와하라까 코리아
CD006-08

CD006 · 8번째 · 1시간 28분 · 원문 녹음

태어남을 얻는 모습

උප්පත්ති ලබන අයුරු.

dænaganna sākacchā karanna avaśya karuṇu vasala mūlika mātr̥kāvak læbilā tiyenavā. daruvō demavpiyō kiyana mē vacana deka piḷiban̆dava api dænagata yutu viśēṣa koṭasak.

알아 두고 함께 이야기해야 할 기본 주제 하나가 주어졌습니다. 아이와 어버이라는 이 두 낱말에 관해 우리가 꼭 알아야 할 특별한 부분입니다.

mokada hētuva? a ē mūlika avasthāva hon̆din tērum gattē nætnam in ehā guṇayakaṭa apiṭa yanna puḷuvan kamak næha.

왜 그럴까요? 그 기본 단계를 잘 이해하지 못하면 그 너머의 덕으로 우리는 나아갈 수 없습니다.

laukikatvayē tibennā vū ihaḷama guṇaya tērum araganna ōnē. ē guṇaya tuḷin in ehāṭa yanna nam ē paḍiyaṭa aḍiya tiyanna ōnē. hariyaṭa api hitamukō

세간(lokiya)에 있는 가장 높은 덕을 먼저 이해해야 합니다. 그 덕을 거쳐 그 너머로 가려면 그 계단에 발을 디뎌야 합니다.

aḍiya tiyanna ōnē. hariyaṭa api hitamukō yamkisi paḍi pelak tiyenavā. apiṭa uḍaṭa yanna ōnē. pradhāna paḍipelaṭa yanna issellā pallehāma paḍipelak tiyenavā. apē pallehā paḍiphalayen nævenakan īḷan̆ga paḍiyasakaṭa aḍiya tiyāganna apiṭa kramayak næhæ. api ē paḍiyavala pāmulama innavā.

예를 들어 계단이 하나 있다고 생각해 봅시다. 우리는 위로 올라가야 합니다. 주된 계단으로 가기 전에 맨 아래 계단이 있습니다. 아래 계단을 밟지 않고서는 다음 계단에 발을 올릴 방법이 없습니다. 우리는 지금 그 계단들의 맨 밑에 있습니다.

api kohomada ihaḷa paḍi næha. śāsana paḍitla ihaḷa paḍipela. laukikatvayē guṇa paṇipela tamayi pahaḷa paḍipela.

우리가 어떻게 위 계단에 오르겠습니까? sāsana의 계단이 위쪽 계단입니다. 세간의 덕의 계단이 아래쪽 계단입니다.

pāla paṭipalayen gihillā ōna nam ihaḷa paṭipelaṭa aḍiya gahaganna. api pāla paṭipalayen noginnē. ihaḷa paṭipelaṭa aḍiya gahanna koccara dæn̆galuvat apē paya diga madi ē væḍē karagannavā. næta viśēṣa venavā nisā pratiphalaya læbennē næ. menna mēka hon̆daṭa api tērum aragāta.

아래 계단을 거쳐 가야 위 계단에 발을 디딜 수 있습니다. 아래 계단을 거치지 않고 위 계단에 발을 디디려고 아무리 애써도 우리 다리 길이가 모자라 그 일을 해낼 수 없습니다. 그래서 결과가 나오지 않습니다. 바로 이것을 우리는 잘 이해해야 합니다.

śāsana daruvanṭa śāsaniyot innavā. ēka tamayi budupiyāṇan vahansē. śāsana daruvanṭa śāsana mut innavā. ēt amāṇiyan vahansē. budupiyāṇan vahansē kivvat amāmǣṇiyan vahansē kivvat budurajāṇan vahansē tamayi ē namin amatā. etakoṭa ē mava piyāḷan̆gaṭa yanna ihaḷa

sāsana의 아이들에게는 sāsana의 아버지가 계십니다. 그분이 Buddha 아버지이십니다. sāsana의 아이들에게는 sāsana의 어머니도 계십니다. 그분이 amā 어머니이십니다. Buddha 아버지라 하든 amā 어머니라 하든, 그 이름으로 부르는 분은 바로 Buddha이십니다.

namin amatā. etakoṭa ē mava piyāḷan̆gaṭa yanna ihaḷa paḍipelaṭa yana tænaṭa ōna ilanna tamayi ē ṭikē tiyennē. etanṭa yana melovat innavā maukika etanat dænaganna. ēka tamayi laukika guṇaya. ē laukikatvaya kiyana guṇayen etenna enna ē

그러면 그 어머니와 아버지 곁으로, 위 계단으로 오르는 자리로 가는 데 필요한 것이 바로 그 부분에 있습니다. 그곳으로 가는 데에는 이 세상의 것도 있음을 알아야 합니다. 그것이 세간의 덕입니다. 그 세간성이라는 덕을 거쳐서 그곳으로 와야 합니다.

hindā hæmadēma visitāvayen yuktayi. ē visiddhabhāvaya atharagannē nætuva ē āvaraṇaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

atharagannē nætuva īhāṭa yanna bæ.

(그것을) 버리지 않고는 그 너머로 갈 수 없습니다.

ē nisā guṇayaṭa nægennē anukūrava. anukūrava nægena guṇayēdī prathama guṇaya notibuṇā nam ēhāṭa yanna bæ.

그러므로 덕에는 차례대로 오릅니다. 차례대로 오르는 덕에서 첫째 덕이 없었다면 그 너머로 갈 수 없습니다.

metandi api dænaganna ōnē kāraṇayak tiyenavā dæn api ektara avasthāva daruvō dænaganna ōnē demavpiyannaṭa salaganna mē ādī vaśayen kiyana pirisak bohō aya tiyenavā.

여기서 우리가 알아야 할 점이 하나 있습니다. 어떤 때에는 '아이들은 어버이를 돌봐야 한다'는 식으로 말하는 사람들이 많이 있습니다.

vaya ṭikak vayasaṭa giyāṭa passē demav piyava vitarayi kiyalā hitā innē. api demav piyava apē daruvō ē demav piyava kiyana kaṭṭiyat ektarā daru pirisak kāgēvat daru pirisak bava hitannē nætnam. ē ayaṭat demavpiyōvā hiṭiyā nēda kiyana eka hitannē nætnam.

나이가 좀 들고 나면 자기들은 그저 어버이일 뿐이라고 생각합니다. 우리는 어버이이고 저들은 우리 아이들이라고 하면서, 그 어버이라는 사람들도 어떤 아이들, 누군가의 아이들이었다는 것을 생각하지 않는다면, 그들에게도 어버이가 있었다는 것을 생각하지 않는다면,

etakoṭa demavpiya saṁgnāva vitarak aragena hiṭiyot ē ayaṭat amāru væṭenna siddha venavā.

어버이라는 인식(saññā)만 붙들고 있으면 그들도 곤란을 겪게 됩니다.

ē ayat dænaganna ōnē apiṭa daruvō innavā vagē api āyagollangē demav piyavaraganna apiṭat demava piya in̆dalā tiyeenavā. ē apit ēgollangē daruva ē laukika vaśayen

그들도 알아야 합니다. 우리에게 아이들이 있듯이, 우리가 그들의 어버이이듯이, 우리에게도 어버이가 있었고 우리도 세간적으로 그들의 아이였다는 것을.

menna metandi api dænaganna ōnē kotaninda demavva piyava bavaṭa pat vunē kotaninda daruvō bavaṭa pat vunē. sæti dekak tiyenavā.

바로 여기서 우리가 알아야 할 것은, 어디서부터 어버이가 되었고 어디서부터 아이가 되었는가입니다. 두 갈래가 있습니다.

śāsana daruvō bavaṭa pat venna śāsana dema apipaya han̆dunāganna. ē tamā māmǣṇīn vahansē budupiyāṇan vahansē

sāsana의 아이가 되려면 sāsana의 어버이를 알아보아야 합니다. 그분들이 amā 어머니와 Buddha 아버지이십니다.

laukikatvayē tibennā vū guṇaya væḍīmaṭa laukika dema piyan han̆dunāgannat ōnē. kotana in̆danda demav piyava daruvē daruvā iunnē kotana in̆dalāda?

세간에 있는 덕을 키우려면 세간의 어버이도 알아보아야 합니다. 어디서부터 어버이였고, 아이는 어디서부터 아이였습니까?

mē laukikatvayē tiyena demavpiya daru praśnaya tiyennē atdæven atdæva. atdæven atdævaṭa mēka venas venavā. śāsana demavgiya daru praśnaya nam ehema venas vena ekak nemeyi.

이 세간의 어버이와 아이 문제는 생(attabhāva)마다 다릅니다. 생에서 생으로 이것은 바뀝니다. 그러나 sāsana의 어버이와 아이 문제는 그렇게 바뀌는 것이 아닙니다.

lōkē innē siyaluma satvayat kavada hari śāsana demav vennē budupiyāṇan vahansē amāmǣṇiyan vahansēgen meyin han̆dunvannā vū uttamayan vahansēlā ē budupiyāṇan vahansēlā budurajāṇan vahansēlā tamayi etanṭa han̆dunvanē.

세상의 모든 중생이 언젠가 sāsana의 어버이를 얻는 것은 Buddha 아버지와 amā 어머니에게서입니다. 이로써 일컫는 거룩한 분들, 곧 Buddha 아버지들, Buddha들을 그 자리에서 일컫는 것입니다.

ē demavpiyō ē daruvō kiyana eka nam ehema lēsiyen venas vena ekak næhæ.

그 어버이와 그 아이라는 관계는 그렇게 쉽게 바뀌지 않습니다.

budupiyāṇan vahansēlā śarīrayen venasva dakinna puḷuvan. kasan̆da budurajāṇan vahansē kōnāgana budupiyāṇan vahansē kāka budupiyāṇan vahansē ādī vaśayen gautama budupiyāṇan vahansē mehema dakinna puḷuvan.

Buddha 아버지들은 몸으로는 서로 달리 볼 수 있습니다. Kassapa Buddha, Konāgamana Buddha 아버지, Kakusandha Buddha 아버지, 그리고 Gotama Buddha 아버지 하는 식으로 볼 수 있습니다.

hæbæyi mē siyaluma budupiyāṇan vahansēlā han̆dunāganna guṇa namayak tiyenavā. guṇa namayakinut budupiyāṇan vahansē tamayi api kavurut dækē innē.

그러나 이 모든 Buddha 아버지들을 알아보는 아홉 가지 덕이 있습니다. 아홉 가지 덕으로 된 Buddha 아버지를 우리 모두가 보고 있는 것입니다.

arahan kiyana budupiyāṇan vahansē sasan̆da budupiyāṇan vahansē kivvat sōnāgama budupiyāṇan vahansē kivvat arahan kiyana budupiyāṇan vahansē namak sammā sambuddha kiyana budupiyāṇan vahansē namak nǣ.

Kassapa Buddha라 하든 Konāgamana Buddha라 하든, 'Arahaṃ'이라는 Buddha 아버지가 계십니다. Arahaṃ은 Buddha 아버지의 한 이름이고, Sammāsambuddha도 Buddha 아버지의 한 이름입니다.

vidyācaraṇa sampanna budupiyāṇan vahansē namakyi. sugata budupiyāṇan vahansē namakyi. lōka vidū budupiyāṇan vahansē namak anura purisa dhammarita budupiyāṇan vahansē namak. tattā budupiyāṇan vahansē namat. sattā dēva manuṣāṇaṁ budupiyāṇan vahansē namat. itin buddhō kiyana budupiyāṇan vahansē namak tamayi bhagavā kiyana budupiyāṇan vahansē namak.

Vijjācaraṇasampanna도 Buddha 아버지의 한 이름, Sugata도 한 이름, Lokavidū도 한 이름, Anuttaro purisadammasārathi도 한 이름입니다. Satthā devamanussānaṃ도 Buddha 아버지의 이름입니다. 그리고 Buddho라는 이름, Bhagavā라는 이름도 Buddha 아버지의 이름입니다.

oya siyaluma aṭakisi budurajāṇan vahansēlā kivvat asaṁkhya saṁkhyāta pera buduvarayāṇan vahansēlā kivvat okkoma oya guṇa ramayaṭa aran. dæn guṇamen yuttannā vū budupatiyāṇan vahansē tamayi api buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyanakoṭa api pihi karagata yutē. etakoṭa ehema nætnam

저 스물여덟 Buddha들이라 하든, 헤아릴 수 없는 앞선 Buddha들이라 하든, 모두 이 아홉 가지 덕을 지니셨습니다. 이 아홉 덕을 갖추신 Buddha 아버지를, 우리가 'Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 말할 때 의지처로 삼아야 합니다.

api pihi karagata yutē. etakoṭa ehema nætnam ehema pudgala budupiyāṇan vahansē namak vaśayen ganna giyot ehema gautama budupiyāṇan vahansē saraṇaya navā kivvot ehema unvahansē ada nǣhæ. pātat næhæ hitak næ. ehenam kavuruda?

그렇지 않고 한 개인으로서의 Buddha 이름으로 받아들여 'Gotama Buddha께 귀의한다'고 한다면, 그분은 오늘 계시지 않습니다. 몸도 없고 마음도 없습니다. 그렇다면 누구입니까?

ehenam buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā api kiyanavalot api saraṇa kenakut tiyennē. oya guṇa namayakin yutta budupiyāṇan vahansē. ē guṇa namaya nam piraṇuma pānaya næ.

그러니 'Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 할 때 우리가 의지하는 분은 그 아홉 가지 덕을 갖추신 Buddha 아버지입니다. 그 아홉 가지 덕은 parinibbāna에 드는 일이 없습니다.

guṇa namayen uttavannā vū guṇa budupiyāṇan vahansē kiyannē navaguṇan vahansē kālekaṭa yaṭapat velā tiyenavā. lovturā budupiyāṇan vahansē navā menna mē budupiyāṇan vahansē mehemayi kiyalā matu karalā dennavā. matu karalā dunnaṭa passē āyet vidyāpāmāna.

아홉 덕으로 이루어진 덕의 Buddha 아버지, 곧 아홉 덕의 분은 한동안 묻혀 있게 됩니다. 그러다 세상을 넘어선(lokuttara) Buddha 아버지께서 '바로 이 Buddha 아버지는 이러하다'고 드러내 주십니다. 드러내 주신 뒤에는 다시 눈앞에 나타나 있게 됩니다.

yaṭapat vīmayi vidyāmāna vīmayi kiyana mē kāraṇāka siddha venavā vitarayi. etana vennē guṇa namaya budupiyāṇan vahansē kavadāvat venas vennē næ. ēka api hon̆din tērum ganna ōnē praśnayak.

묻힘과 드러남이라는 이 일만 일어날 뿐입니다. 거기서 아홉 덕의 Buddha 아버지는 결코 바뀌지 않습니다. 이것은 우리가 잘 이해해야 할 문제입니다.

ōṭiya tērum ganna issellā api dænaganna ōnē demavpiya vennē kotana in̆dalada? daruvō vennē kotana in̆dalada? mē kāraṇaya demavpiya guṇaya kiyana eka salakannē kotana koyi kāraṇāvakada

그것을 이해하기 전에 우리가 알아야 할 것은, 어디서부터 어버이가 되고 어디서부터 아이가 되는가입니다. 이 점, 곧 어버이의 덕이라는 것을 어디에서, 어떤 근거로 여기는가 하는 것입니다.

dæn mēkat sudāvak aṭalavāgena tiyenna ōna. apiṭa sælakuvē nǣ. eyā bēbadayek nītayē nætnam vesanam

이 점도 헷갈려 얽혀 있을 수 있습니다. '우리를 돌봐 주지 않았다', '그는 술꾼이다', 아니면 '몸 파는 여자다' 하는 식으로.

api kohomada salakannē ammā kiyannē kohomada tāttā kiyannē kohomada oya kohomada ambalā vennē tāt vennē. menna mehema ektarā mē æs dekaṭa pēna kan dekaṭa æhena mē laukikatvaya tuḷa kenekuṭa tērena hariyen demav piyava mayinnat balāporottu venavā. daruvō mayinnat balāporottu venavā.

우리는 어떻게 여깁니까? 어머니란 어떤 것이고 아버지란 어떤 것인가, 어떻게 어머니가 되고 아버지가 되는가. 이 두 눈에 보이고 두 귀에 들리는 이 세간 안에서 사람이 알아차리는 만큼으로 어버이를 재려 하고, 아이를 재려 합니다.

otaninma ma inna demav piyavat otaninma inna daruvavat kiyana oya dekama niyama demavpiya daru sambandhaya dænagattāya kiyalā nigamana nemeyi. ēka hon̆din tēruko avidyā sahagata nigamana.

그 자리에서 보이는 어버이, 그 자리에서 보이는 아이, 이 둘만 가지고 참된 어버이와 아이의 관계를 알았다고 결론지을 수는 없습니다. 잘 이해하십시오. 그것은 avidyā에 물든 결론입니다.

ehema mayidagiya. æhen pēna hariyaṭa kanen æhena hariyaṭa ē ṭiken balalā paṁcandriya gōcara hariyaṭa gōcara karana hiten dakina hariyan demavpiya mayik bæhæ daru mayinnak bæ. eka mugā gæm̆buru tæna.

그렇게 재지 마십시오. 눈에 보이는 만큼, 귀에 들리는 만큼, 그것으로 보고 다섯 감관(pañcendriya)이 닿는 만큼, 그 닿는 마음으로 보는 만큼으로는 어버이를 잴 수도, 아이를 잴 수도 없습니다. 그것은 아주 깊은 자리입니다.

ōka vistara karalā hon̆daṭa tērum araganna ōna tænak.

그것은 자세히 풀어서 잘 이해해야 할 자리입니다.

kotana paṭan ginna demav piya venna kivvot upannaṭa pasē nemeyi demavva kiyavennē. upannaṭa pasē venna pūrva upakāra karana aya. upannaṭa passē upakāra karana eyā pūrva upakāra ēka demapiyaka kiyana tena īṭayi ehāṭa kiyana.

어디서부터 어버이가 되느냐 하면, 태어난 뒤에야 어버이라 불리는 것이 아닙니다. 태어난 뒤가 아니라 먼저 도움을 준 이들입니다. 태어난 뒤에 돕는 것이 아니라 먼저 도운 것, 어버이라는 자리는 그보다 앞에 있다는 말입니다.

yamkisi uppattiyak san̆dahā gæbakaṭa ennē koyi velāvēda? ædalā ennē. anna etanṭa enakoṭa īḷan̆ga bhavayaṭa ayit tiyena demav kiya himikama etanin hædenavā.

어떤 태어남(uppatti)을 위해 어머니 뱃속에 오는 것은 언제입니까? 끌려서 옵니다. 그 자리에 올 때, 다음 생(bhava)에 걸린 어버이의 몫이 거기서 생겨납니다.

yam gæm̆ba uppattiya vaśayen ena velāvēdī demiya himiyakamak labanavā. itin etanṭa ennē kohenda? kohomada ennē? kavuda genak dānnē? taman enavada?

어떤 뱃속에 태어남으로 들어오는 때에 어버이의 몫을 얻습니다. 그런데 거기에는 어디서 옵니까? 어떻게 옵니까? 누가 데려다 놓습니까? 스스로 옵니까?

gæbagena innē kohomada? menna mē kāraṇaya suk hon̆daṭa tērum araganna ōna. otana tērum gattē nætnam api anunpiṭa varta pavanna

어떻게 뱃속에 들게 됩니까? 바로 이 점을 아주 잘 이해해야 합니다. 그것을 이해하지 못하면 우리는 남에게 허물을 떠넘기게 됩니다.

yam mav gæk harahā api yam satvayek ædalā enavānam ē mav gæpak harahā ena avasthāva kohomada siddha vennē? menna mēkat api tērum araganna ōnē.

어떤 어머니 뱃속을 거쳐 우리가 어떤 중생으로 끌려 들어온다면, 그 어머니 뱃속을 거쳐 들어오는 일은 어떻게 일어납니까? 이것도 우리가 이해해야 합니다.

ara nitayi kiyalā hariyannē næhæ. æyi nītakak hambavuē ēka dænaganna ōnē. mama ipadilā tiyennē kāli gǣniyakuṭanē. kenek kiyanna puḷuvan. mama jātaka karalā tiyennē avalaṁ piyeknē kiyalā kiyanna puḷuvan. æyi avalaṁ piyekuṭayi kālī gǣniyakuṭayi daruvek hæṭiyaṭa piyagen jātaka velā gæbisin̆da gattē æyi? enna siddha vuṇē.

그저 '운명이다'라고 하면 맞지 않습니다. 왜 그런 운명을 만났는지 그것을 알아야 합니다. '나는 검은 여자에게서 태어났다'고 누가 말할 수 있습니다. '나를 낳은 것은 못생긴 아버지다'라고 말할 수 있습니다. 왜 못생긴 아버지와 검은 여자에게 아이로 잉태되어 와야 했습니까?

dæn ēka kavuru karada paṭavanna menna mē ṭika tērum ganna venavā.

이제 그것을 누구에게 떠넘깁니까? 바로 이것을 이해해야 합니다.

bohō mula hari. ē velāvēdī paṭavanna kenek næ. kavuda kenak dæmma? mahā brahhamayak genat dæmmada? deviyan vahansē genāt dæmmada taman āvada? gellagat mē kiyana ekakvat otana siddha velā næ.

많은 이가 여기서 헷갈립니다. 그때 떠넘길 사람은 없습니다. 누가 집어넣었습니까? Mahābrahmā가 데려다 넣었습니까? 신(deva)께서 데려다 넣었습니까? 스스로 왔습니까? 이 가운데 어느 것도 거기서 일어나지 않았습니다.

taman āvā kiyalā taman venavā kiyalā āvet næ. ammā tāttā kiyalā an̆ḍa gahagattet næ. devi kenek hō brahmaṇayek hō genat dæmmet næha. mē lōkē aturasemāna balavēgayak vaśayen yamkisi pudgalayek genat dæmmet næ.

'내가 왔다', '내가 된다' 하고 온 것도 아닙니다. 어머니 아버지라고 불러서 온 것도 아닙니다. 신이나 brahma가 데려다 넣은 것도 아닙니다. 이 세상의 어떤 초인적인 힘을 지닌 인물이 데려다 넣은 것도 아닙니다.

ehenam ektarā deyak tiyenavā apiṭa enṭa eka hētu vecca. kammassa kōmmi kammadāyādō kammaya yōni, kamma bandu kamma paṭisaranō yaṁ kammaṁ parissāmiti kalyāṇaṁvā pāpakaṁvā tassadā dāyādō bhavissāmīti kiyana menna mē dharmatāvayak tiyenavā. oya dharmatāvaya lōkē kavadāvat venas vena ekak.

그렇다면 우리가 오는 데 원인이 된 어떤 것이 있습니다. 'kammassakomhi kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissāmi'라는 이 dharmatā가 있습니다. 이 dharmatā는 세상에서 결코 바뀌지 않습니다.

ē dharmatāvayaṭa anukūlavala væḍapillak tiyena ē væḍapillē dharmatāvayaṭa anukūlava mēkama pagāvakaṭa pandamakaṭa passagrāhitavayakaṭa næmena dharmatāvayak nemeyi. menna mē ṭika hon̆daṭa pæhædiliva tērum araganna.

그 dharmatā에 맞는 작동 방식이 있습니다. 그 방식은 dharmatā를 따르는 것이어서 뇌물에도, 연줄에도, 치우침에도 굽혀지는 dharmatā가 아닙니다. 이것을 분명히 잘 이해하십시오.

api itin karana laddē yam hon̆da deyakda naraka deyakda? īṭa anukūla hētuphalayak vaśayen kriyātmaka vena væḍapillak tiyenavā dharmatāvayak. menna mē dharmatāvaya tamayi api kammasaka kohomadi kammadāyātavādī vaśayen kivvē. karmaya mul karagena karmaya dāyāda karagena mē karmaya mē uppatta sthānaya karagena karmaya ṇayayā karagena karmaya piḷisaraṇa karagena

우리가 한 것이 좋은 일인가 나쁜 일인가에 따라, 그에 맞는 원인과 결과로 작동하는 방식, dharmatā가 있습니다. 이 dharmatā를 우리가 'kammassakomhi kammadāyādo'라고 말한 것입니다. karma를 뿌리로, karma를 유산으로, karma를 태어나는 자리로, karma를 친족으로, karma를 의지처로 삼아,

yamkisi yahapat karmayak karana lalalā tiyē nam ēṭa yahapat pratiphalayak vaśayen ayahapat karmayak karana lalak dē nam ayahapat pratiphalayak vaśayen mē bhava pævætma æti venavā.

좋은 karma를 지었다면 그에 맞는 좋은 결과로, 나쁜 karma를 지었다면 나쁜 결과로 이 bhava의 이어짐이 생겨납니다.

metehi bava tiyennē mehayi siddha vennē. menna mēka dakinna ōnē.

bhava가 있는 것도 여기이고 일어나는 것도 여기입니다. 바로 이것을 보아야 합니다.

ehema dækkaṭa pavat apiṭa tērum ganna puḷuvan venavā. ehenam kāṭavat varada paṭavanna bæhæ. ehema kenek upadinna āvā kiyalā. tamā tamā gænama hitāganna ōnē.

그렇게 보면 우리는 이해할 수 있게 됩니다. 그렇다면 그런 사람에게 태어나러 왔다고 해서 누구에게도 허물을 떠넘길 수 없습니다. 저마다 자기 자신에 대해 생각해야 합니다.

pera bhavayakadī siddha kaḷē yamak. perapu dēṭa anukūlava vipākaya kærakilā ævidilā enavā. ehema tana uppattiya læbilā tiyenavā. uppattiya vaśayen jabak allā tiyenavā. dæn kāṭa bahinna ōna

이전 생에서 무언가를 했습니다. 그 앞서 한 일에 맞게 과보(vipāka)가 돌고 돌아옵니다. 그렇게 그 자리에 태어남을 얻었습니다. 태어남으로서 뱃속을 붙잡았습니다. 이제 누구를 탓해야 합니까?

mē lōka sattvayō sasara særisarāgena yana tākkal vaṭināma deyak hæṭiyaṭa lōkē yamak piḷiganna. mokakda piḷigannē? pævætmak ætuva innavā. pævætmakaṭa patvenavā. nætnam jīvat vīmē āsāva.

이 세상 중생이 saṃsāra를 떠도는 동안 세상에서 무엇을 가장 값진 것으로 받아들입니까? 무엇을 받아들입니까? 존재를 지닌 채 있는 것, 존재에 이르는 것, 곧 살고 싶은 욕망입니다.

jīvat venna bæ. kavuru hari velā misak novī jīvat venavā kiyana ekak nema. jīvat venna nam kavuru hari venna ōnē.

그냥은 살 수 없습니다. 누군가가 되지 않고서 사는 일은 없습니다. 살려면 누군가가 되어야 합니다.

etakoṭa metandi mē grahaṇaya karaganna lōkayada tadin æsuru karana lōkayada yam avidyāvak nisā yam r̥ṣṇāvak nisā bǣhægattā nam ēka hon̆dayi kiyalā.

그러면 여기서 붙잡는 세계, 단단히 의지하는 세계를 어떤 avidyā 때문에, 어떤 tṛṣṇā 때문에 좋다고 받아들였다면,

ēt pudgalayā balāporottu venavā ē dr̥ṣṭiya in̆dagena ē balāporottu vena nætnam ē tiyennē avidyāvē svabhāvaya ē tr̥ṣṇā svabhāvaya bæn̆dilā etanakin balāporottu vena vaṭināma dē tamayi eban̆du ākāra pævætmak haṭa ōnē. eban̆du ākāra pævætmakin vidyāmāna venna ōnǣ kiyalā balāporottu.

그 사람은 그 견해(dṛṣṭi)에 머문 채 바랍니다. 그것은 avidyā의 성품과 tṛṣṇā의 성품에 묶여 바라는 것인데, 그가 바라는 가장 값진 것은 그런 모습의 존재를 얻는 것, 그런 모습의 존재로 나타나야 한다는 바람입니다.

minit kayakin. ehema nætnam ghanī bhava kaya ki. mama inna ōnē. mokada mama karana kiyana hitana dēval viśālama prayōjanayak tiyena mē ghanī pavana vasya dæn mēka ektarā dr̥ṣṭiyak.

사람의 몸으로, 아니면 굳은(ghana) bhava의 몸으로 내가 있어야 한다, 내가 하고 말하고 생각하는 것들에 가장 큰 쓸모가 있는 것이 이 굳은 bhava이기 때문이다 — 이것이 하나의 견해입니다.

avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā ætivena dr̥ṣṭiyaka hæē. pr̥thagjana kiyannā vū mē lōka satvayā hæma velāvakama janita karanna tiyennē potugē tiyennē oya diya tamayi.

avidyā 때문에, tṛṣṇā 때문에 생기는 견해에 빠진 것입니다. puthujjana라 하는 이 세상 중생이 언제나 일으키는 것, 그 바탕에 깔린 것이 바로 이것입니다.

koccara kivvat mē kes lom niyadā samma nāra æṭin̆duḷu vu mē devispuruma koṭṭhāsayen yutta vannā vū mē kaya kivvana. ēka tamayi ōna velā tiyennē paḷaveni eka. mokaṭada mēka ōnæ vavuē?

아무리 말해도, 머리털·몸털·손발톱·이빨·살갗·힘줄·뼈·골수로 된 이 서른두 부분으로 이루어진 몸이라는 것, 그것이 첫째로 원해지는 것입니다. 왜 이것이 원해졌습니까?

nikanma rūpa balalā madi. allaganna badāganna puḷuvan jātiya rūpa padalā him ē væḍēṭa avaśya næhatui maṭa ō anna issara avidyāvē tr̥ṣṇāvē dr̥ṣṭiyaka hæ.

그저 형상을 보기만 해서는 모자랍니다. 붙잡고 끌어안을 수 있는 종류의 형상이 있어야 한다, 나는 그것을 원한다 — 이것이 avidyā와 tṛṣṇā의 견해에 빠진 것입니다.

æhilā vitarak mi. æhicca dē piḷiban̆da duvanna paninna ēvā ætula karanna badāganna dhanī bhavanaya deyak vastuvak badāganna kavāganna avaśyadī væḍapilak karanna puḷuvan æhīmak labana dē dīkuyi maṭa ōnē. anna ē kiyannē malē kayak ōna kanak ōna ekak.

듣기만 해서도 모자랍니다. 들은 것을 좇아 달려가고 뛰어들고, 그것을 안에 들이고 끌어안을 수 있는 굳은 bhava의 것, 물건을 끌어안고 차지하는 데 필요한 일을 할 수 있는, 들음을 얻는 그런 것을 나는 원한다 — 곧 살과 피의 몸을 원하고 귀를 원한다는 것입니다.

āgrahaṇa āśvādayen issē velā amājinavā. ē āgrahaṇaya karapu vastuvak nætnam ē vastuvak allagena. ēkat badāgena ēkat magē kiyiya. ēkē æn̆dilā. ēkaṭa korakāla udurāgena taman vaśayen pavatvagena mē magē yantr̥ttiya kiyannat apiṭa ōnē.

붙잡음과 그 맛(assāda)에 끌려, 그 붙잡은 물건을 쥐고 그것을 끌어안아 '그것도 내 것'이라 하며 거기에 묶입니다. 그것을 빼앗아 자기 것으로 지니며 '이것은 내 재산'이라고 말하기까지 우리는 원합니다.

ma mē magē mal gaha kiyannat ōnē. ēka hari lassanayi. ēka suvan̆dayi ēka magē malgaha.

'이것은 내 꽃나무'라고도 말하고 싶어 합니다. 그것은 아주 아름답다, 향기롭다, 그것은 내 꽃나무다.

mē sǣn ekaṭa eka hari suvan̆dayi. ēka magē rūpiya. mē pavula eka hari suvan̆dayi ēka magen piriyava pēnnē. dæn mēka kiyāgannat ekak tiyā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

suvan̆da vitarak aragena mada ēka magē karagannat ōnē. magē badāgannat ōnē. ēka anit aya kiyalā pora kālaganna pattuvak vennat ōnē. taman vaśayen tiyāganna jātiyan hædicca ekak vennat ōnē. itin otana paran rūpa

향기만 맡아서는 모자라 그것을 내 것으로 만들어야 하고, 내 것으로 끌어안아야 하고, 남들과 다투어 빼앗을 수 있는 것이어야 하고, 자기 것으로 지닐 수 있는 종류여야 합니다.

ekak vennat ōnē. itin otana paran rūpa sadda gandha rasa sparśa kiyana mē pahama rūpa vaśayen aragena śabda vaśayen, gandha vaśayen rasa vaśayen aragena mayi. ēka mama karaganna ōnē magē karaganna ōnē. mama karena magē karagena dæḍiva badāgannat ōnē.

그렇게 거기서 형상(rūpa), 소리, 냄새, 맛, 감촉이라는 이 다섯을 모두 형상으로, 소리로, 냄새로, 맛으로 받아들이며, 그것을 '나'로 삼아야 하고 '내 것'으로 삼아야 합니다. 나로, 내 것으로 삼아 꽉 끌어안아야 합니다.

ēka ayitivāsikam karagannat ōnē. ven karagena haṁgāgena hari aragena magē kiya kiya aran duvanna pin haṁgāganna puḷuvan jātiya anikāgē pora kāla bēragena ven karaganna puḷuvan jātiya. ehema ekak vennat ōnē.

그것을 소유해야 하고, 떼어 내어 숨겨 두고 '내 것'이라 하며 들고 달아나 감출 수 있는 종류, 남과 다투어 지켜 내어 따로 떼어 둘 수 있는 종류여야 합니다. 그런 것이어야 합니다.

menna mēka avidyāvē tr̥ṣṇāvē ektarā avasthāva tiyena dr̥ṣṭiyaṭa hæ. menna mē dr̥ṣṭiyaṭa bæhægena inna nisā lōkayāṭa paḷaveni eka maṭa næha nam maṭa ōnē. maṭa næhanam kāṭavat hambenna. ēka maṭa ōnē. maṭa ōnana hæṭiyaṭa tiyenna ōnē. dæn mēka tamayi mē lōkē satṭayāgē tibennā vū lokuma dr̥ṣṭiya.

이것이 avidyā와 tṛṣṇā의 어떤 단계에 있는 견해에 빠진 것입니다. 이 견해에 빠져 있기에 세상 사람에게 첫째는 이것입니다. '나에게 없으면 갖고 싶다. 나에게 없으면 누구도 가져서는 안 된다. 그것은 내 것이어야 한다. 내가 원하는 대로 있어야 한다.' 이것이 이 세상 중생이 지닌 가장 큰 견해입니다.

metanṭa væhægattaṭa passē tamayi ēka ehema karaganna tamayi siyaluma dasa akusal kara karādhāraṇakam kara karā mē lōka satyayā dūṣa vennē onna oya kāraṇaya mul karagena

여기에 빠지고 나서 그것을 그렇게 이루려고 온갖 열 가지 akusala를 저지르고 부정을 저지르며 이 세상 중생이 더럽혀지는 것은 바로 이 까닭에서입니다.

ē nisāmayi mē dasākusal kerennē atukan asādhāraṇakam kerennē manasa dūṣyabhāvayaṭa patvennē paḷaveni tæna mokakda dæḍiva grahaṇaya karalā mama kiyanna magē kiyanna magē kiyalā ven karaganna magē kiyalā rækaganna vastuvak ōnē oya adahasa menna mē balāporottuva tamayi sadama tiyena balāporot

그 때문에 열 가지 akusala가 저질러지고 갖가지 부정이 저질러지며 마음이 더럽혀집니다. 첫째 자리는 무엇이냐 하면, 꽉 붙잡아 '나'라고, '내 것'이라고 말하고, '내 것'이라 떼어 놓고 '내 것'이라 지킬 물건이 있어야 한다는 그 생각, 바로 이 바람이 늘 있는 바람입니다.

pævætmē satvayakuṭa meṭa væḍiya vaṭinā balāporottuvak tava. ēka ehema karaganna bærinam samahara velāṭa sthānaya karanavā. maṭa mehema nam ehema nætnam ē jaya gata ōnē. ē iḍama nætnam maṭa vena kohevat ekak ōneda næ. ē priyamanāpa vastuva, vaṭinā vastuva kiyalā mama nigamanaya karagatta eka maṭa nætnam magē jīvitaye.

존재 속의 중생에게 이보다 더 값진 바람은 없습니다. 그렇게 이룰 수 없으면 때로는 이렇게까지 합니다. '나는 이래야 한다, 아니면 그것을 이겨서 얻어야 한다. 그 땅이 아니면 다른 어디도 필요 없다. 내가 사랑스럽고 값진 물건이라고 결론 내린 그것이 없다면 내 삶은…'

dæn pudgalayā etakoṭa ē balāporottuṭa paḷaveni tæna dīlā tiyenavā. ehenam mē kaya balāporottu vennet dēpola balāporottu vennet oya rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa balāporottu vennet mē maslē sahitavannāva mē æṭa kana, diva, nasaya śarīraya balāporottu vennet ovan oya kiyana dr̥ṣṭiya mul karagena ōka mūlika karalā opanavāganna sudun pat karaganna menna mē tattvaya tamayi mē pr̥thagjanayāgē svabhāvaya.

이제 그 사람은 그 바람에 첫째 자리를 내주었습니다. 그렇다면 이 몸을 바라는 것도, 재산을 바라는 것도, 형상·소리·냄새·맛·감촉을 바라는 것도, 이 살과 피를 지닌 눈·귀·혀·코·몸을 바라는 것도, 모두 그 견해를 뿌리로 삼아 그것을 바탕으로 꾸미고 갖추려는 것입니다. 이 상태가 puthujjana의 성품입니다.

pr̥thagjana gatiya inna tākkal mēka ahak karanna bæhæ. mēka paḷaveni tæna.

puthujjana의 성질이 있는 동안에는 이것을 치울 수 없습니다. 이것이 첫째 자리입니다.

itin oya paḷaveni tænaṭa gattaṭa passē mē lōkaya hæma deyakma karannē mokada hæma deyakma karannē oya ṭika mama kiyanna magē kiyanna magē ātmaya kiyanna oya ṭika kiyāgena nikan in̆da nemeyi. badāgena sæt karagena tiyāgena suven ven karagena samāśaya pavatvanna oya balāporottu oya dr̥ṣṭiya menna mēka tamayi lōkē vaṭināma dē hæṭena mē satvayā salakannē.

그 첫째 자리를 차지한 뒤로 이 세상은 모든 것을 합니다. 왜 모든 것을 하느냐 하면, 그것을 '나'라고, '내 것'이라고, '내 ātman'이라고 말하며 그냥 있는 것이 아니라, 끌어안고 쌓아 지니고 편히 떼어 두고 누리려는 그 바람, 그 견해 때문입니다. 이것을 이 중생은 세상에서 가장 값진 것으로 여깁니다.

dæn itin mē lōkayaṭa bihi velā karannē mokakda? ē anet oya æhæṭa pēnna maḍa vaḍanna rūpayak æṭa nam ē rūpa balanna vidihaṭa æhæ leḍak nætuva hon̆daṭa æhæ pēnna ōnē. etakoṭa æhæ pen venna ōnē tænak tiyenavā. ara priyamanāpa karana ara dr̥ṣṭiyen allagatta dēval lōkayen hora hoyā tamāgēṭa gænīmaṭa æhæ prayōjennaṭa ganna. ē nisāma eyāṭa æhæ vaṭennē.

그러면 이 세상에 태어나서 무엇을 합니까? 눈에 보이는, 마음을 즐겁게 하는 형상이 있다면 그 형상을 볼 수 있게 눈이 병 없이 잘 보여야 합니다. 그래서 눈이 보여야 할 까닭이 있습니다. 사랑스럽게 여기는, 견해로 붙잡은 것들을 세상에서 찾아 제 것으로 삼는 데 눈을 쓰려는 것입니다. 그래서 그에게 눈이 값진 것입니다.

itin mehe mana vaḍana śabda yamakkin denavada ēvā mama karaganna magē karaganna ātma vastuvak kararagena tamā vaśayen pavatvāganna tamā rækaganna balāporottu vena ē san̆dahā mē kaṇāva avaśya karalā him kana pravējayaṭa gannavā nætnam kanen væḍapu balāporottu vennē ēka

또 마음을 즐겁게 하는 소리가 무엇이든 있다면, 그것을 '나'로, '내 것'으로, ātman의 물건으로 삼아 자기 것으로 지니고 지키기를 바라며, 그 때문에 귀가 필요해서 귀를 씁니다. 귀로 바라는 것이 바로 그것입니다.

itin nāsaya diva kaya kiyana mē ṭika okkoma balāporottu vennē oya ṭika karaganna

코, 혀, 몸, 이 모두가 바라는 것도 그것들을 이루려는 것입니다.

dæn mēka tamayi dænut karana væḍapi. ehenam oya væḍapiḷiyaṭa karaganna oya ṭika læbuṇē kohenda? ē ban̆dunnā vū maslē sahita æhæk, kanak, nāsayak, divak, kayak.

이것이 지금도 하는 일입니다. 그렇다면 그 일을 하는 데 쓰는 이것들은 어디서 얻었습니까? 그런 살과 피를 지닌 눈, 귀, 코, 혀, 몸을.

ē balāporottuva api yanakoṭa ē balāporottuvadī apiṭa læbuṇu avasthāvak tiyenavā. ēka eka atdæven atdævaṭa læbuṇa krama tiyenavā. yam taramak mē ghanī bhava vū kayak æsuru karanna ōna yam tænaka pahaḷa vuṇā. api ōkaṭa kiyanavā ēka atbæk. ē adhyavakadī mokada karannē oya ē adhyava labā gænīmēdī ē atva hadāgatta mulak tiyenavā.

그 바람을 따라 갈 때, 그 바람 속에서 우리가 얻은 기회가 있습니다. 그것은 생(attabhāva)에서 생으로 얻는 방식이 있습니다. 이런 굳은 bhava의 몸에 의지해야 할 어떤 자리에 나타났습니다. 우리는 그것을 attabhāva라고 부릅니다. 그 attabhāva를 얻을 때 무엇을 하느냐 하면, 그 attabhāva를 만들어 낸 뿌리가 있습니다.

aṇḍa jalābhuca saṁēdaja ōpapātika kiyalā kāraṇā hatarakin vannā vū kayak pahaḷa vena kramayak tiyenavā.

aṇḍaja(알에서 남), jalābuja(태에서 남), saṃsedaja(습기에서 남), opapātika(홀연히 남)라는 네 가지로 몸이 나타나는 방식이 있습니다.

saṁdata ōkapātika kiyana krama deka æralā. aṇḍa jalābhuja kiyana mē krama ṭiken haṭaganna eka haṭagannakoṭa ammayak inna ōnē tāttayek inna ōnē. mayeppiyak mul kara tamayi aṇḍa jalābhuja kiyana mē ṭikaṭa mula purannē.

saṃsedaja와 opapātika라는 두 방식을 빼고, aṇḍaja와 jalābuja라는 방식으로 생겨날 때는 어머니가 있어야 하고 아버지가 있어야 합니다. 어버이를 뿌리로 하여 aṇḍaja와 jalābuja의 시작이 이루어집니다.

dæn kikili bittaṭa dānakoṭa kiyanavā saddeṭat saddaya ahalāt kukulagē saddaya ahalāt an̆ḍalana saddaya ahalāt bittara væṭenavā.

암탉이 알을 낳을 때, 소리에도, 수탉 소리를 듣고도, 우는 소리를 듣고도 알이 떨어진다고 합니다.

dæn budurajāṇan vahansēgen eka avasthāvakala rajja ahalā tiyenavā svāmīn gæppiḷi han̆dīmak anna hētu monavada mē mau sambandhaya ærenna tavat krama tiyenavada tiyenavā.

어느 때 한 왕이 Buddha께 여쭈었습니다. '스승이시여, 잉태의 원인은 무엇입니까? 남녀의 결합 말고 다른 길도 있습니까?' 있습니다.

darśanayen gæīmak tiyenavā. ēkat eka krama yam pirimiyek darśanaya karalā ē darśana āśvādaya bæn̆dilā ē mulat kæp ganna hētuvak nǣhæ. mēvā durlabha hētu. namut nætuva nemeyi.

봄(dassana)으로 잉태하는 일이 있습니다. 그것도 한 방법입니다. 어떤 남자를 보고 그 봄의 즐거움에 묶여 그로써 잉태하는 원인이 됩니다. 이것들은 드문 원인입니다. 그러나 없는 것은 아닙니다.

śravaṇayen gæbganna hētuvak tiyenavā. mē tava hētuvak. ehemat gæganna. hæbæyi puruṣa sambandhayak tiyenavā sambandhaya eilā tiyenavā puruṣayekgē śravaṇaya. puruṣayekgē darśanaya.

들음으로 잉태하는 원인도 있습니다. 이것이 또 하나의 원인입니다. 그렇게도 잉태합니다. 다만 남자와의 관계는 있습니다. 관계가 맺어져 있습니다. 남자의 소리를 들음, 남자를 봄입니다.

ē vagēma puruṣa sparśayenut gædaganna. mē tava pramak. dæn mēvā itāma siyum krama aik durlabhava siddha vena krama. namut siddha venna krama hētu tiyenavā.

또 남자의 닿음으로도 잉태합니다. 이것이 또 한 방법입니다. 이것들은 아주 미묘한 방법이고 매우 드물게 일어나는 방법입니다. 그러나 일어날 방법과 원인은 있습니다.

svabhāvita kāya saṁsāragayanut gæpganna ēka tamayi væḍipurama vidyāmānakama. ada venukata væḍipura vidyāmāna kramaya ēkayi. itin mehema darśanayen, śravaṇayen, sparśayen gæganna kramak tiyenavā. ehema raṭāvula tiyenavā. mēvædit ē pula sambandhaya darśana vaśayen enavā, śravaṇa vaśayen enavā. ē vagēma sparśa vaśayenut enavā. svabhāvika yam kāma sambōgayakinut æti venavā. kāmatanayakinut æti venavā. ē vagēma gæt gænīmaṭa hētu. dæn ēka tamayi lōkē prasiddhaya. væḍipura vidyāmāna.

자연스러운 몸의 교합으로도 잉태하는데, 그것이 가장 흔히 나타나는 것입니다. 오늘날 가장 많이 나타나는 방식이 그것입니다. 이렇게 봄으로, 들음으로, 닿음으로 잉태하는 방법이 있고 그런 형태들이 있습니다. 여기서도 남자와의 관계가 봄으로 오고 들음으로 오며 닿음으로도 옵니다. 자연스러운 성교로도 생기고, 다른 kāma 행위로도 생깁니다. 그것들이 잉태의 원인입니다. 그 가운데 세상에 널리 알려진 것, 가장 많이 나타나는 것이 그것입니다.

itin koyi kramen næbunā hari yamkisi mav gæbaka gihillā pirisida gænīmak siddha karagannavā. pirisidunavā nivatana kiyannē uppattiyana okkanti.

어떤 방법으로 얻었든 어떤 어머니 뱃속에 가서 잉태가 이루어집니다. 잉태한다는 것을 태어남, 곧 okkanti라고 합니다.

menna mē okkanti kiyana avasthāvaṭa enna issellā. avasthā dekak pasu karanna denavā sǣma atdævakin. jāti avasthāvayi, saṁjāti avasthāvayi kiyalā avasthā dekak tiyenavā. okkanti vennē tunveni avasthāva. dæn mēkaṭa paṭalavāgena tiyena ekak. baḍē paṭisandhiya kiya kiya mulā velā tiyennē pradenna. jāti avasthāva ikmalā saṁjāti avasthāva ikmalā tamayi okkakkhanti avasthāvaṭa ennē. oya jāti avasthāva pūrṇa karma janita.

이 okkanti라는 단계에 오기 전에, 모든 생에서 두 단계를 지나게 됩니다. jāti 단계와 sañjāti 단계라는 두 단계가 있습니다. okkanti는 셋째 단계입니다. 사람들이 헷갈려 있는 것이 바로 이것입니다. '뱃속의 paṭisandhi'라고 말하며 헷갈려 있습니다. jāti 단계를 지나고 sañjāti 단계를 지나서야 okkanti 단계에 옵니다. 그 jāti 단계는 온전히 karma에서 생긴 것입니다.

saṁjāti avasthāvet prabalama balaya tiyennē karmayen janita karana balavela. karmayen janita karanavā karmayen pālanaya karanavā. karmayen janita karalā hitan denavāmē jāti kiyana mūlika avasthāva saṁjāti avasthāva karmaya balayenma pālanaya karana. hariyaṭa huḷan̆gaṭa ahuvecca paralalā patak. ē huḷan̆ga nisā geniyanavā misā paralanālā pataṭa ōna vidihaṭa yanna bæruva vagē.

sañjāti 단계에서도 가장 강한 힘은 karma가 일으키는 힘입니다. karma로 생겨나게 하고 karma로 다스립니다. karma로 생겨나게 하여, 이 jāti라는 기본 단계와 sañjāti 단계는 바로 karma의 힘으로 다스려집니다. 마치 바람에 휩쓸린 마른 잎 같습니다. 바람 때문에 실려 갈 뿐, 마른 잎이 원하는 대로 갈 수 없는 것처럼.

saṁjāti avasthāvaṭa patvuna jātiya avasthāven utpatti karapu kaya rūpa mōha nægilā. saṁjāti kiyana avasthāva tuḷa karma śaktiyē ādhāraya labāgena væḍamin pōṣaṇaya vīma. īṭa anukūlava pālanayaṭa yarat venna. anna ē karmayen geniyenna yam tænak ætda oya badaṭa gini okkanti karannē etana. dæn mē avasthāvaṭē

jāti 단계에서 생겨난 몸과 형상이 sañjāti 단계에 이르러, 그 sañjāti 단계 안에서 karma의 힘의 도움을 받아 자라며 영양을 얻습니다. 그에 맞게 다스림을 받습니다. 그 karma에 실려 갈 자리가 어디 있든, okkanti가 이루어지는 곳은 거기입니다.

okkanti karannē etana. dæn mē avasthāvaṭē api kæmati vunat akæmæti vunat karanna deyak. paraṇælaṭa hulagē gahagena yana paraṇaḍælṭa dūvilla podaṭa koccara kæmati vunat akæmæti vunat tamanṭa ōna eka karannada bæ. hæbæyi ēka gōcara vunānam yam davasaka yam balavēgayen ē huḷan̆gē balavēgayaṭa upādāna karagena ē huḷan̆gē balavēgayen tamayi ēvā hayannē.

이 단계에서는 우리가 좋아하든 싫어하든 할 수 있는 것이 없습니다. 바람에 날리는 마른 잎이나 먼지 덩이가 아무리 좋아하든 싫어하든 제가 원하는 대로 할 수 없습니다. 다만 어느 날 어떤 힘에 휩쓸리면, 그 바람의 힘에 붙들려 그 바람의 힘으로 날려 갑니다.

menna mē vagē. api visin karanā vū karma mūlika karagena ē karmayan hā bæn̆dunahama taṇhā vaśayen ælilā upādāna vaśayen bæn̆dunahama anna ē taṇhā upādāna deka āhāra karagena tamayi ē satvayāgē kriyāvaliya ē ākārayen siddha vennē. mēka kavuruvat karana deyak næ.

바로 이와 같습니다. 우리가 지은 karma를 뿌리로 하여 그 karma와 묶이면, taṇhā로 들러붙고 upādāna로 묶여, 그 taṇhā와 upādāna 두 가지를 먹이로 삼아 그 중생의 과정이 그렇게 일어납니다. 이것은 누가 하는 것이 아닙니다.

taṇhāvē bæn̆dīmē kriyāvaliyayi ælīmē kriyāvaliyayi. ē nisā upādānayen ēkaṭa bæn̆dilā hiṭīmē kriyāvaliyayi kiyana mē dekaṭa gōcara velā tiyena ekak. ē taṇhā upādāna kiyana kriyāvaliyē phalēgayaṭa apiṭa ahak velā yanna bæhæ apiṭa ōna ekak karanna. ēkaṭa gōcara velā apiṭa ulan̆gaṭa aṁgicca paṇḍalāpattavāgē illa venavā.

taṇhā로 묶이는 과정, 들러붙는 과정, 그래서 upādāna로 거기 묶여 있는 과정 — 이 두 가지에 휩쓸려 있는 것입니다. 그 taṇhā와 upādāna 과정의 힘에서 우리는 벗어날 수 없고, 원하는 것을 할 수도 없습니다. 거기 휩쓸려 바람에 걸린 마른 잎처럼 끌려갑니다.

yam davasaka mē taṇhā upādāna deka duru karalā dæma nam balavēkayen api nidaha. edāṭa kohevat upattiyaṭa kriyātmaka vana balayak næhæ. edāṭa upata venavā. taṇhakyō sabba duknātiya kivvē tōka.

어느 날 이 taṇhā와 upādāna 두 가지를 없애 버리면 그 힘에서 우리는 자유로워집니다. 그날에는 어디로든 태어남으로 작동하는 힘이 없습니다. 그날 태어남이 멈춥니다. 'Taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti'라고 하신 것이 이것입니다.

taṇhāva nætnam upādānayakut taṇhāva tiyenavā nam upādānayakut tiyenavā. taṇhā upādāna deka tiyena tākkal balavēgayak nægena næ balavēgiya kriyātmakayen holak mē tun lōkaya kisima kenekuṭa bæha. ēkaṭa atagahanna. ē væværadi. ē taram ēka ati siyum ati sūmayi.

taṇhā가 없으면 upādāna도 없고, taṇhā가 있으면 upādāna도 있습니다. taṇhā와 upādāna 두 가지가 있는 한 힘이 일어나고, 그 힘이 작동하는 것을 이 세 세계의 누구도 막을 수 없습니다. 거기에 손댈 수 없습니다. 그만큼 그것은 아주 미묘합니다.

kenekuṭa aṭagahanna bæri taṇhā upādāna dekē svairiya balavēgayen kriyātmaka vīmē hækiyāva lōkayē siyalu satvayenma gōcara velā tiyenavā ehema gōcara velā. menna mē taṇhā upādāna kiyana deka nikan haṭagattē.

누구도 손댈 수 없는 taṇhā와 upādāna 두 가지의 제멋대로인 힘으로 작동하는 그 능력에 세상의 모든 중생이 휩쓸려 있습니다. 그렇게 휩쓸려 있습니다. 그런데 이 taṇhā와 upādāna 두 가지는 그냥 생겨난 것이 아닙니다.

ē taṇhāvayi, upādānayayi kiyana eka haṭagattē api visinma pahaḷa karapu væḍapiḷilak nisā haṭagattā apēma nigamanaya. apima karapu nigamanayak. apēma avaśyatāvaya. ē avastāvaya tamayi pr̥thagjana avaśyatāvaya.

taṇhā와 upādāna는 우리가 스스로 일으킨 작용 때문에 생겼습니다. 우리 자신의 결론입니다. 우리가 내린 결론, 우리 자신의 필요입니다. 그 필요가 puthujjana의 필요입니다.

pr̥thagjana avaśyatāvaya mokakda? yam mohotakadī avidyāva nisā ætta pēnnē næti nisā. mē satva pudgala davya vastu kiyana mēvā tuḷa tibena siyalu dē. ē ē tæn valaṭa hiṭamelā sārayi kiyalā nigamanayak karanavā. menna mē mē svabhāvaya maṭa sāravā.

puthujjana의 필요란 무엇입니까? 어느 순간 avidyā 때문에 진실이 보이지 않아서, 이 중생·사람·물건·재산 속에 있는 모든 것을 그 자리마다 '알맹이(sāra)가 있다'고 결론 내립니다. '이런 성품이 나에게 알맹이가 있다.'

menna mē parisaraya maṭa sāravat hæṭiyaṭa pērenavā. menna ākāraya maṭa sāravat hæṭiyaṭa pēnnē. menna mē gati lakṣaṇaya maṭa sāravat hæṭiyaṭa pēnnē. ehenam maṭa ēka ōnē. maṭa eban̆du dē tuḷa hitanna ōnē. eban̆du dē tuḷa kiyanna ōnē eban̆du dē tuḷa karanna ōnē. mē pr̥thagjanayā nānā prakāra dr̥ṣṭi valin bæhæganna mata mē

'이 환경이 나에게 알맹이 있어 보인다. 이 모양이 나에게 알맹이 있어 보인다. 이 성질이 나에게 알맹이 있어 보인다. 그렇다면 나는 그것을 원한다. 그런 것 속에서 생각하고, 말하고, 행해야 한다.' 이 puthujjana는 갖가지 견해에 빠져 있습니다.

dæn tirisenek venna kæmati næhæ ballek venna kæmati næha. hæbæyi baḷu væḍa kiyalā yamak lōkē tiyennē. ē baḷu væḍa balu væḍa piḷivelada hari ākāra ēka priya karanavā.

짐승이 되고 싶어 하지 않고 개가 되고 싶어 하지 않습니다. 그런데 세상에는 '개 짓'이라는 것이 있습니다. 그 개 짓, 개 같은 방식을 사람들이 좋아합니다.

ē pudgalayā ē væḍapila hon̆dayi kiyalā nigamanaya kaḷē ēka ætta tērum ganna bæri avidyāva. avidyāvē nigamanaya baḷu væḍa piḷivila hon̆dayi kiyana. dæn baḷu væḍa piḷivilalā hon̆dayi kiyana eka balu væḍavalaṭa hari kæmatiyīma. ballek venna akauxæ. baḷu væḍavalaṭa hari kæmatiyi.

그 사람이 그 방식을 좋다고 결론 내린 것은 진실을 이해하지 못하는 avidyā 때문입니다. 개 짓이 좋다는 것은 avidyā의 결론입니다. 개 짓이 좋다고 하는 것은 개 짓을 아주 좋아하는 것입니다. 개가 되기는 싫어하면서 개 짓은 아주 좋아합니다.

gæri piḷivela kæmati. hæbæyi gæraṇiyek venna akamatiya. gæraṇiyek vennē tamangē kæmætta kæmætta anuvanē. gæraṇi væḍi pirivilaṭa taman kæmatinavā. api koccara kæmæti vunat hariyannē næha. ē gæriyi væḍa piḷivela nisā nægena saṁkhāraya gærī saṁkhāra balu væḍa piḷivela nisā næ saṁkhāraya kiyannē balu saṁkhāra. itin baḷu væḍavalaṭa kæmatina. balu saṁkhārayaṭa tamayi api kæmati vennē. ōka kæmati

구렁이 짓은 좋아하지만 구렁이가 되기는 싫어합니다. 그러나 구렁이가 되는 것도 결국 자기가 좋아한 대로입니다. 구렁이 짓을 스스로 좋아하니까요. 우리가 아무리 싫다고 해도 소용없습니다. 그 구렁이 짓 때문에 일어나는 saṅkhāra가 구렁이 saṅkhāra이고, 개 짓 때문에 일어나는 saṅkhāra가 개 saṅkhāra입니다. 그러니 개 짓을 좋아하면 개 saṅkhāra를 좋아하는 것입니다.

saṁkhārayaṭa tamayi api kæmati vennē. ōka kæmati dē karannē. kæmati dē kiyannē kæmati dē maṭa ōna hæṭiyaṭayi mama kiyannē. maṭa ōna hæṭiyaṭayi mama karannē api ō hon̆da puruddak tiyenavā. kavuk nē mama ahannē maṭa ōna hæṭiyaṭa ganna oya ma karannē maṭa ōna hæṭiya sāvarasta ōnaṭa nemeyi.

그것이 좋아하는 일을 하는 것입니다. 좋아하는 것이란 '나는 내 마음대로 말한다, 내 마음대로 한다'는 것입니다. 우리에게는 좋은 버릇이 하나 있지요. '누구 말을 내가 듣느냐, 나는 내 마음대로 한다, 남이 원하는 대로가 아니다.'

dæn menna mē pr̥thagjana dr̥ṣṭiya kiyannē mē pr̥thagjanayagē mūlika adaha. mama karannē maṭa ōna hæti. kāguvā kiyana ahannē næ mama. dæn menna ēka dr̥ṣṭiyak.

이 puthujjana의 견해라는 것은 puthujjana의 기본 생각입니다. '나는 내 마음대로 한다. 누가 뭐라 해도 나는 듣지 않는다.' 이것이 하나의 견해입니다.

monavā karanna maṭa anun kiyana hæṭiyaṭa mama karavā tava kaṭṭiyak ehemat bænna. ēgollō bægætnavā. anik kaṭiya ahaṁkāra kaṭṭiya kiyanavā mama kālevā poḍak mama karannē maṭa ōnē.

'무엇을 하든 남이 말하는 대로 한다'는 다른 무리도 그렇게 빠져 있습니다. 그들은 비굴해집니다. 또 다른 무리, 오만한 무리는 '누가 뭐래도 나는 내 마음대로 한다'고 말합니다.

dæn eka kaṭṭiyak duk venavā. anē maṭa ōnē hæṭiyaṭa karanna āsāva tiyenavā. maṭa ōna hæṭiyaṭa karaganna næha. monavā karanna maṭa ōna hæṭiyaṭa karanna buḍi kanna venavā. bæænun ahanna venavā. maṭa ōniyaṭa karanna giyot tæ maṭa inna hamba vennē. dæn bægǣ pat velā. anunṭa ōna hæṭiyaṭa karana. hæbæyi etana ḷata ævilalāda vitara karannē. tava kaṭṭiyak innavā ehema næha. ahaṁkārakama væḍiyi. eyā tavat lokaṭa badāgena mānyaya adhika karagena eka ekkana eka mama karannē maṭa ōna hæṭiyē koit maṭa ōna hæṭiya. ē anik ayat vasara kara tamangē eka geniyanna hada menna mē deka tamayi pr̥thana adahas ekak.

한 무리는 슬퍼합니다. '아, 나는 내 마음대로 하고 싶은데 그렇게 할 수가 없다. 무엇이든 내 마음대로 하려면 얻어맞아야 하고 욕을 들어야 한다. 내 마음대로 하려 들면 있을 자리도 없다.' 그래서 비굴해져 남이 원하는 대로 합니다. 그러나 속이 타면서 합니다. 다른 무리는 그렇지 않습니다. 오만함이 더 큽니다. 더 크게 끌어안고 māna를 키워 '나는 누가 뭐래도 내 마음대로 한다'며 다른 이들을 굴복시키고 자기 뜻을 밀고 나가려 합니다. 이 둘이 puthujjana의 생각입니다.

mē sasara særisaranna hētu vena pudgalayāṭa mē adahat dekē inna tākkal kisima davasaka mēken nam midenna bæhæ koccara anikava hon̆dayi kivvat budu dahama hon̆dayi kivvat, nivana hon̆dayi kiyalā næmaṭa kivvat monavā kivvā hariyannē næha. tamanṭa ōna ekak tiyenavada?

saṃsāra를 떠도는 원인이 되는 사람이 이 두 생각 속에 있는 동안에는 결코 여기서 벗어날 수 없습니다. 아무리 다른 것이 좋다고 해도, Buddha의 dharma가 좋다고 해도, nibbāna가 좋다고 입으로 말해도, 무슨 말을 해도 소용없습니다. 자기가 원하는 것이 있습니까?

taman kæmati ekak tiyenavā. maṭa ōna hæṭiyat tiyenna ōna. anna maṭa ōna hæṭiyaṭa onna ē inna tākkal pr̥tagjanayā otana særisara. etakoṭa

자기가 좋아하는 것이 있습니다. 내 마음대로 되어야 합니다. 바로 이 '내 마음대로' 속에 있는 한 puthujjana는 거기서 떠돕니다.

ēken bērenna kūlaya ahuvelā tiyenavā. dæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

maṭa ōna hæṭiyaṭavat anunṭa ōna hæṭiyaṭa karana eka hariyanna ekak nemeyi kiyalā dharmaya dækka dharma dakinavā. ē maṭa ōna hæṭiyaṭa kiyalā karana ekat venna næti hita vennē næti mulāvak. antō hæṭiyaṭa karana ekak vennē næti hitannē næti mulāvak. mē dekama pratiphala næti anātha vena væḍapiḷilā kiyā dakinavā.

이제 '내 마음대로' 하는 것도, '남이 원하는 대로' 하는 것도 맞는 길이 아니라고, dharma를 본 이는 dharma로 봅니다. '내 마음대로' 하는 것도 이룰 수 없고 생각대로 되지 않는 미혹이며, '남 뜻대로' 하는 것도 이룰 수 없는 미혹입니다. 이 둘 다 결과 없이 의지할 데 없는(anātha) 방식이라고 봅니다.

ehenam mokakda karanna ōnē? maṭa ōna hæṭiyaṭa karana ekat athæralā anunṭa ōna hæṭiyaṭa karana ekat at æralā dharmayaṭa ōna hæṭiyaṭa kerenna ōnē.

그렇다면 무엇을 해야 합니까? 내 마음대로 하는 것도 버리고, 남이 원하는 대로 하는 것도 버리고, dharma가 원하는 대로 해야 합니다.

midīma san̆dahā vimuktiya san̆dahā yam dharmayak æti. ē dharma nyāyaṭa anukūla vidihaṭa maga ekayi auda ekayi dekamat ælalā. ēkaṭa avanata venna ōnē. dharma nyāyaṭa avanata venna ōnē.

벗어남을 위해, vimutti를 위해 어떤 dharma가 있습니다. 그 dharma의 이치에 맞게, 이쪽과 저쪽 둘 다를 버리고 그것에 따라야 합니다. dharma의 이치에 따라야 합니다.

anna etanin pēnavā mēka yahapataṭa geniyanavā. mēka ayahapataṭa innavā. mēka ballayek karanavā, mēka karanavā. mēka gæraṇiyek karanavā. mēka nariyek karanavā. mēka manussayek karanavā, mēka deviyek karanavā, mēka brahmayek karanavā. monavā kaḷat gevilā yanavā. ehenam kotana kavuru karalā. ehenam mē ṭika kramayaṭa kaḷot oya ekakvat næha. anna budu dahamaṭa bæ.

그러면 거기서 보입니다. 이것은 좋음으로 이끈다, 이것은 나쁨에 머물게 한다, 이것은 개로 만든다, 이것은 구렁이로 만든다, 이것은 여우로 만든다, 이것은 사람으로 만든다, 이것은 신으로 만든다, 이것은 brahma로 만든다. 무엇을 하든 다 닳아 없어집니다. 그렇다면 어디서 누가 되었습니까? 그렇다면 이것을 방법대로 하면 그 어느 것도 없습니다. 그것이 바로 Buddha의 dharma입니다.

mē ṭika mehema kaḷot gæragiyek vennet næhæ ballek vennet næhækayek vennet næhæ. manussayek vennet næhæ. deviyek vennet næhæ. brahmayek vennet næhæ kavuruvat vennē næ. venna diya okkoma ivarayi. anna nivan.

이것을 이렇게 하면 구렁이도 되지 않고, 개도 되지 않고, 다른 무엇도 되지 않습니다. 사람도 되지 않고, 신도 되지 않고, brahma도 되지 않습니다. 아무것도 되지 않습니다. 될 것이 모두 끝났습니다. 그것이 nibbāna입니다.

dæn nivan maga pennanna yam dharmayak æti. ē dharmayaṭa ekan̆ga vuna nivana læbilā. mē paṁcaskandhayak tiyena sambandhaya ivara venavā.

nibbāna의 길을 보여 주는 어떤 dharma가 있습니다. 그 dharma에 따르면 nibbāna를 얻어, 이 pañcakkhandha가 있는 관계가 끝납니다.

ehenam deviyekunat paṁcaskandhayaṭa ayiti. brahmayunat ayitiyenavā paṁcaskandhayaṭa ayitiyak tiyenavā. ēka tamayi innē. brahma kaya hædennet brahma hiṭa hædennēt paṁcaskandhayat ekkayi. kaya dēva hiṭa hædennē paṁcaskandhayat ekkayi. manussa kaya manussa hiṭa hædennē paṁcaskandhayak ekka. baḷu kaya baḷu hiṭa hædennē paṁcaskandhayak ekkayi. gæraḍi kaya gæraḍi hiṭa hædennē paṁcaskandhayak ekkayi. apā kaya apā hita hædennet paṁcaskandhayak ekka. hatara apāya upanna kohē upanna. paṁcaskandhayak tiyena eka eka ākāra hæḍa tala tamayitāvayayi, prahannatāvayayi deka mul karagena gatta hæḍala tamayi mē satva prabhēda lōkē bihivelā innē.

그렇다면 신도 pañcakkhandha에 속합니다. brahma도 pañcakkhandha에 속합니다. 있는 것은 그것입니다. brahma의 몸이 생기는 것도, brahma의 마음이 생기는 것도 pañcakkhandha와 함께입니다. 신의 몸과 신의 마음이 생기는 것도 pañcakkhandha와 함께입니다. 사람의 몸과 사람의 마음도 pañcakkhandha와 함께 생깁니다. 개의 몸과 개의 마음도 pañcakkhandha와 함께 생깁니다. 구렁이의 몸과 구렁이의 마음도 pañcakkhandha와 함께 생깁니다. apāya의 몸과 apāya의 마음도 pañcakkhandha와 함께 생깁니다. 네 apāya 어디에 태어나든, pañcakkhandha가 있는 갖가지 모양의 형태, 더럽혀짐과 맑음 두 가지를 뿌리로 하여 얻은 형태로 이 갖가지 중생이 세상에 태어나 있습니다.

ehenam menna mē paṁcaskandhayak eka tiyena sambandhaya hon̆dayi kiyalā ganna tākkal. ē pudgalayā innē anna ara kiyana maṭa ōnē hæṭiyaṭa kiyana ekē tamayi innē. mēvā magē ēvā maṭa ōnē hæṭiyaṭa magē pālanaya tiyenna ōnē. mama kiyana vidihaṭa lōke pavatinna ōnē. menna mehema adahasak karaganna. anna maṭa ōna hæṭiyaṭa gannavā kiyana mē pr̥thagjana adahasa mul karagena dharmayen dakinnē næti tākkal. oya adahasaṭa ayin karaganna bæri. mē lōka satyayama mēkē særisala.

그렇다면 이 pañcakkhandha가 있는 관계를 좋다고 여기는 동안, 그 사람은 앞서 말한 '내 마음대로' 속에 있는 것입니다. '이것들은 내 것이다, 내 마음대로 내 통제 아래 있어야 한다, 내가 말하는 대로 세상이 있어야 한다.' 이런 생각을 품습니다. '내 마음대로 갖는다'는 이 puthujjana의 생각을 뿌리로 삼아, dharma로 보지 못하는 동안에는 그 생각을 치울 수 없습니다. 이 세상 중생은 여기서 떠돕니다.

bærisarayi maṭa ōna eka tamayi vaṭināmaka karagannē. koccara vaṭinā dēval lōkē tibuṇāda? ohuṭa vaṭinnē dæn baḷu væḍa karana eka dēva væḍapatuila koccara vaṭinavā kiyalā eha lōkē sammata kaḷā. brahmaya kiyana væḍapilat brahma atbæt koccara vaṭinavā kiyalā lōkē sammata kaḷā. eyāṭa ēka vaṭinnē. eyāṭa vaṭinnē baḷu vælakila.

떠돌며 자기가 원하는 것을 가장 값지게 여깁니다. 세상에 아무리 값진 것이 있어도 그에게 값진 것은 따로 있습니다. 신의 방식이 얼마나 값진지 세상이 인정했고, brahma의 방식과 brahma의 attabhāva가 얼마나 값진지 세상이 인정했어도, 개 짓 하는 이에게 값진 것은 그것, 개 짓입니다.

gærahīmayi æḍiyāvayi kiyana deka gedaraka tiyā innavā nam yam kenek. koccara kavuru monavā kiyanna kiyā mona baṇa kihiga eyāṭa vaḍinnē garaha garaha inna ekayi æḍiyāva. anungē tora pōcayak nætuva anungē ēvā kiyava kiyalā araṭa garahamin ekama æn̆di āven innavana oya gati rassanaya tamayi oyaṭa vaṭinnē.

비난과 질투라는 두 가지를 품고 사는 사람이 있다면, 누가 무엇을 말하든 어떤 설법을 해 주든 그에게 값진 것은 남을 헐뜯으며 사는 것과 질투입니다. 아무 생각 없이 남의 일을 떠들고 헐뜯으며 늘 질투 속에 사는 그 맛, 그것이 그에게 값진 것입니다.

ōkē natara karanna kiva kæmati. boṭō ṭikak mulāganna uḍa væṭak mulā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

maṭa ōnē hæṭiyaṭa mama karannē maṭa upadesa denna ōnē næ. ōka tamayi tiyena paḷaveni uttaraya.

'나는 내 마음대로 한다, 나에게 충고할 필요 없다.' 이것이 나오는 첫 대답입니다.

dæn namut eyā ēkaṭa kæmætta. anna kæmætta ēkanavā. oya kæmæti vunē monavada? oya okkoma saṁ. oya sæma væḍapilakma saṁ valaṭa mul venavā. ekatu saṁ kiyannē yam yam ākāraya ekatu ve. ē yam yam ākārayaka balu dharmaya ekatu tiyenavā nam baḷu dharmatā samaga saṁyōga vunāma anna balu samaga saṁlu saṁ etanayi digalā tiyennē. gærani dharmatāvayak tiyenavā nam ēka tamayi ekatu vunā nam saṁyōga vuṇānē. gærani dharmatāvaya tamayi etana næginnē. īṭa anukūla dharma eka hētuva phalaya nægennē. anna sārayi kiyalā gattē ōkayi.

그러나 그는 그것을 좋아합니다. 그 좋아함이 바로 그것입니다. 그가 좋아한 것은 무엇입니까? 그 모든 것이 saṃ입니다. 그 모든 방식이 saṃ의 뿌리가 됩니다. saṃ이란 어떤 모양들이 모이는 것입니다. 어떤 모양의 개의 성질이 모여 있다면, 개의 성질과 결합했을 때 개와 함께하는 saṃ이 거기서 일어난 것입니다. 구렁이의 성질이 모였다면, 결합했다면 구렁이의 성질이 거기서 일어나고 그에 맞는 원인과 결과가 일어납니다. 'sāra'라고 붙잡은 것이 바로 그것입니다.

ehenam mē saṁ goḍaval valin yamak sārayi kiyalā gattā. onna saṁ koṭasaṭa gattē paṁcaskandhayak pahala rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana. koyi ākārayaṭa hō hæḍatalayak gattamē paṁcaskandhayak tiyenavana. menna mē paṁcaskandhayak priyayi manāpayi, hon̆dayi kiyalā nigamanaya kaḷā. sārayi kiyalā gattāna. anna ohuṭa kiyanavā saṁsāraya innavā. oya vētā saṁsāraya

그렇다면 이 saṃ의 무더기에서 무언가를 sāra라고 붙잡았습니다. saṃ의 몫으로 붙잡은 것은 pañcakkhandha, 곧 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa입니다. 어떤 형태를 취하든 거기에는 pañcakkhandha가 있습니다. 이 pañcakkhandha를 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고 결론 내렸습니다. sāra라고 붙잡았습니다. 그런 이를 saṃsāra에 있다고 합니다. 그것이 saṃsāra입니다.

dæn saṁsāraya han̆dunāganna ōnē. menna saṁsāraya api mē āpu gamana saṁsāraya kivvaṭa harina ēka saṁsāra gamana saṁsāraya nisā āpu gamana ayi tiyennē. ēkaṭa saṁsāra gamana tiyenavā. saṁsārē tērum ganna ōnē saṁsāra gamana venama tērum ganna ōnē. idiriyaṭa yana saṁsāra gamanat venama tērum ganna ōnē. dæn inna saṁsārayet tērum ganna ōnē. saṁsāra væḍapiḷivela saṁsāraya kiyana ekat tērum ganna ōnē. saṁsāraya tērum gattaṭa pasē puḷuvan. ēkē gaman karanavada? ēkē innavada? matut ēkē yanavada? nædda? īṭa passē ēka tīraṇaya

이제 saṃsāra를 알아보아야 합니다. 이것이 saṃsāra입니다. 우리가 지나온 길을 saṃsāra라고 하지만 사실 그것은 saṃsāra의 길입니다. saṃsāra 때문에 지나온 길이 있는 것이고, 그것을 saṃsāra의 길이라고 합니다. saṃsāra를 이해해야 하고, saṃsāra의 길은 따로 이해해야 합니다. 앞으로 갈 saṃsāra의 길도 따로 이해해야 합니다. 지금 있는 saṃsāra도 이해해야 합니다. saṃsāra가 작동하는 방식, saṃsāra라는 것 자체도 이해해야 합니다. saṃsāra를 이해한 뒤에야, 그 안을 가고 있는지, 그 안에 머물러 있는지, 앞으로도 그 안을 갈 것인지 아닌지 알 수 있습니다. 그런 다음에 그것을 결정합니다.

karannā. ehenam mē pr̥thagjana kiyana mē lōka satvayā paḷaveni karagena innē saṁsāraya kiyana ekayi. oya kiyana ēvā sārayi kiyana. siyallama sārayi kiyalā eka særē badāgannē nemeyi. ōka hari ekak badāgannā upādānaya karaganna. anna saṁsārayak upādāna karagattahama ē sārayi kiyana dr̥ṣṭiya gattā issellā.

그렇다면 puthujjana라는 이 세상 중생이 첫째로 삼고 있는 것은 saṃsāra입니다. 그것들을 sāra라고 하는 것입니다. 모든 것을 한꺼번에 sāra라고 끌어안는 것이 아니라 무엇이든 하나를 끌어안아 upādāna로 삼습니다. saṃsāra를 upādāna로 삼을 때, 그 'sāra'라는 견해를 먼저 취한 것입니다.

menna avidyāvē dr̥ṣṭiya. avidyāva tiyenavada nædda kiyalā nigamanaya karannē sārayi kiyalā gatta nigamanayak. monavada mē pævæt sārayi kiyalā nigamanaya karannē? avidyāva ē pættaṭa hæ. ē nigamanaya dunnē avidyāva. mē pævætma tura yamak sārayi kiyalā gattā nam ē dr̥ṣṭiyen gattā nam ēka avidyāven nægicca dr̥ṣṭiyāva. menna mē dr̥ṣṭiya tērum ganna ōnē. ē tuḷin tērum gannam maṭa avidyāva tiyenavada?

이것이 avidyā의 견해입니다. avidyā가 있는지 없는지 가리는 것은 sāra라고 취한 결론으로 합니다. 이 존재에서 무엇을 sāra라고 결론 내립니까? avidyā가 그쪽으로 빠지게 합니다. 그 결론을 내준 것은 avidyā입니다. 이 존재 안에서 무엇이든 sāra라고 취했다면, 그 견해로 취했다면 그것은 avidyā에서 일어난 견해입니다. 이 견해를 이해해야 합니다. 그것을 통해 '나에게 avidyā가 있는가?'를 알게 됩니다.

dæn mēka api otanin tērum ganna ōnē. itin menna metanin paṭan gattaṭa passē avidyāva æhak vennē arihat phalayaṭa yanakanma mēka antima mātrayē tiyenavā. ēkē muḷu væḍapiḷila dænagannavā sōtāpanna phalayaṭa enakoṭa. etakoṭa tamayi kāraṇaya dænagannē.

이것을 우리는 거기서부터 이해해야 합니다. 여기서 시작하고 나면, avidyā가 사라지는 것은 arahant의 결실(phala)에 이를 때까지입니다. 그때까지 아주 미세하게 남아 있습니다. 그 모든 작동을 아는 것은 sotāpanna의 결실에 이를 때입니다. 그때에야 그 까닭을 압니다.

mehema kaḷot gæraḍiyek venavā. mehema kaḷo ballek venavā. mehema kaḷot parakayek venavā. ēka harat bæ dena mārgaya, kæraṇi bava labā dena mārgaya, baḷu bava labā dena mārgaya ēka tamayi ē tiyennē. menna mēka giyot miheenavā. manussayek enavā. mē manussa bava labādena mārgaya. ēkat tērum gannavā sōvāntara. menna mehemot deviyek venavā. ē pætta ē mārgaya ēka devi mārgaya. ēkat tērum gannavā. mehema kaḷot brahmayek venavā. ēka brahma mārgaya. ēka tērum ganna. kavuru velā hari haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat velā væneilā yanavā. ēkat tērum ganna. anna sōtāpanna pudgalayā tērum ganna eya tuḷin avatenna dharmaya dækkahama dakina tiyenna. ehema tērum gattahama apima tērum ganavā mēken kōkada hon̆da kōkada naraka

이렇게 하면 구렁이가 되고, 이렇게 하면 개가 되고, 이렇게 하면 소가 된다. 그것이 소가 되는 길, 구렁이가 되는 길, 개가 되는 길이라는 것이 거기 있습니다. 이렇게 가면 사람이 된다, 이것이 사람이 되는 길이다 — 그것도 sotāpanna는 이해합니다. 이렇게 하면 신이 된다, 그쪽 길이 신의 길이다 — 그것도 이해합니다. 이렇게 하면 brahma가 된다, 그것이 brahma의 길이다 — 그것도 이해합니다. 무엇이 되어 생겨났든 변하여(vipariṇāma) 무너져 간다는 것도 이해합니다. sotāpanna인 사람은 그것을 통해 이해하고, dharma를 보면 그대로 보입니다. 그렇게 이해하면 이 가운데 무엇이 좋고 무엇이 나쁜지 스스로 압니다.

kotana hari haṭagattahama vipariṇāmayaṭa pat velā vænasilā yanavā nam ēka hon̆dayi kiyalā ganna nigamanaya karanna bæhæ. ehema eka ehekaṭa mama kiyanavā nam magē kiyanavā nam magē ātmaya kiyana nam ēka mulāvak misak vena ekak nemeyi kiyalā tērum gannā. ehenam mokakda gannē? ē mama kiyanna magē kiyanna ma magē ātmaya kiyanna ē hon̆dayi kiyana hæma pævætmakma tibuṇa nam mēka dukaṭa hētuva duka misak. ēka ætuḷu kaḷot ēka dukaṭa hētu venavā nisā. kavadāvat midīmak hamba vennē næha kiyat dē.

어디서든 생겨나 변하여 무너져 간다면, 그것을 좋다고 결론 내릴 수 없습니다. 그런 것을 '나'라 하고 '내 것'이라 하고 '내 ātman'이라 한다면 그것은 미혹일 뿐 다른 것이 아니라고 이해합니다. 그렇다면 무엇을 취합니까? '나'라 하고 '내 것'이라 하고 '내 ātman'이라 하며 좋다고 여기는 모든 존재가 있다면 그것은 dukkha의 원인이며 dukkha일 뿐입니다. 그것을 안에 들이면 dukkha의 원인이 되기에 결코 벗어남을 얻지 못한다는 것입니다.

eban̆du dēval athæralā eban̆du vannā vū sārayi kiyana dr̥ṣṭiya hitin atrapunāma paḷamu mula kæpenavā kiyalā dænaganna. ebaddiya karā yanna tiyennē mula kæpenavā. ehenam saṁsārayi kiyalā kotana hari mænnananna ē mænapu tākal ohu ēkaṭa ælilā gælilā innavā. sārayi kiyalā gatta dēda. anna sārāyi kiyalā mē pævætmak nam gatta kotana hari? pævætmaṭa himi vena yam jātiyak tiyenavā.

그런 것들을 버리고 그런 'sāra'라는 견해를 마음에서 놓아 버리면 첫 뿌리가 잘린다는 것을 아십시오. 그렇게 할 때 뿌리가 잘립니다. 그렇다면 어디서든 sāra라고 여기는 동안 그는 거기에 들러붙고 빠져 있습니다. sāra라고 취한 것에. 어디서든 이 존재를 sāra라고 취했다면, 그 존재에 걸맞은 어떤 jāti가 있습니다.

ohu ēṭa anukūla jātiya ipadinna ipadīmaṭayi ēkē hētuphala phalayaṭa hētu vaśayen balapāra.

그는 그에 맞는 jāti로 태어나는 데에, 그 원인과 결과의 결과에 원인으로 작용합니다.

ehenam menna metandi yamkisi pævætmak saha sambandha paṁcaskandhayak hā sambandha deyak nam api sārayi kiyalā gattē. mēka avidyāva. anna avidyāva tōrāganna ōnē ōka tērum gattē næti pudgalayā mokada karannē hæmatænama hon̆da vēvā, naraka vēvā. koccara dūtaya vēvā. oya hētuvaṭa hari ākāra.

그렇다면 여기서 어떤 존재와, pañcakkhandha와 관련된 어떤 것을 우리가 sāra라고 취했다면 그것이 avidyā입니다. 그 avidyā를 가려내야 합니다. 그것을 이해하지 못한 사람은 무엇을 합니까? 어디서든, 좋든 나쁘든, 아무리 더럽든, 그 까닭에 맞는 모양을 좇습니다.

balvenna kæmati nætnam balu vædavalaṭa āsayi. nariyāvenna kæmati næha nariya væḍa piḷivelaṭa āsayi. arakāven kæmati nǣha harak væḍa piḷivelaṭa āsayi. ēka sārayi kiyalā hitāganna.

개가 되기는 싫으면서 개 짓은 좋아합니다. 여우가 되기는 싫으면서 여우 짓은 좋아합니다. 소가 되기는 싫으면서 소 짓은 좋아합니다. 그것을 sāra라고 여깁니다.

anna saṁ kivvē baḷu harak minis, dēval oya okkoma saṁ ekatu paṁcaskandhayaka ekatu okkoma saṁ koṭasaṭa væṭennavā. ēvā sārayi kiyalā gatta mē dr̥ṣṭiya avidyāven bæhægatta dr̥ṣṭiya nisā. ohu ē tuḷa kaṭayutu karanna paṭan gannē. etanaṭa pat venna etana æsuru karanna. menna

saṃ이라고 한 것은 개, 소, 사람, 신, 그 모든 것이 saṃ입니다. 모인 것, pañcakkhandha의 모임은 모두 saṃ의 몫에 들어갑니다. 그것들을 sāra라고 취한 이 견해, avidyā로 빠진 견해 때문에 그는 그 안에서 행하기 시작합니다. 거기에 이르고 거기에 의지하려고.

etanaṭa pat venna etana æsuru karanna. menna saṁsārayi kiyana nigamanaya nisā īḷan̆gaṭa bahira kriyāvaliya mona vænaṭa kriyātmaka vennē? siten ē piḷiban̆da kaṭayutu karanavā. vacanayen kaṭayutu karanavā kriyāven kaṭayutu karanavā. sita kaya vacanaya kiyana menna mē tunē. manō saṁkhāra, vaca saṁkhāra, kāya saṁkhāra kiyalā. menna mē saṁkhāra pahaḷa karanavā. samahara velaṭa meyā

이 'saṃsāra'라는 결론 때문에 다음으로 바깥의 작용은 어떻게 작동합니까? 마음으로 그것에 관해 행하고, 말로 행하고, 행동으로 행합니다. 마음, 몸, 말 이 셋으로. mano-saṅkhāra, vacī-saṅkhāra, kāya-saṅkhāra라고 하는 이 saṅkhāra를 일으킵니다.

menna mē saṁkhāra pahaḷa karanavā. samahara velaṭa meyā mē lōkē puṇya kiyana koṭasaṭa væḍenavā. samaharaṭa apuyaya nætnam pāpa kiyana koṭasaṭa væra. puṇya saṁkhāra pāpa saṁkhāra kiyalā dekaṭa mēka sambandha vennē. mē dekaṭa sambandha vunāma puṇya kiyana ēvayi sæpa sampat kiyana ēvā pāpa kiyana ēvayin duk karadara kiyana ēvā uruma karagena labāganna. koccara akæmættanak kæmuṇak kæmætta akæmætta nemeyi mēkaṭa balapānnē hētu phalaya. anna hētuphalaya paridi

때로 이 사람은 세상에서 puñña라는 쪽으로 자라고, 때로는 apuñña, 곧 pāpa라는 쪽으로 떨어집니다. 이것은 puñña saṅkhāra와 pāpa saṅkhāra 두 가지에 이어집니다. 이 둘에 이어지면 puñña로는 즐거움과 넉넉함을, pāpa로는 괴로움과 곤란을 물려받아 얻습니다. 아무리 싫든 좋든, 여기에 작용하는 것은 좋고 싫음이 아니라 원인과 결과입니다.

balapānnē hētu phalaya. anna hētuphalaya paridi balapāna. duk artha hō sæpa sampat kiyalā apiṭa urumakam kiyanna hiddha vunē. dæn mē urumakam kiyanna mula siddha vunē mokakda? avidyāven bæhægattā hon̆dayi ēka kiyā nigamanayak. ē nigamanayaṭa bæhægena nigan hiṭiyē næhæ hiten kayen vacanayen īṭa anukūlaya karanna paṭan gannā. ēvā hon̆dayi kiyana rōga sammitayē tiyena sucarita kiyana pættaṭa. pratiphalaya vipākaya hon̆dayi kiyana pættaṭa āgannavā. sukha vipāka kiyana pættaṭa āgannavā. iṣṭa priyama vipāka hæṭiyaṭa ē vagē tiyanē.

원인과 결과대로 작용합니다. 괴로움이든 즐거움과 넉넉함이든 우리가 물려받게 된 것입니다. 이 물려받음의 뿌리가 된 것은 무엇입니까? avidyā에 빠져 '그것이 좋다'고 내린 결론입니다. 그 결론에 빠져 가만히 있지 않고 마음과 몸과 말로 그에 맞게 하기 시작합니다. 그것들이 세상이 좋다고 인정하는 sucarita 쪽이면, 결과와 과보도 좋은 쪽으로 옵니다. sukha-vipāka 쪽으로 옵니다. 바라던, 사랑스러운 과보로 그렇게 옵니다.

ēvā naraka vidihaṭa nam kelalā tibunē api kæmati vunat akæmæti vunat ēvā apiṭa anicca apriya aramuṇu hæṭiyaṭa kenak tiyanna paṭan gannā. anna ēvā tamayi ælindayi gæṭennayi mulāven innayi hētu vennē. ætta dækena nætnam api mokada apriya dē enavaṭa gæṭenavā. priya dē enavaṭa ælenavā. ælilā gæṭilā mulā venavā. mulā velā gannavā tīraṇayak ēkaṭa dennē ē mulā tērena dennē væradi væḍapiḷi velā visan̆du koha yannē væradi vidiṭa.

그것들을 나쁘게 지었다면, 우리가 좋든 싫든 그것들은 바라지 않는, 사랑스럽지 않은 대상으로 우리에게 오기 시작합니다. 그것들이 들러붙고, 부딪치고, 미혹에 머무는 원인이 됩니다. 진실이 보이지 않으면 우리는 어떻게 합니까? 싫은 것이 오면 부딪치고, 좋은 것이 오면 들러붙습니다. 들러붙고 부딪치며 미혹합니다. 미혹한 채 결정을 내리는데, 그 미혹 속에서 내리는 것은 잘못된 방식의 해결이어서 잘못된 쪽으로 갑니다.

gæṭena deyak anicca apriyakak āvā nam oya vidihaṭa gahanavā, bayinavā, maranavā, eka deka karanavā mona tālin hari ovun vanasarin mama jaya gannavā. etenṭa bahinavā. gæṭīlā gæṭena væḍa piḷita bæhæ. āyesa harayak mokakda bæsē ān hon̆da ekak āyet hevva pævætmē. ēkat avidyāva.

부딪칠 것, 바라지 않고 싫은 것이 오면 그렇게 때리고 욕하고 죽이고 이것저것 하며, 어떤 수를 써서든 그들을 망치고 내가 이기겠다고 거기로 빠져듭니다. 부딪치는 방식에 빠지고, 다시 존재 속에서 좋은 것을 찾습니다. 그것도 avidyā입니다.

ē ē mohotē nægena avidyāva. avidyāvaṭa hētu tiyennē dharmaya dækena næti. dharmaya dækkā nam mē avidyāva mehemayi haṭagannē kiyalā dakinnē. avidyāva haṭaganna hæṭi dænagattā nam avidyāva nirōdha karana hæṭiya dharmayen dakinnavā. ē dakinnē buddha dharmaya.

그때그때 일어나는 avidyā입니다. avidyā의 원인은 dharma를 보지 못하는 것입니다. dharma를 보았다면 이 avidyā가 이렇게 생긴다고 봅니다. avidyā가 생기는 방식을 알았다면 avidyā를 소멸(nirodha)시키는 방식을 dharma로 봅니다. 그렇게 보는 것이 Buddha의 dharma입니다.

dharmaya kiyannē ekak nemeyi. ballek vennē bu dharmaya minihek vennē minis dharmaya deviyek vennē dēva dharmaya. brahmayek vennē brahma dharmaya satara apāyaṭa yannē satara apā dharma. ēvat dharmaya. dæruvot vennē ēka anukūla.

dharma라는 것은 하나가 아닙니다. 개가 되는 것은 개의 dharma, 사람이 되는 것은 사람의 dharma, 신이 되는 것은 신의 dharma, brahma가 되는 것은 brahma의 dharma입니다. 네 apāya로 가는 것은 네 apāya의 dharma입니다. 그것들도 dharma입니다. 지니면 그에 맞게 됩니다.

ehenam oya atara tiyenavā buddha dharmaya kiyalā. buddha dharmayen oya okkō udurā ahanavā. ū kiyana vacanaya pennannē buddha kiyannē buddha kiyana vacanayaṭa niruktiya bhavaya udurā dānavā. bhavaya udura dānavā kiyannē oya væḍapiḷivelama udurā dānavā kiyana eka. pævætma muḷu væḍapila udurā damanna yamkisi dharmayak hētu venavā nam ēkaṭa kiyanavā buddha dharma.

그런데 그 가운데 Buddha의 dharma라는 것이 있습니다. Buddha의 dharma로 그 모든 것을 뽑아 버립니다. 'Buddha'라는 말이 보여 주는 것, Buddha라는 말의 어원(nirukti)은 bhava를 뽑아 버린다는 것입니다. bhava를 뽑아 버린다는 것은 그 작동 방식 자체를 뽑아 버린다는 뜻입니다. 존재의 모든 작동을 뽑아 버리는 데 원인이 되는 dharma라면, 그것을 Buddha의 dharma라고 합니다.

dæn ayitikārayek innavada kiya anna buddha dharmayaṭa ayitikārayek nǣha kiyanna hētuva ēka. yam væḍa piḷikin mē pævætma udurā damanavada anna lovturā budupiyāṇan vahansēlā dēśanā karannē anna ē dharma ē nisā unvahansēlā dēśanā karanavā buddha dharma pævætma udurā dæmma uttamayāṭa kiyanavā buddha anna buddha vecca uttamaya tamāgē atdækīmen ætta pennalā denavā pævætma udurā dāna dharmaya mēkayi.

주인이 있느냐고 묻는다면, Buddha의 dharma에 주인이 없다고 하는 까닭이 그것입니다. 어떤 방식으로 이 존재를 뽑아 버리는지, 세상을 넘어선 Buddha 아버지들께서 설하시는 것이 바로 그 dharma입니다. 그래서 그분들은 Buddha의 dharma를 설하십니다. 존재를 뽑아 버린 거룩한 분을 Buddha라고 합니다. Buddha가 된 거룩한 분은 자신의 경험으로 진실을 보여 주십니다. '존재를 뽑아 버리는 dharma는 이것이다.'

dæn ē dharmaya ahalā api mokada karannē? buddha dharmaya anugamanaya kaḷot apit pævætma idirilā yanavā. āya pat upavatinna deenāt pahala venna deyak nema. pævætma udurā udā dāpu dharmaya apiṭa dunnaṭa passē. ē dharmaya vidyāva venadā kallā apiṭa puḷuvan. ē dharmaya śravaṇaya karalā ē dharmaya avabōdha karagena apiṭa eyā pævætma udurā dānna. pævætma udurā dæmmā nam ēkē pratiphala læbuva apit buddha. hæbæyi lovturā buddha nemeyi śrāvaka buddha.

그 dharma를 듣고 우리는 무엇을 합니까? Buddha의 dharma를 따르면 우리도 존재가 뽑혀 나갑니다. 다시 생겨날 것도, 나타날 것도 없습니다. 존재를 뽑아 버리는 dharma를 우리에게 주신 뒤에는 그 dharma가 드러나 있는 동안 우리도 할 수 있습니다. 그 dharma를 듣고 그 dharma를 깨달아 우리도 존재를 뽑아 버릴 수 있습니다. 존재를 뽑아 버려 그 결실을 얻었다면 우리도 Buddha입니다. 다만 세상을 넘어선 Buddha가 아니라 sāvaka Buddha입니다.

śrāva kiyalā kiyannē kāma āśrava pavāāśrava diṭṭhāsava avidyāśrava kiyana mē śrāvaya kṣaya karalā dāpu nisā kiyanavā śrāvaka

sāvaka라 하는 것은 kāmāsava, bhavāsava, diṭṭhāsava, avijjāsava라는 이 āsava를 다 없애 버렸기 때문에 sāvaka라고 하는 것입니다.

buduhāmuduruvangē mēmē inna sudut gattayi sivadāgatta kaṭṭiyayi buddha śrāvaka kiyana eka lōka sammataya ehema sammatayak lōkē tiyenavā. niyama śrāvaka kiyannē. kāmāśrava bhavāśrava diṭṭhāśrava avidyāśrava kiyana menna mē āśravayava kṣaya kara danavada yamkisi kenek eyā śrāvakaya

Buddha 스님 곁에 있는, 흰 옷을 입은 이들과 가사를 걸친 이들을 Buddha의 sāvaka라고 하는 것은 세상의 관습(sammuti)입니다. 세상에는 그런 관습이 있습니다. 참된 sāvaka란, kāmāsava, bhavāsava, diṭṭhāsava, avijjāsava라는 이 āsava를 다 없애 버린 사람, 그가 sāvaka입니다.

itin āśravaya kṣaya kara damanna nam kramayak tiyenavā suta buddha issellā ahaganna ōnē. dænuvat venna ōnē. lovturā budupiyāṇan vahansē suta buddha nemeyi. unvahansē sammā sambuddha anutara sammā sambuddha

āsava를 없애려면 방법이 있습니다. 먼저 sutabuddha로서 들어야 합니다. 알게 되어야 합니다. 세상을 넘어선 Buddha 아버지는 sutabuddha가 아닙니다. 그분은 sammāsambuddha, 위없는(anuttara) sammāsambuddha이십니다.

sāmānyayaṭa sama bæri. soyambut gnānayama dænaga unvahansē kāgenvat iillagatta ekak nemeyi unvahansē suyabut gnānayama tērum aragena mē bhavaya udurā damana siyalu væḍililā sarvārayenma dænagena sarvākārayenma vasī prāpta karanavā. siyalu ākārayen pūrṇa kara uttamayan vahansē tamayi sammā sambuddhaya.

보통 사람과 견줄 수 없습니다. 스스로 깨친(sayambhū) 지혜로 아셨습니다. 그분은 누구에게서 빌려 온 것이 아니라 sayambhū 지혜로 이해하여, 이 bhava를 뽑아 버리는 모든 방식을 온갖 면에서 아시고 온갖 면에서 자재함(vasī)을 얻으십니다. 모든 면에서 완성하신 거룩한 분이 sammāsambuddha이십니다.

anna sammā sambuddhayan vahansē ē ṭika karagena anik eccara karaganna śaktiyak gnāna śaktiyak næti bāhira sāmānya pirisa ē bhavaya udurā damana dharmaya kiyā dennā. nætnam buddha dharmaya kiyā denna. anna bhavaya udurā dakamana dharmaya kiyā dunnaṭa passē tērum ganna puḷuvan gnāna maṭṭamē śrāvaka kiyana pirisa innavā īḷan̆gaṭa

그 sammāsambuddha께서 그것을 이루시고, 그만큼 해낼 힘, 지혜의 힘이 없는 바깥의 보통 사람들에게 bhava를 뽑아 버리는 dharma, 곧 Buddha의 dharma를 가르쳐 주십니다. bhava를 뽑아 버리는 dharma를 가르쳐 주신 뒤에는, 그것을 이해할 수 있는 지혜 수준의 sāvaka라는 무리가 그다음에 있습니다.

anna ē pirisa ē ṭika ganna ē ṭika aragena iva hitannam ē dharmaya ē buddha dharmaya æsuru karalā oya śrāvaya ēka kara dæmaṭa passē anna buddha śrāvaka venavā. eyāt buddha vuṇā. bhavaya uturā dæmma.

그 무리가 그것을 받아, 그 dharma, 그 Buddha의 dharma에 의지하여 그 āsava를 다 없앤 뒤에 Buddha의 sāvaka가 됩니다. 그도 Buddha가 되었습니다. bhava를 뽑아 버렸습니다.

dæn menna metanṭa patvīma tamayi bhikṣu bhikṣaveni upāsaka upāsikā kiyannē sæma denāma hatara pirisa buddha śrāvaka venna ōnē. buddha śrāvaka novena bhikṣu bhikṣaveni upāsaka upāsikā lōka sammatayē inna aya misak. niyama buddha śrāvaka vennē næ. sipa pirisama ehemayi. sammata si pirisak hædenavā nema. paramārtha vaśayen si pirisaṭa ayiti vennanavā.

바로 여기에 이르는 것, 곧 bhikkhu, bhikkhunī, upāsaka, upāsikā라는 네 무리 모두가 Buddha의 sāvaka가 되어야 합니다. Buddha의 sāvaka가 되지 못한 bhikkhu, bhikkhunī, upāsaka, upāsikā는 세상의 관습 속에 있는 이들일 뿐 참된 Buddha의 sāvaka가 되지 못합니다. 네 무리 모두 그렇습니다. 관습상의 네 무리가 생기는 것이 아니라 paramattha로 네 무리에 속하게 되는 것입니다.

oya bhavaya udurā damannā vū dharmaya dækalā ē dharmaya anugamanaya karalā ē dharmaya pratyakṣa karalā. sāvaya kṣaya kara dā kāmāśrava bhavāśrava diṭṭhāśrava avidyāśrava kiyana mē āśrava hatarama kṣaya karalā sāvaya kṣaya kara dāpu śrāvaka kenek venna ōnē. ē aya buddha śrāvaka

bhava를 뽑아 버리는 dharma를 보고, 그 dharma를 따르고, 그 dharma를 몸소 깨달아, kāmāsava, bhavāsava, diṭṭhāsava, avijjāsava라는 네 āsava를 모두 없앤 sāvaka가 되어야 합니다. 그들이 Buddha의 sāvaka입니다.

ē aya koṭas hatarakin pennanavā sōtāpanna, sakr̥dāgāmī, anāgāmī arihat tiyena mē buddha śrāvaka pirisaṭa ayiti aya. oya piris hatarama śrāvaka hatarama meyin piṭastara buddha śrāvakayek lōkē nǣ.

그들을 sotāpanna, sakadāgāmī, anāgāmī, arahant라는 네 부류로 보여 줍니다. 이 Buddha의 sāvaka 무리에 속한 이들, 이 네 무리, 네 sāvaka 밖에 Buddha의 sāvaka는 세상에 없습니다.

ehenam samahara velāvaṭa lōka sammatayē tiyena ē śāsanayē inna ayagollō innē sōviliyē aragollō innē palliyē ohoma kiyanna puḷuvan. namut oya tæna inna kenek mē śrāvaya ṣē karannā vū nætnam mē mē bhavaya udurā damanna dharmaya ehema ahalā oya æn̆duma mehema oma oya tiyennē. maṭa æn̆duma kohomak kamak nǣhæ maṭa mē ætta dharmayak hambavunē ē dharmaya anukūlava mama mehe karanavā kivot tiyannē. palgēt buddha śrāvakayek inna puḷuvan. sōvilet buddha śrāvakayek inna puḷuvan. lōka sammatayen nemeyi mē śrāvaka bava labā denna.

그렇다면 때로 세상의 관습으로는 'sāsana에 있는 사람들은 이렇고, 저 사람들은 kovil(힌두 사원)에 있고, 저 사람들은 교회에 있다'고 말할 수 있습니다. 그러나 그런 곳에 있는 사람이 āsava를 없애는, 곧 bhava를 뽑아 버리는 dharma를 듣고 '옷은 이렇게 입고 있지만 옷이야 어떻든 상관없다, 나는 참된 dharma를 만났으니 그 dharma에 맞게 이렇게 하겠다'고 한다면, 교회에도 Buddha의 sāvaka가 있을 수 있고 kovil에도 Buddha의 sāvaka가 있을 수 있습니다. sāvaka의 자격을 주는 것은 세상의 관습이 아닙니다.

anna ē paribrājakaya vatarat ē avasthāvēdī budurajāṇan vahansēgē baṇa ahalā hiṭa magaphalalābhī velā hiṭapu buddha śāvakayō hiṭiyā. īṭa passē unvahansēlā etanin ævidina nævatat mē buddha śāsanayē tiyena sammata væḍapiḷiṭat dæhægannā. namut sammata væḍapiḷiṭa bahisalā sōvān veccayi, sakr̥dāgāmī veccayi, anāgāmī veccayayi arihatyaṭa pat velā. ara anya paracarācanayen lōka sammataya in̆dalā tiyennē. ehema in̆dalā itin budurajāṇan vahansēlāṭa svāmīni lōka sammataya tuḷa tiyena yam piḷivetak tiyenavānam ēkayi dæn apiṭa gælapennē. ē nisā ē piḷiban̆davada mē jīvat velā inna tākkal api ēka gata karannam kiyalā budurajāṇan vahansēgē pratiāvak dīlā lōka samatha buddha sāka sammatayaṭa pat venavā. īṭa passē unvahansēlā suru darāgena ē vidihaṭa sammatayē saṁghayā hæṭiyaṭat vena. hæbæyi sammataya saṁghayā hæṭiyaṭa penenna nosidi velāvet paramārtha vaśayen unvahansēlā buddha śrāvakayi.

그 시절에도 parivrājaka(떠돌이 수행자)들 가운데 Buddha의 설법을 듣고 도과(maggaphala)를 얻은 Buddha의 sāvaka들이 있었습니다. 그 뒤 그분들은 그곳에서 와서 다시 Buddha의 sāsana에 있는 관습의 방식에도 들어왔습니다. 그러나 관습의 방식에 들어오기 전에 이미 sotāpanna가 되고, sakadāgāmī가 되고, anāgāmī가 되고, arahant에 이르렀습니다. 다른 떠돌이 수행자들의 관습 속에 있었던 것입니다. 그렇게 있다가 Buddha께 '스승이시여, 세상의 관습 안에 어떤 방식이 있다면 이제 우리에게 맞는 것은 그것입니다. 그러니 살아 있는 동안 그에 따라 지내겠습니다'라고 다짐을 드리고, 세상의 관습상 Buddha의 sāvaka라는 관습에 들어갑니다. 그 뒤 그분들은 가사를 입고 그렇게 관습상의 saṅgha가 되기도 합니다. 그러나 관습상의 saṅgha로 보이지 않던 때에도 paramattha로 그분들은 Buddha의 sāvaka였습니다.

namut etakoṭa edā tibuṇā ehema kramaya tav kālayak tuḷa lābhaka kiyava prahaṁsāya āvaṭa pat vennē. sāvaya badāganna koṭasa ævidilā śrāvakaya tiyenna nama tiyāgatta kaṭṭiyak æti venavā. ē velāvēdī buddha śrāvaka novana sammata lōkaya is viśu upāsa upāsika kiyalā si pirisak hæṭiyenma penī sinna avasthāvak āvā. ada balanakoṭa kaṭa anupak vitara ē tattvaya tamayi sammatayē innavā misak śrāvakatvaya næha. buddha śrāvaka nōnē

그때는 그런 방식이 있었는데, 세월이 흐르며 이득(lābha)과 명성과 칭찬(pasaṃsā)에 빠지게 됩니다. āsava를 끌어안는 무리가 들어와 sāvaka라는 이름만 지닌 무리가 생겨납니다. 그때 Buddha의 sāvaka가 아닌, 관습상의 bhikkhu, bhikkhunī, upāsaka, upāsikā가 네 무리처럼 보이는 때가 왔습니다. 오늘 보면 거의 대부분이 그런 상태로, 관습 속에 있을 뿐 sāvaka다움은 없습니다.

śrāvakatvaya næha. buddha śrāvaka nōnē buddha śrāvakaya nætnam sammata buddha śrāvakaya buddhāvaka ov sammata kiyana vacanaya dālā katā karana misā ēka sammata kara innavā misā ættana paramārtha buddha śrāvaka vunā nam gihi vennat puḷuvan, pævidi vennat puḷuvan. kohē innavā kiyalā kāṭak hoyannat bæhæ. karana thāven hoyannat bæhæ. jīvat venna raṭāven hoyannat bæhæ. æn̆duvamen hoyannat bæhæ. poli kapalada nædda kiyalā ēken hoyannat bæhæ. itin æn̆duna sududa varṇakda kiyalā kaḷuda ēken hoyannat bæha. anna ēkayi lōka sammata vala pennanē. araka paramārthaya.

Buddha의 sāvaka가 아닌 Buddha의 sāvaka, 곧 관습상의 Buddha sāvaka입니다. 그렇습니다, '관습상'이라는 말을 붙여 말할 뿐이고 관습으로 그렇게 있는 것입니다. 참으로 paramattha의 Buddha sāvaka가 되었다면 재가자(gihi)일 수도 있고 출가자(pabbajita)일 수도 있습니다. 어디 있는지 누구도 찾아낼 수 없습니다. 하는 일로도 찾을 수 없고, 사는 방식으로도 찾을 수 없고, 옷으로도 찾을 수 없습니다. 머리를 깎았는지 아닌지로도 찾을 수 없습니다. 옷이 흰색인지, 물든 색인지, 검은색인지로도 찾을 수 없습니다. 이것이 세상의 관습으로 보이는 것이고, 저것이 paramattha입니다.

paramārtha vaśayen buddha śāsaka novana kenekuṭa mē bhavaya uturā dāpu væḍapiḷilen bērenna bæ. ohuṭa gamana bhava gamanak venavā. nætnam saṁsārayi kiyalā araka gamanē ohu bæn̆dilā innavā. ehenam saṁsāra gamanē bērillak næ.

paramattha로 Buddha의 sāvaka가 아닌 사람은 bhava를 뽑아 버리는 그 방식으로 벗어날 수 없습니다. 그에게 길은 bhava의 길이 됩니다. 아니면 saṃsāra라는 그 길에 묶여 있습니다. 그렇다면 saṃsāra의 길에서 벗어남이 없습니다.

ehenam anē saṁsārayen midenna ōnē. saṁsārayen midenna ōnē kivvaṭa mēken midenna bæha. saṁsārayen midenna ōnam saṁsārayen han̆dunāganna ōnē. saṁsārayaṭa ekatu vennē kohomada han̆dunāganna ōnē saṁsārayen ven vena hæṭi dænaganna ōnē. kiyana mārgaya dænaganna. mārgaya dækalā mārgaya anugamanaya karalā phalaya læbuvot saṁsārayen mula. anna edāṭa balāporottuva istara. aniya maṭṭaṁ epā

그렇다면 '아, saṃsāra에서 벗어나야 해'라고 말한다고 해서 여기서 벗어날 수는 없습니다. saṃsāra에서 벗어나려면 saṃsāra를 알아보아야 합니다. saṃsāra에 어떻게 합쳐지는지 알아보아야 하고, saṃsāra에서 떨어져 나가는 방식을 알아야 합니다. 그 길을 알아야 합니다. 길을 보고 길을 따라 결실을 얻으면 saṃsāra에서 벗어납니다. 그날 바람이 이루어집니다.

edāṭa balāporottuva istara. aniya maṭṭaṁ epā mehema saṁsārayak mehema ekak nam mat jāti jātat epā deyima virava vēvā. ehema kivvaṭa pætuvaṭa hariyannē næhæ. ē pæma naraka nǣ. ēka væḍapiḷivelaṭa pradhāna mulak. ē adahasa āpu kenā tamayi mē væḍapiḷiviyala hoyannē. īṭa passē gnāna sampicca hoyanna paṭan gannē.

'다시는 싫다, 이런 saṃsāra, 이런 것이라면 어떤 태어남(jāti)도 싫다' 하고 말하고 바란다고 해서 되는 것은 아닙니다. 그 바람이 나쁜 것은 아닙니다. 그것은 수행 방식의 중요한 뿌리입니다. 그런 생각이 든 사람이 이 방식을 찾습니다. 그 뒤에 지혜로 찾기 시작합니다.

saṁsāraya epā. mē saṁsārē kohomada hædennē? hētu monavada? hētuvak æsuru karotda mē saṁsārē pavatinnē? vidyāmāna venna. mē saṁsārē nætnam koccara sænasukada ko mokakda ē sænasu ē saṁsārē nætta tanṭa pat vennē monavā karapu hāmada? anna ārya aṣṭhāṁgika mārgaya tuḷin saṁsāra næti karana vārgaya læbenavā kiyalā. anna budupiyāṇan vahansē dēśanā kaḷā buddha dharmaya.

'saṃsāra는 싫다. 이 saṃsāra는 어떻게 생기는가? 원인은 무엇인가? 어떤 원인에 의지하면 이 saṃsāra가 이어지고 나타나는가? 이 saṃsāra가 없다면 얼마나 평안할까, 그 평안은 무엇인가? saṃsāra가 없는 자리에 이르려면 무엇을 해야 하는가?' 그때 ariya aṭṭhaṅgika magga를 통해 saṃsāra를 없애는 길을 얻는다고, Buddha 아버지께서 Buddha의 dharma를 설하셨습니다.

itin mē buddha dharmaya dakinnē næti. lōkaya mokada karannē? a dr̥ṣṭiyakaṭa bæhægennē. mē saṁkīrṇa kotana hari mē pævætmak sārā kiyalā nigamanaya karalā? ē sārāyaka kiyalā karapu nigamanayaṭa pat venna avaśya karana væḍapiḷila hiten karanavā kriyāven karanavā vacanayen karanavā. mēka kāya saṁkhārayi vacaya saṁkhārayi manō saṁkhārayi siddha karā. sāra nisā kāra kaḷā. saṁsāra nisā saṁkhāra kaḷā. saṁsārayi kiyana dr̥ṣṭiya yamtāk kal innavada mē avidyā sahagata mulā sahagata dr̥ṣṭiya ē tākkal mē saṁkhāra valin bērenna bæ. kavuruvak karana deyak nemeyi tamāgēma dr̥ṣṭiyen tamāma karana væḍapiḷivela mē tiyennē.

이 Buddha의 dharma를 보지 못하는 세상은 무엇을 합니까? 견해에 빠집니다. 이 얽힌 것들 가운데 어딘가에서 어떤 존재를 sāra라고 결론 내리고, 그 sāra라는 결론에 이르는 데 필요한 방식을 마음으로, 행동으로, 말로 합니다. 이렇게 kāya-saṅkhāra, vacī-saṅkhāra, mano-saṅkhāra를 일으켰습니다. sāra 때문에 지었습니다. saṃsāra 때문에 saṅkhāra를 지었습니다. 'saṃsāra'라는 견해, 이 avidyā에 물든 미혹의 견해가 있는 동안에는 이 saṅkhāra에서 벗어날 수 없습니다. 누가 하는 것이 아니라 자기 견해로 자기가 하는 방식이 이것입니다.

menna mē saṁsārayi kiyana væḍa piḷipivelaṭa bæhægatta nisā. ohoma mokada karannē? æti karagannavā tamāgē pævætmak balāporottu venavā. ē pævætmiya balāporottuva kumakaṭada? ara sārayi kiyalā gatta ekaṭa anukūlava.

이 saṃsāra라는 방식에 빠졌기 때문에 그렇게 무엇을 합니까? 자기의 존재를 만들어 내고 그것을 바랍니다. 그 존재를 무엇을 위해 바랍니까? sāra라고 취한 것에 맞게 바랍니다.

yamak sārāyi kiyalā gattada hon̆da vēvā, naraka vēvā. vicarita vēvā, duccarita vēvā. ē gatta dēṭa anukūlayi sāra gatta dēṭa anukūlayi viññāṇa. ē kiyannē ē hita nigama hitak nemeyi. nidahas hitak nemeyi. balāporottu sahita hitak. anna bæn̆duṇu hitak nisā mēka māyāvak. māyāvakaṭa mulā vecca hitak nisā mēkaṭa kiyanavā viññāṇayak vanavā. anna saṁkhāra paṭā viññāṇaṁ kiyana tenna bæhægannā.

무엇을 sāra라고 취했든, 좋든 나쁘든, sucarita든 duccarita든, 그 취한 것에 맞게, sāra로 취한 것에 맞게 viññāṇa가 있습니다. 곧 그 마음은 고요한 마음이 아니고 자유로운 마음이 아니라 바람을 지닌 마음입니다. 묶인 마음이기에 이것은 환영(māyā)입니다. 환영에 미혹된 마음이기에 이것을 viññāṇa라고 합니다. 그렇게 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라는 자리에 빠집니다.

dæn api dakinna ōnē viññāṇa nikan haṭagannē næha. dæn mē māyā sahagata viññāṇaya haṭagannē kohomada? mē sārayi kiyalā gatta nigamanayen kāra karanna gihillā. hiten kayen vacanayen karalā pratiphalayak vaśayen æti venavā balāporottu vak ēka athæralā yanna bæ. ēken midenna bæ. ē passēma yanna hitennē næ. anna ē passēma yanna hitenavā kiyannē viññāṇayak æti. sitaṭa viññāṇa

이제 우리가 보아야 할 것은 viññāṇa가 그냥 생기지 않는다는 것입니다. 이 환영에 물든 viññāṇa는 어떻게 생깁니까? sāra라고 취한 결론으로 행하러 가서, 마음과 몸과 말로 하고, 그 결과로 바람이 생기는데 그것을 놓고 갈 수 없습니다. 거기서 벗어날 수 없습니다. 그 뒤를 따르지 않겠다는 마음이 들지 않습니다. 그 뒤를 따르고 싶어지는 것, 그것이 viññāṇa가 있다는 것입니다.

kiyannē viññāṇayak æti. sitaṭa viññāṇa kiyanavā kāra mēka tērennē næha. dæn viññāṇa tērum ganna ōnē kohomada viññāṇa nnē yam sārā kiyalā gatta dr̥ṣṭiyakin bæhægatta nigamanayaekaṭa bæhælā ē sārayi kiyannā vū dēṭa nigamanaya karagattā vū lōka pævætmak tuḷa hiten kalin vacanayen kaṭayutu karamin ehi āśvāda vin̆dīma san̆dahā kaṭayutu mūlarambhaya kaḷanna. menna mē kriyādhāmayē pratiphalayak vaśayen tava tavat ævilā, tava tavat bæn̆dilā. ēkenma haṭagannavā. eban̆du dē acaralā midilā yanna bæri vidihaṭa ēkema ædalā bæn̆dalā sabannā vū balāporottu venavā. matu balāporottu venavā. mohotak mohotak pāsak balāporottu venavā. menna mē balāporottuva idiriyaṭa tiyā inna nam mē pævætma piḷiban̆dava pævætmaṭa hētu vennā vū avidyā sahagata viññāṇeyi.

마음을 그냥 viññāṇa라고 하면 이것이 이해되지 않습니다. viññāṇa를 이해해야 합니다. viññāṇa는 어떻게 생기는가 하면, 어떤 sāra라고 취한 견해로 빠진 결론에 들어가, 그 sāra라고 결론 내린 세상의 존재 안에서 마음과 몸과 말로 행하며 그 맛을 누리려고 행위를 시작합니다. 이 행위의 결과로 더욱더 타오르고 더욱더 묶입니다. 바로 그로써 생겨납니다. 그런 것을 버리고 벗어날 수 없게, 거기에 끌어당겨 묶는 바람이 생깁니다. 앞으로를 바랍니다. 순간순간 바랍니다. 이 바람을 앞으로도 지니고 가려는, 이 존재에 관한, 존재의 원인이 되는 avidyā에 물든 viññāṇa입니다.

ē viññāṇaya ē ākāra ganna. menna mēkaṭa kivvā saṁkhāra paṭaccayā viññāṇa. ehenam mē monavaṭa hari api hon̆da deyak kiyana naraka deyak kiyana sucarita hō ducarita hō yamak balāporottu vuṇāda? menna mē balāporottuva tiyena ākāra mokada vennē. oya balāporottuva bæhæ gannavā adaha

그 viññāṇa가 그런 모양을 취합니다. 이것을 두고 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'이라 하셨습니다. 그렇다면 좋다고 하는 것이든 나쁘다고 하는 것이든, sucarita든 duccarita든 무엇을 바랐습니까? 이 바람이 있으면 어떻게 됩니까? 그 바람에 생각이 빠져듭니다.

dæn bīmaṭa balāporottu vak nodicca kenā bahat hari kohomahari praguṇa karalā puhuṇu karalā asatpuruṣa sēvanaya nisā hari dē baddhapa bavaṭa pat kaḷā. etana paṭan gena klab ekaṭa yanna vidihak næhæ. hitanakoṭama manasaṭa væṭilā ivarayi klab eka tiyennē dæn ēkaṭa ganna bayiṭ eka sōs karapu kukula bōtalē tamangē ēkaṭa æturu karannaṭa gatta ara mē hiṭapu ara hiṭapu bāla pirisa mē okkoma hitē ran̆ga palā ivarayi. mēsē in̆dagatta hæṭi, kayura hadana hæṭi ara vaitka hæṭi dæn manasē mævenavā.

술을 바라지 않던 사람이 말로든 어떻게든 익히고 길들여, 나쁜 벗(asappurisa)을 가까이하여 그것을 버릇으로 만들었습니다. 그때부터는 클럽에 가지 않을 수가 없습니다. 생각만 해도 마음에 떠오릅니다. 클럽이 있는 곳, 거기서 먹을 안주, 소스 바른 닭고기, 술병, 자기와 어울리던 그 일행, 이 모든 것이 마음속에서 펼쳐집니다. 테이블에 둘러앉은 모습, 술잔을 채우는 모습이 이제 마음에 그려집니다.

dæn mokēda mævennē? mē balāporottuva tibuṇā. balāporottu anukūla dē āhā mævi mævinavaṭa kiyanavā viññāṇayē nāma rūpaya bæhæganna. menna viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ kiyana tē ektarā nāma rūpa koṭasa.

이제 무엇이 그려집니까? 이 바람이 있었습니다. 바람에 맞는 것이 그려지는데, 그려지는 것을 viññāṇa에 nāmarūpa가 들어서는 것이라고 합니다. 이것이 'viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ'이라는 자리의 어떤 nāmarūpa 부분입니다.

apiṭa nāma rūpa gæna issellā pennuvē. etakoṭa ē nāma rūpa kiyana ēvā sakas vena ākārayak. viññāṇa pattiyen nāma rūpa venavā kivhama kohomada nāma rūpa vennē kiyalā api vigraha karā. dæn nāma rūpa sakas venakoṭat api dæn kivvā nāma rūpayak sakas velā ena hæṭi manasaṭa bæhæ gannavā manō rūpayak. manō rūpaya nisā ēkaṭa namtāvayak daklā nam naya sīlīva hiṭenavā manasaṭa. anna mulā sahagata viññāṇayakaṭa namsīlīva hiṭiyahama manō rūpayak mavāgena. mēka tamayi viññāṇa pratyayaṭa pratyen vana nāma rūpaya. dæn nāma rūpa

nāmarūpa에 대해서는 앞서 보여 드렸습니다. 그 nāmarūpa라는 것이 짜여지는 방식이 있습니다. viññāṇa를 조건으로 nāmarūpa가 된다고 할 때 nāmarūpa가 어떻게 되는지 우리가 풀이했습니다. nāmarūpa가 짜여질 때도, nāmarūpa가 짜여 오는 모습이 마음에 하나의 마음의 형상으로 들어선다고 말했습니다. 그 마음의 형상 때문에 거기에 이름 붙음(nāma)이 더해져 마음에 자리 잡습니다. 미혹된 viññāṇa에 이름 붙음이 자리 잡으면 마음의 형상을 지어 냅니다. 이것이 viññāṇa를 조건으로 한 nāmarūpa입니다.

pratyen vana nāma rūpaya. dæn nāma rūpa kiyana ekē vividhākārayen vigrahaya hitayi kayayi nāma rūpa kiyalā tiyeenē. namayi rūpayayi nāma rūpa kiyalat ōkē han̆dunna. ehema ēvā tiyenavā. nætuva hæma. namut metana pennanna mē avidyā pratyā saṁkhārā kiyalā væḍapillen bæhæ gannā vū nāma rūpaya tōraganna metenṭa mēkaṭa kiyanavā niruktiya hoyāganna tænaṭa obana vidiyaṭa ēka vistara karalā ganna ōnē. anna vistara karagattahamahama api nāma

nāmarūpa라는 것은 여러 가지로 풀이됩니다. 마음과 몸을 nāmarūpa라고도 하고, 이름과 형상을 nāmarūpa라고도 합니다. 그런 풀이들이 있습니다. 없는 것이 아닙니다. 그러나 여기서 보여 주려는 것은 'avijjā paccayā saṅkhārā'라는 방식으로 빠져드는 nāmarūpa를 가려내는 것입니다. 여기서는 어원을 찾아 들어가는 자리로 들어가듯 그것을 자세히 풀어서 이해해야 합니다.

ganna ōnē. anna vistara karagattahamahama api nāma rūpa dænagattā mē hita yam dēkaṭa priyayi manāpa kiyalā bæhægatta nam ē bæhægatta dēṭa anukūlava apiṭa pahaḷa vena manōsaṭahan ēka rūpayayi, namtāvayayi kiyana dekama ēkē tiyennē. ē deken bæhæ gattahama duṣcarita nam mē væḍa piḷivela bæhæganna. nāma rūpa duścarita duścarita saṭahanakmayi innē. duścarita dēkaṭamayi næilā hiṭiyennē. manasē bæhægena tiyenavā mēka. mēka viññāṇayē nāma rūpaya bæhæganna. anna nāma rūpa bæhægatta ākāraya

그렇게 풀어 보면 nāmarūpa를 알게 됩니다. 이 마음이 어떤 것을 사랑스럽고 마음에 든다고 빠져들었다면, 그 빠져든 것에 맞게 우리에게 나타나는 마음의 그림, 거기에는 형상과 이름 붙음 둘 다 있습니다. 그 둘로 빠져들면, duccarita라면 그 방식에 빠져듭니다. nāmarūpa에는 duccarita의 그림만 남습니다. duccarita의 것에만 기울어 있습니다. 마음에 이것이 들어서 있습니다. 이것이 viññāṇa에 nāmarūpa가 들어서는 것입니다. 그것이 nāmarūpa가 들어선 모습입니다.

ēkē bæhægattahama mokada vennē? manasaṭa nægena nægenna balāporottu vū adahasa tava tava adhika karanavā. adhī karalā ēken midenna puḷuvan kamak nǣha. ēka æsuru karanna hitennē. æsayi, kanayi, divayi, nāsayayi, śarīrayayi, manayi kiyana mēvā okkoma āyatana bavaṭa pat karanavā. āyasthāna kiyalā kiyannē ekatu karana sthāva. mēvā indriya vitarayi. mēvaṭa sunya grāma namaduvē nin gammuvāgē kiyalā pennanavā. mēvā mukut næha. indriya vitarayi. mē indriyanṭa indriyan vaśayen nidahasē in iḍa tiyannē nǣhæ. avidyāva væḍapiḷiva ē bæhægatta nāma rūpa nisā. ēkenma mē indriyangen ēvaṭa āyasthāna kara ēvā ekatu karanna sthānayak karana. bæhæ gattē sucaritayak venna puḷuvan, sucaritaya væḍa piḷik venna puḷuvan, ducarita væḍapillak venna puḷuvan sōka hari bæhægatta ekaṭa āyasthahana ehet āyatana bavaṭa pat karapuvahama æsa kana divanāsaya śarīraya mana ēvaṭa āyatana hama kiyana nāma rūpa paccā salāyatana anna āyatana hædiccayi.

그것에 빠져들면 어떻게 됩니까? 마음에 일어나는, 일어나기를 바라는 생각을 더욱더 키웁니다. 키워서 거기서 벗어날 수 없습니다. 그것에 의지하고 싶어집니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 이 모두를 āyatana로 만듭니다. āyatana란 모으는 자리를 말합니다. 이것들은 indriya일 뿐입니다. 이것들을 빈 마을(suñña gāma)이라고 보여 주십니다. 이것들에는 아무것도 없습니다. indriya일 뿐입니다. 이 indriya들을 indriya로서 자유롭게 있도록 두지 않습니다. avidyā의 방식으로 빠져든 그 nāmarūpa 때문입니다. 그 때문에 이 indriya들을 āyatana로, 그것들을 모으는 자리로 만듭니다. 빠져든 것이 sucarita일 수도, sucarita의 방식일 수도, duccarita의 방식일 수도 있습니다. 어느 것이든 빠져든 것에 대해 āyatana로 만들면 눈·귀·혀·코·몸·마음이 āyatana가 됩니다. 그것이 'nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ'입니다. āyatana가 생긴 것입니다.

anna āyatana bavaṭa pat vunahama eka deyak venavā. mokakda dæn ē āyatana bavaṭa patvelā æhen rūpaya, kanen sabdaya, diven rasaya, nāsayen gandaya, śarīrayen poṭṭhabbaya, manasen dharmaya kiyana mēvā samaga ekatu velā. æsuru karanakoṭa āyatana karagena ē avidyā sahagata væḍapiḷivelīma svabhāvayak sparśaya læbennē.

āyatana가 되면 한 가지 일이 일어납니다. 무엇이냐 하면, āyatana가 되어 눈으로 형상, 귀로 소리, 혀로 맛, 코로 냄새, 몸으로 감촉(phoṭṭhabba), 마음으로 dhamma와 만나 의지할 때, āyatana로 삼아 그 avidyā에 물든 방식 그대로의 성품으로 phassa를 얻습니다.

menna mē sparśaya bohoma priya karanavā. taman priya karapu dē dæn sparśa karanna hambavelā. avidyāven bæhæpu nigamanayen gatta dē sparśa karanna hambavunā tamāgē balāporottuva iṣṭa vuṇā. iṣṭa venakoṭa mokada vennē? ē sparśayaṭa hita bæn̆denna. ē sparśayat ekkalāma haṭaganna deveni eka tamayi ē sparśayen haṭaganna vēdanāva dænennē. ē sparśaya yamkēda dænennē.

이 phassa를 아주 좋아합니다. 자기가 좋아한 것에 이제 닿게 되었습니다. avidyā로 빠진 결론으로 취한 것에 닿게 되어 자기 바람이 이루어졌습니다. 이루어질 때 어떻게 됩니까? 그 phassa에 마음이 묶입니다. 그 phassa와 함께 생기는 둘째 것은 그 phassa로 생기는 vedanā가 느껴지는 것입니다. 그 phassa는 어떤 것으로 느껴지느냐 하면,

ohu priya karana dēṭa sparśa vunē. ohuṭa dænennē priyellaṭa atūcaya sparśa karana velāvēdī dænennē priya apiṭa apriya hētuva mokada ballagē dr̥ṣṭiyaṭa anuvayi ēka priya vuṇē. eyāṭa ēka priyayi. ēka sparśa karanna ōna apiṭa ehema ē vidiha

그가 좋아하는 것에 닿았기에 그에게는 좋게 느껴집니다. 개가 똥(asuci)에 닿을 때 느끼는 것은 좋음입니다. 우리에게는 싫음입니다. 왜냐하면 개의 견해에 따라 그것이 좋아진 것이기 때문입니다. 그에게는 그것이 좋고 그것에 닿고 싶습니다. 우리에게는 그렇지 않습니다.

āpa ōk galā amanē dānavā. kivvot itin balugaha kana hari hæri kivvot atiyet dæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ū sparśa karalā ū labanavā sæpa vēdanāvak sassa paccā vēdanā ū sparśa karapu dr̥ṣṭiyana piya nisā. ohuṭa ēka piyayi. dæn api ēkē næti nisā. ē ē jātiya neveyi nisā dæn gaman karanna. api dæn ehema sparśa karannaō balla vāgē matak venakoṭat baḍē væḍavalut ekka okkara yanna puḷuvan.

그놈은 닿아서 즐거운 vedanā를 얻습니다. 'phassa paccayā vedanā'입니다. 그놈이 닿은 것이 그 견해에 좋기 때문입니다. 그에게는 그것이 좋습니다. 우리는 그 속에 있지 않기에, 그런 종류가 아니기에 다르게 갑니다. 우리가 그렇게 닿는다면, 개처럼 그런다고 떠올리기만 해도 뱃속이 다 뒤집힐 수 있습니다.

oya dhāriyak i balanna vidiṭa bakha kivvot ehema nætyi da apiṭa mulayi ē jiyan eka pasucē mukti vainnē æyi apiṭa bænnē. api

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pasucē mukti vainnē æyi apiṭa bænnē. api innē dæn vena sparśaya salāyatana paccayā pasavāgena minis salāyatanayen haṭagatta minit sparśayayi api piya karannē. baḷu salāyatanayen haṭagatta balu sparśaya bala karanavā. baḷu gati tiyena minihaṭat mē svabhāvaya tamayi idiriyaṭa ennē. ov ē velāvē ara minit gaṭiya tava inna nisā. ara gatiya sampūrṇayen kriyātmaka venna vidihak næti nisā tamayi tava apriyāva dænennē. hæbæyi oya

우리는 지금 다른 phassa, 곧 'saḷāyatana paccayā phasso'로 사람의 saḷāyatana에서 생긴 사람의 phassa를 좋아합니다. 개의 saḷāyatana에서 생긴 개의 phassa는 개가 좋아합니다. 개의 성질을 지닌 사람에게도 이 성품이 앞으로 드러납니다. 그렇습니다, 그때는 아직 사람의 성질이 남아 있어서, 그 성질이 온전히 작동할 수 없기에 아직 싫음이 느껴지는 것입니다.

tava apriyāva dænennē. hæbæyi oya apriyāva dænennē næti velāvak enavā. ē hari dæn api hitamu oya apriyāva dæne minis gatiyaṭiya hun̆gāk ahak velā. oya gati lakṣaṇayenma daruṇu gati lakṣaṇaya væḍi vena velāvak āpu hā dæn balla æn̆ga hapana. apiṭa

그러나 그 싫음이 느껴지지 않는 때가 옵니다. 그 싫음을 느끼게 하던 사람의 성질이 많이 사라지고, 그런 성질 가운데 거친 성질이 커지는 때가 왔다고 생각해 봅시다. 개는 이제 제 몸을 긁고 깨뭅니다.

velāvak āpu hā dæn balla æn̆ga hapana. apiṭa kivvā magē æn̆ga layava kanna kiyalā kavuruhari magē 4 atara leva kanna. uvot apriyāva his

누가 우리에게 '내 몸을 핥아 달라'고 하면, 그렇게 핥으라고 하면 우리는 싫다고 말합니다.

kiyanavā. hæbæyi kaṇḍuva velāva passa pættak hunda salalā hapanna næ. lēna eka nikan hapanna. ahara innet næhæ. atallā balanakoṭa kǣllak ænna. balapu kohama kālā tiyennē kalāṭa mehema pasa pætta vennat kan̆divelā ē velāvēda ahuṇāma ē velāvēdī apiri. hon̆da paḷigænīma kara hon̆da senak ahuṇā kiyalā harāganna hari kamahapanna dæn ara jarāvama apiriyāva ē velāvē bærilā hari ennē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pǣranova ahagena nǣ ētal hapanavā. passē tamayi dannē mama hapalā tiyennē monavada kiyalā balanakoṭa passē tamayi ēka pēnnē. samahara maḷamutta apiṭa venna puḷuvan ara vēdanāva. hæbæyi kaṇaḍuvaṭa giyāṭa passē ē vagēma pēnnē. passē tamayi hitennē mama kapalā tiyennē koheda? mama gāgena tiyennē monavada mē gǣvilā tiyennē lēkuṇu nēda? jarāva nēda? asuci nēda? ēka vennē pās. dæn mokada mē hētu

가리지 않고 긁습니다. 나중에야 내가 무엇을 긁었는지 압니다. 보고 나서야 그것이 보입니다. 똥오줌 같은 것이 우리에게 묻을 수 있습니다. 그러나 가려움에 빠지고 나면 그렇게 됩니다. 나중에야 생각이 듭니다. '내가 어디를 긁었지? 무엇을 문질렀지? 여기 묻은 것은 고름 아닌가? 오물 아닌가? 똥 아닌가?' 그것은 나중 일입니다.

nēda? ēka vennē pās. dæn mokada mē hētu tiyennē? ē ē gati lakṣaṇayaṭa pahaḷa vunāṭa passē. ēvaṭa mē æsa kana divanāsaya śarīraya āyatana vunāṭa passē. ē ē væḍa piḷivela priya kaḷā nam ē avidyā sahagata væḍapiḷivela priya kaḷā nam ēkē labana sparśayat ē velāvaṭa priyayi. mē sarayatana paccayā passō kiyalā eka sparśaya passa paccā vēdanā dæn ēkē vindanaya. anna apē uparimen balāporottu vecca bhuktiya tamayi vindanaya vēdanāva

그 까닭은 무엇입니까? 그런 성질로 나타난 뒤, 그것들에 이 눈·귀·혀·코·몸이 āyatana가 된 뒤, 그런 방식을 좋아했다면, 그 avidyā에 물든 방식을 좋아했다면, 거기서 얻는 phassa도 그때는 좋습니다. 'saḷāyatana paccayā phasso'라는 phassa, 'phassa paccayā vedanā', 이제 그 누림입니다. 우리가 최대로 바랐던 누림, 그것이 누림이며 vedanā입니다.

menna mē vēdanā bhuktiya labāgannavā api eccara kal hitā balā væḍapiḷi hambavecca pratiphalaya onna ē vēdanā bhuktiya tamayi lōkē āśvādayaṭa bæn̆dagannē. kiyanavā lōka āśvādaya ohē lōka āśvādaya næmæti vēdanāva passa paccayā vēdanā kiyalā oteṭa pat vunaṭa passē ē dr̥ṣṭiya inna tākal ohuṭa ēka priyayi. ēken ahak venna bæha. ē vēdanā bhuktiya bukti vin̆dinna vin̆dinna vēdanāva āhārayak vaśayen læbeyi.

이 vedanā의 누림을 우리가 얻습니다. 그동안 궁리하던 방식으로 얻은 결과, 그 vedanā의 누림이 세상의 맛에 묶이게 합니다. 그것을 세상의 맛(loka-assāda)이라고 합니다. 그 세상의 맛이라는 vedanā, 'phassa paccayā vedanā'에 이른 뒤에는 그 견해가 있는 동안 그에게 그것이 좋습니다. 거기서 떠날 수 없습니다. 그 vedanā를 누리고 또 누리면 vedanā가 먹이(āhāra)로 주어집니다.

menna vēdanāva āhārayakana vindanaya āhāraya karagattahama ē āhārayen yæpennē kavuda? anna pr̥thagjanatāvayē yam satva pudgalayak ætda? dūṣya vēvā, prasanna vēvā. ēkaṭa āhāra hambā. dæn ē āhārayaṭa hambavenna mokada vennē ē āhārayen etanama nægilā enna paṭan gannavā ē gati lakṣaṇaya rūpakāraya paḷamu siyuma nægilā ævidilā kramak karamin ganīvana tamayi una matu uppattiyaṭa yana tenna mula ārambha karāganna.

이렇게 vedanā가 먹이이고 누림을 먹이로 삼으면, 그 먹이로 사는 것은 누구입니까? puthujjana 상태의 어떤 중생이든, 더럽든 맑든, 그것에 먹이가 주어집니다. 그 먹이가 주어지면 어떻게 됩니까? 그 먹이로 바로 그 자리에서 그 성질과 형상이 일어나기 시작합니다. 처음엔 미세하게 일어나 차츰 굳어지며, 다음 태어남으로 가는 자리의 뿌리가 시작됩니다.

anna vēdanā enakoṭa mokada vennē? nævata nævatat ena hā mokada ē vēdanā bhuktiya priyayi. āya gælavila yanna iḍi dennē næha væḍa piḷivela væḍapiḷi tava tavat dæḍiva bæn̆deniā. anna etana hāvilā hiṭagena inna ōna taṇhāva.

vedanā가 올 때 어떻게 됩니까? 거듭거듭 옵니다. 그 vedanā의 누림이 좋기 때문입니다. 다시 벗어나게 두지 않습니다. 그 방식에 더욱더 단단히 묶입니다. 거기에 들러붙어 서 있는 것이 taṇhā입니다.

dæn taṇhā velā upādāna bavaṭa pat va. ē āsānayaṭama ædilā hiṭiya. ē gati svabhāvayen ivata yanna bæ. dæn mokada denna huva etaninma ē bavaṭa patvenavā. baḷu nam baḷu bhavī innavā. harak nam harak bhavī, kærī nam gæribhi, minis nam minis bhavī, dev nam devi bhavī itin oyādī vaśayen ē gati rasanaya melōdima api etanṭa pat velā innē. menna mēkaṭa kiyanavā dæn apiṭa utpatti bava nemeyi karma bava kiyalā. sa karana lada karmaya nisā pahaḷa vuna bava tamayi karma bava. oya bavaṭa tamayi pat velā

이제 taṇhā가 upādāna가 되었습니다. 그 자리에 끌려 붙잡혀 있습니다. 그 성질에서 벗어날 수 없습니다. 이제 바로 그 자리에서 그것이 됩니다. 개라면 개의 bhava로, 소라면 소의 bhava로, 구렁이라면 구렁이의 bhava로, 사람이라면 사람의 bhava로, 신이라면 신의 bhava로 있습니다. 그렇게 그 성질의 맛을 따라 이 세상에서 이미 우리는 그 자리에 이르러 있습니다. 이것을 이제 우리에게 태어남의 bhava(uppatti-bhava)가 아니라 karma의 bhava(kamma-bhava)라고 합니다. 지은 karma 때문에 나타난 bhava가 kamma-bhava입니다.

tamayi karma bava. oya bavaṭa tamayi pat velā innē. dæn oya bavaṭa patvelā oya kiyannā vū dharmatāvayama āsēvita karanavā bhāvita karanavā, bahulīta karanavā. æturu karanavā, bhāvitā karanavā bohōkoṭa æsuru karanavā. mehema ætuḷu karagena yanna oya bavama sthira velā oya bavama dæḍi bavaṭa pat velā hitā maraṇāsanna mohotaṭa enakoṭa onna pudgalayā innē mokēda uppatta bavaṭa laṁ karalā innavā karma bava balavat karagena.

그 bhava에 이르러 있습니다. 그 bhava에 이르러 그 dharmatā를 āsevita, bhāvita, bahulīkata 합니다. 곧 가까이하고, 닦고, 많이 거듭합니다. 이렇게 거듭해 가다 보면 그 bhava가 굳어지고 단단해져서, 죽음에 가까운 순간에 이를 때 그 사람은 kamma-bhava를 굳게 하여 uppatti-bhava에 바짝 다가가 있습니다.

menna metanṭa issam bhava paccayā jāti kiyana avasthāvak enavā īḷan̆gaṭa anna metenṭa dæn minis bava ikmōlā yana vidihaṭa nam mē manussayā ara purudu karagatta sucarita bava hō duścarita bava tibuṇē. ē vardhanaya karagena tibuṇē. mē minit jātiya matu kararagena yanna śaktiyak næti velā mē kayen aha karaganna ōna. mē minis bava mē kayat ekka kiyalā

여기서 다음으로 'bhava paccayā jāti'라는 단계가 옵니다. 바로 여기서, 사람의 bhava를 넘어서도록 이 사람이 익혀 온 sucarita나 duccarita의 성질이 있었고 그것을 키워 왔다면, 이 사람의 jāti를 앞으로 이어 갈 힘이 없어져 이 몸에서 떠나야 합니다.

ōna. mē minis bava mē kayat ekka kiyalā tiyalā mē kaya mæranakoṭa mokada vennē? dæn bhava venas venna ōnē. mokada minit bava labā dunna yam śaktiyak tibuṇā. ē śaktiyaṭa orotsu dennē næti vidihaṭa ē śaktiya ikma yana vidihaṭa sucarita bavak hō duccarita bavak hō praguṇa kara. menna praguṇa karagatta tibicca bhava nisā mokada vennē? mē jāti venas venna ōnē. anna ehema avasthāvak āva nam mokada vennē? āpu eka etaninma ē hita tiyenavā etanin stuūti vuṇā. āyet dæn tibicca hita pavatvāgena yanna bæhæ ē ākārayen. ēkē siyalu væḍa piḷivila venas venna jāti væḍapili venas venna ōnē.

이 사람의 bhava는 이 몸과 함께였는데, 이 몸이 죽을 때 어떻게 됩니까? 이제 bhava가 바뀌어야 합니다. 사람의 bhava를 준 어떤 힘이 있었는데, 그 힘으로는 감당할 수 없게, 그 힘을 넘어서게 sucarita나 duccarita를 닦았기 때문입니다. 닦아 둔 bhava 때문에 어떻게 됩니까? jāti가 바뀌어야 합니다. 그런 때가 오면 어떻게 됩니까? 그 마음이 그 자리에서 cuti(죽음)합니다. 있던 마음을 다시는 그런 식으로 이어 갈 수 없습니다. 그 모든 방식이 바뀌어야, jāti의 방식이 바뀌어야 합니다.

ehenam jāti væḍapila mokada vennē? tibunē balunaṁ ehema baḷu jātiyaṭa paṭisandhiyak allanavā. anna paṭi kiyalā kivvē avidyā tr̥ṣṇātayakama mē væḍapiḷivennē. gattā īḷan̆ga sandhiya paṭidhiya vuṇā. ē sandhiya kotanada tibunē dr̥ṣcaritayak nam balunam ēka nam praguṇa āvē. uppatta jātiyaṭa patvenavā karma jātiya. karma bhaven uppattiya bava labalā bhava paccayā jāti kiyalā uppatta jātiya innavā cuṭi paṭisandhi kiyana ōna paṭisandhiya.

그렇다면 jāti의 방식은 어떻게 됩니까? 개였다면 개의 jāti로 paṭisandhi를 붙잡습니다. 'paṭi'라고 한 것은 avidyā와 tṛṣṇā를 띤 이 방식입니다. 그것으로 다음 sandhi를 붙잡아 paṭisandhi가 되었습니다. 그 sandhi는 어디였느냐 하면, duccarita로 개 쪽을 닦아 왔다면 그것입니다. 태어남의 jāti에 이릅니다, karma의 jāti가. kamma-bhava에서 uppatti-bhava를 얻어, 'bhava paccayā jāti'라는 uppatti-jāti가 있습니다. cuti-paṭisandhi라고 하는 그 paṭisandhi입니다.

anna paṭisandhiyaṭa āvaṭa passē mokēda? dæn mavkusa nemeyi paṭisandhiya labannē. mærena tænak antima citta vītiyak tiyenavā maraṇāsanna mohotēdī pahaḷa vennē. oya vidihē paṭisandhiyak labanna hētukāraya mærenna kiyannam maraṇāsanna mohotēdī pahaḷa vennē citta vītiyē 13veni cittakṣaṇayayi 14 venaveni cittakṣaṇayayi kiyana otanṭa enakoṭa oya 14 venaveni cittakṣaṇayaṭa ævidilā hitanna cutui cittaṭa āvā. 15 veni cittakṣayanaṭa

paṭisandhi에 온 뒤에는 무엇입니까? paṭisandhi는 어머니 뱃속에서 얻는 것이 아닙니다. 죽는 자리에 마지막 citta-vīthi(마음의 흐름)가 있는데, 죽음에 가까운 순간에 나타납니다. 그런 paṭisandhi를 얻는 까닭을 말하자면, 죽음에 가까운 순간에 나타나는 citta-vīthi의 열세 번째 cittakkhaṇa와 열네 번째 cittakkhaṇa에 이르면, 열네 번째 cittakkhaṇa에서 cuti-citta에 이르고, 열다섯 번째 cittakkhaṇa에서 paṭisandhi가 되었습니다.

paṭisandhi vuṇā 16 tava cittana dekak idurē hærada rūpaya mæraṭa hadavata ætula. ehenam etana tiyena harada rūpa dekak ēka satyayaṭa pahaḷa vennē næha kavi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pahaḷa vecca ehaka pahaḷa veena citta vītiya værada rūpaya avasānaya enakam ē citta vītiyamayi. ēvā citta niyamayak. ē niyama venas karanna bæha kāṭa siddha vennē ehema n mærenakoṭa metanadimayi dæn sr̥ta vuṇā paṭisandhi vunā dæn paṭisandhi hadavata æsuru karagena mē karana rūpaya tiyennē. ehenam dæn kohomada mavkusayaṭa gi paṭisandhiya

나타난 그 citta-vīthi는 hadaya-rūpa가 끝날 때까지 바로 그 citta-vīthi입니다. 그것은 마음의 법칙(citta-niyāma)입니다. 그 법칙은 바꿀 수 없습니다. 누구에게든 죽을 때 그렇게 일어납니다. 바로 여기서 cuti가 되고 paṭisandhi가 되었습니다. 이제 paṭisandhi는 심장에 의지한 rūpa가 있습니다. 그렇다면 어떻게 어머니 뱃속에 가서 paṭisandhi가 됩니까?

ehenam onna paṭisandhiya tōrāganna bæruvot paṭisandhiya balaya kiyalā varadagena tiyena otana menna mēkaṭa kiyanavā cuta venakoṭama jāti vuṇā issellā. anna tanikara pūrṇa karma jayi paṭisandhiya maukalayen ganna deyak bāhira lōken ganna deyak paṭisandhiyaṭa nǣha lōken ganna. pūrṇa karmayen janita karanaṭa rūpayi karma siddhayi dekama ekatu karalā. onna pahaḷa karanavā vatana ekak. anna paṭisandhi viññāṇaya kiyalā kiyavanna lon

그러니 paṭisandhi를 가려내지 못하면 paṭisandhi를 잘못 알게 됩니다. 이것을 두고 cuti가 일어날 때 바로 jāti가 먼저 되었다고 합니다. 오로지 온전히 karma에서 생긴 paṭisandhi입니다. 어머니 뱃속에서 얻는 것, 바깥 세상에서 얻는 것은 paṭisandhi에 없습니다. 온전히 karma가 만든 rūpa와 karma로 이루어진 것 둘을 합쳐 하나를 나타냅니다. 그것을 paṭisandhi-viññāṇa라고 부릅니다.

paṭisandhiya æti karanakoṭama karma balayen haṭagannanavā hitayi gatayi dekak. ē haṭagannavānē apiṭa lokuvaṭa tiyena ekak vidi. kāya dasaka bhāva dasaka vastu dasaka kiyalā itāmalā paramāṇa tuna kampillana. mēka æhæṭa balana suḷu ekak nemeyi. æhiṭa piya gahana mohoten kōṭi lakṣa paṇuvak taram itāma suḷu mohotaṭayi mēka pahala karannē. pahaḷa karapu mohotē paṭan parivartanaya venna paṭan gannā citta paramparāva pahaḷa velā. dæn mokakda haṭagannē? anna

paṭisandhi를 일으킬 때 바로 karma의 힘으로 마음과 몸 두 가지가 생깁니다. 그것이 생기는 것은 우리가 크게 생각하는 그런 것이 아닙니다. kāya-dasaka, bhāva-dasaka, vatthu-dasaka라는 아주 작은 원자 덩이 세 개입니다. 이것은 눈으로 볼 만한 것이 아닙니다. 눈을 깜박이는 순간의 억만분의 일만큼 아주 짧은 순간에 이것이 나타납니다. 나타난 순간부터 바뀌기 시작하는 마음의 흐름이 나타났습니다.

velā. dæn mokakda haṭagannē? anna parisandhiya ælluvaṭa passē saṁjāti avasthāvaṭa āvā. jāti samaga bæn̆di. tibunē mokakda api æsuru karalā? ē gati lakṣayanṭa anukūla vannā vū dē dæn bāhira lōkayanut ædalenavā ākarśayalā kāndamaṭa vāgē karma vaśayen ipadanavā. citta vaśayen ipadavanavā. bāhira lōkēvat eka gannavā. mēvā okkoma eka podiyak hadalā hilā saṁjāti podiyak hadanavā. dæn saṁjāti kiyalā sūkṣamaya hæbæyi sūkṣama venna dæn bæha. praguṇa kara gattē mokakda? balāporottuva mokakda ara ghanībhāvana vecca kayak allagena ghanī bhāvana vecca kayakin ghanībhāvana vecca lōkayak kiyalā paḷan̆ga karorakā duktiyak balāporottu vennē. ē anuva hædicca haṭagattē viññāṇa svabhāvayayi dæn tiyennē.

이제 무엇이 생깁니까? paṭisandhi를 붙잡은 뒤 sañjāti 단계에 왔습니다. jāti와 함께 묶였습니다. 우리가 의지해 온 것은 무엇이었습니까? 그 성질들에 맞는 것을 이제 바깥 세상에서도 끌어당깁니다. 자석이 끌어당기듯 karma로 생겨나게 하고 마음으로 생겨나게 합니다. 바깥 세상에서도 가져옵니다. 이것들을 모두 한 꾸러미로 묶어 sañjāti의 꾸러미를 만듭니다. sañjāti라는 것은 미세하지만, 이제는 미세하게만 있을 수 없습니다. 닦은 것이 무엇이었습니까? 바람이 무엇이었습니까? 굳은 몸을 붙잡아, 굳은 몸으로 굳은 세상에서 누림을 바라는 것이었습니다. 그에 따라 생겨난 viññāṇa의 성품이 지금 있는 것입니다.

hæbæyi dæn itin balāporottuva iṣṭa karannē nætnam mē lōkē vunāṭa vaṭināma balāporottuva ē satāṭa tiyenavā. balāporottuva iṣṭa karaganna kayakna. tiyena kalayi ēka karagannat. dæn ōka tamayi

그러나 이제 바람이 이루어지지 않는다면, 이 세상에서 가장 값진 바람이 그 중생에게 있습니다. 바람을 이룰 몸입니다. 그것을 이룰 수 있는 것도 몸이 있을 때뿐입니다.

tiyena kalayi ēka karagannat. dæn ōka tamayi saṁjātika avasthāvē oya manōmaya kāya kivvet ōka ara tirapula sūtra ehen budurajāṇan vahansē pelā tiyennē mæricca ekkenā mærunaṭa passē geval akusil vala innavā. dara mæhi vala innavā. midul dan tænvala innavā. midul kanavā. mē vidihaṭa inna koṭasak innavā kiyalā prētakoṭa

이것이 sañjāti 단계의 manomaya-kāya(마음으로 된 몸)라고 한 것입니다. 그것을 Tirokuḍḍa sutta에서 Buddha께서 보여 주셨습니다. 죽은 이는 죽은 뒤에 집의 담 밖에 있고, 네거리에 있고, 문간에 있다고, 이런 식으로 있는 무리, 곧 peta들이 있다고 하셨습니다.

menna mē vagē mē saṁjātika satvayā onna oya sūkṣama kāyakō innavā. mē kayak athæriyā matu kayakaṭa giyet næ. svāmīni satvayā kumak upādānaya karaganna jīvat venavā kiyalā vacagotta parijika ahanakoṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mē kaya athæriyā matuyakaṭa giyet næhæ. taṇhā upādānaya karannē ē avasthāvē jīvat venavā kiyalā mama kira budurajāṇan vahansē denna. ehenam dæn hatarak nættēda? oya tiyennē inna ekkena hæbæyi mē paṭisandhiyaṭayi cuttiyaṭa hatarak ehema nemeyi mē tiyennē ēka dæn velā ivarayi.

이처럼 이 sañjāti의 중생은 그런 미세한 몸으로 있습니다. 이 몸을 버렸지만 다음 몸으로 간 것도 아닙니다. '스승이시여, 중생은 무엇을 upādāna로 삼아 삽니까?'라고 Vacchagotta 유행자가 여쭈었을 때 Buddha께서는 '이 몸을 버렸으나 다음 몸으로 간 것도 아닐 때, 그때는 taṇhā를 upādāna로 삼아 산다고 나는 말한다'고 설하셨습니다. 그렇다면 사이(antara)가 없는 것입니까? 거기 있는 것은 그 사람입니다. 그러나 paṭisandhi와 cuti 사이에 틈이 있다는 것이 아닙니다. 그것은 이미 끝났습니다.

ada antaravaya kiyalā han̆dunē ōkaṭa vacanaya koyi ēken gattat saṁjātika avasthāva kiyannē ōka menna mē saṁjātika avasthāva tuḷa inna puḷuvan kālayak.

오늘날 그것을 antarābhava라고 압니다. 어떤 말로 부르든 sañjāti 단계라는 것이 그것입니다. 이 sañjāti 단계 안에 머물 수 있는 기간이 있습니다.

tamā visin karana laddā vū karmayama vipākara dāyādena uruma karagena ē karmaya vipākayak kriyātma tamāṭa avaśya karanavaṭa ghanī bhavana kaya balu vaśayen nam baḷu vaśayen hō minis nam minissu vaśayen hō īṭa gælapennā vū ākāraya matu karalā denakam ē karma śaktiya mivalā hadalā denakam asahana kāriyō balā inna siddha velā tiyenavā bohoma dukin.

자기가 지은 karma 그대로를 과보로, 유산으로 물려받아, 그 karma가 과보로 작동하여 자기가 바라는 굳은 bhava의 몸을, 개라면 개로, 사람이라면 사람으로, 그에 맞는 모양으로 드러내 줄 때까지, 그 karma의 힘이 빚어 만들어 줄 때까지, 불안 속에서 몹시 괴롭게 기다려야 합니다.

balāporottuva iṣṭa venakan asahana dæn innē poḍi asāhanayakin nemeyi. kaya næti asāhanayen dæn innē. dæn paḷaveni balāporottuva ēka lōkē īṭa vaḍā vaṭinā balāporottuvak ē satvayaṭar tava ne. dæmak yam kenek satuṭu vennē vaṭināma dē læbunē. dæn vaṭināma dē næ.

바람이 이루어질 때까지 불안합니다. 지금 있는 것은 작은 불안이 아닙니다. 몸이 없는 불안 속에 있는 것입니다. 첫째 바람, 세상에서 그보다 값진 바람이 그 중생에게는 없습니다. 누구든 가장 값진 것을 얻을 때 기뻐합니다. 그런데 지금 가장 값진 것이 없습니다.

hariyaṭa mē velāvaṭa huḷan̆gaṭa gahagena yana paraṇælavā karma śaktiyē balayaṭa gahagena yanavā. karma śaktiyē balayen yam deya karalā dunnē. karapu dēṭa vipāka vaśayen hētuphala vaśayen vipākena denna. ē dunna dēṭa tanu dan dīlā tibuṇa nam karma balayenma dānaya hamba venavā. ehenam āhāraya hamba venavā. vasara pūjā karalā tibuṇā nam ehenam vasara valin taman vangē dē hiṁga karanna nætuva sōbha karannē nætuva ē vitara hiṭiyā nam ē anukūlatvayaṭa anukūlava vasaraṭa mævilāyi. ennē. mævennē karmaphalaya. anna karma vipākayaṭa gōcara velā. pradhāna velā. oya kālaya tuḷa kana bona dēval, an̆dina paḷadina dēval pavā ē karapu dēṭa tanakūla vipāka vaśayen labāgena taman vuna hæṭiyaṭa nemeyi. ara vipākaya tana læbena dē jīvat vena kālayak tiyenavā onna oya kālaya. antaravaya kivvet oya saṁjātika avasthāva oya avasthāva tuḷa avurudu gānak hari inna puḷuvan.

마치 바람에 날리는 마른 잎처럼 이때 karma의 힘에 휩쓸려 갑니다. karma의 힘으로 무엇을 해 주는 것입니다. 한 일에 대한 과보로, 원인과 결과로 과보가 주어집니다. 보시(dāna)를 했다면 karma의 힘으로 그 보시가 돌아옵니다. 그러면 먹을 것이 생깁니다. 옷을 공양했다면, 자기 것을 아끼거나 숨기지 않고 그만큼 했다면 그에 맞게 옷이 생겨나 옵니다. 생겨나는 것은 karma의 결실입니다. karma의 과보에 휩쓸려 그것이 으뜸이 됩니다. 그 기간에는 먹고 마시는 것, 입고 걸치는 것조차 지은 것에 맞는 과보로 얻으며, 자기가 원하는 대로가 아니라 그 과보로 얻는 것으로 사는 기간이 있습니다. 바로 그 기간입니다. antarābhava라고 한 것도 그 sañjāti 단계이며, 그 단계 안에서 몇 해라도 머물 수 있습니다.

ē avurudu gānak in̆dalā ē karma balavēgiyama niyama upatakaṭa avasthāva læbuṇu ohuṭa gælapena tanṭa ohu genak dālā. pudgalayek nemeyi mēka karanna. ara api itin karanat dā vū karmayaṭa vipāka vaśayen karmaya visinmayi mēka siddha karannē.

몇 해를 그렇게 있다가 그 karma의 힘이 참된 태어남의 기회를 얻어, 그에게 맞는 자리에 그를 데려다 놓습니다. 이것을 하는 것은 어떤 사람이 아닙니다. 우리가 지은 karma의 과보로 karma 스스로 이것을 일으킵니다.

onna oya velāvadī api asaraṇava innē. hæbæyi dæn itin otendi api ekak dakinna ōnē. satāṭa mahā vipākayak gevevannama upadinavā misā satāṭa ehema guṇa nuvaṇak vaḍanna puḷuvan tayek upadinnē. ēka satara apāgat uppattiya. minissu uppattiyak nam læbunē. minissu uppattiyaṭa ehema nemeyi. yamak kara kiyāganna puḷuvan, tērum ganna puḷuvan nuvaṇak æt hæṭiyaṭayi viha upadinnē.

그때 우리는 의지할 데 없이 있습니다. 다만 여기서 하나를 보아야 합니다. 짐승은 큰 과보를 치르려고 태어날 뿐, 덕과 지혜를 키울 수 있는 몸으로 태어나지 않습니다. 그것이 네 apāya의 태어남입니다. 사람으로 태어났다면 사람의 태어남은 그렇지 않습니다. 무언가를 하고 말하고 이해할 수 있는 지혜를 지닌 채로 태어납니다.

anna minissu upadina kenek īṭa gælapennā vū kusayakaṭa ōgin kalaka vidiyaṭa anukūlava karma balavēgen giyak dānavā samahara velāvaṭa bīmaṭa udav karalā allapu gedarakaṭa vænapan kiyalā bonna dīlā oya jātiya ehema karalā tibuṇā. hon̆daṭa bæm ahanna puḷuvan hon̆da kuṇu hara pahan tāttā kenekuṭa dā upadinna tamayi mē karma balaga in̆dan balakaṭa dānnē.

사람으로 태어나는 이는 그에 맞는 뱃속으로, 지은 대로 karma의 힘에 따라 들어갑니다. 때로 남의 술자리를 거들어 옆집 사람에게 '가서 마셔라' 하며 마시게 하는 그런 짓을 했다면, 욕을 잘하고 지독한 상말을 하는 아버지에게 태어나도록 karma의 힘이 데려다 넣습니다.

dæn api dænaganna adaha gā karana ekak. bolla ṭikak ehema dīlā ulpandan ṭikak dīlā yavanavā. tamangē haturaṭa bannavā. bayinuvaṭa santōsa venna. ōvāyahama karalā tibuṇa nam ōnā api purudu karē tibuṇē. dæn itin antima bēbadu tāttekgē hon̆da kuṇuharamen bayinna kessē keṭin ællagena gahana bayinna oya jātiyē tāttek inna tena eka ammayagē kusak tamayi mē karma sān gihidā yōgya velā tiyennē.

우리가 알다시피, 술을 좀 먹이고 부추겨서 보내 자기 원수에게 욕을 퍼붓게 합니다. 욕하는 것을 보고 기뻐합니다. 그런 짓을 했다면, 그것을 우리가 버릇으로 익혔다면, 이제는 지독한 술꾼 아버지, 상말로 욕하고 머리채를 잡고 때리며 욕하는 그런 아버지가 있는 곳, 그런 어머니의 뱃속이 이 karma에 알맞은 자리가 되어 있습니다.

mokakda hētu? api visin karapu eka apiṭa vipāka vidihaṭa tæna. dæn kārada pavarannē? apima pavaraganna etara. mama karapu asādhāraṇīnē maṭa mē ennē kiyalā. dæn kārayi dæn gē atara

까닭이 무엇입니까? 우리가 한 것이 우리에게 과보로 왔습니다. 이제 누구를 탓합니까? 우리 스스로를 탓해야 합니다. '내가 저지른 부정이 나에게 오는 것이다' 하고.

mē ennē kiyalā. dæn kārayi dæn gē atara bælælā tiyenavada ē amara bæla velā tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin kāgē hari amma eka taman ekatana monavāhari pudgalika amanāpayak mul karē. oya gani gæhi mama kiyalā danna nætuva mahā vesa karanna oya gæni mehema kiyalā. næti ēvat dotalā kiyalā hadalā kiyalā abhūta cōdanā nagalā oya jātiyak karalā puruddak tibuṇē. ammayekut hambavenavā ē jātiya badā.

누군가의 어머니에 대해, 자기에게 어떤 개인적인 불만이 있다고 해서 '그 여자는 이렇다, 몸 파는 여자다' 하고 떠벌리고, 없는 일까지 지어내어 근거 없는 비난을 퍼뜨리는 버릇이 있었다면, 바로 그런 종류의 어머니를 만나게 됩니다.

dæn kavuda bala tōralā dunnē? api visin karapu karmaya karmaphala vēgaya tōralā dunnā. kavuruvat deviyekvat, brahmayekvat tava mē lōkē tipatika tōralā dunnā nemeyi. api visinma karapu dēṭa anuva karma balavēgaya tōralā dunnā eban̆duma vesanagē bala.

그럼 누가 골라 주었습니까? 우리가 지은 karma, karma 결실의 힘이 골라 주었습니다. 어떤 신도, brahma도, 이 세상의 다른 어떤 존재도 골라 준 것이 아닙니다. 우리가 지은 것에 따라 karma의 힘이 그런 몸 파는 여자를 골라 주었습니다.

dæn bē badu tātyekuyi, vesanak ammayekuyi. denna ekka inna etanakaṭa okkanti avasthāva gihin dæmmavā. uppatta venna. dæn mokada vennē? anna antalābhayi

이제 술꾼 아버지와 몸 파는 어머니, 이 둘이 함께 있는 곳으로 okkanti 단계를 데려다 넣었습니다. 태어나도록. 이제 어떻게 됩니까?

kiyanae karannē næhæi gattat nætat antarabhayi kiyanaeka karanna nam saṁjātakana eka yannē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sūsma kaya kī yanavā. apiṭa ōna hæṭiyaṭa yanna puḷuvan nam ehema ekavat yannē næhæ naraka tænaka hon̆da dæn tōraga hena porayak tiyenavā. ē lōkē ahaval ekkenā kōṭipatiyak ārayā sudunam mamayi ē baṭa yannē obaṭa dennē næ etana ohoma pora kanna puḷuvan. ē sellam hamba vennē næhæ. oya kiyana antara bayavakin ehema nætnam oya kiyana saṁjātaka

미세한 몸이 끌려갑니다. 우리가 원하는 대로 갈 수 있다면 아무도 나쁜 곳으로 가지 않겠지요. 좋은 곳을 고르려는 다툼이 벌어질 것입니다. '세상의 아무개 백만장자 집이 준비됐다, 그리로 가는 건 나다, 너에겐 안 준다' 하고 거기서 다툴 수도 있겠지요. 그런 놀이는 그 antarābhava에서든 sañjāti에서든 얻을 수 없습니다.

anna ē vagē poral kramaya ehema allanna bæhæ. pārlimēntu varē vagēma karanna bæhæ. mokada velā tiyennē? pdælaṭa puḷuvan kamak nǣ tamanṭa ōna tasenṭa yanna ōna. koḷakaṭa ōna tanṭa paṁgaḍalē hæṭiyaṭa ē tænaṭa geniyanavā. menna mē vagē saṁjātakayā paraṇi dakkavā karma balavēgayat anukūlayi vahala velā tiyennē.

그렇게 다투는 방법은 쓸 수 없습니다. 의회 선거처럼 할 수 없습니다. 어떻게 되어 있습니까? 마른 잎은 자기가 원하는 곳에 갈 수 없습니다. 바람이 원하는 곳으로 마른 잎을 그 자리로 데려갑니다. 이처럼 sañjāti의 중생은 마른 잎처럼 karma의 힘을 따르는 노예가 되어 있습니다.

karma balavēgayen aragena gihillā dæmmē yam tænakaṭada horanna deyak næhæ hon̆da vunat naraka vunat eyāṭa karmaya vipākaya piḷiganna vennē. piḷigattā tattvena vidinna vennē. himi tænaṭa yanna. menna hi karā gihillā uppattiya labā denavā. hæbæyi mohu balāporottuvak hiṣn hari?

karma의 힘이 데려다 놓은 곳이 어디든 고를 것이 없습니다. 좋든 나쁘든 그는 karma의 과보를 받아들여야 합니다. 받아들여 그 처지대로 겪어야 합니다. 자기 몫의 자리로 가야 합니다. 그 자리로 가서 태어남을 얻습니다. 그런데 그의 바람은 이루어졌을까요?

mona balavēkin harigē balāporottu tadama balāporottuva mokakda ē balāporottu vecca jātiya væḍa piḷivila karanna avaśya karannā vū īṭa gælapena parisarayak pævætma. ohuṭa ē velāvēdī ehema ēka narakayi kiyalā hiṭennē næ. mokada gatiyaṭa anukūlaya parisaraya ohuṭa pēnnē eka hon̆da

어떤 힘으로든 이루어졌습니다. 그의 가장 강한 바람이 무엇이냐 하면, 그 바라던 종류의 일을 하는 데 필요한, 그에 맞는 환경과 존재입니다. 그때 그에게는 그것이 나쁘다고 여겨지지 않습니다. 자기 성질에 맞는 환경이기에 그에게는 그것이 좋게 보입니다.

māyāva rævaṭilā tuḷin mē viññāṇaya māyāvaṭa ukmā kaḷā. dæn mē parisandhiyaṭa yanakoṭa æti vennā vū mē kiyana æti vennā vū ē karma balayen haṭaganna citta vītu citta peḷama titpaṭa gōcara vennē eban̆du dēma hon̆da hæṭiyaṭa ē velāvaṭa eban̆du dē priyayi.

환영과 속음을 통해 이 viññāṇa가 환영에 빠졌습니다. 이제 이 paṭisandhi로 갈 때 생기는, karma의 힘으로 생기는 citta-vīthi, 마음의 흐름이 그런 것만을 좋은 것으로 받아들입니다. 그때는 그런 것이 좋습니다.

hæbæyi gihillā passē duk vin̆dinakoṭa apriyā vennē. dakina darśanaya piyā hitāla ē hitavana darśanayaṭa gihillā etana vaḍanaṭa passē ēka vipāka enakoṭa apriya vinidda vennē duk vēdanāven etakoṭa anē maṭa vecca deyak hitanna.

그러나 가서 나중에 괴로움을 겪을 때 싫어지는 것입니다. 그때 보는 장면은 좋다고 여깁니다. 그 좋아 보이는 장면으로 가서 거기서 자란 뒤 그 과보가 올 때, 싫음을 괴로운 vedanā로 겪습니다. 그때에야 '아, 나에게 이런 일이 생겼구나' 하고 생각합니다.

vivāha venna yanakoṭa yannē kohomada siyallama sattumahal prāsādaya tiyāgena saṁkīdhiya āpanna paḷan̆davāgena kumārikāvaṭa sæpa denavā kiyalā kiyanavā. sæpaganna yanavā. giyāṭa

결혼하러 갈 때 어떻게 갑니까? '칠층 궁전도 다 갖추고 장신구로 꾸며서 아가씨를 행복하게 해 준다'고들 말합니다. 행복을 얻으러 갑니다. 그런데 간 뒤에는,

passē mokada hambenna māsayak æn hambavennē næha. allagattā kē tiyennē. kæravā depættaṭa dunnā dekak. kæluvā konda kæpuvā koḍē dæmmā vaḷan hōdanna magē ekak vayanna dāga gæhuvā payin piṭi pasaṭa æædagena væṭennē. gattā kǣtta ēki. gattā ilapota dā gattā marā gattā. dæn væḍapilalā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

yanavā dæn mokada kiyannē anē mecca karmayaka hæṭi mēka karalā inna vuṇā mēka kiyalā inna vuṇā dæn hitu paṭan gannakoṭa kohomada ehemada paṭan gannē anna katādayak ban̆dinna vivāhayak venna paṭan ganna davasē sundara lōkaya vagē pēnavā uppattiyaṭa ena velāva okkanti avasthāva edāṭa pēnnē ara naraka ekak. ōka tamayi avidyāva. vipākaya vahalā sundara lōkayak māyāva matu karalā māyā sahagata viññāṇaya māyāvaṭa savaṭṭanavā. genahalā uppattiyana ratāvī vaṭanādayak karaganna.

그렇게 일이 흘러갑니다. 그러면 무엇이라 말합니까? '아, 이런 karma였구나. 이런 일을 당하며 살아야 했고 이런 말을 들으며 살아야 했구나.' 그런데 생각해 보면 처음엔 어떻게 시작되었습니까? 혼인하는 날, 결혼이 시작되는 날에는 아름다운 세상처럼 보입니다. 태어남으로 오는 때, okkanti 단계의 그날에도 그 나쁜 것이 좋게 보입니다. 그것이 avidyā입니다. 과보를 가리고 아름다운 세상이라는 환영을 드러내어, 환영에 물든 viññāṇa를 환영에 속게 합니다. 그렇게 데려가 태어남에 빠지게 합니다.

itin minissu upattiyak āva nam oya vidihaṭat minissu vunat pravr̥tti vaśayen karalā tibicca ē minissu vin̆dinna puḷuvan karma vipāyaka anukūlava tamayi. ē jātiya uppattiyaṭa suḷu senak dāya. hæbæyi minihek hæṭiyaṭa vin̆dinna puḷuvan. mærennē næ. daha duk vihæka ivasanna puḷuvan. mærennē nætuva ivasa vin̆dinavā. hon̆da hō naraka dekama mēvayi. menna mē genahalā dānnalaṭa api oya siyallama mahāvē passē hon̆da lakaraka sæpa dukkhāva āvē passē. uppatta vaśayen āpu avasthāvēdī karma vipākayen apē māyāvaṭa anukūla api hæn̆dilā hiṭapu kana ēka priya karanavā. anna priyamanāpa karana antima avasthāva vaṭināma avasthāva ōka

그러니 사람으로 태어났다면 그렇게, 사람이라 해도 살면서 지어 둔, 사람이 겪을 수 있는 karma 과보에 맞게 그런 종류의 태어남으로 들어갑니다. 다만 사람으로서 견딜 수 있습니다. 죽지 않습니다. 온갖 괴로움을 참을 수 있습니다. 죽지 않고 참으며 겪습니다. 좋은 것이든 나쁜 것이든 둘 다 그렇습니다. 이렇게 데려다 넣을 때, 좋고 나쁨, 즐거움과 괴로움은 모두 나중에 옵니다. 태어남으로 오는 때에는 karma 과보로, 우리 환영에 맞게, 우리가 익숙했던 것을 좋아합니다. 그것을 좋아하는 마지막 단계, 가장 값진 단계가 바로 그것입니다.

kayak labāgena læbuṇavā karanna balāporottuva iṣṭa karannē kayakin nam eban̆du kayak læbenakan balāporottu iṣṭa karaganna bærinam. adhīka balāporottuvak tiyenavā lōkayē paḷaveni balāporottu venavā anē mama kayak labāgannē kohomada? menna metanlā tamayi saṁjātika avasthāva innē. anēmaṭa kayak.

몸을 얻어서 바람을 이루는 것이라면, 몸으로만 바람을 이룰 수 있는 것이라면, 그런 몸을 얻기 전에는 바람을 이룰 수 없기에 지극한 바람이 생깁니다. 세상의 첫째 바람입니다. '아, 내가 몸을 어떻게 얻을까?' 바로 여기에 sañjāti 단계가 있습니다. '아, 나에게 몸이 있었으면.'

dæn eyāṭa pēnavā. sūkṣama kayaṭa pēnavā. anik aya væḍa karana hæṭi. eyā balāporottu vena jātiya væḍa karana minissu pēnavā. hari kæmatiyi ē jātiya karaganna. mama kohoma karannada? maṭa kayak næhænē. minissuṭa ōna ēvā hayāna kanavā pēnavā. anē maṭat ehema kanna dænnam maṭa ehema hoyāganna vidihak nædæk næ. læbicca ekak epæ mama kannē. dæn ēkat dukak. mehema viśāla asahanayaṭa patvelā tamayi saṁjātika avasthāvē satyayō vennē. bohō

그에게는 보입니다. 미세한 몸에 보입니다. 다른 이들이 일하는 모습이. 자기가 바라는 종류의 일을 하는 사람들이 보입니다. 그런 일을 몹시 하고 싶습니다. '내가 어떻게 하지? 나는 몸이 없는데.' 사람들이 원하는 것을 찾아 먹는 것이 보입니다. '아, 나도 그렇게 먹고 싶은데 지금 나는 그렇게 찾을 방법이 없다. 얻은 것이나 먹어야 한다.' 이것도 괴로움입니다. 이렇게 큰 불안에 빠지는 것이 sañjāti 단계의 중생입니다.

saṁjātika avasthāvē satyayō vennē. bohō innavā kōṭi prakōṭi gan innavā. yamak næhæ. enna tænak næhæ. mēvā kayak labāgena mola ārambha vennē næha. tamanṭa karagannat bæhæ karmaphalagaṭa anukūlavayi ēvā siddha vennē. melova jīvat velā inna vidihaṭa jīvat vīmaṭa bādhaka pæmiṇevvo ōka mærilā giyā nam hon̆dayi. oya jātiyē hituva ehema dēval kivvot koḷo eban̆du pudgalayō mærilā gihillā otenṭa pat velā hitan kayak nætuva avurudu kōṭi kana inna avasthāva tiyenavā. iya kālayak nemeyi gaṇabbægē āvu ēkat ektarā vipākayak vin̆dena tænak.

그런 이들이 많습니다. 수천만, 수억으로 있습니다. 아무것도 없습니다. 들어갈 자리가 없습니다. 몸을 얻어 시작할 수가 없습니다. 스스로 할 수도 없고, karma 결실에 맞게 그것들이 일어납니다. 이 세상에 살 때 남이 살아가는 데 방해를 하고 '저놈 죽어 버리면 좋겠다' 같은 생각을 하고 말을 했다면, 그런 사람은 죽어서 거기에 이르러 몸 없이 수천만 년을 지낼 수도 있습니다. 짧은 기간이 아닙니다. gandhabba로서의 수명입니다. 그것도 하나의 과보를 겪는 자리입니다.

mē vagē karagattā gandhabvē upadinna bala hamba vennē nætuva karma balavēgayen kriyātmaka velā hitan gæm̆ba yannē nætuva yanna gihinhen ædilā yanavā. oya vagē tattvayaṭa patvenna. keḷavarak nætuva innavā.

이렇게 지은 이는 gandhabba로 태어날 힘을 얻지 못하고, karma의 힘이 작동하여 뱃속으로 가지 못한 채 이리저리 끌려다닙니다. 그런 처지에 이르러 끝없이 지냅니다.

asahanaya viśālayi. mokada balāporottuva asahanī venna avidyā balāporottu yuttayi. anē mehema kayak maṭa ōnana nǣnē. menna mē kiyana viśāla asahanayakin peḷipiḷi. ara karma balavēgaya gevenakama gæbak hambavenna vidihak mē lōkē haṭagannavā. ebanda parisarayatu mē vagē hariyaṭa kōṭi gānaka svīp gannakoṭa ekaṭa poḍḍak ekak hædenavā oya antabayikava ina saṁjātakin kōṭi gānakāgin ekekuṭayi. koyi velē hari karma balavēgaya kriyātmaka velā kiyalā hitanam kohē hari gæbakaṭa yanna avasthāva læbennē.

불안이 큽니다. 바람이 불안하게 만드는 avidyā의 바람을 지니고 있기 때문입니다. '아, 이런 몸 없는 처지는 원치 않는데' — 이렇게 큰 불안에 시달립니다. 그 karma의 힘이 다할 때 뱃속을 얻을 길이 이 세상에 생깁니다. 그런 환경은 마치 수천만 장의 복권을 살 때 하나가 조금 당첨되는 것처럼, antarābhava에 있는 sañjāti 수천만 가운데 하나에게만 옵니다. 언제든 karma의 힘이 작동했다고 하면 그때 어딘가의 뱃속으로 갈 기회를 얻습니다.

anna ē avasthāva læbenakoṭa dæn æhuvot ehema hariyaṭa oya velāvē innē. ara antarābhika avasthāva innē nætnam ara gandhabba avasthāva kiyalā kiyannē ōkaṭa gandhabbōca paca pattitō kōdhi ādi vaśayen pennuvē gandhabbayek baraṭa dul vena eka. gandhabba avasthāva nætnam saṁjātika avasthāva tuḷa apramāṇa manussayō manussa upadinna innayi innavā. baḷuva upadinnayi ē ākārayayi lōkē ōna taran innē.

그 기회가 올 때 묻는다면, 그때 있는 것은 그 antarābhava 단계, 아니면 gandhabba 단계입니다. 'gandhabbo ca paccupaṭṭhito hoti'라고 보여 주신 것이 gandhabba가 뱃속에 드는 것입니다. gandhabba 단계, 곧 sañjāti 단계 안에 헤아릴 수 없는 사람들이 사람으로 태어나려고 있습니다. 개로 태어나려는 것들도 그렇게 세상에 얼마든지 있습니다.

avasthāva mē pahuphalaya hædenna ōnē upadinna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

taman karapu vipākayan geva gevā ovatanin tērennē. kōṭi gānaṭa ekkenek tērenavā gæpakaṭa inna. aniktiyaṭa enna yanavā ædila gak

자기가 지은 과보를 치르고 또 치르며 그 가운데서 골라집니다. 수천만 가운데 한 사람이 골라져 뱃속에 들게 됩니다.

gæpakaṭa inna. aniktiyaṭa enna yanavā ædila gak hædenna laṁvena ilaṭa kōṭi gānak kamana sitalā ākarṣaṇa ākarṣaṇaya velā hiṭa mokada karannē tæna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hambunē allaganna hunā ekaṭa ahunē eyāt ælluvā nemeyi ahunā karma śaktiyen anik aya æn̆dalā giyā ahagaṭāganna dæn hadāgena yanavā. yanna giyā yanna tænak hambenavā. balāporotu iṣṭa venna āvā ædalā giyā. ohoma kōṭi vatāvak ēgollanṭa siddha venavā. koccara venavada kiyalā dannē

하나가 걸립니다. 그도 스스로 붙잡은 것이 아니라 karma의 힘으로 걸린 것입니다. 다른 이들은 끌려왔다가 도로 끌려갑니다. 갈 자리를 얻을 것 같아, 바람이 이루어지려나 하고 왔다가 끌려 나갔습니다. 그렇게 수천만 번 그들에게 일어납니다. 얼마나 일어나는지 누가 알겠습니까.

denna ekē kāma sambhōgayak hidicca velāvaka dæn mātā pitumē mahatāmē pitōca sannipāta mātāni utunī honti itin dekama hædilā tiyennē. dennā ekatu velā ituiyak velā dæn gæm̆bara daru pirisin̆dīmaṭa avasthāva hambavelā. hæbæyi karma śaktiya pālanayaṭa ærat velā etana tamayi gandhabba vædalā innē. dæn ara kiyana

두 사람이 몸을 섞는 때에 'mātāpitaro ca sannipatitā honti, mātā ca utunī hoti' — 이 둘이 이루어졌습니다. 두 사람이 합쳐지고 어머니가 때를 맞아, 이제 뱃속에 아이가 잉태될 기회가 생겼습니다. 다만 karma의 힘의 다스림 아래, 거기에 gandhabba가 들어 있습니다.

gandhabba vædalā innē. dæn ara kiyana gandhabyā ehema nætnam ara saṁjātikayā otanin ædilā ehenam gævaṭa enna hasanaṭa kōṭi

이제 그 gandhabba, 아니면 그 sañjāti는 거기서 끌려 뱃속으로 오려고, 수천만이 몰려옵니다.

gānak enavā rava gælapena gælapena hædilā innavā. āvara mēken inna antima ruvipa ekak kālayak da ekakiṭa hædenavā maga ēkaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

gælapena gælapena gæpaṭa gælapena ekkenek innana nam ēkaṭa gælapenna pudgalaya issara gæviliganna tilin okkam tibenavā. anit ayaṭa tænak nǣha anit āyusarayak visil ǣtaṭa yanavā. dæn giya hamatu balāporottuva iṣṭa veyi kiyalā balāgena balāgena iyā iṣṭa vela elāvak āvā kōṭi gānak kiyalā āvā ædalā āvā anē maṭa denak næhænē maṭat tanak næhænē maṭat nǣhanē kiyalā āya duk eviya. dæn mē vidihē duk vidagena inna mahā atahanakāī tænak hariyaṭa koṭan kiyanavanē.

그 뱃속에 맞는 이가 있다면 그에 맞는 이가 먼저 들러붙어 차지하고, 다른 이들에게는 자리가 없어 멀리 밀려납니다. 이제 바람이 이루어지려나 하고 기다리고 또 기다리다, 이루어질 때가 왔다고 수천만이 끌려왔다가 '아, 나에게는 자리가 없구나, 나에게도 없구나' 하고 다시 괴로워합니다. 이렇게 괴로움을 겪으며 지내는 큰 불안의 자리입니다. 마치 이런 말과 같습니다.

mahā gaṁgāvak galāgena yana velāvaka minihe gan̆gaya væṭilā. gan̆ga pallehā yanavā nam jīvitaya pēraganna næti vena avasthāvaṭa peni penī tiyenavada? ohuṭa ṭikak hari pīnāganna puḷuvan nam oluva yanna æntam kusma ganna uḍaṭaṭa tiyāgena in̆dak puḷuvan nam vaḍapamiṭa bellen tiyāgena innat puḷuvan maṭṭamak nam tiyennē. īnakoṭa sæḍa paharaṭa galāgena yāva navatāgannat bæyi nam anē maṭa goḍa venna vidihak næhænē mē kaya bērāganna vidihak næhænē kiyalā duk vennē kohomada menna mehema dukin tamayi innē.

큰 강이 흘러가는 때에 사람이 강에 빠졌습니다. 강 아래로 떠내려가며 목숨을 건질 수 없는 지경이 눈앞에 보입니까? 조금이라도 헤엄칠 수 있어 숨을 쉬려고 머리를 위로 두고, 겨우 목까지 내놓고 있을 정도라면, 거센 물살에 떠내려가는 것을 멈출 수도 없다면 '아, 나는 뭍에 오를 길이 없구나, 이 몸을 건질 길이 없구나' 하고 얼마나 괴롭겠습니까. 바로 그런 괴로움 속에 있습니다.

hariyaṭa gaṁgāvaka gahagena yana mihavaru dæn ahuveṭa tiyennē bērenna paḷaminiyakna. ennē gahagena ḷan̆gaṭa maḷiniyak. ēkē illā goḍenna puḷuvanda? mēka kuṇu velāda idimilada? maḷiniyakda? dæn mēkat balana. maḷa minihā mokak hari kamak næhæ darānnak āvat kamak næhæ maḷiniyak āvat kamak næhæ baḷukuṇak āvat kamak næhæ. ahuvijaka linnayi dæn balannē. mokada ē siyallēma apriyāvaṭa vaḍā væḍi jīvat vīmē priyatāvaya.

강물에 떠내려가는 사람에게 지금 붙잡을 것이라곤 송장 하나입니다. 떠내려와 곁에 오는 것은 송장입니다. 그것을 붙잡고 뭍에 오를 수 있을까요? 이것이 썩었나, 부풀었나, 송장인가 하고 따지겠습니까? 송장이든 무엇이든 상관없습니다. 나무토막이 와도 상관없고, 송장이 와도 상관없고, 개 시체가 와도 상관없습니다. 붙잡을 것만 찾습니다. 그 모든 싫음보다 살고 싶은 좋음이 더 크기 때문입니다.

jīvat vīmē priyatāvaya nisāma ena sǣma apriyatāvayakma mudum malkak vāgē piḷiganna kæmatiyi jīvat vīmē priyatāvaya paḷaveni. ehenam menna mē vagē gæk hambavenna velāvaka tamāṭa melō kayak labāganna tiyena balāporottuva paḷaveni nisā. ara karma balavēgayen mona jātiyē gæpak hoyalā dunnat mēka duppatē mēka mē besan̆gakgē mēka mē babēpat ekaku jāta kiyalā upadinna yannē. mē ekakvat hitannē næ. ēka mudun malka dækkavāgē piḷiganna. dæn mehema piḷi aragena tamayi uppattiya vaśayen gæbā allagannē.

살고 싶은 좋음 때문에 오는 모든 싫음을 머리에 얹는 꽃다발처럼 기꺼이 받아들입니다. 살고 싶은 좋음이 첫째입니다. 그렇다면 이렇게 뱃속을 얻는 때에도 이 세상의 몸을 얻으려는 바람이 첫째이기에, karma의 힘이 어떤 종류의 뱃속을 찾아 주어도 '이것은 가난한 집이다, 이것은 몸 파는 여자의 것이다, 이것은 술꾼의 것이다' 하고 따지며 태어나러 가는 이는 없습니다. 아무것도 생각하지 않습니다. 머리에 얹는 꽃다발을 본 듯 받아들입니다. 이렇게 받아들여 태어남으로서 뱃속을 붙잡습니다.

dæn kalpanā karanna yamkisi kenek ara gahagena ena maḷaminiya darān̆ḍu kǣlla baḷu kuṇa enakoṭa yam kenek ehema kiyanavanē. hæbæyi ōka allannē menna mē nītiya vīma. mokada mēka allagena ēgoḍa vennē um̆ba mēka gihillā hōdalā vēlalā pirisidu karalā tiyā eham dæn mēkē suvan̆da vilavun galavalā obaṭa puḷuvanda mēka tiyenakan uya jīvitayē tiyenakan ārakṣā karanna æhuvē. ehema kæmatiya nam obaṭa mēka bāra dennavā. nætnam mēka mama vena pættaṭa yannavā kiyalā yamek kivvot ehema vena dharmayak nam ehema ara gan̆gē gahagena yana minihā uttarayak dennē nædda oba kiyana okkoma karanna mama kæmatiyi maṭa bērenna mēka allagena goḍa inna maga pādalā denna ōnē kiyanna næ.

생각해 보십시오. 떠내려오는 그 송장, 나무토막, 개 시체가 올 때 누가 이렇게 말한다고 합시다. '이것을 붙잡는 데에는 조건이 있다. 이것을 붙잡고 뭍에 오르면 너는 이것을 가져가 씻고 말리고 깨끗이 하여 향유를 바르고, 이것이 있는 동안, 네 목숨이 다할 때까지 지킬 수 있느냐? 그럴 마음이 있다면 너에게 이것을 넘겨주겠다. 아니면 이것을 다른 쪽으로 보내겠다.' 누가 그런 조건을 내건다면, 강에 떠내려가는 그 사람이 '말씀하신 것을 다 하겠습니다. 제가 살아나도록 이것을 붙잡고 뭍에 오를 길을 열어 주십시오'라고 대답하지 않겠습니까?

jīvitāva paḷaveni nisā kelinma purudu venavā. muru jīvita kālayaṭa ē miniskuṇa hari balukuṇa hari kamak nǣhæ giya eka suvan̆da vilavun gal vala hiṭam mama mēka mē vidihaṭa rækalā tiyenavā magē jīvita kālaya tuḷa ē avasarē piṭa ē nītiya piṭa mama bēenna mēka allaganna maṭa avasara denna kiyalā ekāntayen kiyanavā. ehenam ē avasthāvēdī tamanṭa tiyena ihaḷama vaṭinādī tamayi baḷukuṇāva nam balakuṇa gahagenaāyi minissu vuṇak nam ē goḍē ena vinaṭa minissun. menna mē vagē melova jīvitayaka mē minis hayak yaḷi labāganna balāporottu vennā vū satvayāṭa mona guṇak kivvā vunat eyā kæmati venavā. ēka aragena ēka ella ehenam goḍē.

목숨이 첫째이기에 바로 따릅니다. '평생 그것이 송장이든 개 시체든 상관없습니다. 향유를 발라 이렇게 지키겠습니다. 제 평생 동안요. 그 허락으로, 그 조건으로 제가 살아나도록 이것을 붙잡게 허락해 주십시오' 하고 한결같이 말합니다. 그렇다면 그때 그에게 가장 값진 것은, 개 시체라면 그 개 시체, 떠내려온 것이 송장이라면 그를 뭍으로 데려다 줄 그 송장입니다. 이처럼 이 세상의 삶에서 사람의 몸을 다시 얻기를 바라는 중생에게는 어떤 조건을 말해도 받아들입니다. 그것을 붙잡고, 그렇게 뭍으로.

anna otandi dakinnā upakārayaṭa kr̥parinnē otanayi. mav piya hædennē otanayi. taman mē lōkayaṭa yali minik ayakin bihi velā vidyāmāna venna ōnē. mūlārambhaya hædena velāvēdī tamanṭa ahuvecca dēka vaṭinākama otanin dakinna ōnē. menna metanayi mavennē piyāvennē. menna mav piya urumē daruvekuṭa hædennē otana. oṭa passē koraṇayavannē. metanin karagena illā melovaṭa upadinakoṭa

바로 거기서 볼 줄 아는 이가 은혜에 보답하는 자리가 거기입니다. 어버이가 생기는 곳이 거기입니다. 자기가 이 세상에 다시 사람의 몸으로 태어나 나타나야 하는 그 시작이 생기는 때에, 자기에게 걸린 것의 값어치를 거기서 보아야 합니다. 바로 여기서 어머니가 되고 아버지가 됩니다. 아이에게 어버이의 몫이 생기는 것이 거기입니다. 그 뒤에 여기서 붙잡고 이 세상에 태어날 때,

karma balavēgayak anukūlava etana hamba vuṇē okkoma siddha vunē kavuruvak karalā dunna vena deyak nemeyi. apima karagatta deyin apiṭa eka deyak vunā melova jīvat vena maklaya kayak nætuva æta jīvat venna tibila avaśyatāvē dæn pirivanavā. mona væḍē karagannat ēken milavaṭa āvā. anna bihi vennaṭa mula ārambha karapu tena tamayi mātr̥tū bhaki.

karma의 힘에 따라 거기서 만난 것, 일어난 모든 것은 누가 해 준 것이 아닙니다. 우리가 지은 것으로 우리에게 한 가지가 일어났습니다. 이 세상에서 살 살과 피의 몸 없이 지내던 그 필요가 이제 채워집니다. 무슨 일이든 하려고 그것으로 이 세상에 왔습니다. 태어나는 시작을 연 그 자리가 바로 어버이를 공경하는 까닭입니다.

dæn ē nisā upakāra karanna hō durlabhayi, kr̥tōpakāra karanna hō ati durlabhayi kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karanā. menna upakārayaṭa kr̥tōpakārayaṭa api bæn̆dilā tiyennē.

그래서 '먼저 은혜를 베푸는 이(pubbakārī)는 드물고, 은혜를 알고 갚는 이(kataññū kataveḍī)는 더욱 드물다'고 Buddha께서 설하셨습니다. 바로 그 은혜와 은혜 갚음에 우리가 묶여 있습니다.

dæn api katāvak kiyanavā hevanaṭa hiṭapu gahaya attak alā yanna epā kiyalā. dæn hevanaṭa hiṭapu gahaṭat uccara salakanna kiyalā pennuvanam mokakda mēken pennannē? upakārayaṭa pr̥tōpakāraya vaṭinākamat ehi vædagatkamak tamayi otana pennannē. ehenam menna mēka lōka sammatayē tibennā vū ihaḷama vaṭinādiya tamayi upakārayaṭa pr̥tōpakāraya.

우리는 '그늘에 쉬었던 나무의 가지를 꺾지 말라'는 옛말을 합니다. 그늘에 쉬었던 나무에게도 그만큼 마음을 쓰라고 보여 준다면, 이것이 보여 주는 것은 무엇입니까? 은혜와 은혜 갚음의 값어치와 그 소중함을 거기서 보여 주는 것입니다. 그렇다면 은혜와 은혜 갚음이야말로 세상의 관습에 있는 가장 높은 값어치입니다.

menna metana pahakaṭa hæriyō. mēka pǣra hæriya.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

melava oba satvayaṭa upakāraya ihaḷama upakāraya læbilā tiyena mē maslē kayat darā gænīmaṭa tunama ārambhaka upakāraya.

이 세상 중생에게 주어진 가장 높은 은혜, 이 살과 피의 몸을 지니게 해 준 맨 처음의 은혜입니다.

ē avasthāvē dæn apiṭa hitennē næ. mēka mē un santōsayen ina āśvādayen vidiṭa æsak ma mamisi karanna un hiṭiyē kiyanna puḷuvan. hæbæyi ē avasthāvēdī ehema kiyalā ehenam itin ōka palayan kivvot mokakda?

그때 우리는 이런 생각을 하지 않습니다. '이것은 그들이 즐겁게 맛을 누리려고 그랬던 것이다'라고 말할 수도 있겠지요. 그런데 그때 그렇게 말하며 '그러면 너는 가 버려라'고 했다면 어떻겠습니까?

hundenā ungē mē sundara lōkē āvāda in undennā ekatu velāyi oba paṭa oma higanna obagē giha vena vidiha kāyak hoyāgænin dæn ē gandha apēya paḷava hariya kavuru hari ehema

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēgollangē āśvādaya haṭayi ēgollō innē kiyalā obaṭa ehema yanna ida dennē næhæ. obaṭa jīvitayē tiyena ekak dakinna pōṣaṇaya karanna yamkisi ākāraya tiyenavā ēkama ēka obē upakārayaṭa pr̥tōpakāra salakanna ōnē. ehema guṇa dharmayak nætnam ō palayan kivvot tiyenavā. ē velāvē taravak tiyayi. mona dāyayen hari kamak næhæ maṭa makya kayak sahitavot mē lōkavata vidyāmānaya magē phalin balāporottuva tiyennē. ēka keṭenavā nam ætta vaśayen mēka magē yutukamak oya vacanaya enavā minna. mēka tamayi guṇadharmayen matu vena vacanaya. menna mēka tamayi kivvē maviyō pūrva upakārī kivvē ōkayi.

'그들은 자기들 맛을 위해 있는 것이다'라며 당신을 그렇게 떠나보내지 않았습니다. 당신이 삶을 보도록 길러 주는 어떤 방식이 있었으니, 바로 그것을 은혜로 여겨 보답해야 합니다. 그런 덕(guṇa-dharma)이 없었다면 '가 버려라' 했을 것입니다. 그때 당신은 이렇게 말했을 것입니다. '어떤 조건이든 상관없습니다. 나에게 살과 피의 몸이 있어 이 세상에 나타나는 것이 나의 바람입니다. 그것이 이루어진다면 참으로 이것은 나의 의무입니다.' 바로 그 말이 나옵니다. 이것이 덕에서 나오는 말입니다. 이것을 두고 어버이를 pubbakārī, 먼저 은혜를 베푼 이라고 한 것입니다.

pūrva upakārī kiyana hitā innē pūrva dakinnē nætuva upannaṭa passē ara puṁcikāraya malaputra ṭika ædalā suddha karape kiyalā. ē kaya hædunāṭa passē. ē kaya hædena mulayi pūrōpakāraya

pubbakārī라고 할 때 사람들은 그 '먼저'를 보지 못하고, 태어난 뒤 어릴 적에 똥오줌을 치워 준 것이라고 생각합니다. 그것은 몸이 생긴 뒤의 일입니다. 그 몸이 생기는 시작, 그것이 먼저 베푼 은혜입니다.

api asāhanayen hiṭapu patana apiṭa dakinnē amataka vennē. mokada āgantaka vaśayen melova upannaṭa passē apiṭa tērennē nætuva yanavā api āpu te āpu hæṭi. kohomada mē uppattiyak ælluvē? uppattiyaṭa enna isselā kohomada hiṭiyē? asaraṇa tattvaya kohomada? ē velāvaṭa piḷisaraṇa læbuṇē mokakda? menna mē ṭika api dakinna ōnē. īṭa passē api noyē tīrana valaṭa bahinavā.

우리가 불안 속에 있던 때를 보는 것을 잊어버립니다. 나그네로 이 세상에 태어난 뒤에는 우리가 온 곳, 온 방식을 모르게 됩니다. 어떻게 이 태어남을 붙잡았는가? 태어남에 오기 전에는 어떻게 있었는가? 의지할 데 없던 처지는 어땠는가? 그때 의지처가 되어 준 것은 무엇이었는가? 바로 이것을 우리가 보아야 합니다. 그렇지 않으니 우리는 갖가지 판단에 빠집니다.

bonavā, vasan̆gak, duṣcaritayi. maṭa ræjjā karanavā. spa goḍāk ævillā passē ēōka visiddha karalā dālā. ēvā okkoma ætta boru nemeyi. hæbæyi ēvaṭa hētuk tiyenavā api visin lōkayāṭa karapu yamkisi avaḍak asādhāraṇayak ætda mē lōkayē kriyākārītvaya hædennē ēka apiṭa palennē.

'술을 마신다, 몸을 판다, duccarita다, 나를 함부로 대한다, 와서 다 망쳐 버렸다.' 그것들이 모두 사실이고 거짓은 아닙니다. 그러나 거기에는 원인이 있습니다. 우리가 세상에 끼친 어떤 해와 부정이 있다면, 이 세상의 작동이 그것을 우리에게 열매로 맺게 합니다.

anna ēkē vipākaya apiṭa bukti nilada venavā. ēka anik vaṭa anik vaṭa ēvayan mē anik apiṭa dānna bæhæ. apima karagatta dēpiṭa eka dānna ōnē. api visinma kaḷā vū yamak ætnam kavuruvat ekka vipāka vin̆dinna bæhæ mama vin̆dinna ōnē. ehenam maṭa adindā vidinna hamba vunē mokak nisāda? mamat aṇanṭa kavadahaṭa nindā karapu hindā ēka vipākaya maṭa ennē. dæn mēkaṭa kavuruvak pali

그 과보를 우리가 받게 됩니다. 그것을 다른 이에게, 남에게 떠넘길 수 없습니다. 우리가 지은 것 위에 두어야 합니다. 우리가 지은 것이 있다면 누구와도 과보를 나눠 겪을 수 없고 내가 겪어야 합니다. 그렇다면 오늘 내가 모욕을 겪게 된 것은 무엇 때문입니까? 나도 언젠가 남을 모욕했기에 그 과보가 나에게 오는 것입니다. 이제 이것을 누구 탓으로 돌리겠습니까?

anukma mēkaṭa sambandha tamayi melō pēna hari. ehenam paṁcēndriya gōcara manasakin tīraṇa ganna bauddhaya inna bæhæ. mokada hētuva bauddhayō kiyannē īṭa vaḍā ehā pætta dækka uttamayan vahansēlāgē dharmaya garu karana aya ehā pætta dækapu nuvaṇakin etayanṭa pat venna kaṭayutu karana aya. ē nisā mēka mula dækapu aya anna mula dakinna ōnē. a aga dakinna issalā mula dakinnat ōnē. mula dækka nam ætta nætta hariyaṭa tērennē. ehenam mē lōkē monavada siddha vennē?

이 세상에서 눈에 보이는 만큼만 가지고 판단할 일이 아닙니다. 다섯 감관이 닿는 마음으로 판단하며 bauddha로 지낼 수는 없습니다. 왜냐하면 bauddha란 그 너머를 보신 거룩한 분들의 dharma를 공경하는 이, 그 너머를 본 지혜로 그 자리에 이르려고 애쓰는 이이기 때문입니다. 그러니 이것은 뿌리를 본 이들의 것입니다. 뿌리를 보아야 합니다. 끝을 보기 전에 뿌리도 보아야 합니다. 뿌리를 보았다면 참과 거짓이 제대로 이해됩니다. 그렇다면 이 세상에서 무엇이 일어납니까?

kaḷa dēṭa vipākaya pala denavā. anna etakoṭa dannavā karmaya mul karenna, karmaya nǣyā karenna karmaya dāyāta karenmaya uppattiya sthānaya karagena yamkisi karmayak karana laddēda ēkaṭa vannā vū kar vipākayaṭa uruma karagena mē pævætma haṭagannavā. pævætma mehemayi. eban̆du pævætmak tuḷa apiṭa sæpa venavā, duk enavā. madhyastha dēval enavā. nindā apa pahasa enavā ænum bæn enavā. guḍi mæṭa enavā. kǣli kapalā dālāt yanavā. kapalā koralā dālā maralā yanavā. raja karōnavā. siṭu karavanavā. kōṭipati karavanavā. udav upakāra karanavā. kanna bonna denavā. kiyana eka arayi yanavā. mē hæma pættakma enavā. hon̆da naraka deka. oya dekama ennē hon̆da narakanada karmayaṭa vipākavanna.

한 일에 대한 과보가 열매를 맺습니다. 그때 압니다. karma를 뿌리로, karma를 친족으로, karma를 유산으로, karma를 태어나는 자리로 삼아, 어떤 karma를 지었든 그 karma의 과보를 물려받아 이 존재가 생긴다는 것을. 존재는 이러합니다. 그런 존재 안에서 우리에게 즐거움이 오고 괴로움이 옵니다. 그 중간의 것들도 옵니다. 모욕과 업신여김이 오고, 욕설이 오고, 주먹질이 옵니다. 토막 내어 버리기도 하고 베어 죽이기도 합니다. 왕이 되게도 하고, 장자(seṭṭhi)가 되게도 하고, 억만장자가 되게도 합니다. 도와주고, 먹고 마실 것을 줍니다. 이 모든 쪽이 옵니다. 좋은 것과 나쁜 것 둘 다. 그 둘 다 좋고 나쁜 karma의 과보로 오는 것입니다.

oya ena dēvalṭa muhuṇa dīlā hin ov aya kampāvē innavat uddāmaya innavat nemeyi penna. ō okkoma anātha lōkaya anātha lōkaya væḍapila hædena hæṭi pamaṇak dænaganna. ē vunāṭa ōka ælennayi gæṭennayi yannē nætuva eban̆dunnā vū lōka dharmatāvaya anāthā kiyā tænagena ōken aṭami kaṭayutu karaganna kiyalā sasara gamanē hæṭi pennalā dunā budupiyāṇan vahansa.

그렇게 오는 것들을 마주하여 흔들림 속에 있으라거나 들뜸 속에 있으라고 보여 주신 것이 아닙니다. 그것은 모두 의지할 데 없는(anātha) 세상, 의지할 데 없는 세상의 방식이 생기는 모습일 뿐임을 알고, 거기에 들러붙거나 부딪치지 말고, 그런 세상의 dharmatā를 의지할 데 없는 것으로 알아 그에 맞게 할 일을 해 나가라고, Buddha 아버지께서 saṃsāra 길의 모습을 보여 주셨습니다.

dæn menna metenṭa api dænaganna ōnē etenṭa patvenna nam upakārayaṭa pr̥tōpakāra nokara apiṭa ṇayen nidahas venna puḷuvan kamak næhæ. mē gamanin pænaganna. apramāṇa ṇayakārayō velā tamayi api mē sasara gamanṭa ævidilā innē.

바로 여기서 우리가 알아야 할 것은, 거기에 이르려면 은혜에 보답하지 않고는 빚에서 벗어날 수 없다는 것입니다. 이 길에서 빠져나갈 수 없습니다. 헤아릴 수 없는 빚을 진 채로 우리는 이 saṃsāra 길을 걸어와 있습니다.

ē apramāṇa ṇaya anya satvayin nānā prakārayen siddha velā tiyennē. api anunṭa ṇaya velā tiyennē. anun apiṭa ṇaya velā tiyennē. anna ē ōnē ṇaya gana denuvaka sāmōhika pirisak vaśayen mē pævætma tuḷa satvayōgata karanavā. ṇaya gatta aya ṇaya gevanavā. ṇaya nogevālā hiṭapu aya næ api naya velā hiṭapu ayaṭa apiṭa naya gevanna vēvā.

그 헤아릴 수 없는 빚은 다른 중생들과 여러 가지로 생겼습니다. 우리가 남에게 빚졌고, 남이 우리에게 빚졌습니다. 그렇게 빚을 주고받는 한 무리로서 이 존재 안에서 중생들이 살아갑니다. 빚진 이는 빚을 갚습니다. 빚을 갚지 않고 남는 이는 없습니다. 우리가 빚진 이들에게 우리는 빚을 갚아야 합니다.

mudal valin vitarak nemeyi naya velā tiyena. samahara velāvaṭa apiṭa upakārayak karapuvahama api kr̥tōpakārayak nokarapu eken aya velā innē. apiṭa upakāra kaḷā. api yutukam pæhæra hærilā. api ēka kr̥tōpāra kaḷē.

돈으로만 빚지는 것이 아닙니다. 때로 누가 우리를 도왔는데 우리가 보답하지 않아 빚진 채로 있습니다. 우리를 도와주었는데 우리는 의무를 저버렸습니다. 우리는 그것에 보답하지 않았습니다.

dæn kr̥tōparaya upakārayaṭa kr̥tōpakāraya nokaḷot api ṇayakāraya velā. ehenam mē ada bauddha kiyalā innē mē sǣma pirisakma viśēṣayen tērum gata yutu deyak tamayi. apramāṇa saṁsāraya paṭan upakāra karapu ayaṭa api śr̥tōpakāra karalā bērilā dennē nidahas velā tiyennē. śr̥tōpakāra nokara vuna ayaṭa api nidahas vennē nætuva mahā ṇayakāraya velā innavā. menna mē ṇayakāraya velā innakam mē ṇayen nidahas novī apiṭa puḷuvan kamak nǣ. pragnā śāsanaya pūrṇa karaganna væḍenna.

은혜에 보답하지 않으면 우리는 빚쟁이가 됩니다. 그렇다면 오늘 bauddha라고 하는 모든 이가 특히 이해해야 할 것이 이것입니다. 헤아릴 수 없는 saṃsāra 동안 우리를 도와준 이들에게 우리가 보답하여 벗어나 자유로워졌는지, 아니면 보답하지 않아 자유롭지 못한 채 큰 빚쟁이로 있는지. 이렇게 빚쟁이로 있는 동안에는 이 빚에서 벗어나지 않고서는 paññā의 sāsana를 완성하며 자랄 수 없습니다.

trilanaya dækalā caturārya satya avabōdha velā ē tuḷin athærīm midi noælī gihillā mē sasara gamana keḷavara karanna tiyena pragnā śāsanaya balanna puḷuvan kamak næhæ. ara ṇaya danu denuva kiyana ekak.

tilakkhaṇa를 보고 cattāri ariyasaccāni를 깨달아, 그것을 통해 놓아 버리고 벗어나 들러붙지 않은 채 이 saṃsāra 길을 끝내는 paññā의 sāsana를 바라볼 수 없습니다. 그 빚의 주고받음이라는 것 때문입니다.

menna mē velāvēdī athati tibuṇā vū siyalu ṇaya piyavan api ē kāraṇaya dækkāṭa passē avaśya karana væḍapiḷivala ganna ōnē. dæn yam yam yamak piyavanna puḷuvan nam ē vagēma upakārayaṭa pr̥tōpakāra salakanna puḷuvan tena kana dæn innē. ē dæn inna ṭika api avaṁkōma dæn paṭan ganna ōnē.

그러니 이때 남아 있는 모든 빚을 갚아야 합니다. 우리는 그 점을 본 뒤에 필요한 방식을 취해야 합니다. 무엇이든 갚을 수 있는 것이 있다면, 은혜에 보답할 수 있는 자리에 있는 이들이 지금 곁에 있습니다. 지금 있는 그들에게 우리는 정직하게 이제부터 시작해야 합니다.

ē vagēma kenekuṭa ṇaya venavāna bænnot api ṇaya vuṇā. bæænum ahanna ekkō gæhuvot apiṭa guḍi kannek venna siddha vuṇā. ē ṇayakārakama api. ehenam gæhuvaṭa gahanna næti, bænnaṭa bayinna næti, nindā karaṭa, nindāpāta karannē næti. ē vagēma udav nokalā kiyalā udav nokara inna gati næti. menna mē dharmānukūlava apiṭa api nævata ṇayakārayō novenna væḍapiḷiṭa api hærigassāganna ōnē. apē hita kriyāvadanna okkoma namut ehema karalat dæn ananta pramāṇa saṁsārē maṭa ṇaya vecca hari ē ṭika gevāganna.

또 누구를 욕했다면 우리는 빚을 진 것입니다. 욕을 들어야 하거나, 때렸다면 우리가 얻어맞아야 하게 됩니다. 그 빚을 진 것이 우리입니다. 그렇다면 맞았다고 때리지 않고, 욕먹었다고 욕하지 않고, 모욕당했다고 모욕하지 않으며, 또 도와주지 않았다고 돕지 않는 버릇도 없이, 이 dharma에 맞게 우리가 다시 빚쟁이가 되지 않는 방식으로 우리 마음과 행동과 말을 모두 바로잡아야 합니다. 그렇게 하면서도 끝없는 saṃsāra에서 진 빚이 무엇이든 그것을 갚아 나가야 합니다.

api o ṇaya gana dinavā geva gevā enna saṁsāra gamanē anantā parimāṇa kālāntarayaka paṭan ginnavā. asaṁkhya saṁkhyāta kalpaṭan gannē. api ṇaya vecca apramā hæbæyi ṇaya ganudenu gevalā ennema mē inna kohen hari gevanna siddha venavā. kæmætten novuṇā nam akæmætten hari gevanna siddha venavā. dharmatāvaya maga pǣdenavā kohen hari karakōlā denavā. ara gahaṭa gahak moraṭuva vidiha hari muṇa gæhenavā kiyana katāvak tiyenavā api kohen pælla yanna hæduvat hambavennē næhæna aya velāva. ōkaṭa kavada hari dharmatāvayē kriyātmaka vīma siddha venavā. uppatta vaśayen genak dīlā.

우리는 그 빚 주고받음을 갚고 또 갚으며 saṃsāra 길을, 헤아릴 수 없는 오랜 세월부터, 셀 수 없는 kappa부터 걸어왔습니다. 우리가 진 빚은 헤아릴 수 없습니다. 그러나 빚 주고받음은 이 생에서든 어디서든 갚게 됩니다. 원해서가 아니면 원치 않아도 갚게 됩니다. dharmatā가 길을 열어 줍니다. 어디서든 돌려줍니다. 어떻게든 결국 마주치게 된다는 옛말이 있습니다. 우리가 어디로 달아나려 해도, 만나지 않을 것 같던 이도 때가 되면 만납니다. 언젠가는 거기서 dharmatā가 작동합니다. 태어남으로 데려다 놓아서.

mē atdævē kenekuṭa nayavelā pænalā yanna yanavā. jantā pænalā giyā mama āgiya dana hoyāganna bæri vuṇā. dæn mehema innakō dæn eyā mokada karannē bhāryāvak karana saraṇa pānna udavvē kupanna balanakoṭa kalu dāge mama ara lakṣa pahakayak ṇaya velā hin pænalāpo eka dæn itin ma nidahas kiyalā hitanna. ē ṇayakāraya ævidilā nam dæn balanna. api dannē næ dharmatāvaya kiyalat dāna. dæn mokada vennē? upannā ekek yakā tamayi kiyalā. mama hari hambagena okkoma næti karanavā. dæn maṭamayi mēkē vēdanāvak. dæn mokada karannē? æyi maṭa mehema karmayak vunē kiyanavā. kavurut kivvot lassa pak lassa pahayak ṇayaṭa aragena pænapu ekē vipākaya kiyalā kavuruvak kiv ma kiyanna.

이 생에서 누구에게 빚을 지고 도망칩니다. 달아나서 어디로 갔는지 찾을 수 없게 되었습니다. 이제 그렇게 지낸다고 합시다. 그는 무엇을 합니까? 아내를 얻고 살림을 꾸리며 '그 50만을 빚지고 도망쳤으니 이제 나는 자유다'라고 생각합니다. 그런데 그 빚쟁이가 찾아와 있다면 보십시오. 우리는 dharmatā라는 것도 모릅니다. 이제 어떻게 됩니까? 태어난 녀석이 악귀 같습니다. '내가 겨우 벌어 놓은 것을 다 없앤다.' 이제 그 고통은 나 혼자 겪습니다. 그러면 무엇을 합니까? '왜 나에게 이런 karma가 생겼나' 하고 말합니다. 누가 '50만을 빚지고 도망친 과보'라고 말해 준다면,

edāṭa vunē eka dænaganna. anna ēka dækē næti nisā anē maṭa mokada mehema vuṇē? æyi mē daruvā meccara mē asaṁvara vuṇē? æyi magē dēval mē næti karannē? mona karmayakda mē mama monavā kaḷāṭada kē inna. itin pera bava dækalā pūrva nivāsānusaya gnāna cutuūpapāta gnāna tiviṭa kenek otanin balanam menna mehema kāleka oba menna mehema ekak pænalā āvā korenna bērennē hambavunada bērennē? ohoma dæn ḷan̆gaṭa ædilā putā velā æyaganna dæn mokak kiyanna? ætta kāraṇaya daka ganna bæri nisā mēkaṭa kiyana avidyāva mē nisā mokada api gæṭenavā dæn mēka ætta dakka nam gæṭenna deyak tiyenavā.

그날 일어난 일을 알 텐데요. 그것을 보지 못하니 '아, 나에게 왜 이런 일이? 왜 이 아이가 이렇게 막돼먹었나? 왜 내 것들을 다 없애나? 이게 무슨 karma인가, 내가 무엇을 했기에…' 하고 있습니다. 이전 생을 보는 pubbenivāsānussati-ñāṇa와 cutūpapāta-ñāṇa를 지닌 이가 거기서 본다면 '당신은 어느 때 이렇게 도망쳐 왔소. 도망쳐서 벗어났다고 생각했소? 이렇게 곁에 끌려와 아들이 되어 받아 내는 것이오' 하겠지요. 그러면 무엇이라 하겠습니까? 참된 까닭을 보지 못하기에, 이것을 avidyā라고 합니다. 그 때문에 우리는 부딪칩니다. 진실을 보았다면 부딪칠 것이 없습니다.

mama pænalā yanna hæda maṭa mē sasara kamanē pænalā yanna bæha. mama koṭu venavā kohen hari adaya dennē nǣhæ kivvā anikak iḍama gattā. proppuvak liyalā gattā. itā innā væḍē hari. yi magē pavulaṭa nema. arakama æærilā ævidalā ennam ara naya gana upadinavā baḍē daruvek kiyalā. īṭa pacana mokada karā. ēkaṭa polit ekalā ūgannavā. dæn itin ēkaṭa monā karada? balapuhamahama api paramparāvama ivarayi. harihabba karapu okkomat ivarayi. apiṭa magaṭa bahin̆da siddha karalā apē daruva monava aparādhayakda

나는 도망치려 했지만 이 saṃsāra 길에서는 도망칠 수 없습니다. 나는 어디서든 붙잡힙니다. '갚지 않겠다'며 남의 땅을 차지했습니다. 문서를 꾸며 가로챘습니다. 내 집안에 좋은 일이라 여겼지만, 그것이 돌고 돌아 빚을 받으러 뱃속의 아이로 태어납니다. 그 뒤 어떻게 되었습니까? 결국 보니 우리 집안 대대로 끝장났습니다. 모아 둔 것도 다 끝났습니다. 우리를 길바닥에 나앉게 만들었습니다.

bahin̆da siddha karalā apē daruva monava aparādhayakda mē dæn itin mehemada daruvō api daruvanṭa kaḍē kohomada demāpētukam hitu kaḷē nædda? ehema hitu karalā tiyeddi apiṭa mokada mē demāpa kiyanna daruvō mehema hi karannē. dæn praśna karalā tarkavā karalā lōkeṭa pennanavā yuktiya yuktiya mokakda? kotanada mula etana nemeyi mula anna bhava gaṇanak ǣtaṭa balanna ōnē. vuktiya ættā balanna balanakoṭa pēnavā. ada nam um̆balā yukti sahakaṭava katā karanavā. daruvanṭa mehema kaḷā, udav kaḷā, upakāra kaḷā, igænnuvā okkoma karalā dunnā. dæn daruvō apiṭa mehema karannē api monavā kaḷāṭada kiyanna puḷuvan. anna depā api piyā velā hiṭiyaṭa arat bæha. ōka dakinna ōnē. ehenam mē

'우리 아이가 이게 무슨 죄입니까? 아이가 이래도 됩니까? 우리는 아이들에게 어버이 노릇을 다하지 않았습니까? 그렇게 다했는데 어째서 아이들이 우리에게 이럽니까?' 하고 따지고 논쟁하며 세상에 정의를 내보입니다. 정의가 무엇입니까? 뿌리가 어디입니까? 뿌리는 거기가 아닙니다. 여러 생 앞을 보아야 합니다. 정의의 진실을 보면 보입니다. 오늘 당신들은 정의롭게 말합니다. '아이들에게 이렇게 해 주고, 도와주고, 은혜를 베풀고, 가르치고, 다 해 주었는데 이제 아이들이 우리에게 이러는 것은 우리가 무엇을 했기 때문인가?' 그렇게 말할 수 있습니다. 그러나 이번 생에 어버이였다고 해서 빚이 사라지지는 않습니다. 그것을 보아야 합니다.

arat bæha. ōka dakinna ōnē. ehenam mē kramayana dænagattahama væḍima hariyak siddha velā tiyennē mokakda? apiṭa upakāra kaḷa upakāra pūrva upakāra kaḷā vū paḷaveni upakāraya siddha velā tiyennē hæmadāma kāṭa hari sæma kenāṭa tama dema piyā. melova minis kayak læbuvana. ehenam kaya læbū pudgalayek tamā visin kaḷa yutu ihaḷama upakāraya. ē demavpiya mul karannē paḷamuva karanna ōna. ēka tamayi laukika pævætma tuḷa tiyena ihaḷama upakāraya kaḷa yutu deyak.

그렇다면 이 이치를 알고 나면, 가장 큰 몫으로 일어난 것은 무엇입니까? 우리에게 베푼 은혜, 먼저 베푼 첫째 은혜는 언제나 누구에게나 각자의 어버이입니다. 이 세상에서 사람의 몸을 얻게 해 주었습니다. 그렇다면 몸을 얻은 사람이 해야 할 가장 높은 은혜 갚음은 그 어버이에게 먼저 해야 합니다. 그것이 세간의 존재 안에 있는 가장 높은 은혜 갚음입니다.

ē vagēma tavat upakāra keḷavarayak nætuva karanavā. ōkaṭa passē mokada karannē? tava tava innāṭiya maḷamutrā hōdanavā. suddha pavitra karanavā. kanna bonna denavā, kiri ṭika pōvanavā. hadā vadā gannavā. annaṭa koṭa naḷavanavā. tavat upakāra kaṭṭiyak tiyenavā. ē ammā tāttā novunat īḷan̆gaṭa apiṭa ādhāra karapu pirisan īṭa passē melō hasalak dannē næhæ. yanna dannē næhæ. pārē yanna dannē næhæ. vacanaya æti yanna dannē næhæ. igenaganna puḷuvan kamak næhæ. dæn guruvaru ugannanavā. maga kiyā denavā. guṇa dharma kiyā denavā. tavat udāva upakālavaru pirisa. dæn mē api dakinna

또 끝없이 다른 도움도 줍니다. 그 뒤에 무엇을 합니까? 똥오줌을 씻기고, 깨끗이 해 주고, 먹고 마실 것을 주고, 젖을 먹이고, 키워 줍니다. 안아서 재웁니다. 또 다른 도움을 주는 이들이 있습니다. 어머니 아버지는 아니어도 그다음으로 우리를 도와준 이들입니다. 그 뒤 우리는 이 세상 아무것도 모릅니다. 걸을 줄도 모르고, 길을 다닐 줄도 모르고, 말을 할 줄도 모릅니다. 스스로 배울 수도 없습니다. 그때 스승들이 가르치고, 길을 알려 주고, 덕을 가르칩니다. 또 다른 도움을 주는 이들입니다.

udāva upakālavaru pirisa. dæn mē api dakinna ōnē upakāra bauddhayek venna issellā laukika vaśayen upakāra karapu ayaṭa pr̥tōpakāra sælakīma paḷaveni tæna tiyenna. hæbæyi ē kr̥tōpakāra dæn inna kaṭiyaṭa kaḷa hæē. namut dæn balanna ēgollō miya gihillā āgi atak nǣha kohē innavā dannē. menna mē velāvēdī ē ayaṭa ṇaya gevana kramayak nam mēkaṭa kiyanavā karuṇā śāsanaya pragnā śāsanaya vaḍanna karuṇā śāsanaya væḍenna ōnē. mokada karuṇā śāsanayen tamayi oya siyaluma upakārayanṭa kr̥tōpakāraya ihalama pr̥tōpakāraya karanavā vennē.

이제 우리가 보아야 할 것은, bauddha가 되기 전에 세간적으로 도와준 이들에게 보답하는 것이 첫째 자리에 있어야 한다는 것입니다. 다만 그 보답은 지금 살아 있는 이들에게만 할 수 있습니다. 그러나 보십시오, 그들이 죽어 어디로 갔는지, 어디 있는지 모릅니다. 이때 그들에게 빚을 갚는 방법, 그것을 karuṇā의 sāsana라고 합니다. paññā의 sāsana를 키우려면 karuṇā의 sāsana가 자라야 합니다. karuṇā의 sāsana로써 그 모든 은혜에 가장 높은 보답을 하게 되기 때문입니다.

apiṭa mē saṁsārayē pævætmadi laukika upakāra koccara karalā tibuṇatda lōkōttara upakārayakin āśirvādayak karanavā nam śāsana mārgaya tuḷin setakntiyak salasalā denavā nam oya siyalu lōka satvayō atara tamayi api onna oya hæma satvaya innē. apiṭa upakāra karapu siyallōma siyalu satvayōga tana innavā. koṭu velā. siyalu satvayō kivvot ehema siyalu satvayan atarin ahaga pana satvayek næhæ. ehenam apiṭa apiṭa udav karapu upakāra karapu aṁśu mātrī hō yahapṭak kaḷa siyallō mō apen avæṭa siddha pætta sǣma siyallama oya siyalu satvaya vara innavā. mē siyalu satvayan

이 saṃsāra의 존재에서 세간적인 도움을 아무리 많이 주었어도, lokuttara의 도움으로 축복을 하고 sāsana의 길을 통해 평안을 마련해 준다면 그것이 더 큽니다. 그 모든 세상 중생 가운데 우리가 있습니다. 우리를 도와준 모든 이가 모든 중생 속에 들어 있습니다. 모든 중생이라고 하면 그 가운데 빠지는 중생은 없습니다. 그렇다면 우리를 도와준, 티끌만큼이라도 좋은 일을 해 준 모든 이, 그리고 우리가 해를 끼친 모든 쪽이 다 그 모든 중생 속에 있습니다.

siyalu satvaya vara innavā. mē siyalu satvayan kerehi yamkisi śāsana āśirvādayakin pætumak pætuvā nam āśirvādayak kaḷā næha. anusō mātra vaśayen nægena kiyana āśirvādayat apramāṇayi. balaya apramāṇayi. api karalā tiyena avaḍak tibuṇā nam hō væḍak tibuṇanam lōkayaṭa ē siyalla pramāṇavat va laukikatvaya pramāṇayi. lōkōttara guṇaya apramāṇayi. apramāṇa guṇayen karagattā vū yahapatakin lōkōta vū pramāṇavat puṇya pāpa karmayak āvā. apin siddha velā tiyena ædeṭa kaḷa yutu davvanṭa pratiupakāra vaśayen ṇaya gevīmak karanavā nam, vandi gevīmak karanavā nam onna oya āśirvādayen karanna ōnē. mēkaṭa kiyanavā karuṇā śāsanaya.

이 모든 중생에게 어떤 sāsana의 축복으로 바람을 빌었다면, 축복을 했다면, 티끌만큼 일어나는 축복이라도 헤아릴 수 없습니다. 그 힘은 헤아릴 수 없습니다. 우리가 저지른 해가 있었다 해도 세상에 대한 그 모든 것은 헤아릴 수 있는 것입니다. 세간의 것은 한정되어 있고 lokuttara의 덕은 헤아릴 수 없습니다. 헤아릴 수 없는 덕으로 이룬 좋음으로, 우리가 해를 끼친 이들에게 보답으로 빚을 갚는다면, 배상을 한다면, 바로 그 축복으로 해야 합니다. 이것을 karuṇā의 sāsana라고 합니다.

karuṇā śāsanaya hariyaṭa han̆duragena tērum aragena apiṭa yutukam karapu ayaṭa ē āśirvādaya karaddī karamin hæbæyi melō karanna ata denna puḷuvan næti ayaṭayi ēka ehema karannē. demavyō melōdī innava ēgollan venuven apē upakārayr̥ttu upakāraya karamin ē ayaṭat ara mahā āśirvādaya labā denna ōnē. apiṭa udav upakāra karana itāma suḷu sēvakayā pavā tērum aragena ohuṭat ēkaṭa śr̥tōpakāra vaśayen upakāra karamin udav karamin ara mahā āśirvādayen ovunṭat āśirvāda karanna. menna mē karagena

karuṇā의 sāsana를 제대로 알고 이해하여, 우리에게 의무를 다해 준 이들에게 그 축복을 하되, 그렇게 하는 것은 이 세상에서 손을 내밀 수 없는 이들에게입니다. 어버이가 이 세상에 살아 계신다면 그분들을 위해 우리의 은혜 갚음을 하면서 그분들에게도 그 큰 축복을 드려야 합니다. 우리를 돕는 아주 작은 일꾼까지 알아보고, 그에게도 보답으로 도와주고 거들면서 그 큰 축복으로 그들에게도 축복하십시오.

ovunṭat āśirvāda karanna. menna mē karagena yanakoṭa nopena pēna siyalu lōka valama inna siyaluma koṭṭhāsa valin. apiṭa enna tiyenna yam avaḍak tibuṇam mona vidihavat ē avaḍa tibicca karanna bæri vena tattvayaṭada iyut vēdanāva mokada api ṇayagevelā ivaranna. ṇaya gevalā ivara vunā nam nævata vārayak kohun vaṭan apiṭa ṇayakārayō nemeyi. ehenam ē ayagen apiṭa karadarayak nna hētuk. anna pragnā śāsanaya tuḷin api nidahas labanavā.

이렇게 해 나가면 보이는 세계와 보이지 않는 모든 세계의 모든 부류에게서 우리에게 올 해가 있었다 해도, 어떻게도 그 해를 끼칠 수 없는 처지가 됩니다. 우리가 빚을 다 갚았기 때문입니다. 빚을 다 갚았다면 다시는 누구에게도 빚쟁이가 아닙니다. 그렇다면 그들에게서 우리에게 곤란이 올 원인이 없습니다. 그렇게 paññā의 sāsana를 통해 우리는 자유를 얻습니다.

hētō vimuktiyaṭa hētu venavā. citta śāntiyaṭa hētu venavā. samādhiyaṭa hētu venavā. samādhiyaṭa bādhaka nætivelā yanavā. samādhiyaṭa bādhaka næti velā giyāṭa passē samādhi cittayaṭa yathābhūtagnā darśanaya pahaḷa venavā. dharmāvabōdhaya læbenavā. pragnā śāsanaya pahaḷa venavā. onna melovayi paralovayi kiyana hæmatænama yahapata karalā nivanin uttarī tattvayaṭa patvenna onna oya kramayaṭa oya ṭika dænagena kivvot apiṭa puḷuvankama læbenavā. demavpiyava han̆dunā

cetovimutti의 원인이 됩니다. 마음의 고요의 원인이 됩니다. samādhi의 원인이 됩니다. samādhi의 걸림돌이 없어집니다. samādhi의 걸림돌이 없어지고 나면 samādhi에 든 마음에 yathābhūta-ñāṇadassana가 나타납니다. dharma의 깨달음을 얻습니다. paññā의 sāsana가 나타납니다. 그렇게 이 세상과 저 세상 모든 곳에서 좋음을 이루고 nibbāna라는 가장 높은 자리에 이를 힘을, 그 방식으로 그것을 알고 행하면 우리가 얻습니다.

puḷuvankama læbenavā. demavpiyava han̆dunā gannavā. daruva han̆dunā gannavā. lōkaya han̆dura

어버이를 알아봅니다. 아이를 알아봅니다. 세상을 알아봅니다.

gannavā. daruva han̆dunā gannavā. lōkaya han̆dura gannavā hitanna kavudi han̆dura gannavā amutu piyan kavadila hadura gannavā. æhæ dena hævā hiru phalaya dakinavā. eka tanakavat ælennē nætuva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hiru phalaya dakinavā. eka tanakavat ælennē nætuva gæṭennē nætuva vepa deyak haṭagatten vedu dē mama karapu nisā. ē karapu vandigavanna tiyena

어디에도 들러붙지 않고 부딪치지 않으며, 무슨 일이 생겼든 그것은 내가 했기 때문이라고 봅니다.

dē mama karapu nisā. ē karapu vandigavanna tiyena siva mārgaya menna mē śāsana mārgaya tuḷa inna śāsana āśirvādaya mama śāsanā anulōgīva kaṭayutu karalā enna janitaṭavana puṇya kusala āśirvādaya ē ayaṭa anumōdan karavalā piṭ pēddavalā ē ākārayen ēyaṭa yahapata patalā labāgannā vū pragnā śāsanaya eyin vū nidahas hētu vāsanāva hētuphala vaśaya læbenavā misak ē kavuruvat labā denna deyakna læbenavā. anna ē læbennā vū samādhiya pihiṭanna puḷuvan velōdīma dæka dækama penivi labāgena samādhiyaṭa yennā vū daham mohotak karanakoṭa avidyāva duruvelā vidyāva pahaḷa karamin pragnā pahaḷa pragnā śāsanaya væḍanam velavadīma dhyānat læbenavā mārgaphalat læbenavā. nivan sākṣāt kirīma siddha venavā. itin oya ṭika tērum aragena

그 배상을 할 길, 이 sāsana의 길 안에 있는 sāsana의 축복, 곧 내가 sāsana에 따라 행하여 일으킨 puñña와 kusala의 축복을 그들이 anumodanā하게 하고, 그렇게 그들의 좋음을 빌어 얻는 paññā의 sāsana, 그로 인한 자유와 복은 원인과 결과로 얻는 것이지 누가 주는 것이 아닙니다. 그렇게 얻는 samādhi가 자리 잡을 수 있고, 이 세상에서 보고 또 보며 얻어 samādhi로 가는 dharma의 순간을 지닐 때 avidyā가 없어지고 vidyā가 나타나며 paññā가 나타나, paññā의 sāsana가 자라면 이 세상에서 jhāna도 얻고 magga-phala도 얻습니다. nibbāna를 실현하는 일이 일어납니다.

siddha venavā. itin oya ṭika tērum aragena ivi velā ṭika karagat karaganna balāporottu venna oya āyē samatuven baṇak ahanna deyak næhæ. pævætma tiyena dukaṭa otana siyalu panatē uttara tiyenavā. dæn itin mīṭa passē kiyanna deyak næhæ. arayā gæhuvā meyā gæhuvā arayā bænnā meyā bænnā meyā væradi arayā hari praśna okkolā ivaranna.

그러니 이것을 이해하여 그 일을 해 나가기를 바랍니다. 따로 더 설법을 들을 것이 없습니다. 존재에 있는 괴로움에 대한 모든 대답이 거기 있습니다. 이제 이 뒤로는 할 말이 없습니다. '저 사람이 때렸다, 이 사람이 때렸다, 저 사람이 욕했다, 이 사람이 욕했다, 이 사람이 틀렸다, 저 사람이 맞다' 하는 문제는 모두 끝납니다.

dæn ōka tamayi kiyannē hariyaṭa daham dænagattaṭa passē anun gæna hoya hoyāla vivēcanaya kara inna velāvak næhæ. karanna deyak ēka næti nisā. tamanṭa tiyennē ēkaṭat hētuva dækalā hētuvaṭa ē ayaṭat yahapatak karana gaman tamangē yahapata karalā midenevā. itin oya tērum

그래서 dharma를 제대로 알고 나면 남의 일을 찾아다니며 비난하고 있을 틈이 없다는 것입니다. 할 일이 그것이 아니기 때문입니다. 자기에게 남은 일은 그 일의 원인도 보고, 그 원인을 따라 그들에게도 좋음을 베풀면서 자기의 좋음을 이루어 벗어나는 것입니다.

yahapata karalā midenevā. itin oya tērum gattot samājaya gæḍun næha. gæruvayi mæruvayi kiyalā praśnayakut næhæ. vaha dunnā kiyalā praśnayakut næha. dunnot dunnāda koranna deyak næt daya nam mærilā. hæbæyi værilā kiyat api yathārthaya hiṭiyot cētō vimuktiyen pragnāva vimuktiyen maraṇaya upadinavā. mē paṁcaskandhaya labāgata mē guruṇugaḍē yathāya dækkaṭa passē mē kuṇu velāva væhæralā kavada hari mærilā yana guṇagoḍa dæmma miyuṭa nam ivaranna koccara ē dæn mēka pōṣaṇayakaṭa nægena balā innavaṭa væḍi ē vaha nisā mæralā giyānam ikmanaṭama ivarayi. pāsattu ivarayi. matu dukaṭa hētu mallannē næhæ.

그렇게 이해하면 사회에 다툼이 없습니다. 때렸다, 죽였다 하는 문제도 없습니다. 독을 주었다는 문제도 없습니다. 주었다면 주었을 뿐 어찌할 것이 없습니다. 죽게 되겠지요. 그러나 죽더라도 우리가 실상에 머문다면 cetovimutti와 paññāvimutti 속에서 죽음을 맞습니다. 이 pañcakkhandha를 얻은 이 썩은 덩이의 실상을 본 뒤에는, 언젠가 썩고 무너져 죽어 갈 이 썩은 덩이가 끝나는 것이니, 이것이 영양을 받아 커 가는 것을 지켜보느니 그 독 때문에 죽어 간다면 오히려 빨리 끝납니다. 앞으로의 괴로움의 원인을 만들지 않습니다.

īṭa passē ivara kara maṭa bahadunā kiyalā hadakinna dunna kenek anē ē pudgalayā satguṇaya æti pudgalayaṭa hik hinsāvak mahā vināśayak venavā. anē ohuṭat vināśayak novaḍak kavadanna satyaya tērēvā. ē ut ebanda rahat dharmayangē ven velā. ōkaṭat satyābōdhayak kavadahari læbēvā kiyalā āśirvādayak karalā mærilā gihat mællalā yanavā. praśnē ivarayi.

그 뒤에 독을 준 사람을 두고 '아, 그 사람이 덕 있는 사람에게 해치는 짓을 하여 큰 파멸을 짓는구나. 아, 그에게도 파멸이 없기를, 언젠가 진실을 알기를. 그도 그런 arahant의 dharma에서 멀어져 있구나. 그에게도 언젠가 진실의 깨달음이 있기를' 하고 축복하며 죽어 가면 그대로 꺼져 갑니다. 문제는 끝납니다.

sasara gamanē duken nidahas. ehenam eyāṭa satura ennē næ. kavuru satuūsa hitaknē. monavaṭa sūtraya siddha śāntiya cētō vimuktiya nikama læbenavā. cētō vimuktiyaṭa pragnā vimuktiya pragnā vimuktiyaṭa cētō vimuktiya lokuma upanisarayi. cētō vimuktiyen pragnāmutta publa ṭikak ahanakoṭama avabōdhaya puruṇa venavā. magaphala læbenavā. itin hayatayen suddha karaganna ōnē ælennē nætuva gæṭennē nætuva mulā vennē nætuva.

saṃsāra 길의 괴로움에서 자유롭습니다. 그렇다면 그에게 원수가 오지 않습니다. 누가 원수이겠습니까? 그런 마음에는 고요가 이루어지고 cetovimutti가 저절로 얻어집니다. cetovimutti는 paññāvimutti에, paññāvimutti는 cetovimutti에 가장 큰 의지 조건(upanissaya)입니다. cetovimutti를 지닌 이는 조금만 들어도 깨달음이 가득 찹니다. magga-phala를 얻습니다. 그러니 마음 깊이 깨끗이 해야 합니다. 들러붙지 않고, 부딪치지 않고, 미혹하지 않게.

apiṭa lōkayē mālanākāraṁ aṭavanna ahaṁkāra venna vaṭināva monavak næha. yathārya dakinna ōnē. haṭagatta siyallama upaṇanāṇāmayaṭa pat venavā væn̆da denavā. mama kiyalā magē kiyalā kivvaṭa mulāvak nisā mama vena davasak magē vena davasak itiri dēka næhæ. ātmayayi ilā gatta ātmayak kiyalā pavatvena ekak lōkē næhæ. okkoma gevilā vināśa velā yanavā. ehenam harayak ætiyak lōkē næhæ kiyalā dænagena nisā lōkaya yathāśraya dænagena apramāṇa saṁsāra gamana pin āvin tiyennē. harayak næti deyak passē misak harayak æ hambavelat næhæ. videlā tiyenam hon̆da balāporottuven āśvāda balāporottu vena duk vin̆dalā tiyenavā. læbuvāya kiyā uddāma velā tiyenavā boruvaṭa ōkama gevilā gihin tiyenavā. læbicca ekak næhæ. dænut næhæ matu velā ehenam atdærīna vali midiā mærenna sænasumaṭa vimuktiya tava deyak nǣhæ kiyalā dænagattāma lōkē edat næhæ adat næhæ saturat kotanuva

세상에서 거드름 피우고 오만할 만한 값어치가 있는 것은 아무것도 없습니다. 실상을 보아야 합니다. 생겨난 모든 것은 변하여 무너져 갑니다. '나', '내 것'이라 말하지만 미혹 때문일 뿐, '나'가 되고 '내 것'이 되어 남는 날은 없습니다. ātman이라고 붙잡은 ātman으로 이어지는 것은 세상에 없습니다. 모두 닳아 사라집니다. 그렇다면 알맹이 있는 것이 세상에 없다는 것을 알고 세상의 실상을 알면, 헤아릴 수 없는 saṃsāra 길을 우리는 그렇게 걸어왔습니다. 알맹이 없는 것을 뒤쫓았을 뿐 알맹이를 만난 적이 없습니다. 겪은 것이라면, 좋은 것을 바라고 맛을 바라며 괴로움을 겪었을 뿐입니다. 얻었다고 헛되이 들떴지만 그것도 다 닳아 사라졌습니다. 얻은 것은 없습니다. 지금도 없고 앞으로도 없습니다. 그렇다면 놓아 버리고 벗어나 죽는 것, 곧 평안인 vimutti 말고는 다른 것이 없음을 알면, 세상에는 그때도 없었고 지금도 없고, 원수도 어디에도 없습니다.

næhanam allapu deyak nætakti ivarayila piraṇivani hotanin vata tērum aragena oya dharma mārgaya holāgannu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기