와하라까 코리아
CD010-05

CD010 · 5번째 · 45분 · 원문 녹음

pañcakkhandha

පංචස්කන්ද.

itin anit kenek hæma kenekma bahina tīraṇa mēka hari kiyalā bahaganna nigamana okkoma tamāgē tiyena dr̥ṣṭiyaṭa anuva bæhægatta ēvā.

그러니 다른 사람들, 누구나 내리는 판단, '이것이 옳다'고 내리는 결론은 모두 저마다 지닌 diṭṭhi에 따라 내린 것입니다.

dr̥ṣṭiyak siyalu dr̥ṣṭiyangen midilā balalā nigamanaya parama satvaya dakinavā. ē dakina satyaya adahasa satya nigamanaya anik ayaṭa ganna bæ. mityā nigamanayan tamayi anik aya gannē.

모든 diṭṭhi에서 벗어나 보고 내린 결론이라야 궁극의 진실을 봅니다. 그렇게 보는 진실, 참된 결론을 다른 사람들은 가질 수 없습니다. 다른 사람들이 내리는 것은 그릇된 결론입니다.

mityā nigamanayangen bahinnē avidyāva nisā. mē avidyāva tiyena kenāgē nigamanaya tamayi dæn api hitamukō avidyāva nisā bæhægannavā nigamanayak magē daruvak.

그릇된 결론에 빠지는 것은 avijjā 때문입니다. avijjā가 있는 사람의 결론이란 이런 것입니다. 예를 들어 avijjā 때문에 '내 아이'라는 결론에 빠졌다고 해 봅시다.

dæn karapu væḍak gæna anik kenā kohomada kiyannē mama kohomada kiyannē? um̆bē daruvā maha kæta ḷamayek ban menna mehema væḍak kaḷā. piḷigannavada?

그 아이가 한 일을 두고 다른 사람은 어떻게 말하고 나는 어떻게 말합니까? '자네 아이는 아주 못된 아이야, 이런 짓을 했어'라고 하면 받아들입니까?

ov itin magē eka tamayi okaṭama pēnnē. æhæṭa

'그래, 저 사람들 눈에는 내 아이 것만 보이는구나.'

kanna pēnna innē pæṭiyā uccaranē. aran gennē van̆duru pæṭuva vāgē unṭa pēnnē næhæ magē kāgē hæṭi. ē hiriyāva oya katā karanna vena ekak nē van dannē nætuva dæn api giya kohē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

apē dr̥ṣṭiya anukūlava api væḍalā misak ætta nætavada anna varadina tæna.

우리는 우리 diṭṭhi에 맞추어 볼 뿐, 있는 그대로 보지 않지 않습니까? 바로 거기서 어긋납니다.

oya manasaka katā karanna epā. oya ūva eka katā karā nam okkoma hari. oya īrisayā tiyannē ēkayi. vena ekak nemeyi mama ēka katā karana balā inna bæri kama tiyennē. ongē hæṭiya okkoma an̆da dannavā. dæn avaṁkavama kivvot ehema ara

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

manussayāgē pudgalayāgē tattvaya pennanavā. vināśayak vena bavaṭama karuṇu pennavat ma piḷigannavanē

그것은 그 사람의 처지를 드러내는 것입니다. 망하게 된다는 근거를 보여 주어도 받아들이겠습니까?

tamangē dr̥ṣṭiyaṭa anun piḷigannavā taman nigamanaya karanavā misā. mona vidihakavat bæhæ. ē dr̥ṣṭiya kapāgannakan satyaya dakinna.

사람들은 자기 diṭṭhi에 따라 남의 말을 받아들이고 결론을 내릴 뿐입니다. 그 diṭṭhi를 끊어 내기 전에는 어떤 식으로도 진실을 볼 수 없습니다.

mama mē mē vidiyaṭa hadānnē mehema geval doraval hadāgena mē mehema karagena hadāgena inna ōnē. anāgatayē magē balāporottuva mēkayi.

'나는 이렇게 집과 문을 짓고 이렇게 꾸려서 살고 싶다. 앞날의 내 바람은 이것이다.'

ohoma kiyanakoṭa ōka karanna yanna epā ban oyalā dannē nætu oya pættē yahaṭa mahā āvā haṭayak tiyanē pætta ōka dæn vævak hatanna katāvak tiyenavā idiri kālē. væva hadanna gattaṭa passē oya okkoma vaturaṭa yaṭa venavā dæn geval hadalāma mokaṭada

그렇게 말하면 '그거 하지 마. 너희는 모르지만 그쪽에는 앞으로 저수지를 만든다는 이야기가 있어. 저수지를 짓기 시작하면 그곳은 다 물에 잠기는데 이제 와서 집을 지어 뭐 하겠나.'

ovan dækkanē dīriyākāraya æhæ hæṭi. ūṭa divæk tiyenē mēka vævva hadana pāpa inna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

api giya hadanavā kiyalā dænagattahama ēka vahanaṭanē oya kiyannē. oya adahasa tiyena api araka anumata karanavā.

'우리가 집을 짓는다는 걸 알고 막으려고 그렇게 말하는 거야.' 그런 생각을 가진 우리는 그쪽 생각을 옳다고 여깁니다.

api ehema karannē næhæ. api hæma velēma balannē. apē vāsiyaṭa kiyalā api katāvaṭama kiyanavā. tamangē vāsiyaṭa tamanṭa hon̆da pēnnē kāraṇaya pēnnē. itin ōka ehema pēnavā kiyalā kiyanavā nam tarahayi.

우리는 그렇게 하지 않습니다. 우리는 늘 우리에게 이로운 쪽으로 보고, 말도 그렇게 합니다. 자기에게 이롭고 자기에게 좋아 보이는 것만 보입니다. 그런데 '당신은 그렇게 보고 있다'고 말해 주면 화를 냅니다.

oya upēkṣā sahagata satvayanṭa hētukāraka vena tattvayaṭa tamangē manasa dharmaya tuḷin goḍanægunot vitarayi. avaṁkavama ēka ē kiyana dharmayak kiyalāma piḷiganna. nætnam ēka dharmayakda kiyalā piḷigannak kæmati næha. mē lōka svabhāvaya ēkayi.

upekkhā를 지닌 존재가 될 만한 상태로 자기 마음이 dharma를 통해 세워졌을 때에만 정직하게 그것을 dharma라고 받아들입니다. 그렇지 않으면 그것이 dharma인지조차 인정하려 하지 않습니다. 이것이 세상의 본성입니다.

itin api mē paṁcaskandhayaṭa goḍa gahalā tiyennē onna oya avidyāven tr̥ṣṇāven goḍagahapu dr̥ṣṭi valin goḍanapu paṁcaskandhayak.

그러니 우리가 쌓아 놓은 이 pañcakkhandha는 바로 avijjā와 taṇhā로 쌓은 diṭṭhi들로 세운 pañcakkhandha입니다.

ē nisā tamayi mē paṁcaskandhaya dukkhaskandhayak kiya dænaganna kivvē.

그래서 이 pañcakkhandha를 dukkhakkhandha, 곧 괴로움의 무더기라고 알라고 하신 것입니다.

mēkē sæpak goḍagahanna bæ. mulāva nisāma goḍa gahapuvāma tamayi paṁcaskandhaya tiyennē.

여기에는 즐거움을 쌓을 수 없습니다. 미혹 때문에 쌓았기에 pañcakkhandha가 있는 것입니다.

tattvaya dækka nam goḍa gæhilalā natara karalā keḷavara karanavā. athærīma novælama vidīma hæra vena mokakda ganna tiyennē? paṁcaskandhaya gena siyalu sambandhaya chandara rāgaya duru karana pættayi ætta. ætta dækkā nam īṭa passē paṁcaskandhaya goḍa kara natara karanavā misā ætten goḍa karana paṁcaskandhayak lōkē næha.

실상을 보았다면 쌓는 것을 멈추고 끝을 냅니다. 놓아 버림, 집착하지 않음, 벗어남 말고 무엇을 가질 것이 있습니까? pañcakkhandha에 대한 모든 얽힘과 chandarāga를 없애는 쪽이 진실입니다. 진실을 보았다면 그 뒤로는 pañcakkhandha를 쌓는 일을 멈출 뿐, 진실로써 쌓는 pañcakkhandha는 세상에 없습니다.

anna atahærīmen nolamen midīma gonnaṭa paṁcaskandhayak pævætmakaṭa ayiti ekak nǣha lōkē pahaḷa vennē. paṁcaskandhakandha.

놓아 버림, 집착하지 않음, 벗어남으로 쌓이는 pañcakkhandha, 존재(bhava)에 속하는 그런 것은 세상에 나타나지 않습니다. 그것이 pañcakkhandha입니다.

anna ē paṁcaskandhaya dukkhaskandhayak kivvā. paṁcaskandhaya avidyāven tr̥ṣṇāven goḍanagana ekak nisayi. mulāven dr̥ṣṭiyen goḍanāganna. ē nisā tamayi ēka dukkhaskandhayak hariyak næti ekak kiyalā.

그래서 그 pañcakkhandha를 dukkhakkhandha라고 하셨습니다. pañcakkhandha는 avijjā와 taṇhā로 세우는 것이기 때문입니다. 미혹과 diṭṭhi로 세우는 것입니다. 그래서 그것을 dukkhakkhandha, 알맹이 없는 것이라고 하는 것입니다.

næma kiyanavā ko kiyannē paṁca upādānaskandhaya bayi kiyalā kiyannē. o paṁcaskandhayayi, paṁca upādānaskandhayayi kiyana mē deka tōraganna ōnē.

그런데 어디서는 pañcupādānakkhandha가 괴로움이라고 말합니다. pañcakkhandha와 pañcupādānakkhandha, 이 둘을 가려 알아야 합니다.

paṁca upādānaskandhaya vennē paṁcaskandhayak.

pañcupādānakkhandha가 되는 것은 pañcakkhandha입니다.

paṁcaskandhayaṭa ayiti vennē rūpa kṣaṇayayi, vēdanā kṣaṇayayi, saṁgnā kṣaṇayayi, saṁkhāra kṣaṇayayi, viññāṇa kṣaṇayayi. dæn api bæn̆dilā innē mē kṣaṇa valada? nætnam kṣaṇa kōṭi kaṇan sampīḍanaya karagatta ektara api visin gonna nagāgatta sammata valada? api hita bæn̆dagannē. hon̆dayi kiyalā gattē narakayi kiyalā gattē.

pañcakkhandha에 속하는 것은 rūpa의 khaṇa(찰나), vedanā의 khaṇa, saññā의 khaṇa, saṅkhāra의 khaṇa, viññāṇa의 khaṇa입니다. 그런데 우리가 묶여 있는 것이 이 khaṇa들입니까? 아니면 수억의 khaṇa를 뭉쳐 우리가 쌓아 올린 어떤 sammuti(관습적 개념)들입니까? 우리가 마음을 묶고 좋다고 여기고 나쁘다고 여긴 것은 무엇입니까?

oya hæma ehekama gannē kṣaṇaya eka nemeyi. ehenam eka vidiṭakaṭa pahaḷa vennē ēka kṣaṇayak pamaṇak nam. skandhayak eka særēka pahaḷa vennē nætnam. api sæpayi vaśayen gannē hari duka vaśayen gæṭīm vaśayen gannē hari skandhayak visa kṣaṇayak nemeyi nam. api kohomada ekin ekaṭa ædalā bæn̆dalā hadalā hiṭan ē kṣaṇayen kṣaṇa goḍāk hadalā bæn̆dalā hadāgattē nætnam ara skandhayak vaśayen api ven karagatta koṭasa gannē.

그 모든 경우에 우리가 붙잡는 것은 khaṇa 하나가 아닙니다. 한 번에 나타나는 것이 khaṇa 하나뿐이고 khandha가 한꺼번에 나타나지 않는다면, 우리가 즐거움으로든 괴로움이나 거부로든 붙잡는 khandha가 khaṇa 하나가 아니라면, 우리가 하나하나 끌어다 묶어 수많은 khaṇa를 엮어 만들지 않았다면 어떻게 khandha라고 따로 떼어 낸 그 부분을 붙잡겠습니까?

api āśvādaya vidinna yam sammata avasthāva panavā gannavā. mē micara lassana rūpayak. oya rūpaya kiyana eka monavada hædilā tibunē. apē hitē tiyena rūpaya ekak. ē rūpaya balanakoṭa manasa vaśayen manasaṭa aramuṇu vecca avasthāva paluvahama kṣaṇa kōṭi prakōṭi gānavā.

우리는 assāda(맛)를 누리려고 어떤 관습적 상황을 정해 놓습니다. '이건 정말 아름다운 형상이다.' 그 형상이라는 것은 무엇으로 이루어져 있었습니까? 우리 마음속의 형상 하나입니다. 그 형상을 볼 때 마음의 대상이 된 그 상황을 쪼개 보면 수천억의 khaṇa가 됩니다.

rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana ēvan bæluvot ehema rūpa, vēdanā, saṁgnāṇa, saṁkhāraṇa, viññāṇa akṣaṇa kōṭi prakōṭi gāṇika sampiṇaḍanayak tamayi. api mē lassana rūpaya kiyana vacanayen gattā nam gattē.

rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa를 살펴보면, 우리가 '아름다운 형상'이라는 말로 붙잡은 것은 수천억의 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa khaṇa가 뭉친 것입니다.

ēvayen eka kṣaṇayakin apiṭa kavadāvat lassanak balannavat kætak balannavat mē ekakvat hamba vennē næha. āśvāda vaśayen ganna kṣaṇayakin bæha.

그 가운데 khaṇa 하나로는 아름다움을 보든 추함을 보든 어느 것도 결코 얻을 수 없습니다. assāda로 붙잡는 것을 khaṇa 하나로는 할 수 없습니다.

kṣaṇayak kṣaṇaya pāsā goḍanagannā vū mē paṁcaskandha samu pravāhaya goḍanagena sampiṇaḍanayan kæṭi karalā ēvā kōṭi prakōṭi ganvala sana aṁśu ekatu karalā hadāgatta ēkīya vaśayen gatta sammata vala tamayi. mēka suvayi, mēka lassanayi, mēka sundarayi, mēka suvan̆dayi, mēka rasayi mē ādivin api gannē. ehenam

khaṇa마다 세워지는 이 pañcakkhandha의 흐름이 쌓여 생긴 뭉침들을 다시 뭉쳐, 수천억 개의 잘디잔 알갱이를 모아 하나로 붙잡은 sammuti 속에서 우리는 '이것은 편하다, 이것은 아름답다, 이것은 곱다, 이것은 향기롭다, 이것은 맛있다' 하는 식으로 붙잡습니다.

api hitanna tiyannē api visin goḍa nagāgata mānasikatvayaka misāmāna pævætmē svabhāvaya niyama svabhāvayet nemeyi.

그렇다면 우리가 생각해야 할 것은, 그것은 우리가 스스로 쌓아 올린 마음가짐일 뿐 존재의 참된 본성이 아니라는 것입니다.

pævætmaṭa ehema paramārtha kramayak tiyenavā nam yana kramayak api hita bæn̆dagena tiyennē ē ṭiken nemeyi api goḍanna nagāhagatta mānasikatvaya gæṭilā tiyennē ælilā tiyennē ēken mulā velā tiyennē ēvaṭa.

존재에 그런 paramattha(궁극)의 방식이 있다 해도 우리가 마음을 묶은 것은 그것이 아닙니다. 우리가 쌓아 올린 마음가짐이 거기에 부딪치고 달라붙고 그것에 미혹되어 있는 것입니다.

itin etakoṭa anna ē mulā ælīmaṭa gæṭīmaṭa mulā vīmaṭa kṣaṇayak madi nisā kṣaṇa kōṭi prakōṭigānaka sampiṇaḍanayangen hadāgatta sammata tamayi. api ælīmaṭa, gæṭīmaṭa mulāvaṭa hētu vemi sasara pævætmaṭa a hon̆dayi kiyalā allagena innē. allaganna hētu vennē. upādānaya karannē. menna mē nisā mē skandha

그러니 달라붙고 부딪치고 미혹되는 데는 khaṇa 하나로는 모자라기에, 수천억 khaṇa를 뭉쳐 만든 sammuti가 우리의 달라붙음과 부딪침과 미혹의 원인이 되어 saṃsāra의 존재로 이끌고, 좋다고 붙잡고 있게 합니다. 붙잡는 원인이 되는 것, 그것이 upādāna입니다.

upādānaya karannē. menna mē nisā mē skandha ekin eka upādānaya karalā bæn̆dalā gatta nisā kiyanavā rūpa ekakin bæn̆da nisā rūpa upādānayak karalā ævillā ēkaṭa bæn̆dagatta nisā. anna ē skandhayaṭa rūpa upādānaskandhaya.

이 때문에, 이 khandha들을 하나하나 upādāna로 붙잡아 묶어 가졌기에, rūpa 하나에 묶여 rūpa를 붙잡아 오면서 거기에 묶였기에 그 khandha를 rūpupādānakkhandha라고 합니다.

rūpa upādānaskandhayaka atīta anāgata vartamāna kiyana turunāliyaka sambandha vecca koṭas okkoma kæṭi karalā gatta manasin goḍa nagāgatta saṭahanak rūpa upādānaskandhaya. rūpaskandhaya kiyannē ē ē mohotak pāsāma kṣaṇayak kṣanayak pāsā gēvi yana cittakṣaṇayakaṭa ayiti vannā vū ē kṣaṇaya

rūpupādānakkhandha란 과거·미래·현재라는 세 때에 걸친 부분들을 모두 뭉쳐 마음으로 세운 하나의 기록입니다. rūpakkhandha란 매 순간, khaṇa마다 지나가는 cittakkhaṇa 하나에 속하는 그 khaṇa입니다.

itin ehenam lōka satyayā dukayi kiyalā gannē rūpa upādānaskandhaya paṁca upādānaskandhaya dukayi kiyalā gattē. lōkayē nemeyi duka geṭana kivvē apē dr̥ṣṭiya dr̥ṣṭiyen goḍagāgatta duka dr̥ṣṭiyen bæhægatta dēkayi tiyennē. ē nisā upādānaskandhaya dukayi kiyanna hētuva rūpaskandhaya nemeyi duka kiyannē rūpa upādānaskandhayayi kiyannē hētu anna ēkayi.

그렇다면 세상의 진실로서 괴로움이라 한 것은 rūpupādānakkhandha, pañcupādānakkhandha를 괴로움이라 한 것입니다. 세상을 괴로움이라 한 것이 아니라, 우리 diṭṭhi로 쌓아 올린 괴로움, diṭṭhi로 빠져든 것이 있을 뿐입니다. 그래서 upādānakkhandha를 괴로움이라 하는 까닭, rūpakkhandha가 아니라 rūpupādānakkhandha를 괴로움이라 하는 까닭이 바로 그것입니다.

goḍanagat ē tamayi ælunē. ē ælicca nisāmayi gæṭenna vunē. ē nisāmayi asāhana hadāgattē.

쌓아 올린 그것에 달라붙었습니다. 달라붙었기에 부딪치게 되었고, 그 때문에 갈망을 지어냈습니다.

itin goḍanagāgattē manasen taman visin goḍanagāgatta boruvak nam kǣli kǣli ekatu karalā ekatu karalā æti eka taman goḍa nagāgena manasen bæluvānam. ēkaṭa nam æluṇē ēkaṭa nam gæṭunē ēkaṭa nam mulā vunē. duka tibilā tiyennē goḍanagat upādānaskandhayaṭa.

그러니 쌓아 올린 것이 마음으로 스스로 쌓은 거짓, 조각조각 모으고 모아 스스로 세운 것을 마음으로 본 것이라면, 거기에 달라붙고 거기에 부딪치고 거기에 미혹된 것입니다. 괴로움은 쌓아 올린 upādānakkhandha에 있습니다.

anna ēka ehenam rūpa paṁca upādānaskandha dukayi kivvē onna ōkaṭayi. dæn paṁcaskandhaya paṁcaskandha kiyana ēvāyi upādānaskandha kiyana ēvāyi dekak tērum ganna ōnē. in

rūpa를 비롯한 pañcupādānakkhandha를 괴로움이라 한 것은 바로 이 때문입니다. 이제 pañcakkhandha라는 것과 upādānakkhandha라는 것, 이 두 가지를 이해해야 합니다.

goḍanagāgatta eka nisā. api krama dekakaṭa goḍanaganavā. ekak tamayi avidyāva nisā, tr̥ṣṇāva nisā ēvā yaḷi yaḷi goḍanaganaga api āśvādaya bæn̆denavā. bæn̆di bæn̆dī mē lōkē lassana deyak, suvan̆da deyak, raha deyak nigamanaya kara mē ahaval dē suvan̆dayi, ahaval dē rasayi. āya mehema nigamanayak karanavā. dæn mē eka nigamana raṭāvak.

쌓아 올린 것이기 때문입니다. 우리는 두 가지로 쌓습니다. 하나는 avijjā 때문에, taṇhā 때문에 그것들을 거듭 쌓으며 assāda에 묶이는 것입니다. 묶이고 묶여 이 세상에서 아름다운 것, 향기로운 것, 맛있는 것을 결론짓습니다. 이것은 향기롭다, 저것은 맛있다. 또 이런 결론을 내립니다. 이것이 결론을 짓는 한 가지 틀입니다.

ōka avidyāvē nigamanaya nisā api oya jātiyama gōcara bhukti vin̆dinnaṭa avaśya karana vidihē indriya æsakana divanāsaya śarīraya mana kiyana indriya hayaku ēkaṭa gōcarana bāhira vipāka parisarayak vaśayen rūpa śabda gan̆da rasa sparśa kiyana sampiṇaḍanayan ekatu karaganna kramaya kiyalā hada hæḍagaha gatta kramayakut menna mē deka depætten ekatu karagena api vipāka bhuktiyak van̆dinavā.

avijjā의 결론 때문에 우리는 바로 그런 대상(gocara)을 누리는 데 필요한 indriya, 곧 눈·귀·혀·코·몸·마음이라는 여섯 indriya와, 거기에 맞는 바깥 vipāka 환경으로서 형상·소리·냄새·맛·닿음이라는 뭉침들을 모으도록 다듬어 만든 방식, 이 둘을 양쪽에서 모아 vipāka를 누립니다.

pera bhavayēdī avidyāva nisā gatta vipāka bhuktiya. mē bhavaya arihatyaṭa pat vuṇā vipāka bhuktiya tiyenavā.

그것은 전생에 avijjā 때문에 받은 vipāka 누림입니다. 이번 생에 arahant가 되었어도 vipāka 누림은 있습니다.

ēka ayin karanna bæ. ēnisā eyāṭat siddha venavā. ara vipāka bhuktiya nisā gonnagā gatta lassana kiyana ēvaṭa, suvan̆da kiyana ēvaṭa, raha kiyana ēvaṭa, nīrasa kiyana ēvaṭa, apriyā karana ēvaṭa, priya karana ēvaṭa gōcara vennē. ehenam duka vaśayen, sæpa vaśayen vipāka dukkha vaśayen vipāka sæpa vaśayen dænenna ēvā dænenavā.

그것은 없앨 수 없습니다. 그래서 그 사람도 그 vipāka 누림 때문에 쌓인 아름다움, 향기, 맛, 맛없음, 싫은 것, 좋은 것을 대상으로 맞게 됩니다. 그러니 괴로움으로, 즐거움으로, vipāka의 괴로움으로, vipāka의 즐거움으로 느껴질 것들은 느껴집니다.

hæbæyi eyā yathārthaya dænagena saṁkhāra goḍanægīma natara karapu nisā. matuvaṭa ē nisā haṭaganna goḍanagāgannā vū sæpa duk kiyana dekē nǣ. ē deken midilā.

다만 그는 실상을 알고 saṅkhāra 쌓기를 멈췄기에, 앞으로 그로 인해 생겨나 쌓일 즐거움과 괴로움 두 가지에는 있지 않습니다. 그 둘에서 벗어났습니다.

vipāka vaśayen pera baven haṭagatta avidyāvē pratiphalaya vaśayen gattē ēka piriṇivam pāna mohota denakan karanna deyak næha. ēkaṭa uruma sæpa vēdanā duk vēdanā dænīmak sampiṇaḍanayak matuvīmak ēvaraṭa æti vennā vū āśvāda hō dukkhita bhāvayan hō gōcara vīmak siddha venavā. ē tuḷin ē gamanē enavā. ēkayi siddha vennē.

vipāka로서, 전생에서 생긴 avijjā의 결과로 받은 것은 parinibbāna에 드는 순간까지 어찌할 도리가 없습니다. 거기에 따르는 즐거운 vedanā와 괴로운 vedanā의 느낌, 뭉침의 떠오름, 그때까지 생기는 assāda나 괴로운 상태가 대상으로 나타납니다. 그것을 겪으며 그 길을 갑니다. 그것이 일어나는 일입니다.

anna etakoṭa apiṭa pennanavā ada karagena tiyennē paṁca upādānaskandhaya næti karanna bæhæ. ēka pera vipākaya.

그러면 우리에게 드러나는 것은, 지금 지니고 있는 pañcupādānakkhandha는 없앨 수 없다는 것입니다. 그것은 이전의 vipāka입니다.

api dæn ennet æhæṭa pēnnē mātrayak nemeyi. bælugama pēnavā sampiṇaḍanayak. rūpayak vaśayenma pēnavā. hæbæyi rūpa upādānaskandhayak.

지금 우리 눈에 보이는 것도 단지 그것뿐인 것이 아닙니다. 보면 뭉친 것이 보입니다. 형상으로 보입니다. 다만 rūpupādānakkhandha로서입니다.

rūpaskandhayaṭa dakinnē varṇa mātrayak vitarayi. dæn varṇa mātayak vitarak nemeyi æhæ rærapu gama pēnavā vaṭapiṭa okkoma api mahansi vunet næhæ ēka balanna. mokada vipāka vaśayen apiṭa sakas karalā dīlā tiyenavā mātrayen navattannē nætuva ara upādānāskandhaya karapu rūpa mahā sampiṇḍanayak ekak vaśayen peenena māyāvakin apē æhæ ravaṭalā æhæṭa ætul karalā manasaṭa danavanna vipāka kramayak haṭagena tiyenavā. ēka tamayi satvayāgē ēkaṭa tamayi ē dænennē. dæn apiṭa æhen

rūpakkhandha로 보는 것은 색깔뿐입니다. 그런데 색깔만이 아니라 눈을 뜨면 주위가 다 보입니다. 그것을 보려고 애쓰지도 않았습니다. vipāka로 우리에게 마련되어 주어져 있기 때문입니다. 색깔에서 멈추지 않고, upādānakkhandha가 된 커다란 형상의 뭉침을 하나로 보이게 하는 환영으로 눈을 속여 눈에 들이고 마음에 느끼게 하는 vipāka의 방식이 생겨 있습니다. 그것이 중생의 방식이고, 그래서 그렇게 느끼는 것입니다.

ēkaṭa tamayi ē dænennē. dæn apiṭa æhen balapuvahama koccara balanna giyāt varṇa mātrayak pamanāyi varṇa mātrayak pamanayi kiyalā foṭō ekak bæluva pēnnē nædda foṭō eka innē eka eyāṭa ēka pēnavada mēka mama ehema ekak kak dækkē na kaḷu vāgē dækkā sudu vāgē dækkā ehema kiyanna puḷuvanda

이제 눈으로 볼 때 아무리 '색깔뿐이다, 색깔뿐이다' 하며 보려 해도, 사진 한 장을 보면 사진 속 사람이 보이지 않습니까? 그 사람이 보이지요? '나는 이걸 검은 것처럼 보았다, 흰 것처럼 보았다'고 말할 수 있습니까?

bæhæ ēka dakinavanē sampūrṇavenma mokada api rūpa upādānaskandha vipākaskandhayak hadānna tiyenavā.

없습니다. 완전히 그 사람을 봅니다. 우리는 rūpupādānakkhandha라는 vipāka의 khandha를 만들게 되어 있기 때문입니다.

goṇa gattē hētu phalaya goḍanna gatta hētu phalaya hæbæyi eyā etanin ekak dakinavā. hētuphalaya mehema dækkāṭa

쌓아 올린 것은 원인과 결과입니다. 원인과 결과로 쌓은 것이지만 그는 거기서 하나를 봅니다. 원인과 결과를 이렇게 보았다 해도—

rūpayayi kiyalā allanna vaṭina kamak chandara rāgayen pavatvanna ṭikak mē. anna vidiyalā kiya canda rāgaya anāgataya gonnaganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna anāgataya gonnagannē oya piḷiban̆dava bætanē canda rāgaya. oya candara rāgaya nisāma tamayi yali yali gonna naga āvē. yathārthaya dænagattahama rūpaya pēnavā. ara vipāka vaśayen vipāka sandhiyak vaśayen āpu lassana nam lassanaṭa pēnavā. kætanam kætaṭa pēnavā. ē vidiṭama pēnavā.

미래를 쌓는 것은 그것에 대한 애착, 곧 chandarāga입니다. 바로 그 chandarāga 때문에 거듭거듭 쌓아 왔습니다. 실상을 알게 되면 형상은 보입니다. vipāka로, vipāka의 이어짐으로 온 것이 아름다우면 아름답게 보이고, 추하면 추하게 보입니다. 그대로 보입니다.

hæbæyi chandara rāgayen bæn̆dīmak atærilā giyānam. etana ælīmayi gæṭīmayi mulāvayi tunama dæmma æti kaḷā. ara pēna eka ehemama pēnavā. lassanayi kiyana hæṭiyaṭa pēena eka ehema pēnavā. kætayi kiyana eka ehema pēnavā. ævuṇāṭa lassanayi kiyalā ælennavā kætayi kiyalā gæṭennavā. ēn̆du ehi chandarāgayen bæn̆duno mānasikatvayak

다만 chandarāga의 묶임을 놓아 버렸다면, 거기서 달라붙음과 부딪침과 미혹 셋을 다 없앴다면, 보이는 것은 그대로 보입니다. 아름답다는 것은 그렇게 보이고 추하다는 것도 그렇게 보입니다. 그러나 보인다고 해서 아름답다고 달라붙고 추하다고 부딪치는, chandarāga에 묶인 마음은 거기에 없습니다.

næha. anna avidyāva duru kirīmen ē ṭika duru karapuma arihatayaṭa pat vuṇā kiyalā. ē

avijjā를 없앰으로써 그것들을 없앤 것을 arahant가 되었다고 합니다.

kiyannē viññāṇaya na citta avasthāvē tiyenavā. citta avasthāvaṭa nægenavā. ara pēna hariyē ara vidi dæn citta kivvaṭa citta avasthāvaṭa ennē ōkaṭa samava væduna. phalayaṭa samaværa hadayan ennē næ ov hadayan valin ehaṭa yanna yannē nǣha kohoma citta manō mānasaṁ enavā. oyien ehāṭa yannē næhæ. harayan vennē nǣ vidyā tr̥ṣṇā binda pama ēkayi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

māgē jīvitayē nivana san̆dahāya ov mēka karmasthānayak vaśayen gata karanavā nam kohomada karannē kiyanavā. itin nivana san̆dahāyi kiyalā api nigamanaya kaḷot ē nivana san̆dahā nam mama jīvitaya kæpa kaḷē. ē nivana san̆dahā monavada māgasin kaḷa yuttē kiyana kāraṇaya nigamanaya karaganna ōnē.

'내 삶은 nibbāna를 위한 것이다' — 네, 이것을 kammaṭṭhāna로 삼아 지낸다면 어떻게 해야 하느냐는 물음입니다. 'nibbāna를 위해서'라고 결론을 내렸다면 나는 그 nibbāna를 위해 삶을 바친 것입니다. 그 nibbāna를 위해 내가 무엇을 해야 하는지를 정해야 합니다.

nivana san̆dahā jīvitayak kæpa kaḷā nam æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana kiyana mēvāyin rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa dharma kiyana mēvā æsuraṭa yanakoṭa rāgayaṭa, dvēśayaṭa, mōhayaṭa hētu venavā nam vahama kṣaya kaḷa yutuyi. ēvayen ivat viya yutuyi.

nibbāna를 위해 삶을 바쳤다면, 눈·귀·혀·코·몸·마음으로 형상·소리·냄새·맛·닿음·dharma를 가까이할 때 그것이 rāga, dosa, moha의 원인이 된다면 곧바로 없애야 합니다. 거기서 물러나야 합니다.

jīvitaya kæpa kaḷē nivana san̆dahā nam jīvat vennē nivana san̆dahāyi. māgē jīvitayē nivana san̆dahāyi kiyana adahasa bohoma hon̆dayi.

삶을 nibbāna를 위해 바쳤다면 사는 것도 nibbāna를 위해서입니다. '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 생각은 아주 좋습니다.

ē adahasa gattahama ē adahasa tuḷa mama pihilā kriyātmaka vennē kohomada? mē karmasthānaya vaḍannē kohoma kiyalā dænaganna ōnē. māgē jīvitayē nivana san̆dahā nam māgē jīvitaya pavatvannē mama kohomada?

그 생각을 가졌다면 그 생각 안에 자리 잡고 어떻게 움직일지, 이 kammaṭṭhāna를 어떻게 닦을지를 알아야 합니다. 내 삶이 nibbāna를 위한 것이라면 나는 내 삶을 어떻게 이어 가야 합니까?

æsen rūpa balamin, kanen saddahamin, nāsayen gandhaya ganimin, diven rasa ganimin, śarīrayen pahata ganimin, hiten dharmayan ganimin oya tuḷa pavatvanavā. jīvitaya pavatinnē oya tuḷa. ehenam mē pavatvana ēvā maṁ lōkaya san̆dahā rāga sahagatava, dvēśa sahagatava, mōha sahagatava gannaka lōkaya san̆dahā. nivara san̆dahā jīvitayē api hiṭavannē rāgaya duru kirīmaṭa, dvēśaya duru kirīmaṭa, mōhaya duru kirīmaṭa magē pævætma kriyātmaka karanavā. sarva sampūrṇa bhāvanāvak tiyenavā. hæbæyi æhæṭa

눈으로 형상을 보고, 귀로 소리를 듣고, 코로 냄새를 맡고, 혀로 맛을 보고, 몸으로 닿음을 느끼고, 마음으로 dharma를 받으며 그 안에서 이어 갑니다. 삶은 그 안에서 이어집니다. 그렇다면 이렇게 이어 가는 것들을 rāga, dosa, moha와 함께 붙잡으면 그것은 세상을 위한 것입니다. nibbāna를 위한 삶에서는 rāga를 없애고, dosa를 없애고, moha를 없애도록 나의 존재를 움직입니다. 그것이 온전한 bhāvanā입니다.

sampūrṇa bhāvanāvak tiyenavā. hæbæyi æhæṭa rūpayak pēnakoṭama lassanayi kiyalā ganna yana eka atæralā taman dænaganna ōnē ēka asāra pætta dakinna ōnē.

다만 눈에 형상이 보이자마자 아름답다고 붙잡으려는 것을 놓고, 스스로 알아차려 그 알맹이 없는 면을 보아야 합니다.

lassanayi kiyalā gattot ēka rāgayaṭa hētu venavā. īṭa viruddhayak apihama dvēśayaṭa gæṭīmaṭa hētu venavā. ēka tava særi saranna hituvot ēkak bala balā inna hituvot mulāvaṭa hētu venavā. ehenam magē jīvitaya ē kāraṇā tunaṭa giyot nivana san̆dahā nemeyi. māgē jīvitayē nivana san̆dahā kiyana tīraṇaya mama innavā nam ēkē ādīnava dækalā vahā mēka pahakaṭa dānna ōna.

아름답다고 붙잡으면 rāga의 원인이 됩니다. 그 반대를 만나면 dosa, 곧 부딪침의 원인이 됩니다. 그것을 더 맴돌거나 계속 바라보고 있으려 하면 moha의 원인이 됩니다. 그러니 내 삶이 그 세 가지로 간다면 nibbāna를 위한 것이 아닙니다. '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 결심에 서 있다면 그 ādīnava(위험)를 보고 곧바로 이것을 버려야 합니다.

ēken athærīmak ætda noyalmak ætda? midīmak ætda ēka śāntayika praṇītayak etana sihi karanna ōnē.

거기에 놓아 버림이 있는가, 집착하지 않음이 있는가, 벗어남이 있는가, 그것이 고요하고 빼어난가를 그 자리에서 떠올려야 합니다.

itin mē adahasama hon̆dayi nivan dakinna. hæbæyi nemeka kriyātmaka dænaganna ōnē. dæn māgē jīvitaya nivana san̆dahā kiyalā apramādī venavā nam ohomayi.

그러니 이 생각 자체는 nibbāna를 보는 데 좋습니다. 다만 그것을 어떻게 실천하는지 알아야 합니다. '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라며 appamāda(게으르지 않음)로 산다면 그렇게 하는 것입니다.

namut mēka anupūrva kramayak misā siyalu lōkē satvayenṭa apramādīva mehema yanna bæhæ siyalu ākārayen ehema giya dina hatenkan arihat phalaya labanna puḷuvan śaktiyak tiyenavā. yanna puḷuvan kenekuṭa. namut ēka horanna bæhæ siyallanna.

그러나 이것은 차례로 나아가는 방법일 뿐, 세상의 모든 중생이 이렇게 게으름 없이 갈 수는 없습니다. 모든 면에서 그렇게 간다면 칠 일 안에 arahant의 열매를 얻을 수 있는 힘이 있습니다. 갈 수 있는 사람이라면요. 그러나 모두가 그렇게 할 수는 없습니다.

mē adahasa bohoma vaṭinavā.

이 생각은 아주 값집니다.

sammā ājīvayayi metana pirennē. māgē jīvitaya nivana san̆dahāya kiyannā vū adhiṣṭhānaya tiyenavā nam etana sammā ājīva kiyana ārya mārga aṁgaya væḍenavā.

여기서 채워지는 것은 sammā ājīva입니다. '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 adhiṭṭhāna가 있다면 거기서 sammā ājīva라는 성스러운 길의 갈래가 자랍니다.

īṭa passē ē san̆dahā nam ē san̆dahā novana pætten ahak vennat ē san̆dahā vana pættaṭa ekka vennat ohu utsāhayak vyāyāmayak karanakoṭa sammā vāyāmaya væḍenavā.

그다음 그것을 위해, 그것에 맞지 않는 쪽에서 비켜나고 그것에 맞는 쪽에 함께하려고 애쓰고 힘쓸 때 sammā vāyāma가 자랍니다.

ē san̆dahā mēka hon̆dayi, mēka narakayi mēka rāga, dvēśa, mōha sahitayi mēka vīta rāgī vīta dōṣī vīta mōha mēka rāga akṣayaṭa, dvēśakyaṭa, mōhakyaṭa hētu venayi kiyalā. nuvaṇin tērum aragena manā sihiyen giya hæma ehema aramuṇak gānema hiṭiyāma sammā satiya væṭenavā.

그것을 위해 '이것은 좋다, 이것은 나쁘다, 이것은 rāga·dosa·moha와 함께한다, 이것은 rāga·dosa·moha를 떠났다, 이것은 rāga·dosa·moha가 다하는 데 원인이 된다'를 지혜로 이해하고, 바른 sati로 대상마다 머물면 sammā sati가 자랍니다.

matuvena nivana piḷiban̆da śāntayi praṇītayi kiyalā væṭahenna væṭahenna sammā samādhiya væḍenavā.

떠오르는 nibbāna가 고요하고 빼어나다는 것이 점점 더 분명해질수록 sammā samādhi가 자랍니다.

ehenam māgē jīvitaya nivana san̆dahā kivvā nam ēkāntaya hari kramaya ēka nisā ēka sammā diṭṭhiyaṭa ayitiyinnē.

그렇다면 '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라 했다면 그것은 틀림없이 옳은 길이므로 sammā diṭṭhi에 속합니다.

māgē jīvitaya nivana san̆dahāyi yam kalpanāvak ætda sammā saṁkalpayaṭa ayiti.

'내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 어떤 생각이 있다면 그것은 sammā saṅkappa에 속합니다.

māgē jīvitaya nivana san̆dahāyi kiyana yama kæṭanam ēka borut nemeyi, kalēlamat nemeyi, parusat nǣha, pralāpat nǣha. ārya mārgayaṭa ayiti vacanayak nisā sammā vācāvak tiyenavā.

'내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라고 말한다면 그것은 거짓말도, 이간질도, 거친 말도, 쓸데없는 말도 아닙니다. 성스러운 길에 속한 말이므로 sammā vācā가 있습니다.

māgē jīvitaya nivana san̆dahāyi yam kriyāvakaṭa pæssanangē prāṇaghātat næhæ. adattā ada dadānat næhæ. kāmamityācārat næhæ. sammā kammantayē tiyenavā. māgē jīvitaya nivana

'내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 행동에는 살생도 없고, 주지 않은 것을 가짐도 없고, 삿된 음행도 없습니다. sammā kammanta가 거기 있습니다.

kammantayē tiyenavā. māgē jīvitaya nivana san̆dahāyi kivvā nam nivanaṭa mul karagatta jīvana pævatatnam sammā ājīvayat ēkē tiyenavā. ēkaṭa gæna utsāhayak kaṭanam sammā vāyāmaya tiyenavā. manāsīhiyen ē san̆dahā kaṭayutuna sammā satiyē tiyenavā. nivana mul velā śānta vū praṇitītava nivana suva væṭehenna paṭan gattā nam ēka ē ēkāgratāvaya pihiṭiyā nam sammā samādhiya tina tiyenavā. æ ārya aṣṭhāṁgika mārgaya metana tiyenavā.

'내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라 했다면, nibbāna를 바탕으로 한 생계라면 sammā ājīva도 거기 있습니다. 그것을 위해 애쓴다면 sammā vāyāma가 있습니다. 바른 sati로 그것을 위해 행한다면 sammā sati가 있습니다. nibbāna를 바탕으로 고요하고 빼어난 nibbāna의 즐거움이 드러나기 시작해 그 ekaggatā가 자리 잡았다면 sammā samādhi가 거기 있습니다. 성스러운 여덟 갈래 길이 여기 있습니다.

māgē jīvitaya nivana san̆dahā kiyannē hæbæyi vigraha karalā dænaganna ōnē. sattis bōgī pākṣika dharma oya karmasthānayē an. ēkat hari. hæbæyi karmasthānaya vigraha karalā hæki taram apramādayen vaḍanna utsāha karanna ōnē. ēvā hon̆dayi.

다만 '내 삶은 nibbāna를 위한 것'이라는 것을 풀어서 알아야 합니다. 서른일곱 bodhipakkhiya dhamma가 그 kammaṭṭhāna 안에 있습니다. 그것도 맞습니다. 다만 kammaṭṭhāna를 풀어 이해하고 될 수 있는 대로 게으름 없이 닦으려 애써야 합니다. 그것들은 좋습니다.

daruvekuvē kriyāvaliya yahapataṭa yomu kirīma san̆dahā mavpiya deenāgē mædihat vīma pamaṇayi. kohomat æhennē nǣha itin. mokada mē lōkē bahu hētukayi. satpuruṣayek æti kirīma hō asatpuruṣaya ætivīma kiyannē mē kāraṇā dekaṭama ēka hētuka deyak nemeyi. ēvā okkoma bahu hētukayi.

아이의 행실을 좋은 쪽으로 이끄는 데 부모의 개입만 있으면 되느냐는 물음입니다. 그것만으로는 어차피 듣지 않습니다. 이 세상은 여러 원인으로 되어 있기 때문입니다. sappurisa(좋은 사람)가 길러지는 것이나 나쁜 사람이 생기는 것, 이 두 가지 모두 한 원인으로 되는 것이 아닙니다. 모두 여러 원인으로 됩니다.

dæn mav piya dedenāgē sambandhaya tiyennē ektarā parisara maṭṭama pamaṇayi. patirūpa dēśa vāsōca pubbēta kata puññatā atta sammā panica ādi vaśayen pennapu kāraṇā han̆gāk ōkaṭa ētanat hētu vennē.

부모와의 관계는 환경의 한 수준일 뿐입니다. 'patirūpadesavāso ca pubbe ca katapuññatā attasammāpaṇidhi ca' 등으로 보여 주신 여러 요인이 거기에도 원인이 됩니다.

tamangē mavpiyangē parisaraya mennama sahōdara sahōdariyangē parisarayat ōkaṭa sambandhayi. asalæsi daruvangē parisarayak sambandhayi. asalæsi væḍihiṭiyagē parisarayak sambandhayi. gamē parisarayak sambandhayi. pāsalē parisarayat ēkaṭa sambandhayi. saṭē parisarayat sambandhayi. lōkayat eka tiyena sambandhatāvayat ēkaṭa sambandhayi.

자기 부모의 환경, 그리고 형제자매의 환경도 거기에 관련됩니다. 이웃 아이들의 환경도, 이웃 어른들의 환경도 관련됩니다. 마을 환경도, 학교 환경도 관련됩니다. 나라의 환경도 관련됩니다. 세상과 맺는 관계도 거기에 관련됩니다.

kāla guṇaya, dēśa guṇayak sambandhayi. mē ādī vaśayen sæpa pahasukam tamanṭa læbena pratya pahasukamak sambandhayi. mē siyallēma tibennā vū hētu vakasayen tamayi satpuruṣaya haṭagænīmaṭa oba satpuruṣa vidihaṭa sambandha vunot bohōma pahasuven lēsiyen karadarayak nætuva satpuruṣaya bihi venavā.

시대의 성질, 지역의 성질도 관련됩니다. 이처럼 자기가 누리는 편의, paccaya(조건)의 편의도 관련됩니다. 이 모든 것에 있는 원인의 고리로 sappurisa가 생겨나는데, 그것들이 좋은 쪽으로 이어지면 아주 쉽게 별 탈 없이 sappurisa가 나옵니다.

ohuyē ē bādhaka tibunahama ekin ekaṭa venas venavā. hæbæyi oya bādhaka ōvā sampūrṇa velā nemeyi satpuruṣaya bihivennē. satpuruṣaya bihi venakoṭa tiyenavā indriya nānatvaya kiyalā ekak.

거기에 걸림돌이 있으면 하나하나 달라집니다. 그런데 걸림돌이 모두 없어져야만 sappurisa가 나오는 것은 아닙니다. sappurisa가 나올 때는 indriya의 다양함(indriya-nānatta)이라는 것이 있습니다.

śraddhā indriya, vīrya indriya, satī indriya, samādhi indriya, pragnā indriya kiyalā mē ṭikaṭa kiyanavā. menna mē indriya hatarakin pasveni pragnā indriya balavatva upaduna kenek ætnam. eyāṭa anit bāhiren tibennā vū siyaluma bāka vin̆dagena pragnā indriya nisāgata tæn pat velā ohu satpuruṣayek venavā.

saddhā indriya, vīriya indriya, sati indriya, samādhi indriya, paññā indriya라고 합니다. 이 가운데 네 indriya보다 다섯째 paññā indriya가 강하게 태어난 사람이 있다면, 그는 바깥의 온갖 걸림돌을 겪으면서도 paññā indriya 덕분에 바른 자리에 이르러 sappurisa가 됩니다.

anna iyannē venasakka. pragnā, indriya agrenāṭa demāpiyō ōna sallākam karāṭa bēbadakam karāṭa eyāṭa praśnaya. eyā ē tuḷin pāḍamak gannavā.

그것이 차이입니다. paññā indriya가 뛰어난 사람에게는 부모가 아무리 방탕하고 술주정을 해도 문제가 되지 않습니다. 그는 거기서 교훈을 얻습니다.

mama mehema vunot maṭat oya ṭikayi. mungē tiyennē demapiyangē tiyennē mē mē nindita væḍa nisā. maṭat nindā lōkayaṭat nindā hæma tænama nindā vin̆dinavā. maṭa nam oya jīvitē satyaya pennanna bæ.

'내가 이렇게 되면 나도 저 꼴이다. 부모가 이렇게 된 것은 이런 손가락질받을 짓 때문이다. 나도 손가락질받고 세상도 손가락질하고 어디서나 손가락질을 받는다. 나는 그런 삶을 참되다고 내세울 수 없다.'

ē demapi koccara kata vunat kanaṭa hædenna æti ēka. anna pragnāda kiyalā kiyannē æhaṭa.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pragnā kiyannē pragnāven ēkat atdækīmaṭa gannavā. ēgollongē tibena væḍapiḷa nisā ēgollō nindā vin̆dina hæṭi avæḍa vena hæṭi dakinavā.

paññā란 그것까지도 paññā로 경험으로 삼는 것입니다. 그들의 행실 때문에 그들이 손가락질받고 해를 입는 모습을 봅니다.

itin etakoṭa ēkenut ēgollō dakinavā. īṭa passē nidahasē dālā yanavā. oya allapu gedara tiyannē hiṭa ahalā mama ma enakam. mama davas deka tunakin ennē. ammā yanavā duva dālā. duva pragnāvantanam kalpanā karanavā mē lōkē gǣṇa ḷamayin hun̆gā anāta væṭennē mē vagē ammalā nisayi. særakillak næti ammalagē mehema væṭena nisā kī denek kamāru væṭenavada. hæbæyi eyā ē ḷamayā pragnāvanta nam ehema eyā māra dānna ammalā māsayak gi nǣ nætuva ē praśnayak vennē næ.

그러면 그것으로도 봅니다. 그다음 부모가 아이를 아무렇게나 두고 갑니다. '옆집에 말해 두었으니 내가 올 때까지 있어. 이삼 일이면 올게.' 엄마가 딸을 두고 갑니다. 딸이 지혜롭다면 생각합니다. '세상에서 많은 여자아이들이 망가지는 것은 이런 엄마들 때문이다. 돌보지 않는 엄마들 때문에 얼마나 많은 아이가 망가지는가.' 그 아이가 지혜롭다면 엄마가 한 달 동안 없어도 문제가 생기지 않습니다.

eyā pragnāvanta nam eyā dænaganna pragnāven upakramaśīlīva sucaritayē mēkayi, duccaritayē mēkayi, nokaḷa yuttayi, kaḷa yutta mēkayi yahapat pætta mēkayi dænagena hædenavā. ehenam eyāṭa ammā vunet næhæśa āsāva ōnet næ. anna ē vagē tiyenavā krama raṭāval.

그가 지혜롭다면 paññā로 슬기롭게, 바른 행실은 이것이고 그릇된 행실은 이것이며, 해서는 안 될 것과 해야 할 것은 이것이고, 좋은 쪽은 이것이라고 알고 자랍니다. 그렇다면 그에게는 엄마도, 따로 가르치는 이도 필요 없습니다. 그런 방식들이 있습니다.

śraddhāka pudgalayek kiyanavā. śraddhā indriya balavat kenek. hæbæyi eyāṭa ēkāntayenma inna ōnē pahaduva pahaduvō nima tænaṭa ganna kenek. nætnam eyāṭa nægenna bæha. dæn rāden katā karalā hon̆da naraka kiyā dīlā mehema hædenna mehema karanna ov ammā kiyana eka mvāsa karanavā tāttā kiyanaeka mvāsa karanavā. ē vidihaṭa mayi ma hædennē. mīṭa vaḍā adhiyak karanna yannē næhæ. eyā śraddhā indriya balavat kenā. eyāṭa satpuruṣa venna puḷuvan ē kramayaṭa

saddhā형 사람이 있습니다. saddhā indriya가 강한 사람입니다. 다만 그에게는 반드시 그가 믿고 따를 만한 사람이 있어야 합니다. 그렇지 않으면 올라서지 못합니다. 차분히 이야기하며 좋고 나쁨을 가르쳐 주고 '이렇게 자라라, 이렇게 해라' 하면, 네, 엄마 말을 믿고 아빠 말을 믿습니다. 그렇게 해서 자랍니다. 그 이상 고집을 부리지 않습니다. 그는 saddhā indriya가 강한 사람입니다. 그는 그런 식으로 sappurisa가 될 수 있습니다.

vīrya indriya balavat kenek innavā. eyāṭa poḍḍak kiyā denna etana tiyennē mē kaṭiyaṭa mehema kaḍuvahama tamayi jaya ganna puḷuvan. ōken nokara hiṭiya pirihenavā. etakoṭa vīrya nagalā eyā dinanavā.

vīriya indriya가 강한 사람이 있습니다. 그에게 조금만 일러 주면—'이 일은 이렇게 애써야 이길 수 있다, 그렇게 하지 않고 있으면 무너진다'—그는 vīriya를 일으켜 이겨 냅니다.

itin sr̥ta tyāga oyā hæma ekakma ē vagē. sadda śraddhā vīrya sati samādhi pragnā suva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin mē kramayaṭa indriya balavat indriya nānātvaya kiyalā obaṭa kiyannē.

이렇게 indriya가 저마다 강한 것을 indriya의 다양함이라고 하는 것입니다.

sūpa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæma kenekuṭama samānatvayaṭa pat karanna puḷuvan kiyalā kiyannē onna ohomada prabā aragena ōvan apē aya hitā nam mēka ættat tamayi vidyāgna ekak tamayi mē kiyanna hadannē kiyalā hitāganna.

모든 사람을 똑같이 만들 수 있다는 말을 그런 식으로 받아들여, 우리 사람들은 이것이 사실이고 과학적인 이야기라고 생각합니다.

itin siyallanṭama samāna dænīmak denna puḷuvan kiyalā ēgollō nigamanaya karanavā. mokada ara jāna tākṣaṇaya anuva pēnavā yamkisi maṭṭamakadī mevan̆du ākārayen mē saila jāna pihillā tiyena kenā. mevan̆du iganīmak dænīmak æti kenek.

그래서 그들은 모두에게 똑같은 앎을 줄 수 있다고 결론짓습니다. 유전자 기술로 보면, 어느 수준에서 세포와 유전자가 이런 식으로 자리 잡은 사람은 이런 배움과 앎을 지닌 사람이라는 것이 보이기 때문입니다.

sāmānya lōkayāgē mē bhautika parisaraya tuḷa parissanayak karalā onna ohoma raṭāvak dakinavā. dækkaṭa passē kalpanā karanavā. mē molē tiyena saila vala rælī nætnam mē sailava tiyena padārthayan mehema tibunot tamayi ē pudgalayā mē lōkayek velā tiyennē kiyalā nigamanayak karagannē. ēvā ehema vunē mokak nisāda kiyalā dannē næha.

보통 사람들이 이 물질적 환경 안에서 조사를 해서 그런 틀을 봅니다. 보고 나서 생각합니다. 뇌세포의 주름이나 세포 속 물질이 이렇게 되어 있어야 그 사람이 그런 사람이 된다고 결론을 내립니다. 그것들이 왜 그렇게 되었는지는 모릅니다.

ē sasarēdī galat dāva tamā huru purudu karalada ē vagēma praguṇada? sucarita guṇadharma ē vagēma gnānavantava kriyātmaka vīma mē ādiyen læbuvā vū dattayan nisā ēvaṭa anukūlavaya ara sailaya ara vidihaṭa sakas velā saṁyōgayan sakas velā ara jāna tākṣaṇaya kiyana ahuvenna innē mē gnānavantayekgē dhānayaka hæṭi kiyalā kiyannē ēken. ēka nisā ara satvayaṭa pat vuṇā nemeyi.

saṃsāra에서 무엇을 익히고 길렀는지, 바른 행실과 덕, 그리고 지혜롭게 행동함 같은 것으로 얻은 자료에 맞추어 그 세포가 그렇게 짜이고 결합이 짜여서, 유전자 기술에 잡히는 것이 지혜로운 사람의 모습이라고 하는 것입니다. 세포 때문에 그런 존재가 된 것이 아닙니다.

dæn apitrayek visin lassana citrayak goḍanaganavā. dæn citraya nisā sittarā vuṇada? cittarā nisā citraya hædunā.

화가가 아름다운 그림을 그립니다. 그림 때문에 화가가 생겼습니까? 화가 때문에 그림이 생겼습니다.

dæn kiyanna puḷuvan mē citraya gonnu nisayi mē sittarā hædilā tiyennē. ekkenāṭa kiyanna puḷuvan. sittarā dakṣa nisayi mē citraya mehema ædalā tiyennē. dæn ōkin kohomakada apiṭa ganna tiyennē? citta rāgayē dakṣatāvaya citrayē manāsaya nirmāṇaya velā tiyenavā. ē citraya balalā kiyanna puḷuvan hon̆da dænumak cittekgē væḍak mēka kiyalā.

'이 그림이 그려졌기 때문에 이 화가가 생겼다'고 말할 수도 있습니다. 다른 사람은 '화가가 솜씨 있기에 이 그림이 이렇게 그려졌다'고 말할 수 있습니다. 여기서 우리는 무엇을 받아들여야 합니까? 화가의 솜씨가 그림에 마음으로 담겨 만들어져 있습니다. 그 그림을 보고 이것은 훌륭한 앎을 지닌 화가의 작품이라고 말할 수 있습니다.

dæn itin oya jātiyan etaṭama dakinnē ara rūpaya nisā sittara hætunada? cittarā mē rūpaya koḍa næguṇa pradhāna vunē kookada?

그런데 그런 사람들은 거꾸로 봅니다. 그 형상 때문에 화가가 생겼습니까, 화가가 이 형상을 세웠습니까? 무엇이 먼저입니까?

anna ē vagē apē manasa mul karagena mē kaya goḍanægenavā. manasa prabōdha nam kaya prabōdhava goḍanægenavā. manasa gnānavanta nam kaya gnānavantatvayaṭa gælapena vidihaṭa mānasikatvayak goḍanægenavā. manasa rōgī nam kaya rōgīva goḍanægenavā. manasa nirōgī nam kaya nirōgīva goḍanægenavā.

그와 같이 우리 마음을 바탕으로 이 몸이 세워집니다. 마음이 활기차면 몸도 활기차게 세워집니다. 마음이 지혜로우면 그 지혜에 걸맞게 몸과 정신 상태가 세워집니다. 마음이 병들면 몸도 병들게 세워집니다. 마음이 건강하면 몸도 건강하게 세워집니다.

mehema kramayak tiyenavā. itin ē nisā kaya arakena ballā kayē pravēda balalā. mē rōgī pudgalayekgen, mē nirōgī pudgalayek, mē gnānavanta pudgalayek, mē mōḍayagen mehema yamak pennanna puḷuvan.

이런 방식이 있습니다. 그래서 몸을 살펴보고 이 사람은 병든 사람, 이 사람은 건강한 사람, 이 사람은 지혜로운 사람, 이 사람은 어리석은 사람이라고 어느 정도 짚어 낼 수 있습니다.

namut ara bhautikatvayen ehāṭa mē ādhyātmikatvaya dækkē næti aya kalpanā karanavā. itin meban̆du pētakin hari monavāhari kramayakin mē saila ṭika mē vidihaṭa hædāgatta nam mē gnānavantayek kaḷa hæē. anna bahinavā nigamanayakaṭa

그러나 물질 너머의 정신을 보지 못한 이들은 생각합니다. '이런 방법이든 무슨 방법이든 이 세포들을 이렇게 만들면 지혜로운 사람을 만들 수 있겠다.' 그렇게 결론에 빠집니다.

itin yathārthaya dunna bhautika paṭunigamanayak ēka. ēkayi hētu. itin ē vagē vargaya tamayi ē kiyannē ōna kenek vidyāt karanna ōna kena samāna uganna puḷuvan. oyādi vaśayen kiyannē. hoyalā bæluvot tamanṭa samāna uganna puḷuvan kiyalā aya gedara inna ḷamayiṭa samāna uganlā tiyara ga holā bæluva ahuvenavānē.

그것은 실상을 비켜 간 물질적인 결론입니다. 그것이 까닭입니다. 그런 부류가 '누구든 과학자로 만들 수 있다, 누구든 똑같이 가르칠 수 있다'는 식으로 말합니다. 찾아보면, 똑같이 가르칠 수 있다는 사람들이 자기 집 아이들을 똑같이 가르쳤는지 살펴보면 드러납니다.

kiyalānē kenāgē dæn samahara pudgalayō ohoma kaya varu gahalā yanavā. giyē balapā a kasipuvalaka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anika ek viśva vidyālaya anikak kiri kapanavā. tava kenek tava kohari mokak hari būru gahanavā. paḷan̆guvahama ēkalē pavulēna hatara pas denāt ēka karalā nǣ. itin mē vagē mahā mandha

또 하나는 대학에, 하나는 고무 수액을 받으러, 또 하나는 어딘가에서 엉뚱한 짓을 합니다. 따져 보면 한 집안의 네다섯 형제도 같은 길을 가지 않았습니다.

denāt ēka karalā nǣ. itin mē vagē mahā mandha buddhigāyi æta vaśayenma kiyanavā ē kiyana kiyama mama balanakoṭa tamangē atdækīmak næti hētukāra pennanna bæri. mē kāgē hari paṇivādan ṭikak allagena ivelā haṭan ōvā genagin tamayi kiyavannē ættak atdækīmak labalā nemeyi. siyalluvanṭama samāna igænīmak denna puḷuvan. samāna satvayaṭa ganna puḷuvan. samāna gnānayak æti karanna puḷuvan.

이런 몹시 어리석은 지식인들이 그럴듯하게 하는 말은, 내가 보기에 자기 경험도 없고 원인도 보여 줄 수 없는 것입니다. 누군가의 주장을 조금 붙잡아 들고 다니며 떠드는 것이지 진실을 경험해서 하는 말이 아닙니다. '모두에게 똑같은 교육을 줄 수 있다, 똑같은 존재로 만들 수 있다, 똑같은 앎을 일으킬 수 있다'고 말입니다.

ehenam lovturā budupiyāṇan vahansē mē tuḷin dharmayama siyalu vanē agrahayi. ehenam

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē āryavini sōvān pudgalaya, sakr̥dāgāmī pudgalaya, anāgāma pud arihatun vahansēlā inna puḷuvanda?

그렇다면 모두가 성스러운 sotāpanna, sakadāgāmī, anāgāmī, arahant가 될 수 있겠습니까?

okkoma ēkayi. okkoma arihatun vahansēlā karanna puḷuvan. venavada ehema ekak tiyenavada? kotanada karalā tiyennē? koyi raṭēda koyi karalā tiyennē? kavuda karalā tiyennē tama tamangē pavulē ena daruvō ṭikavat eka vidihaṭa hadāganna bæri lōkeka yantā hari mē hæṭata talayak ganna bæri lōkayaka. dæn oya kiyana katā monavada

모두 똑같다면 모두를 arahant로 만들 수 있겠지요. 그런 일이 일어납니까, 그런 것이 있습니까? 어디서 해냈습니까? 어느 나라에서 해냈습니까? 누가 해냈습니까? 자기 집안에 태어난 아이들조차 똑같이 기르지 못하는 세상, 같은 수준조차 맞추지 못하는 세상에서 그런 말들이 다 무엇입니까?

tava monava praśna tiyenavada

또 다른 질문이 있습니까?

siyalla karmēehi vipāka nam anna metana hon̆daṭa tērum ganna kammassa kohomahi kiyana ekayi karmaya vipākaya kiyana ekayi issellā tōragena inna hainna ōnē. karmaya mul venavā kiyannē ekak karmaya tuḷinma goḍanagenavā kiyannē tava ekak. mē krama deka tōraganna ōnē. ada

'모든 것이 kamma의 vipāka라면'이라는 물음인데, 여기서 잘 이해해야 합니다. kammassakomhi라는 것과 kamma와 vipāka를 먼저 가려 알아야 합니다. kamma가 바탕이 된다는 것과 kamma만으로 세워진다는 것은 서로 다른 것입니다. 이 두 방식을 가려 알아야 합니다.

laṁkāvē ætivī æti yuddha tattvaya piḷiban̆dava vistarayak

오늘날 스리랑카에 벌어진 전쟁 상황에 대해 설명해 주십시오.

karanna. meya hamudā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kavadā avasan veyida mē tattvaya væḍiyen kuru pradēśayaṭa pamaṇak balapǣm viśēṣayak ætda kura pradēśayē a lē vagura bimak tavat ædda taram lē vagara bimak væduruva bimak. dæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mēkayi siddhiyē. dæn mē vagē katāvaladī api dakinna ōna hariyak tiyenavā. karmayē vipākayak vaśayen mul venakoṭa karmayē vipākayēdī karmaya mul venavā.

이것이 벌어진 일입니다. 이런 이야기에서 우리가 보아야 할 점이 있습니다. kamma의 vipāka로서 바탕이 될 때, kamma의 vipāka에서는 kamma가 바탕이 됩니다.

karmaya kaḷē yam yam ākārayenda ēkedī sahana ēkama tiyennet ē ākārayen. ōka vistara karalā tērum ganna ōnē ekak. api ēka vistara karalā gamuṭi.

kamma를 어떤 방식으로 지었느냐에 따라 그 결과도 그 방식으로 있습니다. 이것은 자세히 풀어 이해해야 할 것입니다. 그것을 풀어 봅시다.

mē karmaya gæna kiyavenakoṭa menna mehema deyak tiyenavā. dæn mē karmayen siddha venē saha siyalla pera karmayen siddha venavā kiyana kāraṇā deka vigraha karaganna ōnē.

kamma에 대해 말할 때 이런 것이 있습니다. kamma로 일어나는 것과 '모든 것이 이전 kamma로 일어난다'는 것, 이 두 가지를 가려 풀어야 합니다.

ada bohōkoṭama mē karmaya gæna kiyavenakoṭa vigraha karagennē nǣha mē karma karmaya kiyannē mokakda kiyana eka.

오늘날 대개 kamma를 이야기할 때 kamma가 무엇인지를 풀어 보지 않습니다.

dæn pubbē katha hētuvādaya kiyana ekak budurajāṇan vahansē pahaḷa venna issarat lōkē tibuṇā. mē sæma deyakma siyalu pera karmayen siddha venavā. ē siyallaṭama hētuva pera karmayayi kiyalā. mehema ektarā vidihaka matayak tibuṇā ēka brāhmaṇa matayak.

pubbekatahetuvāda라는 것이 부처님께서 나타나시기 전부터 세상에 있었습니다. 모든 것이 다 이전 kamma로 일어난다, 그 모든 것의 원인은 이전 kamma라는 것입니다. 이런 견해가 있었는데 그것은 brāhmaṇa의 견해입니다.

anna ē paribrājakayan atara tibuṇa matayak tamayi. ektarā bamuṇu matayak tamayi mē siyalu dēma pera karmayen siddha vennē. menna mē vacanayaṭa budurajāṇan vahansē ēka værada pennalā. noyek ākārayen dharma dēśanā karalā tiyenavā. ehema gannavā nam ēka mulāvak.

그 paribbājaka들 사이에 있던 견해, 어떤 brāhmaṇa의 견해가 바로 '모든 것은 이전 kamma로 일어난다'는 것입니다. 이 말에 대해 부처님께서는 그것이 틀렸음을 보이시고 여러 방식으로 dharma를 설하셨습니다. 그렇게 받아들인다면 그것은 미혹입니다.

pera karmayen siddha vena hariyakut tiyenavā. ē vagēma pera karmayen siddha novena hariyakut tiyenavā. hæbæyi karmaya mul venna nætuva siddha vena ēvā tiyenavā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē nǣ. ara pera karmaya kiyana ekaṭayi mē adaharatē pelā dunnē.

이전 kamma로 일어나는 부분도 있고, 이전 kamma로 일어나지 않는 부분도 있습니다. 그러나 kamma가 바탕이 되지 않고 일어나는 것이 있다고 부처님께서 설하신 적은 없습니다. 그 '이전 kamma'라는 것을 두고 이 뜻을 보여 주신 것입니다.

dæn karmayak karanakoṭa cētanāvak naganakoṭa karmayak nægenavā. cētanā bhikkhavē kammaṁ vadāmi cēta kammaṁ karavati kāyēna vācā manasāya vigraha karalā tiyennē oya kramayaṭa

kamma를 지을 때, cetanā를 일으킬 때 kamma가 일어납니다. 'cetanāhaṃ bhikkhave kammaṃ vadāmi, cetayitvā kammaṃ karoti kāyena vācāya manasā'라고 그렇게 풀어 놓으셨습니다.

etakoṭa dæn cētanāvak nagenakoṭa nægena karmaya deyākārayakin vigraha venavā paṭṭhānaya karma pratya gæna vigraha venakoṭa sahajāta karma saha nānākṣaṇika karma kiyalā mēkaṭa kiyanavā.

그러면 cetanā를 일으킬 때 일어나는 kamma는 두 가지로 풀이됩니다. Paṭṭhāna에서 kamma paccaya를 풀이할 때 이를 sahajāta kamma와 nānākkhaṇika kamma라고 합니다.

yamkisi cētanāvakadī nægenavā. śakti dekak. ekak tamayi sahajāta karma śaktiya. ē kiyannē ē hita nægenakoṭa ē hita ē mohotema nægilā ena śaktiyak tiyenavā. karma śaktiyak. ē śaktiya ē mohotē kriyātmaka venavā.

어떤 cetanā에서 두 가지 힘이 일어납니다. 하나는 sahajāta kamma의 힘입니다. 곧 그 마음이 일어날 때 바로 그 순간 함께 일어나는 힘, kamma의 힘이 있습니다. 그 힘은 그 순간에 작용합니다.

tava ekak tiyenavā koṭasak kavadā hari phala denna. avasthāva læbuṇu velāvaka vipāka denna. hētu vena vidihaṭa nānākṣaṇika karma śaktiyana koṭasak nidahas venavā. ā cētanāvat ekka labanna. menna mē nidahas vennē karma śaktiyak.

또 하나는 언젠가 열매를 맺도록, 기회가 왔을 때 vipāka를 주도록 원인이 되는 nānākkhaṇika kamma 힘의 한 부분이 풀려나는 것입니다. 그 cetanā와 함께 이렇게 풀려나는 것이 kamma의 힘입니다.

mē karma śaktiya kavada hari? mē karma avasthāven passē vahinavā dharma avasthāvaṭa. oya dharma avasthāvē ēka vipāka denna sudusu kālē enakam. īṭa vāsa parisarayak idilā goḍanægena avasthāva enakan. ē karma śaktiya pihiṭannē dharma avasthāvē.

이 kamma의 힘은 언제 열매를 맺습니까? kamma 단계가 지나면 dharma 단계로 넘어갑니다. 그 dharma 단계에서 vipāka를 줄 알맞은 때가 올 때까지, 그에 맞는 환경이 마련되어 세워질 때까지 그 kamma의 힘은 dharma 단계에 머뭅니다.

īṭa passē mē karma dharma kiyana eken pævatilā. yam mohotakada ārammaṇa avasthāva kiyana ekaṭa enavā. ārammaṇa avasthāvakaṭa ena kiṭṭu kālayēdī ē karma śaktiya karma rūpa niṣpādanaya karanavā.

그 뒤 kamma, dharma라는 단계를 거쳐 어느 순간 ārammaṇa 단계에 이릅니다. ārammaṇa 단계에 다가갈 무렵 그 kamma의 힘은 kamma rūpa를 만들어 냅니다.

niṣpādanaya karamin æsat, rūpayat, kanat, śabdayat, nāsayat, gandhayat, divat, rasayat, śarīrayat, sparśayak manat dharmayak tiyenavā. mēvāṭa avaśya karannā vū parisaraya purējāta pratyayen hadanavā kiv. mulin haṭaganna ō haṭaganna tiyenavā karma śaktiya

그것을 만들어 내면서 눈과 형상, 귀와 소리, 코와 냄새, 혀와 맛, 몸과 닿음, 마음과 dharma가 있게 됩니다. 이것들에 필요한 환경을 purejāta paccaya로 만든다고 합니다. 먼저 생겨나야 할 것이 kamma의 힘으로 생겨납니다.

ēkaṭa kiyanavā purē jāta pratyaya kiyalā. ēvaṭa haṭaganna cakkhu viññāṇa sōta viññāṇa gāna viññāṇa jivahā viññāṇa kāya viññāṇa manō viññāṇa paccaya jātayi kiyanavā. mulin haṭagatta dē nisā ekatu velā ē dekē gaṭṭana yann̆gen devaniyaṭa haṭagatta pasuva haṭagatta eka tamayi paccayadātakaya.

그것을 purejāta paccaya라고 합니다. 거기에 생겨나는 cakkhu viññāṇa, sota viññāṇa, ghāna viññāṇa, jivhā viññāṇa, kāya viññāṇa, mano viññāṇa를 pacchājāta라고 합니다. 먼저 생긴 것들이 모여 그 둘이 부딪쳐 두 번째로, 뒤에 생긴 것이 pacchājāta입니다.

itin cakkhu viññāṇayak, sōta viññāṇayak, gāna viññāṇayak, jivahā viññāṇayak, kāya viññāṇayak, manō viññāṇayak pahaḷa novanot vipākayak kriyātmaka venna bæhæ apiṭa dænennē.

그러니 cakkhu viññāṇa, sota viññāṇa, ghāna viññāṇa, jivhā viññāṇa, kāya viññāṇa, mano viññāṇa가 나타나지 않으면 vipāka가 작용할 수 없고 우리가 느끼지 못합니다.

apiṭa duka hō sæpa hō vēdanāvak æti karannā viññāṇaya pahaḷa venna ōnē. viññāṇaya pahaḷa venakan avaśya parisaraya hadanavā karma śaktiyen anna ara nānākṣaṇika vaśayen venveli dharma avasthāva eṭa vecca karma śaktiya ārambhaṇa avasthāvaṭa avaśya pasutalaya hadalā tiyenavā.

우리에게 괴로움이나 즐거움의 vedanā를 일으키려면 viññāṇa가 나타나야 합니다. viññāṇa가 나타나도록 필요한 환경을 kamma의 힘이 만듭니다. 바로 그 nānākkhaṇika로 따로 떨어져 dharma 단계에 머물던 kamma의 힘이 ārammaṇa 단계에 필요한 바탕을 마련해 둡니다.

anna æhæṭa rūpayak aramuṇu vena kanaṭa śabdayak aramuṇu venna divaṭa rasayak aramuṇa vena nāsayaṭa gandhayak aramuṇu vennē mē avasthāvaṭa āvaṭa avaśya tiyenavā. ārammaṇa avasthāvaṭa patvuṇā. anna ārammaṇaya karanakoṭa vipāka vin̆dinna siddha venavā. mōralā tiyennē. sæpa duk upēkṣā vipākayaṭa gōcara venavā. [ugura kǣrīma]

눈에 형상이 대상이 되고, 귀에 소리가 대상이 되고, 혀에 맛이, 코에 냄새가 대상이 되는 것은 이 단계에 이르렀기에 필요한 것이 갖추어진 것입니다. ārammaṇa 단계에 이른 것입니다. 대상으로 삼을 때 vipāka를 받게 됩니다. 무르익은 것입니다. 즐거움·괴로움·upekkhā의 vipāka를 맞게 됩니다. [헛기침]

ehenam karma dharma ārammaṇa vipāka kiyana ēvaya. oya karma kiyana eken passē karma kiyana eka karanakoṭama gevuṇa ivarayi. karmaya ivaranakoṭama karmaya karalā ivarayi. karma avasthāva pænnavā. karma śaktiya niṣpādanaya vuṇā. niṣpādanaya vecca karma śaktiya dharma avasthāvē tiyenna puḷuvan kavada hari pala denakak.

그러니 kamma, dharma, ārammaṇa, vipāka라는 것들입니다. kamma 단계는 kamma를 짓는 순간 지나가 끝납니다. kamma를 마치면 kamma는 지어진 것입니다. kamma 단계는 지나갔습니다. kamma의 힘이 만들어졌습니다. 만들어진 kamma의 힘은 언젠가 열매를 맺을 때까지 dharma 단계에 머물 수 있습니다.

samahara hari mē atbævīma pala denavā nam ēka mē at bæhæīma koyi mohotaka hari mōragena nævadalā kriyātmaka kiyalā avaśya pasutali hadalā ara āram avasthāva labā dīlā vipāka avasthāvaṭa pat karanna puḷuvan. samahara hari īḷan̆ga bhavayēdī puḷuvan. ehema nætnam matu kavadā hari pahaḷa vena bhavayaka avurudu kalpa kōṭi gānaka passē hari venna puḷuvan.

어떤 것은 이번 생에 열매를 맺는다면 이번 생 어느 순간에 무르익어 작용하도록 필요한 바탕을 만들고 ārammaṇa 단계를 주어 vipāka 단계로 이끌 수 있습니다. 어떤 것은 다음 생에 그럴 수 있습니다. 그렇지 않으면 앞으로 언젠가 나타날 생, 수억 kappa 뒤에라도 그럴 수 있습니다.

etakan kavatinnē mokēda? dhar avasthāvē. dharmā avasthāvē rūpa vaśayen karmaṭa rūpa vaśayen pavatinnē næha. anna ē avasthāvē pavatinnē ara nāma gōtara æsuru karagena ē śaktiya pavatinnē.

그때까지 어디에 머뭅니까? dharma 단계에 머뭅니다. dharma 단계에서 kamma는 rūpa로 머물지 않습니다. 그 단계에서 그 힘은 nāmagotta에 의지해 머뭅니다.

nāma gōtarava tiyenavā krama dekak. śaktiya gevicca nāma gōtra. śaktiya gevanna tiyena nāmagōtra. śaktiya gevamin kriyātmaka vena nāmagōtra. oya nāma gōtura valin api ōvā ahā sambandhayi.

nāmagotta에는 여러 방식이 있습니다. 힘이 다 쓰인 nāmagotta, 힘을 써야 할 nāmagotta, 힘을 쓰면서 작용하는 nāmagotta입니다. 우리는 이 nāmagotta들과 이어져 있습니다.

yamkisi karmayak karalāṭa vipāka karalā in̆dalā ivara vunāṭa passē śaktiya nidahas vecca nāma gōtrayē saṭahanak vaśayen tiyenavā. ē śaktiya gevilā giyā karmaya gevenakoṭa.

어떤 kamma를 지어 vipāka를 받고 끝난 뒤에는 힘이 풀려난 nāmagotta에 기록으로 남습니다. 그 힘은 kamma가 다할 때 다 쓰였습니다.

dæn pera kālayaka yamkisi kenek mav maralā piyā maralā ānantaṭa pāpa karmayak karalā. karma śaktiyak ipadevvānam. ēkē janaka karma śaktiya ehenam matu upaddanna atbævak labā denna tiyena karma śaktiya. īḷan̆ga atbævi aṭamahānarakē ipadilā apāgata velā gevanavā.

예전에 어떤 사람이 어머니를 죽이고 아버지를 죽여 ānantariya 악업을 지어 kamma의 힘을 일으켰다면, 그것은 janaka kamma의 힘, 곧 앞으로 태어날 생을 줄 kamma의 힘입니다. 다음 생에 여덟 큰 지옥에 태어나 악처에 떨어져 그것을 치릅니다.

anna ē gevalā ivara venakoṭa ē nāma gōtarayak vaśayen mav mærīmē saṭahanna manasē tiyenavā. kriyā mærīmē saṭahana manasē tænpat velā vidyāva ēka sihi kaḷot matuvenavā.

그것을 다 치르고 나면 nāmagotta로서 어머니를 죽인 기록이 마음에 남습니다. 아버지를 죽인 기록이 마음에 가라앉아 있다가, 앎으로 그것을 떠올리면 드러납니다.

īn passē vipāka vidina velāvaṭa ōka dækkot ehema ammā marapu hindā tāttā marapu hindā ēkē vipākaya maṭa mehema venavā kiyalā karma karmaja mē vaśayen pēnnē mēmē karmaja idiriyaṭat ēka pēnna puḷuvan. diva væsakin vagē penavā. peni penit vadinavā. hæbæyi vin̆dalā ivaralā ēken goḍak idilā manussayō kiyalat upadinna puḷuvan kavadā hari hæbæyi

그 뒤 vipāka를 받을 때 그것을 본다면, '어머니를 죽였기에, 아버지를 죽였기에 그 vipāka로 내가 이렇게 된다'고 kamma와 kamma에서 생긴 것으로 보입니다. 앞으로도 그것이 보일 수 있습니다. dibbacakkhu로 보듯 보입니다. 보면서도 겪습니다. 그러나 다 겪고 나서 거기서 벗어나 언젠가 사람으로도 태어날 수 있습니다.

kiyalat upadinna puḷuvan kavadā hari hæbæyi dæn ē karmayē matak karapuvahama onnam divasak matak kaḷot ehema ammā maralā mama apāgatava duk vin̆dilā kī æha. tāttā maralā apāgatava duk vin̆dina maṭa matakayi. ēkat dakinna puḷuvan. hæbæyi mata mataka saṭahana tibunaṭa janaka karma śaktiya kiyalā ivara vennē. ē tiyennē.

그런데 그 kamma를 떠올리면, 신통한 눈으로 떠올리면 '어머니를 죽이고 나는 악처에서 괴로움을 겪었다, 아버지를 죽이고 악처에서 괴로움을 겪은 것이 기억난다'고 그것도 볼 수 있습니다. 그러나 기억의 기록이 남아 있어도 janaka kamma의 힘은 끝난 것입니다. 기록만 남아 있는 것입니다.

hæbæyi ēkē tava nivan daknā jāti dava atirēka vipāka deva śaktiya gæbbelā tiyenna puḷuvan. balavat sāmānya ekak karalā gevvā nam atirēka vipākayak ēka ituru nǣ. karma śaktiya gevilā giya nidahas vecca manōsaṭahana tiyenavā.

다만 강한 것이라면 거기에는 nibbāna를 보는 생에까지 덧붙여 vipāka를 줄 힘이 담겨 있을 수 있습니다. 보통의 것을 지어 다 치렀다면 덧붙은 vipāka는 남지 않습니다. kamma의 힘이 다 쓰여 풀려난 마음의 기록이 있을 뿐입니다.

menna mēvāgē nāma gōtaravala tamayi mē śaktiya tænpat vennē. gihillā. etakoṭa nāma gōtura tænpat vecca śaktiya api karmaya kaḷē yam ākārayenda ē ākārayen vipāka dennayi tænpat vennē.

이런 nāmagotta에 이 힘이 가라앉아 머뭅니다. 그러면 nāmagotta에 가라앉은 힘은 우리가 kamma를 지은 방식 그대로 vipāka를 주도록 가라앉습니다.

ē nisā ēka ena śakti viśēṣayaṭa api muhuṇa denavā misak. ēka ēkaṭa anukūlava apiṭa ēkē pratikarma nisā. vena kramayaki labanna bæ. dæn api mehema hitannakō.

그래서 우리는 그렇게 오는 특정한 힘을 맞닥뜨릴 뿐입니다. 그것에 맞게, 거기 딸린 paṭikamma(대응) 때문에 다른 방식으로는 받을 수 없습니다. 이렇게 생각해 봅시다.

yamkisi pudgalayek satek maranavā.

어떤 사람이 짐승을 죽입니다.

ūṭa monama vidihenvat yanna ida tiyannēda api hityā maranna giyā minihe

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

piḷiban̆dava kælǣ piḷiban̆da dannavā. gævasena tæn pava dannavā. n ætul vena tæn pænalā yana tæn dannavā. itin uṇutma tæn upakrama vidāgena innavā. aturu karadarayak āvot ēkilā kaṭin gattā gal gē ætulaṭa īṭa passē ē pætten hilā væhuvot vena pættaka vū gulak hadāgena innavā pænalā yanna dæn

그 짐승은 숲을 압니다. 자기가 다니는 곳을 알고, 들어가는 곳과 달아나는 곳을 압니다. 그러니 꾀를 내어 지냅니다. 무슨 탈이 생기면 굴 안으로 들어가고, 한쪽이 막히면 다른 쪽으로 달아나도록 구멍을 만들어 둡니다.

darayak kāryā danna mū mēkaṭa hiṁ karalā ohu yannē menna mē hitunē. mē mē pættakaṭa hin̆galā yanavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka ætulaṭa giyāṭa passē eka pættakē dan ṭikak gahalā hiṭa ani pættē yanna issellā gahanavā æba vahanavā ara pælla yanna tiyena hihil ṭika. dæn karanna deyak ættema næhænē. dæn hæma pættenma mūṭa bērenna tiyena mama ahuralayi mēka mæruvē.

그것이 안으로 들어간 뒤 사냥꾼은 한쪽에 연기를 좀 피우고, 다른 쪽으로 빠져나가기 전에 달아날 구멍들을 막아 버립니다. 이제 정말 어쩔 도리가 없습니다. 사방에서 빠져나갈 길을 내가 다 막고 그것을 죽였습니다.

dæn mē karma śaktiya nisā mokakda mē ara siddha venna ōnē? mona pættenvat bērenna giyā ispi tālē giyat bæhæ. deviyanṭa kivvat bæhæ budunṭa kivvat bæhæ bāra vunat bæhæ. bōra behet kivvā bæhæ kerama karalat bæhæ monavālat bæhæ mæenavā. leḍa væḍi velā. ē jātiya ekak enna karma śaktiyak kohomada ipadevvā.

그러면 이 kamma의 힘 때문에 무엇이 일어나야 합니까? 어느 쪽으로도 빠져나갈 수 없습니다. 병원에 가도 안 되고, 신들에게 빌어도 안 되고, 부처님께 빌어도 안 되고, 서원을 해도 안 되고, 약을 써도 안 되고, 의식을 치러도 안 되고, 무엇을 해도 안 됩니다. 병이 더 깊어져 죽습니다. 그런 것이 오도록 kamma의 힘을 일으켰기 때문입니다.

dæn oya karma śaktiya paḷa denna paṭan gattot eyāṭa bērenna ekak nætunavā. mokada bērenna iḍak notabāma karapu karma śaktiyak nisā. ē karma śaktiya pahaḷa vennet ohuṭa vipāka denna. bērenna iḍak næti tatvaya ehema vipākayak vin̆dinna.

그 kamma의 힘이 열매를 맺기 시작하면 그는 빠져나갈 길이 없습니다. 빠져나갈 틈을 남기지 않고 지은 kamma의 힘이기 때문입니다. 그 kamma의 힘이 나타나는 것도 그에게 vipāka를 주기 위해, 빠져나갈 틈이 없는 그런 vipāka를 겪게 하기 위해서입니다.

oya kāraṇaya yam kālayakadī dænagena hiṭapu nisā yuddha upakrama kāryavaru ē vagēma daralayakkārayō satāṭa bērenna iḍak dīlā tamayi satā mærinnē.

어느 시대에는 이 점을 알고 있었기에 전쟁의 전술가들도, 사냥꾼들도 짐승에게 달아날 틈을 주고서야 죽였습니다.

ōkaṭa kiyanavā duṇu tiya ata poḷa vidā kiyalā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē kiyannē ītalen gahanavā dunnaṭa saddaya enna. satā innanam innavānam eyāṭa gahanavā. satāra horē satā marannē næhæ. vatura bona velāvaṭa kǣma kana velāvaṭa satāhara vin̆dinnē næha. ā vena avadhānayaka innaṭa vin̆dinnē næhæ.

곧 화살을 쏠 때 활 소리가 들리게 합니다. 짐승이 그래도 머물러 있으면 쏩니다. 몰래 짐승을 죽이지 않습니다. 물 마실 때, 먹이 먹을 때 쏘지 않습니다. 다른 데 정신이 팔려 있을 때 쏘지 않습니다.

mēkaṭa bērenna ōna nam bērilā phalayan kiyanna avasthāvak iḍa dīlā ivaralā ēken avasthāva labāganna puḷuvan nam bidagannavā. mehema kramayak tibuṇā. ē jātiya karmayaka vipākāva nam ehema apiṭat puḷuvan bērenavā nam bērenna puḷuvan. bēṭak karana hari bēriyā. hæbæyi bēṭak karana sælakilla hiṭiya maraṇaya ē jātiya karma śaktiyak enna puḷuvan. eyāṭa pratikarma tiyena karma śaktiya

살아남고 싶으면 살아날 기회를 주고, 그 기회를 잡을 수 있으면 벗어납니다. 이런 방식이 있었습니다. 그런 kamma의 vipāka라면 우리도 벗어날 길이 있으면 벗어날 수 있습니다. 치료를 하면 살아납니다. 다만 치료를 소홀히 하면 죽음, 그런 kamma의 힘이 올 수 있습니다. 그것은 paṭikamma가 있는 kamma의 힘입니다.

apāyakaṭa giyat kiyanavā osu patma ekakaṭa yanavā kiyalā. ē karmayen apāgata vuṇu bērenna bæri nirayagaṭa nemeyi yannē. auṣadha pratyaæti niraya nisā osupat nira. ēgen tamanṭa haṭagatta dukaṭa bērenavā nam auṣadhayak tiyenavā. ē auṣadhaya pratikarma labāgen bērenna puḷuvan. eban̆du apāya giha upadinnavā.

악처에 가더라도 '약이 있는 곳으로 간다'고 합니다. 그 kamma로 악처에 떨어져도 벗어날 수 없는 지옥으로 가는 것이 아닙니다. 약이라는 조건이 있는 지옥이라 '약 잎 지옥'입니다. 거기서 자기에게 생긴 괴로움에서 벗어날 약이 있습니다. 그 약, 그 paṭikamma를 얻어 벗어날 수 있습니다. 그런 악처에 태어납니다.

eyāṭa pratikarmayak karalā apāyen nidāhattu vunā nǣhæna. gedara inna kaṭṭiyakaṭa dānaya ammānayak dīlā puṇyānumōdanāvak karalā hari ēka labāganna kāraṇayak ituru vunā. apāgata velā innavā. mehe pinak karapuvahama ohuṭa ē penilā ævilā apāya nidahas venavā. anna ē jātiyē karma śakti tiyenavā. itin

그에게 paṭikamma를 해 주어 악처에서 풀려나게 할 수 있지 않습니까? 집에 있는 이들이 dāna를 베풀고 puññānumodanā를 하는 것으로라도 그것을 얻을 여지가 남아 있었습니다. 악처에 있는데 여기서 공덕을 지으면 그에게 그것이 보이고 다가와 악처에서 풀려납니다. 그런 종류의 kamma 힘이 있습니다.

anna ē jātiyē karma śakti tiyenavā. itin mē karma śaktiya kriyātmaka vennē karma śaktiya kiyana eka mahā viśāla saṁkīrṇa viṣayak. sarvacca gōcarayi. siyallanṭa mēka siyalla siyalu ākārayen gōcara næha. ēka maṭṭamakin dækganna puḷuvan śrāvakinṭa.

그러니 kamma의 힘이 작용하는 것, kamma의 힘이라는 것은 아주 크고 얽히고설킨 주제입니다. 오직 sabbaññu의 영역입니다. 모든 이에게 이것이 모든 면에서 드러나지 않습니다. 제자들은 어느 수준까지만 볼 수 있습니다.

itin api kaḷē yam sēda anukūla vibhāgayak enavā. dæn kāṭa hari gæhuvā apiṭa atapaya karanna hari jātiyak tamayi vipākaya vaśayen innē. ēkaṭa balaya yana ekak ennē næ.

그러니 우리가 지은 대로 그에 맞는 결과가 옵니다. 누군가를 때렸다면 우리 손발을 다치는 그런 것이 vipāka로 옵니다. 거기에 목숨을 잃는 것이 오지는 않습니다.

balagihīma mærana ekak nemeyi apiṭa ennē vipākaya. atapaya kælla hari aṭa gahuva nam ē vagē tuvālayak velā hari ælu peḷu labalā hari mærena eka tamayi hambavenna vipākaya vagē mærenna hari duk vidinna hari.

목숨을 잃거나 죽는 것이 우리에게 오는 vipāka가 아닙니다. 손발을 쳐서 끊었다면 그런 상처를 입거나 두들겨 맞아 죽는 것이 받을 vipāka입니다. 죽든지 괴로움을 겪든지 말입니다.

anuṭa vasa dunno puva dævila bara dævili hædilā ba gihilā lēvāla gihillā lēvāna gilā mæra ṭikak venna puḷuvan. ē jāti vipākayak ēkaṭa enna. ena kramayak tiyenavā.

남에게 독을 먹였다면 타는 듯한 열이 나고 피를 쏟으며 죽는 것 같은 일이 생길 수 있습니다. 그런 종류의 vipāka가 그렇게 오는 방식이 있습니다.

anu baya gannalā mæuvot kavada hari baya velā mærana ṭika kivvē apiṭa itin nikan mærena ekak nemeyi. anna ē vagē

남을 겁주어 죽였다면 우리도 언젠가 겁에 질려 죽게 되지, 그냥 죽는 것이 아닙니다.

nikan mærena ekak nemeyi. anna ē vagē vipākaya ennē hæma velēma api karapu hæṭiyaṭa yam kenekuṭa bērenna eḍa dīlā hæma mæruva.

그와 같이 vipāka는 언제나 우리가 한 대로 옵니다. 누군가에게 벗어날 틈을 주고 죽였는지에 따라서도 그렇습니다.

dæn api yuddhayak karanna giyahama api nemeyi yuddhayak karanna yannē yuddha pirisa. issellāma tun vatāvak dænum denavā. yaṭat venavada? yuddha karanavada? depættēma dænum tiyenavā. ē tun vatāven pratignāvaṭa avanatu novī yaṭat vennē næha. eyāvaṭa yuddha karannē.

전쟁을 하러 갈 때 전쟁을 하는 것은 우리가 아니라 군대입니다. 먼저 세 번 알립니다. '항복하겠느냐, 싸우겠느냐?' 양쪽이 다 알립니다. 그 세 번의 통보에도 따르지 않고 항복하지 않는 자와 싸웁니다.

hæbæyi eyāṭa ē vipākana denāṭa mama yaṭat venavā kivvahama bērenna ekak tiyenavā. kavadā hari ēka vipāka naṭunot eyā yaṭat vunot eyāṭa marannē næha. ē jātiya hā vipāka vennē ehemayi. ē vagē kramayak tiyenavā etanat karmayak vipāka denna karmaya karapu hæṭiyaṭa

그러나 그는 '항복하겠다'고 하면 살아날 길이 있습니다. 언젠가 그 vipāka가 닥쳐도 항복하면 그를 죽이지 않습니다. 그런 vipāka는 그렇게 됩니다. 그와 같이 kamma가 지은 대로 vipāka를 주는 방식이 있습니다.

itin karana lalada karmayan mul karagena karmaya nǣyā karagena karmaya dāyāta karagena karmaya piḷisaraṇa karana yam hon̆da nam hon̆da naraka nara karmayak vaḷot ēkama dāyatana mē sasara pævætma gena yanavā kiyalā kammassakōmē kamma dāyādō kamma yōni kamma ban̆du kamma paṭisaraṇō yaṁ kammaṁssāmiti kalyāṇaṁvā pāpakaṁvā tassa dāyāda bhavamiti kiyalā budurajāṇan vahansēē dēśanā karanavā. dæn ōkēdī pennavā karmaya mul velāyi kennē.

그러니 지은 kamma를 바탕으로, kamma를 친족으로, kamma를 유산으로, kamma를 의지처로 삼아, 좋으면 좋은, 나쁘면 나쁜 kamma를 지으면 그것을 이어받아 saṃsāra의 존재를 이어 간다고, 'kammassakomhi kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissāmi'라고 부처님께서 설하십니다. 여기서 kamma가 바탕이 되어 이어 간다는 것을 보여 줍니다.

dæn mēkedi mēka vigraha karanna gihin tamayi siyalla karmayen siddha vennē næ. tavat krama tiyenavā kiyalā nam karmaya sambandha nætima krama hatarakut ekkalā pelā tiyenavā. ekak karma vipāka ja ābādha hæṭiyaṭa ekak. utu pariṇāma jā ābādā viṣama parihārā ābādā dæn mē ādī vaśayen kiyanavā. etakoṭa ēvaṭa karmaya sambandha næti hariyaṭayi kiyannē.

이것을 풀이하면서 모든 것이 kamma로 일어나지는 않는다, 다른 방식도 있다고 하여 kamma와 바로 이어지지 않는 네 가지 방식과 함께 보여 놓으셨습니다. 하나는 kammavipākajā ābādhā입니다. utupariṇāmajā ābādhā, visamaparihārajā ābādhā 등으로 말씀하십니다. 그러면 그것들은 kamma와 관련 없는 것처럼 말하는 것입니다.

anungē upakramayak nisā ehema kenek ṭa dukak karadarayak ā ēkaṭa karmaya sambandha næhæ. upakkamikā ābādhā kiyana eken ēka vennē kiyalat pennanavā.

남의 계략 때문에 누군가에게 괴로움과 해가 왔다면 거기에는 kamma가 관련 없다, opakkamikā ābādhā로 그렇게 된다고도 보여 줍니다.

dæn dēvadatta budurajāṇan vahansēṭa gal perela paladī gal paturak vadilā æn vahansēgē śrīpādayat lēpiruvā. dæn mēka upakramayak nemeyida? upakramaeka āpādānaya āvē.

Devadatta가 부처님께 바위를 굴렸을 때 바위 조각이 튀어 그분의 거룩한 발에 피가 맺혔습니다. 이것이 계략 아닙니까? 계략으로 온 ābādha입니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mama issara kāleka poḍi lamayek velā inna in̆dalā oya kæṭa kōlayakni upakaraṇayakin pasēbudun vahansē namak goḷuvaṭa galakinā. ē vitaraṭa passē ē gala væn̆dunā unvahansēṭa ēkē vipākaya maṭa ada mehema varadunē.

부처님께서 설하십니다. '나는 옛날 어린아이였을 때 새총 같은 도구로 어느 paccekabuddha의 머리에 돌을 맞혔다. 그 돌이 그분께 맞았는데, 그 vipāka로 오늘 내게 이런 일이 일어났다.'

dæn paḷunnē karmaya kohomada? karma pahē kāgayā sambandhayak nætuva paluṇa upakramayak mul karenna paḷunē.

그러면 kamma는 어떻게 열매를 맺었습니까? 다른 것과 상관없이 맺은 것이 아니라 계략을 바탕으로 맺은 것입니다.

itin karma vipākayama palina ēvā kiyalā ekak tiyenavā. ē kiyannē bāhira upakramayak nætuva abhyantarayē karma śaktiyama hētuva matu karalā ēkendena ēvā tiyenavā. dæn unvahansēṭa oluvækmak tibuṇā. ēkat ē vidihaṭa āpu ekak. mē karma vipāka ābādā kiyalā ekak tiyenavā kiv anna ēkaṭayi.

그리고 kamma의 vipāka만으로 맺는 것이 있습니다. 곧 바깥의 계략 없이 안에 있는 kamma의 힘 자체가 원인으로 떠올라 그것으로 오는 것들이 있습니다. 부처님께는 두통이 있었습니다. 그것도 그렇게 온 것입니다. kammavipākajā ābādhā라는 것이 있다고 하신 것이 바로 그것입니다.

dæn api hitamu mehema deyak. kenekuṭa atin gahanavā. galakin gahanavā. kōṭuvakin gahanavā. pollakin gahanavā. etakoṭa væli valin gahanavā. dæn api atin gahapēvara at pāra kivvā. at pārak vadilā tiyennē. pollen gaha pēvara poḷu pārak vædilā kivvā. kōṭuven gaha peraṭa pōṭu pārak vadilā tiyennē kivvā. nigamanaya karalā vallalā. tuvālē balalā næut te balalā galakin gahannē gal pārak vadilā tiyennē kiyalā. dæn ōkin aten gahapuvā tiyennē ēkayi. anika tiyannē okkoma bāhirayi.

이런 것을 생각해 봅시다. 누군가를 손으로 때립니다. 돌로 때립니다. 막대기로 때립니다. 몽둥이로 때립니다. 모래로 때립니다. 손으로 때렸으면 손찌검이라고 합니다. 손에 맞은 것입니다. 몽둥이로 때렸으면 몽둥이에 맞았다고 합니다. 막대기로 때렸으면 막대기에 맞았다고 합니다. 상처를 보고 흔적을 보고 결론을 내립니다. 돌로 때렸으면 돌에 맞았다고 합니다. 여기서 손으로 때린 것은 그것뿐이고 나머지는 모두 바깥 것입니다.

dæn poḷu pārak vædunā athaya nædda? minihe pollak atin aragena gahalā tiyennē pollē. dæn at pāra saha poḷu pāra kiya vædunā kiyalā kiyannē næhænē. athuna poḷu pārak kiyalā katā karanna et næha. pollen gahalā tiyenna.

몽둥이에 맞았다고 해서 손이 없었습니까? 사람이 몽둥이를 손에 쥐고 때린 것입니다, 몽둥이로요. 그렇다고 손찌검과 몽둥이질이 함께 맞았다고 하지는 않습니다. 손 없는 몽둥이질이라고 말할 수도 없습니다. 몽둥이로 때린 것입니다.

dæn adin nigamanaya karana vidihaṭa ara karma śaktiya sambandhayak nætuva anivā nikakma mēvā kivvā nam nidahasē ēvama kælapuvā kivvā nam pollak nikanma ævidilā kohēhari tibilā ævidina nam gahalā tiyenavā. vadinna ōnē. minihe karanna bæha ēka.

그렇게 결론을 내리는 식으로 kamma의 힘과 아무 관계 없이 저절로 이런 것들이 일어났다고 한다면, 몽둥이가 저절로 걸어가 어디선가 사람을 때렸다는 말이 되어야 합니다. 사람 없이는 그럴 수 없습니다.

dæn ehema ekak etana kivvada lōkayē yamkisi dukak gæhæṭak enakoṭa yamaka ādhārayen yamak karanna puḷuvan. ehema ādhārayak nætuva kelinma ella karalā yamak karanna puḷuvan.

그런 말을 거기서 했습니까? 세상에서 어떤 괴로움이나 해가 올 때, 무언가의 도움을 받아 할 수도 있고, 그런 도움 없이 곧장 겨누어 할 수도 있습니다.

mēkedi karma vipāka ābādhayaṭa væṭennē api visin karana kaṭayutta yamaka ādhārayakin nokara kaḷā nam karma vipāka vaśayenma væṭenavā.

여기서 kammavipāka ābādha에 드는 것은, 우리가 하는 일을 무엇의 도움도 없이 했을 때입니다. 그러면 그것은 그대로 kamma의 vipāka로 떨어집니다.

anna etakoṭa karma vipāka ābāda haṭagannavā dæn lōbha avidyā vyāpāda mityā dr̥ṣṭ kiyana ēya yamak kaḷā nam tanikaṭa hita mul karagena karana ēvā. pradhāna [ugura kǣrīma] vannē hita. hita mul karagena yamak kaḷā nam pūrṇa karma vipāka ābādhāvalaṭa ēka væṭenavā.

그러면 kammavipāka ābādha가 생깁니다. lobha, avijjā, vyāpāda, micchā diṭṭhi로 무언가를 했다면 오로지 마음을 바탕으로 한 것입니다. 주된 것은 [헛기침] 마음입니다. 마음을 바탕으로 무언가를 했다면 그것은 온전히 kammavipāka ābādha에 듭니다.

prāṇaghātayak karanna vena deyak bāhira deyak ādhāra karagattā nam ē ādhāra karagatta kramayaṭa karmaya mul karagena ē ākārayen siddha venavā. etakoṭa upakramika ābādha vennat puḷuvan. eta ehema nætnam yamkisi vidiyaka bāhira hētuvakin vennat puḷuvan. ē kramayaṭa venna puḷuvan etakoṭa namut hæma ekaṭama karmaya mul venavā. karmayak mul novī ē badu ekak haṭaganna vidihak nǣ. ēkayi etana tiye

살생을 하려고 다른 것, 바깥 것을 도구로 삼았다면 그 도구를 쓴 방식대로, kamma를 바탕으로 그런 방식으로 일어납니다. 그러면 opakkamika ābādha가 될 수도 있고, 아니면 어떤 바깥 원인으로 될 수도 있습니다. 그렇게 될 수 있지만 그 모든 것에 kamma가 바탕이 됩니다. kamma가 바탕이 되지 않고 그런 것이 생길 길은 없습니다. 거기 있는 것이 바로 그것입니다.

āpem kipī mē ætivena rōga vyādhi valaṭa patvena bava asāyata. dæ ēkama nat api dæn mē

'몸의 요소가 어지러워져 생기는 병에 걸린다는 것은 어떻습니까?' 바로 그것을 우리가 지금 풀이한 것입니다.

vigraha kaḷē. dæn vāpitten kipīma kiyannē ē vagē. dæn api hitamu yamkisi pudgalayek dæn vāpiccen kipīmaṭa puḷuvan āhārayaka venas vīmen. ekak. etu pariṇāma jā āvādā ē pariyāsayan nisā væsara temi ehemat venna puḷuvan.

vāta와 pitta가 어지러워진다는 것이 그런 것입니다. 어떤 사람을 생각해 봅시다. vāta와 pitta가 어지러워지는 것은 음식이 바뀌어서일 수 있습니다. 그것이 하나입니다. utupariṇāmajā ābādhā, 철이 바뀌어 비에 젖어서 그렇게 될 수도 있습니다.

hæbæyi væsara tibena siyallaṭama ō hembiri hædenavada kenekuṭa īṭa issellā pīnasē væninnē rōgābādayak tibuṇā nam hō rōgayakaṭa hētuvak hiṭa durala kāyikatvayak tibuṇā nam pratiśaktaya aḍu kāyikatvayak tibuṇam puṁci visa bījayak ætula vunahama ēka mæḍa pavatvāganna bæri rōgaya hædenna puḷuvan. visa bījayak śarīraya gata velā rōgaya hædilā tiyennē kiyalā.

그런데 비에 젖은 사람이 모두 감기에 걸립니까? 어떤 사람에게 그 전에 비염 같은 병이 있었거나 병의 원인이 될 약한 몸이 있었다면, 면역이 약한 몸이었다면, 작은 병균이 들어와도 억누르지 못해 병이 날 수 있습니다. 병균이 몸에 들어와 병이 났다고 합니다.

itin api kohenda mēka velā tiyennē? oya koḷama pættē yanakoṭa in hæma kæhikāla dāna ēvat tiyenavā. okkoma dūliya valaṭa eka tiyenavā. itin oya virōgā kārakayek dāpu mē sēk semasoṭuvādī tibiccā visa bīdayak hulakaṭa ævidilā husma ganaṭa ævidilā ehema venna puḷuvan kiyalā api kiyanavā.

그러면 이것이 어디서 왔습니까? 콜롬보 쪽에 가면 기침하고 침 뱉는 사람들도 있습니다. 다 먼지 속에 섞여 있습니다. 그러니 어떤 환자가 뱉은 가래나 콧물에 있던 병균이 바람에 실려 와 숨 쉴 때 들어와 그렇게 될 수 있다고 우리는 말합니다.

dæn api ahanavā koḷam̆ba giya eyā vitarada tava kī denek giyā. ēkenma ēka vuṇānam ara giya okaṭama hædenna nēda? ara visibi anik ayaṭa ætullā nædda? ēgollanṭa ætul vuṇā. æyi hædunnē nædda? pratiśaktiyak tibuṇā.

그러면 우리는 묻습니다. 콜롬보에 간 것이 그 사람뿐입니까? 다른 사람도 많이 갔습니다. 그것만으로 그랬다면 간 사람 모두 걸려야 하지 않습니까? 그 병균이 다른 이들에게는 들어가지 않았습니까? 그들에게도 들어갔습니다. 왜 걸리지 않았습니까? 면역이 있었습니다.

æn̆gē pratiśaktiya anuva tamayi visa bīja mella karagannē hari ēvaṭa godu vennē hari. dæn mē pratisak kavuda haṭagattē eka mokenda? anna etana tiyenavā karma vipāka vaśayen tamanṭa āpu śaktiyat mul velā tamayi anik samādhārayakma gattahama pratiśakti śaktiya æti nirōgitāvayaṭa hētukāraka venna ēvā mæḍa pavatvanna puḷuvan śaktiyak śarīraka gatavā haṭaganna.

몸의 면역에 따라 병균을 다스리기도 하고 그것에 먹이가 되기도 합니다. 그러면 이 면역은 무엇으로 생겼습니까? 바로 거기에, kamma의 vipāka로 자기에게 온 힘이 바탕이 되고 다른 조건들이 함께 어울려 면역력과 건강의 원인이 되어 그것들을 억누를 수 있는 힘이 몸에 생기는 것입니다.

ē nisā ēkedī rōgaya haṭagattē mē bāhira vāpissen kōpayen kivvaṭa ēkaṭat balapālā tiyenavā vakra vidihaṭa karmaya. tamayi karma balavēka balapāna hæta.

그러니 그때 병이 바깥의 vāta·pitta가 어지러워 생겼다고 하더라도 거기에도 kamma가 에둘러 영향을 미쳤습니다. 그것이 kamma의 힘이 영향을 주는 방식입니다.

itin ē jātiyen api yamak karalā tiyenakoṭa eban̆dunnā vū bāhira parisaraya dūṣaya karalā anika ayaṭa avabæḍa karalā ehema tibicca ekak tibunot apiṭa karma vipākayak vaśayen pratiśaktiya næti kayak ætuva upadinna hētu labanavā. sāmānyayen minihaṭa varut dena parisaraya ohuṭa varut dennē. ara karapu karmayaṭa vipāka denna.

그러니 그런 식으로 우리가 바깥 환경을 더럽혀 남에게 해를 끼친 일이 있었다면, 우리는 kamma의 vipāka로 면역이 없는 몸을 지니고 태어날 원인을 얻습니다. 보통 사람에게 병을 주는 환경이 그에게도 병을 줍니다. 그가 지은 kamma에 vipāka를 주기 위해서입니다.

dæn kāla goḍak tiyenavā gedara jarāga goḍak tiyenavā gihillā allapu hæsangē vattavā tiyenavā handiyak tiyenavā gihan̆diyaṭa dālā

예를 들어 집에 쓰레기 더미가 있습니다. 옆집 정원으로 가져가거나 갈림길에 가져다 버립니다.

hadatu venna ē maya mokada apēvat vattēsunē nikāda anikka ehema balāgattā āvē ēka balanakoṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dahas gānak ena mārgayaka gan̆da gahanna ara kuṇulē gihin dālā ehenavā horenna parisara dōṣaṇaya kaḷā.

수천 명이 다니는 길에 냄새가 나도록 그 쓰레기를 몰래 가져다 버려 환경을 더럽혔습니다.

dæn oya jātiyē pāpayak keruvānam ehema eyāṭa siddha venavā. ara senaka inna tena daha000k mædda inna tænakin ipadilā. ē ayatanadī poḍi poḍi dēkin hari ē ayaṭa varut denna næti haṭagannē parisarayak.

그런 악을 지었다면 그에게 이런 일이 일어납니다. 사람이 많은 곳, 수만 명 가운데 사는 곳에 태어나는데, 그곳은 작은 것 하나에도 남들에게는 병을 일으키지 않는 환경입니다.

parisaraya kārat poduyi. hæbæyi podu parisarayaṭa muhuṇa denna bæri pratiśaktayen aḍu kāyikatvayā ohuṭa haṭagannavā ara karma śaktiya ē tuḷama in̆dagena ohu ara bāhira lōkē tiyena æbædinna mūhuṇa denna vidihaṭa duk vin̆dina vidihaṭa magak pādāgannavā. dæn mehemat ēvā enavā. oya karma śaktiya vakra vidihaṭa

환경은 누구에게나 같습니다. 그러나 그 같은 환경을 견디지 못하는, 면역이 약한 몸이 그 kamma의 힘으로 그에게 생깁니다. 그 안에 머물며 그는 바깥 세상의 해로움에 맞닥뜨려 괴로움을 겪는 길을 엽니다. 이렇게도 옵니다.

enavā. oya karma śaktiya vakra vidihaṭa hæn̆gavīlā ævidilā mul velā sakas venavā. ē sakas vīmen tamayi ē vagē dēvalaṭat mula pirennē. væssa tibuṇa phaliyaṭa ōkoṭama amāru hædennē næ. samahara kaṭanṭa eḷiyaṭa bæhælābala geṭa giyāhamat amāruvā. ehemat tiyenavā.

kamma의 힘이 에둘러 스며들어 바탕이 되어 짜입니다. 그렇게 짜임으로써 그런 일들의 뿌리가 채워집니다. 비가 왔다고 모두가 앓는 것은 아닙니다. 어떤 사람은 밖에 나갔다가 집에 들어오기만 해도 앓습니다. 그런 경우도 있습니다.

ē vagēma mānasika rōga ēkat ē vagēma. dæn kenekuṭa paturuva yanna binavā. ohu hū vināya innavā. ohuṭa kisima manasika tævīmakut nǣhæ gānakut næhæ. ēka minihaṭa nam oba kiyalā katā kaḷā kiyalā ōkaṭa kāḍayak hædilā mærenna puḷuvan. maṭa katā kaḷē mehemayi. æyi mama mehema apahata labannē? oya gæna ladavilā hiṭan ē pudilā mānasika vaśayen ladavilā rōgākāraya mānasika rōgiya vennat puḷuvan.

정신의 병도 마찬가지입니다. 어떤 사람에게 욕을 퍼부어도 그는 아무렇지 않게 지냅니다. 아무런 마음의 괴로움도 없고 개의치도 않습니다. 그런데 어떤 사람은 말 한마디 들었다고 그것이 맺혀 죽을 수도 있습니다. '나에게 이렇게 말했다. 왜 내가 이런 모욕을 받아야 하나?' 그것을 두고 괴로워하다가 정신적으로 무너져 정신병자가 될 수도 있습니다.

udē ida rǣ vanakan gahana bayina ṭokō ayana kollek inna puḷuvan gidara gānakvat næhæ mānasika rōgayak uvaṭa næ. ohuṭē avarottu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

denavā. eyāgē manasa ehema dekaṭa kælennē næha.

그의 마음은 그렇게 둘로 갈라지지 않습니다.

dæn mēvā mokada anun mānasika vaśayen pīta karapu ekē vipākaya tamanṭa kavahara siddha venavā. puṁci vacanakaṭat pissu hædena taram mānasikatvaya vikr̥ti venna daranna bæri vena mānasikatvayak goḍanægenavā.

이것은 왜 그렇습니까? 남을 정신적으로 괴롭힌 일의 vipāka가 언젠가 자기에게 일어나기 때문입니다. 작은 말 한마디에도 미칠 만큼 정신이 뒤틀리고 견디지 못하는 정신 상태가 세워집니다.

eyāṭa hari amāruyi yathārthayaṭa enna. kāyaka ābādha hæduvaṭa væḍi amāruva tamayi mānasika ābādhaya æti kaḷot ēken ena vipākaya. ē taram balapāna. kenekugē hita rida ōnē ēka. kenekuṭa avæḍa karana eka hiten hitaṭa avæḍa karana eka gataṭa avæḍa karanāṭa væḍiya balapāna

그는 실상으로 돌아오기가 아주 어렵습니다. 몸에 해를 입힌 것보다 더 무거운 것은 정신에 해를 입혔을 때 오는 vipāka입니다. 그만큼 영향을 미칩니다. 누군가의 마음을 아프게 하는 것이 그렇습니다. 남에게 해를 끼치되 마음으로 마음에 해를 끼치는 것은 몸에 해를 끼치는 것보다 더 크게 영향을 미칩니다.

dæn pūti gatta tisa hāmuduruvō æn̆ga hæmatanama geḍiyā vilā særava pirilā koccara vēdanāvakain̆da kayen hiṭiyē. namut antima mohotēdī budurajāṇan vahansēgen kayaṭa æpa upasthāna karalā dēśanā karapu dharmaya arihatyaṭa pat velā pǣvā.

Pūtigatta Tissa 스님은 온몸에 종기가 나고 고름이 가득 차 몸으로는 얼마나 큰 고통 속에 있었습니까. 그러나 마지막 순간에 부처님께서 몸을 돌보아 주시고 설하신 dharma로 arahant가 되어 parinibbāna에 드셨습니다.

hæbæyi hitaṭa ābādhayak væn̆dilā hiṭiyā nam ehema mona vidihaka budurajāṇan vahansē ulanda bērannē? hæba bæhæ bēranna bæ. ehenam antima bhayānaka ābādhaya mokakda mānasika ābādhaya

그러나 마음에 해를 입고 있었다면 부처님께서 어떻게 구해 주시겠습니까? 구할 수 없습니다. 그렇다면 가장 무서운 해는 무엇입니까? 정신의 해입니다.

ārya mārgayaṭa lokuma bādhakaya kāyika ābādha nemeyi mānasika ābādha bella kapāgena mærenna issellā arihat paccatayi hiṭiyē. kāyaka āvādayaṭa vaḍā balagattā mānasika āvādayak nætuva hiṭunē samānaka nirōgitāvaya

성스러운 길에 가장 큰 걸림돌은 몸의 해가 아니라 정신의 해입니다. 스스로 목을 베어 죽기 전에 arahant가 된 이도 있었습니다. 몸의 해보다 강한 정신의 해 없이 정신의 건강을 지니고 있었기 때문입니다.

menna mē vagē api dakinna ōnē kenekgē hitada ōna eka okkoṭa vaḍā bhayānaka pāpayak. ārya mārgaya vahanna hētu venavā.

이렇게 우리는 보아야 합니다. 누군가의 마음을 아프게 하는 것이 무엇보다 무서운 악입니다. 그것은 성스러운 길을 막는 원인이 됩니다.

yamekuṭa yamak karanakoṭasak melova palena koṭasak ara sahajāta karma śaktiyan pahaḷa venavā. ēkama tamanṭa siddha venavā tamangē mānasika

누군가에게 무엇을 할 때 그 일부는 이번 생에 열매를 맺는 부분으로, sahajāta kamma의 힘으로 나타납니다. 바로 그것이 자기 자신에게 일어나, 자기 정신의—

viśitāvayaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기