ganna giyot. ælīmaṭayi, gæṭīmaṭayi, mulāvaṭayi væṭina misak rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa hevat nivanaṭa mārgayak nemeyi. apiṭa ōna karannē dravya vala tibena
이 때문에 우리는 압니다. 사람에게 kāma-saññā를 일으키는 어떤 모습을 보고 그것을 그렇게 칭찬하려 들면, kāma-saññā로 받아들이려 들면, 들러붙음과 부딪힘과 헷갈림에 떨어질 뿐, rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 길, 곧 nibbāna로 가는 길이 아닙니다.
nemeyi. apiṭa ōna karannē dravya vala tibena apiṭa pēna eka ayarthaya gæna nigamanaya karannē nætuva apiṭa avaśya dē karaganna ē tuḷin.
우리에게 필요한 것은 물건에서 보이는 한 가지 뜻을 두고 결론을 내리는 것이 아니라, 그것을 통해 우리에게 필요한 일을 해내는 것입니다.
pēna dē yathārthayak kiyalā gattot ē bælū dr̥ṣṭiya anuvayi ēka ehema pēnnē. tava vidihakin bæluvot ēkayi yathārthaya hæṭiyaṭa pēnnē.
보이는 것을 참모습이라고 받아들이면, 그것은 바라본 diṭṭhi에 따라 그렇게 보이는 것입니다. 다른 식으로 보면 그것이 참모습으로 보입니다.
satara mahābhūtiyanyangen haṭagatta dēval davya vastu hæṭiyaṭa apiṭa ēka yathārthayak hæṭiyaṭa venavā. mēka līyak, mēka gahak, mēka manussayek, mē satvayek pudgalayek mē dravyayak, mē vastuvak kiyalā ehema pēnavā. ē pēna eka nivan dakinna hētu
네 가지 큰 요소에서 생긴 것들이 물건으로서 우리에게 참모습처럼 됩니다. 이것은 나무다, 이것은 나무줄기다, 이것은 사람이다, 이것은 중생이다, 사람이다, 이것은 물질이다, 이것은 물건이다 하고 그렇게 보입니다.
pēnavā. ē pēna eka nivan dakinna hētu vennē. apē paramārthaya nivan avabōdha karaganna nam. nivan avabōdha karanna nam rāgak sēvena, dvēśak sē vena, mōhak sēna yam magak ætda yam kramayak ætda ē kramaya tuḷin ē dē dækiya yutuyi. æsiya yutuyi dænagata yutuyi.
그렇게 보이는 것이 nibbāna를 보는 데 이바지합니까? 우리의 목표가 nibbāna를 깨닫는 것이라면 말입니다. nibbāna를 깨달으려면 rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하는 길이 무엇이든, 방법이 무엇이든, 그 방법을 통해 그것을 보아야 하고, 들어야 하고, 알아야 합니다.
menna mehema dænaganna kramayak tiyenavā ēka ārya mārgaya. ēkē prayōjanaya antima nivana.
이렇게 아는 방법이 있는데, 그것이 ariya-magga입니다. 그것의 마지막 쓸모가 nibbāna입니다.
ehenam apē paramārthaya nivana nam lōkayē eka ekkenāgē dr̥ṣṭi pasayanna apiṭa avaśyatāvayak næha. apiṭa avaśya vennē ēka nivanaṭa gōcara vennē kohomada kiyalā ēkaṭa anukūla raṭāvada kiyalā dækalā nivanaṭa gōcara venavā nam ē dē karaganna ekayi. dæn ōka
그렇다면 우리의 목표가 nibbāna라면 세상 사람 하나하나의 diṭṭhi를 쫓아갈 까닭이 없습니다. 우리에게 필요한 것은 그것이 어떻게 nibbāna에 닿는지, 그에 걸맞은 길인지 보고, nibbāna에 닿는다면 그것을 해내는 것입니다.
venavā nam ē dē karaganna ekayi. dæn ōka tērum ganna bæruva mē dr̥ṣṭi passē gihillā yathārthaya hoyanna gihillā hun̆ga denek mulā velā innē. nānā prakāra
이것을 깨닫지 못하고 diṭṭhi를 쫓아가 참모습을 찾으려다 많은 사람이 헷갈려 있습니다.
denek mulā velā innē. nānā prakāra adahas gannavā. gattaṭa passē oya piḷimē konkrīnē. oya piḷimē kalāsīinei. oya rūpaya kala dāsainnenna. ō kohomada budun vennē? api nam puduma van̆dinna yannē næhæ. pirima van̆dinna yannē næhæ. kaṭṭiyak ohoma kiyanavā. dæn mokeda innē? dr̥ṣṭiyaka in̆dagena nigamalaṭa bahinavā.
갖가지 생각을 받아들입니다. 그러고는 '저 불상은 콘크리트다, 저 불상은 누군가 그린 것이다, 저 모습은 그려 놓은 것일 뿐이다. 그게 어떻게 Buddha인가? 우리는 불상에 절하러 가지 않는다'고 어떤 무리는 그렇게 말합니다. 그들이 지금 어디에 있습니까? 하나의 diṭṭhi에 앉아서 결론으로 뛰어듭니다.
apiṭa ōna karannē yamak æsuru karanakoṭa apiṭa pēnavā nam rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa yam ætivena saṁgnāva ætivena kramayak apiṭa dakinavā nam ēkaṭa næm̆buru vena lakṣaṇayak yamakin ganna puḷuvan nam apē prayōjanaya ēka gænīmayi.
우리에게 필요한 것은, 무엇을 가까이할 때 rāga, dosa, moha가 다하는 데로 일어나는 saññā가 일어나는 방법이 보인다면, 그쪽으로 기우는 특징을 무엇에서든 얻을 수 있다면, 그것을 얻는 것이 우리의 쓸모입니다.
ēkayi nivan maga. itin oya vagē api dakinna ōnē.
그것이 nibbāna의 길입니다. 그러니 그렇게 보아야 합니다.
dæn buddha śarīrayak dihǣ balanakoṭa dakinna tiyennē vidyāmāna vennē hita nivana rāga akṣayaṭa dvēśa akṣayaṭa mōhayaṭa ādhāra vana śānta vū svabhāvayak mānasikatvayaṭa goḍanægena eka rāgayen torayi. kāma rāgayen torayi. rūpa rāgayen tora nǣ.
Buddha의 몸을 바라볼 때 보이는 것, 드러나는 것은 마음을 가라앉히고 rāga, dosa, moha가 다하는 데 도움이 되는 고요한 성질입니다. 마음에 쌓이는 그것은 rāga가 없습니다. kāma-rāga가 없습니다. rūpa-rāga가 없는 것은 아닙니다.
kāma rāgayen torayi. budu piḷimayak dihē balā innavā. ē vagēma kaḍa vasan istrī puruṣa rūpa dihā istrī paruṣa balā innavā. dæn mē deka loku venasak venavā. kāṭavat budu piḷima dihā balā hiṭiyaṭa ara rāgayak haṭagannē næha.
kāma-rāga가 없습니다. 불상을 바라보고 있습니다. 또 여자와 남자가 잘생긴 여자와 남자의 모습을 바라보고 있습니다. 이 둘에는 큰 차이가 있습니다. 누구도 불상을 바라본다고 그런 rāga가 일어나지는 않습니다.
haṭagannē hari śānta bavak. ehenam anna śānta bava okpan enavā nam apiṭa ārya mārgayaṭa ēka loku kurukut.
일어나는 것은 아주 고요한 마음입니다. 그렇다면 그 고요함이 일어난다면 그것은 우리에게 ariya-magga로 가는 큰 도움입니다.
budurajāṇan vahansē piḷiban̆dava gaurava bhaktiyakin sihi karanakoṭa ē æti karannā vū lakṣaṇa kāma lakṣaṇak gæna sihi kirīmak nemeyi. ēka rūpāvacara koṭasaṭa ayitiyi kāmāvacara koṭasa ayiti næhæ.
Buddha를 공경과 bhatti로 떠올릴 때 그것이 일으키는 특징은 kāma의 특징을 떠올리는 것이 아닙니다. 그것은 rūpāvacara 쪽에 속하고 kāmāvacara 쪽에는 속하지 않습니다.
budurajāṇan vahansēgē śānta svabhāvaya ehenam budaruva tuḷa tibena śānta svabhāvaya opanæn vana vidihen budaruvō dihā balanna purudu vunot budun dihā balanna purudu vunot ē guṇa sihi kaḷot ē velāvēdī budurajāṇan vahansēgē śarīrayē de ara kuṇu koṭas sityakin yuttayi kiyalā ē kramaya balanna yana gannavaṭa væḍiyi śraddhāvak bhaktiyak æti venna hētu venavā mūlika pæhædīmak æti venna hētu venavā. ara śrī dēhaya kiyalā guṇayen balana guṇasī karalā balanakoṭa
그렇다면 Buddha의 고요한 성질, 불상 안에 있는 고요한 성질이 일어나는 식으로 불상을 바라보는 데 익숙해지면, Buddha를 바라보는 데 익숙해지면, 그 덕을 떠올리면, 그때 Buddha의 몸도 그 썩은 부분들로 이루어져 있다고 보는 방법으로 가는 것보다 saddhā와 bhatti가 일어나는 데, 바탕이 되는 맑은 믿음이 일어나는 데 더 큰 도움이 됩니다. 그 śrī deha라고 덕으로 보고 덕을 떠올리며 볼 때 말입니다.
dæn oya vidihaṭa balanna bæhæ kāntā rūpayak dihæ. puru kaḍampuruṣa rūpayak diha. guṇa sihi karanna balanna guṇayakin upanæn vecca ekak nemeyi. kāmayen opanæn vecca ekak tamayi ē kāmaka kayak tamayi isīṣa vaśayen mē hadāgena tiyennē. itin ēgo gati svabhāvaya
그런데 여자의 모습이나 잘생긴 남자의 모습은 그렇게 볼 수 없습니다. 그것은 덕을 떠올리며 볼 수 있는, 덕에서 생겨난 것이 아닙니다. kāma에서 생겨난 것, kāma의 몸이 바로 그렇게 지어져 있는 것입니다.
hadāgena tiyennē. itin ēgo gati svabhāvaya budurajāṇan vahansēga pihiṭanna bæri mokada pāramitā phalaya hētu karagena śāntiyaṭa praṇītiyaṭa nivanaṭa næmena vidihaṭa sakas velā ītanukūla vannā vū svabhāvayak darśanaya karana rūpāvacara guṇavabhāvayak vidyāmāna karana rūpa śaktiyak. detis mahā puruṣa lakṣaṇa vaśayen unvahansēṭa pinva læbuṇā. anna ē læbicca
그런 성질은 Buddha께는 자리 잡을 수 없습니다. 왜냐하면 pāramī의 열매 때문에 고요함과 뛰어남과 nibbāna로 기울도록 다듬어져, 그에 걸맞은 성질을 드러내는, rūpāvacara의 덕을 드러내는 몸의 힘이기 때문입니다. 서른두 가지 mahāpurisa-lakkhaṇa로 그분께 공덕으로 주어졌습니다.
unvahansēṭa pinva læbuṇā. anna ē læbicca pāramitā balayen pāramitā puṇya śaktiya balayen læbicca dē śānta bavaṭa praṇīta bavaṭa pat karanna hētukāraka vannā vū svabhāvayak vidyāmāna karanavā. ē nisā buduruvōdhi æhæ
그렇게 얻은 pāramī의 힘, pāramī 공덕의 힘으로 얻은 것은 고요함과 뛰어남에 이르게 하는 원인이 되는 성질을 드러냅니다.
vidyāmāna karanavā. ē nisā buduruvōdhi æhæ balāgena ē tiyavara pæhipat venakoṭa ara kuṇu kuṭastiya ati gænīmaṭa ēka upamā nokara ara pæhæpatbhāvayaṭa śānta bava praṇīta bava ganna upamāvak vaśayen gattahama anna ē uttarītara tattvayaṭa pat venna hētu venavā ēken.
그래서 불상을 눈으로 바라보며 마음이 밝아질 때, 그것을 썩은 부분들을 받아들이는 데 빗대지 않고 그 밝음, 고요함, 뛰어남을 받아들이는 비유로 삼으면, 그것으로 그 가장 높은 자리에 이르는 원인이 됩니다.
itin ē nisā api bærilā hari ē uttarīta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sāmānya manasa ōvā ven karalā ganna dannē næti nisā. eka deyak narakayi kivvot ehema eyāgē hæma ekakma narakayi kiyalā ganna puruddak velā tiyenavā. eka deyak hon̆dayi kivvot eyāgē hæma deyakma hon̆dayi kiyalā ganna puruddak velā tiyenavā. lassana kiyana
보통 마음은 이런 것들을 나누어 받아들일 줄 모르기 때문입니다. 한 가지가 나쁘다고 하면 그 사람의 모든 것이 나쁘다고 받아들이는 버릇이 들어 있습니다. 한 가지가 좋다고 하면 그 사람의 모든 것이 좋다고 받아들이는 버릇이 들어 있습니다.
ganna puruddak velā tiyenavā. lassana kiyana kuṇu upamātrayaṭa rævaṭena lōka satvayā ara kuṇuntal 32ma lassana kǣli hæṭiyaṭa gannavā. ēkē kuṇa kiyalā dakinnē næha. mokē lassana kiyana hæn̆gīmē vahanavā ara tiyena kuṇa.
'아름답다'는 썩은 겉껍데기에 속는 세상의 중생은 그 서른두 가지 썩은 부분을 아름다운 조각으로 받아들입니다. 그 안의 썩음을 보지 못합니다. '아름답다'는 느낌이 거기 있는 썩음을 덮어 버립니다.
itin menna mē vagē lōka satvayā ē tattvayan gannakoṭa yathārthayen dakinna purudu velā næti nisā.
이처럼 세상의 중생은 그런 것들을 받아들일 때 참모습대로 보는 데 익숙하지 않기 때문입니다.
narakaṭa gattot ēkē tibicca okkoma narakayi kiyalā nigamanayaṭa bahivā. budurajāṇan vahansēgē śarīraya detis guṇa koṭṭhāsayaknē kiyalā menehi karanna paṭan gattot ehema ara cittaprahāya æti venna tibicca pættat ara kuṇu kuṭak koṭasala dālā ganna svabhāvayak enavā mānasikatvaya ehemayi sāmānya manussayāṭa. ē nisā eyāṭa avæḍak venavā.
나쁘게 받아들이면 그 안의 모든 것이 나쁘다고 결론 내립니다. Buddha의 몸도 서른두 가지 부분이 아니냐고 되새기기 시작하면, citta-pasāda가 일어날 수 있었던 쪽마저 그 썩은 부분들 속에 던져 넣는 성질이 생깁니다. 보통 사람의 마음은 그렇습니다. 그래서 그에게 해가 됩니다.
hon̆da pættaṭa dālā gattot eyāṭa avæḍa balanna kuṇu koṭas balanna tava kǣli ōna taram lōkē tiyenavā. kayē hæṭi balāganna ōnē.
좋은 쪽으로 넣어 받아들이면 됩니다. 해로움을 보고 썩은 부분을 보려면 세상에 다른 조각들이 얼마든지 있습니다. 몸이 어떤지 보아야 합니다.
dæn buddha śarīrayat ē kuṇu kaya hæṭiyaṭa balanna giyot ehema ara budu guṇayē śānta praṇīta vaśayen dækkā vū ē guṇa śāntiya ēkat atara ara kuṇu goḍalā dālā balanna minihā nikanma huru venavā. etakoṭa guṇa væḍennē nætuva yanavā. ē nisā tamayi budu guṇa balanna giyāma budu śarīrayē śrī dēhayak hæṭiyaṭa śānta pæhæpat hæṭiyaṭa balanavā nisā. itin
그런데 Buddha의 몸마저 그 썩은 몸으로 보려 들면, Buddha의 덕에서 고요하고 뛰어나게 보았던 그 덕의 고요함마저 썩은 무더기 속에 던져 넣고 보는 데 사람은 그냥 길들어 버립니다. 그러면 덕이 자라지 않게 됩니다. 그래서 Buddha의 덕을 볼 때에는 Buddha의 몸을 śrī deha로, 고요하고 밝은 것으로 보는 것입니다.
śānta pæhæpat hæṭiyaṭa balanavā nisā. itin mē tiyennē kuṇu kēśanē, mē tiyennē kuṇu lomnē, mē tiyennē kuṇu niyaponē kiyalā balanna giyot ehema siddha vennē ara api balāporottu vena śāntiyen ahagena yana pætta.
그런데 '여기 있는 것은 썩은 머리카락이지, 여기 있는 것은 썩은 털이지, 여기 있는 것은 썩은 손발톱이지' 하고 보려 들면, 일어나는 것은 우리가 바라는 고요함에서 멀어져 가는 쪽입니다.
ē nisā api dakinna ōnē hæma dēkama tiyena kramayak tiyenavā. ekak sāntayi praṇītayi kiyalā dakina avasthāvak tiyenavā. ē avasthāva ikma giyāṭa passē dakinavā santayi praṇītayi kiyalā gatta eke tava tiyenavāna narakak tiyenavāna.
그래서 우리는 모든 것에 있는 방법을 보아야 합니다. 어떤 것을 고요하고 뛰어나다고 보는 때가 있습니다. 그때를 지나고 나면, 고요하고 뛰어나다고 받아들였던 것에 아직 더 있구나, 허물이 있구나 하고 봅니다.
īṭa vaḍā śāntayi praṇitayi. īṭa vaḍā hon̆da tattvaya ēkaṭa bahinavā. mēka anupūrva gamanak. śāntaya praṇītiya dakinna yannē anupūra kramayakin.
그보다 더 고요하고 뛰어난 것, 그보다 더 나은 자리로 들어갑니다. 이것은 차례로 나아가는 길입니다. 고요함과 뛰어남을 보러 가는 것은 차례를 밟는 방법으로 갑니다.
dæn gihi jīvitayakam kaṭaḷu sahitava gata karana eka duk sahagatayi. ēka hindā pævidi venna ōnē kiyalā pævidi kenek pæviddaṭa pahinavā yam kenek.
집에 사는 삶을 일거리에 얽혀 보내는 것은 괴롭습니다. 그래서 출가해야겠다고 어떤 사람이 pabbajjā에 들어갑니다.
dæn eyā dakinavā. gihi jīvitaya kam kaṭaḷuyi pævidda śāntayi praṇītayi kiyalā.
그는 봅니다. 집에 사는 삶은 일거리투성이이고, 출가는 고요하고 뛰어나다고.
pæviddaṭa giyāṭa passē tavat ēkama śāntayi ēkama praṇītāyi kiyalā etana innē. ara pævidi ruvē pævidi gati lakṣaṇaya innē.
출가한 뒤에도 그것이야말로 고요하다, 그것이야말로 뛰어나다 하며 거기 머뭅니다. 출가자의 모습, 출가자의 몸가짐으로 머뭅니다.
maṭa dæn metana hiṭiyaṭa magē hitaṭa kāma saṁkalpanāva vada denavā. dvēśa saṁkalpanāva vada denavā. ehenam mēka madayaknē. tava metana śānta prita vaśayen ganna sūsu nǣhænē.
'내가 여기 있어도 내 마음을 kāma의 생각이 괴롭힌다. dosa의 생각이 괴롭힌다. 그렇다면 이것으로는 모자라다. 여기에는 더 고요하고 뛰어나다고 받아들일 것이 없구나.'
etakoṭa mē parisaraya æsuru karagena innakoṭa nānā prakāra gati lakṣaṇaya tiyena aya væḍaka næti katā kiyanavā. vihiḷutahaḷu karanavā. avikayi.
이 환경에 기대어 지내다 보면 갖가지 성품을 지닌 사람들이 쓸데없는 이야기를 하고 농담을 합니다. 한적하지 않습니다.
ehenam mēka śānta praṇita nǣha kiyalā etanadi nigamanaya vennaṭa bæhælā īṭa vaḍā śāntiyak praṇitayak vana yanavā hudakalahā vivēkaya tænakaṭa ara vagē bādha venna tora tænakaṭa
그렇다면 여기는 고요하고 뛰어나지 않다고 거기서 결론을 내리고, 그보다 더 고요하고 뛰어난 곳, 홀로 한적한 곳, 그런 방해가 없는 곳으로 갑니다.
anna ara pallehātana dæn uḍaṭa yanakoṭa dakinavā. ē hudakalā vivēkī arannē rūpakmūla sunyākāra hari sāntā praṇītayi kiyalā. ē jīvitaya koccara hon̆dada kiyalā dækalā etenṭa yanavā.
그렇게 아래에서 위로 올라가며 봅니다. 그 홀로 한적한 arañña, rukkhamūla, suññāgāra가 아주 고요하고 뛰어나다고. 그 삶이 얼마나 좋은가 보고 거기로 갑니다.
etanṭa giyāṭa passē mēka koccara hon̆dada kiyalā etanamē læga innē nǣ. etandi dakinavā. mē koccara araṇya rakmana sunyākārayalā vivēkayava hiṭiyā. magē hitaṭa kāma saṁkalpanāva vada denavanē. dvēśa saṁkalpanā nægena. mēka mahavadayak.
거기 간 뒤에도 이곳이 얼마나 좋은가 하며 거기 눌러앉아 있지 않습니다. 거기서 봅니다. '아무리 arañña, rukkhamūla, suññāgāra에서 한적하게 지냈어도 내 마음을 kāma의 생각이 괴롭히는구나. dosa의 생각이 일어나는구나. 이것은 큰 괴로움이다.'
mevan̆du kāma saṁkalpanā valin dvēśa saṁkalpanā valin ahak vena vidiya magē mānasikatvaya hæḍagahaganna ōnē. metana tiyena mē dēpoḷovalaṭa mē gaha koḷavalaṭa ehenam metana tibennāvū mē sundara parisarayaṭa āsā kara inna giyot ehema maṭa siddha vennē kāma saṁkalpanā ē pættaṭa næveni eka. ē pættaṭa manasa yana eka manasaṭa karadara bæha. dæn eyā hon̆dayi kiyalā giya kiyana arakat dækalā ādīnavayak dækalā.
'이런 kāma의 생각, dosa의 생각에서 비켜나도록 내 마음을 다듬어야 한다. 여기 있는 이 물건들, 이 나무와 풀, 여기 있는 이 아름다운 환경을 좋아하며 지내려 들면 kāma의 생각이 그쪽으로 기울게 된다. 마음이 그쪽으로 가는 것은 마음에 괴로움이 아닐 수 없다.' 이제 그는 좋다고 찾아갔던 그것에서도 ādīnava를 본 것입니다.
ēvaṭa tibennā vū virka vicāra vaśayen ara kāma vitarka vyāpāra vitarka vihiṁsā vitarka ætivena tattvaya næti vennē. avyāpāda avihiṁsā nekkamma saṁkalpanā kiyana mēvā hon̆dayi kiyalā ekaṭa væhinavā. ēka sāntayi praṇītayi kiyalā.
그것들에 있는 vitakka와 vicāra로서, kāma-vitakka, byāpāda-vitakka, vihiṃsā-vitakka가 일어나는 상태가 사라집니다. abyāpāda, avihiṃsā, nekkhamma의 생각, 이것들이 좋다고 거기로 들어갑니다. 그것이 고요하고 뛰어나다고.
dæn etakoṭa kāma vitarka vyāpāra vitarka ādiya dæn etanadi narakayak hæṭiya dækalā ēkat atælā anna hita savitakkicāra valaṭa gannavā. ē kiyannē avyāpāda saṁkalpanā avihiṁsā saṁkalpanā nikkama saṁkalpanāvaṭa passanavā.
그러면 kāma-vitakka, byāpāda-vitakka 같은 것을 거기서 나쁜 것으로 보고 그것도 놓아 버리고, 마음을 savitakka-savicāra로 가져갑니다. 곧 abyāpāda의 생각, avihiṃsā의 생각, nekkhamma의 생각에 자리 잡습니다.
dæn etanadi śānta bava praṇita bavak ara kalinṭa vaḍā dæhenavā. hæbæyi etanadi dakinavā. mē situvili hitā inna eka mahā vihitak. mē situvili nisāt nægenavā mē yahapat situivi nisā citta prabōdhayak nægenavā. mē situvili hitā nægena prabōdhayaṭa hitannē nætuvama næginavānam koccara hon̆da.
그러면 거기서 고요함과 뛰어남이 전보다 더 느껴집니다. 그러나 거기서 봅니다. '이 생각들을 하고 있는 것은 큰 성가심이다. 이 좋은 생각들 때문에 마음이 일깨워짐이 일어난다. 이 생각을 해서 일어나는 일깨워짐이 생각하지 않고도 일어난다면 얼마나 좋을까.'
ehema dakinna prathama dhyānaya ādīnavayak dakinavā. dækalā hanam ē situvili athæralā. ē nidahas śāntiyen vivēka śāntiyen læbennā vū prītiyaṭa sukhayaṭa hita tiyenavā. ēka īṭa vaḍā sāntayi paṇitā kiyat द्विtiya adhyānaya dakinavā.
그렇게 보면서 첫째 jhāna에서 ādīnava를 봅니다. 보고 나서 그 생각들을 놓아 버리고, 그 홀가분한 고요함, 한적한 고요함에서 얻는 pīti와 sukha에 마음을 둡니다. 그것이 더 고요하고 뛰어나다며 둘째 jhāna를 봅니다.
etanṭa giyāṭa passē dakinavā. mē prītiya nitarama opanænvī opnænvī. mē kaya ræliganna ræli nægenavā vāgē. koccara hari sihi veī matu venavā. matuvīmē kaya prītiyen opanam venavā, mulmat karanavā. poḷam̆bavanavā. mē sukhayak tiyenavā nam prītiyen ahak vecca sukhaya koccara śānta prinda kiyalā. ditiya dhyānayē ādīnavayak dakinavā.
거기 간 뒤에 봅니다. 이 pīti가 늘 부풀어 오르고 부풀어 오릅니다. 이 몸에 물결이 일듯이 말입니다. 아무리 해도 솟아오릅니다. 솟아오르며 몸이 pīti로 부풀고, 취하게 하고, 들쑤십니다. '여기 sukha가 있다면, pīti에서 벗어난 sukha는 얼마나 고요하고 뛰어날까.' 둘째 jhāna에서 ādīnava를 봅니다.
dækalā ēka aha karuvahama ē prītiyen poḷam̆bavannē næti. kānta sukha svabhāvayak ættā vū tr̥tiyi adhyānayaṭa patvennē. etanṭa pat venakan ēka śāntayi praṇitayi kiyalā dakinavā.
보고서 그것을 치우면 pīti에 들쑤셔지지 않는, 고요한 sukha의 성질을 지닌 셋째 jhāna에 이릅니다. 거기 이를 때까지는 그것을 고요하고 뛰어나다고 봅니다.
etanṭa patvunāṭa passē dakinavā. mē sukhaya mē śarīraya poḷabōlā hæmadēma etanaṭa æda æda bæn̆da bæn̆dā tiyenavā. nidahas vennē næ. manasa nidahas karanna bæhænē. mē sukhaya bæn̆denavanē.
거기 이른 뒤에는 봅니다. '이 sukha가 몸을 들쑤시며 모든 것을 그리로 끌어당기고 묶어 놓는다. 홀가분해지지 않는다. 마음을 풀어 놓을 수 없구나. 이 sukha가 묶는구나.'
itin metandi dækinna paṭan gannavā hataraveni dæhæi ālōka saṁgnāvak ekalā nægenavā hataraveni dehæi svabhāvaya aramuṇu venavā sr̥ta adhyānaya
그래서 여기서 넷째 jhāna를 보기 시작합니다. 빛의 saññā가 하나로 일어나고, 넷째 jhāna의 성질이 대상이 됩니다. 넷째 jhāna입니다.
mē sukhayaṭa ælilā bæn̆dilā nohiṭena tatiya nidahasaṭa pat vunot ēka koccara śānta praṇītada anna ē caturā dhyānaya śānta pratita vaśayen dakina hævā etenṭa ara sukhayen ǣt velā gihilan ālōkaya nidahas bavaṭa hita gihalā nidahas velā hiṭinavā. dæn āvā catura pradhyāyaṭa
'이 sukha에 들러붙고 묶여 있지 않은 홀가분함에 이른다면 얼마나 고요하고 뛰어날까.' 그 넷째 jhāna를 고요하고 뛰어나다고 보고 거기로, 그 sukha에서 멀어져 빛과 홀가분함으로 마음이 가서 홀가분하게 머뭅니다. 이제 넷째 jhāna에 왔습니다.
hæbæyi eka eka dēval hitanna puḷuvan. rāga dēval, dvēśa dēval, mōha dēval nemeyi. namut eka eka vidihaṭa adahas venavā. vitarka citta parivitaka nægenavā. nægilā hiṭē
그러나 이런저런 것들을 생각할 수 있습니다. rāga의 것, dosa의 것, moha의 것은 아닙니다. 그러나 이런저런 생각이 일어납니다. vitakka, 마음의 이런저런 생각이 일어나 머뭅니다.
praśna gæna ekē dēval gæna. ō gæna hitanna hitenavā. yaraka hædunuē kohomada? mēka hædunē kohomada? araya agē hæṭi kohomada? ara āpu ekkenāgē hæṭi kohomada? divæsa diva kana yomu kara kara balanna hitenavā. itin parisit balanna hitenavā. eka eka dēval koranna hitenavā iradi
물음들, 이런저런 것들에 대해 생각하고 싶어집니다. 저것은 어떻게 생겼을까? 이것은 어떻게 생겼을까? 저 사람은 어떤 사람일까? 저기 온 사람은 어떤 사람일까? 하늘눈과 하늘귀를 기울여 보고 싶어집니다. 남의 마음을 보고 싶어집니다.
hitenavā. eka eka dēval koranna hitenavā iradi valin. dæn apiṭa oya hitaṭa væḍa goḍak hædilā ēkē diyuṇu hiten karanna puḷuvan væḍa koṭasak āvaṭa passē ēkaṭa bæhælā ēvaya hita hædilenavā. noyek novē saṁgnāvalaṭa bahinavā.
iddhi로 이런저런 것을 해 보고 싶어집니다. 이제 마음에 할 일이 잔뜩 생겨, 그 길러진 마음으로 할 수 있는 일거리가 생기자 거기에 빠져들어 마음이 얽힙니다. 갖가지 saññā로 들어갑니다.
ēkē vehesak dækalā. væḍak næti dēval hoyanna ōnē nǣhæ kiya nidahas ahasaṭa hita tiyenavā. ekama saṁgnāva nānatta saṁgnāvala tiyena ādīnava dækalā atralā ē kiyiya vū ākāśānaṁcātana saṁgnāvaṭa hita tiyenavā. ākāśānaṁcāyatana kiyana samāpattiyaṭa pat vennē.
거기서 지침을 봅니다. 쓸데없는 것을 찾을 필요가 없다며 홀가분한 허공에 마음을 둡니다. nānatta-saññā에 있는 ādīnava를 보고 그것을 놓아 버리고, 하나의 saññā, 곧 ākāsānañcāyatana-saññā에 마음을 둡니다. ākāsānañcāyatana라는 samāpatti에 이릅니다.
etakan ēka sāntayi praṇītayi.
그때까지는 그것이 고요하고 뛰어납니다.
etandi dakinavā. mē hita visin mē bāhira lōkē ākāśayak bæn̆dagena ræn̆davāgenana innē. æhilalāna innē vehesaknē. ēkē ādīna hoyak dakinavā.
거기서 봅니다. 이 마음이 바깥 세상의 허공을 붙들어 매고 붙잡아 두고 있구나. 거기 걸려 있는 것은 지침이구나. 그 안의 ādīnava를 봅니다.
mē hita nidahas karā nam ē ākāsayen koccara dænīma nidahasda koccara śānta praṇītada kiyalā. ehema adahasak ævidilā ākāśa saṁgnāva ataham karapuvahama dænīmē saṁgnāva hevat viññāṇa saṁgnāva enavā.
'이 마음을 그 허공에서 풀어 놓으면 앎이 얼마나 홀가분할까, 얼마나 고요하고 뛰어날까.' 그런 생각이 들어 허공의 saññā를 놓아 버리면, 앎의 saññā, 곧 viññāṇa-saññā가 옵니다.
dænena saṁgnāva īṭa vaḍā nidaha. dæn mē gæm̆buraṭa yana hæṭi.
아는 saññā는 그보다 더 홀가분합니다. 이렇게 깊이 들어가는 것입니다.
dænena saṁgnāvaṭa gahama anantava dænenavā. ēka gæna balanakoṭa pēnavā. etenṭa giyāma pēnavā. mē anantava nikan dænenavā nemeyi. manasa anantayaṭa vihiduvāgena visuravāgena kriyātmaka vena nisā nisa nisāyi mē anantaya dænennē. nikan dænena ekak næhæ. mēka hētuphalayak. mēka utsāhayak vīriyak yoda vemi manasa karana væḍak. mē utsāhaya vīrya athæralā dæmana nam koccara śānta praṇida
아는 saññā에 들어가면 끝없이 알아집니다. 그것을 살펴보면 보입니다. 거기 가면 보입니다. 이렇게 끝없이 그냥 알아지는 것이 아니라, 마음을 끝없는 데까지 펼치고 흩뜨리며 움직이기 때문에 이 끝없음이 알아지는 것입니다. 그냥 알아지는 것이 아닙니다. 이것은 원인과 결과입니다. 이것은 애씀과 viriya를 들여 마음이 하는 일입니다. '이 애씀과 viriya를 놓아 버리면 얼마나 고요하고 뛰어날까.'
oya adahasa enavā. menna meta mokadannē? ara anantava vitapu viññāṇayaṭa karapu kriyākārī vīrya navattanavā. śānta velā praṇīta velā abæṭiyat taram, mun æṭat taram kaḍala æṭayat taram mē vagē puṁci pramāṇayakaṭa mānasikatvaya vihidilā ehara vihidennē nætuva navatinavā.
그런 생각이 듭니다. 여기서 무엇을 합니까? 끝없이 펼쳤던 viññāṇa를 위해 들이던 viriya를 멈춥니다. 고요해지고 뛰어나져서, 겨자씨만큼, 녹두알만큼, 병아리콩만큼, 이처럼 작은 크기로 마음이 펼쳐지고 그 너머로는 펼쳐지지 않고 멈춥니다.
onna otenṭa āvaṭa passē kiyanavā ākiṁcaññāyatana samāpattiyaṭa āvā. otenṭa āvaṭa passē dakinavā. mēkat nikan hædicca ekak nemeyi.
거기 이르면 ākiñcaññāyatana-samāpatti에 왔다고 합니다. 거기 이른 뒤에 봅니다. 이것도 그냥 생긴 것이 아니라고.
mē ææṭayak taramaṭa nætnam ē taramaṭa kaḍæṭayak giyā dakinnē api upamāvak vaśayen kiyanakoṭa saṁgnāven dakinavā. manasa vihin̆dilā tiyenavā menna mē vagē pramāṇayaka
씨앗만 한, 또는 병아리콩만 한 크기로 보는 것은, 우리가 비유로 말하자면 saññā로 보는 것입니다. 마음이 이만한 크기로 펼쳐져 있는 것입니다.
mēkat nikan nemeyi. utsāhayen vīriyayen mānasika kriyākārītvayak nisā mē tattvayaṭa pat vennē. mē utsāhaya vīriyat vehesaknē. mēkat athæriyot mē praśnet næhænē. oya adahasa enavā. onna oya adahasa eenavā. mokada karannē?
이것도 그냥이 아닙니다. 애씀과 viriya로 하는 마음의 움직임 때문에 이 상태에 이르는 것입니다. 이 애씀과 viriya도 지침입니다. 이것마저 놓아 버리면 이 문제도 없겠구나. 그런 생각이 듭니다. 바로 그런 생각이 듭니다. 무엇을 합니까?
manasa goḍanagena utsāhaya iviriya atharinavā. atharapu gaman ara svabhāvaya balāsitiyaṭiya kuḍā paṭan gannavā. abǣṭa ēyat ataran venavā ē tavat paha in̆dikaṭa tulaṭat aran venavā. tava tavat itāma udara bavaṭa pat velā itāma pu bavaṭa patvelā.
마음을 쌓아 올리는 애씀과 viriya를 놓아 버립니다. 놓아 버리자마자 그 성질이 점점 작아지기 시작합니다. 겨자씨만 한 것도 사라지고, 그보다 더 작은 것도 사라지고, 더욱더 아주 가늘어지고 아주 작아집니다.
dænenavayi kiyana eka nodæna tattvayaṭa anta mātra mata mātrayaṭa enavā. aṁśu mātrayaṭa bahinavā. dænīmē aṁśu mātrayayi.
안다는 것이 거의 모르는 상태, 끝자락의 아주 작은 크기에 이릅니다. 티끌만 한 크기로 내려앉습니다. 앎의 티끌만 남습니다.
onna otanṭa patvunāṭa passē dænīma. ivat vunot ehema jīvitaya evarayi kiyalā hæn̆gīmak enavā. jīvitāvē antima keḷavara tamayi ē. dænīma nætinavā jīvitaya ivarayi. jīvitaya ivaranna bæ. bayayi. mokada jīvat venna āsāvayi.
거기 이른 뒤에는, 앎이 사라지면 삶이 끝난다는 느낌이 듭니다. 이것이 삶의 마지막 끝자락입니다. 앎이 없어지면 삶이 끝납니다. 삶을 끝낼 수는 없습니다. 두렵습니다. 왜냐하면 살고 싶기 때문입니다.
jīvat venna āsāva nisā hita goḍanaganavā dænīma mātara. ēkat utsāhayaka vivīrayaka pratiphalayak.
살고 싶은 마음 때문에 마음은 앎을 겨우 쌓아 올립니다. 그것도 애씀과 viriya의 결과입니다.
goḍanaganna. goḍanaganna mokada vennē? ē dænīma gevilā yanavā. gevenakoṭa āya goḍanaganavā. āyi gevenavā. āyi goḍanaganavā āyi gevenavā. onna ōka dakinavā atdækīmen otandi. nēva saṁgnā nāsaṁ, nēva saṁgnā nāsaṁ, nēva saṁgnā nāsaṁ kiyannē ōka. saṁgnā næti venna enavā æti karanavā. næti venna enavā æti karanavā. næti venna enavā æti karanavā.
쌓아 올립니다. 쌓아 올리면 어떻게 됩니까? 그 앎이 닳아 없어집니다. 닳으면 다시 쌓습니다. 다시 닳습니다. 다시 쌓고 다시 닳습니다. 거기서 그것을 몸소 겪어서 봅니다. nevasaññānāsaññā, nevasaññānāsaññā란 바로 그것입니다. saññā가 없어지려 하면 일으킵니다. 없어지려 하면 일으킵니다. 없어지려 하면 일으킵니다.
dæn mēkat utsāhayaka vīrayaka pratiphalayak. anna etendi atdækīmak labanavā. mē næti vena eka æti karanavā. æti venakoṭa næti venavā. āya æti karanavā. āye næti venavā. hita kiyannē goḍanægana ekak. sadāka pavatina ekak nemeyi. gonnagē upasakyen goḍanægenavā.
이것도 애씀과 viriya의 결과입니다. 거기서 겪음을 얻습니다. 이 없어지는 것을 일으킵니다. 일어나면 없어집니다. 다시 일으킵니다. 다시 없어집니다. 마음이란 쌓아 올려지는 것입니다. 늘 이어지는 것이 아닙니다.
nemeyi. gonnagē upasakyen goḍanægenavā. hētuva ekaṭa gevilā yanavā. kalaya gevilā hæṭam keḷavara venna yanavā. jīvitasāṭa āyu goḍanaganavā poḍḍak dænīma āyusarayak ara vagēma keḷavara venavā. keḷavena āyuṣayak jīvat venna āsāvaṭa goḍanaganavā. mē jīvat venna āsāvaṭa duk vin̆dinavā nēda mē kiyalā dakinavā. onna ōka vihatak kiyā dækkahama antima vi vehesa
애써서 쌓아 올려집니다. 원인이 함께 닳아 없어집니다. 시간이 흐르면 끝으로 갑니다. 살기 위해 목숨을 쌓아 올립니다. 조그만 앎, 목숨 하나가 그처럼 끝납니다. 끝나는 목숨을 살고 싶어서 쌓아 올립니다. '이 살고 싶음 때문에 괴로움을 겪는 것이 아닌가' 하고 봅니다.
vihatak kiyā dækkahama antima vi vehesa mātrayayi. mokaṭada jīvat vennē? mama goḍanagannē nǣha kiyalā. siyalu utsāha vīriya manasen atharapuhama ævilā yanavā. īṭa passē hita vivarayi nirōdhaya. hæbæyi karma śaktiya
그것을 성가심으로 보게 되면 마지막에는 지침뿐입니다. 무엇 하러 사는가? 나는 쌓지 않겠다 하고, 모든 애씀과 viriya를 마음에서 놓아 버리면 꺼져 버립니다. 그 뒤로 마음은 nirodha입니다.
hita vivarayi nirōdhaya. hæbæyi karma śaktiya matu karalā pavatvana kālē pavatvanavā. etakoṭa āyasarayā tivena tattvayaṭa tamangē utsāhayak vīriyak vaśayen saṁkhāra goḍanagannē nætuva vipāka saṁkhārayen goḍanægilā matu venavā. hita āyusarayat dænena bavaṭa. etakoṭa dakinavā. mama utsāha viriyē koccara ayin karalā dæmmatda.
그러나 kamma의 힘이 일으켜서 이어 갈 동안은 이어 갑니다. 그러면 목숨이 이어지는 상태로, 자기의 애씀과 viriya로 saṅkhāra를 쌓지 않아도 vipāka-saṅkhāra로 쌓여 일어납니다. 마음이 목숨을 느끼는 상태로 말입니다. 그러면 봅니다. '내가 애씀과 viriya를 아무리 치워 버렸어도.'
mē dænīma goḍanægena tavat balayak tiyenavā. anna ēka tamayi pera bhavayen mē bhavaya gonnaganna hadapu karma śaktiya. menna mē karma śaktiyē tiyena tākkal mama goḍa nægi nætuvaṭa saṁkhāra vaśayen goḍagalā mā utsāha viriyen goḍa nææga nætuvaṭa ēken mē hita pavatinavā. mama ēkaṭa mokada karannē? ēkē ivaraṇakan innavā. ehenam
이 앎을 쌓아 올리는 또 다른 힘이 있습니다. 그것이 바로 앞선 bhava에서 이 bhava를 쌓으려고 지은 kamma의 힘입니다. 이 kamma의 힘이 남아 있는 동안은, 내가 쌓지 않아도 saṅkhāra로 쌓여서, 내가 애씀과 viriya로 쌓지 않아도 그것으로 이 마음이 이어집니다. 나는 그것을 어떻게 합니까?
mokada karannē? ēkē ivaraṇakan innavā. ehenam kaḷa yutu siyalla karalā ivarayi. matu karanna deyak nǣha. utsāhaya vīriya sampūrṇa ataka dækkā. ehenam itin mē ituru ṭika vidyāmāna vunāṭa śaktiya tiyenakan vitarayi tiyennē. ē śaktiya tiyena eka tamayi mē praśna okkoma ṭika tiyennē. ēka keḷaveradāṭa
그것이 다할 때까지 머뭅니다. 그렇다면 해야 할 일은 모두 해 마쳤습니다. 더 일으킬 것이 없습니다. 애씀과 viriya를 남김없이 놓아 버린 것을 보았습니다. 그렇다면 남은 이것은 드러나 있어도 힘이 남아 있는 동안만 있습니다. 그 힘이 있는 것이 곧 이 모든 문제가 남아 있는 것입니다. 그것이 끝나는 날에는,
matuva purāṇanaya okkoma kṣē kaḷā. navan atthi sambhava matu saṁbhavayak kaḷē næti nisā matu saṁkhārayak valaṭa nægi vena nam matu bhavayak nǣha kiyalā dænagannavā. matu jātiyak pahala venna vidihak nemeyi antima jātiyak kiyalā dakinna. itin ayamantima ajāti næti dannē punak bavō kiyalā matu bhavayak nættā vū antima jātiyaṭa pat venavā. dæn metenṭa enakama eyā dækkē.
앞으로는, 옛것은 모두 다했고 새것은 생겨나지 않는다(khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ natthi sambhavaṃ). 앞으로의 생겨남을 짓지 않았기에 앞으로의 saṅkhāra에 오르지 않으니 앞으로의 bhava는 없다고 압니다. 앞으로 jāti가 나타날 길이 아니라 마지막 jāti라고 봅니다. 'ayam antimā jāti, natthi dāni punabbhavo', 앞으로의 bhava가 없는 마지막 jāti에 이릅니다. 여기 이르기까지 그가 본 것입니다.
ē dækapu dēma ekapārak dækkā śānta praṇīta vaśayen. anit hæraya dækkā ēkama ādīnava vaśayen. mē yana kramaya
그가 본 바로 그것을 한 번은 고요하고 뛰어나다고 보았고, 다른 쪽으로는 바로 그것을 ādīnava로 보았습니다. 이것이 나아가는 방법입니다.
ehenam mē vidihaṭa mē lōkē ādīna vaśayen balanna ekak śānta pratinita vaśayen balanna ekak vaśayen lōkē tibunē mokak nisāda apima goḍanagāhapu dr̥ṣṭiya nisā. śānta praṇīta vaśayen bæluvet api goḍanagāgatta dr̥ṣṭiya. ēkē ādīnava vaśayen bæluvā ēka tiyanē yathārthaya.
그렇다면 이렇게 이 세상에 ādīnava로 보는 것 하나, 고요하고 뛰어나다고 보는 것 하나가 있었던 것은 무엇 때문입니까? 우리가 스스로 쌓아 올린 diṭṭhi 때문입니다. 고요하고 뛰어나다고 본 것도 우리가 쌓아 올린 diṭṭhi입니다. 그것을 ādīnava로 본 것, 거기 있는 것이 참모습입니다.
īṭa vaḍā sāntayi praṇitā kiyalā yamak gatta nam ēka dr̥ṣṭiyē.
그보다 더 고요하고 뛰어나다고 무엇을 받아들인다면 그것은 diṭṭhi입니다.
ēket ādīna vaśayen yathārthaya dækkahama ēka athærīma. mēhā siyalu dr̥ṣṭiya atæralā dæmmadāṭa ekama dr̥ṣṭiyakavat nǣhæ māna ivarayi. māna ivara kāṭa passē tamayi mana vaha kara dæmmā alu kara dæmmā brāhmaṇa vunē arihat vuṇē. dæn mēkayi apiṭa avaśya vena kramaya.
그것에서도 ādīnava로 참모습을 보면 그것이 놓아 버림입니다. 이렇게 모든 diṭṭhi를 놓아 버리는 날에는 diṭṭhi가 하나도 없으니 māna가 끝납니다. māna를 끝낸 뒤에 māna를 없애 버리고 재로 만들어 버린 brāhmaṇa가 되고, arahant가 됩니다. 이것이 우리에게 필요한 방법입니다.
nætuva budurajāṇan vahansēgē śarīrayat ekka tarka karanna apiṭa avaśya næhæ. ēkē tiyennē eku nēda? apē śarīraya ekuda ēkat ekayi mēkat ekayi kiyanna giyot ehama ēkat dr̥ṣṭiyak.
그렇지 않고 Buddha의 몸을 두고 따질 필요가 없습니다. '거기 있는 것도 똑같지 않은가? 우리 몸도 똑같은가? 그것도 같고 이것도 같다'고 하려 들면, 그것 또한 하나의 diṭṭhi입니다.
ē dr̥ṣṭiya valin yathārthayaṭa yanna bæha. hæmakīma dænaganna ōnē kumak kurana ākārayen ætuḷu kaḷot rāgak sē venavada dvēśak sēvaya venavada mōhak sē venavada ēkayi apiṭa ōnē ēkayi mārgaya ōka tērum gattaṭa passē piḷiunat ekayi kala dāsi ændat ekayi konkri valin hæduvat ekayi jīvamāna væḍa hiṭiyat ekayi apiṭa koyika dækkā hari apiṭa avaśya væḍek balāgena apē ṭika api ēken karagattot apiṭa dinumak tiyenavā.
그런 diṭṭhi로는 참모습에 갈 수 없습니다. 모든 것에서 알아야 할 것은, 어떤 식으로 가까이하면 rāga가 다하는지, dosa가 다하는지, moha가 다하는지입니다. 그것이 우리에게 필요한 것이고, 그것이 길입니다. 그것을 깨달은 뒤에는 불상이든 같고, 그림으로 그렸든 같고, 콘크리트로 만들었든 같고, 살아 계시든 같습니다. 어느 것을 보든 우리에게 필요한 일을 보고 우리 몫을 그것으로 해낸다면 우리에게 이김이 있습니다.
rāgayaṭa, dvēśayaṭa, mōhayaṭa væṭena pættaṭa anuva bæluvot sasara gamanaṭa rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa anuva vaṭina pættaṭa bæluvot ēka vidarśanāva ēka nivanaṭa itin apiṭa ōnē lōkaya ætta nætta hari dak hoya
rāga, dosa, moha에 떨어지는 쪽으로 보면 saṃsāra의 길로 가고, rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 쪽으로 보면 그것이 vipassanā이고 nibbāna로 갑니다.
apiṭa ōnē lōkaya ætta nætta hari dak hoya hoyā mēkē tarkavāda karanna nemeyi. yamak nisā nivan dakinna puḷuvanda ē magin nivana karā yana eka ēka ārya mārgaya. nætuva lōkē kotanakavat ættak hoyanna bæhæ. okkoma tiyennē dr̥ṣṭika
우리에게 필요한 것은 세상이 참인지 거짓인지 찾고 찾으며 따지는 것이 아닙니다. 무엇으로 nibbāna를 볼 수 있는지, 그것으로 nibbāna에 가는 것, 그것이 ariya-magga입니다. 그렇지 않으면 세상 어디에서도 참을 찾을 수 없습니다. 모든 것이 diṭṭhi일 뿐입니다.
ē dr̥ṣṭi valaṭa æhilā labdi aragena dr̥ṣṭiyen labdiyen tamayi lōka satvayā tarkavāda karannē.
그 diṭṭhi들에 걸려 laddhi를 붙잡고, diṭṭhi와 laddhi로 세상의 중생은 따지고 다툽니다.
atakka ācara kiyannē etakayi. mēka tarka kara kara inna deyak vagē næhæ. apiṭa dakinna ōnē hæmelēma yamak æsuru karana rāga akṣaya, dvēśakya, mōhakṣaya vena bava pēnavā nam ē dē æsuru karalā ē yathārthaya karā yannavā. ēkayi nivan maga. ōka tērum gattahama ṭika karagatta.
atakkāvacara란 바로 그것입니다. 이것은 따지고 따지며 앉아 있을 것이 아닙니다. 우리가 늘 보아야 할 것은, 무엇을 가까이하는 것이 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 것이 보이면 그것을 가까이하여 그 참모습으로 가는 것입니다. 그것이 nibbāna의 길입니다. 그것을 깨달으면 할 일을 한 것입니다.
ehanna dæn oya ṭika kivvaṭa dæn oya ṭika tēragattā nam dæn ātma dr̥ṣṭiya kiyannē mokakda?
자, 이렇게 말했으니, 이것을 알아들었다면 이제 attā-diṭṭhi란 무엇입니까?
oya dr̥ṣṭiyen oya ladiyen bæn̆dilā mē lōkē yamkisi deyak allaganna giyā nam pavatina deyak hæṭiyaṭa haravat deyak hæṭiyaṭa ōka tamayi sakkāya diṭṭhiya kivvē. kerin kiyanavanē.
그 diṭṭhi, 그 laddhi에 묶여 이 세상의 무엇을 이어지는 것으로, 알맹이 있는 것으로 붙잡으려 들었다면, 그것이 바로 sakkāya-diṭṭhi라고 한 것입니다. 짧게 말하면 그렇습니다.
itin ōkē inna tākkal tamayi. kæḍena bidena vināśa vena deyak allagena kæḍenna bidenna vināśa venna nætik hæṭiyaṭa pavatvanna balanakoṭa kæḍeyida bin̆deyida vināśa veyida? kaḍayida bin̆dīda vināśa karayida? kæḍiya bin̆de vināśa vīyida? sækaya nēda? hæma veliya.
그 안에 있는 동안은 그렇습니다. 깨지고 부서지고 무너지는 것을 붙잡고, 깨지지 않고 부서지지 않고 무너지지 않는 것으로 지키려 할 때, 깨질까, 부서질까, 무너질까? 깨뜨릴까, 부술까, 무너뜨릴까? 깨지고 부서지고 무너질까? 의심이 아닙니까? 늘 그렇습니다.
dæn sækayen ahak venna bæ. vidiccāven ahak venna puḷuvanda?
그러면 의심에서 비켜날 수 없습니다. vicikicchā에서 비켜날 수 있겠습니까?
ē nisā sæ dæ ræka karalā mokada karannē? prakr̥ti kaṭayuttak tiyenavā apiṭa karanna nivan dakinna. ēka pættakin tiyā lōkaya pavatvanna avaśya kiyana vikr̥ti kaṭayuttakaṭa velā vidikiccāvaṭa bahinavā. sæka kara karā lōkē rakinna yanavā.
그래서 의심하고 지키며 무엇을 합니까? 우리에게는 해야 할 본디의 일, nibbāna를 보는 일이 있습니다. 그것을 한쪽에 밀어 두고, 세상을 이어 가야 한다는 뒤틀린 일에 매달려 vicikicchā에 빠집니다. 의심하고 또 의심하며 세상을 지키려 갑니다.
dæn itin sækaya hæma veliya sæka karannē mokaṭada? tamanṭa ōna hæṭiyaṭa rakinna.
그러니 늘 의심입니다. 무엇 때문에 의심합니까? 자기가 바라는 대로 지키려고입니다.
tamanṭa ōna hæṭiyaṭa rakinna bæri deyak tamanṭa ōna hæṭiyaṭa rakinna giyot kaṭayutu vikr̥tiya. kr̥tya vitikiccā venavā. sæka venavā kivvē ōkamayi.
자기가 바라는 대로 지킬 수 없는 것을 자기가 바라는 대로 지키려 들면 일이 뒤틀립니다. 할 일에 vicikicchā가 생깁니다. 의심한다는 것이 바로 그것입니다.
itin ē nisā dakinna ātma dr̥ṣṭiya athærapuvāṭa sæka lesa hitanna deyak nǣhæ dannavā. kæḍena dē kæḍenavā. bidena dē bin̆denavā. dēsenavā. ein mama kivvaṭa hariyanna. nokæḍa tiyāganna mama hædu puḷuvanyi bidennē nætuva vināśa venna nætuva yanna mama hædu puḷuvanyada ēkē hæṭiya ēkanē. mama ēka dannavā. ōka dænagattā nam sæka tiyāgena inna etanak nǣ. maṭa ōna hæṭiyaṭa pavatina lōkayak tiyennē næha maṭa ōna hædi pavatvanna bæriyak varanna yana. oya mulāvē maṁga næha. pavatina vidiṭa pavatiyi næhendānē næhæ. monavā sæka karanna monavada tiyena praśna pikiccā ivarayi.
그래서 attā-diṭṭhi를 놓아 버리고 보면, 의심할 것이 없다는 것을 압니다. 깨지는 것은 깨집니다. 부서지는 것은 부서집니다. 사라집니다. 내가 말한다고 맞아지겠습니까? 깨지지 않게 지키도록 내가 만들 수 있습니까, 부서지지 않고 무너지지 않게 가도록 내가 만들 수 있습니까? 그것의 됨됨이가 그런 것입니다. 나는 그것을 압니다. 그것을 알았다면 의심을 품고 있을 자리가 없습니다. 내가 바라는 대로 이어지는 세상은 없습니다. 내가 바라는 대로 이어 갈 수 없는 것을 지키려 드는 그런 헷갈림의 길은 없습니다. 이어지는 대로 이어지고, 사라지는 대로 사라집니다. 무엇을 의심하겠습니까, 무슨 문제가 있겠습니까? vicikicchā는 끝납니다.
itin nivan dakinna nam mē pragnāven mē ṭika tērum aram misak. oya pragnāva vahak kaḷalā hiṭena mona vatak hayakda? hiṭagena hiṭiyat, in̆dagena hiṭiyat perali perē hiṭiyat edāk poravāgena hiṭiyat, ahak karalā hiṭiyat oya mona kivā nivan dakinna puḷuvan.
그러니 nibbāna를 보려면 paññā로 이것을 깨달아야 할 뿐입니다. 그 paññā를 가려 두고 머무는 무슨 vata가 있겠습니까? 서 있든, 앉아 있든, 뒹굴든, 천을 뒤집어쓰고 있든, 치워 두고 있든, 그 어떤 것으로도 nibbāna를 볼 수 없습니다.
pragnāvē yathārthaya dænagena mihisā. ōka dænagattahama silita parāmartayen nivan dakinna puḷuvan kiyana dr̥ṣṭiyak enavā. ē dr̥ṣṭiyak ivarayi.
paññā의 참모습을 알아야 합니다. 그것을 알면, sīlabbata-parāmāsa로 nibbāna를 볼 수 있다는 diṭṭhi가 있었는데, 그 diṭṭhi가 끝납니다.
silta parāmarśanaya karalā nivan dakinna bæhæ. yathārthaya dakinavā nivan dakinna.
sīlabbata를 붙잡아서는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 참모습을 보아야 nibbāna를 봅니다.
dæn ōka tērum ganna nætuva ada kiyanavā mē śāsanayen bæhæra sīl vu ēvā tamayi sīlabata paramāsa kiyannē. mē śāsanaya ida rakina ēvā ēka nemeyi kiyalā.
그런데 이것을 깨닫지 못하고 오늘날 이렇게 말합니다. 이 sāsana 밖의 sīla와 vata가 sīlabbata-parāmāsa이고, 이 sāsana에서 지키는 것은 그것이 아니라고.
parāmarśanaya karanavā kiyannē ēkaṭa væhælā. ēken nivan dakinna puḷuvan kiyalā dr̥ṣṭiya sil yamkisi sīlayak samādan velā inna eka nemeyi silvata parāmarthanaya kiyannē. ēka tamayi nivana. ēken tamayi nivan dakinnē. anna ehema væḍa piḷivelak karalā him api mē lōkē sammata væḍapiḷivelakaṭa bæhælā. ēkē pihilā.
parāmāsa란 그것에 매달리는 것, 그것으로 nibbāna를 볼 수 있다는 diṭṭhi입니다. 어떤 sīla를 받아 지니고 지내는 것이 sīlabbata-parāmāsa가 아닙니다. 그것이 곧 nibbāna다, 그것으로 nibbāna를 본다고 하는 것입니다. 그렇게 일정한 짜임을 만들어 놓고 우리는 이 세상에서 정해진 짜임에 빠져들어 거기 자리 잡습니다.
nivan dakinna ēken kiyalā hilā balā innavā. pragnāven vidarśanā karalā nivan dækiya yutu pættakin tiyalā vatakin nivan dakina ekak balā inna mōlikamak kaḷot. ē mōḍakama duru velā yanavā. dharmaya yathārthayen væṭahenakoṭa
그것으로 nibbāna를 보리라 생각하며 기다리고 있습니다. paññā로 vipassanā를 하여 nibbāna를 보아야 하는 쪽을 밀어 두고, vata로 nibbāna를 보기를 기다리는 어리석음을 저지른다면 그렇습니다. 그 어리석음은 Dhamma가 참모습대로 이해될 때 사라져 버립니다.
mē sīlapata parāmāsa kiyannē ēkayi. koyi vr̥ttayak hari parāmarśanaya karalā nivan dakina mēken misak venakīm bǣha kiyalā. ehema dr̥ṣṭiyakaṭa bæ.
sīlabbata-parāmāsa란 바로 그것입니다. 어떤 vata든 붙잡아서, 이것으로만 nibbāna를 볼 수 있고 다른 것으로는 안 된다는 그런 diṭṭhi에 빠지는 것입니다.
eyā ē dr̥ṭiya bæhægena innavā. pragnāven yathārthaya dakinnē nætuva. dæn mehema hitā balāporottuven innavā. vikṣiptabhāvayaṭa pat venavā. nivan maga væhenavā. vata paramartanaya karanna gihillā.
그는 그 diṭṭhi에 빠져 있습니다. paññā로 참모습을 보지 않고서 말입니다. 그렇게 생각하며 바라는 채로 지냅니다. 마음이 흐트러진 상태에 빠집니다. nibbāna의 길이 막힙니다. vata를 붙잡으러 가다가 말입니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē yamak yamak hētu koṭagena rāgaya, dvēśaya, mōhaya hētu vana pēnavā ēvā ayinna.
Buddha께서 가르치신 것은, 무엇 때문에 rāga, dosa, moha가 생기는지 보이면 그것들을 치우라는 것입니다.
oya kiyana dr̥ṣṭiyaṭa bæhælā vikṣiptabhāvayaṭa pat velā jīvat venna. avaśya dē kirennē nǣ.
그런 diṭṭhi에 빠져 흐트러진 상태로 지내면 해야 할 일이 되지 않습니다.
ōka hon̆da tērum ganna ōnē sakkāya diṭṭhiya ayin karanakoṭama vidicca ivarayi sīlapata paramāsat ivarayi.
이것을 잘 깨달아야 합니다. sakkāya-diṭṭhi를 치우는 바로 그때 vicikicchā도 끝나고 sīlabbata-parāmāsa도 끝납니다.
sakkāya diṭṭhiya ayin karanna vatak rækagena hiṭiyaṭa bæhæ. pragnāven yamaka yathārthayan tērum ganna ōna nivana tērum ganna ōna nivana kiyannē mokakda? ē ṭika hari ākāraya vigraha karalā tērum ganna ōnē.
sakkāya-diṭṭhi를 치우는 것은 vata를 지키고 있다고 되는 것이 아닙니다. paññā로 어떤 것의 참모습을 깨달아야 하고, nibbāna를 깨달아야 합니다. nibbāna란 무엇인지, 그것을 올바르게 풀어 깨달아야 합니다.
anicca dukkha anatta vaśayen dakinna ōnē. dækalā tērum aragena yamak anicca nam yada aniccaṁ tam dukkhaṁ yam dukkhaṁ tadanattā kivvot mē dharmaya ōka vatak neveyi. pragnāven vigraha karalā dænaganna dahamak.
anicca, dukkha, anattā로 보아야 합니다. 보고 깨달아 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라고 한다면, 이 Dhamma는 vata가 아닙니다. paññā로 풀어 알아야 하는 Dhamma입니다.
ōka dænagattāṭa passē eyā dakinavā. mokakda dukkhaya kiyannē? meccara kala api dækapu næti dukak dakinavā. ē dukaṭa hētuvak dakinavā. hētuvak nisā haṭaganna phalayak nisā ēken ven venna puḷuvan bava dækalā ēken ven venavā.
그것을 안 뒤에 그는 봅니다. dukkha란 무엇인가? 이제껏 우리가 보지 못한 괴로움을 봅니다. 그 괴로움의 원인을 봅니다. 원인 때문에 생겨난 결과이므로 그것에서 떨어질 수 있음을 보고 그것에서 떨어집니다.
ēken ven venna tiyena mārgaya vidarśanātmakava gnānava gnānavantava yathārthaya tērum aragena nivanaṭa maga tērum aran īṭa anukūla vannā vū rāga akṣayaṭa dvēśa akṣayaṭa mōhakyaṭa hētu vena kramaya darina anugamanaya kirīmē labana bava dækkahama mārgayat væṭahenavā.
그것에서 떨어지는 길을 vipassanā로, 앎을 갖추어 참모습을 깨닫고, nibbāna로 가는 길을 깨닫고, 그에 걸맞게 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하게 하는 방법을 지니고 따라감으로써 얻는다는 것을 보면 길도 드러납니다.
ōgoraṭa kiyanavā caturārya satyaya væṭahenavā kiyalā. caturārya satyaya darśanaya karapuvahama dækkahama etana paṭan genavā oya kivvā ātma dr̥ṣṭiyat ivarayi. vikiccāvak ivarayi sīlavabata parāmātayat ivarayi dænagena hiṭiyak nætat ivarayi.
그것을 cattāri ariyasaccāni가 드러난다고 합니다. cattāri ariyasaccāni를 보았을 때, 보았을 때 거기서부터 앞서 말한 attā-diṭṭhi도 끝나고, vicikicchā도 끝나고, sīlabbata-parāmāsa도 끝납니다. 알고 있든 모르든 끝납니다.
itin ōganna giyahama pæralīl valaṭa ahuvenavā. mokada eka ekkenā eka vidivā vigraha karanavā. ekkenek vigraha karapu vidihaṭa nemeyi tāva kenek vigraha karanna. īn yathārthavat gnānayak nætuva kiyanna kiyana eka viśvāsa karalā hiṭan daham tōraganna giyot ehema arayā kiyana eka hari mēka meyā kiyana eka hari. eyā viśvāsa kaḷa hæki meyā gnānavantayek meyā loku hāmuduruva kenek mehema kiyanna giyot ehema mokada api kāgēvat kiyamaṭa hira velā innavā. etakoṭa apiṭa æta hoyāganna bæha.
그런데 그것을 찾으러 가면 얽힘에 걸려듭니다. 왜냐하면 저마다 다르게 풀이하기 때문입니다. 한 사람이 풀이한 대로가 아니라 다른 사람은 또 다르게 풀이합니다. 그러니 참된 앎 없이 남이 하는 말을 믿고서 Dhamma를 고르려 들면, 저 사람 말이 맞다, 이 사람 말이 맞다, 저 사람은 믿을 만하다, 이 사람은 아는 사람이다, 이분은 큰스님이다 하고 나서면, 우리는 누군가의 말에 갇혀 있게 됩니다. 그러면 우리는 참을 찾을 수 없습니다.
dæn pada vistara karagena ivelā padavala pihiṭannē nætuva dharma māgaya suddha ætuva tōrāganna kramaya vitarak dænaganna ōnē. etakoṭa eka padayakvat ōnē næ. pada parama kara inna ōnē næha nivan dakinna pada paramayaṭa nivan næha kiyalā pennanna.
낱말을 풀이하며 낱말에 매여 있지 말고, Dhamma의 길을 깨끗하게 가려내는 방법만 알면 됩니다. 그러면 낱말 하나도 필요 없습니다. 낱말을 붙들고 있을 필요가 없습니다. nibbāna를 보는 데 padaparama에게는 nibbāna가 없다는 것을 보이려는 것입니다.
pudgiritagna viparitagneyiya kiyannē mē tun polaṭayi nivan tiyennē. mahā gnānavantayinṭa ē vagēma madhyammantī [ugura kǣrīma] gnānavantayinṭa īṭa pallahā namut utsāha karalā nuvaṇa diyuṇu karaganna puḷuvan gnānavantaya hannaṭa nivana tiyenavā. padaya parama karena ē gæna hita hitā inna kenāṭa nivanak næha. eyāṭa nuvaṇa næti nisā nivanak næha. itin ōkē tērum ganna ōnē nivan dakina kramaya mēka tarka vāda karalā eka kenā kǣli usagena nivan dakinna bæha.
ugghaṭitaññū, vipañcitaññū, neyya, 이 세 부류에게 nibbāna가 있습니다. 크게 지혜로운 이들에게, 또 중간쯤 지혜로운 이들에게, 그보다 아래이지만 애써서 슬기를 기를 수 있는 이들에게 nibbāna가 있습니다. 낱말을 붙들고 그것만 생각하는 사람에게는 nibbāna가 없습니다. 그에게는 슬기가 없어서 nibbāna가 없습니다. 그러니 깨달아야 합니다. nibbāna를 보는 방법은 따지고 다투며 남의 조각들을 떠메고 다녀서는 nibbāna를 볼 수 없습니다.
tamāma nuvaṇa matu kara kara haya ākāraya yathārthaya tērum aragena mē maga giyo rāgaya, dvēśaya, mōhaya haṭagannavā. mē mē kramayaṭa anugamanaya koṭa rāga dvēśa mōha duru venavā kiyalā ōka pennanna tiyena daham pada ṭika hariyaṭa vigraha karalā tērum aragena ōnē tama væḍē karaganna. væḍiya karagattot oya praśna ekakvat næha. kōka harida kōka væradda kāgevat ahanna dēkut næ.
스스로 슬기를 끌어올리며 여섯 가지의 참모습을 깨닫고서, 이 길로 가면 rāga, dosa, moha가 생긴다, 이 방법을 따르면 rāga, dosa, moha가 사라진다 하고, 그것을 보여 주는 Dhamma의 낱말들을 올바르게 풀어 깨닫고 자기 일을 해내야 합니다. 일을 해내면 그런 문제는 하나도 없습니다. 어느 것이 맞고 어느 것이 틀린지 누구에게 물을 것도 없습니다.
tamanṭama tērum ganna puḷuvan kramayak budupiyāṇan vahansē dēśanā karalā tiyennē nivan dakinna.
스스로 깨달을 수 있는 방법을 Buddha께서 nibbāna를 보도록 가르쳐 두셨습니다.
ēka aha karalā mona pættaka giyā nivan hambavennē næha. tarkavāda hamba venavā. vikṣipta bhāvayaṭa patvelā eka adahasa ekkō uddāma venavā ekkō kalakirenavā saṁyagayaṭa pat venavā. ohu æya innavā misā. nivan magak ahuvennē næ.
그것을 치워 두고 어느 쪽으로 가도 nibbāna는 얻어지지 않습니다. 따지고 다툼만 얻어집니다. 흐트러진 상태에 빠져 어떤 생각에 들뜨거나 아니면 싫증을 내고, 의심에 빠집니다. 그렇게 머물러 있을 뿐, nibbāna의 길은 잡히지 않습니다.
æsuru karana aya ǣ mārgaya æsuru karana ayaṭa ov
(묻는 이) 가까이하는 이들은… (답하는 이) 예? (묻는 이) 길을 가까이하는 이들에게는… (답하는 이) 그렇습니다.
ē ē avasthāvaladī ēna gæṭalē irākaraṇaya venavā. krama kramayen ennē. anupūravayi mē hæma ekak mārgaya anugamanaya kirīma paṭan gannakoṭa
그때그때 생기는 문제가 풀립니다. 차근차근 옵니다. 길을 따르기 시작하면 모든 것이 차례로 옵니다.
dæn api hitamukō hætækma 10k ǣta tiyenavā dinum kanavā.
자, 10마일 떨어진 곳에 결승 기둥이 있다고 해 봅시다.
dæn pāra tiyenavā hari kelin. hæbæyi mē pāra tibunaṭa pēnnē siti kiyana maṭṭamaṭa vitarayi. ē kiyana hætækmak eharavā pēnnē næha pāra. kelin pāra dihā bæluvot dinuk kanuva tiyena pætta bæluvot dæn ara dinuk kanuvā paḷatakavā pēnnē næhæ. hæbæyi pāra ṭika adura pēnavā. pāra sampūrṇaya digaṭa pēnna et næha.
길은 아주 곧게 나 있습니다. 그런데 길이 있어도 안개가 낀 데까지만 보입니다. 1마일 너머로는 길이 보이지 않습니다. 곧은 길을 바라보아도, 결승 기둥이 있는 쪽을 바라보아도 그 결승 기둥은 멀어서 보이지 않습니다. 그러나 길은 어렴풋이 보입니다. 길 전체가 길게 다 보이지는 않습니다.
hæbæyi eyaṭa dæn ekak tiyenavā. pēna pāra digē yanna puḷuvan. hæbæyi pēna pāra dikē poḍḍak issarahalā giyāma. ara nopenicca hariyen tava poḍḍak pēnavā. ara stiṭa væhilā tibi vecca hariyen tava poḍḍak virr̥ta venavā. pāra aḍu vennē. pēcca dura tāgihin balanakoṭa āyat tecca durak āyi pēnavā. yanna puḷuvan. ēvā penena pāra digēma yanavā. antimaṭa denum karuva dakinavā.
그러나 그에게는 한 가지가 있습니다. 보이는 길을 따라 갈 수 있습니다. 보이는 길을 따라 조금 앞으로 가면 안 보이던 곳에서 조금 더 보입니다. 안개에 가려 있던 곳에서 조금 더 드러납니다. 길이 줄어듭니다. 보이던 거리만큼 가서 보면 또 그만큼의 거리가 다시 보입니다. 갈 수 있습니다. 그렇게 보이는 길을 따라 계속 갑니다. 마침내 결승 기둥을 봅니다.
hæbæyi dinum karuva dakina pāremayi giyē. dinum kanuva dækka etenṭa giyāhama æ pāra penunā. penicca pāra digē giyā. koccara sitin væhilā peruṇat ē maṭṭamen ehāṭa giyāma āyet eccara tunak sitin ælā pēnavā. bohoma gihillā antimaṭa pāra kelinma tiyenavā nam dinum kanuvaṭa pēna pāra diyē giyāma api vena kohat yannē næha. dinum kanuvaṭama giya hæki. eyāgē arihatvaya kal tiyā hitāgena arihatvaya svabhāvaya gæna anumāna nuvanakin dænaganna puḷuvan.
그러나 결승 기둥을 보게 된 그 길로만 갔습니다. 결승 기둥을 본 데까지 가니 길이 보였습니다. 보인 길을 따라 갔습니다. 아무리 안개에 가려 있었어도 그 지점 너머로 가면 다시 그만큼 안개가 걷혀 보입니다. 한참을 가서, 길이 곧게 나 있다면 결승 기둥으로 보이는 길을 따라가면 우리는 다른 데로 가지 않습니다. 결승 기둥으로 갈 수 있습니다. arahant의 경지를 미리 짐작하여 arahant의 성질을 어림잡는 슬기로 알 수는 있습니다.
atdækīmē dænaganna nam oya kramayaṭa gihillā gihillā dænaganna ōnē. oyaṭa mehā arihatun vahansē hō arihatun vahansēgē svabhāvaya mayinna giyot ehema api amāru væṭenavā.
겪어서 알려면 그 방법대로 가고 또 가서 알아야 합니다. 그 이쪽에서 arahant 스님이나 arahant 스님의 성질을 재려 들면 우리는 어려움에 빠집니다.
ada lōkē tarkavādīn goḍannagā gattahama ē hāmuduruvō kohomada sīlavat vennē. ara mama dækkā at ekka vana yanavā. vaṭavipiṭa bala giyā metana hindā ehāṭa giyāṭa passē kohomada sīlavantaya? mehe in sīlavantaya hoyannayi, guṇavantaya hoyannayi nanavanta hoyannayi api giyot ehema lovturā budupiyāṇan vahansē ara anik kenekuṭa karanna bæhæ karanna epā kiyalā pennapu apavāda læbiya yutu kiyalā pennapu kāraṇayak api karanna yanavā.
오늘날 세상의 따지기 좋아하는 이들이 말을 지어내면 이렇습니다. '그 스님이 어떻게 sīla를 갖추었다는 거요? 내가 보니 손에 뭘 들고 숲으로 가더군. 두리번거리며 가던데, 여기 있다가 저쪽으로 간 뒤에는 어떻게 sīla를 지키겠소?' 이렇게 남의 sīla를 찾고, 덕을 찾고, 슬기를 찾으려 든다면, 우리는 위없는 Buddha께서 다른 이는 할 수 없다, 하지 말라, 허물을 받아 마땅하다고 보여 주신 일을 하려 드는 것입니다.
tava kenek pudgalayekva vivēcanaya karanna pudgalayekgē svabhāvaya dækalā ohu mehemayi kiyanna puḷuvan kamak nǣha kiyana eka budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mā vannek hæra ē karanna puḷuvan samapatek nǣha kiyalā. mā vænnek kiyanavā nam asamasāma tava buduvaraṇan vahansē namak misā ē vannet tava nǣha lōkeṭa. buduvaraṇan vahansē kenek hæra tava kenekuṭa pudgalaya vivēcanayak karanna bæha hariyaṭama pudgalayā nigamanaya karanna bæhæ mehemayi kiyalā. oba dakinna ōnē.
다른 사람을 두고 따지고 나무라는 것, 어떤 사람의 성질을 보고 그는 이렇다고 말할 수는 없다고 Buddha께서 가르치십니다. 나와 같은 이 말고는 그것을 할 수 있는 이가 없다고 하십니다. 나와 같은 이라 하면 견줄 데 없는 또 다른 Buddha 한 분일 뿐, 그런 이는 세상에 따로 없습니다. Buddha 한 분 말고는 다른 누구도 사람을 따져 나무랄 수 없고, 그 사람이 꼭 이렇다고 결론 내릴 수 없습니다. 여러분은 이것을 보아야 합니다.
tava itin ahanna deyak tiyenavā nam ahanna
또 물을 것이 있으면 물으십시오.