와하라까 코리아
CD010-03

CD010 · 3번째 · 1시간 26분 · 원문 녹음

kāma-loka는 anātha다 — kammaṭṭhāna 풀이

කාම ලෝක අනාථයි - කර්මස්ථාන භාවනා විග්‍රහය (ධර්ම විග්‍රහය)

vēvā, ḷan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā. vēdanā skandhayayi

먼 것이든 가까운 것이든, 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 미세한 것이든 거친 것이든, 그것이 vedanā khandha입니다.

yamak yam tænaka vīda yam tænaka veyida yam tænaka vannēda kālatarayaṭa ē siyallama

어떤 것이 어떤 곳에서 있었든, 어떤 곳에서 있든, 어떤 곳에서 있게 되든, 세 때에 걸친 그 모든 것을

bæluvanam ganna deyak nǣhæ. ēkē mokakda tiyennē? ē sǣma deyakma haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasiena dharmatāvaya ēkayi.

살펴보면 붙잡을 것이 없습니다. 거기에 무엇이 있습니까? 그 모든 것은 생겨났다면 변해 가고 무너지는 성품, 그것뿐입니다.

eban̆du vēdanā skandhayak pera haṭagattēda vipariṇāmayaṭa patvuṇā vænuṇā.

그러한 vedanā khandha가 예전에 생겨났다면 변하고 무너졌습니다.

eban̆du vēdanā skandhayak dæn haṭaganīda vipariṇāmayaṭa patveyi venaseyi. eban̆du vēdanā

그러한 vedanā khandha가 지금 생겨난다면 변하고 바뀝니다.

skandhayak matu kālayaka hō haṭagannēda? vipariṇāmayaṭa patvannē væsennemayi mē dharmatāvayama boru velā næha ven eenna.

그러한 vedanā khandha가 앞으로 어느 때 생겨나더라도 변해 무너질 뿐입니다. 이 성품 자체는 거짓이 되어 달라지지 않습니다.

mēkayi satyatāvaya.

이것이 참입니다.

ehenam eban̆dunnā vū dharmatāvayak yamkisi kenek kæmati sē nopatina sthirava pavatinnē næti yamak nætnam ē vēdanā skandhaya icca nǣ aniccayi.

그렇다면 그러한 성품이어서 누구도 바라는 대로 머물게 할 수 없고 굳게 머물지 않는 것이라면, 그 vedanā khandha는 nicca가 아니라 anicca입니다.

etakoṭa eban̆duvannā vū ē vēdanā anicca nam yada aniccaṁ taṁ dukkhaṁ

그렇다면 그러한 vedanā가 anicca라면, 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ', 덧없는 것은 dukkha입니다.

ēka kæmati sē pavatinnē næti nisāma ēka dukayi. ehenam ē vidanā skandhaya kæmasē pavatinna næti nisāma dukayi.

바라는 대로 머물지 않기 때문에 그것은 dukkha입니다. 그렇다면 그 vedanā khandha는 바라는 대로 머물지 않기에 dukkha입니다.

ehenam yam dukkhaṁ tadanattā ēka duka nam kæmati sē pavatinna næhenam duka nam ēka ātmayi kiyalā haṭanam ganna deyak tiyenavada kiyalā balapuvahama pēnavā. ēkē giyot anāthayi.

그렇다면 'yaṃ dukkhaṃ tad anattā'. 그것이 dukkha라면, 바라는 대로 머물지 않는 dukkha라면, 그것을 attā라고 붙잡을 것이 있는지 살펴보면 보입니다. 거기로 가면 anātha(기댈 곳 없음)입니다.

ehenam vēdanā skandhayak ehenam anāthayi.

그렇다면 vedanā khandha는 anātha입니다.

vēdanā skandhaya lōkayē eka koṭasak.

vedanā khandha는 loka의 한 부분입니다.

koṭas pahakaṭa bedalā rūpaskandha vēdanā skandhā paṁcaskandhayak kivvē lōkayē lōkayē tavat lōka koṭasak tamayi vēdanā koṭasa vēdanā lōka ehenam vēdanā lōkavala yathārthaya dækkā henā vēdanā lōka anāta ayinnē.

다섯 부분으로 나눈 rūpa khandha, vedanā khandha 같은 pañca khandha라 한 것이 loka이고, loka의 또 한 부분이 vedanā 부분, 곧 vedanā-loka입니다. 그렇다면 vedanā-loka의 참모습을 보았다면 vedanā-loka는 anātha입니다.

apiṭa allannelā tiyenavā ēkē anātha vastungen

우리가 붙잡고 있는 것은 거기의 anātha한 것들입니다.

ehenam vēdanā lōka anāthayi. anna deveni karmasthānayaṭa deveni koṭasa.

그렇다면 vedanā-loka는 anātha입니다. 저것이 둘째 kammaṭṭhāna, 둘째 부분입니다.

rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi.

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha.

tava koṭasak apiṭa āvā kæṭi karagatta sārāṁśaye.

간추린 요약에서 우리에게 또 한 부분이 나왔습니다.

ē rūpa mul karina haṭagatta yamtāk rūpa saṁgnāyatda? sadda rūpayangē śabda saṁgnāyatda? gandha rūpayangē gandha saṁgnā, rasa rūpayangē rasa saṁgnā, poṭṭhabba rūpayangē poṭṭhabba saṁgnā mē ādī siyallama maragattahama

rūpa를 바탕으로 생겨난 온갖 rūpa saññā, 소리 rūpa의 소리 saññā, 냄새 rūpa의 냄새 saññā, 맛 rūpa의 맛 saññā, phoṭṭhabba rūpa의 phoṭṭhabba saññā, 이 모든 것을 모아 보면

menna mē dura vēvā, ḷan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopenena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā. yam saṁgnā skandhayayi yamak vīda yamak veyida yamak vannēda menna mē siyallama haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasilā yanavā.

먼 것이든 가까운 것이든, 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 미세한 것이든 거친 것이든, 과거든 미래든 현재든, 어떤 saññā khandha든, 어떤 것이 있었든 있든 있게 되든, 이 모든 것은 생겨났다면 변하고 무너져 갑니다.

haṭagatta deyak væsenavā nam kæmati sē pavatinnē nǣ. kæmē pavatinnē nætnam kæmē pavatinnē nættā vū saṁgnā skandhayō kæmē nopatina nisāma ē hētuma dukayi.

생겨난 것이 무너진다면 바라는 대로 머물지 않습니다. 바라는 대로 머물지 않는다면, 바라는 대로 머물지 않는 saññā khandha는 바라는 대로 머물지 않기에 바로 그 까닭으로 dukkha입니다.

ehenam eban̆dannā vū kæmati sē pævætmak nætnam dukndarāva bavaṭa patvena saṁgnā skandhayak mamaya, magē ātmaya kiyalā kiyanna deyak nǣha. ēka anāthayi.

그렇다면 그렇게 바라는 대로의 머묾이 없어 dukkha가 되는 saññā khandha를 '나다, 나의 attā다'라고 할 것이 없습니다. 그것은 anātha입니다.

saṁgnā skandhaya anātha nam saṁgnā lōka anāthayi.

saññā khandha가 anātha라면 saññā-loka는 anātha입니다.

rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi saṁgnā lōka anāthayi kiyalā vacana avasthāva tunak āva kæṭi karalā.

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha라는 세 마디가 간추려 나왔습니다.

priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyana mē mulāvaṭa væhægena ēvā sakas karaganna. ēvā ræs karaganna ēvā pavatvāganna yam situvillak kriyāvak, vacanayak naganavā nam menna mēvāṭa kiyanavā saṁkhāra.

좋다, 마음에 든다, 이롭다는 이 속임에 덮여 그것들을 마련하고 모으고 지키려고 어떤 생각, 행동, 말을 일으킨다면 이것들을 saṅkhāra라고 합니다.

dura vēvā, ḷan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopenena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā. saṁkhāra skandhayayi yamak yam tænaka vīda yamak yam tænaka veyida yamak yam tænaka matu vannēda menna mē siyaluma saṁkhāra skandhaya nætnam haṭagænīmak tibuṇam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænenavā. svabhāvaya ēkayi.

먼 것이든 가까운 것이든, 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 미세한 것이든 거친 것이든, 과거든 미래든 현재든, saṅkhāra khandha로서 어떤 것이 어떤 곳에서 있었든, 있든, 앞으로 드러나든, 이 모든 saṅkhāra khandha는 생겨남이 있었다면 변하고 무너집니다. 그 성품이 그렇습니다.

ehenam eban̆davannā vū saṁkhāra skandhayō priyayi kivvā nam, manāpayi kivvānat, yahapatayi kivvānam. ē balāporottuva haṭagatta dē vipariṇāmayaṭa pat velā vænasīma apiṭa vaḷakvanna bæri dharmatāvayak bavat hæbæyinam.

그렇다면 그러한 saṅkhāra khandha를 좋다 했든, 마음에 든다 했든, 이롭다 했든, 그 바람으로 생겨난 것이 변해 무너지는 것은 우리가 막을 수 없는 성품임이 분명합니다.

ēka icca sē pavatinnē aniccayi.

그것은 nicca하게 머물지 않으니 anicca입니다.

icca sē pavatinnē næti nisā kæmati sē pavatinnē næti nisā mokada vennē?

nicca하게 머물지 않고 바라는 대로 머물지 않으니 어떻게 됩니까?

ēkāntayen ēka duk vaḍa karalā tiyenavā kiyana ekaṭa ayi sakṣu dakṣaya metana tiyenavā. ēka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

duken pirilā tiyennē. kæmati sē pævætmakut næhanam duken pirilā nam tiyennē eban̆dunnā vū ē saṁkhāra skandhayō mama kiyalā ganna magē kiyalā ganna magē ātmayā kiyalā ganna vaṭinā deyak nǣ. ehenam mokada karannē? etana allanna giya kenā anāthayi.

그것은 dukkha로 가득 차 있습니다. 바라는 대로의 머묾도 없이 dukkha로 가득하다면, 그러한 saṅkhāra khandha는 '나'라고, '나의 것'이라고, '나의 attā'라고 붙잡을 값어치가 없습니다. 그렇다면 어떻게 합니까? 거기서 붙잡으려 한 사람은 anātha입니다.

saṁkhāra skandhayaṭa kivvā saṁkhāra lōka saṁkhāra lōka anāthayi. rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anātayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anāthayi. ehenam oya siyallama mokēda pihiṭiyē? ē ē dēṭa hētukāraka vannā vū yamkidi gati cittayak tibuṇada? ē gatiyaṭa anukūla cittayaka pihiṭamin ēvayi ē avasthāvē kriyātmaka vuṇā.

saṅkhāra khandha를 saṅkhāra-loka라 했습니다. saṅkhāra-loka는 anātha입니다. rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha. 그렇다면 이 모든 것은 무엇에 자리 잡았습니까? 그 각각의 원인이 되는 어떤 성향의 citta가 있었습니까? 그 성향에 맞는 citta에 자리 잡으며 바로 그것들이 그때 움직였습니다.

ehenam ē cittayat ē gatiyen haṭagannavā nam ē gatiya næti venakoṭa venas venakoṭa ē cittat ē ākāraya pavatinnē næha. ēkat venas venavā. ehenam haṭagatta yam cittayak ætda

그렇다면 그 citta도 그 성향에서 생겨난다면, 그 성향이 사라지고 바뀔 때 그 citta도 그 모습대로 머물지 않습니다. 그것도 바뀝니다. 그렇다면 생겨난 어떤 citta가 있다면,

dura vēvā, ḷan̆ga vēvā, pēna vēvā, nopenena vēvā, siyum vēvā, ghana vēvā, atīta vēvā, anāgata vēvā, vartamāna vēvā. atīta vēvā, vartamāna vēvā, anāgata vēvā. yam viññāṇayayi yamak yam tænaka peravīda ē siyallama gevuṇā vināśa vuṇā.

먼 것이든 가까운 것이든, 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 미세한 것이든 거친 것이든, 과거든 미래든 현재든, 과거든 현재든 미래든, 어떤 viññāṇa로서 어떤 것이 어떤 곳에서 예전에 있었다면, 그 모든 것은 다해 사라졌습니다.

eban̆du deyak dænveyida ēkāntayenma gevī yanavā vināśa vī yanavā. haṭagattā nam gevī giyā vināśa vuṇā. eban̆dunnāma viññāṇayō matu haṭaganīda ē siyallama haṭagattā nam ēkāntayen væḍasilā yanavā. næhana gevilā yanavā vināśa velā yanavā. ē dharmatāvaya ikmevvē næ.

그러한 것이 지금 있다면 틀림없이 다해 가고 무너져 갑니다. 생겨났다면 다해 갔고 무너졌습니다. 그러한 viññāṇa가 앞으로 생겨난다면 그 모든 것은 생겨났다면 틀림없이 무너져 갑니다. 다해 가고 사라져 갑니다. 그 성품을 넘어선 적이 없습니다.

eban̆dunnā vū viññāṇaskandhayō yamkisi kenek aragattā nam ēkāntayenma ē nicca næti deyak kæmati sē nopavatina deyak nisā ēka ē vagēma duka gena dena deyak venavā. ātmādi vaśayen mamē magē magē ātmaya kiyalā ganna viññāṇaya kiyana ekē deyak nǣha kiyalā dænagattahama viññāṇayē ātmādi vaśayen nemeyi tiyennē. anāthayi kiyalā dakinavā.

그러한 viññāṇa khandha를 누가 붙잡았다면, 그것은 틀림없이 nicca하지 않고 바라는 대로 머물지 않는 것이기에 마찬가지로 dukkha를 가져다주는 것이 됩니다. attā로서 '나', '나의 것', '나의 attā'라고 붙잡을 것이 viññāṇa에는 없다는 것을 알게 되면, viññāṇa는 attā로서 있는 것이 아니라 anātha라고 봅니다.

dæn viññāṇayat anātha nam dæn api anātha kāraṇā pahat dækkā.

이제 viññāṇa도 anātha라면, 이제 우리는 다섯 가지 anātha를 보았습니다.

rūpa lōkaya anāthayi, vēdanā lōkaya anāthayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anātayi, viññāṇa lōka anāthayi. rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anātayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anāthayi, viññāṇa lōka anāthayi. rūpa lōka anātayi, vēdanā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anātayi, saṁkhāra lōka anātayi, viññāṇa lōka anātayi. oyien piṭasra lōkayak nǣ. onna lōkaya dænagattā

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha. rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha. rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha. 이것 밖에 다른 loka는 없습니다. 이로써 loka를 알았습니다.

lōkaya haṭaganna hētuva dænagattā avidyā tr̥ṣṇāvangē bæn̆dīmē hæṭi. ehi anātha satvaya dækkalā hiṭan sihi kirīma mārgaya bava dænagattā. ē ārya mārgaya pūrṇaya karagena giyāṭa ārya phalaya vaśayen vimuktiya læbenavā. yam davasaka rūpayen ven vunāda,

loka가 생겨나는 까닭, 곧 avijjā와 taṇhā가 묶는 방식을 알았습니다. 거기서 anātha한 성품을 보며 마음에 새기는 것이 magga임을 알았습니다. 그 ariya magga를 다 채워 가면 ariya phala로서 vimutti를 얻습니다. 어느 날 rūpa에서 떨어져 나왔습니까?

vēdanāven ven vunāda? saṁgnā piḷiban̆da balāporottu ven vunāda? saṁkhāra balāporottu ven vuṇāda? viññāṇa balāporottu ven vunāda? balāporottu ven vecca tæna matu haṭaganna hētuva nætuva kiyā.

vedanā에서 떨어져 나왔습니까? saññā에 대한 바람이 떨어져 나갔습니까? saṅkhāra에 대한 바람이 떨어져 나갔습니까? viññāṇa에 대한 바람이 떨어져 나갔습니까? 바람이 떨어져 나간 곳에서는 다시 생겨날 까닭이 없다고 합니다.

balāporottuva matu haṭaganna hētu vecca śaktiyana ipadevvā. rūpa pavatvīmē balāporot

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

rūpaskandhaya balāporottu næti vuṇā nam vēdanān vēdanāvē skandhaya balāporottu næti vuṇā nam saṁgnā skandhaya, saṁkhāra skandhaya, viññāṇa skandhaya balāporottu næti vuṇā nam satva pudgala dravyatu siyallē balāporottu ivarayi. ehenam monavā karannada?

rūpa khandha에 대한 바람이 없어졌다면, vedanā khandha에 대한 바람이 없어졌다면, saññā khandha, saṅkhāra khandha, viññāṇa khandha에 대한 바람이 없어졌다면, 중생과 사람과 사물 모든 것에 대한 바람이 끝났습니다. 그러면 무엇을 하겠습니까?

monavā kiyannada? monavā hitannada?

무엇을 말하겠습니까? 무엇을 생각하겠습니까?

balāporottu siyalla atæælā giyāṭa passē mamaya, magē ātmaya kiyan bæn̆duna tænekut nǣ.

모든 바람을 놓아 버린 뒤에는 '나다, 나의 attā다' 하고 묶인 곳도 없습니다.

anāthaya dækkā. anāthaya væhilā tibicca nisā nāta hæṭiyaṭa gatta nisā tamayi mulāvaṭa pat vunē. satvaya dharmayaṭa anukūlava dharma mārgaya væḍuvā satiyen yuttava satiya pihiṭaēvā mokēda? rūpaya piḷiban̆da niyama satiya dækkā anāthayi kiyalā. vēdanāva saṁgnāva saṁkhāra viññāṇa anāthayi kiyalā dækka nam anātha nātha vena tænaṭa enavā

anātha를 보았습니다. anātha가 덮여 있었기에, nātha(의지처)로 여겼기에 속았던 것입니다. 중생은 dhamma에 맞게 dhamma의 길을 닦았고 sati를 갖추어 sati를 세웠습니다. 무엇에 대해서입니까? rūpa에 대한 바른 sati로 anātha임을 보았습니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 anātha임을 보았다면 anātha가 nātha가 되는 자리에 옵니다.

anāthayanṭa nāthatvaya gik dunnā vū budupiyāṇan vahansēṭa anātīṭa nātha vuna nisā anātha nātha kivvā.

anātha들에게 nātha가 되어 주신 붓다께서는 anātha에게 nātha가 되셨기에 anāthanātha라 불렸습니다.

nātatvayu buddhatvaya tuḷayi. ehenam buddha kivvē mokakda? menna mē avabōdhaya aragena bihi kirīma udurā dæmmā. āya matu bihi kirīmak nǣ. bhū uddha kiyannē bhavaya udurā hæriyā kiyana ekayi. buddha vuṇā.

nātha임은 buddha임 안에 있습니다. 그렇다면 buddha란 무엇입니까? 바로 이 깨달음을 얻어 태어남을 뽑아 버렸습니다. 다시는 태어남이 없습니다. 'bhū-uddha'란 bhava를 뽑아 버렸다는 뜻입니다. buddha가 되었습니다.

anāthayi kiyalā dænagattā nam duka dækalat ivarayi.

anātha임을 알았다면 dukkha를 본 것도 끝났습니다.

anāthatvayē pævætmak æda dukaṭa hētuvayi kiyalā dækalat ivarayi. anāthatvaya athærīma duka nidahas vīma kiyalā dækalāt ivarayi. anātha tatvaya atharinna mokada karanna ōnē? anāthayi kiyana tattvayama sihi karalā balanna ōnē. anātha bavama sihi karanna ōnē. ehenam ēka mārgayak.

anātha한 머묾이 dukkha의 원인임을 본 것도 끝났습니다. anātha함을 놓는 것이 dukkha에서 풀려남임을 본 것도 끝났습니다. anātha한 상태를 놓으려면 무엇을 해야 합니까? anātha라는 그 상태 자체를 마음에 새겨 보아야 합니다. anātha함을 새겨야 합니다. 그렇다면 그것이 magga입니다.

caturārya satya mota dækalā ivarayi. arihat phalayen keḷavara vena bhāvanāvak.

네 ariya sacca를 다 본 것입니다. arahatta phala로 끝나는 bhāvanā입니다.

rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anātayi, viññāṇa lōka anātayi. davasa gāna sihi karagena yanna ōna onna bhāvanāva onna paṁcaskandha bhāvanāva

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha. 날마다 새겨 가야 합니다. 이것이 bhāvanā, 이것이 pañca khandha bhāvanā입니다.

in rūpaṁ aniccaṁ, vēdanā aniccā, saṁkhāra aniccā, saṁgnā aniccā, saṁkhāra aniccā, viññāṇaṁ aniccan viññāṇaṁ aniccaṁ ānurūpa pratulōma karanavā.

'rūpaṃ aniccaṃ, vedanā aniccā, saṅkhārā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ aniccaṃ, viññāṇaṃ aniccaṃ' 하며 차례로, 또 거꾸로(anuloma paṭiloma) 되풀이합니다.

kiyalā antiraṭa balana sivarat dālaya yanavā ehenavā. upāsaka matalā pena væyaṭa vana ṭika davasak tiyenavā mokada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dhammōca yathā dhammō yathā attō bæ etenṭa dharmaya arthayaṭa bæsē næha. tathā paṭipajjītabbanti ē anuva piḷipæddē næ.

'dhammo ca yathā dhammo, yathā attho' — 거기에 이르러 dhamma의 뜻으로 들어가지 않았습니다. 'tathā paṭipajjitabban'ti' — 그에 따라 행하지 않았습니다.

vacana kiya kiya hiṭiyā pada parama vuṇā. padaya parama karannē kiya kiya kiya kiya hiṭiyāṭa hita væḍennē næti nisā adat hita væḍennē næti hēt tiyenavā.

말만 외고 있다가 padaparama가 되었습니다. 말만 거듭거듭 외고 있었을 뿐 마음이 자라지 않았기에, 오늘도 마음이 자라지 않는 까닭이 있습니다.

anityayi anityayi kiyavanna bæ. iccaya næti bava kæmati sē næti bava dakinna ōnē.

'anicca, anicca' 하고 외기만 해서는 안 됩니다. nicca함이 없음, 바라는 대로 되지 않음을 보아야 합니다.

lōka dharmatāvaya ætta ēkayi. monama deyakvat kæmati sē pavatvanna bæ. ōka dækka nam api

loka의 성품, 그 참이 그것입니다. 어떤 것도 바라는 대로 머물게 할 수 없습니다. 이것을 보았다면 우리는

dan̆galavā dīṭa passē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ti davasak ōka væṭahilā giyāma lōkaya kiyannē kæmati sē pavatvanna bæri deyak eyā dænagattā nam gæṭumak tiyenavada? gæṭuma etanama ivarayi.

어느 날 이것이 이해되어 loka란 바라는 대로 머물게 할 수 없는 것임을 그가 알았다면 다툼이 있겠습니까? 다툼은 거기서 끝납니다.

monavaṭa gæṭennada? kæmisē patvanna puḷuvan lōkayak koheda tiyennē? dækalā ivarayi.

무엇과 다투겠습니까? 바라는 대로 머물게 할 수 있는 loka가 어디 있습니까? 다 보았습니다.

itin kæmē pavatvanna bæri dē duka bava dænagattā nam karanna tiyennē ekamadi iyakē atlayi idana eka noyelena eka dækalā ivarayi ē ṭikak. balā inna dæḍi hiṭa væḍenavā.

그러니 바라는 대로 머물게 할 수 없는 것이 dukkha임을 알았다면, 할 일은 하나뿐, 놓고 지내며 달라붙지 않는 것임을 다 보았습니다. 그만큼입니다. 지켜보고 있으면 마음이 자랍니다.

dæn mē aragatta ṭika maragena oya paṁcaskandhayama nānā prakārayen hiṭenavā lōka tunaka.

이제 이렇게 잡은 것을 모아 보면, 그 pañca khandha가 갖가지 모습으로 세 loka에 있습니다.

kāmayan æsuru karagena hiṭiyot mokada vennē? kāma lōkē oya paṁcaskandhaya.

kāma를 가까이하며 지내면 어떻게 됩니까? kāma-loka의 그 pañca khandha입니다.

kāma lōkaya athæralā dhyāna varalā rūpa lōkeṭa giyāma æsuru kara innavā paṁcaskandhayak rūpa lōkē ēt paṁcaskandhayanē. oya jātiyakamana.

kāma-loka를 놓고 jhāna를 닦아 rūpa-loka에 가면 가까이하는 것은 pañca khandha입니다. rūpa-loka도 결국 pañca khandha지요. 그런 종류입니다.

rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthāyi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anatayi viññāṇa lōkatayi rūpa lōkē tiyenavada anātha næti. manōmaya vaśayen gannā vū rūpayak bæn̆dilā.

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha. rūpa-loka에 anātha 아닌 것이 있습니까? 마음으로 지어 잡은 rūpa에 묶여 있을 뿐입니다.

vēdanā skandhayayi, saṁgnā skandhayayi, saṁkhāra skandhayayi, viññāṇa skandhayayi arūpa lōkaya ehenam etana tiyennet oya ṭikamayi. ēka okkoma anāthayi. ehenam kæṭi karapu tavat karmasthānayak tiyenavā. onna væḍanna oba vahansēlāṭa valā tiyennē lēsi ekak. kāma lōkayi, rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anātayi. anna karmasthānaya

vedanā khandha, saññā khandha, saṅkhāra khandha, viññāṇa khandha가 arūpa-loka이니, 그곳에 있는 것도 이것뿐입니다. 그것은 모두 anātha입니다. 그렇다면 간추린 또 하나의 kammaṭṭhāna가 있습니다. 스님들께 닦으시라고 드리는 쉬운 것입니다. 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha.' 저것이 kammaṭṭhāna입니다.

kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anātayi arūpa lōka anatayi kohē allannada?

kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha. 어디를 붙잡겠습니까?

kāma lōkat anāthayi. rūpa lōkat anāthayi. arūpa lōkat anāthayi.

kāma-loka도 anātha, rūpa-loka도 anātha, arūpa-loka도 anātha입니다.

lōka kiyana tana oya skandha pahē kriyākārīt ehema lōkē tiyenavā.

loka라 하는 곳에는 이 다섯 khandha의 움직임이 그렇게 있습니다.

ehenam mē kāma lōkayē kāma vastuvan allagena kāma vastun passē gihillā ēvā anātha nam. mama monavā karannada?

그렇다면 이 kāma-loka에서 kāma의 대상을 붙잡고 kāma의 대상을 쫓아갔는데 그것들이 anātha라면, 나는 무엇을 하겠습니까?

kavadāvat kāma vastuvangē paṭa piḷisaraṇak hambavennē næhænē anātha vastuvanga.

anātha한 kāma 대상들에게서는 결코 의지처를 얻지 못하지요.

kāma lōka anāthayi, kāma lōka anāthayi kiyanakoṭa rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma dharma kāma kiyana kāma lōkayē yam kāmayak kāma vastuvagen ætuḷu kaḷāda anātha deyaknē mama mē karannē kiyalā hitēnna paṭan gannavā. kāma lōkē midī yanavā.

'kāma-loka는 anātha, kāma-loka는 anātha'라 할 때, rūpa-kāma, sadda-kāma, gandha-kāma, rasa-kāma, phoṭṭhabba-kāma, dhamma-kāma라는 kāma-loka의 어떤 kāma를 kāma 대상으로 들였든, '내가 하는 것은 anātha한 것이구나' 하는 생각이 들기 시작합니다. kāma-loka에서 벗어나 갑니다.

iradhi balaya gæna hitak tibuṇan divæsa diva kæna hari hari āsā karana vaṭanādiyak kiyalā hæn̆gīmak tibuṇā. rūpa lōkayayi rūpa lōkayē tibennā vū kǣli valayi anātatvaya dakinakoṭa rūpa lōka anāthayi. ehenam rūpa lōkē tiyena maṭa monavā karagannada?

iddhi의 힘에 대한 마음이 있었든, dibbacakkhu와 dibbasota를 무척 바라는 값진 것이라 느꼈든, rūpa-loka와 rūpa-loka에 있는 조각들의 anātha함을 볼 때 rūpa-loka는 anātha입니다. 그렇다면 rūpa-loka에 있는 것으로 나는 무엇을 하겠습니까?

maṭa divæsin æti væḍakut næhæ. diva kanakin væḍakut næhæ. parasiddakin væḍakut næhæ. maṭa eka kiyavat æti væḍak næ. hæbæyi væḍak nǣ eka næti vennē. væḍak æti kiyalā allaganna giya etana tamayi tr̥ṣṇāven bæn̆dennē. etakoṭa tamayi mulāvaṭa pat vennē.

나에게 dibbacakkhu는 쓸모가 없습니다. dibbasota도 쓸모가 없습니다. 남의 마음을 아는 것도 쓸모가 없습니다. 나에게는 하나도 쓸모가 없습니다. 그렇다고 쓸모없다 해서 그것이 없어지는 것은 아닙니다. 쓸모 있다며 붙잡으려 하는 바로 거기서 taṇhā에 묶입니다. 그때 속게 됩니다.

mēvā okkoma anātha kiyalā dænagattaṭa passē athæriyaṭa passē mokada vennē? alapata uḍa tiyena diya biṁduva vāgē dilisenna paṭan gannavā. allagattē nætuvahama tamayi ætta pēnna paṭan gannē.

이것들이 모두 anātha임을 알고 놓아 버린 뒤에는 어떻게 됩니까? 연잎 위의 물방울처럼 반짝이기 시작합니다. 붙잡지 않을 때 비로소 참이 보이기 시작합니다.

divæsat diva kanat siyallama nidahasva labannē atraṇaṭa passē. tiyenavā. maṭa mokaṭada monavā karagannada ōka anna otenṭa enna ōnē.

dibbacakkhu도 dibbasota도 모두 놓아 버린 뒤에야 자유롭게 얻어집니다. 그런 것이 있습니다. '나에게 무엇하러, 그걸로 무엇을 하겠나' — 바로 그 자리에 와야 합니다.

otanṭa enna issellā vali kanna giyot diva væsaganna kavadāvat hamba vennē næ. etakoṭa væhenavā. mokakda karanna ōna?

그 자리에 오기 전에 애써 dibbacakkhu를 얻으려 들면 결코 얻지 못합니다. 그러면 덮입니다. 무엇을 해야 합니까?

kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anāthayi. tun lōkema nāta senak nǣ.

kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha. 세 loka 어디에도 의지처가 없습니다.

tun lōkema anātanam anātatvaya dakinna paṭan ganna. dakinna paṭan ganna mokada vennē? tun lōkē æti siyaluma saṁkhārayangē anatta saṁgnāva vædenavā. sabba saṁkhārayē anatta saṁgnā anicca saṁgnā

세 loka가 모두 anātha라면 anātha함을 보기 시작하십시오. 보기 시작하면 어떻게 됩니까? 세 loka에 있는 모든 saṅkhāra에 대해 anatta saññā가 듭니다. sabba saṅkhāra에 대한 anatta saññā, anicca saññā입니다.

kæmætten karanna ekakvat nǣ mēka. kæmætten allaganna rūpa lōket nǣhæ kāma lōkeṭat, rūpa lōket, arūpa lōke tunēma nǣhæ maṭa lōkaya ætulē kæmætten karanna ekama deyakvat nǣ. dæn monavā karannada? menna metanṭa væṭenavā.

이것은 바라는 대로 할 수 있는 것이 하나도 없습니다. 바라는 대로 붙잡을 것이 kāma-loka에도, rūpa-loka에도, arūpa-loka에도, 셋 어디에도 없습니다. loka 안에서 내가 바라는 대로 할 수 있는 것은 하나도 없습니다. 이제 무엇을 하겠습니까? 바로 여기에 닿습니다.

kāma lōkaya anātayi, rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anātayi. kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anātayi arūpa lōka anātayi. mē karmasthānaya vaḍanna bæha. arihatyaṭa patvenamma mārgaya væḍenavā. mīḷan̆gaṭa mokakda kiyalā balanna deyak nǣ. væḍunahama væḍana tæna pēnavā. mokakda vennē? issellāma ōlārika vū kāma koṭas ṭika gevillā yanna paṭan gannavā.

kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha. kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha. 이 kammaṭṭhāna를 닦으면 arahatta에 이를 때까지 magga가 자랍니다. 다음엔 무엇인지 찾아볼 것이 없습니다. 자라면 자란 자리가 보입니다. 어떻게 됩니까? 먼저 거친(oḷārika) kāma 부분들이 닳아 없어지기 시작합니다.

api tuḷama kāma lōka anātayi rūpa lōka anātayi arūpa lōka anātayi sihi karagena yanavā. anātha kiyana vacanaya hon̆da vacanayak nisā hon̆daṭa tērenavā anātha venavā kiyana eka.

우리 안에서 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'를 새겨 갑니다. anātha라는 말이 좋은 말이어서, anātha가 된다는 것이 잘 이해됩니다.

ohu anātha velā. anātha velā kiyana vacanaya kiyanakoṭa pēnavā. monama piḷisaraṇak varē næti mahā abhāgya sampannatvayaṭa væṭunā kiyana ekayi mē anātha kiyana vacanaya enavā.

'그는 anātha가 되었다.' anātha가 되었다는 말을 들으면 보입니다. 아무 의지처도 없는 큰 불운에 떨어졌다는 뜻으로 이 anātha라는 말이 옵니다.

kāma lōkē særi saranna giyot ohuṭa siddha vennē onna oya anātatvaya. kapada hari anātayā mimisak bērenna hamba vennē næ. anātha kiyana vacanaya adahata hon̆daṭa enna paṭan gannavā.

kāma-loka를 떠돌러 가면 그에게 일어나는 것이 바로 그 anātha함입니다. anātha한 이는 결코 조금도 구원받지 못합니다. anātha라는 말의 뜻이 잘 와닿기 시작합니다.

sihala lakuṇu æti ayaṭa siṁhala adahasa enavā siyalu vacanayen.

싱할라 말의 감각이 있는 이에게는 그 말 전체에서 싱할라 뜻이 와닿습니다.

dæn kāma lōka anāthayi. rūpa lōka anāthayi. arūpa lōka anāthayi. anātha lōkaya tuḷa mona nātatvayakda?

이제 kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha입니다. anātha한 loka 안에 무슨 nātha함이 있겠습니까?

anātha lōkaya ættaya nātatvayak næhanam nātatvaya kiyannē mokakda? anātha [ugura kǣrīma] lōkayen midicca dhārata.

anātha한 loka가 참이고 nātha함이 없다면, nātha함이란 무엇입니까? [목 가다듬는 소리] anātha한 loka에서 벗어난 상태입니다.

anna allaganna deyak næti nātatvaya dakinavā. nivana dakinavā.

저기, 붙잡을 것 없는 nātha함을 봅니다. nibbāna를 봅니다.

menna metenṭa āvaṭa passē mokada vennē? nidahas bhāvaya læbilā ivarayi. āya īḷan̆gaṭa vaḍanna ōnē mokakda kiyalā ahanna deyaknē.

여기에 이른 뒤에는 어떻게 됩니까? 풀려남을 이미 얻었습니다. 다음에 무엇을 닦아야 하느냐고 물을 것이 없지요.

anāthaya dakinna dakinna ekin eka nidahas velā kāma adahas valin nidahas venavā.

anātha를 보면 볼수록 하나씩 풀려나 kāma 생각에서 풀려납니다.

kāma bæn̆dīm valin nidahas velā yanavā vaṭinā deyak nǣha kāmaya tuḷa kiyalā dakinavā. rūpa lōkayayi yamki tænaka yannē rūpāvacara dæhæk ætda bæn̆dīmak ætda dhyāna cittayē ēvat bæn̆dīmak næti va yanavā.

kāma 묶임에서 풀려 가고, kāma 안에는 값진 것이 없다고 봅니다. rūpa-loka에서 어디로 가든 rūpāvacara jhāna가 있고 묶임이 있다면, jhāna citta의 그것들도 묶임 없이 지나갑니다.

bæn̆dīma næti vena nikāma li issellā uḍaṭa yanavā. āya pātaṭa enna deyak næhæ pātaya avakkoṭa balalā attaralā ivarayinē. ehenam īḷan̆gaṭa tunē arūpa ṭika ēkat anātak sihi karana yanakoṭa ēkat estaragana uḍaṭa gē amuduraṭama giyā.

묶임이 없어지니 저절로 먼저 위로 오릅니다. 아래를 끝까지 보고 놓아 버렸으니 다시 아래로 올 것이 없습니다. 그다음 arūpa들도 anātha라 새겨 가면 그것도 넘어서 위로, 끝까지 갔습니다.

āya kisima tænaka īḷan̆gaṭa mama mokakda karanna ōnē ahanna deyak næhæ karmasthānē otanama tiyenavā. arihattayaka vanna ekak hæṭiyē.

다시 어디에서도 다음에 무엇을 해야 하느냐고 물을 것이 없습니다. kammaṭṭhāna가 바로 거기에 있습니다. arahatta에 이르는 것으로서.

kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anāthayi, arūpa lōka anātayi.

kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha.

rūpa lōkaya anāthayi, vēdanā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anātayi, saṁkhāra lōka anatayi viññāṇa lōkayi pahaṭa bedalā gannavā ēka gannavā. tamanṭa gælapena eka gannavā.

rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka — 다섯으로 나누어 이것을 잡습니다. 자기에게 맞는 것을 잡습니다.

koras tunakin karmasthānaya gannavā rūpa lōkaya anāta kāma lōkaya anāthayi. kāma lōka anātayi, rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anātayi.

세 부분으로 kammaṭṭhāna를 잡습니다. kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha.

koṭas pahakin karmasthānayam rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anātayi, saṁkhāra lōka anāthayi, viññāṇa lōka anātayi.

다섯 부분의 kammaṭṭhāna라면 rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha.

oyako deken tamanṭa gælapi gatta hæki.

이 둘 가운데 자기에게 맞는 것을 잡으면 됩니다.

nitarama yanakoṭa tabbēpi mēpiyehi manāpehi nānā bhāvō vinābhāvō sihi karanna paṭan gannā. mona priyamanāpayak lamaṭa kiṭṭu velā āvot enakoṭama kiyannē sabbēpimēpiyahi manāpehi nānā bhāvō vinābhāva sinduvak kiyanna enavā kiyavenna enavā. sabbēpimēpiyehi manāpehi nānā bhāvō vinābhāvō mē priyamanāpaya nānābhāvayaṭa pat valā vināśayaṭa pavada mēka væḍak æti ganna. gannavā sihi karalā

늘 지내면서 'sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo'(사랑하고 마음에 드는 모든 것과 갈라지고 헤어지게 된다)를 새기기 시작합니다. 어떤 사랑스럽고 마음에 드는 것이 가까이 다가오면, 오자마자 노래처럼 'sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo'가 입에서 나옵니다. 이 사랑스럽고 마음에 드는 것도 갈라짐에 이르러 무너지는데 이것을 붙잡아 무슨 쓸모가 있느냐 하고 새기며 잡습니다.

saṁgnāva vaśayen gannavā nam ēkat dakinavā. mē rūpayak.

saññā로 잡는다면 그것도 봅니다. 이것은 rūpa입니다.

rūpa lōka anāthayi rūpa lōka anātayi rūpa lōka anāthayi. yamkisi āśvāda vindanayak āvā. vēdanā lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi, vēdanā lōka edi ē mohotē ganna ēvā. yam rūpa saṁgnāvak dækkā matakayaṭa āvā. saṁgnā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anāthayi.

'rūpa-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha.' 어떤 assāda의 느낌이 왔습니다. 'vedanā-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha' — 그 순간에 잡는 것입니다. 어떤 rūpa saññā를 보아 기억에 떠올랐습니다. 'saññā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha.'

hiten kayen vacanayen lōbha, dvēśa, mōha ādīn yannā vū saṁkhārayak kriyātmakamaka vena paṭan gattā hitaka enavā. saṁkhāra lōka anāthayi. saṁkhāra lōka anatayi, saṁkhāra lōka anāthayi. yam yam tænak hitaṭa aragena illā hiṭan ē hiten innavā uddāma velā. viññāṇa lōka anātayi viññāṇa lōka anātayi viññāṇa lōka anātayi. ē avasthāvaṭa enakoṭa ṭak

마음과 몸과 말로 lobha, dosa, moha 같은 것으로 가는 saṅkhāra가 움직이기 시작하는 것이 마음에 옵니다. 'saṅkhāra-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha.' 어떤 곳을 마음에 잡고 그 마음으로 들떠 있습니다. 'viññāṇa-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha.' 그때에 이르면

viññāṇa lōka anātayi. ē avasthāvaṭa enakoṭa ṭak gala vatana inna paṭan gannavā. anātayen

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

gala vatana inna paṭan gannavā. anātayen midenakoṭa lōkayenma bidunā. tun lōkayenma midunā. tun lōkayen midunāṭa passē karanna tava vidihaṭa deyak næhæ. okkoma oya karmasthānayen alaṁgu velā tiyennē.

anātha에서 벗어날 때 loka에서 아예 벗어났습니다. 세 loka에서 벗어났습니다. 세 loka에서 벗어난 뒤에는 달리 할 것이 없습니다. 모든 것이 이 kammaṭṭhāna에 담겨 있습니다.

arihatyaṭa pat venakan tiyena karmasthāna.

arahatta에 이를 때까지의 kammaṭṭhāna입니다.

otanṭa enna paḷaveni karmasthānaya prathama dhyāna ādī mūlika dharmayaṭa ena eka tamayi oya ṭika dækkaṭa passē api dakinavā eka deyak.

그 자리에 오려면 첫 kammaṭṭhāna, 첫째 jhāna 같은 바탕 dhamma에 오는 것이니, 이것을 보고 나면 우리는 한 가지를 봅니다.

dæn api lōkaya an̆duraga ivarayi. lōkaya kiyannē mēka nam eban̆dunnā lōkaya tuḷa monavā magē kiyalā gannada?

이제 우리는 loka를 다 알아보았습니다. loka가 이것이라면, 그런 loka 안에서 무엇을 '나의 것'이라 잡겠습니까?

monavā mamayi kiyalā ganna monavā magē ātmaya kiyalā allannada?

무엇을 '나'라고 잡겠습니까? 무엇을 '나의 attā'라고 붙잡겠습니까?

ehema deyak næti dena sāratvayak næti dena mama prāṇaghāta karagena satva hiṁsā karagena monavā karannada?

그런 것이 없고 알맹이가 없는데, 내가 산 목숨을 죽이고 중생을 해치며 무엇을 하겠습니까?

æyi mama mokaṭada ma ehena hora maravaṁcā karannē maṭa monavā karannada?

왜 내가 도둑질과 속임수를 하겠습니까? 그걸로 무엇을 하겠습니까?

surāven, sūduven durācārayen mona āśvādayak passē mayi yannada mona vaṭinākamak kiyannada novaṭa lōkē

술과 노름과 그릇된 행실로 어떤 맛봄을 쫓아가겠으며, 값어치 없는 loka에서 무슨 값어치를 말하겠습니까?

boruven anu savaṭṭannē mokaṭaden anu bidavannē mokaṭada paru baven anu sælaṭa pat karannē mona ehekaṭada

거짓말로 남을 속이는 것은 무엇 하려고, 남을 갈라놓는 것은 무엇 하려고, 거친 말로 남을 아프게 하는 것은 무엇 때문입니까?

pralāpayen lōkē ratvena mulā sahagata vannāvūva sitimē adahas tiyamin karamin yannē mokaṭada

쓸데없는 말로 loka에 달아올라 속는 생각을 품고 행하며 가는 것은 무엇 하려고입니까?

monavaṭa mama lōbha vennada mama monavaṭa taraha vennada kavuvat ekka mama mokaṭa mōḍa væḍa karannada ætta mama dækalā tiyenavada dasa akusalaya ma ḷan̆ga nǣhanē kiyana adahasa paḷamu venavā.

무엇에 내가 탐내고, 무엇에 화내며, 누구와 어리석은 짓을 하겠습니까? 나는 참을 보지 않았습니까? 'dasa akusala는 내게 없지 않은가' 하는 생각이 먼저 듭니다.

menna mē velāvēdī sīla viśuddhiyen citta viśuddhiya nagāganna bæ citta viśuddhiyaṭa tamayi mē diṭṭhi viśuddhiya læbennē.

바로 이때 sīla visuddhi 없이는 citta visuddhi를 일으킬 수 없고, citta visuddhi에서야 diṭṭhi visuddhi를 얻습니다.

mē bhāvanāva karmasthānaya vaḍanakoṭa væḍenna paṭan gannē citta viśuddhiya āvaṭa passē.

이 bhāvanā kammaṭṭhāna를 닦을 때 그것이 자라기 시작하는 것은 citta visuddhi가 온 뒤입니다.

citta viśuddhiyaṭa gōcara dharmayak tamayi api dæn api dunna karmasthānaya. dæn oba vahansēlāṭa kivvē mokada citta viśuddhiyaṭa āpu nisā.

우리가 지금 드린 kammaṭṭhāna는 citta visuddhi에 맞는 dhamma입니다. 이제 스님들께 이것을 말씀드린 것은 citta visuddhi에 이르셨기 때문입니다.

prathamat dhyānaya hō kamak nǣ dhyānaya. paḷaveni dhyānaya hō āvā nam etan paṭan oya karmasthānaya balanna.

첫째 jhāna든, 어떤 jhāna든 괜찮습니다. 첫째 jhāna라도 왔다면 그때부터 이 kammaṭṭhāna를 보십시오.

prathama dhyānayaṭa tenkā balanna ekak tamayin kivvē. ehenam magē dasa akusalaya piḷiban̆da kriyā paṭipiyak mā ḷan̆ga næti nisā magē kriyāvaliyi avaṁkayi.

첫째 jhāna에 이를 때까지 볼 것이 하나 있다고 말했지요. 그렇다면, dasa akusala에 대한 행동 버릇이 내게 없으니 나의 행동은 곧습니다.

magē vacana dasa akusalaya san̆dahā sambandha nǣ dæn. magē vacana pirisiduyi.

나의 말은 이제 dasa akusala와 이어져 있지 않습니다. 나의 말은 깨끗합니다.

ehenam magē situvili eban̆dunnā dasa akusalayaṭa sambandha kriyākārītvayaṭa pahaḷa vennē nǣ. pihiṭannē nǣ. pavitrayi.

그렇다면 나의 생각은 dasa akusala에 이어진 움직임으로 일어나지 않습니다. 자리 잡지 않습니다. 맑습니다.

avaṁkayi, pirisiduvī pavitrayi. maṭa mē lōkaya vaṭinavā kiya tænak dakinna næha. allanna tænak nǣha sarahan prabhā atsarayi, prabhā assarayi. avaṁkayi, pirisiduyi, pavitrayi, prabhāssarayi kiyalā citta viśuddhiyak nægilā yanakan karanavā. onna hataraveni dæhænna naeka matuva ōken giya hæ. onnanam paḷaveni dehænaṭa vitara āvaṭa passē.

곧고, 깨끗하고, 맑습니다. 나에게는 이 loka에서 값지다 할 곳이 보이지 않습니다. 붙잡을 곳이 없습니다. pabhassara(빛남), pabhassara. '곧다, 깨끗하다, 맑다, 빛난다' 하며 citta visuddhi가 일어날 때까지 합니다. 넷째 jhāna도 이것으로 갔습니다. 첫째 jhāna쯤에 이른 뒤에 말입니다.

dehænak læbilā tiyenavā nam citta samādhiya tiyenavā.

jhāna를 얻었다면 citta samādhi가 있습니다.

kāma lōka anāthayi rūpa lōka anāthayi arūpa lōka anātayi kiyalā gattā nam ēka pættat tenna paṭayi arihatyaṭa pat venaka.

'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'로 잡았다면, 그쪽도 arahatta에 이를 때까지 이어집니다.

eka dæhæk læbenakan avaṁkāya pirisidu kiyana tera tennaṭa enavā. oya vacana hatarenna.

jhāna 하나를 얻을 때까지는 '곧다, 깨끗하다' 하는 그 자리에 옵니다. 그 네 마디로.

menna mē ṭika digen digaṭama karagena yanakoṭa væḍil yanna issellā prathama dhyānaya læbenavamayi.

이것을 계속 해 가면 더 나아가기 전에 첫째 jhāna는 반드시 얻습니다.

hētu vāsanā tiyanam ēkāntaya læbenavā. hæbæyi væl vaṭāranna nam paṭalavā gattot væḍē vināsayi.

hetu와 vāsanā가 있다면 틀림없이 얻습니다. 그러나 덩굴 감기듯 얽어 버리면 일이 망가집니다.

abhidharmaya paṭalavā gattot ehema oya velāvēdī hariyannē næha.

Abhidhamma를 얽어 들이면 그때에는 맞지 않습니다.

gæm̆buruṭa giyāṭam paṁcaskandhaya vigraha karannada kiyalā hin giyot ehema oya velāvēdī ēvā ayiti næha. ēvā paṭalō ēvā. ē ekakvat ōnē næhæ. dasā akusalaya ma allan̆ga nǣ. mokada mama ahapu baṇa tuḷin maṭa tēruvā væḍak nǣha lōkē.

깊이 들어가 pañca khandha를 풀이하려 들면 그때에는 그것들이 맞지 않습니다. 그것들은 얽히게 하는 것입니다. 하나도 필요 없습니다. dasa akusala는 내 곁에 없습니다. 내가 들은 baṇa를 통해 loka는 쓸모없음을 알았기 때문입니다.

ahapu bana valin tōrāgattā mama tava baṇa kiyanna giyē næhæ. baṇa vigraha karannē passē mama ahapu baṇa tuḷayi mama dæyiiyannē. ahapu banin tērum gatta dē tuḷa tērum ara pūrṇa karagādāna māt baṇa kiyannana. etakam mamat ahapu baṇa passē yanna ahu baṇa tērum aran yanna etana inna ōnē. ē sīmāva ikmavanna.

들은 baṇa에서 가려 잡았습니다. 나는 또 baṇa를 하러 가지 않았습니다. baṇa를 풀이하는 것은 나중 일이고, 나는 들은 baṇa 안에서 머뭅니다. 들은 baṇa로 이해한 것 안에서 그 이해를 다 채운 뒤에야 나도 baṇa를 합니다. 그때까지는 나도 들은 baṇa를 따라가고, 들은 baṇa를 이해하며 가면서 거기에 머물러야 합니다. 그 한계를 넘지 말고.

lōkayē haṭagatta siyalla vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasenavā kiya mama ahana paṇa velin mama ahagattā.

loka에서 생겨난 모든 것은 변하고 무너진다고 나는 들은 baṇa에서 들었습니다.

monavā haṭagattat væḍasilā yanavā. mona rūpayak haṭagattat, mona vindraṇayak haṭagattat, mona saṁgnāvak, mona saṁkhārayak, mona viññāṇayak haṭagattat haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænalā ma eka ahalā tiyenavā dakalā dinēṭa boru nǣha sæka næhæ.

무엇이 생겨나든 무너져 갑니다. 어떤 rūpa가 생겨나든, 어떤 느낌이 생겨나든, 어떤 saññā, 어떤 saṅkhāra, 어떤 viññāṇa가 생겨나든, 생겨났다면 변하고 무너진다는 것을 들었고, 보아서 알았으니 거짓이 아니고 의심이 없습니다.

ehenam mona lōkē mona deyak haṭagattā haṭagatta nam vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasenavā ēka mama ahalā tiyenavā. ēka mama hitalā balapuha maṭa ēka ehemayi kiyalā væṭahilalāt tiyenavā. ehenam maṭa ē gæna sækat næhæ.

그렇다면 어떤 loka에서 무엇이 생겨났든, 생겨났다면 변하고 무너진다는 것을 나는 들었습니다. 그것을 내가 생각해 보니 그렇다는 것이 이해되기도 했습니다. 그러니 나는 그것에 대해 의심도 없습니다.

haṭagatta deyak vipariṇāmayaṭa pat velā yanavā vænasilā yanavā. ehenam ehema deyak tuḷa kæmati sē pavatvanna deyak nǣhæ kiyalat ma ahalā tiyena ēka boruvak nemeyi kiyalā maṭa væṭahilā tiyenavā. kæmati sē pavatvanna bæri dē duka sahagatayi kivvē ekat boruvak nemeyi kiyalā væṭahilā tiyenavā. ehenam ēvā æsuru karana ayaṭa anātatvaya misak kavadāvat nātatvayak eyā piḷisaraṇak nǣhæ kiyalat maṭa tērilā tiyenavā væṭahilā tiyena ahu pana tulin.

생겨난 것은 변해 가고 무너져 갑니다. 그렇다면 그런 것 안에 바라는 대로 머물게 할 것이 없다는 것도 나는 들었고, 그것이 거짓이 아님이 이해되었습니다. 바라는 대로 머물게 할 수 없는 것은 dukkha와 함께한다는 것도 거짓이 아님이 이해되었습니다. 그렇다면 그것들을 가까이하는 이에게는 anātha함뿐, 결코 nātha함이나 의지처가 없다는 것도 들은 baṇa를 통해 알게 되었습니다.

ehenam maṭa ē ṭika hon̆daṭama æti. ehenam mama mokada karannē? maṭa allanna vaṭinā deyak næti dena dasa akusalaya karamin asādhāraṇaya kirīma maṭa ōva passē yanna ōna kamak nǣha kiyana ekak dæn maṭa tērilā tiyēvā magē hiṭa pihiṭalā tiyennē ehemayi. ehenam ma avaṁkaya

그렇다면 나에게는 그것으로 아주 충분합니다. 그러면 나는 무엇을 합니까? 붙잡을 값진 것이 없는데 dasa akusala를 하며 그릇된 짓을 쫓아갈 까닭이 없다는 것을 이제 알았고, 내 마음은 그렇게 자리 잡았습니다. 그렇다면 나는 곧습니다.

ē nisā etanama magē vacana pirisiduyi. magē situvili pavitrayi. maṭa mē lōkē saraṇa balāporottuvak nǣ dr̥ṣṭiya mallagena prabhās kararayi. onna sīla viśuddhiya sihi karanavā misak vena monavā hitanna deyak næhæ. prathama dhyānayaṭa hō enakan onnam hataraveni dæhanna ōkin giya.

그래서 바로 거기서 내 말은 깨끗합니다. 내 생각은 맑습니다. 나는 이 loka에서 의지할 바람이 없습니다. 견해를 바로 잡아 빛납니다. 이렇게 sīla visuddhi를 새길 뿐 달리 생각할 것이 없습니다. 첫째 jhāna에 이를 때까지. 넷째 jhāna도 이것으로 갔습니다.

yam tenaka enavā nam ēkat aragannavā avaṁkā pirisidu vī pavitrayi prabhāsarayi sīla viśuddhiyen citta viśuddhiyen giyāṭa ehema kamak nǣha kisi aḍupāḷuvak næha.

어떤 자리에 온다면 그것도 잡습니다. '곧다, 깨끗하다, 맑다, 빛난다'로 sīla visuddhi와 citta visuddhi로 가도 괜찮습니다. 아무 모자람도 없습니다.

caturat dhyānayaṭa patina sammā samādhiya sammā samādhiyen etanaṭa ekan giyāṭa passē sammā samādhiyaṭa sammā gnānaya enavā. mokenda ennē? pūrva bhāga nuvanavāyi mē sihi karanna dæn hitennē. anna ēka tamayi kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anātayi. ehenam rūpa anāthayi rūpa lōka anāthayi, vēdanā lōka anāthayi, saṁgnā lōka anāthayi, saṁkhāra lōka anatayi viññāṇa lōka anāthayi. koccarayi gannē okkoma balana otana arihat maga otana pūrṇa venakaccarayi.

넷째 jhāna에 이르는 sammā samādhi, sammā samādhi로 거기까지 간 뒤에 sammā samādhi에 sammā ñāṇa가 옵니다. 무엇으로 옵니까? 앞서 갖춘 지혜(pubbabhāga ñāṇa)로 이것을 새기려는 마음이 듭니다. 바로 그것이 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'입니다. 그리고 'rūpa는 anātha, rūpa-loka는 anātha, vedanā-loka는 anātha, saññā-loka는 anātha, saṅkhāra-loka는 anātha, viññāṇa-loka는 anātha.' 얼마만큼 잡느냐 하면, 모두 보아 거기서 arahatta magga가 다 채워질 때까지입니다.

āya monava taman hoyanna deyak næha. dehæ hæṭi balanna dēkut næ. kramānukūlava ussagena gihillā kelavaravayi navattanna ataramaṁ vennet næ.

다시 자기가 찾을 것이 없습니다. jhāna의 모습을 볼 것도 없습니다. 차례대로 올라가 끝에서 멈추니 길을 잃지도 않습니다.

dæn issellā mama nikan kiyā dunnaṭa vigraha karalā denakan ōka hariyannē nætuvayi tibunē. mulindi vigraha karalā dunnaṭa yana dehæna hæṭi kivvaṭa hariyannē næhæ. anādīma anādīē paṭan gena mē ārya dhyānayak atdækalā nætnam.

전에 내가 그냥 가르쳐 주었을 때는 풀이해 줄 때까지 제대로 되지 않았습니다. 처음부터 풀이해 주며 jhāna의 모습을 말해 주어도 되지 않습니다. 시작 없는 때부터 이런 ariya jhāna를 겪어 보지 못했다면.

ēkē ē ē tæna talayangē svabhāvayan kivvahama kohoma monavan aragannada? nisā ēka dan̆galanna avaśya næha. caturat dhyānayaṭa yanakam tiyena bhāvanāvak vaśayen issellā dīlā tibunē.

거기서 각 단계의 성품을 말해 준들 어떻게 무엇을 잡겠습니까? 그러니 그것으로 애쓸 필요가 없습니다. 넷째 jhāna에 이를 때까지의 bhāvanā로서 먼저 드렸던 것입니다.

oya paḷaveni eka otanṭa rūkula tamayi deveniyaṭa yaṭa dunnē. diṭṭhi viśuddhiya paṭangena kaṁkā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

yaṭa dunnē. diṭṭhi viśuddhiya paṭangena kaṁkā vitaraṇa viśuddhi maggāma magga gnāna darśana viśuddhi paṭipadā gnāna darśana viśuddhi gnāna dassana viśuddhiya kiyana ekaṭa gihillā aṁn̆ga sampūrṇaya satva viśuddhiya pūrṇa veṭṭhi viśuddhiyaṭa avatagena oya ṭika arayi yanakoṭa

diṭṭhi visuddhi부터 kaṅkhāvitaraṇa visuddhi, maggāmaggañāṇadassana visuddhi, paṭipadāñāṇadassana visuddhi, ñāṇadassana visuddhi로 가서 갖춤을 다 이루고 visuddhi를 채우며 그것들을 지나갈 때,

oya ṭika oya karmasthāyaka hon̆daṭa mædinnē. kāma lōka anātayi rūpa lōka anātayi arūpa lōka anātayi. anit anātmayi ehema kiyalā vaḍanna yanna epā.

그것들이 이 kammaṭṭhāna에서 잘 다듬어집니다. 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha.' anicca, anatta 하는 식으로 닦으러 가지 마십시오.

næta nætayi atayi deka atæralā yanna ada varadalā tiyena tæn mama oya kiyanna ennē næha tavama pratiphala ganna kivva ṭikin gihillā passē kīya hætmāya kiyalā pratiphala kī denek gattada anāthayi kiyalā pratiphala kī denek gattada anna īṭa passē puḷuvan ēka lōkeṭa denna dæn dennē lōkeṭa denna bana nemeyi. ahana ayaṭa mārgaya vaḍāganna balanna

nicca와 anicca, 그 둘을 놓고 가십시오. 오늘 잘못된 곳들을 나는 아직 말하려 하지 않습니다. 말한 대로 결과를 얻어 간 뒤에, anatta로 몇 명이 결과를 얻었는지, anātha로 몇 명이 결과를 얻었는지 보고, 그다음에 그것을 세상에 내놓을 수 있습니다. 지금 주는 것은 세상에 주는 baṇa가 아닙니다. 듣는 이들이 magga를 닦아 보라고 주는 것입니다.

ē maga nokaḍavā giyot ataramaṁ vennē næha.

그 길을 끊임없이 가면 길을 잃지 않습니다.

īṭa passē rūpa lōkē balanna ōnet næhæ. divætisin bāhira balanna yanna ōnet næhæ. ēvā apiṭa ayiti næhæ. anātaya ē passē yana tana dæn mokada divæsin balanna hinnē āsāvaṭamē. diva kanin ahanna hitennē āsāvaṭama.

그 뒤에는 rūpa-loka를 볼 필요도 없습니다. dibbacakkhu로 바깥을 보러 갈 필요도 없습니다. 그것들은 우리 것이 아닙니다. anātha를 쫓아가는 곳입니다. 왜 dibbacakkhu로 보려는 마음이 듭니까? 바람 때문입니다. dibbasota로 들으려는 마음도 바람 때문입니다.

āsāvaṭa karanna giya saṁkhārayada væḍennē? saṁkhāra væḍut viññāṇaya pahillanavānē. etakoṭa nāma rūpa bæn̆dagannavanē. etakoṭa salāyatana āyatana hædilanē. ē sparśaya ē vēdanā, ē taṇhā ē upādāna ē bava ē jātiya koheda? avidyā paccā saṁkhāra anidennē?

바람으로 하려는 saṅkhāra가 자라지 않습니까? saṅkhāra가 자라면 viññāṇa가 이어지지요. 그러면 nāmarūpa가 묶이지요. 그러면 saḷāyatana가 생기지요. 그 phassa, 그 vedanā, 그 taṇhā, 그 upādāna, 그 bhava, 그 jāti — 어디서 오겠습니까? avijjā paccayā saṅkhārā가 아니고 무엇입니까?

āsāven karana hæma ekakma avijā paccā saṁkhāra. mokada api avidyā paccā saṁkhāra nivan dakinna puḷuvanda? ēka mityā mārgaya venavanē.

바람으로 하는 모든 것이 avijjā paccayā saṅkhārā입니다. avijjā paccayā saṅkhārā로 우리가 nibbāna를 볼 수 있겠습니까? 그것은 그릇된 길이 되지요.

ē nisā apiṭa ēkaṭa vaḍā væḍak næhæ. apiṭa eyāna gamana gihillā ivara venna ōnē. gamana ivara karalā passē pasu pasa balanna anna etakoṭa ætta tērilā. īṭa passē dakinavā kāṭa monavā hoyannada? kāgē monavā balannada? monavaṭada mē miṁ æti væḍiyē?

그러니 우리에게 그보다 더 할 일은 없습니다. 우리는 그 길을 가서 끝내야 합니다. 길을 끝낸 뒤에 뒤를 돌아보면 그때 참이 이해됩니다. 그 뒤에 봅니다. 누구에게서 무엇을 찾겠는가? 누구의 무엇을 보겠는가? 무엇하러 이게 더 필요했던가?

divæsa. anātha divæsanē. oya kiyannē. anātha divakana gæna dē katā karanna. anātha parasit dækīma gæna dē daya ahannē. anātha peravi kan̆da piḷiva gæna da ahanna hadannē. kavuru vela avannada kohē hiṭiyada monavā kaḷada ahanna hadannē? mama mokaṭa anāta ēvā hoyanna.

dibbacakkhu — anātha한 dibbacakkhu지요. 그것을 말하는 겁니다. anātha한 dibbasota 이야기를 하려 하고, anātha한 남의 마음 보기를 묻고, anātha한 전생을 물으려 합니다. 누구였는지, 어디 있었는지, 무엇을 했는지 물으려 합니다. 내가 왜 anātha한 것들을 찾겠습니까?

menna metendiṭa api dakinna ōnē.

바로 여기서 우리는 보아야 합니다.

kalyāṇa mitrayā vitarayi mama.

나는 kalyāṇamitta일 뿐입니다.

kavuda apē gurutumā guru papiyā kavuda lōka sammatayen katā karana eka ætta? apē guru piyāṇan næhanam guru dēvayānam kavuda

누가 우리 스승이고 스승 어른입니까? 세간 관습으로 말하는 것이 맞습니까? 우리 스승 어른, 아니면 guru deva는 누구입니까?

mahaṇeni māgē ævæmen mē dēśanā karapu dharmayat panapalada vinayat obalagē sādurut karaganna gurupiyā karaganna.

'bhikkhu들이여, 내가 간 뒤에는 내가 설한 dhamma와 정한 vinaya를 너희 스승, 스승 어른으로 삼아라.'

namut lōka sammataya katā karanavā tamayi ēka mukut praśnayak næha. guruvarayā kiyalā katā karanavā. itin guru dēvayanṭa gihillā katā karanavā. ēka hari praśnayak næhæ. namut etanat gurudēvayan kivvē kumak nisāda? ē budupiyāṇan vahansē dēśanā karapu panava lada vinayak ætda? dēśanā karana dharmayak ætda? ē anna ē dēśanā karapu dharmaya ahapu nisā vekama karana nisā veda mahattayā kivvā vāgē ē budu kamen karana væḍē karapu nisā itin api guruvarayā kiyalā kiyanavā. namut api danna paramārtha vaśayen dakinna ōnē guruvarayā dharmaya

그러나 세간 관습으로 말하는 것은 아무 문제 없습니다. 스승이라고 부릅니다. guru deva라 부르며 말합니다. 그것은 괜찮고 문제없습니다. 그러나 거기서도 왜 guru deva라 했습니까? 붓다께서 설하신 dhamma와 정하신 vinaya가 있고, 그 설하신 dhamma를 들었기에, 의사 선생님 말처럼 붓다의 일을 하기에 우리는 스승이라 부릅니다. 그러나 우리가 paramattha로 보아야 할 것은, 스승은 dhamma라는 것입니다.

mē guruvarayāṭa innavā duvekuyi putekuyi. kavuda mē duva? kavuda putā.

이 스승에게는 딸 하나와 아들 하나가 있습니다. 누가 이 딸이고 누가 아들입니까?

api yana gamanak tiyenavā mē dūsita gamanak. ē guruvarayā visin menna dūsita pætta kiyalā pennā denavā nætnam menna lōkaya kiyalā pennā denavā. menna lōkeṭa bæn̆dena pætta. mē tamayi guruvarayāgē duva.

우리가 가는 길 가운데 dūsita(더럽혀진) 길이 있습니다. 그 스승은 '여기가 더럽혀진 쪽이다' 하고 보여 줍니다. 아니면 '여기가 loka다' 하고 보여 줍니다. 여기가 loka에 묶이는 쪽입니다. 이것이 스승의 딸입니다.

guruvarayāgē putā kavuda? ē bæn̆dena pætta tamayi maṭa karadara karalā tibunē. maṭa mē magaphala vahalā tibunē bæn̆dena pætta. bæn̆dena pætta atralā giyahama bæn̆dena pætten ivat vunāṭa passē anna guruvarayāgē putā hevat dharmaya putā hambenavā arihatvaya.

스승의 아들은 누구입니까? 그 묶이는 쪽이 나를 괴롭혀 왔습니다. 나에게 magga phala를 가로막고 있던 것이 묶이는 쪽입니다. 묶이는 쪽을 놓고 가서 묶이는 쪽에서 벗어난 뒤에는, 스승의 아들, 곧 dhamma의 아들인 arahatta를 만납니다.

arihataya tamayi putā. śikṣaṇaya tamayi duva. śikṣaṇaya dækkē næti tākkal duva dækkē nǣ. śikṣaṇaya midena tākkal duvagin midunnē nǣ. mē paramārthaya.

arahatta가 아들입니다. 길들여짐이 딸입니다. 길들여짐을 보지 못하는 동안은 딸을 보지 못했습니다. 길들여짐에서 벗어나지 못하는 동안은 딸에게서 벗어나지 못했습니다. 이것이 paramattha입니다.

dæn obatumā oba vahansēṭa hambavunā yamkisi ākāra dharmayak sammatayak. sammataya hari boruvak nemeyi. ē sammataya tuḷa paramārthayak tiyenavā. ē sammataya tuḷin paramārthaya gattahama nivan magaṭa enavā.

이제 스님께 어떤 방식의 dhamma, 관습이 주어졌습니다. 관습은 아주 거짓이 아닙니다. 그 관습 안에 paramattha가 있습니다. 그 관습을 통해 paramattha를 잡으면 nibbāna의 길에 옵니다.

oya depættak tiyennē. sammatayak lōkē tiyenavā. ē sammataya boruvak nemeyi ēka ættamayi. hæbæyi ē sammataya tuḷin nemeyi mē kiyana kāraṇaya nemeyi ēka paramārthayaṭa dakinna ōnē gæm̆buren. daham æsa tiyenna ōnē ēka. ēken api yāyuta tæna haḍāgena yanna ōna. sammata kaḍāgena bidagena giyāgē paramārthaya.

그런 두 쪽이 있습니다. 세상에는 관습이 있습니다. 그 관습은 거짓이 아니라 참입니다. 그러나 그 관습을 통해서가 아니라, 여기서 말하는 것은 그것을 깊이 paramattha로 보아야 한다는 것입니다. dhamma의 눈이 있어야 합니다. 그것으로 우리가 가야 할 곳을 헤쳐 가야 합니다. 관습을 깨고 부수며 가는 것이 paramattha입니다.

ē sammata væṭa madinna bæ sammata valaṭa. sammata suddha kara yanna giyot apiṭa kala parak venavā. ē tuḷa paramārthaya nam paramārthayen suddha kara gattahama bin̆dagena yanavā.

그 관습의 울타리를 관습으로는 부술 수 없습니다. 관습을 깨끗이 하려 들면 우리에게 오랜 시간이 걸립니다. 그 안에 paramattha가 있다면, paramattha로 깨끗이 하면 부수고 나아갑니다.

dæn api hitamukō api vivāhayak velā stririya puruṣayāṭat, puruṣaya istriyaṭat tun vatāvak divarun denavā. mama obava ārakṣā karanavā. obaṭa mama obagē rakṣaṇa gōpana siyalla karanavā. oba tani karannē næ. mamat ehemayi.

이제 예를 들어 봅시다. 우리가 혼인을 해서 여자는 남자에게, 남자는 여자에게 세 번 맹세합니다. '나는 당신을 지키겠습니다. 당신을 돌보고 감싸는 모든 것을 하겠습니다. 당신을 홀로 두지 않겠습니다. 나도 그렇습니다.'

dæn oya tīraṇayaka dīlā likhitavat dīlā, kiyalat dīlā. bærilā hari budurajāṇan vahansē inna kālē vagē bhāryāvat hiravan pætaka daruvō hiravan pætaka apramādaya mama giha mahaṇenavā kiyalā giyot ehema sammatayaṭa mokada vennē?

이제 그런 결정을 하고 글로도 주고 말로도 주었습니다. 그래도 붓다 계실 때처럼 아내도 한쪽에, 아이들도 한쪽에 두고 '나는 지체 없이 집을 떠나 출가하겠다' 하고 가 버리면 관습은 어떻게 됩니까?

ara sammatayet tiyenakan bæri veyida arihat pat vennē?

그 관습이 남아 있는 동안은 arahatta에 이를 수 없겠습니까?

dæn budurajāṇan vahansē æya æda inna kālē istriyē avasara dīlā da puruṣayō gihillā hitana arihatyaṭa pat vunē mahaṇa velā. dunnāda avasarayak?

붓다 계실 때 여자가 허락해 주어서 남자들이 가서 출가해 arahatta에 이르렀습니까? 허락을 해 주었습니까?

ædagena meheva ara yanna kiya eka æædagena æddī pænalā duvanavā.

붙잡고 끌어당기며 이리 오라 해도, 끌려가면서 뛰쳐나가 달아납니다.

ahaṁ arun ṭika panna palla anna enavā. apē gamaṭa apē minissu ṭika arayi yanna doṭa bassavanna epā minihin ovunṭa vatura podak denna epā. mehema kǣ gahalā ehena kālōṭṭiyā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē tibuṇā.

'저기 그 무리가 쫓겨 옵니다. 우리 마을에, 우리 사람들을 데려가니 문 안에 들이지 마라, 그들에게 물 한 방울도 주지 마라.' 이렇게 소리치던 때가 붓다 계실 때 있었습니다.

sammata valaṭa puḷuvan vuṇāda bēraganna.

관습이 그들을 붙잡아 둘 수 있었습니까?

dæn lōkayē kiyana ekāgē sammata tiyenavā. lovturā budupiyāṇan vahansēgē vivaraṇa sammata tiyenavā. menna mē vivaraṇaya vitarayak kaḍanna bæ.

세상에는 말하는 이들의 관습이 있습니다. lokuttara 붓다의 풀이로서의 관습도 있습니다. 이 풀이만은 깰 수 없습니다.

anit sǣma sammatayak bidæhæriya hæki. ē sammata dharmaya tuḷadī sammata parādenavā dharmaya jaya gannavā.

다른 모든 관습은 깨뜨릴 수 있습니다. 그 관습들은 dhamma 앞에서 집니다. dhamma가 이깁니다.

dharmaya duva dænaganna bæhæ. dharmaya putā dænaganna ōnē.

dhamma의 딸만 알아서는 안 됩니다. dhamma의 아들을 알아야 합니다.

dūsita pættak tiyenavā lōkayē bæn̆dena pætta. ē pætta tērum gatta dāṭa duva dækkā. ē duvagen ivat venna puḷuvan davasa enavā dharmaya tuḷinma. duva kiyalā kivvē.

세상에는 더럽혀진 쪽, 묶이는 쪽이 있습니다. 그쪽을 이해한 날 딸을 보았습니다. 그 딸에게서 벗어날 수 있는 날이 dhamma를 통해서 옵니다. 딸이라 한 것은

lōka dharmayangē lōkayē bæn̆dena dharmayangē śikṣaṇaya vīma. kāma lōkayē kāma bandhana rūpa lōkayē rūpa bandhana arūpa lōkayē arūpa bandhana kiyana mē bandhana tunama duvaru.

loka의 dhamma들, loka에 묶이는 dhamma들에 길들여짐입니다. kāma-loka의 kāma 묶임, rūpa-loka의 rūpa 묶임, arūpa-loka의 arūpa 묶임, 이 세 묶임이 모두 딸들입니다.

oya duvaru tun denāgema nidahas venna ōnē. oya duvaru tundenāma māra duvaru tamā. kotanama tiyenavā.

이 세 딸 모두에게서 풀려나야 합니다. 이 세 딸은 모두 Māra의 딸입니다. 어디에나 있습니다.

sammataya tiyenavā ēkak nætuvanē. sammatavalaṭa nam dālā tiyennē oya dharmayan ekkayi.

관습은 그것 없이 있지 않지요. 관습에 이름을 붙인 것은 이 dhamma들과 함께입니다.

māgē putrayā kiyata tænaṭa āvaṭa passē ara duvaru okkoma parādevva ivat kaḷā.

'나의 아들'이라 하는 자리에 온 뒤에, 그 딸들을 모두 물리쳐 떼어 냈습니다.

itin api dakinna ōnē bohōma poḍ karmasthānaya dæn mē karapu okkoma vistaraya.

그러니 우리는 아주 작은 kammaṭṭhāna를 보아야 합니다. 지금까지 한 모든 풀이가 그것입니다.

dæn mataka tiyāganna avaśya næhæ. samādhiyē yathābhūtat gnāna darśanaya labādina velāvak tiyenavā. ē velāvēdī mē kiyapu okkoma matak venavā. eka mohota kiyanakoṭa matak velā enavā. ēkaṭa mahansi venna ōnē næ api ēka enavada kiyalā balanna ōnet. apiṭa tiyennē kāma lōkāya rūpa lōka anāthā rūpa lōka anātayi. kāma lōkāyi rūpa lōka anāthā rūpa lōkatā. mēka tamayi bhāvanāva. dæn ihaṭa ganna tiyena bhāvanāva nirāyāsayenma hiṭapu bæhæ purudu karapu dænaṭa nægilama yanavā. ēka navatinnē næhæ. onnam avaṁkāya piriti sidu kiyalā yanna ōna nam etanṭa yanavā. gihilat balanavā. atdækīm karaganna ōnē ēvā. aragena illā etanaṭa gihillā ivelā hanam mēka sihi karalā balanavā.

이제 기억해 둘 필요는 없습니다. samādhi에서 yathābhūta ñāṇadassana를 얻는 때가 있습니다. 그때 여기서 말한 모든 것이 떠오릅니다. 한순간에 떠올라 옵니다. 그것에 애쓸 필요도 없고 그것이 오는지 살필 필요도 없습니다. 우리에게 있는 것은 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'입니다. 이것이 바로 bhāvanā입니다. 이제 잡을 bhāvanā는 애쓰지 않아도 저절로, 익힌 만큼 올라갑니다. 그것은 멈추지 않습니다. '곧다, 깨끗하다' 하며 가야 한다면 거기로 갑니다. 가서도 봅니다. 그것들은 겪어 보아야 합니다. 그것을 잡고 거기에 가서 머물며 이것을 새겨 봅니다.

aṭen kiyanna avaśya næhæ. piṭen sihi karuvat æti. onnam kaṭin kivvā kamak næha. puḷuvan velāvaka ēka kisima aguḍu paḷuvak næhæ. kāma lōka anāthayi rūpa lōka anātaya ṭrus ṭrus gala næginna næginna gala uḍaṭa enavā. dehaṭa enavā balā inna kiyanakoṭama venavā.

입으로 말할 필요는 없습니다. 속으로 새기는 것으로 충분합니다. 입으로 말해도 괜찮습니다. 할 수 있을 때 그렇게 해도 아무 모자람이 없습니다. 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha' — 쭉쭉 바위를 오르듯 오를수록 바위 위로 옵니다. jhāna에 옵니다. 지켜보라고 말하는 바로 그때 일어납니다.

ayamutin karmasthānayak ganna ōnē næ. kāma lōka anātayi kiyalā hin siddhi venakoṭama midilā giyā kāma lōkayen. prathama dhyānayaṭa rūpa lōka anāthayi kiyana giyā catura dhyānayaṭa gihillā uḍaṭa yanna læhælā innavā. arūpa lōka anāthayi kivvā kelinma giyā arūpa hatarama pahu karalā gihillā nirōdhaya hita hiṭiyē.

따로 kammaṭṭhāna를 잡을 필요가 없습니다. 'kāma-loka는 anātha'라는 생각이 이루어지는 순간 kāma-loka에서 벗어났습니다. 첫째 jhāna로 갑니다. 'rūpa-loka는 anātha' 하면 넷째 jhāna로 가서 위로 오를 채비를 하고 있습니다. 'arūpa-loka는 anātha' 하니 곧장 네 arūpa를 모두 지나 nirodha에 마음이 머물렀습니다.

praguṇa karagattahama tun pāra hitenakoṭa tun pāraya nirōdhaya okkoma pahu karagena yanavā. navanna pūrvama yanavā. amati hitanna deyak karanna deyak næha. āya divasa balanna yanna innē næhæ. okkomanē ēvā passē puḷuvan.

익숙해지면 세 번 생각할 때 세 번 만에 nirodha까지 모두 지나갑니다. 멈추기 전에 갑니다. 따로 생각할 것도 할 것도 없습니다. 다시 dibbacakkhu를 보러 가지도 않습니다. 그것들은 모두 나중에 할 수 있지요.

hoyagē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

yatura tamayi itin yanna tiyennē. yatura tunak otana tiyenavada? ov

열쇠, 그것을 가지고 가면 됩니다. 거기에 열쇠가 세 개 있습니까? 예.

hataraveni æturēn lōkō hōtalat æralā denavā. kāma lōka eka ætulen hariyā rūpa lōkaya anituren hariyā arūpa lōkaya anatena lōkaṭa giyā aniragena ætuu hatak kiyana potgulu hatarama ærunā.

넷째 열쇠로 loka의 자물쇠를 열어 줍니다. kāma-loka는 한 열쇠로 열리고, rūpa-loka는 다른 열쇠로 열리고, arūpa-loka는 anātha라는 열쇠로 열려, 네 자물쇠가 모두 열렸습니다.

kohen gattak hærakilā yannē sammatava vaṭak.

어디서 잡았든 열려 나가는 것은 관습의 울타리입니다.

etana paṭan gannē kāma lōkayē vena siyaluma siddhi nidahas hitaṭa pēnavā.

그때부터 kāma-loka에서 일어나는 모든 일이 자유로운 마음에 보입니다.

kāma væḍapiḷivela kāma lōkē tibuna ahumuḷu nidahas cintanayaṭa pēnna paṭan gannavā. hæbæyi allagena nǣhæ ekakvat maṭa ēvā dænaganna ōnē kiyana balāporottuva etana næha. dænena kāṭavat kiyanna ōna kiyana balāporottuvak næhæ. yamekuṭa nivan magaṭa yamak hētukāraka pēnavada? dayāven anukampāven āyāsayen ēka balanavā.

kāma의 일들, kāma-loka에 있던 구석구석이 자유로운 생각에 보이기 시작합니다. 그러나 하나도 붙잡지 않았습니다. 그것들을 알아야겠다는 바람이 거기에 없습니다. 아는 것을 누구에게 말해야겠다는 바람도 없습니다. 누군가에게 nibbāna의 길로 이끌 까닭이 보입니까? 그러면 자비와 연민으로 애써서 그것을 봅니다.

nirāyāsaya nam nobalanavā. āyāsayen balanavā. etanṭa novenaturu āyāsayen tamayi nikan innē. ē kiya nirāyāsayen mokada karannē? ōnakamin āsāvenmayi balannē. niāyāsayen balanna hitenavā. nobalā innē āyāsayen. utsāhayen nobalā inna hitennē. divasa pahaḷa vunot.

애쓰지 않으면 보지 않습니다. 애써서 봅니다. 그 자리에 이르기 전까지는 애써야 가만히 있습니다. 애쓰지 않으면 어떻게 합니까? 원하고 바라서 봅니다. 애쓰지 않으면 보고 싶어집니다. 보지 않고 있는 것은 애써서입니다. dibbacakkhu가 나타나면 힘을 써야 보지 않고 있을 마음이 듭니다.

dharmayē satyayābōdhaya pūrṇa karagattaṭa passē pahaḷa velā tiyena divasē lōkaya balanna kivvā balanna hitennē næ. ahana praśna valaṭa uttara denna manasa kriyātmaka karanna hitennē næ.

dhamma의 참 깨달음을 다 채운 뒤에는, 나타난 dibbacakkhu로 loka를 보라 해도 보고 싶지 않습니다. 묻는 물음에 답하려고 마음을 움직이고 싶지도 않습니다.

yam mohotakadī yamakin yamekuṭa yahapatak venavā kiyanam hētu sātætuva dækkot ē velāvēdī āyāsayen nægilā balanavā. balanna issellā pēnavā.

어느 순간 무엇으로 누군가에게 이로움이 생긴다는 까닭이 보이면, 그때 애써 일어나 봅니다. 보기 전에 보입니다.

dæn apiṭa kivvot ehema puṁci ḷamayāṭa kivvot putē sellam karanavada? ov mama kompiṭṭuva yanna yanavā kiyalā yanavā. mama sellam kara dāna karā bohoma santōsayen duvagenavā.

이제 우리가, 어린아이에게 '얘야, 놀래?' 하고 말하면 '응, 나 pittu 놀이 하러 가' 하고 갑니다. 놀이를 하러 아주 기뻐하며 뛰어갑니다.

itin noya sellam valaṭa ḷamayi am̆baṭa pinḍiyan arakayan kiyā puṁci puṇaḍiyava duvanavā. dæn oyāṭat nidahana kiyā loku ekkenekuṭa kiyanavā. eha yanna dam̆bayāṭa payinna kiyalā ehema æhuvā. obaṭa pisudavā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

poḍiyaṭa vunē ēvā karanna ara poḍi ekā kǣ gaha ellenavā. ennakō tāttē ennakō nē. ara poḍi ekāgarehi æti vena hæn̆gīmak nisā ā yam yam kiyalā ṭan̆ga gilā ut ara pol kaṭṭak aragena ota ehenam māt venavā kohoma piṭṭuva kiyalā kohoma piṭṭa iḍīvā kiyalā pol kaṭṭen talanavā. ara pattigena

그것을 하자며 그 작은 아이가 소리치며 매달립니다. '아빠, 와요, 와요.' 그 아이에게 생기는 느낌 때문에 아빠도 야자 껍질을 들고 '그럼 나도 할게, pittu는 어떻게 만들지?' 하며 야자 껍질로 두드립니다.

hæbæyi mokaṭada ē talana velāvēduvat eyāṭa ōnada ehema ekak. ara puṁci ḷamē āśvādayak in̆denavā kompiṭṭu venavā kiyalā. tāttāt ehema ekak balanakoṭa poḍi ekāgē illīmaṭu karalā. eyāṭa ēkē deyak.

그런데 두드리는 동안에도 그가 그런 것을 원합니까? 어린아이는 pittu를 만든다며 즐거움에 빠져 있습니다. 아빠는 그것을 보며 아이의 바람에 맞춰 줍니다. 그에게는 거기에 아무것도 없습니다.

arihatyaṭa enakan oya tun lōkaya athæralā gihillā otanaṭa pat vuna dāṭa passē.

arahatta에 이를 때까지 세 loka를 놓고 가서, 거기에 이른 날 뒤에는 그와 같습니다.

anē svāmīni divæsin balannakō ahaval karannē mokaṭada monavā karagannada mokakda ōnakama væḍak næti nissavārayā passē yannē nætuva oyā kivva ṭika karaganna koya nivan dakina davasē ōka nemeyinē. oya ṭika karaganna anē magē pera bavaya kohomada svāmīn vahansa mokaṭada pera bava koccara gevalā ædda api? ōka hoyālā nivan dakīda ōka nemeyi. menna mē ṭika karennē mē karmasthānaya balannakō. nivan dakinna bæ karagannakō. oya ṭika denavā.

'아, 스님, dibbacakkhu로 아무개를 봐 주세요.' 무엇하러, 무엇을 얻으려고, 무슨 필요가 있습니까? 쓸모없는 알맹이 없는 것을 쫓지 말고 말한 것을 하십시오. nibbāna를 보는 날에는 그것이 아니지요. 그것을 하십시오. '아, 스님, 제 전생은 어땠습니까?' 무엇하러요? 우리가 얼마나 많은 전생을 지나왔겠습니까? 그것을 찾는다고 nibbāna를 봅니까? 그게 아닙니다. 이것을 하십시오, 이 kammaṭṭhāna를 보십시오. nibbāna를 보도록 해 보십시오. 그것을 드립니다.

namut pudgalayā yam ākārayen gænīmaṭa avaśyatāvayak tiyena tenat dækkā. hētukāra ætuva ēken ohu goḍaganna puḷuvan nam. ē velāvēda ara prātihārayak pennalā ēkenut goḍaganna puḷuvan. ēka edāganna tīraṇayak. arihattayen passē ganna tīraṇayak.

그러나 사람을 어떤 방식으로 건져야 할 필요가 있는 곳도 보았습니다. 까닭이 있어 그것으로 그를 건질 수 있다면, 그때 pāṭihāriya를 보여서 건질 수도 있습니다. 그것은 그때 내리는 결정, arahatta 뒤에 내리는 결정입니다.

ēka dæn tīraṇaya karanna giyot ehema hariyannē nǣ ara puṁci ekak maṭa salli rassāvak hambunā nam cokulaṭ gēnavā 12k hoḍi eka kiyanna puḷuvan. anna ē jātiyē adahas vaenavā. rahat velā karana eka kaltiyā hitanna giyot.

그것을 지금 정하려 하면 맞지 않습니다. 어린아이가 '내가 돈 버는 일자리를 얻으면 초콜릿 12개를 사 올래' 하고 말할 수 있습니다. arahant가 되어 할 일을 미리 생각하려 들면 그런 종류의 생각이 납니다.

arihat passē karana eka kaltiyā hitanna giyot apiṭa siddha venavā ana oya jātiya hitanna. koḍi ekaṭa rassāvak hamuna mokada putē karannē? cokla genahalā kanavā kiyayi. mohē ogē tiyena adahasa hæṭiya dālā.

arahatta 뒤에 할 일을 미리 생각하려 들면 그런 식으로 생각하게 됩니다. 아이에게 '일자리를 얻으면 뭘 할 거니?' 하면 '초콜릿 사다 먹을래' 합니다. 제 생각 그대로 말하는 것입니다.

loku eka velā giyāṭa passē um̆ba puṁci kālē mehema ekak kivvā kāpaṁku gihillā. dæn læjjā hitanavā nēda

어른이 된 뒤에 '너 어릴 때 이런 말 했지' 하면 이제 부끄러워하지 않겠습니까?

mama bōnikō 10k aran ævidi tiyāgannavā. mitakō mā loku veccāga poḍi ohoma katā kiyanavā. loku velā rastāva karanna giyahama kiyanavā. æyi oba poḍi kālē kāṭa ṭēp karalā tiyenavā obē katāva. dæn ganakō gihillā bōni kō eha tiyā ganna kō. dæn mokak kiyayi? ē poḍimaṭa puṁci kālē kiyapu katāna kiyalā edā tīraṇaya karanavanē.

'나는 인형 10개를 사 와서 둘 거야.' 생각해 보십시오, 어린아이가 그런 말을 합니다. 어른이 되어 일하러 다닐 때 '당신 어릴 때 한 말을 녹음해 두었어요. 이제 가서 인형을 사다 두세요' 하면 뭐라 하겠습니까? 그건 어릴 때 한 말이라며 그때 가서 정하지요.

menna mē vagē arihatyaṭa patvelā karana dē arihatyaṭa patvelā nigamanaya karanna ōna.

이처럼 arahatta에 이르러 할 일은 arahatta에 이른 뒤에 정해야 합니다.

etanṭa yanakan apiṭa væḍa tiyenavā. mokakda api væḍē? anātha saṁsāra gamanē san̆dahaṭa nidahas vīma ē gamana san̆dahā api kaḷa yutu yamak ætda ēka karanna ōnē.

거기 이르기까지 우리에게 할 일이 있습니다. 우리의 일은 무엇입니까? anātha한 saṃsāra 길에서 영원히 풀려나는 것입니다. 그 길을 위해 우리가 해야 할 것이 있다면 그것을 해야 합니다.

eyin ehā lōkayaṭa yahapa san̆dahā yam pāramī guṇayak hō yamkisi viśēṣa āśirvādayak tibuṇā. ætta vaśayen mē dayānukampāven ēka karanna ōnē. ēkayi raṭāva.

그 너머 loka의 이로움을 위해 어떤 pāramī 덕이나 특별한 축복이 있었다면, 참으로 자비와 연민으로 그것을 해야 합니다. 그것이 틀입니다.

itin api siyallenma nidahas velā keḷavara karalayi hin̆dīma etanama inna ōnē. ē ṭika utsāha kilot balā innadī ihalaṭa yanavā. pūrṇa karaganna puḷuvan. otanṭa enakan bāhira hitanna yanna hōdænna yanna perunat balanna yanna hōda næhæ. pēnavā. pēnaṭa kamak næhæ balanna yanna hōda næ. ē penīma vala tavat tiyenavā hun̆gāk dēval apiṭa nobænna vināśa karana bæṭi.

그러니 우리는 모든 것에서 풀려 끝을 내고 바로 거기에 머물러야 합니다. 그것을 힘써 하면 지켜보는 사이에 위로 갑니다. 다 채울 수 있습니다. 거기에 이를 때까지 바깥을 생각하러, 찾으러, 전생을 보러 가면 안 됩니다. 보입니다. 보이는 건 괜찮지만 보러 가면 안 됩니다. 그 보임 속에는 우리를 모르게 망가뜨리는 것들이 많이 있습니다.

pragnādika, vīryādhika, śraddhādhika kiyana koṭas tunaka pirisi innavā. arihat phalayaṭa pat venakan yana pirisi innavā.

paññādhika, viriyādhika, saddhādhika라는 세 무리가 있습니다. arahatta phala에 이를 때까지 가는 무리입니다.

pragnādikava kaṭayutu karana kenā siyumma hoyāgena yanavā. eyāṭa dharmaya piḷiban̆da praśna udāharaṇa upamāva vaśayen enavā. sīlā kenāṭa poḷova piḷiban̆da praśna udāharaṇama vaśayen enavā.

paññādhika로 해 나가는 이는 아주 섬세하게 찾아갑니다. 그에게는 dhamma에 대한 물음이 보기와 비유로 옵니다. 어떤 이에게는 땅에 대한 물음이 보기로 옵니다.

poḷoven enavā enavā ædilā ædilā enam aḍi aṭak āvā dekak ælā tiyenavā. samādhiyaṭa enakoṭa aḍi aṭak āvā. tava aḍi dekak tiyenavā sammā gnānayayi sammā vimukti vimuktiya āpudāṭa arihat phalanavā æti mæṇika arihat phala vanati nidhāna pahaḷa venavā.

땅에서 올라오고 올라와 끌려 올라와 여덟 자가 왔고 두 자가 남았습니다. samādhi에 이르면 여덟 자가 온 것이고, 두 자가 더 남았습니다. sammā ñāṇa와 sammā vimutti입니다. vimutti가 온 날 arahatta phala라는 보석, arahatta phala라는 보물이 나타납니다.

hæbæyi mokada vennē?

그런데 어떻게 됩니까?

sammataya kanna giyot mokak inda etakoṭa anisarya pennanavā anna bæhæluva anit dekak mokada sammā vāyāmayaṭa bæs

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sammā samādhiya balanakoṭa samādhiyaṭa tibicca mārgaya poḍḍak pallehaṭa gihillā. mokada vunē? anna bāhira upamāva apiṭa bādhaka pamuṇa venavā. ē bāhiren dena upamāva tuḷin api abhyantara mē daham nuvaṇin dakinna ōnē.

sammā samādhi를 볼 때 samādhi에 있던 길이 조금 아래로 내려갔습니다. 어찌 된 것입니까? 바로 바깥 비유가 우리에게 걸림이 됩니다. 바깥에서 주는 비유를 통해 우리는 안의 이 dhamma를 지혜로 보아야 합니다.

mēkē dahama nuvanā mokakda? dæn budupiyāṇan vahansē dækkā unvahansēt ehema deyak. hīna dækkā kiyalā kiyannē onna hīna hīna nemeyi. unvahansē sihi karapuvahama dækka ēvā. sihi karapu nyāya unvahansēṭa hīna penna unvahansē budiya budiya hiṭiyē nǣ. mē mē asīmita utsāhayakin unvahansē kaṭayutuka ladarā buduvenna.

여기서 dhamma의 지혜란 무엇입니까? 붓다께서도 그런 것을 보셨습니다. 꿈을 보셨다는 것은 그냥 꿈이 아닙니다. 그분이 새기실 때 보신 것들입니다. 새기는 이치로 보신 것입니다. 그분께 꿈이 보였다지만 그분은 잠들어 계시지 않았습니다. 끝없는 애씀으로 그분은 붓다가 되려 일하셨습니다.

itin unvahansē dækapu sihina tēruyi kiyalā pennanavā. asūci goḍaka asūci tævarennē nætuva æviddā dækkal.

그래서 그분이 보신 꿈의 뜻을 보여 줍니다. 똥 무더기 위를 똥이 묻지 않고 걸어가는 것을 보셨습니다.

dæn itin hīnē hæṭiyaṭa nam maṭa siddha vennē enna jarāgoraka yannayi. uḍin matten ganna tēruma ēkada unvahansēgē gæm̆buru tērumak dækkā.

이제 꿈 그대로라면 더러운 오물 위를 걸어야 하는 것입니다. 겉으로 잡는 뜻이 그것입니까? 그분은 깊은 뜻을 보셨습니다.

mē asūci goḍa kiyannē mē lōkē tiyena kāma sampattiya mē kāma sampattiyē tiyena lōkema kāmayan notævara dīinna avasthāvak tamayi mē asūcaya nopǣgī væḍi dækkā.

이 똥 무더기란 이 loka에 있는 kāma의 재물입니다. 이 kāma 재물이 있는 loka에서 kāma에 묻지 않고 지낼 수 있는 때, 그것을 똥을 밟지 않고 걸어가는 것으로 보셨습니다.

dhanak enakan panuva vaṭa karagattā sūciyē hiṭa panuva ævidillā. sudu panu appōcciyē magē dannaṭa naekak kuṇu venna ena kiyalā ada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

nigamanaya karanna dækapu hīnē anuva unvahansē dækkā tamā visin dēśanā karalada mē dharmaya aragena ehi pihiṭalā śuddha bhāvayaṭa patvenavā viśāla pirisak.

본 꿈에 따라 그분은 자신이 설할 이 dhamma를 잡고 거기에 자리 잡아 많은 무리가 깨끗해지는 것을 보셨습니다.

itin mē mē ādi vaśayen dæka hīna tiyenavā. īḷan̆ga gahak næin matuvelā ākāśayaṭa næguṇā. ē kiyannē unvahansē visin dēśanā karana lada gæm̆buru dharmaya hita tabāgena ē tuḷin nægennā vū uttarītara phalayaṭa pat vennā vū pirisa bohōkaṭama usat bavaṭa patvelā bam̆balavaṭa yanakan nægenavā. ē kriyāva dækkā unvahansē.

이런 식으로 보신 꿈들이 있습니다. 다음은 풀 한 포기가 배꼽에서 솟아 하늘로 올라갔습니다. 그것은 그분이 설하신 깊은 dhamma를 마음에 지니고, 그것으로 높은 phala에 이르는 무리가 아주 높아져 brahma-loka에 이르기까지 오른다는 것입니다. 그 일을 그분은 보셨습니다.

dæn mē vagē mē dækapu hīnavala lakṣaṇa unvahansē paramārthayen tōragattā. ēkāntayen mama lovturā budu venavā kiyana lakṣaṇayayi mē pennanna kiyalā nigamanaya kaḷā.

이처럼 그분은 이 본 꿈들의 징조를 paramattha로 가려내셨습니다. '틀림없이 나는 lokuttara 붓다가 된다'는 징조를 이것이 보여 준다고 결론 내리셨습니다.

itin ē aya lakṣaṇa mē bāhira lōkayē sihina valin pēnavā. sihina kiyannē nidāgena piyana sīna vitarak nemeyi. yam divesak pahala divæsaṭa væṭennet ē vagē sīhana. ēvā æti venavā lakṣaṇa.

그런 징조들은 이 바깥 loka의 꿈으로도 보입니다. 꿈이란 잠잘 때 꾸는 것만이 아닙니다. dibbacakkhu가 나타나 dibbacakkhu에 비치는 것도 그런 꿈입니다. 그런 징조들이 생깁니다.

ē tuḷin yanna ōnē. varadinna enakoṭat varadina ēvā pēnavā. hariyannat hariyana ēvā pēnavā.

그것을 통해 가야 합니다. 잘못되려 할 때에도 잘못되는 것들이 보입니다. 잘되려 할 때에도 잘되는 것들이 보입니다.

ēvā mūlika lakṣaṇa tiyenavā. ekakvat apiṭa praśnayak nemeyi. dharma mārgaya hariyaṭa gatta nam pēna ekak peiccayi nopena nopicama dharma mārgaya tiyenavā kerava ivalaṭama yanna. occarayi tava ekak igena ganna deyak nǣ.

그것들에는 바탕 징조가 있습니다. 어느 것도 우리에게 문제가 아닙니다. dhamma의 길을 바르게 잡았다면, 보이는 것이 보이든 보이지 않든 끝까지 가는 dhamma의 길이 있습니다. 그것뿐, 더 배울 것이 없습니다.

pāḍam karanna deyak nǣ. anātha kiyana eka dannavā. lōkaya kiyana eka dannavā. kāma lōkaya kiyana eka hon̆daṭa an̆duranavā. rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma sparśa kāma dharma kāma kiyana mēvā innuttayi mē kāmaya. kāma kiyana vacanaya gattama siyallama mē lōkayē tibennā vū kāma lōkayē kāma vitarak nemeyi.

외울 것이 없습니다. anātha가 무엇인지 압니다. loka가 무엇인지 압니다. kāma-loka가 무엇인지 잘 압니다. rūpa-kāma, sadda-kāma, gandha-kāma, rasa-kāma, phassa-kāma, dhamma-kāma라는 이것들이 kāma입니다. kāma라는 말을 잡으면 이 loka에 있는 모든 것이니, kāma-loka의 kāma만이 아닙니다.

rūpa lōkayē tiyena kāmak tiyenavā. rūpa rāgayen gannē ē kāma. arūpa lōkayē kāmak tiyenavā. ēvā arūpa rāgayaṭa sambandha velā ævā enavā.

rūpa-loka에도 kāma가 있습니다. rūpa rāga로 잡는 것이 그 kāma입니다. arūpa-loka에도 kāma가 있습니다. 그것들은 arūpa rāga와 이어져 옵니다.

diva, nāsaya, śarīraya kiyana mē indriya tuna yam āśvādayakin pinavannada hædilā tiyennē? menna mēka tamayi kāma lōkayē kāmayaṭa væṭiena aramuṇu ṭika.

혀, 코, 몸이라는 이 세 indriya는 어떤 맛봄으로 즐겁게 하려고 만들어져 있습니까? 바로 이것이 kāma-loka의 kāma에 떨어지는 대상들입니다.

oya divayi, nāsayayi, śarīrayayi pinavannē monavænda? diva rasayen, nāsayē gandhayen, śarīrayē kāmayi sparśayen.

그 혀와 코와 몸을 무엇으로 즐겁게 합니까? 혀는 맛으로, 코는 냄새로, 몸의 kāma는 닿음으로.

menna mē kiyannā vū sparśanen pinavana hariyak ætda kāma lōkayē kāma aramuṇu kiyannē oya ṭika. kāma lōkayē aramuṇa oya ṭika san̆dahā æsen yamak prayōjanayaṭa gannavada kanen yamak prayōjanayaṭa gannavada? hiten yamak prayōjanayaṭa gannavada? anna ē ṭika divanāsaya śarīraya kiyana kāma indriyan pinavīma san̆dahā ādhāra karaganna æsen æsen, kanen hiten ganna hariya. menna mē siyalu ṭika æti karalā gattahama kāma lōkayē tibennā vū kāma lōkaya koṭasa dænagattā.

이 닿음으로 즐겁게 하는 부분이 있다면, kāma-loka의 kāma 대상이란 그것입니다. kāma-loka의 대상은 그것입니다. 그것을 위해 눈으로 무엇을 쓰는지, 귀로 무엇을 쓰는지, 마음으로 무엇을 쓰는지 — 혀, 코, 몸이라는 kāma indriya를 즐겁게 하려고 도움으로 삼아 눈과 귀와 마음으로 잡는 부분. 이 모두를 모으면 kāma-loka에 있는 kāma-loka의 부분을 안 것입니다.

kāma lōkaya anātayi kivvahama kāma lōkayaṭa væṭennē koyiṭiyada itin tērum gannavā.

'kāma-loka는 anātha'라 할 때 kāma-loka에 드는 것이 어느 만큼인지 이제 이해합니다.

diva, nāsaya, śarīraya pinavīma san̆dahā æsen, kanen, hiten ganna hariya ærunahama tavat æsenuyi, kanuyi ganna hariyak ituru venavā.

혀, 코, 몸을 즐겁게 하려고 눈과 귀와 마음으로 잡는 부분을 빼면, 눈과 귀로 잡는 부분이 또 남습니다.

ē æsen ganna hariyayi, kanen ganna hariyayi hiten hitana hariyak ituru venavā menna mē ṭika rūpa lōkayē rūpa aramuṇu

그 눈으로 잡는 부분, 귀로 잡는 부분, 마음으로 생각하는 부분이 남습니다. 바로 이것이 rūpa-loka의 rūpa 대상입니다.

æsen ganna ṭikat pættakaṭa dālā kanen ganna ṭikat pættakaṭa dālā ē san̆dahā hita mehaku hariyak pættakaṭa dānavā tavat ituru vena poḍḍak tiyenavā. inna bava dænenavā. vena deyak næ.

눈으로 잡는 것도 한쪽에 두고, 귀로 잡는 것도 한쪽에 두고, 그를 위한 마음의 부분도 한쪽에 두면, 또 남는 조금이 있습니다. 있다는 것이 느껴집니다. 다른 것은 없습니다.

inna bava dænenavā hiṭapu bava dænenavā. atītayē hiṭapu hæṭi dænenavā. ahapuvā dænenavā. dæn inna bava dænenavā.

있다는 것이 느껴지고, 있었다는 것이 느껴집니다. 지난날 있었던 모습이 느껴지고, 들은 것이 느껴집니다. 지금 있다는 것이 느껴집니다.

vartamānayayi kiyana sammatayaka æhen ganna dēkut næhæ, kanen ganna dēkut næhæ, nāsayen diven kayen ganna dēkut nǣha. onna ituru ṭika arūpa dharma arūpa lōke

현재라는 관습 속에서 눈으로 잡을 것도 없고, 귀로 잡을 것도 없고, 코와 혀와 몸으로 잡을 것도 없습니다. 그 남은 것이 arūpa dhamma, arūpa-loka입니다.

in oya ṭiken api dænaganna ōnē kāma lōka anāthayi, rūpa lōka anāthayi, arūpa lōka anātayi. kāma lōkeyaṭa mē ṭika ayitiyi. ēkat anātayi. rūpa lōkeṭa ayiti menna mē mē ṭikapu ituru ṭika ēkat anātha arūpa lōket anātha dæn oya ri dakinavā. dæn budupiyāṇan vahansē dækīma anāthada kiyalā ahanna puḷuvan yam kenek.

그것으로 우리는 알아야 합니다. kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha. kāma-loka에는 이것들이 속합니다. 그것도 anātha입니다. rūpa-loka에 속하는 이 남은 것들, 그것도 anātha. arūpa-loka도 anātha. 이제 그것을 봅니다. 그런데 붓다를 뵙는 것도 anātha냐고 누군가 물을 수 있습니다.

bhikṣūn vahansēlā saman̆ga sākacchā kirīma katābaha kirīmat anāthada kiyalā ahanna puḷuvan.

bhikkhu들과 dhamma를 나누고 이야기하는 것도 anātha냐고 물을 수 있습니다.

eka avasthāvak ektarā anāgāmī velā hiṭapu kenek budupiyāṇan vahansē saman̆ga jētavanārāmayaṭa kiyalā nitara katā karanna purudu velā hiṭiyē. unvahansēṭa vat piḷivet karalā hariyama sænasillen enavā. hæbæyi eka balāporottuk tiyenavā maṭa jīvat venna nam maṭa āyusarayak matu bavayak nam ōnē næha. mehema kiyē hiṭiyaṭa upāsaka mahattayā mærilā balanakoṭa nidāgena pividi āva gihiṭam aviha kiyana brahma lōkē ipadilā.

한 번은 anāgāmī가 된 어떤 이가 Jetavana에서 붓다와 늘 이야기하는 버릇이 있었습니다. 그분께 시중을 들고 아주 편안하게 오갔습니다. 그런데 그에게는 '나는 앞으로의 목숨도, 다음 bhava도 필요 없다'는 바람이 있었습니다. 이렇게 말하고 지냈지만, 그 upāsaka가 죽어 보니 잠에서 깨어나듯 Avihā라는 brahma-loka에 태어나 있었습니다.

evelē kalpanā karalā balanna anē maṭa mokada mē vuṇē? ipadīma ivarayi kiyalā mama hitāgena hiṭiyā. ivara nǣnē. maṭa ipadenna ōnē āya særayak. mokada mēkaṭa hētuva?

그때 곰곰이 생각해 보니, '아, 나에게 무슨 일이 생긴 거지? 태어남이 끝났다고 여기고 있었는데 끝나지 않았구나. 나는 한 번 더 태어나야 한다. 이것의 까닭은 무엇일까?'

maṭa koccara buduhāmuduruvō dækkat madi vuṇā. koccara baṇa ahalā ē dharma śāntiyē hiṭiyat madi vuṇā. ehenam budurajāṇan vahansē dakinnayi dēśanā karapu dharmaya ahannayi magē hita ivarayak nætuva āsāven bæcca hindā ahanna kanakuyi, dakinna æhækuyi ætuva hitanna hitakuyi yaætuva maṭa ipadinna siddha vuṇak næha mē ṭiken vabalava.

'붓다를 아무리 뵈어도 나에게는 모자랐다. 아무리 baṇa를 듣고 그 dhamma의 고요함 속에 있어도 모자랐다. 붓다를 뵙고 설하신 dhamma를 듣는 데 내 마음이 끝없이 바람으로 묶였기에, 들을 귀와 볼 눈과 생각할 마음을 지니고 태어나야 했던 것이다.'

ada mama dannavā maṭihala brahma lōkē upadinna hētu vecca eka. magē anāthakamani anātha dharmayak æsuru karalā anātayek velā tavat dura yanna ōnanē bhavaya mama oya ṭikak nokara hiṭiyā nam ehema mama mehe upadinnē nǣhana ivarayinnē.

'오늘 나는 이 brahma-loka에 태어나게 된 까닭을 안다. 나의 anātha함이다. anātha한 dhamma를 가까이해 anātha가 되어 bhava를 더 가야 하게 되었다. 내가 그것을 하지 않았다면 나는 여기 태어나지 않고 끝났을 것이다.'

ehenam api dænaganna ōnē ēka anātha vena tæna api anāthatvaya athæragena athæragena yanakoṭa anupūrava yanavā.

그러니 우리는 그것이 anātha가 되는 곳을 알아야 합니다. 우리가 anātha함을 놓고 또 놓아 가면 차례대로 나아갑니다.

issellā arūpa lōkayat ærilā passē kāma lōkaya athærennē næ. kāma lōkē tiyena balāporottuva issellā athærennē. īḷan̆gaṭa rūpa lōkē balāporottu okkoma ekin talin talē athaærenna athærenna atrinna īḷan̆ga ekaṭa pat venavā. īṭa passē ēkat atlā kiyalā arūpa lōkayat ekin ekaṭa gihilā ṭan antima kelavara yannē anupūrvamayi yannē.

먼저 arūpa-loka가 놓이고 나중에 kāma-loka가 놓이는 것이 아닙니다. kāma-loka에 있는 바람이 먼저 놓입니다. 다음으로 rūpa-loka의 바람이 모두 한 단계씩 놓이고 놓여 다음으로 나아갑니다. 그 뒤 그것도 놓고 arūpa-loka도 하나씩 지나 마지막 끝에 이르니, 차례대로만 갑니다.

api dæn kāma lōkaya anāthayi rūpa lōkaya anāthayi, arūpa lōkaya anāthayi kiyana mē karmasthānaya haragattā. dæn mē karmasthānayēdī api yam taramak anātha bava dakinavā nam ē taramenayi midennē. etakoṭa anātha bava dæka dæka anāthabhāvaya midenavā.

이제 우리는 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'라는 이 kammaṭṭhāna를 잡았습니다. 이 kammaṭṭhāna에서 우리가 anātha함을 보는 만큼, 그만큼 벗어납니다. anātha함을 보고 또 보며 anātha한 상태에서 벗어납니다.

dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā

이제 붓다께서 설하십니다.

api dæn kāma lōkaya anāthayi rūpa lōkaya anāthayi, arūpa lōkaya anāthayi kiyana mē karmasthānaya aragattā. dæn mē karmasthānayēdī api yan taramak anātha bava dakinavā nam ē taramena midennē. etakoṭa anātha bava dæka dæka anāthabhāvaya midenavā.

이제 우리는 'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha'라는 이 kammaṭṭhāna를 잡았습니다. 이 kammaṭṭhāna에서 우리가 anātha함을 보는 만큼, 그만큼 벗어납니다. anātha함을 보고 또 보며 anātha한 상태에서 벗어납니다.

dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mē caturārya satyayen eka ārya satyayak dækkot anit tunama dakinavā kiyalā. mēkē dēśanāvak. apē vacana nemeyi buddha vacanayak.

이제 붓다께서 이렇게 설하십니다. 네 ariya sacca 가운데 하나의 ariya sacca를 보면 나머지 셋을 모두 본다고. 이것은 설법입니다. 우리 말이 아니라 Buddha의 말씀입니다.

dukkha ārya satyaya dækkot ohu dukkha samudārya satyayak, dukkha nirōdhārya satyayat, nirōdhagāmiṇī paṭipadā ārya satyayat kiyana mē tunama dakinavā. dukkha samudārya satyaya dækka nam dukkha satyayak dækalā nirōdhārya satyayak dækalā nirōdha gāmi paṭipadārya satyayak dækkā venavā. duka nirōdhārya satyaya dækkā nam dukkha satyayak dækkā samuda satyayak dæk samudārya satyayak dækkā duka nirōdhagāmiṇī pratipadāraya satvayak dækkā. dukkha nirōdha gāmiṇīnī paṭipadārya satyaya pūrṇaya kaḷā nam. dukkha satyayak pūrṇaya kaḷā. dukkha samuda satvayak pūrṇaya kaḷā dukkha nirōdha satvayak pūrṇaya kaḷā. mē satyaya hataren ekak dækkot anit tunama dakinavā kiyalā dēśanā karalā tiyenavā. kisi praśnayak nǣha.

dukkha ariya sacca를 보면 그는 dukkha samudaya ariya sacca, dukkha nirodha ariya sacca, nirodhagāminī paṭipadā ariya sacca, 이 셋을 모두 봅니다. dukkha samudaya ariya sacca를 보았다면 dukkha sacca를 보고, nirodha ariya sacca를 보고, nirodhagāminī paṭipadā ariya sacca를 본 것이 됩니다. dukkha nirodha ariya sacca를 보았다면 dukkha sacca를 보았고 samudaya ariya sacca를 보았고 dukkha nirodhagāminī paṭipadā ariya sacca를 보았습니다. dukkha nirodhagāminī paṭipadā ariya sacca를 다 채웠다면 dukkha sacca를 다 채웠고, dukkha samudaya sacca를 다 채웠고, dukkha nirodha sacca를 다 채운 것입니다. 이 네 sacca 가운데 하나를 보면 나머지 셋을 모두 본다고 설하셨습니다. 아무 문제가 없습니다.

kāma lōkaya anāthayi rūpa lōka anātayi, arūpa lōka anātayi. lōka kiyana vacanaya kiyannē lōkaya kiyannē nætuva etakoṭa otana tiyennē tun lōkaya tamayi anāthā kiyalā dakinnē. anna dukkha satyaya dækkā.

'kāma-loka는 anātha, rūpa-loka는 anātha, arūpa-loka는 anātha.' loka라는 말로 말하는 것은, 거기에 있는 세 loka가 바로 anātha라고 보는 것입니다. 저기, dukkha sacca를 보았습니다.

anāt otana anātmayē anātha bava dækkā. anātha bava dakinakoṭa nisaruvamayi dakinnē. anatta saṁhitō dukkhō anariyō anatta saṁtō anatta sahita bava dakinavā. anna anatta sahita bava dakinakoṭa dukkharya satyayayi dakinnē.

거기서 anatta의 anātha함을 보았습니다. anātha함을 볼 때 알맹이 없음을 봅니다. 'anatta saṃhito dukkho anariyo' — anatta와 함께함을 봅니다. 그 anatta와 함께함을 볼 때 dukkha ariya sacca를 보는 것입니다.

ekak dækkahama anit tuna otana dakinavā. caturāsayama dakina kramaya otana tiyenavā. anupūrva gamanak tiyenavā.

하나를 보면 나머지 셋을 거기서 봅니다. 네 sacca를 모두 보는 방법이 거기에 있습니다. 차례대로 가는 길이 있습니다.

api kāma lōkayē anātha bava issellā dakinavā. æsuru karagena hiṭiya kāma lōkaya nam æsuru karapu kāma lōkaya anātayi nēda kiyana ekayi issellāma avabōdha vennē. pratyakṣa vennē.

우리는 먼저 kāma-loka의 anātha함을 봅니다. 가까이하고 있던 kāma-loka, 그 가까이한 kāma-loka가 anātha구나 하는 것이 맨 먼저 깨달아지고 눈앞에 드러납니다.

ē pratyakṣayen giyāma īḷan̆gaṭa væṭennē ituru hariyaṭa rūpa lōkayaṭa rūpa lōka anātayi kiyalā gannakoṭa etana paṭan ēka kæpenavā. etakoṭa væṭennē arūpa lōkayaṭa arūpa lōka anātayi kiyana eka etanavā etandi. ekaṭama karmasthānaya væḍuvaṭa anupūrava væḍilā yanavā. væḍilā gihillā hanam antimaṭa gikalā nirōdhayen navatinavā.

그 드러남으로 가면 다음에는 남은 rūpa-loka로 넘어갑니다. 'rūpa-loka는 anātha'로 잡을 때 거기서부터 그것이 끊깁니다. 그러면 arūpa-loka로 넘어가고, 'arūpa-loka는 anātha'가 거기서 펼쳐집니다. kammaṭṭhāna 하나를 닦아도 차례대로 자라 갑니다. 자라 가서 마지막에 nirodha에서 멈춥니다.

enna enna hæn̆gīma aḍu venna paṭan gannavā. īṭa passē siyum hæn̆gīmaṭa bahinavā. arūpayaṭa bæsṭa passē hæn̆gīma tavat siyum venavā. hæbæyi ē velēdī anāthayi anāthayi kiyana ekē tattvaya hon̆daṭa væṭahenavā. kāma lōkaya anāthā ikmevā, rūpa lōkē anāthayi ikmavā arūpa lōkaya anāthā ēkat ikma venavā. ehemama hæn̆gīma enavā. ē hæn̆gīma nisāma nirāyāsayenma ekin eka ikma gihillā ikma gihillā nirōdhayaṭa hitinavāma anukūrava yanavā. kisima praśnayak ennē næha.

갈수록 느낌이 줄어들기 시작합니다. 그 뒤 미세한 느낌으로 내려갑니다. arūpa에 들어간 뒤에는 느낌이 더 미세해집니다. 그러나 그때 'anātha, anātha'라는 것의 상태가 잘 이해됩니다. kāma-loka는 anātha라 넘어서고, rūpa-loka는 anātha라 넘어서고, arūpa-loka도 anātha라 그것도 넘어섭니다. 그런 느낌이 옵니다. 그 느낌 때문에 저절로 하나씩 넘어서고 넘어서서 nirodha에 머뭅니다. 차례대로 갑니다. 아무 문제도 생기지 않습니다.

davas gānē yannat puḷuvan. kalyānna ehema næ.

날마다 나아갈 수도 있습니다. 그런 어려움은 없습니다.

itin ē velāvēdī eka deyak tiyenavā. kāma lōkaya anāthayi kiyana api karana kiyana hitana dēval kāma lōkayaṭa ayiti væḍada? rūpa lōkayaṭa ayiti væḍada? ēvā anāthayi kiyama dakinna ōnē.

그때 한 가지가 있습니다. 'kāma-loka는 anātha'라 하면서 우리가 하고 말하고 생각하는 것들이 kāma-loka에 속하는 일입니까? rūpa-loka에 속하는 일입니까? 그것들이 anātha라고 보아야 합니다.

dæn ē kiyannē kāma lōkayē boru kēlaṁ parisuratana pralāpa oya dī vaśayen dasa akusalaya deyak kiyava venavā nam, kerenavā nam, hitenavā nam oya dahama ēvā kāma lōkaya anātayi kiyanakoṭa anāta ēvā mokaṭada karannada? anāta ēvā mokaṭa hitannada? anāta ēvā mokaṭa kiyannada? tamangē hitama tamanṭa vadenna paṭan gannavā. mama kiyapu eka nemeyi nemeyi kerennē kiyalā.

곧 kāma-loka의 거짓말, 이간질, 거친 말, 쓸데없는 말 같은 dasa akusala를 말하거나 하거나 생각하게 된다면, 'kāma-loka는 anātha'라 할 때 'anātha한 것을 무엇하러 하나? anātha한 것을 무엇하러 생각하나? anātha한 것을 무엇하러 말하나?' 하고 자기 마음이 자기를 괴롭히기 시작합니다. '내가 말한 것과 다른 것을 하고 있구나' 하고.

etakoṭa dæn bāhira lōkayē karana pansal hædīma, caitya hædīma ādī ādī siyallamat rūpa lōkayaṭa ayitiya.

그리고 바깥 loka에서 하는 절 짓기, cetiya 짓기 같은 모든 것은 rūpa-loka에 속합니다.

dæn etakoṭa dakinavā rūpa lōkaya anātayi kiya kiya mama mokakda mē rūpa lōkē ævila ahannē tamangē hitaṭa vada denna paṭan gannavā. vadiyē natara karanavā.

그러면 'rūpa-loka는 anātha'라 말하면서 '내가 이 rūpa-loka에 와서 무엇을 하고 있나' 하고 자기 마음을 괴롭히기 시작합니다. 그 괴로움이 그것을 멈춥니다.

īṭa passē ēvā passē puḷuvan. ēvā ma maṭa ēvā nemeyi. mama yanna karmasthānaṭa gælapennē næha. ēvā hiccā pættakānavā dannema nætuva. etakoṭa apūrṇa samādhiyaṭa innavā. rūpa lōkē anātha kiyalā rūpa lōken arūpayaṭa yanavā. mamat kivvē rūpa lōkaya anāthā kiyanna bæhæ. rūpa lōkayē saṁkhāra naipadavamin. ēkahu karanna ōnē. ara siddit venna ōnē.

그 뒤로는 그것들은 나중에 해도 됩니다. 그것들은 나의 일이 아닙니다. 내가 가는 kammaṭṭhāna에 맞지 않습니다. 그것들은 저도 모르게 한쪽으로 밀려납니다. 그러면 samādhi에 머뭅니다. 'rūpa-loka는 anātha'로 rūpa-loka에서 arūpa로 갑니다. 내가 말한 것은, rūpa-loka에서 saṅkhāra를 일으키면서 'rūpa-loka는 anātha'라 할 수는 없다는 것입니다.

mama ēkayi kivvē karalā balannakō mama ōka kivvaṭa hariyannē næha. karalā balannakō deyida kiyalā mama kivvē ōkayi. pericca eka deyida? karalā balanna dunnot kiyannakō kivvē ōkaṭanē.

그것도 해야 하고 그 일도 일어나야 합니다. 그래서 내가 말한 것입니다. 해 보십시오, 내가 말만 해서는 되지 않습니다. 해 보고 되는지 보십시오. 내가 말한 게 그것입니다. 해 보고 되면 말해 주십시오. 그 때문에 말한 것이지요.

atdækīmak enna ōnē atanin ehāṭa yanna nætuva bæhæ. ēkayi kāraṇaya.

겪음이 와야 합니다. 그것 없이는 그 너머로 갈 수 없습니다. 그것이 요점입니다.

ǣ

음.

dæn pina kiyannē mokakda balanna ōnē? api pinak san̆da karanavayi kiyalā kiyanavaṭa pinak san̆da karanavayi kiyana ekē arthaya dakinna ōnē.

이제 puñña란 무엇인지 보아야 합니다. 우리가 puñña를 짓는다고 말할 때, puñña를 짓는다는 말의 뜻을 보아야 합니다.

apiṭa puḷuvan menna mehema deyak karanna. kiri bona daruvaṭa kiri bōtalaya hadalā kiri hadalā ḷamayāṭa pōvanna puḷuvan. api kiri bonnē næ. ḷamayāṭa pōvana kiri ḷama āhāraya ḷamayāṭa hadalā ḷamayāṭa kavanavā. nēsṭar kiyayi ara meyā monavāhari kiyannē ḷama āhāra laduru piṭi āhāra aya tiyenavanē. laduru āhāraya itin puṁci ḷamayi inna hindā puṁci ḷamayi hindā ammā tāttā laru āhāraya hatara ladaruṭa kavanavā. hon̆daṭa pariśamen ēkat karanavā. hæbæyi hadana velāvakavat karana velāvakavat koyi velāvakavat mēka mē mā san̆dahā kiyannā vū arthayak sadahatak ennē nǣha hitaṭa.

우리는 이런 것을 할 수 있습니다. 젖 먹는 아이를 위해 젖병을 마련하고 우유를 타서 아이에게 먹일 수 있습니다. 우리는 그 우유를 마시지 않습니다. 아이에게 먹이는 아기 먹을거리를 아이를 위해 타서 먹입니다. 'Nestor'라든가 하는 아기 가루 먹을거리가 있지요. 어린아이가 있으니 엄마 아빠가 아기 먹을거리를 타서 아기에게 먹입니다. 정성껏 그것도 합니다. 그러나 타는 때든 먹이는 때든 어느 때에도 '이것은 나를 위한 것'이라는 생각은 마음에 들지 않습니다.

menna mē vagē lōkayā pinak karanavā nam ē pina karannē kavuru nisāda? kumakada? gnāna sampitava dakinna ōnē.

이처럼 세상 사람이 puñña를 짓는다면, 그 puñña를 누구를 위해, 무엇 때문에 짓는지 ñāṇa를 갖추어 보아야 합니다.

mē buddha śāsanayē ārya vinaya tuḷa ladaruvō innavā. gæb gattaha gæbē inna hā samāna aya innavā. ē vagēma daruvō danagā baḍagāna daruvō innavā. dana gāna daruvō innavā. allagena genana daruvō innavā. piyamāru karana daruvō innavā. duvana pana ḷamayi innavā. gæṭavarayō innavā. taruṇayō innavā. mædi vayasa innavā mahalot innavā.

이 Buddha sāsana의 ariya vinaya 안에도 갓난아이들이 있습니다. 배 속에 든 아이와 같은 이들도 있습니다. 또 기어 다니는 아이들이 있고, 무릎으로 기는 아이들이 있고, 붙잡고 서는 아이들이 있고, 걸음마 하는 아이들이 있고, 뛰어다니는 아이들이 있습니다. 소년들이 있고, 젊은이들이 있고, 중년이 있고, 늙은이들도 있습니다.

mahallā tamayi arihatun vahansē. mahallāgē maraṇaya tamayi unvahansēgē pirava pǣ. mæ ē vagēma væḍihiṭi vayas innavā. anāgāmī aya taruṇa vayasaya æyi innavā. sōvān sakr̥dāgāmīyi. ḷamāva vayasaya innavā. etanṭa mārgaya vaḍana aya. ladaru vayasayā innavā. oya pindaham karagena tava læhæena aya. ēgollō ladaruva itin ladaruvangē kirihāraya næti karanna hon̆da næhænē. itin api dannavā ladaruvaṭa ladaru āhāraya hadalā denna eka væḍi hiṭiyāngē dusugamatukama nisā. ēka ke karanakoṭama væḍi hiṭiyāgē hita etana bæn̆dilā næhæ. ē anika ayaṭa karalā denavā. ēka kidi praśnayak næ.

늙은이가 바로 arahant입니다. 늙은이의 죽음이 그분의 parinibbāna입니다. 그처럼 나이 든 이들도 있으니 anāgāmī입니다. 젊은 나이의 이들은 sotāpanna와 sakadāgāmī입니다. 어린 나이의 이들은 거기로 가는 magga를 닦는 이들입니다. 갓난 나이의 이들은 puñña를 지으며 채비하는 이들입니다. 그들은 갓난아이이니 갓난아이의 젖을 끊는 것은 좋지 않지요. 갓난아이에게 아기 먹을거리를 타 주는 것은 어른의 연민 때문임을 우리는 압니다. 그것을 할 때 어른의 마음이 거기에 묶여 있지 않습니다. 남에게 해 주는 것입니다. 그것은 아무 문제가 없습니다.

etakoṭa pindaham mama karagannavāya kiyana tæna hiṭiyot ma etana ikmala nætda kiyalā api dænaganna ōnē. mama innē etana karannada? āyuṣa, varṇaya, sæpaya, balaya, paṭihana gnānaya kiyana mē kāraṇā pahasika pindaham valin api puruvā gannē. ēkē pihilā tamayi ārya mārgaya vaḍannē. itin maṭa dæn ē ṭika tiyenavada nædda? api nigamanaya karaganna ōnē. maṭa ār mārgaya væṭahenavā nam kiyana eka tērenavā nam kiyana baṇa kin̆dā bæhælā væṭahilā hiṭenavā nam maṭa etanaṭa ævidilā ivarayinē. mama jīvat venavā nam maṭa āyuṣa tiyenavā. ē san̆dahā mama ē baṇa ahanakoṭa prabōdhaya tiyenavā nam maṭa varṇayak tiyenavā. ē nirāmisa suvaya maṭa dænenavā nam ē balaya nægiya enavā nam sæpayat balayak tiyenavā. ēken tīkṣaṇaya velā nuvaṇan væṭahenna paṭan gannavā nam paṭighānayak tiyenavā. ehenam mama pera bhavayēdī oya ṭika karenna tiyenavā. ē karagatta ekē pratiphalaya mama mē bhukti vin̆dinnē. ehenam mē bhukti vin̆da pævætmaṭa nemeyi. pævætma keḷavara karagena ārya mārgaya balanna maṭa dæn pahasukama hædilā tiyennē.

그러니 'puñña를 내가 짓는다'는 자리에 머문다면, 나는 거기를 넘어서지 않았는지 알아야 합니다. 나는 거기서 머물러야 할 사람입니까? āyu, vaṇṇa, sukha, bala, paṭibhāna ñāṇa라는 이 다섯을 우리는 puñña로 채웁니다. 거기에 자리 잡아 ariya magga를 닦습니다. 이제 내게 그것들이 있는지 없는지 우리는 정해야 합니다. 내게 ariya magga가 이해된다면, 말하는 것이 이해된다면, 말하는 baṇa에 깊이 들어가 이해된다면, 나는 이미 거기 와 있는 것입니다. 내가 살아 있다면 āyu가 있습니다. 그 baṇa를 들을 때 기운이 솟는다면 vaṇṇa가 있습니다. 그 nirāmisa sukha를 느낀다면, 그 힘이 솟는다면 sukha도 bala도 있습니다. 그것으로 날카로워져 지혜로 이해되기 시작한다면 paṭibhāna가 있습니다. 그렇다면 나는 지난 bhava에서 그것들을 지어 두었고, 그렇게 지은 것의 결과를 지금 누리고 있습니다. 그렇다면 이것은 누리며 머물러 있기 위함이 아닙니다. 머묾을 끝내고 ariya magga를 보도록 이제 내게 편의가 마련된 것입니다.

hædicca pahasakamen apramātava magē væḍē mama karagannavā. hæbæyi mēkaṭa hædiccæni bala kaṭṭiyak tava innavā. un anāta karanna hon̆da næhænē. unṭa ata denavā. unṭa ata dena daman tamangē āhāraya taman bhuktinavā.

마련된 편의로 게으름 없이 내 일을 합니다. 그러나 이를 위한 것이 마련되지 않은 무리가 또 있습니다. 그들을 anātha로 두면 안 되지요. 그들에게 손을 내밉니다. 그들에게 손을 내밀면서, 자기 먹을거리는 자기가 먹습니다.

etakoṭa ēka tamayi niyama samājaya væḍena kramaya vāgēmayi dharmaya tuḷa væḍena kramet ohoma vayi. itin ē nisā api ēvā nokara innavā nemeyi. apiṭa api san̆dahan nemeyi. dæn matara gihillā pūjāvakē mā san̆dahan nemeyi maṭa oya pūjāva tiyanna ōnē īṭa vaḍā bhāvanāki maṭa īṭa karagatta hæki. namut ēvat tiyena væḍēṭat mama tiyāgena anik ayaṭa ehapatak kænīma dayāven karuṇāven karanavā. ē kaḷa yutuyi.

그것이 참된 사회가 자라는 방식이고, dhamma 안에서 자라는 방식도 그렇습니다. 그러니 우리는 그것들을 하지 않고 있는 것이 아닙니다. 우리 자신을 위한 것이 아닙니다. 가서 pūjā를 올리는 것도 나를 위한 것이 아닙니다. 나는 그 pūjā를 올려야 하는 것이 아니라 그보다 bhāvanā를 할 수 있습니다. 그러나 그것도 해야 할 일로 두고, 남에게 이로움을 주는 것을 자비와 연민으로 합니다. 그것은 해야 합니다.

lōkānukampāva kiyannē yannē ēkayi. ēka avaśyayi. etakoṭa tamayi niyama śāsanayē budurajāṇan vahansē anugamanaya kaḷā vennē. budupiyāṇan vahansē tamā kara tamā væḍena gaman væḍuna gaman anna yanna ata dunnā.

lokānukampā란 바로 그것입니다. 그것이 필요합니다. 그래야 참으로 sāsana에서 붓다를 따른 것이 됩니다. 붓다께서는 스스로 자라 가면서, 자란 만큼 저기 저 사람에게 손을 내미셨습니다.

unvahansēṭa nirōdha samāpattiyaṭa samilā innat tibuṇā. arihat phala samāpattiyen kāli karalā piruṇuvama pannat tibuṇā. namut unvahansē budu vuṇē ē san̆dahā nemeyi. pallehā inna anātha velā innē. mē satva pirisakaṭa ata dīlā goḍaṭa ganna unvahansē phala samāpattiyanut innavā. sudusu velāvēdī nirōdha samāpattiyanut innavā sudusu velāvēdī. lōkaya araṭara anukampāven dharma dēśanā kirīma san̆dahā poḍi ayaṭa poḍi dē kiyā denavā. īḷan̆ga maṭṭama ayaṭa īḷan̆ga dē kiyā denavā. ehemat kiyā denavā. svāmīni apiṭa mē kāma lōkē jīvat vena gihiyō apiṭa gælapena dharmayak dēśanā karanna. hon̆dayi næhæ mē ṭika karaganna ehemat kiyā denavā.

그분은 nirodha samāpatti에 들어 계실 수도 있었습니다. arahatta phala samāpatti로 시간을 보내며 parinibbāna에 드실 수도 있었습니다. 그러나 그분은 그것을 위해 붓다가 되신 것이 아닙니다. 아래에 있는 이들은 anātha가 되어 있습니다. 이 중생 무리에게 손을 내밀어 건지려고, 그분은 알맞은 때에 phala samāpatti에도 드시고, 알맞은 때에 nirodha samāpatti에도 드셨습니다. loka를 향한 연민으로 dhamma를 설하시려고 작은 이에게는 작은 것을 가르치시고, 다음 수준의 이에게는 다음 것을 가르치셨습니다. 이렇게도 가르치셨습니다. '스님, 이 kāma-loka에 사는 재가자인 저희에게 맞는 dhamma를 설해 주십시오.' '좋다, 이것들을 하라' 하고 그렇게도 가르치셨습니다.

itin asēvanāca bālānaṁ paṇḍitānaṁca sēvanā pūjāna pūjanīya itin paṭan gattāna idalā dunnā. mē ṭikak karaganna. itin ēvā kiyā dunnā.

'asevanā ca bālānaṃ paṇḍitānañ ca sevanā, pūjā ca pūjanīyānaṃ' 하는 것부터 시작해 주셨습니다. '이것들을 하라' 하고 가르쳐 주셨습니다.

dæn mātā pita upaṭṭhānaṁ putta dhārata saṁgahō kiyalā buduhāmuduruvō dēśanā karapu banna kiya hāmuduruva karanna giyot ē pārājikayinē amutara saṁgrahaṭa karanna giyē gælapennē næhænē.

이제 'mātāpitu upaṭṭhānaṃ puttadārassa saṅgaho'라고 붓다께서 설하신 baṇa라며 스님이 그것을 하려 들면 그것은 pārājika지요. 아내를 거두려 드는 것은 맞지 않습니다.

kāmī sumicchācārā mē vēramaṇī kiyanam kivvaṭa passē ēkat budurajāṇan vahansē kivva baṇaknē apit kāmēehi varalava hædi næta hon̆din hædima kivvot ehema hāmuduruvō pārājaka gælapennē næ.

'kāmesu micchācārā veramaṇī'라고 말한 뒤, 그것도 붓다께서 하신 baṇa라며 스님이 kāma로 나아간다면 pārājika가 되어 맞지 않습니다.

svāmīni oba vahansēgē parṇirvāṇaya passē dhātuūnṭa mokada karannē? kiyalā ahapu gama ānanda obalā ēkaṭa utsāha karanna epā. sædæhævat rajavaru innavā, siṭuvaru innavā. sædæhavat gihi pirisa innavā. ēgollō ēvā balāgani. ēgollanṭa ē ṭika denna upadi denna ēgollanṭa ēvā karaganna yenna. obaḷama ārya mārgaya pūrṇaya karā utsāha karanna ehema dēśanāvak kaḷā.

'스님, 당신께서 parinibbāna에 드신 뒤 dhātu는 어떻게 합니까?' 하고 여쭈었을 때, '아난다여, 너희는 그것에 애쓰지 마라. 믿음 있는 왕들이 있고, 장자들이 있고, 믿음 있는 재가 무리가 있다. 그들이 그것을 돌볼 것이다. 그들에게 그것을 맡기고 조언하여 그들이 하게 하라. 너희는 ariya magga를 다 채우려 애써라' 하고 설하셨습니다.

ēvā epā kivvē næ. ēvā karanna epā kivvē næhæ. anik ayaṭa udav karanna. anik ayaṭa kiyā denna mēvā mehema karaganna kiyalā. itin ehema ēvā karagannavā. n ēka praśnayak næha. ēvā hitana væḍīmaṭa bādhakayakut nemeyi. bādhakayak vennē ēvā ēvā badanna giyot ēvā apē væḍa karaganna giyot api inna tæna api dakinna ōnē api dæn ehaṭa yanna hæralā peni penī dhyāna læbenavā nam itin monavā katā karalā tiyennē. dhyāna læbena bava pēnavā nam. itin api ē maga yana ekanē tiyennē api væḍa ivara karanna avasthāva læbilana tiyennē.

그것들을 싫다 하지 않으셨습니다. 그것들을 하지 말라고 하지 않으셨습니다. 남을 도우라고, 남에게 이것들을 이렇게 하라고 가르치라고 하셨습니다. 그렇게 그것들을 합니다. 그것은 문제가 아닙니다. 마음이 자라는 데 걸림도 아닙니다. 걸림이 되는 것은 그것들에 매달려 그것을 우리 일로 삼으려 할 때입니다. 우리가 있는 자리를 보아야 합니다. 이제 저 너머로 가려 하는데 눈앞에 jhāna가 얻어진다면 무슨 말이 필요하겠습니까. jhāna가 얻어지는 것이 보인다면 우리는 그 길을 가면 되고, 일을 끝낼 기회를 얻은 것입니다.

karanavā karanavā dæhænakvat væḍennē nætnam koccara kivvat ē mārgaya tuḷin væḍennē nætnam. kiyana eka tērennet nætnam. karanna deyak næ itin āya sæbala paṭibahana dhānaya maṭa madi velā tiyennē.

해도 해도 jhāna 하나 자라지 않는다면, 아무리 말해도 그 길로 자라지 않는다면, 말하는 것조차 이해되지 않는다면, 할 것이 없습니다. 내게 paṭibhāna ñāṇa가 모자란 것입니다.

magē indriya śaktiya nǣhæ. śraddhā indriya, vīraya indriya, satī indriya, samādhi indriya, pragnā indriya madi. ē hindā maṭa śraddhā indriya madi nisā koccara kivvat mē dahamē pæhædenna bæha. vīrya indriya næti nisā maṭa koccara kivvat mēka utsāha karanna hitennē næhæ. ehenam magē vīrya indriya madi. itin ēvagē śaraddhā indriya vīrya indriya maṭa mē satiya pihiṭavā ganna kiyalā kivvaṭa maṭa hitennema næē karanna ēka ara lokuṭa vanin badāganna hi satiya indriya madī. koccara samādhi indriya vaḍanna hæduvat magē hita samādhiyaṭa pihiṭannē næhænē. samādhi indriya madiyi. koccara mē athærīmaṭa noyalmaṭa baṇa kivva magē hita athærī yǣmaṭa noyalmaṭa pihiṭannē næhænē. ehenam pragnā indriya madi. madimma mokada karannē? unvahansēlāṭa æpa upasthāna karalā hari kohomahari hadāganna ōnē. apāgata vennē nætuva dasak kusalaya midilā in̆dagena kaṭayutu karami. anāgatayēdī hari hædāganna ōna. dænuma puḷuvan taram utsāha karanna ōna. otanadi pihinna ē aya. itin ēka tama taman visin tama tamāgē næ pamaṇin tamāgē tattvaya dakinna ōnē.

내게 indriya의 힘이 없습니다. saddhā indriya, viriya indriya, sati indriya, samādhi indriya, paññā indriya가 모자랍니다. saddhā indriya가 모자라서 아무리 말해도 이 dhamma에 마음이 맑아지지 않습니다. viriya indriya가 없어서 아무리 말해도 이것을 애써 하고 싶지 않습니다. 그렇다면 나의 viriya indriya가 모자랍니다. 그처럼 sati를 세우라 해도 하고 싶은 마음이 전혀 나지 않으니 sati indriya가 모자랍니다. 아무리 samādhi indriya를 닦으려 해도 내 마음이 samādhi에 자리 잡지 않으니 samādhi indriya가 모자랍니다. 아무리 놓아 버리고 매달리지 말라는 baṇa를 들어도 내 마음이 놓아 버림에 자리 잡지 않으니 paññā indriya가 모자랍니다. 모자라면 어떻게 합니까? 스님들께 시중을 들어서라도 어떻게든 갖추어야 합니다. apāya에 떨어지지 않도록 dasa akusala에서 벗어나 지내며 앞으로라도 갖추어야 합니다. 지금 할 수 있는 만큼 애써야 합니다. 그런 이들은 거기에 머뭅니다. 그러니 저마다 자기 지혜로 자기 처지를 보아야 합니다.

tamā innē kotanada kiyana eka anugen anunṭa tīraṇaya karanna bæha. ēka tamā visinma vimarśanaya karalā tīraṇaya karaganna ōnē. ē nuvaṇat madinā. ehema tīraṇaya karagannat bærinam. sādhu sādhu kiyaka inna ekayi tiyennē anuga anubōdan vevat ganna. vena monavā karanna? ē ayaṭa ē ṭikak denna ōnē. ē ayaṭat dos kiyalā hariyannē næhæ. ē maṭṭamē aya vena mokak karannada ē ṭika

자기가 어디에 있는지는 남이 정해 줄 수 없습니다. 자기가 살펴 정해야 합니다. 그 지혜도 모자라 그렇게 정할 수도 없다면, 'sādhu, sādhu' 하며 남을 따라 기뻐하는 것만 남습니다. 달리 무엇을 하겠습니까? 그들에게는 그만큼을 주어야 합니다. 그들을 나무라도 소용없습니다. 그 수준의 이들이 그것 말고 무엇을 하겠습니까?

karanna nætuva itin gembā monavā karannada baṇa ahalā artha tōraganna eya. ani gembō hanaṭavak pæhædiyi. vavulō hanaṭavā pæhædiyi. api mē pirisat gāyanā karat topiṭa tataya kaḷā. ehema kiyalā hari pirisat gāyanā karalā kirivalu 500k ē ātma vidunā. muva 500k etana midilā giyā. midilā gihillā manussayelā hiṭam ēgollanṭa nivan ōga pædunā. itin vavulaṭa kavadāvat ē hāmuduruvō piris satgāyanā karana han̆ḍa æhunē næ hænam ē vulā ēken minnada? midenna vidihak nǣha.

개구리가 무엇을 하겠습니까? baṇa를 듣고 뜻을 가려내겠습니까? 다른 개구리들도 그 소리에 마음이 맑아집니다. 박쥐들도 그 소리에 마음이 맑아집니다. 스님들이 paritta를 외우던 소리로 박쥐 500마리가 그 몸을 벗어났습니다. 벗어나 사람으로 태어나 nibbāna의 길이 열렸습니다. 그 박쥐들이 스님들의 paritta 외우는 소리를 듣지 못했다면 그것으로 벗어났겠습니까? 벗어날 길이 없었습니다.

ehenam ē pirisat gāyanā kirīmat hari vædagat. tamanṭa nemeyi. mē bāhira lōkayē ēkarak koṭasak innavā. ē han̆ḍa ahalā midenna apramāṇa amanusa koṭasakut innavā. apramāṇa tirisan koṭasakut innavā. tirisanā pavā ē han̆ḍa ahalā etanin midenavā. dæn man̆ḍuka divya putrayā budurajāṇan vahansē dēśanā karana dharmaya ahalā mē gembek velā puḷuvan vunāda pragnāva pahaḷa karanna ēkakvat bæha. ē vunāṭa ē han̆ḍa ohuṭā yahapata vuṇā. divya putrayek velā ipadalā nævata ævidilā ē baṇa mahalā sōvān velat giyā. manuka divya putrayā. ē vagē avasthā tiyenavā.

그러니 paritta를 외우는 것도 아주 소중합니다. 자기를 위해서가 아닙니다. 이 바깥 loka에는 그 소리를 듣고 벗어날 무리가 있습니다. 한량없는 사람 아닌 무리도 있고, 한량없는 짐승 무리도 있습니다. 짐승조차 그 소리를 듣고 거기서 벗어납니다. Maṇḍuka devaputta는 붓다께서 설하신 dhamma를 개구리로서 들었는데 paññā를 일으킬 수 있었습니까? 조금도 아닙니다. 그래도 그 소리가 그에게 이로움이 되었습니다. devaputta로 태어나 다시 와서 그 baṇa를 듣고 sotāpanna가 되었습니다. Maṇḍuka devaputta입니다. 그런 경우들이 있습니다.

pārileyiya vanayē hiṭapu aya upasthāna karalā etanen mærelā devilōpannā. van̆duralā dan̆ḍulla dan̆ḍuvæl bǣvan gelā pūjā karalā etana melā ulaka papuva ævillā mærilā etanin ugiyā devilō upannam. itin ē satāṭa pavā sasara urumayakin hari. ehema vāsanāvakut tiyenavā ēken bērennē. eha tirisaṁ gatta satārāvak mē dharmayen pratiphala tiyenavā. manussayō vena monavā kiyannada? manussaya vena kavara katal tirisanāṭat occara pratiphala læbuṇāma mē maneheka velā upanna kāma sugatiya upanna minihek velā upanna kenāṭa monavada katā karanna tiyennē. mē pin prayōjana ganna bæyi. antima manda buddha valā anta ayanavā tirisanā kiyannē. mandha buddha mīharat valā antayen tirisanā kiyannē. risanāṭat puḷuvan vunā nam baṇa ahana saddayaṭa kaṇadīhā in̆dalā. ē kerehi ætivena citta prasādayak ætivelā ēken trihētuka paṭisandhiyak labanna avasarayā magaphala labannē kohomada næhænē? gebā velā ahapu baṇē trihētuka kusalayak notibuṇā nam ē gembā velā deviyek velā kohomada itin ē baṇa ahaṭa nivan dækē. magaphala læbuvē kohomada sōvān vunē. ehenam ē taram trihētuka paṭisandhiyak æti karana śaktiyak mē budu dahamē han̆ḍet tiyenavā.

Pārileyya 숲에 있던 이는 시중을 들고 거기서 죽어 deva-loka에 태어났습니다. 원숭이는 꿀을 바치고 기뻐 뛰다가 죽어 거기서 deva-loka에 태어났지요. 그 짐승에게도 saṃsāra에서 물려받은 것이든 그런 vāsanā가 있어 그것으로 구원받습니다. 짐승에게도 이 dhamma의 결과가 있습니다. 사람은 더 말할 것이 있겠습니까? 짐승도 그만한 결과를 얻는데, kāma sugati에 사람으로 태어난 이에게 무슨 말이 필요하겠습니까. 이 puñña를 쓰지 못할 리 없습니다. 가장 둔한 끝에 있는 것이 짐승입니다. 짐승이 baṇa 소리에 귀를 기울여 그에 대한 citta pasāda가 일어나고 그것으로 tihetuka paṭisandhi를 얻지 않았다면 어떻게 magga phala를 얻겠습니까? 개구리로서 들은 baṇa에 tihetuka kusala가 없었다면, 그 개구리가 deva가 되어 그 baṇa를 듣고 어떻게 nibbāna를 보았겠으며, 어떻게 magga phala를 얻어 sotāpanna가 되었겠습니까? 그렇다면 이 Buddha dhamma의 소리에는 tihetuka paṭisandhi를 일으킬 만한 힘이 있습니다.

dæn ōvā vigraha karanna gihillām gnāna sampita mēva hitāganna bæri nam triētuka nǣhæ ōgē katāma kiyana hāmuduruvot innavā. ehenam gembā tirituka vunē kohomada apiṭa ahanna venavā. prētatuka pinak ko gembaṭa hambu gem tērum gattada balanna nǣnē. trihētuka bhāvaya hō dhētuka bhāvaya apē dænuvattukama tuḷa nemeyi tiyennē. ē dharmaya tuḷayi ēka tiyennē.

이제 이것들을 풀이하려다 보면, ñāṇa sampayutta로 이것을 생각하지 못하면 tihetuka가 아니라는 말만 하는 스님들도 있습니다. 그렇다면 개구리는 어떻게 tihetuka가 되었느냐고 우리가 묻게 됩니다. tihetuka puñña가 개구리에게 어떻게 생겼습니까? 개구리가 이해했는지는 볼 수 없지요. tihetuka 됨이나 dvihetuka 됨은 우리의 앎 안에 있지 않습니다. 그것은 dhamma 안에 있습니다.

trihētuka bhāvayaṭa pat karana dharma tiyenavā. dænagena kaḷat nodæna kaḷat ēka trihētuka bhāvayaṭa yanavā. avītiyaṭa gihillā aṭamaharakaya upaddena dharma tiyenavā. ēkē tiyena pāpaya dænagena kaḷat nodæna kaḷat ohuva yannē etenṭa hētuvaṭa phalaya misak. minissungē dæna nodænīm nemeyi metana balapānnē. namut mēka tērum ganna bæruva gnāna sampita venna ōna. ehenam gnānayen karuṇu tērum aragattahama gnāna sampita mehema katā kiyanavā.

tihetuka 상태로 이끄는 dhamma가 있습니다. 알고 하든 모르고 하든 그것은 tihetuka 상태로 갑니다. Avīci로 가서 여덟 큰 지옥에 태어나게 하는 dhamma도 있습니다. 그 악을 알고 하든 모르고 하든 그를 데려가는 것은 원인에 따른 결과일 뿐입니다. 여기서 작용하는 것은 사람의 앎과 모름이 아닙니다. 그러나 이것을 이해하지 못하고 ñāṇa sampayutta여야 한다고 합니다. 지혜로 이치를 이해했을 때가 ñāṇa sampayutta라고 이렇게 말합니다.

yam yam dharmayak alōbhayaṭa hētukārakada advēśayaṭa hētukārakada amōhayaṭa hētukārakada ēka ē manussayā dænagena hiṭiyat nætat ēka kaḷot læbena hētuva. oppu vena tenak tamayi gembā baṇa ahalā hiṭā maṇḍuka divya putrayā velā ē divya putrayā ē baṇa mahanna ævi ævidilā hiṭan sōvān velā giyē ēka. ēka dharmaya san̆danna katāvak. ehenam gem kavadāvat baṇa ahanakoṭa baṇavala artha tērum aram baṇa ahalā næhæ. ehema bǣ satikuṭu risenekuṭa artha dakinna puḷuvan śaktiyak tiyenavā tirisenekuṭa namut ē han̆ḍa alōbhayaṭa hētukārakayi advēśayaṭa hētukārakayi amōhayaṭa hētukārakayi budu dahamē han̆ḍa pavā.

어떤 dhamma가 alobha의 원인이고 adosa의 원인이고 amoha의 원인이라면, 그 사람이 알든 모르든 그것을 하면 얻게 되는 원인입니다. 그것이 드러나는 곳이 바로 개구리가 baṇa를 듣고 Maṇḍuka devaputta가 되어, 그 devaputta가 baṇa를 들으러 와서 sotāpanna가 된 일입니다. 그것은 dhamma와 견주어 볼 이야기입니다. 개구리는 baṇa를 들을 때 결코 baṇa의 뜻을 이해하며 듣지 않았습니다. 짐승에게 뜻을 볼 힘이 있겠습니까? 그러나 그 소리, 붓다 dhamma의 소리조차 alobha의 원인이고 adosa의 원인이고 amoha의 원인입니다.

gati budu guṇayen budu gati lakṣaṇayen katā karana han̆ḍa pavā lōka satvayāṭa alōbha advēśamō kusal æti karanna venavā. triyētuva kusal æti karanna venavā. itin ēka manussayāpiṭa balalā minihāgē gnāna śaktiyen minihā tērum gattahamayi mē trētuka vennē kivvot ehema hariyannē næha.

붓다의 덕과 붓다의 성품으로 말하는 소리조차 세상 중생에게 alobha, adosa, amoha kusala를 일으키고, tihetuka kusala를 일으킵니다. 그러니 사람을 겉으로 보고 사람의 지혜로 이해했을 때만 tihetuka가 된다고 하면 맞지 않습니다.

ēkē dharmaya tuḷa tiyena svabhāvayak. rahētu svabhāvaya satara apāgata karana pāpa dharma ēvayi ē hētu phalaya hētura anukūlayi phalaya mama hitāgena hiṭiyē næhæ mærilā himma mæruvaṭa kiyalā hema hiṭa hariyak næhanē katāva monavā kivvat abuddhōtpāda kāli ki banak ahi api hamba vunē næhæ. ēkayi ma ammā bæ mæruvē kivvat ē monavā kaḷā samāvak nǣhæ. eyāṭa mahārakaṭa yanavā eyā. ēka ānanta pāpa karmayak ēka venas karanna hæbæ. dæn ānanṭa pāpa karma kiyalā koṭasak tiyenavā. dæn rahatan vahansē mæruvot ānantaraya pāpa karmayak. rahatan vahansē namak kiyalā kavuda hoyāgannē?

그것은 dhamma 안에 있는 성품입니다. tihetuka의 성품이 그렇고, 네 apāya로 이끄는 pāpa dhamma도 그렇습니다. 원인에 맞게 결과가 옵니다. '나는 그런 줄 몰랐다'고 해도 소용없습니다. 무슨 말을 하든, 'Buddha가 나지 않은 때라 baṇa를 들은 적이 없어서 어머니를 죽였다'고 해도, 무엇을 했든 용서는 없습니다. 그는 큰 지옥으로 갑니다. 그것은 ānantariya pāpa kamma여서 바꿀 수 없습니다. ānantariya pāpa kamma라는 부류가 있습니다. arahant를 죽이면 ānantariya pāpa kamma입니다. 그런데 누가 arahant인지 누가 알아봅니까?

sōvan pudgalayāṭat sakr̥dāgāmī puvē anāgāmī kenāṭavat bæhæ. meyā rahat kiyalā hoyāganna arihattara patvecca ē vagēma cētō pariya gnānaya kiyana gnānaya tiyena tavat bhikṣūn vahansē namak innavā arihatu unvahansē namak. unvahansēṭa giya kaṇnāriya arihatyaṭa pat vuṇā. anik kenek ohoma kiyannē. ehenam ehema tiyeddī. kohomada unvahansē mæruvot ehema avitiyaṭa yannē minihe dænagenada? mæri.

sotāpanna도 sakadāgāmī도 anāgāmī도 그가 arahant인지 알아볼 수 없습니다. arahatta에 이르고 cetopariya ñāṇa를 지닌 다른 bhikkhu, 곧 arahant 한 분이 계시다면 그분은 알 수 있습니다. 그렇다면 그런데도, 그분을 죽이면 Avīci로 가는 것이 사람이 알고 죽여서입니까? 아닙니다, 알아서가 아닙니다.

næ miha dænagena nemeyi. eka avasthāvaka horu kaṭṭiyak atara magadi bhikṣūn vahansēlā apa pirisak maralā dālā hiṭan ē ayaṭama saṁvēgayak enē mē sīlavanta guṇavanta kāṭavat varadak næti api mæruvē. mona aparādhayakda api kaḷē kiyalā. mē horaka mē væḍak næha apit gihillā mahaṇa vemu kiyalā gihin mahana venna āvā. ehenam budurajāṇan vahansēlāṭa ævidilā him bhikṣūn vahansēlāgē mahanagama gattā. mahanakama aragena iv velā hæṭa yanakoṭa eka davasak katā venavā. api menna metandi hāmuduruvō kaṭṭiyak mæruvannē bihiva inna kālē bhikṣūn vahansēlā ōka budurajāṇan vahansēṭa kivvā. budurajāṇan vahansē āvartanaya karalā balalā balapā uma unvahansēlā rahatan vahansēlā arihatun vahansēlā maralā hiṭan mē śāsana saraṇak nǣha siru væralā yanna kivvā. dæn rahatan vahansēlā dænagena mæruvē? næhæ kavuruhari hāmuduruvō kaṭṭiyak kiyalā mæruvā. namut ānantara pāpa karmaya karagena ivarayi. ānāntara pāpa karmayak karagatta kiyana mē buddha śāsanayak nǣha. mahaṇa velā ganna bæ. gihiva innavā nam gihiva in̆dalat dæn oya kavuda mē meyā vagē ajāsa rajjuruvō vagē hon̆da śraddhāvanta upāsakayek vuna hæ. hæbæyi ēt apāyen bērenna bæ. ēt apāgata venavā. aṭamahā narakaya yana ekenavā osupat narakaya upanna kiyalā kiyanavā ē ṭikanē. mahaṇeni itin mē ajāsa piyā nomarā hiṭiyā nam ada ēkāntayen sōvān venavā. hētu vāsanā tibuṇā. monavā karannada? ohu karagatta mav mæri piyā mærīmē ānāgē pāpa karmaya nisā ohuṭa ada ē tattvaya æhilā giyā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā.

한번은 도둑 무리가 길 가운데서 bhikkhu 무리를 죽인 뒤 스스로 saṃvega가 일었습니다. '아, sīla와 덕을 갖추고 아무 잘못도 없는 이들을 우리가 죽였구나. 무슨 죄를 저질렀나. 이 도둑질은 쓸모없다, 우리도 가서 출가하자' 하고 출가하러 왔습니다. 그래서 와서 bhikkhu들에게서 출가를 받았습니다. 출가한 뒤 지내다 어느 날 '우리가 재가자였을 때 여기서 스님 무리를 죽였지' 하는 이야기가 나왔습니다. bhikkhu들이 그것을 붓다께 말씀드렸습니다. 붓다께서 돌이켜 살펴보시고, '그들은 arahant들을 죽였으니 이 sāsana에 의지처가 없다, 가사를 벗고 떠나라' 하셨습니다. 그들이 arahant인 줄 알고 죽였습니까? 아닙니다, 그저 어떤 스님 무리라고 여겨 죽였습니다. 그러나 ānantariya pāpa kamma를 이미 저질렀습니다. ānantariya pāpa kamma를 지은 이에게는 이 Buddha sāsana가 없습니다. 출가할 수 없습니다. 재가자로 지낸다면 재가자로서 Ajātasattu 왕처럼 믿음 깊은 좋은 upāsaka가 될 수는 있습니다. 그러나 그래도 apāya를 벗어날 수 없습니다. 그래도 apāya에 떨어집니다. 여덟 큰 지옥 가운데 한 지옥에 태어났다고들 하지요. 'bhikkhu들이여, 이 Ajātasattu가 아버지를 죽이지 않았다면 오늘 틀림없이 sotāpanna가 되었을 것이다. hetu와 vāsanā가 있었다. 무엇을 하겠느냐, 그가 지은 아버지 죽임의 ānantariya pāpa kamma 때문에 오늘 그 자리를 놓쳤다' 하고 붓다께서 설하셨습니다.

itin ēka dænagena hiṭiyat ekayi nætat ekayi ē hētuvaṭa anukūlayi phalaya. hētuva ānantaraka pāpa karmayak nam. eyā dænagenna hiṭiyat nætat ē pāpa karmaya siddha kaḷot ānāntara pāpaya ē ayaṭa siddha venavā. hētuva trihētuka kusala karmayak nam eyā dænagena kaḷat nætat eha triētuka kusala vibhāgaya himi venavā. ēkayi kāraṇaya. dænagænīma nodænagænīma neme tiyennē.

그러니 알았든 몰랐든 같습니다. 원인에 맞게 결과가 옵니다. 원인이 ānantariya pāpa kamma라면, 그가 알았든 몰랐든 그 pāpa kamma를 저지르면 ānantariya pāpa가 그에게 일어납니다. 원인이 tihetuka kusala kamma라면, 알고 했든 모르고 했든 tihetuka kusala vipāka가 그에게 돌아갑니다. 그것이 요점입니다. 아는 것, 모르는 것에 달린 것이 아닙니다.

[ugura kǣrīma] o

[목 가다듬는 소리] 어.

dæn api mulaṭa yanakoṭa avaṁkayi, pirisiduyi, pavitrayi, prabhāsarayi kiyana mē bhāvanāven æna hæṭi api etana pennuvā.

이제 처음으로 돌아가면, '곧다, 깨끗하다, 맑다, 빛난다'는 이 bhāvanā로 나아가는 모습을 거기서 보여 드렸습니다.

met bhāvanāva væḍīmak tiyenavā menna mehema deyak tiyenavā. lōka sammata maitriyayi ē vagēma āryangē maitriyayi dekak. ārya maitriya āryayekma balanna ōnē āryakuṭa misak aramuṇa vennē nǣ. ē kiyannē api ova oya rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa vaśayen kivva ṭika hari. nāma rūpa vaśayen kivva ṭika hari. ē vagēma etakoṭa ē kiyapu kāraṇā aragena satvayā kiyannē menna mē ṭikayi. mē ṭikē kriyāvaliyayi. ṭa menna mē hētuphala kriyāvaliyak tiyenavā mēkaṭa api satvayā kiyanavā. itin mē lōka satvayā kiyalā mē yana gamanak tiyenavā nam mē laukika gamana ēkāntayēma duka bava maṭa væṭahenavā. yamkisi davasaka oya ṭika væṭahuṇa nam mūlika væṭahīmak āvā nam ē væṭahīmē maṭṭamaṭa ohu dannavā duka kiyannē mokakda? niyama ārya vinaya duka kiyalā pennuvē saṁsāra dukayi. ē duka væṭahenaturu saṁsāra duken midetvā kivvaṭa ē aramuṇaṭa sambandha nǣha. ē nisā saṁsāra duka dækka kenekma saṁsāra duken midetvā kiyā lōka satyayaṭa patanna venavā.

mettā bhāvanā를 닦는 데도 이런 것이 있습니다. 세간 관습의 mettā와 ariya들의 mettā, 두 가지입니다. ariya mettā는 ariya가 보아야 하는 것이고, ariya에게가 아니면 대상이 되지 않습니다. 곧, 우리가 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa로 말한 것이든 nāmarūpa로 말한 것이든, 그 말한 것들을 가지고 보면 중생이란 바로 이것들이고 이것들의 움직임입니다. 이 hetu-phala의 움직임이 있고, 이것을 우리가 중생이라 합니다. 이 세상 중생이라 하며 가는 길이 있다면, 이 세간의 길은 틀림없이 dukkha임을 나는 이해합니다. 어느 날 그것이 이해되었다면, 바탕 이해가 왔다면, 그 이해의 수준만큼 그는 dukkha가 무엇인지 압니다. 참된 ariya vinaya가 dukkha라고 보인 것은 saṃsāra dukkha입니다. 그 dukkha가 이해되기 전까지는 'saṃsāra dukkha에서 벗어나기를' 해도 그 대상과 이어지지 않습니다. 그러니 saṃsāra dukkha를 본 이만이 'saṃsāra dukkha에서 벗어나기를' 하고 세상 중생을 위해 바랄 수 있습니다.

ē patanna hētuvak tiyenavā. anē mē saṁsārayē meccara duk bava ada maṭa væṭahenavā. ē vunāṭa mē apramāṇa lōka satvayāṭa ēka væṭahennē næti nisāma mēka mahā sæpak kiya mē mulāvē gaman karanavā. anē kavadā hari mē satvayāṭat midīmak nætnam mē mama āpu midīma mārgaya arinna tava mārgayak nǣha. mama yamsē mē ārya vinayē duka dænagattada? ārya dharmaya tuḷin duka dænagattada? kavadā hari lōka sattvayek mē ārya dharmaya ahalāma mē duka dænaganna ōnē. tani mēka karanna bæhæ lovaturā budu vena kenekuṭa ærenna. ehenam veban̆du anātha lōka satvayā mē sæpa sæpa kiyā lōkayēma duka særisaraṇavā misak. ohu sæpa dækalā nǣ. yam suvayak nætnam nivan suvayamayi suvaya.

그렇게 바라는 까닭이 있습니다. '아, saṃsāra가 이토록 dukkha임을 오늘 나는 이해한다. 그러나 이 한량없는 세상 중생은 그것을 이해하지 못해 이것을 큰 즐거움이라 여기며 이 속음 속을 다닌다. 아, 언젠가 이 중생들도 벗어나기를. 내가 온 이 벗어남의 길 말고 다른 길은 없다. 내가 ariya vinaya에서 dukkha를 알았듯이, ariya dhamma를 통해 dukkha를 알았듯이, 언젠가 세상 중생도 이 ariya dhamma를 들어서 이 dukkha를 알아야 한다. lokuttara 붓다가 되는 이 말고는 홀로 이것을 할 수 없다.' 그러니 그런 anātha한 세상 중생은 '즐겁다, 즐겁다' 하며 loka의 dukkha 속을 떠돌 뿐, 즐거움을 본 적이 없습니다. 참된 즐거움이 있다면 nibbāna sukha만이 즐거움입니다.

lōkayē rōgayen midenna dan̆galanavā. enat mē laukikatvaya tuḷa rōgayen midīma rōgayen midīmak neveyi. mē sasara gamanamayi mahā rōgaya. mē rōgayen midunot tamayi sasara gamana nætti sasara rōgayen midunot tamayi rōgayā rōgayen midunā vennē. nirōgī vuṇā vennē. menna mē vidiyaṭa mē kāraṇā tērum gatta kenek kuṭa puḷuvankama læbenavā. saṁsāra duken midetvā, saṁsāra rōgayen midetvā. saṁsāra bayen midetvā ādī vaśayen kiyanna. ehenam mēkaṭa aramuṇa tamanṭa enna ōnē. ēka dharmaya tuḷin matu venna nam mūla dharmayaṭa āpu kenek venna ōnē.

세상에서는 병에서 벗어나려고 버둥거립니다. 그러나 이 세간 안에서 병에서 벗어나는 것은 병에서 벗어남이 아닙니다. 이 saṃsāra 길이야말로 큰 병입니다. 이 병에서 벗어나 saṃsāra 길이 없어져야, saṃsāra 병에서 벗어나야 비로소 환자가 병에서 벗어난 것이고 병 없게 된 것입니다. 이렇게 이 이치를 이해한 이에게 'saṃsāra dukkha에서 벗어나기를, saṃsāra 병에서 벗어나기를, saṃsāra 두려움에서 벗어나기를' 하고 말할 수 있는 힘이 생깁니다. 그러니 이것의 대상이 자기에게 와야 합니다. 그것이 dhamma를 통해 드러나려면 바탕 dhamma에 이른 이여야 합니다.

caturārya satyaya piḷiban̆dava yam dharmayak tamanṭa væṭahuṇā nam anna edāra dakinavā. nivanenma piṭa kisima suvayak nǣ. tapō guṇaya hæra nivana hæra tatvayanṭa tavat suvayak mama nodakimi kiyana buddha vacanayak tiyenavā. hæbæyi tapō guṇayē suvayak hæṭiyaṭa væṭahicca kenekuṭama tamayi ēka aramuṇu vennē. nivana suvayak hæṭiyaṭa væṭahicca kenekuṭama tamayi nivan suvaya aramuṇu vennē. anna tamāṭa aramuṇu vecca satyayak tuḷin lōkaya ara pætumā patanna puḷuvan. ē pætuma tamanṭat yahapata venavā lōkayaṭat yahapata venavā. anna ē nisā ē bhāvanāva gælapennē ē bhāvanā hita væḍennē. paḷamu avasthāva caturārya satyaya piḷiban̆da avabōdhayak læbicca kenekuṭayi ē bhāvanāva pihiṭannē.

네 ariya sacca에 대한 어떤 dhamma가 자기에게 이해되었다면 그날 봅니다. nibbāna 밖에는 어떤 즐거움도 없다는 것을. 'tapo 덕과 nibbāna 말고는 중생에게 다른 즐거움을 나는 보지 못한다'는 Buddha의 말씀이 있습니다. 그러나 tapo 덕을 즐거움으로 이해한 이에게만 그것이 대상이 됩니다. nibbāna를 즐거움으로 이해한 이에게만 nibbāna sukha가 대상이 됩니다. 자기에게 대상이 된 참을 통해서 loka를 위해 그 바람을 바랄 수 있습니다. 그 바람은 자기에게도 이롭고 loka에도 이롭습니다. 그래서 그 bhāvanā가 맞고 그 bhāvanā 마음이 자랍니다. 첫 단계로 네 ariya sacca에 대한 깨달음을 얻은 이에게 그 bhāvanā가 자리 잡습니다.

ē nisā dæn siyalu satvayō siyalu vina dosin nidahas vetvā, nidahas vetvā, nidahas vetvā kiyalā api mēt bhāvanāva keṭiyen kiyanavā. siyalu satvayō nivan suvayen suvapat vetvā suvapat vetvā suvapat vetvā kiyalā bala vaḍanavā. oya dekama ekaṭa gannavā. siyalu satvayō siyalu vina dosin nidahas vetvā nidahas vetvā kiyalā hat særayak vitara kiyalā siyalu satvayō nivan suvayen suvapat vetvā suvapat vetvā suvapat vetvā suvapat vetvā ādi vaśayen hat varayak kiyanavā. dæn mēka eka ēkenin ekaṭa kiya kiyanavā. dæn mēkat væḍenna mē vina dōṣa kiyannē monavada kiyalā dænagena tiyenna ōnē.

그래서 이제 우리는 '모든 중생이 모든 vina dosa(해로움)에서 풀려나기를, 풀려나기를, 풀려나기를' 하고 mettā bhāvanā를 짧게 말합니다. '모든 중생이 nibbāna sukha로 행복하기를, 행복하기를, 행복하기를' 하며 힘을 기릅니다. 이 둘을 함께 잡습니다. '모든 중생이 모든 vina dosa에서 풀려나기를, 풀려나기를' 하고 일곱 번쯤 말하고, '모든 중생이 nibbāna sukha로 행복하기를, 행복하기를, 행복하기를, 행복하기를' 하며 일곱 번 말합니다. 이제 이것을 하나씩 번갈아 말합니다. 이것이 자라려면 이 vina dosa가 무엇인지 알고 있어야 합니다.

siyalu vina dōṣa monavada? mē avidyāven tr̥ṣṇāven yana gamanak ætda? menna mē gamanama tamayi vina dōṣaya. vināśayaṭa pat karana dōṣa saha sākaṭa ōkamayi. mēka dakinna ōnē. ehema nætnam lōka satyā vina dōṣa kiyalā mē koḍi vina karana ēvāyi huvana karana ēvā kiyana ēvayi ōvā gananganna puḷuvan. ōvā nemeyi oya kivvē. avidyāven yuttava tr̥ṣṇāven yuktava mē lōkaya ælīmen bæn̆dīmen yana gamanak ædda? anātayi etana mēvamayi vina dōṣa kiyannē. mē lōka satvayā mē kiyana lōbhayen, dvēśayen, mōhayen yutava ennā vū gamana tamayi vina dōṣaya. menna mēken midetvā kiyana eka adahasenna ōnē. lōbhak kṣayak ætda, dvēśak kṣayak ætda, mōhak kṣayak ætda mēka nivanayi. menna mē nivanamayi suvaya ananta sasara gini nivana suvaya nivan suvayen suvapat vetvā suvapat vecca ē adahasa enna ōnē. oya adahasa enna mūlika dharmaya ahalā tērum gatta kenek ōnē. anna eyāṭa mē kiyana brahma viharaṇaya gælapenavā. itin mē mūlika baṇa ahalā hora tērum gatta kenāṭa oya kiyana karmasthānayat væḍiya hæki. ōka brahma viharaṇa.

모든 vina dosa는 무엇입니까? avijjā와 taṇhā로 가는 길이 있다면, 바로 이 길이 vina dosa입니다. 망가뜨리는 허물이 바로 그것입니다. 이것을 보아야 합니다. 그렇지 않으면 세상 사람들처럼 vina dosa를 주술로 해코지하는 것이나 저주 같은 것으로 셀 수 있습니다. 그런 것을 말한 것이 아닙니다. avijjā를 갖추고 taṇhā를 갖추고 loka에 달라붙고 묶여 가는 길이 있다면, anātha한 그것이 vina dosa입니다. 이 세상 중생이 lobha, dosa, moha를 갖추고 오는 길이 vina dosa입니다. 이것에서 벗어나기를 하는 뜻을 품어야 합니다. lobha가 다함이 있고, dosa가 다함이 있고, moha가 다함이 있다면 그것이 nibbāna입니다. 바로 이 nibbāna가 즐거움, 끝없는 saṃsāra의 불이 꺼진 즐거움입니다. 'nibbāna sukha로 행복하기를' — 그런 행복의 뜻이 와야 합니다. 그 뜻이 오려면 바탕 dhamma를 듣고 이해한 이여야 합니다. 그런 이에게 이 brahma vihāra가 맞습니다. 이 바탕 baṇa를 듣고 잘 이해한 이는 이 kammaṭṭhāna도 닦을 수 있습니다. 그것이 brahma vihāra입니다.

dæn api yannē divya viharaṇa. divya viharaṇa, brahma viharaṇa, ārya viharaṇa krama tunak tiyenavā. ārya aṣṭhāṁgika mārgayaṭa anukūlava yanakoṭa ārya viharaṇa. ēka oya kiyana divya viharaṇaya, brahma viharaṇaya, ārya viharaṇaya kiyana tunēma karmasthāna nivan dakina ēvā. ēvā gælapena ekat tamanṭa gælapena eka ganna ōnē oya vidihaṭa. āryayangē vāsayakda ārya viharaṇaya āryō yam guṇayak vaḍanavada? āryaṣṭhāṁgika mārgaya vaḍanavā. ārya aṣṭhāṁgika mārgaya bhāvanā karana eka ārya viharaṇaya.

이제 우리가 가는 것은 dibba vihāra입니다. dibba vihāra, brahma vihāra, ariya vihāra 세 가지가 있습니다. ariya aṭṭhaṅgika magga에 맞게 가면 ariya vihāra입니다. 그 dibba vihāra, brahma vihāra, ariya vihāra 세 가지 kammaṭṭhāna는 모두 nibbāna를 보는 것입니다. 그 가운데 자기에게 맞는 것을 그렇게 잡아야 합니다. ariya들의 머묾이 ariya vihāra입니다. ariya들은 어떤 덕을 닦습니까? ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦습니다. ariya aṭṭhaṅgika magga를 bhāvanā하는 것이 ariya vihāra입니다.

sammā diṭṭhiyen yanna ōnē. saṁ kiyannā vū ekatuven mā kiyannā vū midīmaṭa dækiya yuttak tiyenavā. ēka sammā diṭṭhiya. sammā diṭṭhi kiyana vacanayē arthaya ēkayi. mokakda dækiya yuttē? haṭagatta siyalla vipariṇāmayaṭa pat venavā vænasenavā. yaṁ kiṁci samudaya dhammaṁ sabbantaṁ nirōdha dhammaṁ menna mēka dækkahama eyā sammā diṭṭhiya. hiṭin kivvā nam oya sammā diṭṭhiya penna kramayak. gnāna sammā diṭṭhiya kiyalā mēkaṭa kiyanavā. karmaphala adahana sammā diṭṭhiyayi dhyāna sammā diṭṭhiyayi kiyalā dekak lōkayē tiyenavā. ē dekē lōkayāgē sammā diṭṭhiya ektarā kramayak.

sammā diṭṭhi로 가야 합니다. 'saṃ'이라는 모음과 'mā'라는 벗어남에 대해 보아야 할 것이 있습니다. 그것이 sammā diṭṭhi입니다. sammā diṭṭhi라는 말의 뜻이 그것입니다. 무엇을 보아야 합니까? 생겨난 모든 것은 변하고 무너진다는 것. 'yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ' — 이것을 보면 그것이 sammā diṭṭhi입니다. 그렇게 말하면 그것은 sammā diṭṭhi를 보이는 한 방법입니다. 이것을 ñāṇa sammā diṭṭhi라 합니다. kamma phala를 믿는 sammā diṭṭhi와 jhāna sammā diṭṭhi, 두 가지가 세상에 있습니다. 그 둘 가운데 세상 사람의 sammā diṭṭhi는 한 방식입니다.

etakoṭa lōkayā karmaphalana tava kramayak tiyenavā. āryō karmaphala kramayak tiyenavā. meban̆da vannā vū puṇya karmayak kaḷot maṭa men̆dunnā vū puṇya vipākayak læbenavā. ēka viśvāsa karanavā. ē viśvāsa karā nityayi, sæpayi, ātmayi kiyana dr̥ṣṭiya ehema yamek hiṭiyot. ehenam maṭa deviyek venna menna mē pina karagattahama hon̆da divya sampat hiṭiya hæki. ohoma adahasak venna puḷuvan. ē adahasak ævillā ē pudgalayā divya sampat balāporottun divya sampat bhuktiya paramārtha karagena yam pinak karaganna puḷuvan. hæbæyi ohuot ek deyak viśvāsa kaḷā boruvak novana deyak. mē yahapata karapu hā mē pina karapu hā mē pinē pratiphalaya mē sucaritayē pratiphalaya divya lōkayayi. ēka viśvāsa kaḷā. menna mēka lōkayāgē kammasakata sammā diṭṭhiyaṭa væṭena ekak.

세상 사람의 kamma phala 방식이 또 있고, ariya들의 kamma phala 방식이 있습니다. '이런 puñña kamma를 하면 내게 이런 puñña vipāka가 온다'고 믿습니다. 그렇게 믿으며 nicca, sukha, attā라는 diṭṭhi를 지닌 이가 있다면, '내가 deva가 되려면 이 puñña를 지으면 좋은 deva의 복을 누릴 수 있다'는 생각일 수 있습니다. 그런 생각이 와서 그 사람은 deva의 복을 바라고, deva의 복을 누리는 것을 목적으로 어떤 puñña를 지을 수 있습니다. 그러나 그도 거짓 아닌 한 가지를 믿었습니다. 이 좋은 일을 하고 이 puñña를 지으면, 이 puñña의 결과, 이 sucarita의 결과가 deva-loka라는 것. 그것을 믿었습니다. 이것은 세상 사람의 kammassakatā sammā diṭṭhi에 드는 것입니다.

āryayō ekak dakinavā. śraddhā sīla, suta, tyāga, pragnā kiyana mē kāraṇā pavana nivan maga upaniśaraya venna. ē vagēma kanna āhārayak, inna tænak liṭara behetak inna vasarayak enna siv pasayak avaśya venavā upaniśraya vennē. mēvā maṭa nikan læbennē næ. dānayak dunnot tamayi maṭat kavadā hari magē ē ārya mārgaya vaḍanakoṭa upadravayak nætuva karadarayak nætuva dæhæmin sāme maṭa āhārayak labāganna puḷuvan vennē. ēkaṭa pratyaya maṭa avaśyayi. ē nisā mama mē pina karannē anna ē san̆dahāyi. anna ēka āryayangē karmaphala dækīmē sammā diṭṭhiya sugatiyaka upadinna ōnē mē ārya mārgaya pūrṇaya karaganna. sugatiyaka nætnam mē ṭika pūrṇaya karanna bæhæ. ēnisā mama sugatiyak balāporottu vennē. sugati bhuktiya vin̆da vin̆da inna nemeyi. ē sugatiyaka noyin̆da mēka mē mārgaya puranna bæri nisā maṭa sugatiyak avaśyayi. ē nisā mama mē mē pinham karapuvahama mesē sugatiya læbenavā. mē mē sucaritaya mē sugatiya sampat mesē læbenavā kiyalā. menna mēka viśvāsa karalā ohu pin karanna puḷuvan. menna mēka ārya mārgayaṭa enakē sammā diṭṭhiya ārya śāsanayē sammā diṭṭhiya. nætnam mē gattahama mē kammasakata sammā diṭṭhiyē prabēdaya.

ariya들은 한 가지를 봅니다. saddhā, sīla, suta, cāga, paññā라는 이것들이 nibbāna 길의 upanissaya가 되도록. 그리고 먹을 것, 머물 곳, 약, 입을 옷이라는 네 필수품이 upanissaya로 필요합니다. 이것들은 내게 거저 오지 않습니다. dāna를 베풀어야 언젠가 내가 그 ariya magga를 닦을 때 탈 없이, 괴로움 없이, 바르고 평화롭게 먹을 것을 얻을 수 있습니다. 그 paccaya가 내게 필요합니다. 그래서 나는 바로 그것을 위해 이 puñña를 짓습니다. 그것이 ariya들의 kamma phala를 보는 sammā diṭṭhi입니다. 이 ariya magga를 다 채우려면 sugati에 태어나야 합니다. sugati가 아니면 이것들을 채울 수 없습니다. 그래서 나는 sugati를 바랍니다. sugati를 누리며 지내려는 것이 아닙니다. sugati에 있지 않고서는 이 magga를 채울 수 없으니 sugati가 필요합니다. 그래서 '이런저런 puñña를 지으면 이렇게 sugati를 얻는다, 이 sucarita로 sugati의 복을 이렇게 얻는다'는 것을 믿고 그는 puñña를 지을 수 있습니다. 이것이 ariya magga로 오는 sammā diṭṭhi, ariya sāsana의 sammā diṭṭhi입니다. 달리 보면 이것은 kammassakatā sammā diṭṭhi의 갈래입니다.

itin mē ākārayen karmayaṭa anukūlayi phalaya hētuvaṭa anukūlayi phalaya kiyalā dakinna ōnē. ē dækīma sammā diṭṭhiya. ēka tamayi kammassakata sammā diṭṭhiya. ēken āryō tērum gannavā mēken kōka væḍipura hon̆da divya sampat brahma sampat bhuktiya in̆dan denna divyek velā jīvat venna brahmayek velā in̆dagena parama arthaya karagattā nam ēka mahā anātha væḍa. mokada hētuva? haṭagatta divya sampattiyat, brahma sampattiyat dekama mohotakin ēka gevilā gihillā ēka ivara ekak. nævata anātha venavā. sasara gamanē apāgata vennat hētu venavā. ehema vannā vū sampattiyaka inna nam maṭa væḍak nǣ. ēkaṭa nemeyi mama balāporottu vennē. ē sugatiyaka noyin̆da mē daham væṭahennē næha. ē nisā maṭa sugatiyak ōnē. ē nisā mama ē sugatiya labā gænīmaṭa mē pinham karanavā. medā bæri vunot matuvaṭa hari maṭa ē avasthāva labāganna. medā puḷuvan vunot mama medāma karagannavā. ē pina velā kiyalā maṭa praśnayak næhænē. mokada ē pina bādhakayak nemeyi nivan magaṭa ādhārakayak misak. melōdī karana pina melōt ādhāra venavā. melōdī bæri vunot paralōdīt ādhārayak venavā. namut melō ādhārayaṭa bādhakayak nǣha. melō karana pina mā bhikkhavē puññānaṁ bhātta sukhassētaṁ bhikkhavē adhivacanaṁ puññanti.

이렇게 kamma에 맞게 결과가 오고 원인에 맞게 결과가 온다고 보아야 합니다. 그 봄이 sammā diṭṭhi입니다. 그것이 kammassakatā sammā diṭṭhi입니다. 그것으로 ariya들은 이해합니다. 이것으로 좋은 deva의 복, brahma의 복을 누리며 deva로 살고 brahma로 지내는 것을 가장 높은 목적으로 삼았다면 그것은 아주 anātha한 일입니다. 왜냐하면 생겨난 deva의 복도 brahma의 복도 한순간에 다해 끝나는 것입니다. 다시 anātha가 됩니다. saṃsāra 길에서 apāya에 떨어지는 원인도 됩니다. 그런 복에 머무는 것은 내게 쓸모없습니다. 그것을 바라는 것이 아닙니다. sugati에 있지 않으면 이 dhamma가 이해되지 않습니다. 그래서 내게 sugati가 필요합니다. 그래서 그 sugati를 얻으려고 이 puñña를 짓습니다. 이번에 못 하면 다음에라도 그 기회를 얻으려고. 이번에 할 수 있다면 이번에 해냅니다. 그것이 puñña가 된다고 해서 내게 문제 될 것은 없지요. 그 puñña는 걸림이 아니라 nibbāna 길의 도움일 뿐이기 때문입니다. 이 세상에서 짓는 puñña는 이 세상에서도 도움이 됩니다. 이 세상에서 못 이루면 다음 세상에서도 도움이 됩니다. 이 세상의 도움에도 걸림은 없습니다. 이 세상에서 짓는 puñña에 대해 'mā bhikkhave puññānaṃ bhāyittha, sukhassetaṃ bhikkhave adhivacanaṃ yadidaṃ puññāni.'

mahaṇi pinaṭa biyavanna epā. mē sukhāsiri tattvayaṭa kiyana tava namā pina kiyannē. sukhayaṭa hētu vena ekak. sukhaṁ gabbaṁ gan hahantaṁ tividaṁ samādhiyaṁ paripūrenna sukhaya gæbgat kalavidha samādhiya paripūrṇa venavā. kṣaṇika samādhiyen upacāra samādhiyan appanā samādhiya kṣaṇika samādhiyat upacāra samādhiyat dhyāna sahita arpanā samādhiyat. itin ē nisā pina sukhayaṭa hētu venavā. sukhaya samādhiyaṭa hētu venavā. samādhiyaṭa hētu vennā vū yam sukhayak ætda ēka apiṭa yahapatayi. ē nisā ēkaṭa baya venna epā kiyalā pennuvē ēkayi. sumanāvani dandiya yutumē pinkaḷa yutumē deviya uvvanṭat, minissu huvanṭat, śramaṇa vū uvvanṭat śramaṇava nivan avabōdha karana turu pina upakāra vēvā. pina upakāra dharmayak. pina kavadāvat bādhaka dharmayak nemeyi. bādhaka dharma vennē dasa akusalaya.

'bhikkhu들이여, puñña를 두려워하지 마라. puñña란 즐거운 상태의 다른 이름이다.' sukha의 원인이 되는 것입니다. 'sukhaṃ gabbhaṃ gaṇhantaṃ tividhaṃ samādhiṃ paripūreti' — sukha를 품은 세 가지 samādhi가 채워집니다. khaṇika samādhi, upacāra samādhi, appanā samādhi, 곧 khaṇika samādhi, upacāra samādhi, jhāna를 갖춘 appanā samādhi입니다. 그러니 puñña는 sukha의 원인이 되고, sukha는 samādhi의 원인이 됩니다. samādhi의 원인이 되는 sukha가 있다면 그것은 우리에게 이롭습니다. 그래서 그것을 두려워하지 말라고 보이신 것입니다. 'Sumanā여, dāna를 베풀어야 하고 puñña를 지어야 한다. deva가 된 이들에게도, 사람이 된 이들에게도, samaṇa가 된 이들에게도, samaṇa로서 nibbāna를 깨달을 때까지 puñña가 도움이 되리라.' puñña는 도움 되는 dhamma입니다. puñña는 결코 걸림 dhamma가 아닙니다. 걸림 dhamma는 dasa akusala입니다.

dasā akusal bādhakayi. pina bādhaka nǣ. itin ōka tērum ganna bæri pin kara gatta aya devya lōkē upadinavā. ēka ārya mārgaya. ohoma kiyalā mulā adahas gannavā. ēka mulāva budurajāṇan vahansēgē dēśanāvak nǣha ehema budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē nivanaṭa bādhaka daśa akusal. dasa akusalaya midenna. dasa akusalaya hita bæn̆dagena inna tākkal nivanaṭa bādhakayi. dasā akusal valaṭa kiyana tava namak tamayi dasākusala mula paṁca nīvaraṇaya. ē nisā paṁca nīvaraṇaya midennē. paṁca nīvaraṇa nisā dasāl karannē. paṁca nīvaraṇa næti kaḷot dasā kusala īṭa sambandha nǣ.

dasa akusala가 걸림입니다. puñña는 걸림이 아닙니다. 그런데 이것을 이해하지 못하고 puñña를 지은 이들은 deva-loka에 태어나는 것이 ariya magga라고 잘못된 생각을 잡습니다. 그것은 속음입니다. 붓다의 그런 설법은 없습니다. 붓다께서 설하신 것은 nibbāna의 걸림이 dasa akusala라는 것입니다. dasa akusala에서 벗어나라. dasa akusala에 마음이 묶여 있는 한 nibbāna에 걸림입니다. dasa akusala의 또 다른 이름이 dasa akusala의 뿌리인 pañca nīvaraṇa입니다. 그러니 pañca nīvaraṇa에서 벗어나야 합니다. pañca nīvaraṇa 때문에 dasa akusala를 합니다. pañca nīvaraṇa를 없애면 dasa akusala는 그와 이어지지 않습니다.

in kusalaya kiyannē āryaṣṭhāṁgika mārgaya kusalaya væḍenna nam kusalaya novæḍīmaṭa hidunā akusal pætta duru karanna akusal dahayi prāṇaghāta adinna adattādāna kāma mityācāra musāvāda pisunāca parusāvaca sampalābha abhijjā vyāpada micchā dūti

kusala란 ariya aṭṭhaṅgika magga입니다. kusala가 자라려면, kusala가 자라지 못하게 하는 akusala 쪽을 떨쳐야 합니다. akusala 열 가지는 pāṇātipāta, adinnādāna, kāmesu micchācāra, musāvāda, pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpa, abhijjhā, byāpāda, micchā diṭṭhi입니다.

yamkisi pudgalayek istriyak asāra bæn̆da gattā kiyalā nivan magaṭa bādhakayak nǣha. hæbæyi anungē isariyak karā gihillā nam dūnaya kara dūṣita vidihaṭa væḍa karanna kivva ēka bādhakayak kāma mityācārayayi bādhaka bhikṣūn vahansēlāṭa kivvā kānātipāta ajinada dannana abrahmacariyā etana vena satiya sammataya nisā. ēka ārya sammataya tuḷa bhikṣū bhikṣuni kiyana sammataya nisayi ēka ehema pennuē. upāsaka upāsikāvanṭa ē sammatiya næ kāma mityācārayen ven venna kivvē. kāma mityācārayen venvīmē dhyāna mārga bavaṭa kisi bādhakayak nǣha. ēkayi hētuva.

어떤 사람이 아내를 맞아 혼인했다고 해서 nibbāna 길에 걸림이 되지 않습니다. 그러나 남의 아내에게 가서 더럽히는 짓을 한다면 그것은 걸림, kāmesu micchācāra이니 걸림입니다. bhikkhu들에게는 pāṇātipāta, adinnādāna, abrahmacariya라 하셨습니다. 그것은 다른 관습 때문입니다. ariya 관습 안에서 bhikkhu, bhikkhunī라는 관습 때문에 그렇게 보이셨습니다. upāsaka, upāsikā에게는 그 관습이 없어 kāmesu micchācāra를 삼가라 하셨습니다. kāmesu micchācāra를 삼가는 데에는 jhāna와 magga를 이루는 데 아무 걸림도 없습니다. 그것이 까닭입니다.

kāma dūṣaṇaya tamayi dhyāna māga baluṭa bādhakaya. etandi ekin ekaṭa ekin ekaṭa tamā væḍilama nissara kāmaya mokaṭada kiyaṭam dænuvatvama atæralā dānavā. ana vaśayen nisā atharinavā. itin ēkaṭa kisi bādhakayakut nǣha kihiva innakoṭa anna kāma chandayayi bādhakaya. kāma rāgaya nemeyi. kāma rāga paṭigha anāgāmī bhavadina gihivelā inna eka kenāṭana vivāha velā inna puḷuvan. namut anāgāmī venakoṭa kāma rāgayak nǣ. kāma rāgaya sambandhaya edā hariṭa ivarayi. ē vunāṭa gedara apūruvaṭa am̆bu sæmiya vaśayen innavā. hiṭiyaṭa mokada kāma sambandhayak nǣ. ēka tamayi gihiva hiṭiyā vunat lōkaya ara hoyanna bæha mēka. mē lōkayā mulāvaṭa pat vecca lōkayā kasā datta bæn̆dalāda ḷaminut innavada? gedarat yanavada? oya vagē praśna dānavā. monavā karannada mulāvē tarama ēka lōkayāgē mulāva lōkayā dakinnē næti pættak.

kāma를 더럽히는 것이 jhāna와 magga에 걸림입니다. 거기서 하나씩 하나씩 자기가 자라면서 알맹이 없는 kāma가 무슨 소용이냐 하며 알고서 놓아 버립니다. 저절로 놓습니다. 그러니 재가자로 지낼 때도 거기에는 아무 걸림이 없습니다. kāmacchanda가 걸림입니다. kāma rāga 자체가 아닙니다. kāma rāga와 paṭigha를 끊은 anāgāmī가 되어도 재가자로서 혼인한 채 지낼 수 있습니다. 그러나 anāgāmī가 되면 kāma rāga가 없습니다. kāma rāga와의 이어짐은 그날로 끝났습니다. 그래도 집에서 훌륭하게 부부로 지냅니다. 지내도 kāma의 이어짐은 없습니다. 재가자로 있어도 세상이 그것을 찾아낼 수는 없습니다. 이 속은 세상 사람들은 '흰옷을 입고서 아이도 있나? 집에도 가나?' 같은 물음을 던집니다. 속음이 그 정도이니 어쩌겠습니까. 그것이 세상 사람의 속음, 세상이 보지 못하는 쪽입니다.

hat avurudē sōvān velā hiṭapu kukkuṭa viddāgē mē virin̆da kukaṭa mītak væddagē virin̆da mas atdalā okkoṭa masōren pænalā yanna giyā. daruvō daha dinekut hadāgattā. daha denekut tuorottu upaddāgattā. okkoma pirimi daruvō. ara kukkuṭa mitta væddāgana ekkenā genālā dena ē væddā gena dena mas māḷuma kālā ēvama jīvat vuṇā eyaṭa hadalā tiyena da dulā hadalā dunnā. okkoma karalā dunā. sapelā dunnā. hæbæyi sōvān phalaya pirihunē næhænē. dæ apiṭa ōnē baṇa kiyanna bæhæ. api dharmaya tuḷin dakinna ōnē. mokakda ē kivvē kiyana eka visusākhāva upāsikāva hattāruden sōvān velā daruvō 14 dennida koheda hiṭiyā kiyana nikan itara praśnayak vunāda? sōvan palipi vunada næ. eka bat peṭṭiyak aragattahamakaṭa batbidī hæē. puṇyakut tibuṇā. puṇyiradhi balaya piri vunada? ēt nǣ. itin lōkayā dakinnē næti mē dēval gæna katā karanna yanavā. uḍin matten hoyāgena rātan vahansēgē tattvayaṭa ganna denavā sōbhan pudgalayā gæna. kohomada karannē? ē lōkayāgē nodænīma.

일곱 살에 sotāpanna가 된 Kukkuṭamitta 사냥꾼의 아내는 사냥꾼과 함께 집을 뛰쳐나가 달아났습니다. 아들 열 명을 낳아 길렀고, 열 명의 며느리도 들였습니다. 모두 아들이었습니다. 그 Kukkuṭamitta 사냥꾼이 가져다주는 고기와 생선을 먹고 그것으로 살았습니다. 그에게 다 해 주고 차려 주었습니다. 그래도 sotāpatti phala는 무너지지 않았지요. 이것을 말로만 해서는 안 됩니다. 우리는 dhamma를 통해 그것이 무슨 뜻인지 보아야 합니다. Visākhā upāsikā가 일곱 살에 sotāpanna가 되어 자식을 열넷인가 두었다는 것이 무슨 문제가 되었습니까? sotāpatti phala가 무너졌습니까? 아닙니다. puñña도 있었습니다. puñña iddhi의 힘이 무너졌습니까? 그것도 아닙니다. 그런데 세상 사람들은 보지 못하는 이것들에 대해 말하려 듭니다. 겉으로 찾아서 sotāpanna를 arahant의 자리에 두려고 합니다. 어떻게 하는 겁니까? 그것은 세상 사람의 모름입니다.

anna ēka pin dakinnē næti dēval. mal pūjā karanavā, pahan pūjā karanavā. sundara buddhāgama hadāgatta ēvā mē apē ārya mārgaya tuḷa ārya mārgaya væḍana saṁsandanaya karalā paḷu daham upamak. itin oya arthaya væsunāṭa passē nam sundara buddhāgama tamā. eham ē vahak karanna bæhæ. hæn̆gevilcca væradi æti arthaya nævata matu karagena ē væḍapiḷivala hari ākāravagena genaniyanna ōnē. 25 atissē caitya viharavi ara hæduvē mokaṭada væḍak næ. adiya hadapuya buddhāgama næti budu dahama hariyaṭa æti kālē hadapuvada? nǣ nirmalava buddhāgama babalat hataku rahatan vahansēlā lakṣa gāṇak āvayi kiyanavā. mē ruvansǣya hadana aṁśa katāvala tiyenavā. ruvanlǣta kirīmaṭa ātan vahansēlā lakṣa gaṇanak āvayi kiyalā. ohē lakṣa gaṇanak hiṭiyi laṁkāva vitarakda næ tava tava hiṭapu pradēśavala anik raṭāval vala hiṭapu ayavā. ē āraṁciya mokaṭada āvē? enna itin dikatā kak lasanen enna puḷuvan unvahansēlā itu praśnayak næhæ rahatan vahansēlā ṭa enna iradi bala tiyena aya. itin mehe in̆dalā hiṭan buddhā budu dahama tibuṇā tava venaka unvahansēlāṭa kāguvā paṇiviḍa yavanna ōnē næha laḍispilā dānna avaśyatāvayak næhæ. ē mohoten ēka dækkalā iradi balayen dik karalā vakala sænin eheen cuta velā anurāsapurē hiṭinna puḷuvan. ganakoṭat ēvānakoṭat ēvāgē eyayi vāhana avaśya næha. ehema dēval nǣ unvahansēlāṭa

그것은 puñña를 보지 못하는 것들입니다. 꽃 공양, 등불 공양을 합니다. 아름다운 Buddhāgama로 만들어 낸 그것들은 우리 ariya magga 안에서 ariya magga를 닦는 것과 견준 dhamma 비유입니다. 그 뜻이 덮인 뒤에는 그저 아름다운 Buddhāgama일 뿐입니다. 그렇다고 그것을 없앨 수는 없습니다. 감춰진 바른 뜻을 다시 드러내 그 일을 바르게 이끌어 가야 합니다. 옛날에 cetiya와 vihāra를 지은 것은 왜입니까? 쓸모없는 일이었습니까? 그것을 지은 때가 Buddha dhamma가 제대로 없던 때였습니까? 아닙니다. Buddhāgama가 티 없이 빛나던 때였고, arahant 수십만 분이 왔다고 합니다. Ruvanveli cetiya를 짓는 이야기에 나옵니다. Ruvanveli 행사에 arahant 수십만 분이 왔다고. 그 수십만 분이 Sri Lanka에만 있었겠습니까? 아닙니다, 다른 지역, 다른 나라에 계시던 분들입니다. 그 소식이 어떻게 갔겠습니까? 그분들은 순식간에 올 수 있었습니다. arahant들께는 문제가 아니었습니다, iddhi가 있는 분들이니. 여기에 Buddha dhamma가 있었고, 다른 곳의 그분들께 소식을 보낼 필요도, 광고를 낼 필요도 없었습니다. 그 순간 그것을 보고 iddhi로 손가락 튕기는 사이에 거기서 사라져 Anurādhapura에 나타날 수 있습니다. 탈것이 필요 없습니다. 그분들께는 그런 것이 없습니다.

mē mǣtakadī apē svāmīn vahansē nāvak maṭa kivvā mē ekkenek kivva siddhiyak unvahansē dækapu ekak nam nemeyi. a oya koheda mayiyaṁganaya pættē. pirisak gihillā tiyenavā mē vandanāvaka mǣtakadī. giyāṭa passē a etana hāmuduruvenut hiṭiyalu. unvahansē ṭikak hon̆dayi riī pættak tiyenavā dækalā haṭan gahak muralā in̆dagena hiṭiyalu. ē ina velāvēdī īṭa ehā pættē ælat tiyenavalu ælen ehā pættek gahak vala inna tava hāmuduruvō kenek. passē ara upāsaka mahattayalā mē gilan pasa ṭikak aragena halā unvahansēṭa denna læhæṭa kivvala ara ehā pættē innavā svāmīn vahansē namak. ehenam unvahansēṭat eka ṭikak ok karanna kivvalu. ēka kiyanakoṭa ṭak galā etanalu unvahansē. īṭa passē itin ara kohoma āvada dækē næhaḷu āpu dihā. itin unvahansēṭat ē ṭika gilan pasa dunnalu unvahansē tē gilan pasa vaḷan̆dalā asara balalā āya hehā pættalu. ara gahamu mulalu. īṭa passē ara kaṭṭiya giyāṭa passē mē hāmuduraṭa sækayak æti vuṇālalu mē kavuda mokada kohomada āvē kiyalā. enavā dækket næhæ yanavā dækkē næhæ. mēka gihin ahanna bæ kiyalā unvahansēṭa in gē balayak næhæ. unvahansē ara ælin væhalā hiṭan gihillā unvahansē hamuvelā a svāmīni oba vahansē kohomada metenṭa væḍiyē? mama vaḍinavā hitnē næha gēma mē ælē mehā pættaṭa oya pættaṭa vaḍanavā āpu deyak hinnē næha. oba vahansē iralayak tiyenavada? kohomada væḍiya kivvalu. ē paravalō oba mē upasampadāda kiyalā. ē parala ō kivvalu. ēparakalu maṭa ehema balayak tiyenavā. maraṇa vitarak nē mehema hatara denek innavā kivvalu. api hatara denāma mē piṇḍapāta karenna mē tanṭa tamayi ennē kivvalu. ævillā metandi van̆dalā hiṭenavā api hatara denāma yanavā kivvalu. itin ē mǣtakadi vecca siddhiyak kiyalā kivvā siddhiyak va.

요즘 우리 스님 한 분이 내게 들려준 일이 있습니다. 누군가가 말해 준 일이고, 그 스님이 직접 본 것은 아닙니다. Mahiyaṅgana 쪽 어디로 한 무리가 최근 순례를 갔습니다. 가 보니 거기 스님 한 분이 계셨답니다. 그분은 조금 좋은 그늘진 곳을 보고 나무 밑에 앉아 계셨답니다. 그런데 그 건너편에 도랑이 있었고, 도랑 건너 나무 밑에 다른 스님 한 분이 계셨답니다. 그 뒤 upāsaka들이 gilāna paccaya를 조금 가져와 그분께 드리려 하자, 그분이 '저 건너편에 스님 한 분이 계시니 그분께도 조금 드리라' 했답니다. 그 말을 하자마자 그분이 '탁' 하고 거기 와 계셨답니다. 어떻게 오셨는지, 오시는 것을 보지 못했답니다. 그래서 그분께도 차와 gilāna paccaya를 드렸고, 그분은 차와 gilāna paccaya를 드시고 자리에서 일어나 다시 건너편 그 나무 밑으로 가셨답니다. 그 무리가 간 뒤 이 스님에게 의심이 생겼답니다. 이분이 누구고 어떻게 오셨나, 오는 것도 가는 것도 못 봤는데, 가서 여쭤봐야겠다. 그분에게는 그런 힘이 없었습니다. 그분은 도랑으로 내려가 건너가서 그분을 만나 '스님, 어떻게 여기 오셨습니까? 저는 오시는 걸 보지 못했습니다. 이 도랑 이쪽에서 그쪽으로 오시는 것을 보지 못했습니다. 스님께 iddhi가 있습니까? 어떻게 오셨습니까?' 하고 여쭈었답니다. 그러자 '당신은 upasampadā를 받았습니까?' 하고 물었고 '예' 했답니다. 그러자 '내게 그런 힘이 있습니다. 여기 이런 이가 넷 있습니다. 우리 넷은 모두 탁발하러 이곳에 옵니다. 와서 여기서 드시고 우리 넷 다 돌아갑니다' 했답니다. 그것이 최근에 있었던 일이라고 들려주었습니다.

dæn itin ē nisā apiṭa mokada apiṭa nigamanaya karanna bæhæ. ada venakoṭat rahatan vahansēlā inna puḷuvan. hæbæyi hiṭiyat væḍak tiyenavā. dēśakayan vahansēlā aḍu dēśakayan vahansēlā nætnam lōkayaṭa rahatan vahansēlā hiṭiyat dænaganna vidihak næha. siyaluma rahatan vahansēlāṭa dēśanā karana śaktiya nǣha. budupiyāṇan vahansē væḍa inna kalē atē æn̆gili gānaṭa vitarayi daha dinek vāya pirisak tamayi hiṭiyē dēśagayan vahansēlā. kōṭi gaṇak rahatan vahansēlā hiṭiyā. dēśanā karapu vavākavat tripiṭakayē san̆dahan vecca kǣllakvat nǣ. kōṭi gaṇak rahatan vahansēlā hiṭiyā. hiṭiya phaliyaṭa eḷiya karanna bæ.

그러니 우리는 단정할 수 없습니다. 오늘날에도 arahant들이 계실 수 있습니다. 그러나 계셔도 문제가 있습니다. 설법하는 스님이 적거나 없다면 arahant가 계셔도 세상이 알 길이 없습니다. 모든 arahant에게 설법할 힘이 있지는 않습니다. 붓다 계실 때에도 손가락으로 꼽을 만큼, 열 분 남짓한 무리만이 설법하는 분이었습니다. arahant는 수천만 분이 계셨습니다. 그분들이 설한 말씀은 Tipiṭaka에 한 조각도 없습니다. 수천만 arahant가 계셨는데도. 빛이 있어도 밝힐 수는 없었던 것입니다.

ali ætta kiyalā koṭas dekak innavā ætkulēṭa ali kulayaṭa sambandhava ætunṭa dala tiyenavā. ē nisā mahā atuvalaṭa ælā maha gas paturu gahalā peralat dānavā. hæbæyi itin aliyaṭa ahaṭa ēka karaganna bæ. hæbæyi ē kulēṭama ayiti. hasti kulayaṭa ayiti vunāṭa ē væḍē karaganna dala tiyena ætā ōna.

엄니 없는 코끼리와 엄니 있는 코끼리, 두 무리가 있습니다. 같은 코끼리 혈통이지만 엄니 있는 코끼리에게는 엄니가 있습니다. 그래서 큰 가지에 엄니를 박아 큰 나무를 쪼개 쓰러뜨립니다. 그러나 엄니 없는 코끼리는 그것을 할 수 없습니다. 같은 혈통에 속하지만, 코끼리 혈통에 속해도 그 일을 하려면 엄니 있는 코끼리가 있어야 합니다.

hæbæyi danat ehāṭa mehanna næma sala salaṁga saddayak siyalu ætun kenek. ēkaṭa gamutu tiyennē nætekut ōna. ē ataharaṭa ē saddaya tibe ayaṭa ē ṭika næhæ. ēka upadimma læbicca

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ek tarā puṇya śaktiyak nætnam śaktiyak ekkalā hambavecca ekak. itin ē vagē mē śāsanaya tuḷat ārya vinaya tuḷat alimaṭṭamē inna rahatan vahansēlāt innavā. unvahansēlāṭa dēśanā karanna śaktiyak nǣha. hæbæyi arihatta phalaya kisi aḍuvak nǣ. ehema ayat innavā. eka eka maṭṭamaṭa poḍḍak hari dēśanā karalā yamak kiyanna puḷuvan ayat innavā. ē vagēma hon̆daṭa vigraha karalā vistara karalā dēśanā karanna puḷuvan ayat innavā.

그것은 어떤 puñña의 힘이나, 힘과 함께 얻은 것입니다. 그처럼 이 sāsana 안에도, ariya vinaya 안에도 엄니 없는 코끼리 수준의 arahant들이 계십니다. 그분들에게는 설법할 힘이 없습니다. 그러나 arahatta phala에는 아무 모자람이 없습니다. 그런 분들도 계십니다. 저마다의 수준에서 조금이나마 설해 무엇인가를 말할 수 있는 분들도 계십니다. 또 잘 풀이하고 자세히 설할 수 있는 분들도 계십니다.

ē nisā tamayi edā sivi piḷim̆biyāpat maha rahatan vahansēlāma dharma saṁghāyanāvalaṭa gattē anik aya ganna nætuva tava rahatan vahansēlā koccara hiṭiyada? abhignālābhī vunaṭa gattē næha. trividyālābhī vunaṭa gattē næhæ. sivi piḷisabhiyāpat maha rahatan vahansēlāma tōralā tamayi 51000 oyadi vaśayen dharma saṁghāyanaṭa aran tiyennē. itin ē vagē mokada ē dharmaya vigraha karaganna dharmaya gæṭalu tan visan̆danna anik ayaṭa bæhæ. arihat phalaya kiyana eka vena ekak. dharmanaya kiyana tava ekak. itin ē avasthāva venakoṭa arihat phalaya labalā hiṭapu aya samahara velāvaṭa ānanda hāmuduruvangen praśna ahalā tiyenavā. ānanda hāmuduruvō sōvān vitara. hæbæyi dharmagnānaya bohoma ihalin tibuṇā. ē nisā ānanda hāmuduruvō nætuva dharma saṁghāyanā pavatvanna bærikama nisāma. namut ara sammatayat tibuṇa. nædā siv piḷisin biyāpat maharahatan vahansēlāgē mēka pævætiya yutuyi ēka tamayi gælapennē kiyalā. ē nisā kivvā apramādī kohomahari dharma saṁgāyanāva karanna ikman karalā arihatyaṭa pat venna utsāha karanna kiyalā. itin anik aya tava vāda kaḷā. itin unvahansē arihatyaṭa pat velā siv piḷibā arihattayaṭa pat velā tamayi ē cānayaṭa giyayi kiyannē. giyahama dora vahalā tibuṇalu. doraṭa taṭṭa karalā kivvalu kaṭayutu hari dora arinna kiyalā. itin sivvi pirisabiyāpat arihat læbuṇāda kiyalā hapuhama læbuṇā kivvā. ehenam i dorayi mokada oya yatura hilā tiyennē nna kivvā. itin unvahansē adhiṣṭhāna kivvā iradi valin ætura hilā hin̆dagalā gihillā vunāṭa āsana dæn mēka vihiḷuvak hæṭiyaṭa sundara buddhāgamak hæṭiyaṭa ehema hadāgatta nǣna dharmaya dannē næti nisā. namut ē idiriphalaya læbū ayaṭa ēka eccara praśnayak nemeyi.

그래서 그때 paṭisambhidā를 얻은 큰 arahant들만 dhamma saṅgāyanā에 모셨습니다. 다른 arahant들은 얼마나 많았겠습니까? abhiññā를 얻었다고 모시지 않았고, tevijjā를 얻었다고 모시지 않았습니다. paṭisambhidā를 얻은 큰 arahant들만 가려 뽑아 dhamma saṅgāyanā에 모셨습니다. dhamma를 풀이하고 dhamma의 어려운 곳을 풀어내는 것은 다른 이들이 할 수 없었기 때문입니다. arahatta phala는 하나이고 dhamma의 앎은 또 다른 하나입니다. 그때 arahatta phala를 얻은 이들도 때로는 Ānanda 스님께 물음을 여쭈었습니다. Ānanda 스님은 sotāpanna쯤이었습니다. 그러나 dhamma의 앎은 아주 높았습니다. 그래서 Ānanda 스님 없이는 dhamma saṅgāyanā를 열 수 없었습니다. 그러나 paṭisambhidā를 얻은 큰 arahant들로 이것을 해야 한다는, 그것이 맞다는 관습도 있었습니다. 그래서 게으름 없이 어떻게든 dhamma saṅgāyanā 전에 서둘러 arahatta에 이르도록 애쓰라고 했습니다. 다른 이들이 또 따졌습니다. 그분은 arahatta에, paṭisambhidā를 갖춘 arahatta에 이르러 그 자리로 갔다고 합니다. 가 보니 문이 닫혀 있었답니다. 문을 두드리며 '일이 다 되었으니 문을 열어 주십시오' 했답니다. 'paṭisambhidā를 갖춘 arahatta를 얻었습니까?' 하고 묻자 '얻었습니다' 했습니다. '그렇다면 문은 왜? 열쇠 구멍이 있지 않습니까' 했습니다. 그러자 그분은 adhiṭṭhāna를 하고 iddhi로 열쇠 구멍으로 들어가 자리에 앉았습니다. 이제 이것을 우스개처럼, 아름다운 Buddhāgama처럼 만들어 버린 것은 dhamma를 모르기 때문입니다. 그러나 iddhi를 얻은 이들에게 그것은 그리 큰 일이 아닙니다.

mǣtakadīva indiyāvē hiṭapu ektarā yōgiyekuṭa mē dugī duppat minissu kanna nætuva inna hæri dækalā. viśāla saṁvēgayak upannalu. anē maṭa mama mokada karannē? mē ayaṭa malla ḷan̆ga hari deyak tibuṇā mama denavanē. itin mehema hæn̆gīm æti vuṇā. eka davasak ehema hitalā hanam nikamaṭa balanakoṭa pātraya barayilu. ædalā balanakoṭa āhāra pirilu. kohen āvada eyā dannennē næda? dhyānalābhīva hiṭapu kenek. īṭa passē mē āhāra tiyennē kohen hambavuna hari kamak næhæ mēgollanṭa denna puḷuvana kiyalā dunnalu. denaval denaval ivara vennē næhallu. koccara dunnat tava væḍenavalu. īṭa passē mēka āraṁci velā hiṭama bērenna bæripu gahalā eyāgē væḍak karagannat næhælu pōli vaenavalu dānē ganna. antimaṭa kalpanā karala magē væḍat maha bādhāvak mē dānē pātraya dæn mama mokakda karannē mēkaṭa kiyalā. ī passē eyāgē guru mē viōgiyā hambavenna giyalu. ē varagāla mehema ekak vuṇā. magē ōnakamen nemī kaḷēt maṭa mehema adahatak æti vuṇā. ē adahatama liyanna paṭan gattā mē dāna pātrayak piruṇā kivvalu. koccara dunat mēka ivara vennē. dæn maṭa mēka mahā karadarayak velā tiyennē. dæn ōka næti karagannada ōnē æhuvalu. ov kivvalu. ē parakala dāna pātraya pættakin tiyalā catutta dhyānayaṭa samavadanna kivvaluda samadilā caturat dhyānayen nækilā dānayē ivara vēvā kiyalā adhiṣṭhāna karanna kivalu. adhiṣṭhāna karā āya samavadinna kivvalu. īṭa passē kivvā vagē catura saddhāna samada na dāna patraya adhiṣṭhāna karalalā mēka ivara vēvā kiyalā. ē vaṭitti ivara nǣhæ. ē kivvaṭa hituvaṭa āyi samādhiya samida apatē balalā dāna patraya ivara vunā. deveni særē caturasaya adhiṣṭhāna karalā caturasadhāya sama vædilā deveni særi āya sæsarayak aha velā balanakoṭa dāna pātraya his venavala īṭa passē āvē næhæ.

최근 인도에 있던 어떤 yogi가 가난한 사람들이 먹을 것 없이 지내는 모습을 보고 큰 saṃvega가 일었답니다. '아, 내가 어떻게 하지? 내게 무엇이라도 있으면 줄 텐데.' 이런 마음이 들었습니다. 어느 날 그렇게 생각하고 문득 보니 발우가 무겁더랍니다. 열어 보니 먹을 것이 가득하더랍니다. 어디서 왔는지 그도 몰랐겠지요. jhāna를 얻은 이였습니다. 그 뒤 이 먹을 것이 어디서 왔든 상관없다, 이들에게 줄 수 있다 하고 주었답니다. 주고 또 주어도 끝나지 않더랍니다. 아무리 주어도 더 늘어나더랍니다. 그 뒤 소문이 나서 빠져나올 수 없게 되었고, 자기 일도 할 수 없게 되었답니다. 먹을 것을 받으려 줄을 섰답니다. 마침내 생각해 보니, 이 dāna 발우가 내 일에 큰 걸림이 되었다, 이제 이것을 어떻게 하나 하고, 그 뒤 자기 스승 yogi를 만나러 갔답니다. '이런 일이 생겼습니다. 제가 원해서 한 것도 아닌데 이런 생각이 들자 그 생각대로 이 dāna 발우가 가득 찼습니다. 아무리 주어도 끝나지 않습니다. 이제 큰 골칫거리가 되었습니다.' '이제 그것을 없애고 싶으냐?' 하고 묻자 '예' 했답니다. 그러자 'dāna 발우를 한쪽에 두고 넷째 jhāna에 들어라. 들었다가 넷째 jhāna에서 나와 dāna가 끝나기를 하고 adhiṭṭhāna를 하라. adhiṭṭhāna를 하고 다시 들어라' 했답니다. 그 뒤 말한 대로 넷째 jhāna에 들었다가 dāna 발우에 대해 이것이 끝나기를 하고 adhiṭṭhāna를 했습니다. 그런데도 끝나지 않았습니다. 그렇게 말하고 생각했는데도. 다시 samādhi에 들었다가 나와 보니 dāna 발우가 끝났습니다. 두 번째로 넷째 jhāna를 adhiṭṭhāna하고 넷째 jhāna에 들었다가 두 번째로 다시 나와 보니 dāna 발우가 비어 있었고, 그 뒤로는 오지 않았답니다.

karanna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기