CD010 · 10번째 · 1시간 25분 · 원문 녹음
dhamma desanā
ධර්ම දේශනා.
hon̆da apiṭa mē daham praśnayak ahala velā tiyenavā mē nivana ekama aramuṇa karagena bihiva vāsaya karana kenekuṭa tama dū daruvan venuven, demāpiyan venuven, gnātīn venuven hā samājaya venuven bohō yutukam yutuenavā.
좋습니다. 우리에게 이런 dhamma 물음이 들어왔습니다. nibbāna 하나만을 목표로 삼고 재가자로 사는 사람에게는 자식들, 부모, 친척, 그리고 사회를 위해 해야 할 도리가 많습니다.
ema nisāma nitara idiriya sælasum kirīmaṭa siduvenavā. ēvāyē ælīmak, gæṭīmak, nomætivvat vipāka nisā saṁkhārayan ætivīmaṭa eyin karuṇu siduvenavada? nævata nævata bhavayaṭa hētu venavada kiyalā ahanavā.
그래서 늘 앞날을 계획해야 합니다. 거기에 집착이나 거부 없이 하더라도 그 결과로 saṅkhāra가 생기는지, 그것이 거듭 bhava의 원인이 되는지를 묻습니다.
mēkadi api dænaganna ōna vædagatma deyak tiyenavā. mē gihiva vāsaya karana kenekuṭa væḍiyi yutukam ma iṭu kirīma pennalā tiyennē pævidi ayaṭa.
여기서 우리가 알아야 할 아주 중요한 것이 있습니다. 재가자보다 도리를 다하는 일을 더 많이 보여 준 것은 출가자에게입니다.
īṭa vaḍā hun̆gāk mē sūkṣama vidihaṭa ē ṭika karannayi mē nīnukūlava pævarīmakut siddha karalā tiyenavā vinaya vaśayen pævidi aya.
그보다 훨씬 섬세하게 그 일들을 하도록, 출가자에게는 vinaya로서 규칙에 따라 맡겨 두었습니다.
dæn gihi kenek karana kaṭayutuṭa venaya nītiyak nǣ. yutukama nisā karanavā. hæbæyi yutukama nisā karannē nætuva innavā kiyalā ekama innat bæhæ. bæ. pævidi aya
재가자가 하는 일에는 vinaya 같은 규칙이 없습니다. 도리 때문에 합니다. 그렇다고 도리를 하지 않고 그냥 있을 수도 없습니다.
bæhæ. bæ. pævidi aya nītigata karalā tiyenavā.ē ē yutukama nītigata karalā iṭu karanna ikan iṭu karanna iṭa nokaḷot ævætakut siddha venavā. ē vidihaṭa vigraha karalā tiyenavā.
출가자에게는 규칙으로 정해 두었습니다. 그 도리를 규칙으로 정해 행하게 하고, 행하지 않으면 āpatti(허물)도 생깁니다. 그렇게 풀이해 두었습니다.
ācārya vata, upādhyāta ādi vaśayen vigraha karalā tiyena tan bæluvot ehema ṭikakma nopirihalā iṭu karanna vagakīmakin bæn̆dena avasthāvakut pelā tiyenavā bhikṣūn vahansēlāṭa.
ācariya vatta, upajjhāya vatta 등으로 풀이한 곳을 보면, 조금도 소홀함 없이 행하도록 책임으로 묶이는 경우도 bhikkhu들에게 경전에 나옵니다.
namut kisima kenekuṭa saṁkhāra nirōdha karaganna tiyena pahasuvama mārgaya abhyāvakāśayak væni diya vū sak geḍiyak væni nidahas sthānaya pævidda kiyalā pennanavā.
그러나 누구에게나 saṅkhāra를 소멸시키기에 가장 쉬운 길, 탁 트인 허공 같고 닦아 낸 소라껍데기 같은 자유로운 자리가 출가라고 보여 줍니다.
yutukam miṭu karanavāya kiyana eka saṁkhāra væḍena ekak nemeyi.
도리를 다한다는 것은 saṅkhāra를 늘리는 일이 아닙니다.
yutukam miṭu kirīma kiyana ekayi chanda rāgayen kaṭayutu kirīma kiyana ekayi mē deka tōraganna ōnē. gihi vuṇat pævidi vuṇat yutukam maṭu kirīma atyāvaśyayen karanna ōnē.
도리를 다하는 것과 chanda-rāga로 일하는 것, 이 둘을 가려내야 합니다. 재가든 출가든 도리는 반드시 다해야 합니다.
ēka ārya mārgaya væḍenna hētu venavā. vat sapurṇa kara sil sakalanna hētu vena upanissraya venavā. ādhārayak venavā. ē nisā ē vata hariyaṭa karanna ōnē.
그것은 ariya magga가 자라는 원인이 됩니다. vatta를 채워 sīla를 온전히 하는 데 upanissaya가 되고 도움이 됩니다. 그러니 그 vatta를 바르게 해야 합니다.
dæn kiyana ekat vatak ov ōkat vat piḷivet valaṭa ayiti deyak.
(물음) 지금 말씀하신 것도 vatta입니까? — 예, 그것도 vatta-paṭipatti에 속하는 것입니다.
itin ē kiyannē api visin kaḷa yutu yamak tiyenavā. kr̥tōpakāraya upakārayaṭa kr̥tōpakāra karanna ōna.
곧 우리가 해야 할 일이 있다는 것입니다. 받은 도움에는 보답을 해야 합니다.
etakoṭa yudagama kivvē ēkayi. api bæn̆dilā innavā kiyana eka nemeyi. yamakaṭa. namut apiṭa yam upakārayak kaḷā nam ē upakārayaṭa kr̥tōpakāra karanna ōnē.
도리라고 한 것이 그것입니다. 무엇에 묶여 있다는 뜻이 아닙니다. 다만 누가 우리에게 도움을 주었다면 그 도움에 보답해야 합니다.
kr̥tōpakāraya kiyana eka api visin kaḷa yutu dahamak venna yannē ēkayi.
보답이 우리가 해야 할 dhamma가 되는 까닭이 그것입니다.
oya ehema nokaranavā nam ēka guṇa makuvek venavā. guṇa makāharaṇa pudgalayek venavā. etakoṭa ēka varadak.
그렇게 하지 않으면 은혜를 저버리는 사람, 은혜를 지우는 사람이 됩니다. 그것은 잘못입니다.
ē nisā demavpiyan daruvanṭa daruvan demavpiyanṭa ēv vagēma gnātīn taman anit anya gnātīnṭa ē gnātīn ē gnātīnṭa anya vaśayen ē vagēma samājayē mē taman samājayaṭa samājayē tamanṭa mē hæma kenekuṭama anyōnyaya mē kr̥tōpakāraya pradhāna vaśayen tiyenna ōnē.
그래서 부모는 자식에게, 자식은 부모에게, 또 친척은 서로서로에게, 자기는 사회에, 사회는 자기에게, 이렇게 모두가 서로에게 이 보답을 으뜸으로 지녀야 합니다.
upakāra karanna hō durlabhayi, kr̥tōpakāra karanna hō īṭat vaḍā durlabhayi kiyalā dēśanā karanavā. kr̥tavēdī pudgalayō durlabhayi. kataññu katavēdī pudgalayō īṭat vaḍā durlabhā ati durlabhayi. ehenam mēka ati durlabha kāraṇayak sr̥tōpakārī.
도움을 주는 이도 드물고 보답하는 이는 그보다 더 드물다고 설하십니다. kataveditā를 지닌 사람은 드물고, kataññū-kataveditā를 지닌 사람은 그보다 더 드물어 아주 드뭅니다. 그러니 보답은 아주 드문 일입니다.
dæn kenek upannaṭa passē ē ipaduna pudgalayā kavadāvat taniyen jīvat velā hiṭan væḍilā hædilā enavā kivvot mēka siddha vennē næti deyak. upan tæn paṭinut ē daruvaṭa gæbaṭa āta tæn paṭan. ē daruvaṭa tamanṭa taniyen hædenna bæ.
사람이 태어난 뒤 그 사람이 홀로 살면서 자라났다고 한다면, 그것은 일어나지 않는 일입니다. 태어난 때부터, 아니 태에 들어선 때부터 그 아이는 혼자 자랄 수 없습니다.
mavgen upaniṣya labāgena tamayi piyāgen upaniraya labāgena tamayi mūlika upata gæbaṭa ennē. kallalē paṭangena [ugura kǣrīma] hædilā væḍilā gæben bihivenaturu ē ayaṭa tiyenna ōnē upakārayak.
어머니에게서 의지를 얻고 아버지에게서 의지를 얻어야 처음 태에 듭니다. kalala에서 시작해 자라서 태에서 나올 때까지 도움이 있어야 합니다.
ē upakāraya paridi læbunē nætnam ē daruvā yathā paridi bihivenna vidihakut nǣ.
그 도움을 제대로 받지 못하면 그 아이는 제대로 태어날 길이 없습니다.
ē nisā mavuṭa ena doḷa duka kiyalā ehekut eenavā. daruvanṭa avaśyatāvaya mavgē mārgayen dæyenavā. dæn mav ē doḷa duka sapelā dunnē nætnam ē daruvaṭa avaśya pōsenna læbennē næ.
그래서 어머니에게 입덧, 곧 먹고 싶은 갈망이라는 것도 옵니다. 아이에게 필요한 것이 어머니를 통해 드러납니다. 어머니의 그 갈망을 채워 주지 않으면 아이는 필요한 영양을 얻지 못합니다.
an ē pirisa mokada karannē bohōma kæmætten hari kæmati doraduk kǣma denna. mokada ōka issara in̆damma apē āryō dænagena hiṭapu deyak nē nisā. ēkē vaṭinākama. ē velāvēdī hoyalā balalā hitanna denna siritak tiyenavā.
그래서 둘레 사람들은 아주 기꺼이 그 먹고 싶어 하는 음식을 주려 합니다. 예부터 우리 ariya 선조들이 그 값어치를 알고 있었기 때문입니다. 그때 찾아보고 헤아려 주는 풍습이 있습니다.
gæb bara inna mav kenekuṭa avaśya dēval ahalā hoyalā monavada ōnē? monavada kanna āsā karannē kæmati vennē monavada kiyalā hoyalā ē vidihaṭa dena siritak tibuṇā. mēvā ēvā okkoma upakāra. itin ē nisā samādhaya upakāra karalā tiyenavā mav gævaṭa āpu tæn paṭan
아이를 밴 어머니에게 무엇이 필요한지, 무엇을 먹고 싶어 하는지, 무엇을 좋아하는지 묻고 찾아서 그대로 주는 풍습이 있었습니다. 이 모든 것이 도움입니다. 그러니 사회는 어머니가 아이를 밴 때부터 도움을 주었습니다.
api ēkat amata karanna hon̆dayi. næ. evarak rr̥tō upakāra karanna ōnē ehā mavuṭa piyāṭa samājayaṭa gnātīnṭa viśēṣayen ē upakārayat etana paṭanmak karanna ōnē. o panta opan tæn paṭan ē daruvaṭa
그것을 잊어도 될까요? 아닙니다. 그만큼 어머니, 아버지, 사회, 친척에게, 특히 그때부터 받은 도움에 보답해야 합니다.
karanna ōnē. o panta opan tæn paṭan ē daruvaṭa mav piyō mav muladāna karagena gnātīn ē vagēma asal væṭiyot noyē ākārayen udav karanavā daruvā vagē hædenna væḍenna ēvaṭat api upakāra valaṭa kr̥tōpakāra karanna ōnē.
태어난 때부터 그 아이에게 어머니 아버지가, 어머니를 으뜸으로 친척들이, 또 이웃들도 여러 방식으로 아이가 자라도록 돕습니다. 그런 도움에도 우리는 보답해야 합니다.
ē vagēma daruvek pārē yanakoṭa ḷamāva vayasaṭa āvaṭa passē ē ḷamayā pārē yana hæṭi dannē næhæ. tērennē næhæ. vāhana valaṭa hæpenna yanavada? ē ḷamayā vāhana māru vena tænda ēvā dannē næha. mē samājayama mokada karannē? daruvō rakinavā. ārakṣā karanavā.
또 아이가 자라 길을 다닐 때 그 아이는 길 다니는 법을 모릅니다. 알아듣지 못합니다. 차에 부딪히려 하는지, 어디서 차가 오가는지 모릅니다. 그때 이 사회는 무엇을 합니까? 아이를 지키고 보호합니다.
vāhanaya gænat hōdisiye yanavā daruvā kerehi. hitu matē vāhanaya padavannē. eyat udavvak karanna vaṭapiṭāva inna aya poḍi daruva eka ehema næva dækko kāgē dhāra daruvā ē ayaṭa pārē yannē ahakaṭa ganna bohoma yavanada ehema kiyalā hoyalā hōsiyen ē daruvāgē ārakṣāva salasanavā.
운전하는 이도 아이를 조심하며 갑니다. 제멋대로 몰지 않습니다. 그것도 도움입니다. 둘레 사람들도 어린아이를 보면 누구네 아이인지, 길에서 비켜 데려가라고 살피며 조심스레 아이의 안전을 챙깁니다.
rakṣaṇaya pōṣaṇaya karanavā. eyā rakṣaṇaya pōṣaṇaya karana siyalu samājayat eyāṭa upakāra karanayi. eyā sæma kenekuṭama oya ākārayen maraṇa mohota dakvāhama ekina ekāgē anyavanē ādhāra upakāraka sambandhayak tiyenna ōnē. vayasaṭa giyāṭa passē
보살피고 길러 줍니다. 그를 보살피고 기르는 온 사회가 그를 돕습니다. 그는 죽는 순간까지 모든 이와 이렇게 서로 돕는 관계를 지녀야 합니다.
sambandhayak tiyenna ōnē. vayasaṭa giyāṭa passē yāgannaya ganna bærinam hæramiṭik hari hoyā dunat upakārayayi. atin allā nægiṭṭevvā nam pāra pennuvā nam ēkat upakārayayi. mē ādi vaśayen sǣhena upakāra mædda tamayi kenek jīvat vennē. jīvitaya avasāna venakam. maṭa gæbaṭa āpu tæn param avasāna venakurut ēvā.
늙어서 걷지 못하면 지팡이 하나라도 찾아 주는 것도 도움입니다. 손을 잡아 일으켜 주거나 길을 알려 주는 것도 도움입니다. 이처럼 수많은 도움 속에서 사람은 삶이 끝날 때까지 살아갑니다. 태에 든 때부터 끝날 때까지 그렇습니다.
gæbaṭa enna issellā mehema malāṭa passē api dannē næhæ mokada vunē kiyalā. hæbæyi paralō kiyalā ekak tiyenavā.
태에 들기 전, 그리고 죽은 뒤 무슨 일이 있었는지는 우리가 모릅니다. 그러나 저세상이라는 것이 있습니다.
dæn melo melo melovin paralovaṭa yanavā paralovayin melovaṭa enavā. mē lōka satyaya avidyāven tr̥ṣṇāven innatā kal satuṭa særisa saralanna oya vidihaṭa varaeka melovayin paralolavaṭa yanavā. paraloven melovaṭa enavā. dæn mehema dēśanāvak tiyenavā. dæn melō tiyenavā paralova tiyenavā.
이 세상에서 저세상으로 가고, 저세상에서 이 세상으로 옵니다. 중생이 avijjā와 taṇhā 속에 있는 한 이렇게 떠돌며 이 세상에서 저세상으로 가고 저세상에서 이 세상으로 온다는 가르침이 있습니다. 이 세상이 있고 저세상이 있습니다.
[ugura kǣrīma][kæssa]
(헛기침과 기침)
etakoṭa melova kivvē mokakda? paralō kivvē mokakda? dæn mēkat dakinna ōnē.
그러면 이 세상이란 무엇이고 저세상이란 무엇입니까? 이것도 보아야 합니다.
dæn api æhuvot ehema manussayā innē koheda? melōda? paralōda? manussayā melō innavā. paslē kayak aragena patirisanā innē? meralō melovada paralovada tirisan kayak hari melova ehenam paralōkada?
사람은 어디 있느냐고 묻는다면, 이 세상입니까 저세상입니까? 사람은 살과 피의 몸을 지니고 이 세상에 있습니다. 축생은 어디 있습니까? 이 세상입니까 저세상입니까? 축생의 몸이라도 이 세상이라면 저세상은 어디입니까?
dæn manussayek mæṭalā tirisenek vuṇā. dæn mela mokakda paralōka tana tibu. melavin paralovaṭa yanavā paraloven melovaṭa enavā satvayā sakasarannē ohomayi kiyanavā.
사람이 죽어 축생이 되었다고 합시다. 그러면 이 세상은 무엇이고 저세상은 어디 있었습니까? 이 세상에서 저세상으로 가고 저세상에서 이 세상으로 온다, 중생은 그렇게 떠돈다고 합니다.
paralova kiyalā kiyannē ē paravætda ov dæn paralolō tiyennē koheda etakoṭa dæn mæruṇa gamanma trr̥ti paṭisandha velā kṣaṇayakin āvā nam ehema eyā melōma nidilā tiyennē.
(물음) 저세상이란 그 저편을 말합니까? — 예, 그러면 저세상은 어디 있습니까? 죽자마자 곧바로 paṭisandhi로 순식간에 왔다면 그는 이 세상에 그대로 있는 것입니다.
ov paralō dæn paralōka prāpta gnātīn kiyanavā. tamangē gnātiyā paralōṭa innē kohomada? gnātiyā tirisenek vunā nam itin melavanē āya haraya eyā deviyek vuṇā. deviyā melavada paralavada?
예, 저세상. '저세상에 간 친척'이라고 말합니다. 자기 친척이 저세상에 어떻게 있습니까? 친척이 축생이 되었다면 이 세상이지요. 그가 deva가 되었다면, deva는 이 세상입니까 저세상입니까?
etakoṭa tavadi paralova kohē hari tiyennē erāṇan vahansē dēśanā karanavā varaka melovin paralovaṭa yanavā. nævata paraloven melovaṭa enavā.
그렇다면 저세상은 따로 어딘가에 있습니다. 부처님께서는 한때 이 세상에서 저세상으로 가고 다시 저세상에서 이 세상으로 온다고 설하십니다.
dæn melō koheda paralova koheda melova kiyannē api koyi lōkeṭada pævætmak kayak aragena innē yam tænakada ēka melovo. ehema paralova ē kayak nætuva vennē tæna kohē ayin e.
그러면 이 세상은 어디고 저세상은 어디입니까? 이 세상이란 우리가 어느 세계에서든 몸을 지니고 존재하는 그곳입니다. 저세상은 그런 몸 없이 있는 곳입니다.
mē kayat athæriyayi. matu kayakaṭa giyet nǣ. tatvayā kumak upādānaya karannē ē kālē jīvat venavada kiyalā vattagacca paribrājikayā budurajāṇan vahansēgen ahanavā.
이 몸은 버렸고 다음 몸으로는 아직 가지 않았습니다. 그때 중생은 무엇을 취하여 사느냐고 Vacchagotta 유행자가 부처님께 묻습니다.
vacca kayat athæriyā athæriyā matu kaya kiyalā giyet nǣ. ē kāli taṇhāva upādānaya karavat venavā kiyalā mama kiyanavā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā. anna taṇhāva upādānaya karavat vennē koheda? paralova matuyakaṭa giyā nam āyeyit meluvaṭa āvā.
'Vaccha여, 이 몸을 버리고 다음 몸으로 가지 않은 그때는 taṇhā를 취하여 산다고 나는 말한다'라고 부처님께서 설하셨습니다. 그 taṇhā를 취하여 사는 곳이 어디입니까? 저세상입니다. 다음 몸으로 갔다면 다시 이 세상으로 온 것입니다.
dæn ōka dakinna næta melō paralova dækkē næti aya hiṭan kiyanakoṭa api paralova kiyannē koyi dāpuvahama apiṭa hoyāganna bǣnē. parlovin melovaṭa enavā. melovin paralovaṭa yanavā.
이것을 보지 못하고 이 세상과 저세상을 보지 못한 이들이 말할 때, 우리는 저세상을 어디라고 해야 할지 찾을 수 없습니다. 저세상에서 이 세상으로 오고, 이 세상에서 저세상으로 갑니다.
ada oya antarā bava praśnayak hadāgena ōka budu dahamaṭa gælapennē nǣha kiya pirisak ohoma kiyanavā. dæn melova paralō dækalā nǣnē. paralō dækalā tiyennē.
요즘 antarābhava를 문제 삼아 그것이 Buddha의 가르침에 맞지 않는다고 말하는 무리가 있습니다. 그들은 이 세상과 저세상을 보지 못했습니다. 저세상을 보았습니까?
dæn tirōkaṭḍa sūtrayē dēśanā karanavā parlōgīya gnātīn dara mæhi vala ē vagē mam vala ē vagēma līn toraṭuvala ē vagēma mē agupil vala kǣma dāna tænvala ōvā æsuru karagena pariharaṇaya karagena jīvat venavā kiyak. paralova giya gnātiyak.
Tirokuṭṭa sutta에서 설하시기를, 저세상의 친척들은 담 모퉁이, 길목, 나무 울타리, 처마 밑 음식 놓는 곳 같은 데에 기대어 지내며 산다고 합니다. 저세상에 간 친척이 말입니다.
anna jīvat vennē paralova ē paralō jīvitaya. itin oya paralō jīvitaya gata karana kālēdī mokada karannē inna gnāgayen. eyāṭa sukhita mut venna pin petdenavā. ē
그렇게 사는 것이 저세상, 그 저세상의 삶입니다. 그 저세상의 삶을 보내는 동안 살아 있는 친척들은 무엇을 합니까? 그가 행복하도록 puñña를 넘겨줍니다.
venna pin petdenavā. ē perēṭa pok lōka perēta kiyannē ēka lōkayaknē. perēta kiyannē eka lōkayak.
그 peta 세계… peta란 하나의 세계지요. peta는 하나의 세계입니다.
prēta kiyana koṭṭhāsayaṭa ayiti tava koṭasak tiyenavā. prētayā kivvahama anungen ādhārayak, upakārayak ætuva jīvat venna yam tænaka innakoṭa etana eyā prētævaka kiyalā kiyanavā.
peta라는 무리에 속하는 또 다른 부분이 있습니다. peta라고 하면, 남의 도움과 보탬으로 살아야 하는 어떤 곳에 있을 때 그를 peta라고 합니다.
prēta kiyana tirima mē satara apā at bæva ekak. melavaṭa enakan paralova inna kālē tava ekak. ēkat kiyannē prēta.
peta라는 말은 네 apāya 존재 가운데 하나이기도 합니다. 이 세상으로 올 때까지 저세상에 있는 시기가 또 하나이고, 그것도 peta라고 합니다.
gnāti pētā samāgatādī vaśayen mē gnāti prētayen kiyalā kiyanavā. ē gnāti prētayen kiyannē satara apāgata vecca mala pirētaya kiyana ēka nemeyi.
'ñāti petā samāgatā' 하는 식으로 이것을 친척 peta라고 합니다. 그 친척 peta는 네 apāya에 떨어진 peta를 말하는 것이 아닙니다.
mæruṇa pudgalaya mæruṇa pudgalayā yamkisi avasthāvaka nævatat mavgæk balāporottu ven mav gæpak læbenakan āyē inna tænak tiyenavā ē lōkē. anna ēka hari tamayi ara kiyannē dara mæhi vala agulla eyā gævasenavā kiyalā.
죽은 사람이 어느 때 다시 어머니의 태를 기다리며, 태를 얻을 때까지 머무는 곳이 그 세계에 있습니다. 바로 그것을 두고 담 모퉁이나 처마 밑에 그가 머문다고 하는 것입니다.
etakoṭa kayak sūkṣama kayakin innavā ganī bhavana kayak nætuva oya inna kālē tamayi paralova kālaya
그때는 섬세한 몸으로, 단단한 몸 없이 있습니다. 그렇게 있는 시기가 저세상의 시기입니다.
mē sæma satvayekma yanakoṭa maslē kaya maḷaṭa passē næn tibiṭa kaya næti vunāṭa passē āyasarayā kayak hambavenakan kohē hari īṭa anukūlavannā vū kayakin innavā.
모든 중생은 죽어서 살과 피의 몸이 없어진 뒤, 다시 몸을 얻을 때까지 어딘가에서 그에 맞는 몸으로 있습니다.
svāmīn vahansa etana antara tatvayennē antara bhava kiyalā kivvē ōkaṭa tamā. atara kālē kivvē ēkayi. hatarak tiyena bava tamā kivvē mē kayat athæriyā matu kayakaṭa giyennē næ. ē atarē satvayā kumak upādānaya karē jīvat venavada? ehenam antarā kivvē atara etana hatarak nædda?
(물음) 스님, 그것이 중간 상태지요? — antarābhava라고 한 것이 바로 그것입니다. 중간 시기라고 한 것이 그것입니다. bhava가 있다고 한 것은, 이 몸을 버리고 다음 몸으로 가지 않은 그사이에 중생이 무엇을 취하여 사느냐는 것입니다. 그렇다면 antarā는 '사이'인데, 거기 bhava가 없겠습니까?
bhavayak nædda? etana bhavayak næha nam jātiyak nǣ. ehenam sūkṣama jātiyak haṭagattā nam sūkṣama bhava nisā haṭagattē. ghanī bhavana jātiyak hæṭiya gattā nam ghanībhavanayaṭa haṭagatta bhava nisā haṭagattē. ē bhava patiyā jāti.
bhava가 없습니까? 거기 bhava가 없다면 jāti도 없습니다. 섬세한 jāti가 생겼다면 섬세한 bhava 때문에 생긴 것입니다. 단단한 jāti로 생겼다면 단단한 것으로 생긴 bhava 때문에 생긴 것입니다. bhava-paccayā jāti입니다.
bhavak nætnam jātiyak nǣ. kotana hari jātiyak koyi ākārayen hari tiyenavā nam ēka bhavak nisā haṭagannē. æyi jātiya atara hatarak prabhēdayak pennanavā hētuva jātiyenē venasa nisā.
bhava가 없으면 jāti도 없습니다. 어디서든 어떤 식으로든 jāti가 있다면 그것은 bhava 때문에 생깁니다. jāti 사이에 구별을 보이는 까닭은 jāti의 차이 때문입니다.
mavkusayakin ipadilā hari. kana bora deyak ālā bīlā hari. yamkisi kayak hadāgena yamkisi ākārayaka mona hō atbævaka innavā nam ē innā vū atbæva tuḷa koṭas dekaka innavā. dæn
모태에서 태어났든, 먹고 마셔서든, 어떤 몸을 만들어 어떤 존재로 있다면 그 존재 안에서 두 부분으로 있습니다.
vū atbæva tuḷa koṭas dekaka innavā. dæn minihā vāgēma minis kayakin inna tænak tiyenavā. sūkṣama minis kayakin. ēkē masut nǣhæ, lēt nǣha. æṭat nǣha. ē jātiyavat nemeyi. mēla tiyena mē velava pēna tiyena satara mahābhūtayan ganī bhavanayavat næha. namut ē ayat mat tiyena hæṭiyaṭa lē tiyena hæṭiyaṭa æṭakaṭu piyena hæṭiyaṭa pēna lōkayak tiyenavā.
사람처럼 사람의 몸으로 있는 곳이 있습니다. 섬세한 사람의 몸으로요. 거기에는 살도 피도 뼈도 없습니다. 그런 jāti도 아닙니다. 여기서 보이는 네 mahābhūta의 단단함도 없습니다. 그러나 그들에게도 살이 있는 듯, 피가 있는 듯, 뼈가 있는 듯 보이는 세계가 있습니다.
piyavaṭa notenat ov anna piyava æhæṭa pēnnē næha. pavatinavā namut ehema ekak pavatinavā.
(물음) 보통 눈에는 보이지 않아도… — 예, 보통 눈에는 보이지 않습니다. (물음) 있기는 하군요. — 그렇습니다, 그런 것이 있습니다.
etakoṭa gantabbaya kiyannē dæn gandēhi elbagena jīvat vena nisā gandabba kiyalā. etakoṭa uppatta kamanna ætti velā ov etakoṭa upatakaṭa eyā minissu upatakaṭa enna eyā læhælā inna kālē.
그래서 gandhabba라는 것은 냄새(gandha)에 매달려 산다고 해서 gandhabba라고 합니다. (물음) 태어날 채비를 하고 있는 것이군요. — 예, 사람으로 태어나려고 그가 채비하고 있는 시기입니다.
gandhaya kiyana eket krama dekak tiyenavā. dussīla, durgandhaya saha sīla, sugandhaya. oya dekama gandha. ekkō pav karapu kenā dussīla durgandhaya elbagena innavā. ēken pariharaṇaya karagena innavā. pin karapu kenā sīla sugandhaya elbagena innavā. denna vennē gandhayaka elbagena.
gandha에도 두 가지가 있습니다. 나쁜 행실의 악취와 sīla의 향기, 둘 다 gandha입니다. 악을 지은 이는 나쁜 행실의 악취에 매달려 그것으로 지냅니다. 선을 지은 이는 sīla의 향기에 매달려 지냅니다. 어느 쪽이든 gandha에 매달려 있습니다.
paradū paratta ēka tamayi anun dena dē tuḷin anun dena deyak tuḷin jīvat vena kālayak tiyenavā. tamanṭa aran kanna bæha.
paradattūpajīvī, 곧 남이 주는 것으로 사는 시기가 있습니다. 스스로 가져다 먹을 수 없습니다.
dæn amanusayaka avapaṭa passē amanusayāṭa hitumat ē apiṭa mē aragena kanna atiyak hækiyāvak nǣha. kæpa koḷot dunnot, pūjāvak kaḷot eyāṭa ēka hima venavā.
amanussa가 된 뒤에는 마음대로 이것을 가져다 먹을 권리도 힘도 없습니다. 바치거나 주거나 pūjā를 올리면 그것이 그에게 돌아갑니다.
dānayak dīlā puṇyānubōdanāvak kaḷot eyāṭa læbenavā.
dāna를 올리고 puññānumodanā를 하면 그가 받습니다.
ē dānaya dīlā puṇyānubōdanā kirīma jīvat velā inna aya visin karanna ōnē. etakoṭa eyāṭa læbenavā. eyā melōdi dānayak dīlat nætnam ē pinak hariyaṭa balavat karagenat nætnam eyā anāthā vāgē vagē lōkē inna venavā. horanna deyak næhæ, kannat næhæ mukut næhæ. bihida æhenavā. karma
그 dāna를 올리고 puñña를 넘겨주는 일은 살아 있는 이들이 해야 합니다. 그러면 그가 받습니다. 그가 이 세상에서 dāna를 하지 않았거나 그 puñña를 제대로 키우지 않았다면 그 세계에서 의지할 데 없는 이처럼 지내게 됩니다. 입을 것도 먹을 것도 아무것도 없습니다. 배고픔을 느낍니다.
mukut næhæ. bihida æhenavā. karma śaktiyen haṭagatta śarīrayē paḷaveni eka karma śaktiya pradhāna vecca nisā eyā mærennet næ.
kamma의 힘으로 생긴 몸은 kamma의 힘이 으뜸이기 때문에 그는 죽지도 않습니다.
hæbæyi ara āpu baḍi kinna dænenavā. itin ē velāvaṭa kavuru hari dānayak dīlā puṇānumōdanā karuvahama baḍiginaṭa āhāra hambavenavā elō.
그러나 배고픔은 느낍니다. 그때 누군가 dāna를 올리고 puñña를 넘겨주면 그 배고픔에 먹을 것이 생깁니다.
ē kusal læbennē kol dæn api yamkisi kusalayā karanakoṭa mehema deyak venavā.
(물음) 그 kusala는 어떻게 받습니까? — 우리가 어떤 kusala를 지을 때 이런 일이 일어납니다.
dæn api hitamu mehema deyak. apiṭa vipākayak hamba venna nam koyi velāvaka hari mē lōkē yamak niṣpādanaya venna ōnē.
이렇게 생각해 봅시다. 우리가 vipāka를 받으려면 언젠가는 이 세상에 무언가가 만들어져야 합니다.
æhæk rūpayak niṣpādanaya novī vipākayak læbennē næ. kanak śabdayak niṣpādanaya novī vipākayak labanna sōta viññāṇaya næmati vipākaya labanna vidihak nǣha. nāsayak, gandhayak niṣpādanaya novī. gahana viññāṇaya næmati vipākayak labanna vidihak næha. paḷaveni vipākaya viññāṇaya.
눈과 형색이 만들어지지 않고는 vipāka를 얻지 못합니다. 귀와 소리가 만들어지지 않고는 sota-viññāṇa라는 vipāka를 얻을 길이 없습니다. 코와 냄새가 만들어지지 않고는 ghāna-viññāṇa라는 vipāka를 얻을 길이 없습니다. 첫 vipāka는 viññāṇa입니다.
etakoṭa divak rasayak niṣpādanaya novī jivahā viññāṇayak pahaḷa venna vidihak nǣ. jivahā viññāṇaya paḷaveni vipākaya. ē vipākaya labanna nam divak saha rasayak dena deyak niṣpādanaya venna ōnē. diva yana yamak niṣpādanaya venna ōnē. rasayē genadena yamkisi āhārayak niṣpādanaya venna ōnē.
혀와 맛이 만들어지지 않으면 jivhā-viññāṇa가 생길 길이 없습니다. jivhā-viññāṇa가 첫 vipāka입니다. 그 vipāka를 얻으려면 혀와 맛을 주는 것이 만들어져야 합니다. 혀라는 것이 만들어지고, 맛을 가져다주는 어떤 음식이 만들어져야 합니다.
kayak poṭṭhabbayak næhanam kāya viññāṇayak labanna vidihak nǣha. kāya viññāṇaya næti vipākaya labanna nam kayak niṣpādanaya venna ōnē. kayaṭa sparśa vena anukūla tava deyak niṣpādanaya venna ōna. manō viññāṇaya ē vipākayak. manak niṣpādanaya venna ōnē. manaṭa gōcara vena dharmayak niṣpādanaya venna ōnē. ē deka niṣpādanaya vunot ē dekē gaṭṭanayen manō viññāṇayak haṭaganna. ehenam lōka
몸과 닿을 것(phoṭṭhabba)이 없으면 kāya-viññāṇa를 얻을 길이 없습니다. kāya-viññāṇa라는 vipāka를 얻으려면 몸이 만들어지고, 몸에 닿는 알맞은 것이 또 만들어져야 합니다. mano-viññāṇa도 vipāka입니다. 마음이 만들어지고 마음의 대상이 되는 dhamma가 만들어져야 합니다. 그 둘이 만들어지면 둘의 부딪힘으로 mano-viññāṇa가 생깁니다.
manō viññāṇayak haṭaganna. ehenam lōka satyayā pinak hō pavak karapuvahama ēkē vipāka vin̆dinna nam. vipāka vin̆dīmaṭa avaśya pasutalayak hædenna ōnē.
그러니 중생이 puñña나 pāpa를 지었을 때 그 vipāka를 겪으려면, vipāka를 겪는 데 필요한 바탕이 만들어져야 합니다.
ē pasutalaya yam tænaka hædunē nætnam ē vipākayak enna vidihak nǣha. bhuktinna vidihak nǣ. ehenam yamkisi kenekuṭa pasutalaya hadanna bæyiida viññāṇaya ē gaṭanaya vīmen ē pudgalayā tuḷa pahaḷa venavā.
그 바탕이 어디에서도 만들어지지 않았다면 그 vipāka가 올 길이 없습니다. 누릴 길이 없습니다. 그렇다면 누군가를 위해 바탕을 만들어 줄 수 없을까요? viññāṇa는 그 부딪힘으로 그 사람 안에서 생깁니다.
hæbæyi viññāṇaya pahaḷa vīma apiṭa viññāṇaya pahaḷa karannē pudgalayā tuḷa ē viññāṇayak apiṭa denna bæha ohuṭa hæbæyi viññāṇayaṭa pasutalayak hadanna bæ.
그러나 viññāṇa를 생기게 하는 것은 그 사람 안이니, 우리가 그에게 viññāṇa를 줄 수는 없습니다. 그렇다면 viññāṇa를 위한 바탕은 만들 수 없을까요?
ē pasutalayak hiṭada nǣnē. pasutalaya lōkaya. etakoṭa ē lōkaya æsuru kirīmen tamayi viññāṇa haṭagannē.
(물음) 그 바탕이 있습니까? — 바탕이란 세계입니다. 그 세계에 기대어 viññāṇa가 생깁니다.
etakoṭa satvayāṭa sæpa viññāṇayak sukha viññāṇayak haṭagannavā puṇya phalayak vaśayen. duk viññāṇayak haṭagannavā pāpa phalayak vaśayen.
그래서 중생에게 즐거운 viññāṇa가 puñña의 열매로 생기고, 괴로운 viññāṇa가 pāpa의 열매로 생깁니다.
mē puṇya phalayak hō pāpa phalayak vaśayen viññāṇayak haṭaganna nam avaśya karana anukūla parisarayak gonna ganna ōnē. hon̆dada hō naraka pættaṭa. naraka pættaṭa gonna næguvot naraka duk sahaka vipākayak vin̆dinna magak hædenavā.
puñña의 열매로든 pāpa의 열매로든 viññāṇa가 생기려면, 좋은 쪽이든 나쁜 쪽이든 그에 맞는 환경이 쌓여야 합니다. 나쁜 쪽으로 쌓이면 괴로움 섞인 vipāka를 겪을 길이 생깁니다.
ehenam yamkisi satvayekuṭa apiṭa duk denna bærida? dukak æti karanna kramayak hadanna puḷuvan. hōṭuva aran gahanavā. kenekuṭa dukkha sahagata kāya viññāṇayak haṭagannavā. kōṭuven gæhuvena henavada?
그렇다면 우리가 어떤 중생에게 괴로움을 줄 수 없습니까? 괴로움을 일으킬 방법은 만들 수 있습니다. 막대를 들고 때립니다. 그러면 누군가에게 괴로운 kāya-viññāṇa가 생깁니다. 막대로 때리면 생기지 않습니까?
dæn yamkisi tattvayek yamkisi pāpayak karanavā dukkha viññāṇayak vidinna. kāṭa hari kōṭuvakin gæhuvā. dæn ohuṭak kōṭukāra pārakanna hētukāra kana pāpa karmayak ohoma niṣpādanaya karagena tiyennē.
어떤 중생이 괴로운 viññāṇa를 겪게 될 pāpa를 짓습니다. 누군가를 막대로 때렸습니다. 그는 막대에 맞을 원인이 되는 pāpa kamma를 그렇게 만들어 둔 것입니다.
dæn kavada hari etakoṭa ohuṭa ē dukkha viññāṇaya labanna nam kayak hambavelā kavuru hari kōṭuvōkin gahanna bayanē īṭa passē davasa ē vipāka avasthāva
언젠가 그가 그 괴로운 viññāṇa를 받으려면 몸을 얻고 누군가가 그를 막대로 때려야겠지요. 그 뒤 어느 날, 그것이 vipāka의 때입니다.
dæn vipāka avasthāva enakoṭa vipāka avasthāva phala denna nam purējāta pratyaya kiyana pratyayen mulin haṭagata yutu yamak tiyenavā.
vipāka의 때가 와서 열매를 맺으려면, purejāta paccaya라는 조건으로 먼저 생겨 있어야 할 것이 있습니다.
dæn kāṭa hari kāṭa hari gæhuvā. guṭikanna hētu veena guṭi kǣma mē duka vin̆da hētu vena pāpa karmayak taman niṣpādanaya karagattā.
누군가를 때렸습니다. 매를 맞는 괴로움을 겪게 할 원인이 되는 pāpa kamma를 스스로 만들었습니다.
dæn karma śaktiya kiyannē kayat nemeyi. kōṭuvat nemeyi. hētuva
kamma의 힘이란 몸도 아니고 막대도 아닙니다. 원인입니다.
dæn etakoṭa eyā hētuvak niṣpādanaya karagattā. kōṭu pāraka vēdanāva vidiṭa karahari kōṭuven gahalā. poḍi ekak mē upamāvak gattē. dæn eyāṭat mēkē vēdanā vipāka vaśayen læbenavā nam kōṭu pārak āpu duk vēdanāval læbenna ōnē.
그는 원인을 만들었습니다. 막대에 맞는 아픔을, 누군가를 막대로 때려서요. 작은 비유를 든 것입니다. 이제 그에게도 아픔이 vipāka로 온다면 막대에 맞는 괴로운 느낌이 와야 합니다.
[ugura kǣrīma]
(헛기침)
etakoṭa ēka viśvayē tiyennaduva dæn viśvayaṭa koyindōvā? viśvayaṭa dæn viśvayaṭa mē avaśya karana pasutalaya hædenna ōnē.
(물음) 그것이 우주에 있는 것입니까? — 우주 어디에서 왔겠습니까? 우주에 필요한 바탕이 만들어져야 합니다.
hæde hædena kramaya anna dæn ēka hædena kramayaṭada dæn bæyiida yamkisi kenekuṭa dæn ohuṭa karma śaktiyen ohuṭa kayak haṭagattā.
(물음) 만들어지는 방식은요? — 만들어지는 방식을 보면, 어떤 사람에게 kamma의 힘으로 몸이 생겼습니다.
dæn kōṭuvak mē kaḍāgena gahanna bæ ēkat parisarayē tiyena. ēka parisaraya hædilā tiyenavā. kōṭu ævillā eyāṭa gahannē næha.
막대가 스스로 꺾여서 때릴 수는 없습니다. 막대도 환경에 있는 것입니다. 환경이 만들어져 있습니다. 막대가 스스로 와서 그를 때리지는 않습니다.
ēkaṭa pudgalayakut venna. yam pudgalayek ēkaṭa anukūla pudgalayek mokada karannē ē vipākaya dīmaṭa avaśya karana pasutalaya hadanavā.
거기에는 사람도 있어야 합니다. 그에 맞는 어떤 사람이 그 vipāka를 주는 데 필요한 바탕을 만듭니다.
dæn eyā mokada karannē kaḍāta kōṭuvā gæhuvā kōṭu pārak. kaḍākata polak gæhuvā pollē. dæn etakoṭa yam pudgalayek ādhāra velā tiyenavā ohugē vipākaya vin̆dinna mūla dharmaya sakas karalā. ehenam vipākaya vin̆dinna vipākaya
그 사람이 무엇을 합니까? 막대를 꺾어 한 대 때렸습니다. 몽둥이를 꺾어 몽둥이로 때렸습니다. 이렇게 어떤 사람이 그가 vipāka를 겪을 근본 조건을 마련하는 데 도움을 준 것입니다.
sakas karalā. ehenam vipākaya vin̆dinna vipākaya denna apiṭa vipākaya hadanna bæhæ. ē vipākaya matu karanna avaśya karannā vū pasutalaya hædi.
그러니 vipāka를 겪게 하고 주려 해도 우리가 vipāka 자체를 만들 수는 없습니다. 그 vipāka를 드러내는 데 필요한 바탕이 만들어지는 것입니다.
ē mula [ugura kǣrīma] niṣpādaya apiṭa hoyanna bæhæ. ēka apiṭa hoyanna bæhæ. avaśya næ
그 근원이 무엇인지는 우리가 찾을 수 없습니다. (물음) 그것은 찾을 수 없고, 찾을 필요도 없군요.
ov dæn ætta vaśayenma hæma satvayekma duka vin̆dinda sæpa vin̆dinna hētukāra niṣpātanaya karena pimpahu vaśayen tiyenavā. tiya
예, 사실 모든 중생은 괴로움이나 즐거움을 겪을 원인을 puñña와 pāpa로 만들어 두고 있습니다.
dæn oya pin vaśayen hadāgena tibuṇaṭa ēka kriyātmaka venna nam avaśyē pasutalayak duk pasutalayak hō sæpa pasutalayak hædenna ōnē. ehenam pasutalaya hadanna lōka satvayāṭa væyiida tava kenekuṭa svāmīn vahansa pasutalaya hædenavanē sǣma kenek
puñña로 만들어 두었더라도 그것이 작동하려면 괴로운 바탕이든 즐거운 바탕이든 바탕이 만들어져야 합니다. (물음) 그렇다면 그 바탕을 다른 중생이 만들 수 없습니까? 스님, 누구나 바탕을 만들지요?
dæn ēka tamayi kiyannē. hæma kenekma anyōnya vaśayen karagena āpu væḍapilak nisā. anyōni vaśayen pasutāla hadannat læhæti velā innavā.
바로 그것을 말하는 것입니다. 모두가 서로서로 해 온 일이기에, 서로를 위해 바탕을 만들 채비가 되어 있습니다.
tama taman visinma hadāganna pat dæn tama taman visin kivvaṭa tama taman poduvē ekatu vunahamat tama tamangē adahasa podu vuṇā.
(물음) 각자 스스로 만드는 것인데요. — 각자라고 해도, 각자가 함께 모이면 각자의 뜻이 공동의 것이 됩니다.
dæn mama taniyen jīvat venavā kiyalā ēka nemeyi mama pirisat ekka jīvat venavā. mama pirisat ekka bhukti vin̆dinavā. mama mā pirisat ekatu velā taran̆ga karanavā. mamat pirisat ekatu velā eka pirisakaṭa mama avaḍa karanavā. pirisak ekka ekatu velā kera koṭasaṭa avaḍa karanavā. pirisat ekkalā ekatu velā korasakaṭa væḍak karanavā. yahapatak karanavā. mē ādi vaśayen karma śaktiyak koyi velāvakavat taman taniyen kaḷā kivvaṭa taniyen nemeyi kerilā tiyennē. pirisak ekatu velā. mokada apē
나는 혼자 사는 것이 아니라 무리와 함께 삽니다. 무리와 함께 누립니다. 무리와 함께 겨룹니다. 무리와 함께 어떤 무리에게 해를 끼칩니다. 무리와 함께 어떤 쪽에 해를 끼치기도 하고, 무리와 함께 어떤 쪽에 이로운 일을 하기도 합니다. 이처럼 kamma의 힘은 혼자 했다고 해도 결코 혼자 한 것이 아니라 무리가 모여서 한 것입니다.
tiyennē. pirisak ekatu velā. mokada apē balāporottuva pævætmē balāporottuva tani tanuva jīvat vīma nemeyi. pirisak ekkalā ekatu velā anya ādhārayen upakārayen sahayōgayen pirisat ekka jīvat venna.
우리의 바람, 존재의 바람은 홀로 사는 것이 아니라 무리와 함께 모여 서로의 도움과 보탬과 협력으로 무리와 함께 사는 것이기 때문입니다.
satvayā jīvat vennē avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā pirisa atharinna bæha. ē nisā eyā saṁghanikāvan saman̆ga jīvat venavā. saṁghanikā dōṣayaṭa ohu goduru venavā.
중생은 avijjā와 taṇhā 때문에 살아가니 무리를 버릴 수 없습니다. 그래서 무리와 어울려(saṅgaṇikā) 삽니다. 무리 짓는 허물의 먹이가 됩니다.
ehenat pirisat ekkalāṭa ekatu vunahama yamkisi ākārayaka avaḍak ætda ēkat ohuṭa visinna siddha venavā.
그러니 무리와 함께 어울려 어떤 해를 끼쳤다면 그것도 그가 겪어야 합니다.
pudgalikava karana pāpa karmak kiyalā. n pudgalikava pāpa karmayak karanakoṭa pudgalikatvaya pradhāna venavā misā. apiṭa taniyen pāpayak karanna kramayak nǣhæ. tava kenek sambandha karanna nætuva. tava pirisāndha karanna ōnē. dæn prāṇaghāta pāpa karmaya maṭa taniyen karanna puḷuvan tava prāṇayak hiṭiyē nætnam.
(물음) 개인으로 짓는 pāpa도 있지요. — 개인으로 pāpa를 지을 때 개인이 중심이 될 뿐, 우리가 다른 누구도 엮지 않고 혼자서 pāpa를 지을 길은 없습니다. 다른 이들이 엮여야 합니다. 살생이라는 pāpa kamma도 다른 생명이 없다면 내가 혼자서 할 수 있겠습니까?
horakama næmati pāpa karmayen yamkisi sammata vaśayen mē vastuva magē kiyalā ayiti karagatta kenek lōka sammatahæ tiyāgena lōkē sammata karapu ekkenek hiṭiriyē nætnam. anungē gadē horagam karanavā kiyana ekak venna puḷuvanda? ēka vena kramayak nǣ.
도둑질이라는 pāpa kamma도, 합의에 따라 이 재물은 내 것이라고 소유한 사람, 세상의 합의를 지키는 사람이 없었다면 남의 것을 훔친다는 일이 있을 수 있겠습니까? 그럴 길이 없습니다.
ehenam pirisat ekka gatta sammatayak nisā nēda tamangē anugaya dekak ven karagattē? dæn poduvē jīvat vecca poduvē haṭagatta lōkaya
그러니 무리와 맺은 합의 때문에 자기 것과 남의 것, 둘로 나눈 것 아닙니까? 함께 살고 함께 생겨난 세계에서 말입니다.
ekkenek mēka oyāgē kǣlla karalā gannakō sammata kaḷā. eyā mē kǣlla mē sīmāvē mehā magē. sammata karanavada? oya ēgollan hari api okkoma matu sammata karanavā. ehenam onna mīṭa passē ōka oyāgē kiyalā sammata karalā tiyenavā. mēka mayi kiyalā sammata karalā tiyenavā. dæn mēka magē ōka oyāgē dæn anungē deyak hædunā eka ekkenāgē deyak hædunā nēda? ē hædunē sammatayak nisā nēda? kavuruvat ōka u svabhāva dharmaya dunnē nǣha ka nǣ manussayō sambattā.
누군가 '이 몫은 당신 것으로 가지시오' 하고 합의했습니다. '이 경계 안쪽은 내 것이다' — 합의합니까? 그들이든 우리든 모두 합의합니다. 그러면 이제부터 그것은 당신 것이라고 합의된 것이고, 이것은 내 것이라고 합의된 것입니다. 이것은 내 것, 그것은 당신 것, 이제 남의 것, 각자의 것이 생기지 않았습니까? 그것은 합의 때문에 생긴 것 아닙니까? 자연이 누구에게 준 것이 아니라 사람들이 합의한 것입니다.
īṭa passē mama sēvaya karanavā. yam tænaka dæn oyā magē sēvaya ven karalā han̆dunāganna ōnē. ē magē sēvayaṭa hariyanna oyā anunṭa pariḍi dīlā hariyannē næhæ maṭa paḍiyak denna ōnē.
그 뒤 나는 일을 합니다. 어디서든 당신은 내 노동을 따로 인정해야 합니다. 내 노동에 대해 남에게 품삯을 주면 안 되고 나에게 품삯을 주어야 합니다.
dæn mudala kiyana ekat ven karalā henam eka ekkenāṭa ven karagattē kavuda mē sammatayaknē tiyāgatta manussayō
돈이라는 것도 각자에게 나누어 정한 것은 누구입니까? 이런 합의를 지닌 사람들입니다.
vaṭi lōkē lōkayē tiyena ran vala vaṭinākama ridīvala vaṭinākama ran ridī kāṭavat tibunē næha mē maha poḷovē tibuṇā. hæbæyi ōka vaṭinākam hadāganna kāruvat ayitivāsikam hiṭiyē næha.
세상에 있는 금의 값어치, 은의 값어치 — 금과 은은 누구의 것도 아니었고 이 넓은 땅에 있었습니다. 그러나 그 값어치를 정할 권리를 가진 이는 아무도 없었습니다.
n lōkayā ven karagattā. poḷovē tiyenavā taman. hæbæyi poḷovē tiyena eka kavuruhari issellā gatta kenāṭa ēka eyāgē. hoyāgatta kenāṭa api ēka eyā kiyalā sammata karamu kiyalā pavaragattē kavuri ē inna satvayō visin manussayō visin sammata karalā
사람들이 나누어 가졌습니다. 땅에 있는 것이지만, 땅에 있는 것을 누군가 먼저 가지면 그것은 그의 것입니다. 찾아낸 사람의 것으로 하자고 정한 것은 누구입니까? 거기 사는 중생, 사람들이 합의한 것입니다.
issellā ahulā gatta kenāṭa ēka eyāgē kiyamu. issellā hoyāgatta kenāṭa ēka eyāgē hihillā api sammata karamu. eyā hæbæyi eyāgē avasarayak nætuva ēka ganna bæhæ. api ehemat sammata karamu. dæn ehenam mē tamangē dē kiyā lōkē haṭagatta dēval ada bedā hadāgena innē. lōka satya yāyāma sammata karapu nisā nēda? ē nisā ēka eyāgē kivvā.
먼저 주운 사람의 것으로 하자, 먼저 찾은 사람의 것으로 하자고 합의합시다. 다만 그의 허락 없이는 가져갈 수 없다고도 합의합시다. 그러니 세상에 생겨난 것들을 오늘날 '내 것'이라며 나누어 가진 것은 사람들이 합의했기 때문 아닙니까? 그래서 그것이 그의 것이라 한 것입니다.
dæn ē nisā mokada karannē eka ekkenāṭa dēval mēkē lon venvelā magē dī kiyana sammatayak lōkē vihivuṇā.
그래서 각자에게 물건이 나뉘어 '내 것'이라는 합의가 세상에 생겨났습니다.
ē nisā mēka magē anika anungē sammata dekak hadāganna ativā ayitivāsikamaṭa himikamak hædivvā sammatayak hari. oya sammataya kalalā yam kenek ē anugaya kivvē ekak aragannavā.
그래서 이것은 내 것, 저것은 남의 것이라는 두 합의를 만들고, 소유에 대한 권리를 만들었습니다. 합의 말입니다. 그 합의를 깨고 누군가 남의 것이라 한 것을 가져갑니다.
denna næti nisā horen balayen horen hari gannavā. gattahama horakam kirīmē pāpayak haṭagannavā. dæn pava haṭagattē sammataya karalā nēda?
주지 않으니 몰래, 힘으로라도 가져갑니다. 가져가면 도둑질이라는 pāpa가 생깁니다. pāpa는 합의를 깨서 생긴 것 아닙니까?
dæn kāmaya san̆dahā lōkē sammata karagannavā. yam kenekuṭa um̆ba visin rakṣaṇaya karanavā nam, pōṣaṇaya karanavā nam mē mē nīti mālāvana kaṭayutu karanavā nam obaṭa sammata karanavā menna mē bhārayāva obaṭa mē svāmī puruṣayak. um̆ba um̆bayi mē dennam dennek hæṭiyaṭa sammata karanavā. kāmaya san̆dahā ven karapu gata ē san̆dahā ven karapu dennē dæn mēkaṭa anik ayagili gahanna yannē næha.
kāma를 위해서도 세상은 합의합니다. 네가 누군가를 보호하고 부양하며 이런저런 규칙대로 산다면, 이 사람은 너의 아내, 이 사람은 너의 남편이라고 합의해 준다. 너희 둘을 한 쌍으로 인정한다. kāma를 위해 정해 둔 이 둘에게는 다른 이가 끼어들지 않습니다.
ē bhārayā obē sāmāruṣayā eyā obē. dæn ehema sammataya dunnē kavada minissuma dæn minihā sammata dunaṭa sammataya kāmatyācārayaṭa ahuvenavā. minisun
그 아내는 당신의 아내, 그 남편은 당신의 남편. 그런 합의를 준 것은 누구입니까? 사람들 자신입니다. 사람들이 합의를 주었기에 그 합의를 어기면 kāmesu micchācāra에 걸립니다.
kāmatyācārayaṭa ahuvenavā. minisun minissu gonnagā gannavā sammatayak. poduvē sammata karagannakoṭa enavā mahā sammataya issellāma haṭagattā mahā sammatayak. mahammataya haṭaganna issellā kāravat mē sammata tibunē næ.
사람들이 합의를 쌓아 갑니다. 함께 합의할 때 Mahāsammata가 나옵니다. 가장 먼저 Mahāsammata라는 합의가 생겼습니다. Mahāsammata가 생기기 전에는 이런 합의가 누구에게도 없었습니다.
ē nisā kenekuṭa kenek ven karalā tibunē næhæ. kenekuṭa dravyayak astuvak aitivāsika kiyalā hadalā tibunē næhæ. oya mahā sammatayen passē tamayi ila karan vala ayitivāsikama pudgalayangē ayitivāsikama dū daruvangē himikama ayitivāsikama mē ādī vaśayen eka ekkenāṭa mē meyā ayitiyi kiyalā sammata kaḷē.
그래서 누군가에게 누군가가 정해져 있지 않았고, 재물이 누구의 소유로 정해져 있지도 않았습니다. Mahāsammata 뒤에야 논밭의 소유, 사람들의 소유, 자식에 대한 권리와 소유 등으로 각자에게 이것은 이 사람 것이라고 합의했습니다.
menna mē nisā mē lōkē mama saha magē kiyā dēkaṭa ayitivāsikam karagatta venama sammatayak nisā. anik ayat piḷigattā. ē ohu ē ohugē tiye. mē mama mē magē tiyennē. dæn oya sammataya kaḍalā bedalā dæmmahama tava kenek otana tamayi pav haṭagannē.
그래서 이 세상에 나와 내 것이라는 것에 소유를 정한 별도의 합의가 생겼고, 다른 이들도 받아들였습니다. 그것은 그의 것, 이것은 내 것. 그 합의를 깨고 나누어 버리면, 바로 거기서 pāpa가 생깁니다.
etakoṭa ara svayaṁjāta tattvaya bidunē otanin otaninda babidunē. ē nisā soyaṁjāta vipākaya ennē nætuva giyā. īṭa passē mokada vunē? sammata karagatta kaṭṭiyaṭa vipākayaṭa æn̆gili gahanna giya hilā ehenam ēkaṭa svabhā dharmaya nīti panavā gatta nisā. minihaṭa siddha vunā minihaṭa ekkina ekati velā hiṭan pav gevāganna pin gevā ganna
(물음) 저절로 생겨나던 상태가 거기서 깨졌습니까? — 그래서 저절로 생겨나던 결과가 오지 않게 되었습니다. 그 뒤 어떻게 되었습니까? 합의한 이들이 서로의 vipāka에 끼어들게 되었고 그에 대해 자연이 법칙을 세웠기에, 사람은 서로 엮여 pāpa도 갚고 puñña도 갚아야 하게 되었습니다.
ma taman itinma hadāgattu sammataya kāraṇā nisā ov tamanṭa mēka tamanṭa nidahasa nætuva kiyannā. taman hāma kæḍuvot etana vināśa etana vināśa vuṇā.
(물음) 스스로 만든 합의 때문이군요. — 예. (물음) 자기에게 자유가 없다는 말씀이군요. 자기가 그것을 깨면 거기서 무너지고요. — 거기서 무너졌습니다.
etana vipāka vin̆dina avasthāvē dæn vipāka vin̆dina avasthāva gonnagā gattē poduvē taman taman nēda dæn tama taman gonnagāgatta lōkedī ōka kaḍalā ævelā tamayi tisanā vuṇē. naāpahu gevanna ōka haralā tamayi perētaya vunē. ē duka vin̆dinna. eka eka jātiyē duk prabhēda satara apāyaka upadinna hētu haṭagattē.
(물음) vipāka를 겪는 자리도… — vipāka를 겪는 자리는 각자 함께 쌓은 것 아닙니까? 각자 쌓은 세계에서 그것을 깨서 축생이 되었습니다. 다시 갚아야 하는 그것을 깨서 peta가 되었습니다. 그 괴로움을 겪으려고요. 갖가지 괴로움, 네 apāya에 태어날 원인이 그렇게 생겼습니다.
dæn api ekina ekāṭa sammatayak kotanakavat tibunē nætnam. kohomada pavak kerennē? ehenam pavak karenna vidihak næha. næ pasutalaya gona pasutalaya goḍanæguvē nætnam dæn horakamak kerenna pasutalayak kisi davasaka goḍanægena vidihak næhæ. siyallō poduvē hitāgattā nam meyā okkoma poduyi kiyalā.
서로 간의 합의가 어디에도 없었다면 어떻게 pāpa가 지어지겠습니까? 그렇다면 pāpa를 지을 길이 없습니다. (물음) 바탕이 쌓이지 않으니까요. — 바탕이 세워지지 않았다면 도둑질이 일어날 바탕은 결코 세워질 길이 없습니다. 모두가 이것은 다 공동의 것이라고 여겼다면 말입니다.
podu dē nam tamāṭa ayiti yamkisi koṭasak himikamak barikinnaṭa āhārayak tiyenavā eccarayi eyāṭa himikama. eyāṭa upatin karma śaktiyen eyā āvē enna. namut mē niṣpādanaya karaganna tænpaṭama āhāraya maṭa taniya karaganna bæhæ. obat udav dīpak.
공동의 것이라면 자기에게 속한 몫은 배고플 때 먹을 음식 정도, 그만큼이 그의 몫입니다. 그는 태어날 때 kamma의 힘으로 왔습니다. 그러나 음식을 만들어 내기 시작한 때부터는 '나 혼자 할 수 없다, 당신도 도와 달라' 하게 됩니다.
dæn apiṭa dæn deyak næha. apiṭa dæn soyaṁ jāta næha. ē nisā apiṭa siddha venavā vavā hadāgena kanna. itin maṭa mēka taniyen karanna bæ.
이제 우리에게는 아무것도 없습니다. 저절로 나는 것이 없습니다. 그래서 길러서 먹어야 합니다. 이것을 나 혼자 할 수 없습니다.
um̆balat ævidilā haṭam kūra koḍalā adīpa palla. um̆barat ævidilā maṭa udav kara pallā. dæn anyangē sahayōgayatuva ara sammatayak goḍanāgāgena ēka goḍanāganavā.
'너희도 와서 막대로 땅을 파 다오. 너희도 와서 나를 도와 다오.' 이렇게 남의 협력으로 그 합의를 세워 갑니다.
hæbæyi sammatayak tuḷa avaśya dē niṣpādanaya karaganna ādhārayē upakāraya anyan ādhāra upakāra avaśyayi. oba maṭa kum̆buru væḍa karalā dīpan. māttuumaṭa kum̆buru væḍa karanna udav denavā. atkam kramayak hadāgattā.
합의 안에서 필요한 것을 만들어 내려면 남의 도움과 보탬이 필요합니다. '당신은 내 논일을 해 다오, 나도 당신 논일을 돕겠다.' 이렇게 품앗이 방식을 만들었습니다.
kalli valaṭa nemeyi issellā hadāgattā. atkam karana. um̆ba maṭa udav karapavā mama um̆baṭa udav karanavā. um̆bē ēka um̆bēma kiyana sammatiya tiyāgænin magē eka magē kiyana sammataya tiyāgannavā. udavvaṭa yutukam vaśayen mamat udavvak karanavā. maṭa udav karavā mātturaṭa udava karanavā. dæn mēken anya ōnē sambandhatāvayak goḍanægunē. dæn anya ōnē sambandhatāvayak goḍanægilā pudgalika sammatayakut goḍanagāgannā.
무리 짓기보다 먼저 품앗이를 만들었습니다. '네가 나를 도우면 나도 너를 돕는다. 네 것은 네 것이라는 합의를 지키고, 내 것은 내 것이라는 합의를 지킨다. 도움에 대한 도리로 나도 돕는다. 나를 도우면 나도 너를 돕는다.' 이렇게 서로의 관계가 세워졌습니다. 서로의 관계가 세워지면서 개인의 합의도 세웠습니다.
īṭa passē oya sammatayaṭa pahara gæhuvot anna ōna yan ē sammataya kaḍa karalā. etandi horakam kirīmē pāpa karmayak matuvenavā.
그 뒤 그 합의를 치면, 그 합의를 깨면, 거기서 도둑질이라는 pāpa kamma가 드러납니다.
kāmayanṭa tiyāgatta sammataya nisā ēka eka ekā sammatayen mē um̆bē kāmabhuktiyaṭa menna mēṭiya kiyalā apit sammata karanavā. um̆ba ē nigamanē hiṭapuvā. api ēkannē nǣ. mahat menna mē ṭika magē kāmabhirabhuktiyaṭa mama sammata karagannavā. um̆balet kæmætta vuṇā. um̆balat ēka piḷiganillā. māt ēkē innavā. menna mē vidihaṭa hadāgatta sammatayak nisā hitan pudgalayekgē tamangē pavula kiyalā. tamāgē pirisa kiya koṭasak ven vuṇā. dæn īṭa
kāma에 대해 둔 합의도 그렇습니다. 각자에게 '너의 kāma 누림에는 이만큼'이라고 우리도 합의한다. 너는 그 정한 데 머물러라, 우리는 거기 손대지 않는다. '나는 이만큼을 내 kāma 누림으로 정한다. 너희도 동의했으니 받아들여라. 나도 그 안에 있겠다.' 이렇게 만든 합의 때문에 사람마다 자기 가족, 자기 무리라는 몫이 나뉘었습니다.
pirisa kiya koṭasak ven vuṇā. dæn īṭa passē oya sammataya kaḍāgena gihillā ævillā mokada karannē? maṭa kamak nǣha. istraya puruṣayō puruṣayek istriyaka hō kāgē vunā maṭa kamak nǣha kiyalā sammata bin̆dagena gihillā yedunahama kāma mityācārayak haṭagannavā.
그 뒤 그 합의를 깨고 와서 무엇을 합니까? '상관없다, 여자든 남자든 누구의 사람이든 상관없다' 하며 합의를 깨고 어울리면 kāmesu micchācāra가 생깁니다.
dæn kāmatyācāra pāvayak etakoṭa haṭagattā. bæri hari ohoma ekak lōkē tibunē nætnam eka eka ekkenā ven karagatta strī puruṣa ven kara gænīmak notibuṇa nam ehema sambayak etana næha. a etana magē magē kiyalā ven kara gænīma otana anna ēkayi kiyannē
그때 kāmesu micchācāra라는 pāpa가 생겼습니다. 만약 세상에 그런 것이 없었다면, 각자 정해 둔 남녀의 나눔이 없었다면 거기엔 그런 일이 없습니다. 거기서 '내 것, 내 것' 하고 나누는 것, 바로 그것을 말하는 것입니다.
itin ē nisā mē lōkaya āvē vipāka vidinna hadāgattē. ekatu velā hadāgatta lōkayaka ē ekatu velā gatta sāmōikatvaya nītiya kæḍīma
그러니 이 세상은 vipāka를 겪으려고 만든 것입니다. 함께 만든 세계에서 함께 정한 공동의 규칙을 깨는 것입니다.
svāmīn vahansa itin mē siyalla mūla avidyāva avidāva avidyāva hamba avidyāva tr̥ṣṇāva itin avidyāven tr̥ṣṇāvē nætnam bhava gamanak nǣha. pin pava vipākayak vin̆dina kenek nǣha. vin̆dīmak vidyāmāna vennē næha. ehenam ē
(물음) 스님, 이 모든 것의 뿌리는 avijjā군요. — avijjā, 그리고 taṇhā입니다. avijjā와 taṇhā가 없으면 bhava의 여정도 없습니다. puñña와 pāpa의 vipāka를 겪는 이도 없습니다. 겪음이 드러나지 않습니다.
vin̆dīmak vidyāmāna vennē næha. ehenam ē avidyāven bæhægatta nigamana valin bæhælā ē tuḷayi yannē. ē tuḷa gihin goḍanagāgāgata lōkayak nam lōkaya kiyalā hiṭa api innē. oya lōkēdī anyūnya vaśayen ekina ekāṭa hon̆da dennat naraka dennat tava kenekuṭa himikamak læbilā tiyenavā. mokada anya ōnōna sambandhatāvaya uḍa.
그러니 avijjā로 내린 결론에 빠져 그 안으로 들어갑니다. 그 안에 들어가 쌓아 올린 세계를 세상이라 부르며 우리가 살고 있습니다. 그 세상에서는 서로에게 좋은 것도 나쁜 것도 줄 권리가 다른 이에게 주어져 있습니다. 서로 맺은 관계 때문입니다.
ē nisā yam kenek maḷaṭa passē eyāṭa api itin eyā apiṭa karalā dīlā tiyena udav tibicca nisā. apiṭa sambandhava tibicca nisā. apiṭat puḷuvankamak tiyenavā api karapu dē eyāṭa kæpa karanna hi karanna.
그래서 누군가 죽은 뒤에도, 그가 우리에게 해 준 도움이 있었고 우리와 관계가 있었으므로, 우리가 한 일을 그에게 바치고 넘겨줄 힘이 우리에게 있습니다.
ē nisā api goṇagalā haran dena pina eyāṭa pasutalayak goḍanægenna avaśya lōkayak gonnagalā eyā saturenavā.
그래서 우리가 쌓아서 건네는 puñña는 그에게 바탕이 세워지는 데 필요한 세계를 쌓아 주고, 그는 기뻐합니다.
anna ēkayi. dæn mē pina ahaval pudgalayāṭa himi vēvā. dæn api yamak niṣpādanaya karalā kenekgē potē dānavā. salli mudāla potē dānavā. kenekgē vatkamaṭa gæp karanavā. dæn ohuṭa ayiti nædda ēka. dæn ohuṭa ōna ekak karagatta yæyi.
바로 그것입니다. '이 puñña가 아무개에게 돌아가기를.' 우리가 무언가를 만들어 누군가의 통장에 넣는 것과 같습니다. 돈을 통장에 넣습니다. 누군가의 재산으로 바칩니다. 그러면 그것이 그의 것 아닙니까? 그는 원하는 대로 쓸 수 있지요.
ḷamayā bohoma puṁci. api salliya ekatu karalāā ḷamayāṭa potak ven karalā ehenam bæṁkuvē gimak dālā eyāgē potaṭa salliya dānavā. apiṭa dānna bæ.
아이가 아주 어립니다. 우리가 돈을 모아 아이 몫으로 통장을 따로 만들어 은행에 넣고, 그의 통장에 돈을 넣습니다. 우리가 넣을 수 없습니까?
īṭa passē ḷamayā lokunāṭa passē balanakoṭa maṭa kiyā ven karapu potak tiyenavā nēmē. dæn mēka maṭa ganna ayitiyakut tiyenavā. ē nisā mama mē sallit dæn gannavā. dæn eyāṭa dennē nædda?
그 뒤 아이가 커서 보니 '나를 위해 따로 만든 통장이 있구나, 이것을 가질 권리도 있구나, 그러니 이 돈을 찾겠다' 합니다. 그에게 주어지지 않습니까?
dæn mama mē salliyā nam geyak hadāgannavā. eyāṭa hitenavā gayak hadāgannavā. dæn eyā hamba karapu salliya næhæ. namut mē sammatayen gonnagalā eyāṭa potak dālā lōken koṭasak eyāṭa ven karalā tiyenavā sammatayen. ē aya kiyanavā. ēkema lōkē tiyenavā. dæn ēka pariharaṇaya karalā eyaṭa giyak hadāganna bæ.
'이 돈으로 집을 짓겠다.' 그는 집을 지을 생각을 합니다. 그가 번 돈은 아닙니다. 그러나 합의로 쌓아 그에게 통장을 만들어 세상의 한 몫을 그에게 나누어 놓은 것입니다. 그들 말대로 그것이 세상에 있습니다. 그것을 써서 그가 집을 지을 수 없겠습니까?
dæn gehi vāsaya eyā yaṭa inna bæyi. etakoṭa api eyāṭa gr̥havāsaya yamkisi ākārayen sænasille teme nætuva inna sīta vauṣ nætuva inna tayak hadalā dunnā mē lōkē ēkat pinyak. ē bhuktiya læbuṇanam. dæn ē pin labā gænīmaṭa anik kenā tamayi ādhāra karalā tiyennē.
집 없이는 그가 지낼 수 없습니다. 그러니 우리가 그에게 비에 젖지 않고 춥지도 덥지도 않게 편히 지낼 집을 지어 주었다면, 그것도 이 세상의 puñña입니다. 그 누림을 얻었다면, 그 puñña를 얻도록 도운 것은 다른 사람입니다.
avasarayi svāmīn vahansa maṭa mē avasthāvē ahana tiyenavā mē bhava ṇaya ganu denavā piyavana tākkal mē satvayāṭa nivan dakinna bærida?
(물음) 스님, 여쭙겠습니다. 이 bhava의 빚을 주고받으며 갚을 때까지는 중생이 nibbāna를 볼 수 없습니까?
dæn mehemayi bhava gamana ennē dæn vipāka vaḍanavā ennē. dæn vipākaya enatā kal pudgalayā ēkē chandarāgayen bæn̆dunot ohuṭa saṁkhāra goḍanægenavā.
이렇습니다. bhava의 여정에서는 vipāka가 옵니다. vipāka가 오는 동안 사람이 거기에 chanda-rāga로 묶이면 그에게 saṅkhāra가 쌓입니다.
bæn̆da ov vipākaya kiyana eka bhava gamanaṭa hētu kārkayak vitarayi.
(물음) 묶이면요. — 예, vipāka는 bhava 여정의 원인 가운데 하나일 뿐입니다.
bhava gamanaṭa pradhāna vennē næ. bhava gamanṭa hæma velē pradhāna vennē ē kārā bæn̆duna chanda rāgaya ōkaṭa kiyanavā saṁyōjana saha saṁyōjanīya dharma saṁyōjana kiyannē api ekatu vena eka saṁyōjanīya kiyannē ekatu venna ōnanam ēkaṭa ādhāraka ādhārakayaṭa saṁyōjana hadanna bæ.
bhava 여정의 으뜸은 아닙니다. bhava 여정에서 언제나 으뜸은 거기에 묶인 chanda-rāga입니다. 그것을 saṃyojana와 saṃyojaniya dhamma라고 합니다. saṃyojana는 우리가 묶이는 것이고, saṃyojaniya는 묶이려면 필요한 받침입니다. 받침이 saṃyojana를 만들 수는 없습니다.
dasa saṁyōjanayak nisā satvayō sasara gamanak karanavā. dasa saṁyōjanaya chanda rāgaya mul karagena lōka satyayā visinma nipadavā karanavā tama taman ven. tama taman chanda rāgayen ipadevva tamayi saṁyōjana nipada vennē. canda rāgaya babidahæriyā nam saṁyōjana nǣ.
열 가지 saṃyojana 때문에 중생은 saṃsāra를 떠돕니다. 열 가지 saṃyojana는 chanda-rāga를 뿌리로 중생 스스로, 각자 따로 만들어 냅니다. 각자 chanda-rāga로 낳은 것이 saṃyojana입니다. chanda-rāga를 깨뜨리면 saṃyojana는 없습니다.
saṁyōjanayaṭa hētukāraka venna issellā tibicca bāhira lōkē ara mama magē kiyana ēvaṭa ekatu karalā tibicca issellā tibicca æsa kana divanāsaya śarīraya mana kiyana ekat ēvaṭa hētukāra vecca rūpa sadda gandha rasapara dharmē tiyenavā. hæbæyi ēvā saṁyōjanayaṭa ādhāra dharma misak ēvā saṁyōjana nemeyi. ēvā saṁyōjana vunā nam kisi kenekuṭa sasaren midenna kramayak nǣha.
saṃyojana의 원인이 되기 전에 있던 바깥 세계, 나와 내 것에 엮여 있던 눈·귀·혀·코·몸·마음, 그리고 그 원인이 된 형색·소리·냄새·맛·닿음·dhamma가 있습니다. 그러나 그것들은 saṃyojana를 돕는 것일 뿐 saṃyojana가 아닙니다. 그것들이 saṃyojana라면 누구도 saṃsāra에서 벗어날 길이 없습니다.
ē pudgalayāṭa mokada ēvat æsa atharinna bæhæ innakan. ēn innakan æsa atharinna bæyinam. rūpat arinna bæyinam ohuṭa æhæyi rūpayi æsuru karanna venavā. innakan kanāva atharinnat bæhæ śabda atharinnat bæha. nāhaya atrinnat bæhæ gandha atrinnat bæhæ. diva atharinnat bæhæ rasa atharinnat bæhæ. kaya atrinnat bæhæ paṭubbā atharinnat bæhæ. manāt arinnat bæhæ. dharma atharinnat bæha. ēvā saṁyōjana vuṇā nam ehema mē lōka satyayaṭa duken midenna bæhæ. ē idiriyen ganna chanda rāgaya pama
살아 있는 동안 그 사람은 눈을 버릴 수 없고 형색도 버릴 수 없으니 눈과 형색을 가까이할 수밖에 없습니다. 살아 있는 동안 귀도 소리도, 코도 냄새도, 혀도 맛도, 몸도 닿음도, 마음도 dhamma도 버릴 수 없습니다. 그것들이 saṃyojana라면 중생은 괴로움에서 벗어날 수 없습니다. (물음) 거기서 붙잡는 chanda-rāga만이…
anna ēka nisā ēvāṭa bæn̆duna chanda rāgayak ætda? menna mē canda rāgayayi saṁyōjana kiyannē. ē chandara rāgaya tibunot tamayi sasara gamanak, bhava gamanak hædennē. idiriyaṭa pævætmak hā sambandhayak gonagannē.
그래서 그것들에 묶인 chanda-rāga가 있습니까? 이 chanda-rāga가 saṃyojana입니다. 그 chanda-rāga가 있어야 saṃsāra의 여정, bhava의 여정이 생깁니다. 앞으로의 존재와 관계를 쌓고, 힘을 쌓습니다.
śaktiyak gonagannē. ehenam canda rāgaya duru karagannayi budurajāṇan vahansē anuśāsanā kaḷē. lōkē duru karanna nemeyi. ēka duru karanna bæha.
그래서 부처님께서는 chanda-rāga를 없애라고 가르치셨지, 세상을 없애라고 하지 않으셨습니다. (물음) 세상은 없앨 수 없지요.
ēka karanna bæri deyak. namut ada samahara aya baṇa kiyanna yanavā chandara rāgaya duru kirīmē pættakin dihā lōkē duru karalā nivan dakinna kiyalā. dæn ehemat baṇa kiyanavā.
그것은 할 수 없는 일입니다. 그런데 요즘 어떤 이들은 chanda-rāga를 없애는 쪽이 아니라 세상을 없애고 nibbāna를 보라고 가르치러 다닙니다. 그렇게도 가르칩니다.
pæṭala ma pæṭalillak velā tiyenavā. lōkē duru karanakan nivan dakinna bæhæ kivvot ehema budurajāṇan vahansēē dēśanā karana dharmaya nemeyi. lōkeṭa tiyena chanda rāgaya duru karan nivan dakinna bæguvot ēka hari. tamangē pættaṭa kiyanna rūpa anna ēka varadda gannavā.
(물음) 엉켜 버린… — 엉킴이 생겼습니다. 세상을 없애기 전에는 nibbāna를 볼 수 없다고 하면 그것은 부처님께서 설하신 dhamma가 아닙니다. 세상에 대한 chanda-rāga를 없애지 않으면 nibbāna를 볼 수 없다고 하면 그것은 맞습니다. (물음) 자기 쪽 형색을… — 바로 거기서 잘못 이해합니다.
itin ē nisā anna ē pudgalayinṭa ādhāra karanna upakāra karanna puḷuvan ohu chandarāgayen bæn̆dilā innakan ohu ēka dunnahama gannavā. aragena in̆dilā ohu īṭa anukūla lōkayaka bhuktiyaṭa bahinavā.
그러니 그런 사람들을 돕고 보탤 수 있습니다. 그가 chanda-rāga에 묶여 있는 동안에는 주면 받습니다. 받아서 그에 맞는 세계에서 누리러 들어갑니다.
n lōkaya ara sæpa bhuktiya denna sæpa kiyana eka æti vennē ohugē æsuru kirīma. hæbæyi ohuṭa æsuru karanna avaśya deyak apiṭa denna puḷuvan.
세계가 즐거움을 주지만, 즐거움이란 그가 가까이하는 데서 생깁니다. 그러나 그가 가까이할 것은 우리가 줄 수 있습니다.
ohuṭa onnam. ēkē chandāgayen bæn̆dilā sæpa vinda hæ. eparannam nikan hiṭiya hæ. ēka ohu satu deyak. dæn api dānayak dīlā
원하면 거기에 chanda-rāga로 묶여 즐거움을 누리면 되고, 원치 않으면 그냥 있으면 됩니다. 그것은 그의 몫입니다.
ohu satu deyak. dæn api dānayak dīlā pinak anumōdan karanavā. ē pudgalayā kāmāvacara lōkē ikmōlā anāgāmīlā hæma hiṭiyā nam. eyā gihillā bam̆balava upadinavā. eyā mē bat kana ē vænvat mēmē monavā vænvat api kana mē bat vyaṁjana valin jīvat vena kenek nemeyi. api dānayak dīlā ehaṭa pinak anumōdan karanavā. dæn onna eyā venuven lōkē niṣpādanaya karanna puḷuvan āhārayak. eyāṭat pēnavā. maṭa onnanam ganna ara āhārayekut tiyenavā. maṭa mokaṭada āhāra maṭa ōnē næ.
우리가 dāna를 올리고 puñña를 넘겨준다고 합시다. 그 사람이 kāmāvacara 세계를 넘어 anāgāmī가 되어 있었다면 brahma 세계에 태어납니다. 그는 우리가 먹는 밥과 반찬으로 사는 이가 아닙니다. 우리가 dāna를 올리고 그에게 puñña를 넘겨줍니다. 그러면 그를 위해 세상에 만들어질 수 있는 음식이 생깁니다. 그도 압니다. '원하면 가질 음식이 있구나. 그러나 내게 음식이 왜 필요한가, 나는 필요 없다.'
ēka atura dahan vennē næhæ. onna næhæ eyā eyā vena niṣpādanaya karu eka tiyenavā. etakoṭa mokada karannē? mama gattē nætuva tavat magē pirisak hiṭiyannē ē kālē in̆damma anyavanē sambandhayen ē pirisa ēka gattā.
그것이 사라지지는 않습니다. 원치 않아도 그를 위해 만들어진 것이 있습니다. 그러면 무엇을 합니까? 내가 갖지 않아도, 예전부터 서로 관계 맺은 내 사람들이 있으니 그들이 그것을 가졌습니다.
ēkanu aya avaḍak vuṇāda?
(물음) 그러면 그것이 누구에게 손해가 되었습니까?
anāgāmī velā hiṭa brahmayā venuven minihe dānayak dunna ōna. ohu venuven dāna koṭasak lōkē bihi venavā. puṇya phalayak vaśayen ohuṭa bihi vuṇā. dæn eyā ēka ganna tena eka næha. hæbæyi eyā dannavā æyi maṭa ammayek hiṭiyā, tāttayek hiṭiyā, sahōdariyek hiṭiyā, sahōdariyek hiṭiyā, daruvek hiṭiyā, bhāryāvak hiṭiyā. dæriyak hiṭiyā. hitavatu hiṭiyā.
anāgāmī가 되어 brahma가 된 이를 위해 사람이 dāna를 올렸다고 합시다. 그를 위한 dāna의 몫이 세상에 생깁니다. puñña의 열매로 그에게 생겼습니다. 그는 그것을 갖지 않습니다. 그러나 그는 압니다. '내게는 어머니가 있었고, 아버지가 있었고, 누이와 형제가 있었고, 자식이 있었고, 아내가 있었고, 딸이 있었고, 벗들이 있었다.'
ēgollō tamayi mē lōkē ēvā bhukti vin̆dina kaṭṭiya. [ugura kǣrīma] māt ekka anna ōnē sahayōgayen ē kālē kaṭayutu karagena hiṭiyē. nisā ē aya maṭat dīlā tibuṇā. mama ēgollanṭat dīlā tibuṇā. dæn metana himikamak tiyenavā mama venna niṣpādanaya karapu koṭasak mama gattē nætuvaṭa ēka bhuktina kaṭṭiyak himikan ætuva lōkē innavā. anē ara mamen karapu koṭasa um̆balā ganillā.
'그들이 이 세상에서 그것을 누릴 이들이다. 그때 나와 서로 협력하며 살았기에 그들은 나에게도 주었고 나도 그들에게 주었다. 그러니 여기 권리가 있다. 나를 위해 만들어진 몫을 내가 갖지 않아도, 그것을 누릴 권리를 가진 이들이 세상에 있다. 아, 나를 위해 만든 그 몫을 너희가 가져라.'
anna ēka tamā āśirvāda læbenavā kiyalā kiyannē. anna ē āśirvāda kiyannē dæn brahmayāget āśirvādaya apiṭa læbenavā kiyannē onna ōkayi. ē nisā āpatē yannē næ.
그것이 축복을 받는다는 말입니다. brahma의 축복이 우리에게 온다는 것이 바로 그것입니다. 그래서 헛되이 되지 않습니다.
ē vagē yamak api karannē yamkisi cētanāvakin gonnagannē mē lōkē yamkisi deyak. gonnagalā hiṭama mokada karannē? api meccara kallāpu sammataphalēdī ē ē ayaṭa pavaranavā. itin mama mē karagatta pin magē ahaval gnātiyāṭa vēvā kiyalā pavaranavā. dæn pævaraṭa passē mokakda
우리는 어떤 cetanā로 이 세상에 무언가를 쌓습니다. 쌓고 나서 무엇을 합니까? 오랫동안 맺어 온 합의에 따라 그것을 각자에게 넘깁니다. '내가 지은 이 puñña가 나의 아무개 친척에게 가기를' 하고 넘깁니다.
kiyalā pavaranavā. dæn pævaraṭa passē mokakda læbennē? ara api niṣpādanaya karapu dravya vastuvak ætda yamkisi karma śaktiyen cētanāven lōkē pahaḷa karapu yahapatak karalā yahapat deyak ætda āyuṣa varṇaya sæpaya balaya nuvaṇa labādīmaṭa mē lōkē yamkisi āhārayak hō vāsasthāna hō monavāhari api sakas kaḷā nam ē hētuven ēka api ohuṭa pavaranavā. dæn pavaranna bæinnē.
넘긴 뒤 무엇을 받습니까? 우리가 만든 물건이나 재물, kamma의 힘과 cetanā로 세상에 드러낸 좋은 것, 수명·용모·즐거움·힘·지혜를 주는 음식이나 거처 따위를 마련했다면 그것을 그에게 넘깁니다. 넘길 수 있지 않습니까?
pævaruvaṭa passē ohuṭa ōnakamat tiyenavā nam anna dæn mē lōkē mahā venuven gonnak gahalā hiṭan maṭa sammata karapu deyak tiyenavā. dæn mama ēka bhukti vin̆dinavā. onna nam bhukti in̆da gattahæ gihillā. etakoṭa ara ē sparśaya phalaya labāgena eyāṭa avaśya bhuktiya læbenavā. anna anunṭa pin denavā kiyana ekē arthaya ōkayi.
넘긴 뒤 그가 원한다면, '이 세상에 나를 위해 쌓아 합의해 둔 것이 있구나, 이제 그것을 누리겠다' 하고, 원하면 가서 누립니다. 그러면 그 phassa의 열매를 얻어 그에게 필요한 누림이 생깁니다. 남에게 puñña를 준다는 말의 뜻이 그것입니다.
dæn hun̆ga denek ōka varaddagena tērum ganna bæruva pin kohomada tava kenekuṭa dennē kiyalā praśnayak matu karanavā. ov pin yavannē kohomada? pin yavannē kohomada kiyalā hitannē. pina kiyannē tama tamangē hit vala piyāma nam. hitē satuṭu vīma nam. ēka tama taman karagannavā misāun karannē kohomada kiyalā dæn mehema paṭu tænakaṭa bahinavā.
많은 이들이 이것을 잘못 이해해 puñña를 어떻게 남에게 주느냐고 문제를 제기합니다. (물음) 예, puñña를 어떻게 보냅니까? — puñña를 어떻게 보내느냐고 생각합니다. puñña가 각자 마음이 맑아지는 것, 마음이 기뻐지는 것이라면 그것은 각자 하는 것이지 남이 어떻게 해 주느냐며 좁은 데로 빠집니다.
ē satuṭu vīma vuṇaya monavā labalada? kumakinda? api ēka bæluvē næhænē. dæn kenekuṭa satuṭu venavā kiyannē hētu phalayak nam. sukha vēdanāva kiyannē hētu phalayak nam. sukha vēdanāva labanna monavada ōna vunē sparśaya. passa paccayā vēdanā siddhāntaya. ehenam sukha sparśayak læbenavā sukha vēdanāvak læbenavā. dukkha sparśayak nam læbena vēdanāva dukak. sparśaya vindanayak dukak venavā. ehenam
그 기쁨은 무엇을 얻어서, 무엇으로 생긴 것입니까? 우리는 그것을 보지 않았습니다. 누군가 기뻐한다는 것이 원인의 열매라면, 즐거운 vedanā가 원인의 열매라면, 즐거운 vedanā를 얻는 데 무엇이 필요했습니까? phassa입니다. phassa-paccayā vedanā라는 가르침입니다. 즐거운 phassa가 오면 즐거운 vedanā가 오고, 괴로운 phassa면 오는 vedanā도 괴로움입니다. 닿아서 겪는 것이 괴로움이 됩니다.
vindanayak dukak venavā. ehenam [ugura kǣrīma] mē vidihaṭa etakoṭa apiṭa kenekgē hitaṭa sæpa hadannat bæhæ duka hadannat bæ. ēka ohugē dr̥ṣṭiya anuva ohu karaganna ekak. samahara velā sæpa vin̆dapan kiyalā api dena dē ohu pratikṣēpa karanna puḷuvan. maṭa ōken sæpak næhæ. mama oya dr̥ṣṭiyen ōka æsuru karannē næti nisā maṭa ōgē ganna deyak næha. ē ayakin ē sæpa vēdanāva labanna næti venna puḷuvan.
그렇게 보면 우리는 남의 마음에 즐거움도 괴로움도 만들어 줄 수 없습니다. 그것은 그의 견해에 따라 그가 하는 것입니다. 때로는 즐기라고 준 것을 그가 거절할 수도 있습니다. '나는 그것에서 즐거움이 없다. 그런 견해로 그것을 가까이하지 않으니 가질 것이 없다.' 그런 이에게서는 그 즐거운 vedanā가 생기지 않을 수 있습니다.
ē læbīma eyāgē dr̥ṣṭiya anuvayi. hæbæyi ē læbīmaṭa avaśya karana pasutalaya eyāgē nemeyi. ēka hadanna bæyida apiṭa. ehenam kenekuṭa pin denavā kiyannē pin anumōdan karavanavā kiyalā api kiyannē pasutalayak hadalā dena ekayi.
그 받음은 그의 견해에 따르지만, 받는 데 필요한 바탕은 그의 것이 아닙니다. 그것을 우리가 만들 수 없겠습니까? 그러니 누군가에게 puñña를 준다, puñña를 나누게 한다는 것은 바탕을 만들어 준다는 말입니다.
pasutalayak hadanna bæhæ kivvot ēka nyāya virōdhī kivvot ehenam apiṭa mē lōkē jīvat velā inna menehiṭat sæpa vidiṭa pasutalayak hadanna bæhænē. duk vidiṭa pasutalayak hadanna bæhænē. ehenam kenekuṭa apiṭa dukak denna bæha nam sæpat denna bæhæ nam apiṭa pinut næhæ pavut næhæē.
바탕을 만들 수 없다, 그것은 이치에 어긋난다고 한다면, 이 세상에 살아 있는 사람에게도 즐거움을 겪을 바탕이나 괴로움을 겪을 바탕을 만들 수 없겠지요. 남에게 괴로움도 즐거움도 줄 수 없다면 우리에게는 puñña도 pāpa도 없습니다.
api karapu dē tuḷin kenekuṭa duka ennet nætnam. api karana deyak tuḷin sæpa ennet nætnam. kenekuṭa sæpa dīpu ehekut næhæ. duk dīpu ehekuna næhænē api pudgalika monavā kaḷada
우리가 한 일로 누군가에게 괴로움도 오지 않고 즐거움도 오지 않는다면, 누군가에게 즐거움을 준 일도 괴로움을 준 일도 없게 됩니다. 우리가 따로 무엇을 하든 말입니다.
nyaṭa paṭaha nyāyaṭa paṭahana nēda? konyāya dharmaya dharmayaṭa bahā bæluva kō bahā hiṭenavā. kō vinayaṭa sæsan̆denavā. ē katāva anna balāganna æhe. ōka poten hoyanna bæ dharmatāvaya nyāyaṭa dālā galapalā balanna ōnē. ehenam api dannavā
(물음) 이치에 어긋나지요? — 이치에 어긋나지 않습니까? 이치를 dhamma에 대어 보아 맞는지, vinaya와 어울리는지 보아야 합니다. 그것은 책에서 찾을 수 없고, dhammatā를 이치에 대어 맞춰 보아야 합니다.
galapalā balanna ōnē. ehenam api dannavā [ugura kǣrīma] melova jīvat velā inna kenekuṭa api ahanavā mana vaḍana rūpa mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa yamekuṭa læbenavā nam ēka pin phalayakda pav phalayakda kiyalā ahanavā.
그러면 우리는 압니다. (헛기침) 이 세상에 사는 이에게 묻습니다. 마음에 드는 형색, 마음에 드는 소리, 냄새, 맛, 닿음을 누군가 얻는다면 그것은 puñña의 열매입니까 pāpa의 열매입니까?
kavada hari karapu pinaka phalayak kiyalā api kiyanavā. itin apiṭa bæ mana vaḍana rūpayak æti vennaṭa avaśya nam puṁci ḷamayek innavā. æn hapuru æn̆dumak æn̆dagena innavā. kavumak hari kami savarṭ ekak hari næhæ vagē deyak æn̆dagena ḷamayā innavā. dæn api pē kalin enna putē yanna gahaga danna gahana hon̆da gumak aragena lassa nætnam hon̆da æn̆dumak aragena ē ḷamayāṭa diyalā satura karanna vennē.
언젠가 지은 puñña의 열매라고 우리는 말합니다. 그러면 마음에 드는 형색이 생기게 하려면 — 어린아이가 있습니다. 해진 옷, 낡은 셔츠 같은 것을 입고 있습니다. 우리가 '이리 오너라' 하고 좋은 향이나 예쁜 옷을 사다가 그 아이에게 주어 기쁘게 해 줍니다.
dæn ē ḷamayāṭa sæpa vēdanāvak āvē nædda hari lassanayi æn̆dunē. dæn mana rūpayak ē ḷamayāṭa āvā. mēvā hari suvan̆dayinē mēka. fænṭa eheku taram dunnē. hari suvan̆dayi ēka gāgattā. dæn eyāṭa suvan̆dak dænavā. lassanak tiyenavā. dæn oya deka apiṭa niṣpādanaya karalā denna bæ. dæn etakoṭa ē ḷamayā vidalā tiyennē mokakda piṇiphalayaknē.
그 아이에게 즐거운 vedanā가 오지 않았습니까? 아주 예쁘게 입었습니다. 마음에 드는 형색이 그 아이에게 왔습니다. 향기도 아주 좋다며 분 같은 것을 주었고, 바르니 향기가 납니다. 아름다움도 있습니다. 그 둘을 우리가 만들어 줄 수 없습니까? 그 아이가 누린 것은 무엇입니까? puñña의 열매지요.
dæn pin phalaya bhukti vinnē pasuphalaya api hæduvē nædda? ehenam kenek karana lalāda pin phalayak hō pav phalayak bhukti vin̆din inna apiṭa onnama pasutalayak gonna næ kiyiya hæ.
puñña의 열매를 누렸는데 그 바탕은 우리가 만든 것 아닙니까? 그러니 누군가 지은 puñña나 pāpa의 열매를 누리는 데 우리가 원하면 바탕을 쌓아 줄 수 없다고 할 수 없습니다.
etakoṭa pasutalayak gonna karalā denna puḷuvan nam menna mē vagē. miya giya gnātiyā innavā nam dukkhita satvayaka asaraṇa tatvayaka apiṭa puḷuvan pasutalayak gonnagalā denna. anna pasutalaya gonnagalā dīmaṭa api kiyanavā yahapat pasutalayak gonāgalā dunna nam eyaṭa pin dunnā. pinak dunnā.
바탕을 쌓아 줄 수 있다면 바로 이런 것입니다. 죽은 친척이 괴로운 중생으로, 의지할 데 없는 처지에 있다면 우리는 바탕을 쌓아 줄 수 있습니다. 좋은 바탕을 쌓아 주었다면 그에게 puñña를 주었다고 합니다.
ōkaṭa anuva oba satuṭu venna kiyanavā. onna dunnā. in dunna eka satuṭu vena eka tava ekak. onnanam eyāṭa ēṭa anuva saturu vunē næhæ. eyā satuṭu venavā dækalā apit saturu vunot ehema anuva satuṭu vīmen anumōdanā pinat vaeenavā.
그에 따라 기뻐하라고 합니다. 준 것과 따라 기뻐하는 것은 별개입니다. 원하지 않으면 그는 따라 기뻐하지 않습니다. 그가 기뻐하는 것을 보고 우리도 기뻐하면, 그 따라 기뻐함으로 anumodanā의 puñña도 자랍니다.
dīma nisā læbuṇa pati dāna pinat venavā. dasapu pūrṇya kriyāvalin dekak ēkē in pin dena ekayi anumōdanāva vena ekayi kiyannē dekak.
준 것으로 얻는 pattidāna의 puñña도 됩니다. 열 가지 puñña kiriyā 가운데 둘, puñña를 주는 것과 anumodanā가 그것입니다.
itin oya dekaṭama magādanna apiṭa puḷuvan. dunna dē kabā venavā onna dunna dē kapaḍā venavā onnam gannavā epāna nikan innavā. itin eyāṭa epā vunāṭa eyā
그 둘 다 우리가 할 수 있습니다. (물음) 준 것이 옷이 된다면… — 준 것이 옷이 되면 원하면 가지고 원치 않으면 그냥 있습니다.
nikan innavā. itin eyāṭa epā vunāṭa eyā ekapa ē epā vena satvayaṭa manasē væḍuṇā nam ēka pragnāven væḍenna ōnē. pragnāven ē manasa væḍanam eyā yutukam danna keneku venavā. pr̥tōpa karana keneku venavā. ēkāntayēma ehenam eyā dannavā mama metenṭa āvā nam ada maṭa ēka epā vunāda magē pirisak innavā māsimatukam piṭu kaḷa yutu pirisak tavama mē lōkē næha.
그가 원치 않더라도, 원치 않는 그 중생의 마음이 자랐다면 그것은 지혜로 자랐어야 합니다. 지혜로 그 마음이 자랐다면 그는 도리를 아는 이, 보답하는 이가 됩니다. 그러니 그는 반드시 압니다. '내가 여기 왔고 오늘 이것이 필요 없지만, 내 사람들이 있다. 내가 도리를 다해야 할 이들이 아직 이 세상에 있다.'
magē pragnāva anuva maṭa mēka væḍak nǣhæ harayak nǣhæ kiyalā mēka væṭahuṇaṭa ē pragnāvaṭa āpu næti magē mama udav upakāra karapu maṭa udav upakāra karapu anyavana sambandhayen kaṭayutu karapu tava pirisak mehe innavā. ehenam ēgollanṭa ēka ōnanē. ēgollanṭa ēkedenavā.
'내 지혜로는 이것이 쓸모없고 알맹이가 없다고 알지만, 그 지혜에 이르지 못한, 내가 돕고 나를 도우며 서로 관계 맺어 온 다른 이들이 여기 있다. 그들에게는 그것이 필요하다.' 그래서 그들에게 그것을 줍니다.
acāgō paṭinisaggō muktiya anālayō yayinnē etana magē kabaḍālā tiyenavā ōna tæna ā tyāgō tyā karalā tiyennē.
cāgo paṭinissaggo mutti anālayo — 거기서 '내 몫이 있으니 필요한 곳에' 하고 cāga, 곧 내준 것입니다.
æyi anuṭa tyā karannē? anuta karapu upakārayaṭa pratipakāra tyāga karanavā. maṭa epā. paṭhina sakggō mama ōken midilā innē mukti mama ōkaṭa ælennē næ anāya eyā nivan dækalā eyāt arapu hari.
왜 남에게 내줍니까? 남이 해 준 도움에 보답으로 내줍니다. '나는 필요 없다.' paṭinissagga, '나는 그것에서 벗어나 있다' mutti, '나는 거기 붙지 않는다' anālaya. 그는 nibbāna를 보았습니다. 그도 그런 상태입니다.
itin a eyā nirōdhayaṭa pat vunā kiya eyā ēkē ætu ravun gahannē nǣha dæn. nirōdha velā. taman nirōdha vuṇāda? tamā æsuru issellā æsuru karapu ē vastuva tava tiyenavā.
그는 nirodha에 이르렀다고 하니 이제 그 안에서 맴돌지 않습니다. 소멸했습니다. 자기는 소멸했지만, 전에 가까이하던 그 대상은 아직 있습니다.
īṭa passē eyāma mokada karannē? ēvā ōna ayaṭat dhyāva hæranavā. ēka mama nidahas kaḷā. o mama piḷigattē næha. paṭini sagga vuṇā. mama ōkē midilā innē maṭa kamaṭa monavā karagattā. mama ōkē ælennē næhæ. um̆bala rōnayak karaga illā. mama ōken at æællā mama nivilā.
그 뒤 그는 무엇을 합니까? 그것을 원하는 이들에게 내줍니다. '나는 그것을 놓았다. 받아들이지 않았다. paṭinissagga가 되었다. 나는 거기서 벗어나 있으니 너희가 원하는 대로 하라. 나는 거기 붙지 않는다. 너희가 원하는 대로 써라. 나는 거기서 손을 놓았고 꺼졌다.'
anna ē nivan dækapu kenā dannavā. tamā udesā dena dē pariharaṇaya karanna inna kenek inna nisā oya dunnaṭa kamak næhæ. ē aya ēka denna puḷuvannē. anna etana yahayi innē.
nibbāna를 본 이는 압니다. 자기를 위해 주는 것을 쓸 이가 있으니 주어도 괜찮다, 그들에게 주면 된다. 거기서 그는 편안합니다.
itin ē nisā pin denavā kiyannē onna ōkayi. pin læbennē ohomayi. pasutalaya gonnaganna hækiyāvak apē hækiyāvē tiyenavā. anikuṭa sæpa vidiṭa avaśya karana pasutalayak onnanam maṭa niṣpādanaya kaḷa hækiyi. anikavaṭa duk vidinna ōna pasutalaya pæda niṣpādanaya karannē.
그러니 puñña를 준다는 것이 그것입니다. puñña는 그렇게 받습니다. 바탕을 쌓을 능력이 우리에게 있습니다. 원하면 남이 즐거움을 겪는 데 필요한 바탕을 내가 만들어 낼 수 있습니다. 남이 괴로움을 겪는 데 필요한 바탕도 만들어 냅니다.
magēma molen magēma upakramaśa sīlayatatiyen hadanavā mesayiliyā. hæbæyi mēka gæhuvot mē pættama vināśayi. hadanavā paramāṇum. mēka gahapa mē pættema āya avurudu gānakaṭa dahas gānakaṭa ehaṭat innaham pēnnē næ. andaya kanukoru bihivena vidiha parisarayak hædennē. gāpa mēka hadalā denna bæ. anna duk dena parisarayanna ipadalā denna nædda? etakoṭa henagaha.
내 머리와 내 재주로 미사일을 만듭니다. 이것을 쏘면 이쪽이 다 망합니다. 원자폭탄을 만듭니다. 이것을 쏘면 이쪽은 수천 년이 지나도 살아나지 못합니다. 눈먼 이와 불구가 태어나는 환경이 생깁니다. 이것을 만들어 줄 수 없습니까? 괴로움을 주는 환경을 만들어 줄 수 없습니까? 그러면 날벼락이 떨어집니다.
pāpa karanna bænna. ē kiyalā vihidunē mokakda? anuṭa vinavena śaktiyak. ē śaktiya mokakda? sūkṣama dravya vastu bihi kaḷā lōkē vināśayaṭa hētu vena paramāṇuka śaktiyak bihi kaḷā. apē manasē ē śaktiya dæn mokada karannē? uturūpasaya nidahas vuṇā. īṭa passē kaḷē gæp kaḷē koccara vināśa vena śaktiyakda? oya śaktiya vināśa vena ekan oya śaktiyat aharinna ōka lōkē tiyenavā.
pāpa를 지을 수 없습니까? 그때 퍼진 것은 무엇입니까? 남을 망치는 힘입니다. 그 힘은 무엇입니까? 섬세한 물질을 만들어 냈고, 세상을 망치는 원자의 힘을 만들어 냈습니다. 우리 마음속 그 힘으로요. 그러면 무엇이 일어납니까? 힘이 풀려났습니다. 그 뒤 쏘아 보낸 것은 얼마나 파괴적인 힘입니까? 그 힘, 망치는 데 쓰이는 그 힘이 세상에 있습니다.
ēka æsuru karana lōka satyaya ara avasthā velāvaṭa ēka ædalā giyot ehema vināśayak venavā. dæn api dīlā tiyennē pavuda pinda pav denna bæyida? onnanam ē pættak dunnē næha. sāpot dennē pav denavā. sēt poḷot dennē pin denavā. oya dekama karanna bæyida?
그것을 가까이하는 중생이 어느 때 그것을 끌어당기면 파멸이 일어납니다. 우리가 준 것은 pāpa입니까 puñña입니까? pāpa도 줄 수 있지 않습니까? 원하면 그쪽은 주지 않으면 됩니다. 저주를 하면 pāpa를 주고, 축원을 하면 puñña를 줍니다. 둘 다 할 수 있지 않습니까?
svāmīn vahansa mē pin labāganna bæri koṭasakuṭa tiyenavada dekama innavā.
(물음) 스님, puñña를 받을 수 없는 이들도 있습니까? — 둘 다 있습니다.
tamā īṭa sudusu nam tamayi ē koṭasa læbennē tamanṭa dena eka api satuyak. paribōga eka ē aya satu deyak. ē ē ayaṭa ēka paribōva karannē himikam næti venavā. hētuvak nisā læbuṇā. samahara vela læbicca dē paribhōgava karanna ohuṭa ahatiyak næha. himikamak næhæ. namut api læbīma labā denna puḷuvankama tiyenavā.
자기가 그에 걸맞을 때 그 몫을 받습니다. 주는 것은 우리 몫이고, 쓰는 것은 그들 몫입니다. 그들에게 그것을 쓸 권리가 없어지기도 합니다. 어떤 원인으로 받았더라도, 때로는 받은 것을 쓸 권리가 그에게 없습니다. 그러나 우리에게는 받음을 줄 능력이 있습니다.
dæn ēka ama mē mē apiṭa adat minit parisara ætulat tiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna ēkayi sampat koccara læbuṇat læbuṇat ohuṭa ēka himi næhæ. ganna bæhæ. pariharaṇaya karannayi kiyannē næhæ.
— 바로 그것입니다. (물음) 재산을 아무리 얻어도… — 얻어도 그에게 그것은 그의 것이 되지 않습니다. 가질 수 없습니다. 쓸 수 없다는 말입니다.
ov dæn etakoṭa kenekuṭa labanna bæhæ kiyannē kenekuṭa denna bæhæ kiyana eka nemeyi. dæn api katāvaṭa kiyanavā. pin denna bæ okoṭama pin denna puḷuvanda kiyalā. pin labanna puḷuvanda kiyana ekayi praśna tiyennē ē ayaṭa denna puḷuvan. dena dēval valanin ohu prayōjana ganīda? ēka ohugē dr̥ṣṭiya satui. ohugē ohu genāpu dr̥ṣṭiya anu ohuṭa haṭagatta lōkaya satuyi. tamaṭa ēkē vāsanāva næti venna puḷuvan.
예, 누군가 받을 수 없다는 것이 누군가에게 줄 수 없다는 뜻은 아닙니다. 우리는 흔히 puñña를 줄 수 없다, 모두에게 puñña를 줄 수 있느냐고 말합니다. 문제는 puñña를 받을 수 있느냐입니다. 그들에게 줄 수는 있습니다. 준 것으로 그가 이익을 얻느냐는 그의 견해에 달렸습니다. 그가 가져온 견해에 따라 그에게 생겨난 세계에 달렸습니다. 그에게 그 복이 없을 수도 있습니다.
dæn ara ēkama duppat manussayek yana velāvakamada karannē ektarā dēvatāvayek mænikak mavara tibbalu issaraha. ē manasana andaya yannē kohomadaya hæṭiyaṭa yanna ōnē kiyalā at deka piyāgena giyāma hæpunalu mæneki. kakupala tuvālanu. ov [ugura kǣrīma] etendima ē minihaṭa hituunā andē yana hæṭiyaṭa yannē. æs pēnnē næti tik kohomada yannē kiyalā ē velē hitunā. dæn issaraha mæṇika balanna vidihak næhæ æta eka vahagena giya hindā. mæṇi hæbunā æn̆gillā æn̆gila poḍi vuṇā. piripasen giyā eka udalā mokēda mēka æn̆gillā vædena balana mæṇida ēka ahu gattā ēka dæn dunna denna puḷuvan. hæn himika tibunē næhæ. anna ē vagē katāva ēka tēru upamā valin pennannē oya labanna hæṭiya.
한 가난한 사람이 길을 갈 때 어떤 devatā가 그 앞에 보석을 만들어 두었답니다. 그런데 그는 '눈먼 이는 어떻게 다니나 해 보자' 하고 두 눈을 감고 걸었더니 보석에 부딪혀 발을 다쳤답니다. 하필 그때 그는 눈먼 이처럼 걸어 보자, 눈이 안 보이는 이는 어떻게 다니나 하고 생각했던 것입니다. 눈을 감고 갔으니 앞의 보석을 볼 길이 없었습니다. 보석에 부딪혀 발가락만 다쳤습니다. 뒤따라오던 사람이 발가락에 걸린 게 뭔가 하고 보니 보석이라 그것을 집어 갔습니다. 주어졌고 줄 수도 있었지만 그에게는 그것을 가질 몫이 없었던 것입니다. 이런 이야기는 비유로 받는 법을 보여 줍니다.
svāmīn vahansa enna minisan næti dē kohomada ohu visinma anunṭa vināśa karapu eka tō mēka ganna epā. tora mēka hariyanna epā. tora vænasatiya etakoṭa kavadāvat yahapatak venna epā. hin ganna biya oya jātiyen lōkaṭa sāpa karapuvahama ē sāpayē hētuya phalaya vaśayen tamanṭa enavā. ganna hima ekak nǣ.ma anna ē karmayabhāvaya
(물음) 스님, 사람에게 몫이 없는 것은 어떻게… — 그가 스스로 남을 망친 것입니다. '너는 이것을 갖지 마라, 너에게 맞지 마라, 망해라, 결코 잘되지 마라' 하는 식으로 세상을 저주하면, 그 저주가 원인과 열매로 자기에게 돌아옵니다. 가질 몫이 없습니다. 그것이 kamma의 성품입니다.
samahara velā dæn ara katāva tiyennē dīlā illanavā. dæn mokan minissu apavā katāt kiyannē dīlā illannā ehari enam katāvak kiyannē anna ē vagē. dæn dīlā illana pudgalayā ē karapu ekē vipākayaṭa ohuṭa læbenavā ganna bæ. læbenavā vināśa venavā. læbenavā vināśa venavā. dīlā illapu ekē vipākaya
때로는 '주었다가 도로 달라는' 이야기가 있습니다. 사람들이 하는 '주었다 빼앗는다'는 이야기가 바로 그런 것입니다. 주었다가 도로 달라는 사람은 그 행위의 vipāka로 얻어도 가질 수 없습니다. 얻었다가 사라지고, 얻었다가 사라집니다. 주었다 빼앗은 vipāka입니다.
kenekuṭa yamak denavā. āpahullā gannavā. mē um̆baraṭa dennē nǣ āyaṭa āyat ēka tānā karalā gattā. dæn ohoṭa dekak enna ōnē. kalla sukkhaṁ kalla sukha vipākaṁ metana hædunē. kaḷu sudu sahusuudu vipākayak dekama ekatu vuṇā. īṭa passē mokē meyāṭa kamen hari læbīmak læbenavā.
누군가에게 무언가를 주고 다시 빼앗습니다. '너희에게는 주지 않겠다' 하며 도로 가져갔습니다. 그러면 그에게 둘이 와야 합니다. kaṇha-sukka, 검고 흰 vipāka가 여기 생겼습니다. 검고 흰 것이 섞인 vipāka, 둘이 합쳐졌습니다. 그 뒤 그는 어떻게든 얻기는 합니다.
hambe ahamben hari læbenavā. læbunaṭa passē mokē buta nisā ā ēvā hariyannē næhæ. apē koṭasa diyanṭa ōkē ayannē næha. nagaṭa occarayi. ēka tiburu horakam karagena yanavā. ēkayi. īṭa passē bala tamanṭa kōṭi gānak læbunat hatayakvat tamanṭa nǣha pravēdanayak. bhuktinna bæ.
(물음) 우연히… — 우연히라도 얻습니다. 그런데 얻은 뒤 어떤 까닭으로 그것이 그에게 맞지 않습니다. '우리 몫은 주었으니 거기 들어가지 않는다', 그만큼입니다. 그것을 도둑이 훔쳐 갑니다. 그 뒤로는 수억을 얻어도 한 푼도 자기가 누리지 못합니다. (물음) 누릴 수 없군요. — 누릴 수 없습니다.
bhuktinna bæ. anna ē vagē deyak. dæn ara eka avasthāvakara katāvak tiyenavānē aramē ektarā bhikṣūn vahansē namaṭa dānayak dīlā. denna kiyalā giyā. avasthāva læbilā hæn gedara nivæsiyama mokada karannē avaśya karana rasa praṇītiyen ihelima hadalā dunnā. aran enavāda dæk kiyalā hæma tænama suvan̆dayi rasayi hon̆da āhārayak. bæluvā hamba vuṇāda? kō mama meccara hon̆daṭa raha kiyalā hituvē næhæ. mama
그런 것입니다. 이런 이야기도 있지요. 어떤 bhikkhu에게 dāna를 올리려고 갔습니다. 기회를 얻어 그 집 사람들이 맛있고 훌륭한 음식을 정성껏 만들어 드렸습니다. 가져와 보니 온통 향기롭고 맛있는 좋은 음식이었습니다. 그것을 보고 '이렇게 맛있을 줄은 몰랐다'고 생각했습니다.
kiyalā kiyannē. magē dasaya vaṭa mē kanna ṭika dunna nam mīṭa koccarada menna jīvitayē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē janita vīmak yam sē vannēda yam krama raṭāvakaṭa. anna ēka tamayi jaivī kiyannē. ēka tamayi jaivī kiyana eka tamayi daivī kiyana eka daiva guṇaya.
이 생겨남이 어떤 방식, 어떤 틀로 일어나는지, 그것을 daiva라고 합니다. 그것이 daiva, 곧 daiva의 성질입니다.
apē daivēkayā kivvē api jīvat vuna kramaya. ē jīvat vuna kramaya nisā haṭagatta hētuphala kramayak raṭāvak næguṇā nam menna mē haṭagatta eka tamayi api daivaya kivvē.
우리의 daiva란 우리가 살아온 방식입니다. 그렇게 살아온 방식 때문에 생긴 인과의 방식, 틀이 생겼다면 그렇게 생긴 것을 daiva라고 한 것입니다.
dæn api jīvat hæḍa gasāgatta krama raṭāva. mē jīvat vīmaṭa hæḍa gasāgatta krama raṭāvak ætnam æyi jīvat vennē? chanda rāgaya nisā, avidyā tr̥ṣṇā nisā lōka āśvādaya vin̆dagena innayi balāporottu vennē.
우리가 살면서 다듬어 온 방식의 틀입니다. 이렇게 살기 위해 다듬은 틀이 있다면, 왜 삽니까? chanda-rāga 때문에, avijjā와 taṇhā 때문에 세상의 맛을 누리며 살기를 바랍니다.
ē san̆dahā jīvita vena krama harasāgattā nānā prakaraṇaya eka ekkenā. ēvā labāganna amāru venakoṭa lōbha, dvēśa, mōhayat nagalā ælemin, gæṭemin, mulā vemin jīvita kramayak haḍa gasāgattā. mehema ekā pin mul karagena yahapat dē mulgena jīvita kramaya hæḍa gasā gattā. mē eka kenā eka vidi hæḍa gasāgattā. tama taman visin jīvat vīmaṭa hæḍa kasāgattā vū yam krama raṭāvak hæṭanam. menna mēka tamayi jaivī kramaya. daiva kramaya. ēkaṭayi daivaya kiyannē.
그것을 위해 각자 갖가지 삶의 방식을 다듬었습니다. 그것을 얻기 어려워지면 lobha, dosa, moha를 일으켜 집착하고 부딪치고 미혹하며 삶의 방식을 다듬었습니다. 어떤 이는 puñña를 뿌리로, 좋은 것을 뿌리로 삶의 방식을 다듬었습니다. 저마다 다르게 다듬었습니다. 각자 살기 위해 다듬은 어떤 틀이 있다면, 그것이 daiva의 방식입니다. 그것을 daiva라고 합니다.
dēva kiyalā kiyannē dena nisā. yamak illīmaṭa sudu sudu illanakoṭa illana kenāṭa yamak diyitta denavada? menna mē dena arthayen tamayi dēva kiyannē.
deva라는 말은 '주기' 때문에 붙은 것입니다. 누군가 알맞게 청할 때 청하는 이에게 무언가를 줍니까? 이 '준다'는 뜻에서 deva라고 합니다.
lōbha nam, dvēśa nam, mōha nam ē pudgalayāṭa yamak illanakoṭa denna puḷuvan tænaka eyā næha. eyā innē nodæna tænaka. ē vagēma yamak yamak denavā nam diya yuddha denna ōnē. sudusu deyak denna ōnē. anē sudusu denārthayen tamayi dēva nama āvē.
lobha, dosa, moha가 있는 이는 누가 무언가를 청할 때 줄 수 있는 자리에 있지 않습니다. 알지 못하는 자리에 있습니다. 또 무언가를 준다면 주어야 할 것을, 알맞은 것을 주어야 합니다. 알맞은 것을 준다는 뜻에서 deva라는 이름이 왔습니다.
lōkayāṭa monavadenna sudusu lōkayāṭa yamkisi deyak nisā yahapatak venavā nam avæḍak vennē nætnam. dukaṭa karadarayakaṭa vināśayaṭa pat vennē nætnam ē dē dīma nisā. anna ēka lōkē hari denna sudusu dēval.
세상에 무엇을 주는 것이 알맞습니까? 어떤 것으로 세상에 이로움이 생기고 해가 되지 않는다면, 그것을 줌으로써 괴로움이나 곤란이나 파멸에 빠지지 않는다면, 그것이 세상에서 주기에 알맞은 것들입니다.
pævætma tuḷa innakoṭa laukikatvaya tuḷa dīmak tiyenavā laukika dēvattayā. anē laukika dēvattatvayaṭa laukika havat mē lōkē pævætmēdī sugatiya hō sugatiyaṭa patvena dēval dīmaṭa sudusuyi kiyannē nigamanayak karanavā. dugatiya saha dugatiyaṭa patvena dēval denna hon̆da nǣha kiyalā nigamanayak karanavā.
존재 안에 있을 때, 세간 안에도 줌이 있습니다. 세간의 deva입니다. 세간의 deva 됨에서는, 이 세상의 존재에서 sugati나 sugati로 이끄는 것들을 주는 것이 알맞다고 판단합니다. duggati와 duggati로 이끄는 것들은 주기에 좋지 않다고 판단합니다.
menna laukika nævatun viti denna hon̆da dē saha denna hon̆da næti dē ven karapu hæṭi. sugatiya saha sugatiyaṭa hētu vena dē sudusuyi. dugatiya saha dugatiyaṭa patvena dē nosuyi.
이것이 세간에서 주기 좋은 것과 주기 좋지 않은 것을 가른 방식입니다. sugati와 sugati의 원인이 되는 것은 알맞고, duggati와 duggati로 이끄는 것은 알맞지 않습니다.
dæn menna mēken ōkē tērum aragena dæn eyā hita dækkā ahita dækkā. mē hitavat dē mē ahitavat dē. dæn menna mē gora ven karalā tērum gattahama eyā niyama manussatvaya tuḷin ēka tērum gatta kenek venavā.
이것으로 그 뜻을 알아 그는 이로운 것(hita)과 해로운 것(ahita)을 보았습니다. 이것은 이롭고 이것은 해롭다. 이 무더기를 갈라 알면 그는 참된 사람다움으로 그것을 아는 이가 됩니다.
hitā hitaṁ mēti jānātītiō manussō kiyalā. hita hita mē mē ākāraya kiyalā dænaganna puḷuvan kenā manussayā kiyalā. oya niyama manussayāgē svabhāvaya.
'hitāhitaṃ manati jānātīti manusso' — 이로움과 해로움이 이러하다고 알 수 있는 이를 manussa, 곧 사람이라 합니다. 그것이 참된 사람의 성품입니다.
ehenam mē dē sugatiyaṭayi mē dē dīmen mē sugati phalayayi læbennē. mē dē dugatiyaṭayi satara apāyaṭayi mē dē æsuru kaḷot dunnot satara apāyaṭayi maga pǣdennē. væṭennē satara apāyaṭa menna mē deka dænagatta kenā satara apāyat satara apāyaṭa væṭena yamak vēnam ē mārgayat lōkē hari dennē nǣ. n denna sudusu dē dena nisā kivvā. monavadennē? sugatiya saha sugatiyaṭa sudusu dē denavā.
그러니 '이것은 sugati로 이끌고 이것을 주면 sugati의 열매를 얻는다. 이것은 duggati, 네 apāya로 이끌고 이것을 가까이하거나 주면 네 apāya로 길이 열린다.' 네 apāya로 떨어지는 이 둘을 안 이는 네 apāya나 네 apāya로 떨어지는 길을 세상에 주지 않습니다. 주기에 알맞은 것을 주기 때문에 deva라 했습니다. 무엇을 줍니까? sugati와 sugati에 알맞은 것을 줍니다.
dæn mēkedī lovturā budupiyāṇan vahansē lōkaya pahaḷa velā. unvahansēt bæluvā. mē dena nodena dē dekak tiyenavā laukikatvaya. sugatiya saha sugatiyaṭa sudusu dēkenavā. hæbæyi ōkat aniccayi, dukayi anattayi kiyalā mahā pragnāven dækkaṭa passē denna sūsu oyayi dekama nemeyi. oya dekama anātha vena lōkeṭa anātha væḍapiḷivilā. nivana hā nivanaṭa sūsu menna mē dē kiyalā dænagena ēka denna.
여기서 세상을 넘어선 Buddha께서 세상에 나타나셨습니다. 그분도 살펴보셨습니다. 세간에는 주는 것과 주지 않는 것 둘이 있고, sugati와 sugati에 알맞은 것을 준다. 그러나 그것도 anicca, dukkha, anatta라고 큰 지혜로 보신 뒤에는, 주기에 알맞은 것은 그 둘 다 아니며 그 둘 다 의지할 데 없는 세상의 의지할 데 없는 일이라고, nibbāna와 nibbāna에 알맞은 것이 바로 이것이라고 알아 그것을 주셨습니다.
anna diyutu niyama dē kiyalā dænagattahama visuddha bhāvayaṭa patvennā vū dē duna nisā ē ayaṭa viśuddhi dēva kivvā. viśuddhi dēva kiyannē arihatun vahansē. ihaḷama uparima tæna siyaluma dēvattaya ikmavā giyā. visuddhi dēva.
주어야 할 참된 것을 알고 visuddhi에 이르게 하는 것을 주었기에 그들을 visuddhi-deva라 했습니다. visuddhi-deva란 arahant입니다. 가장 높은 자리로 모든 deva 됨을 넘어섰습니다. visuddhi-deva입니다.
itin ē nisā api issellāma dakinna ōnē. mē dēvatānussatiyen ennē anupūrva kramayakin sugatiya saha sugatiyaṭa hētu vena dē dīlā dænagena mē duścartayen pāpayen gahana velā tibicca kilṭu velā tibicca hita ē maṭṭama suddha karagena īṭa passē kāma lōkayā ikmavā giyā vū rūpāvacara lōka vala ættā vū ē suddhatāvayaṭa yamkisi deyak dhyāna mārga bala kāmayan dharmayangen ahak velā akusala dharmayangen ivat velā ē suddhatāvayaṭa hitavalapu kāgahama labannā vū brahma dēvattatvayak ætda ē dēṭa tērum aragena ē dennaṭa patvelā.
그러니 먼저 보아야 합니다. devatānussati에서 오는 것은 이렇습니다. 차례대로 sugati와 sugati의 원인을 주고 알아, 악행과 pāpa로 덮여 더러워진 마음을 그만큼 깨끗이 합니다. 그 뒤 kāma 세계를 넘어선 rūpāvacara 세계의 그 깨끗함, jhāna의 길로 kāma와 akusala dhamma에서 떠나 그 깨끗함에 마음을 기울여 얻는 brahma의 deva 됨이 있다면, 그 뜻을 알아 그것을 주는 데 이른 것입니다.
ēkē giyat mē pævætma anicca dukkha anatta pævætmak nē kiyalā tērum aragena caturārya satyaya ihaṭama avabōdha karannā vū tattvayen labana viśuddhi dēvattaya agiya kiyā dænagena ē dēvattayaṭa anuva kaṭayutu karala haṭam visuddhi dēvattayaṭa arihatyaṭa pat venavā. menna mē dēvā dēvatānussatiya keḷavara vatana ārambhayēt deviyan sihi karalā ārambha karana eka.
거기 가더라도 이 존재는 anicca, dukkha, anatta의 존재라고 알아, cattāri ariyasaccāni를 꿰뚫는 상태에서 얻는 visuddhi-deva 됨이 으뜸이라 알고, 그 deva 됨에 맞게 행하여 visuddhi-deva 됨, 곧 arahant에 이릅니다. 이것이 devatānussati의 끝입니다. 시작은 deva를 떠올리며 시작하는 것입니다.
deviyō satva hiṁsā karalā, horamæravaṁcā karalā mē ādīvannāvū pāpa dharmayan karalā metenṭa pat vuṇa aya nemeyi.
deva들은 생명을 해치고, 훔치고 죽이고 속이는 따위의 pāpa dhamma를 지어서 그 자리에 이른 이들이 아닙니다.
lōkayāṭa yahapat dē kiyā dīlā paṁca duṣcaritayen ven venna maga pennalā dīlā īṭa anuva tamā ādarśa mattra jīvat vemin lōkayāṭa avaśya karannā vū dānamādī dēval ætda? kanna bonna dē āhārayakda mē iran geval doraval hadalā valā karalā denavā. udav upakāra karana ēvā. mē ākārayen yahapat melō vaśayen yahapat kaṭayutu karalā. lōkayāṭa avaḍak novena kaṭayutu karalā.
세상에 좋은 것을 가르쳐 주고, 다섯 가지 악행에서 떠나는 길을 보여 주며, 스스로 그대로 본보기가 되어 살면서, 세상에 필요한 dāna 따위, 먹고 마실 음식이며 집과 문을 지어 주는 일, 돕고 보태는 일들, 이렇게 이 세상에서 좋은 일을 하고 세상에 해가 되지 않는 일을 했습니다.
meban̆du dēṭa illapu dē avavāda anuśāsanā saha siyalu dhana vastu vādī tamanṭa ākārayen dīlā. menna mē pan̆du dīma mul karena haṭagatta citta prasādayen tamayi mē dēvattayaṭa deviya pat vuṇē.
이런 일에 청하는 것, 충고와 가르침, 모든 재물을 제 방식대로 주었습니다. 이런 줌을 뿌리로 생긴 마음의 맑음(pasāda)으로 deva는 이 deva 됨에 이르렀습니다.
ehenam eban̆dunnā vū aya etanṭa pat vunē pav karalā nemeyi. avæḍa asādhāraṇa karalā nemeyi. ehenam mamat avaḍa asādhāraṇa atharinavā ē devivarugē. ē devaru sākṣi karagena mamat ēbandha dēval ahak karalā ē deviyō ē tattvayaṭa pat venna yamak æsuru karāda anna ē sucaritaya mama æsuru karanavā.
그렇다면 그런 이들이 그 자리에 이른 것은 pāpa를 지어서가 아니고, 해치고 부당한 일을 해서가 아닙니다. '그렇다면 나도 그 deva들처럼 해롭고 부당한 일을 버린다. 그 deva들을 증인으로 삼아 나도 그런 것들을 치우고, 그 deva들이 그 자리에 이르려고 가까이한 그 선행을 나도 가까이한다.'
ē deviyō etanṭa pat vunē kebadu dan dīlāda yahapat dēdē karalā dīlāda mahat lōkayaṭa eban dēval karalā dīlā ē deviyan hā sama tattvayaṭa patvenavā.
'그 deva들이 어떤 dāna를 하고 어떤 좋은 일을 해 주어 거기 이르렀다면, 나도 세상에 그런 일을 해 주어 그 deva들과 같은 자리에 이른다.'
anna ē tattvayaṭa patveena maṭa deviyan hā gati sama venakoṭa ē deviyangē yam ākarṣaṇayak ætda ē ākarṣaṇaya mā karā. magē yam sambandhayak ætda? ebanda deviyan hā mama sambandha venavā. menna mē deviyan hā sambandha vena kaṭayuta mehema dænagena kaṭayutu karana pudgalayā.
그 자리에 이르는 나의 성품이 deva들과 같아질 때, deva들에게 어떤 끌림이 있다면 그 끌림이 나에게로 오고, 나에게 어떤 관계가 있다면 그런 deva들과 내가 이어집니다. 이렇게 deva들과 이어지는 일을 알고 행하는 사람은
melova satpuruṣatvayaṭa patvenavā. melova yahapat guṇa æti satpuruṣayek venavā.
이 세상에서 sappurisa가 됩니다. 이 세상에서 좋은 덕을 지닌 sappurisa가 됩니다.
ven velā æhatana u ven velā ivarayi. anna etakoṭa satara apāyaṭa yannā vū pāpa karmayan karannā vū satyaya piḷikul karapu pratikṣēpa karapu ē vagēma lōkayē pin dahamayayi yahapat dēyi kiyana yamak æṭa nam ē dē æsuru karapu ebanduvē æsuru kaḷā vū ehi phalaya læbū deviyan æsuru karana deviyan saman̆ga sambandhaya æti koṭasak bavaṭa pat venavā. menna mul tæna
(물음) 떨어져 나가서… — 떨어져 나간 것으로 끝났습니다. 그때 네 apāya로 가는 pāpa kamma를 짓는 이들, 진리를 싫어하고 거부하는 이들로부터요. 그리고 세상에 puñña dhamma와 좋은 것이라 할 것이 있다면 그것을 가까이하고, 그 열매를 얻은 deva들을 가까이하며 deva들과 관계 맺은 이가 됩니다. 이것이 첫 자리입니다.
ē metanṭa patvuna kenā ē deviyan deviyan kæmati dēval karanna dænagannavā. oya magē hitavat magē yāḷuva dēvatāvōva magē gatiguṇaya deviyan hā samānayi. eham deviyan hā sambandha vennē mama dæmmot mama ē aya atarē upadinavā misā. mama yanna vidihak nǣha tava dihā
거기 이른 이는 deva들이 좋아하는 일을 할 줄 압니다. '내 벗, 내 친구는 devatā들이다. 내 성품은 deva들과 같다. 그러니 deva들과 이어지는 내가 죽으면 그들 사이에 태어날 뿐, 다른 곳으로 갈 길이 없다.'
svāmīn vahansa dæn ē etana dēvā kiyana eka dænīmak novenavāda dænīmak ætuva ēvat vennē mē dæn mevæni dēvalin vunot mē tatvayaṭa patvelavayi kiyana eka
(물음) 스님, 그러면 거기서 deva라는 것은 앎이 아닙니까? 이런 것들로 하면 이 상태에 이른다는 것을 알고서 되는 것이라는…
in dænīmak nætnam oteṭa enna bæhæ. issellāma laukika dænīmen ārambha karannē.
앎이 없으면 거기 이를 수 없습니다. 먼저 세간의 앎에서 시작합니다.
dēva dēva kiyannē deva dēva kiyalā illanavā nam dovāganna iḍa tiyenavā eyāgen. devīmaṭa sudusā kiyanavā devīmaṭa yā vecca pudgalayā deviyā.
deva라는 것은, 'deva여, deva여' 하고 청하면 그에게서 젖을 짜내듯 얻어 낼 여지가 있다는 것입니다. 짜내기에 알맞은 이, 짜낼 수 있는 사람을 deva라고 합니다.
deviyāgē svabhāvaya dena dē. masurukamin haṁgāgannē nǣ. diya yutta denavā. yahapata vena dē denavā. ē arthaya tamayi dēvattayaṭa yannē.
deva의 성품은 주는 것입니다. 인색하게 숨기지 않습니다. 주어야 할 것을 줍니다. 이로운 것을 줍니다. 그 뜻이 deva 됨으로 이어집니다.
itin ē gatiya lakṣanē hētu phalaya sugatiyaka upadina dēvaya melova innavā nam anukūla pudgalayō. ehenam gatiyaṭa gatiya samāna nisā. deviyangē ākarṣaṇaya ohu karā ohugē sambandhaya deviyan karāta hiṭenavā.
그러니 그 성품, 그 특징, 그 인과로 sugati에 태어나는 deva의 성품이 이 세상에 있다면 그들은 그에 맞는 사람들입니다. 성품과 성품이 같으니 deva들의 끌림이 그에게, 그의 관계가 deva들에게로 머뭅니다.
deviyan karā hiṭinnā vū ohugē hita alōbhayen, advēśayen, amōhayen ē pættaṭa næm̆buru venavā. issellā næm̆buruē laukika pætten. lōbhayen, dvēśayen, mōhayen ivat karanavā. mēka mē upakramayen suddha karaganna kiliṭi sita upakramaya suddha karaganna kramayak dēvatānussatiya
deva들에게 머무는 그의 마음은 alobha, adosa, amoha로 그쪽으로 기웁니다. 처음에는 세간 쪽으로 기웁니다. lobha, dosa, moha를 걷어 냅니다. 이 방법으로 더러운 마음을 깨끗이 하는 방법, 그것이 devatānussati입니다.
upamāvak vaśayen pennannē kiliṭda upakramayen pirisidu karannā sē. kiliṭi hita gnānavantiya upakramaya pirisidu karanavā. mēkaṭa ganna ēka upakramayak tamayi dēvatānussatiya.
비유로 보이는 것은, 더러운 것을 방법을 써서 깨끗이 하듯이라는 것입니다. 더러운 마음을 지혜로운 방법으로 깨끗이 합니다. 여기에 쓰는 방법 하나가 devatānussati입니다.
buddhānussatiya, dhammānussatiya, saṁghānussatiya, tyāgānussatiya oyadi vaśayen dēvatānussatiyat ēkak. mē dasa ākārayakin kelti hita pirisidu karanna upakrama tiyenavā. ēka tamayi dasa anussati kivvē.
buddhānussati, dhammānussati, saṅghānussati, cāgānussati 등과 함께 devatānussati도 그 하나입니다. 이 열 가지로 더러운 마음을 깨끗이 하는 방법이 있습니다. 그것을 열 가지 anussati라 합니다.
anupiḷivelayen suddha karagena yanna ōnē. ekapāra suddha karanna bæha hitā. ēkapāraṭa lōkōttara dharmaya hitaṭa avabōdha vennē nǣ. hitē pihiṭannē nǣha. ē datvayan næti nisā. namut apramāṇa saṁsārē āpu laukika datvayan tiyenavā sugati pættē. issellā ē pætten suddha karagannavā. ehema suddha karagatta mānasikatvaya pragnāvaṭa pasubimak venavā.
차례대로 깨끗이 해 나가야 합니다. 마음을 한꺼번에 깨끗이 할 수는 없습니다. 한꺼번에 lokuttara dhamma가 마음에 깨달아지지 않습니다. 마음에 자리 잡지 않습니다. 그런 바탕(dhātu)이 없기 때문입니다. 그러나 헤아릴 수 없는 saṃsāra를 거쳐 온 세간의 바탕이 sugati 쪽에는 있습니다. 먼저 그쪽으로 깨끗이 합니다. 그렇게 깨끗해진 마음 상태가 지혜의 바탕이 됩니다.
dēva gatiya saha manussa gatiya menna mē sattā dēva manusānaṁ kiyannē deviyanṭayi manussayanṭayi mē śāstr̥tyaya budurajāṇan vahansēgē. mokada ē daha væṭahennē ē dugollanṭayi. ē mānasikatvayaṭa ē nisā issellāma gælapena mānasikatvayak eyak æti karaganna ōnē dahama avabōdhaya labanna.
deva의 성품과 사람의 성품 — 'satthā devamanussānaṃ'이란 deva와 사람의 스승이라는 뜻으로 부처님의 스승 되심입니다. 그 dhamma를 알아듣는 것이 그들이기 때문입니다. 그런 마음 상태에서요. 그러니 dhamma를 깨닫으려면 먼저 그에 맞는 마음 상태를 일으켜야 합니다.
ana gælapena mānasikatvaya tamayi pasutalaya. ē pasutalaya æti karagannakoṭa dharma mārgayaṭa anukūlava eka ekka ekāyē krama.
그 맞는 마음 상태가 바탕입니다. 그 바탕을 일으킬 때 dhamma의 길에 맞추어 사람마다 방법이 다릅니다.
dæn mehema hitannakō api siyallanṭama eka kramayakin midalenna kivvala. ehema siyallanṭama ē kramaya ebæ. sasarē bohō kālayak deviyan æsurē nam āvē. ē dē dē dēva gati lakṣaṇaya ayanam æsuru kaḷē. ehema sasara huruvak puruddak tibicca kenāṭa sambandha vennē dēvatānussatiya tuḷin nivan maga
모든 이에게 한 가지 방법으로 벗어나라고 했다고 생각해 봅시다. 그 방법이 모두에게 맞지는 않습니다. saṃsāra에서 오랫동안 deva들과 가까이 지내 온 이, deva의 성품을 지닌 이들을 가까이해 온 이, 그런 saṃsāra의 버릇과 습관을 지닌 이에게는 devatānussati를 통해 nibbāna의 길이 이어집니다.
paṁca duritayen ven vena paṁca duṣcaritayen venvīma buddhānussatiyenut enavā, dhammānussatiyenut enavā. saṁghānussatiya oma ekenma enavā. hæbæyi pudgalayā æsuru karalā tibicca yamkisi krama raṭāvak tibuṇā. ē krama raṭāva mē mādhya karagenna nam nivan dakinna
(물음) 다섯 가지 악행에서 떠나는 것… — 다섯 가지 악행에서 떠나는 것은 buddhānussati로도 오고 dhammānussati로도 오고 saṅghānussati로도 옵니다. 그러나 그 사람이 익혀 온 어떤 방식이 있었습니다. 그 방식을 수단으로 삼아야 nibbāna를 봅니다.
eka ekkenāṭa ekē krama raṭāval. karmasthānat ē vagē. siyallanṭa samāna yahakin nivan dakinna bæ. mokada nānatva kāyā nānatva saṁgnā lōkayā ennē ehemayi. noyek noyek ākāra kaya kriyākalāpa noyek noyek saṁgnā mē tuḷin tamayi eka ekkenāgē mādhya hædilā tiyennē. itin asurudahasak tibennā vū mādhya tuḷin ē kenāṭa gælapena mādhyayak tiyenavā. itin tamanṭa āsanna tamāgē carita lakṣayannaṭa āsanna mādhyaya tuḷin suddha karena giyahama apramādava nivan avabōdha karanna maga pædenavā.
사람마다 방식이 다릅니다. kammaṭṭhāna도 그렇습니다. 모두가 같은 방법으로 nibbāna를 볼 수는 없습니다. 'nānattakāyā nānattasaññino' — 중생은 그렇게 옵니다. 갖가지 몸과 행동, 갖가지 saññā를 통해 저마다의 수단이 만들어졌습니다. 그러니 8만 4천 가지 수단 가운데 그 사람에게 맞는 수단이 있습니다. 자기 성향(carita)에 가까운 수단으로 깨끗이 해 나가면 머뭇거림 없이 nibbāna를 깨닫는 길이 열립니다.
kramet ēkayi. dæn gini [ugura kǣrīma] deviyan puda pudā hiṭapu uruvel kaśepa, nadī kāsayapa, gayā kasayapa kiyana mē ayaṭa dharma dēśanā karanna giyāma ēgollō mē dævena hæṭi, piccilā yana hæṭi, ginnaṭa evena siddhiya aḷu vena hæṭi ēvā tamayi atdækīm tibuṇē. itin mahannē siyallē ævila gattē budurajāṇan vahansē dharma dēśanāva karanna praś arihatyaṭa pat karana dharma dēśanāva ævillā gatta ekak gæna kivvā. mokada gini deviyan puta putā hiṭapu kaṭiyaṭa ævila gat eka gæna kiyanaṭa āsannayi.
방법이 그것입니다. (헛기침) 불의 신을 섬기던 Uruvela Kassapa, Nadī Kassapa, Gayā Kassapa에게 dhamma를 설하러 가셨을 때, 그들의 경험은 타는 모습, 그슬리는 모습, 불에 들어가 재가 되는 모습이었습니다. 그래서 부처님께서는 '비구들이여, 모든 것이 불타고 있다'는, arahant에 이르게 하는 설법으로 불타는 것에 대해 말씀하셨습니다. 불의 신을 섬기던 무리에게는 불타는 것에 대해 말하는 것이 가깝기 때문입니다.
ē mārgayen geniyanna puḷuvan. ævillā gatta ēvā kiyanakoṭa bohoma hitenavā. mokada ævillā gatta eka tamayi ævilēma dæka dækā purudu karalā hiṭiya avurudu gāṇat tissē gini deviya puda puda dara palanavā gini avulōnavā kapuru dānavā. kanaba bora dēval dānavā. mēvā piccila yanavā alu velā yanavā. mēvā hon̆daṭa atdækīmak tiyenavā. hita hæmellema ævila gatta ēvā gæna kiyana avadhānaya yo venavā. ēka samīpa venavā.
그 길로 이끌 수 있습니다. 불타는 것을 말하면 아주 잘 와닿습니다. 불타는 것을 보고 또 보며 익혀, 수년 동안 불의 신을 섬기며 장작을 쪼개고 불을 피우고 장뇌를 넣고 먹을 것을 넣었고, 그것들이 타서 재가 되는 것을 잘 겪었으니, 마음이 늘 불타는 것에 대한 말로 주의가 쏠립니다. (물음) 가까워지는군요. — 예, 그것에 가깝습니다.
ov ēkaṭa samīpayi. ē nisā mokada karannē? mahannē siyalla ævila gattē. ē mokakda kiyannē? ævila gattē monavada ævillā gattē? æsa ævila gattē, rūpayō ævila gattē cakkhu viññāṇaya ævila gattē, cakkhu sampassayō ævila gattē cakkhu sampassa rajā vēdanāva ævila gattē. kana ævila gattē, śabdaya ævil gattē mehema dēśanāvak kaḷā. kumakin ævila gattēda? rāginnen ævila gattē, dvēśa ginnen ævila gattē, mōha ginnen ævila gattē jāti ginnen, jarāginna, maraṇa ginna, sōka ginnen, paridēva ginnen duk ginnen, dōmanasa ginnen, upāya asaganna eka mēgollō kinnakin ævila gattā. dæn mē vidihaṭa pennavā. menna mēka intara nimā gattāṭa nivana
그래서 무엇을 하십니까? '비구들이여, 모든 것이 불타고 있다. 무엇이 불타는가? 눈이 불타고, 형색이 불타고, cakkhu-viññāṇa가 불타고, cakkhu-samphassa가 불타고, cakkhu-samphassaja vedanā가 불탄다. 귀가 불타고 소리가 불탄다.' 이렇게 설하셨습니다. '무엇으로 불타는가? rāga의 불로, dosa의 불로, moha의 불로, 태어남의 불, 늙음의 불, 죽음의 불, 슬픔의 불, 비탄의 불, 괴로움의 불, 근심의 불, 절망의 불로 불탄다.' 이렇게 보이셨습니다. 이것이 꺼지는 것이 nibbāna입니다.
ævillā gatta eka passē avadhānayama karē hiṭapu nisā. dharmayaṭa bohōkaṭa næm̆buru karalā haṭiya. gilā purudda ē tuḷin gihilā hanam gini mul karagena inna vecca dē dænagena sasaren bedunā. itin mē vagē krama dæn toṭiyak
불타는 것에 주의를 두고 살아왔기에 dhamma로 깊이 기울어 있었습니다. 익혀 온 버릇대로 그것을 통해 가서, 불을 뿌리로 삼아 살아온 것을 알고 saṃsāra에서 벗어났습니다.
bedunā. itin mē vagē krama dæn toṭiyak ævidilā hæṭiyānam ehema ohoma nemeyi kiyannē. hariyaṭa mē siyallama gan̆gaṭa kæpu vinivāgē æhæ hadanavā. mokada vennē? gan̆gaṭa kæpu vinnen gahagena yanavā misak væḍak nǣha. ē vagē jarāva karā, maraṇaya karā, vyādiya karā sō itin oyaṭa galāgena yanavā. itin galāgena yana ekak gæna kiyanavā soṭiyaṭa baṇa kiyanakoṭa eyā ara gindaren ævila gatta eka gæna kivvaṭa eyā dannē æyi ilā tiyennē vaturat ekka. vatura gahagena yana ēvā tamayi eyā perunnē. itin ē ara ē jātiyen baṇā kiyanna ōnē.
이런 방법을, 뱃사공에게라면 그렇게 말하지 않습니다. '이 모든 것은 강물에 휩쓸리는 것과 같다' 하고 알아듣게 합니다. 어떻게 됩니까? 강물에 휩쓸리면 떠내려갈 뿐 소용이 없습니다. 그처럼 늙음과 죽음과 병과 슬픔으로 떠내려갑니다. 그렇게 떠내려가는 것을 말해 줍니다. 뱃사공에게 설법하면서 불타는 것을 말해도, 그는 물과 함께 살아왔으니 물에 휩쓸리는 것을 압니다. 그러니 그런 식으로 설법해야 합니다.
dæn muhudē yana ekkenek innavā. mē saṁsārē sāgarayak vāgē. sāgaraya mul karennē saṁsāra sāgaraya kiyalā aragena sāgarayak upamā kara dēśanā karanavā. dæn asura venna baṇak kiyanna yanavā. mē sāgarayē mē mē ratnayangen pirilā tiyanavā. sattaviddha ratnaya pirilā tiyena mē sāgarayē menna mēvayi. ē vagē mē ārya vinayak sāgarayak vagē mēket tiyenavā rat vida ratnayak kiyalā ē kramayak kiyā dunnā. itin sāgaraya æsuru karapu rējātīn dharma dēśanāvak kaḷā. dæn mē vagē tama tamanṭa gælapena deyak tiyenavā. dæn
바다를 다니는 이가 있습니다. saṃsāra는 바다와 같습니다. 바다를 바탕으로 saṃsāra의 바다라 하여 바다를 비유로 설하십니다. Asura에게 설법하러 가서, 이 바다는 이런저런 보배로 가득하다, 일곱 가지 보배로 가득한 이 바다는 이렇다, 그처럼 ariya vinaya도 바다와 같아 이런 보배가 있다고 그런 방식으로 가르치셨습니다. 바다를 가까이한 이들에게 그런 설법을 하셨습니다. 이처럼 저마다에게 맞는 것이 있습니다.
karagatta dē nirōdha anna ēka dæn goviek enavā. mamat ahalā vapuralā ehema tamayi mātmukti vidinnē. itin ehema arama mē kasi bāraddā bamuṇaṭa gum̆burak mul karagena dēśanā kā. mokada eyā kalē ē govi tæna mul karagena eyāṭa ē jātiyē baṇak kivvā. mē vagē samahara aya innavā mē deviyan saman̆ga æturu karalā deviyan saman̆ga sambandha vecca deviyan samaga saṁsārē pævætma tuḷat perabhāgavala deviyan saman̆ga jīvat vecca ē vagēma ēka atikṣaṇa tiyena aya. ē ara dēvatānussatiya dunnā. hæma budun sihi
(물음) 익혀 온 것의 nirodha… — 바로 그렇습니다. 농부가 옵니다. '나도 갈고 씨 뿌려서 해탈을 누린다'고 합니다. 그래서 Kasi Bhāradvāja 바라문에게는 밭을 바탕으로 설하셨습니다. 그가 농사를 지었기에 농사를 바탕으로 그런 설법을 하셨습니다. 이처럼 어떤 이들은 deva들과 가까이하고 이어져, saṃsāra의 지난 생들에서 deva들과 함께 살아온, 그런 성향을 지닌 이들입니다. 그들에게는 devatānussati를 주셨습니다.
dēvatānussatiya dunnā. hæma budun sihi karamin, budu guṇa kiyamin ē ādī vaśayen yana ayaṭa buddhānussatiya dunnā. oya magī yanna dharmaya gæna vimarśanaya karalā hoyāgena dharmaya passē yana ayaṭa dhammānussatiya dunnā. saṁghayā vahansēlāṭa vandamin namaskāra karamin satarak purudu kareni āpu ayaṭa saṁghānussatiyak dunnā. tamangē dīlā bidā haralā kālā bīlā purudu mē paduguṇa purudu karapu ekana tyāgānussatiya denavā. etakoṭa mē lōkē subhayi kiyalā ganna deyak nǣhæ kiyalā ē jātiya hiṭapu kiyana asubhānussatiya denavā.
늘 부처님을 떠올리고 부처님의 덕을 외우며 가는 이들에게는 buddhānussati를 주셨습니다. dhamma를 살피고 찾아 dhamma를 따라가는 이들에게는 dhammānussati를 주셨습니다. saṅgha에게 절하고 예경하며 익혀 온 이들에게는 saṅghānussati를 주셨습니다. 자기 것을 주고 나누고 함께 먹고 마시는 덕을 익혀 온 이에게는 cāgānussati를 주십니다. 이 세상에 아름답다 할 것이 없다고 여기는 성향의 이에게는 asubhānussati를 주십니다.
etakoṭa anē mē monavā hadāgattak vænasilā yanavā mærilā yanavā mokakda tiyannē næhænē svarṇānussatiya denavā. ē magē kiyannē mehema eka ekkenāgē 10 ākāraka gati lakṣaṇanu daśānussatiyak dīlā tiyenavā. mēvā okkoṭama eka podiyaṭa dunna ēvā nemeyi. tama tamanṭa gælapena eka tama taman tōrāganna ōnē. dæn adat yam kenek deviyan adahanna dēvālayak hadāgena deviyanṭa pahan tiyāgena inna jātiya kenek innavā nam eyāgē sasara urumē ayin tiyennē oya raṭāva ē nisā dēvatānussatiya ē ayaṭa gælapenavā.
'무엇을 만들어도 망가지고 죽어 가니 아무것도 남지 않는다'고 여기는 이에게는 maraṇānussati를 주십니다. 이렇게 사람마다의 열 가지 성품에 맞추어 열 가지 anussati를 주셨습니다. 모두에게 한 묶음으로 준 것이 아닙니다. 저마다 자기에게 맞는 것을 골라야 합니다. 오늘날에도 deva를 섬기려 devālaya를 짓고 deva에게 등불을 올리며 사는 사람이 있다면, 그의 saṃsāra 물려받음 속에 그런 틀이 있으니 devatānussati가 그에게 맞습니다.
hæbæyi eyaṭa pāntiya eka nemeyi mē kiyannē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
svāmīn vahansa etakoṭa dennē mityā dr̥kinna ōnē mehema deyak. mityā dr̥ṣṭiyaṭa patvennē monava ænda? kumak dækatda mityā dr̥ṣṭiyen ahak vennē? kumak nodækkotda mityā dr̥ṣṭiyaṭa pat vennē? dæn mēka issellā dænagena inna ōnē.
(물음) 스님, 그러면 그것은 micchā diṭṭhi가 되지 않습니까? — 이런 것을 보아야 합니다. 무엇을 보면 micchā diṭṭhi에 이르고, 무엇을 보면 micchā diṭṭhi에서 벗어납니까? 무엇을 보지 못하면 micchā diṭṭhi에 이릅니까? 이것을 먼저 알아야 합니다.
mityā dr̥ṣṭiyaṭa yamkeni kenek pat karannē mona monavā dækkē næhamda? issellāma mityā dr̥ṣṭiyaṭa patvennat mityā dr̥ṣṭiyen ivat vennat dakina paḷaveni koṭasak tiyenavā. ōkaṭa kiyanavā dasa vastuka mityā dr̥ṣṭiyen ven venna.
누군가 micchā diṭṭhi에 이르는 것은 무엇을 보지 못해서입니까? 먼저 micchā diṭṭhi에 이르는 데에도, micchā diṭṭhi에서 벗어나는 데에도 보아야 할 첫 부분이 있습니다. 그것을 열 가지 대상의 micchā diṭṭhi에서 벗어나는 것이라 합니다.
nattidānaṁ, natti iṭṭhaṁ, nattihutaṁ natti sukhara dukkhānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākaṁ natti imaṁ lōkō, natti parōla lōkō natti mātā natti pitā itin oya ādi vaśayen pennalā tiyenavāna kāraṇādahayak tiyenavā. menna mē kiyannā vū 10ya piḷiban̆dava væradilā ēvā dandīmē vipāka nǣha. ē vagēma pūjāvala vipākayak næhæ. hōma pūjāvalō vipākayak næhæ. ē vagēma pin pav valaṭa vipāka kiyalā deyak næhæ. mav kiyalakuva kiyalā viśēṣa kenekma viśēṣa deyak næhæ. piyā kiyalā mē lōkē viśēṣa amutu pudgalayek næhæ. sāmānya vinikek vitarayi eyi oya ādi vaśayen ganna ēvā tiyenavā. etakoṭa ē vagēma pinvu valaṭa vipā kiyalā deyak næhæ. melova paralō yathārthaya dænagena pennava mahaṇa bamuṇu kiya kavuruvat næhæ. ōvā boru katā. onna oya jātiyē ēkak tiyenavā minissungē adahak.
'natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā' 등 열 가지가 보여져 있습니다. 이 열 가지에 대해 잘못 알아, dāna의 vipāka가 없다, pūjā의 vipāka가 없다, 큰 제사의 vipāka도 없다, puñña와 pāpa에 vipāka라는 것이 없다, 어머니라고 특별한 이가 없다, 아버지라고 이 세상에 특별한 사람이 없다, 그냥 보통 사람일 뿐이다 하는 따위로 여깁니다. 또 이 세상과 저세상의 실상을 알아 보여 주는 사문이나 바라문도 아무도 없다, 다 거짓말이다 — 이런 생각이 사람들에게 있습니다.
menna mē adahasatin yuttē nam eyāṭa kiyanavā ē pudgalayā laukika vaśayenvat mē sammā diṭṭhiyaka næti kenā. eyā issellā ōken ahak velā. nǣ ehema kiyannē nǣ dānaya vipāka mama piḷigannavā. pūjāvalaṭa vipāka yahapat vipāka tiyenavā piḷigannavā. kohoma pūjādiya vipāka tiyenavā kiyalā piḷigannavā. ē vagēma pimpava piḷigannavā. menna mē ākārayen ē ṭika piḷigattā nam anna ēgænīma mul karagena eyā issellāma sammā diṭṭhiya venavā. laukika sammā diṭṭhiya onna issellāma sammā diṭṭhiyaṭa pat karannē otanin.
이런 생각을 지녔다면 그 사람은 세간의 sammā diṭṭhi조차 없는 이라고 합니다. 그는 먼저 그것에서 벗어나야 합니다. '아니다, 그렇게 말하지 않는다. dāna의 vipāka를 나는 받아들인다. pūjā에 좋은 vipāka가 있음을 받아들인다. 큰 제사에도 vipāka가 있음을 받아들인다. puñña와 pāpa도 받아들인다.' 이렇게 그것들을 받아들였다면, 그 받아들임을 뿌리로 그는 처음으로 sammā diṭṭhi가 됩니다. 세간의 sammā diṭṭhi입니다. 처음 sammā diṭṭhi에 이르는 것은 바로 거기서부터입니다.
etakoṭa dæn hon̆dayi api hitamukō mehema a budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā yamkisi pudgalayek tamā hari hamba karagatta deyin ohu æsuru karana dēvatāvayek udesāna ohu dēvatāvayek udesā yam dānamādiyak karanavada pin pedīmak ādiyā siddha karanavada eyin saturu vena dēvatāvak ata daruvayek ārakṣā karanavā vāgē ohu ārakṣā karanavā. deviyangē abhivr̥ddhiya labannā vū ohuṭa abhivr̥ddhiyak vita pirihīmak nǣ.
좋습니다, 이렇게 생각해 봅시다. 부처님께서 설하시기를, 어떤 사람이 바르게 번 것으로 자기가 가까이하는 devatā를 위해 dāna 따위를 하고 puñña를 넘겨주면, 그로써 기뻐하는 devatā가 품에 안은 아기를 지키듯 그를 지킵니다. deva의 번영을 얻는 그에게는 번영만 있을 뿐 쇠퇴는 없습니다.
dæn budurajāṇan vahansē epā kivvada kiyanna epā kiyalā
부처님께서 그것을 하지 말라고 하셨습니까? 하지 말라고 말씀하셨습니까?
budurajāṇan vahansē samek næti nisā saṁkētiyā tibbat samavena vidihaṭa tiyanna ōnē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn budurajāṇan vahansēṭa devivaru ævidilā nædda? apē dharmaya tiyenavānē nidāva kiyalā. ahapu kaṭṭiya budurajāṇan vahansē ḷan̆ga idagena nædda?
부처님께 deva들이 오지 않았습니까? 우리 dhamma에 nidāna라는 것이 있지요. 그 설법을 들은 이들이 부처님 곁에 앉아 있지 않았습니까?
jētavānaṁ ōbhāsitvā yēna bhagavā tēna upasaṁkami upasaṁkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ēkamantaṁ aṭṭhāti hiṭiyē nædda? ēkamantaṁ ṭitākō bhagavatō mē mē sādēvatā bhagavantaṁ gācāya addhavā kohē in̆dalā ḷan̆ga in̆dalā nemeyida katā kaḷē. ehenam budurajāṇan vahansē lan̆ga ædilā dēvatāva in̆dagena nædda?
'Jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi' — 한쪽에 서 있지 않았습니까? 'ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi' — 어디서 말했습니까, 곁에서 아닙니까? 그렇다면 devatā가 부처님 곁에 와 있지 않았습니까?
in̆dalā tiyenavā. ehenam etakoṭa in̆dagena etana budurajāṇan vahansē ḷan̆ga devvaru hiṭiyā nam budurajāṇan vahansēgē anuruvak hadalā api budurajāṇan vahansē niṣpādanaya karanna bæhæ. namut saṁkētayak goḍanagalā ē vena vinuvaṭa dēva saṁkētayak pātin tibbot ehema ēḷan̆ga inna hæṭiyaṭa uḍa nam hiṭiyē næha. budurajāṇan vahansēṭa garulla eka pættakin hiṭiyā.
있었습니다. 그렇다면 부처님 곁에 deva들이 있었으니, 부처님의 형상을 만들 때 우리가 부처님을 만들어 낼 수는 없지만 상징을 세우고 그 옆에 deva의 상징을 낮게 둔다면, 곁에 있던 그대로입니다. 위에 있지 않았습니다. 부처님께 공경을 다해 한쪽에 있었습니다.
ehenam itin buddha pratimā tiyena sthānayaka deviyangē mē piḷimayak tibbahama pātakin
그러니 불상이 있는 자리에 deva의 상을 낮게 두면…
budurajāṇan vahansē dēvaga epā kivvadeviyan hā samānava jīvat venna epā kivvatda minissunda karanna kivvatdeviyan hā samānava jīvat vennē dēva guṇayen dēva guṇaya kiyana ekē dahamma avabōdha karanna atyāvasaya guṇayak.
부처님께서 deva를 섬기지 말라고 하셨습니까? deva들처럼 살지 말라고 하셨습니까? 사람들에게 하라고 하신 것은 deva들처럼 사는 것, 곧 deva의 덕으로 사는 것입니다. deva의 덕은 dhamma를 깨닫는 데 꼭 필요한 덕입니다.
ē nisayi dēva guṇaya saha manussa guṇaya kiyana mē dekaṭa patvenna. dēva guṇaya saha manussa guṇaya kiyana sugatiya gati guṇayaka in̆dagena mē baṇa ahanna. oya guṇa deken ehāṭa tamayi ārya guṇaya pahaḷa vennē. ārya guṇayaṭa pahaḷa venna issellā pudgalayā baṇa ahanna āvē dēva guṇaya hō manussa guṇaya in̆dagena. oya gati dekin ekak avaśya venavā. itin api dænaganna ōnē anna etanayi.
그래서 deva의 덕과 사람의 덕, 이 둘에 이르라는 것입니다. deva의 덕과 사람의 덕이라는 sugati의 성품에 머물며 이 가르침을 들으라는 것입니다. 그 두 덕 너머에 ariya의 덕이 나타납니다. ariya의 덕이 나타나기 전에 사람은 deva의 덕이나 사람의 덕에 머물러 가르침을 들으러 왔습니다. 두 성품 가운데 하나가 필요합니다. 우리가 알아야 할 것이 바로 그것입니다.
dæn mityā dr̥ṣṭi venavā kiyannē mēkayi. nivan dækīma san̆dahā maṭa mē deviyō piḷisaraṇayi. deviyayi nivan maga dannē. deviyayi vimuktiya salasanna dannē. ē nisā deviyangen vimuktiya labā gænīmaṭa mama yanavā kiyalā yam kenek giyā nam ohu sampūrṇa dharmayen ahagena giyā.
micchā diṭṭhi가 된다는 것은 이것입니다. 'nibbāna를 보기 위해 이 deva들이 내 의지처다. deva만이 nibbāna의 길을 안다. deva만이 해탈을 줄 줄 안다. 그러니 deva에게서 해탈을 얻으러 간다' 하고 누가 갔다면, 그는 dhamma에서 완전히 벗어나 버린 것입니다.
namut mē rōgaya kavuruvat deviyangē vimuti velā balanna meccara kala niban dakinna balanna devi hoyanna yanavada nāma mātr̥ bauddhayat gihin tiyenavada
그러나 이 나라에서 누가 deva의 해탈을 보려고, 지금껏 nibbāna를 보려고 deva를 찾아갑니까? 이름뿐인 불자라도 그렇게 간 적이 있습니까?
vāhanayak aragena taman gatta vāhanayaṭa yamkisi ākārayaka āśirvādayak balāporottu ven hari yam rækavaraṇayak balāporottu ven deviyan hambenna gihalā katarakama yanna puḷuvan vāhanaya taragena devi pūjāvak tiyalā enna puḷuvan. dæn etakoṭa eyā gihillā tiyeeniyan nivan dakinnada? paḷatavat vunāda nivan dakinna deviyan hambenna gihillā
차를 사서 그 차에 어떤 축복이나 보호를 바라며 deva를 만나러 Kataragama까지 차를 몰고 가서 deva pūjā를 올리고 올 수는 있습니다. 그가 nibbāna를 보러 간 것입니까? 한 번이라도 nibbāna를 보려고 deva를 만나러 간 적이 있습니까?
mēka deka paṭala laukika mē paṭalavā ganna nemeyi hadannē.
세간의 일과 이 둘을 엉키게 하려는 것이 아닙니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē menna mēkayi. buddha ratnaya, dharma ratnaya, saṁghara ratnaya kiyana mē trividha ratnaya æsuren torava nivan dakinna hitāgena lōka satyayāmē lōkē deviyan brahmayan hoyāgena hō giyā nam ē pudgalayā nivan magin ahaṭa giyā. i parama mityā dr̥ṭṭiya
부처님께서 설하신 것은 이것입니다. Buddha ratana, dhamma ratana, saṅgha ratana라는 tiratana에 기대지 않고 nibbāna를 보려고 이 세상의 deva나 brahma를 찾아갔다면, 그 사람은 nibbāna의 길에서 벗어난 것입니다. (물음) 그것이 parama micchā diṭṭhi입니까?
næ parama mityā dr̥ṣṭiya kiyannē īṭa vaḍā gæm̆buru ara dasastuka mityā dr̥ṣṭiya piḷiva gatta ekayi. laukika sæsak ēka ov mēka parama mityā dr̥ṣṭiya nemeyi. metana tiyennē tamā visin taman væḍak karagannakoṭa tamanṭa avaśya dē avaśya senin karaganna eka. budurajāṇan vahansē mēka mityā dr̥ṣṭiyak pennuvē næha.
아닙니다. parama micchā diṭṭhi란 그보다 깊은, 열 가지 대상의 micchā diṭṭhi를 받아들인 것입니다. (물음) 이것은 세간의 일이군요. — 예, 이것은 parama micchā diṭṭhi가 아닙니다. 여기 있는 것은 자기 일을 할 때 필요한 것을 필요한 방식으로 하는 것입니다. 부처님께서는 이것을 micchā diṭṭhi로 보이지 않으셨습니다.
sunīda vaskāra kiyana dennā. pāṭhaligāmaya kiyana gama hadalā deviyanṭa yamkisi vidihaka puda pūjōrayak edā tibicca kramen karalā tibicca nisā etana eka deyak siddha vuṇā.
Sunīdha와 Vassakāra 두 사람이 Pāṭaligāma라는 마을을 세우면서 그때 있던 방식대로 deva들에게 공양을 올렸기에 거기서 한 가지 일이 일어났습니다.
ē grāmayaṭa asala gamakaṭa budurajāṇan vahansē væḍalā innakoṭa rātrī kālayē dækkā. dēvatāva gaṇan dahas gaṇan ēka gamakaṭa yanavā. koyaharada mē yanna kiyalā dakinakoṭa dækkā. ara sunīda vasakāra kiyana æmativaru dennā. hadana pāṭalī grāmayaṭayi yannē.
그 마을 가까운 마을에 부처님께서 머무실 때 밤에 보셨습니다. 수천의 devatā들이 한 마을로 갑니다. 어디로 가나 보시니, Sunīdha와 Vassakāra 두 대신이 짓고 있는 Pāṭali 마을로 갑니다.
gihin mokada karannē kiyalā balanakoṭa mahēśākya dēvatāva gaṇan gihillā ara mahā pina ayagē hadannā vū ara karmāntaśālā valaṭa ara mē gr̥ha valaṭa āśirvāda karagena innavā. ēvā hædenavaṭa saturu velā balā innavā.
가서 무엇을 하나 보시니, 큰 위력을 지닌(mahesakkha) devatā들은 큰 puñña를 지닌 이들이 짓는 일터와 집들에 축복을 내리고 있습니다. 그것들이 지어지는 것을 기뻐하며 지켜보고 있습니다.
madhyama śākya dēvatāvō gihillā madhyama maṭṭamē pinvantengē sthāna hada gamē sthāna hadana ēvaṭa ēvaṭa āśirvāda karagena innavā. sāmānya maṭṭamē pin aya tiyena ayagin evaṭa alpēsā dēvatāva gihillā nam gaṇan gihillā ē bærama dāgena innavā.
중간 위력의 devatā들은 중간 정도 puñña를 지닌 이들이 짓는 곳들에 축복을 내리고 있습니다. 보통 정도 puñña를 지닌 이들의 곳에는 작은 위력의(appesakkha) devatā들이 가서 지켜보고 있습니다.
mēken siddha vena dē balapuhama budurajāṇan vahansē dækkā. ara mahēśākya dēvatāvō bælma dāgena innē ēvada? rāja rāja mahā mahattayādī loku loku ayagē hit næmenavā. ādhāra karanna hitenavā. ē loku ayagen ādhāra labannā vū ayagē sthāna bohōma vēgayen sasarikatvayen væḍenavā.
이로써 일어날 일을 부처님께서 보셨습니다. 큰 위력의 devatā들이 지켜보는 곳에는 왕과 대신 같은 높은 이들의 마음이 기울어 돕고 싶어집니다. 그 높은 이들의 도움을 받는 이들의 곳은 아주 빠르게 번성합니다.
ara madhyama sākṣaya dēvatāvō bælma dāganna geval vala inna ayitikāraya inda lōkē madhyama maṭṭamē inna pantiya ayagen ādhāra læbenavā. ēvā ē maṭṭamaṭa saśrīkava hædenavā. alpēśa sākka dēvatāvō bælama dāgena inna tænvala ē nivesiyanṭa sāmānya janatāva vagē hadā læbenavā. ē maṭṭamen eva hædenavā. mēka dækalā ānanda hāmuduruvanṭa mē kāraṇaya udē prakāśa kaḷā.
중간 위력의 devatā들이 지켜보는 집의 주인들은 세상의 중간 계층에게서 도움을 받아 그만큼 번성합니다. 작은 위력의 devatā들이 지켜보는 곳의 사람들은 보통 사람들만큼 받아 그만큼 지어집니다. 이것을 보시고 아침에 Ānanda 존자에게 이 일을 말씀하셨습니다.
īṭa passē sunīta vaskāra dennā. ē gama hadalā ivaralā budurajāṇan vahansēṭa ārādhanāvak karalā dānayak dīlā taman æsuru karapu dēvanṭa pin penna dunnā.
그 뒤 Sunīdha와 Vassakāra 두 사람이 마을을 다 짓고, 부처님을 청해 dāna를 올리고, 자기들이 섬기던 deva들에게 puñña를 넘겨주었습니다.
mēṭada budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā yam kenek taman æsuru karapu dēvatāvanṭa kr̥taguṇa sælakīm vaśayen dānamādiya dīlā piṇet denavā nam eyin satuṭu vena dēvatāvō ata daruvayek ārakṣā karanavā vāgē ē dan penna kenā ārakṣā karanavā. deviyangē āśirvādaya labana ayaṭa abhivr̥ddhayak lesa pirihīmak næha. dæn budurajāṇan vahansē mityā dr̥ṣṭiyaṭa pat venna kivvada næ etana laukikunuvanē labannē
이때 부처님께서 설하시기를, 누군가 자기가 섬기던 devatā들에게 은혜 갚음으로 dāna 따위를 하고 puñña를 넘겨주면, 그로써 기뻐하는 devatā들이 품에 안은 아기를 지키듯 그 dāna를 올린 이를 지킵니다. deva의 축복을 받는 이에게는 번영이 있을 뿐 쇠퇴가 없습니다. 부처님께서 micchā diṭṭhi에 빠지라고 하신 것입니까? (물음) 아니요, 거기서 얻는 것은 세간의 번영이군요.
ov itin lōkōttara diyuṇuvak labanna kavuruvat mē dæn inna kiyana ekak deviyana pūjāva tiyanna yanavada laukika diyavanaṭa ena yanna mē laukika diyanava ganna puḷuvan kiyanna kivvē. ē sunīta vaskāra dena mityā dr̥ṣṭiya kivvada
예, lokuttara의 진보를 얻으려고 누가 deva에게 pūjā를 올리러 갑니까? 세간의 번영을 위해 가는 것이고, 세간의 번영은 얻을 수 있다고 말씀하신 것입니다. 그 Sunīdha와 Vassakāra에게 micchā diṭṭhi라고 하셨습니까?
licca vī sapta aparinī dharma dēśanā karapu velāvē hayaveni aparihanī dharmaya metek oya licca vī raṭē tibicca kōvil valaṭa karapu buda satkāra tiyenavā nam ēvā ē ākārayenma karagena yannē. ēṭē kaṭayutu karenna yana ayaṭa abhivr̥dhayak mida pirihīmak nǣ. ehenam budurajāṇan vahansē epā kivavat karanna epā kivvat
Licchavī들에게 일곱 가지 aparihāniya dhamma를 설하실 때, 여섯째 aparihāniya dhamma는 이것입니다. 지금껏 Licchavī 나라의 사당들에 올려 온 공양과 공경이 있다면 그것을 그대로 이어 가라. 그렇게 하는 이들에게는 번영이 있을 뿐 쇠퇴가 없다. 그렇다면 부처님께서 하지 말라고 하셨습니까, 그만두라고 하셨습니까?
hæbæyi yam asādhāraṇa bili pūjā ādī satun piccī mādī vannāvūpa pav væḍa karanavā nam ēvā paramparāven karuṇu dekā karanna epā. ēvā atharinna. deviyaṁgudahā dæhæi dæhæmi puda pūjāvak ætda ē ṭika karanna.
그러나 부당한 제물 바치기, 짐승을 불태우는 따위의 pāpa를 짓는다면, 대대로 해 왔다고 그것을 하지 마라, 버려라. deva들에게 올리는 바른 공양이 있다면 그것을 하라.
divāṭa rattōca harantiyē balin tasmāhinē rakka apamattā kiyalā edā viśāla mahana vala innē ayaṭa sakravaya in̆dalā paṇiviliyā kivvā. dāval dekin um̆balanna garu karana pin petdena mē balibili denāva ārakṣā kara pallā kiyalā. vidhānayekut pævi
'divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā' — 그날 Vesālī의 큰 재앙 때 비존재들에게 이렇게 전하셨습니다. '밤낮으로 너희를 공경하며 puñña를 넘겨주고 제물을 바치는 이들을 지켜라.' 그런 지시도 있었습니다.
nivan dakina balāporottuven kaṭayutu karana pudgalayā buddha ratnaya, dharma ratnaya, saṁgharatnaya æsurin nivan maga vaṭahāgena īṭa anukūla velā nivan dakinna eriya karaganna ōnē. ehi pratiphalaya vaśayen obaṭa ārya aṣṭhāṁgika mārgaya væḍilā nivan avabōdha venavā.
nibbāna를 볼 바람으로 행하는 사람은 Buddha ratana, dhamma ratana, saṅgha ratana에 기대어 nibbāna의 길을 알아듣고, 그에 맞추어 nibbāna를 볼 힘을 길러야 합니다. 그 결과로 그대에게 ariya aṭṭhaṅgika magga가 자라 nibbāna를 깨닫습니다.
ē nivan nāvabōdha karanna kaṭayutu karana pudgalayā mē lōkē jīvat venakoṭa tamanṭa avaśya eindā magē kaṭayutu valaṭa yam udavvak upakārayak næmayen gatahæida ēvā dæhæma sāmen hiṭu karagannavā. ēkenā melova abhiravr̥ddhiyak labanavā.
nibbāna를 깨달으려 행하는 사람이 이 세상에 살면서 필요한 것들, 자기 일에 어떤 도움이나 보탬을 받을 수 있다면 그것을 바르고 평화롭게 이룹니다. 그로써 이 세상의 번영을 얻습니다.
oya abhiviruddhi dekama labana kramayak tiyenavā. bauddhaya vuṇā kiyā mē lōkē inna aya haya samagana ādhāra upakāra sambandha atharinnē næha. gonōtun saman̆ga tiyena guṇavas saman̆ga tiyena sambandhaya atharinnē næha. æsuru nokara innē nǣ.
그 두 번영을 다 얻는 방법이 있습니다. 불자가 되었다고 이 세상 사람들과 맺은 도움과 보탬의 관계를 버리지 않습니다. 친척들, 덕 있는 이들과의 관계를 버리지 않습니다. 가까이하지 않고 지내지 않습니다.
deviyō kiyannē ektarā guṇa at pirisak. pav karalā mityā dr̥ṣṭika vaṭi karalā devi venna bæ. laukika vū dasa vastuka sammā diṭṭhiyen yukta velā. kaṭayutu karalayi deviyek vennē.
deva란 어떤 덕을 지닌 무리입니다. pāpa를 짓고 micchā diṭṭhi로 행하여 deva가 될 수는 없습니다. 세간의 열 가지 대상의 sammā diṭṭhi를 갖추고 행해야 deva가 됩니다.
eyā ē sammā diṭṭhiyaka deviyanṭa. hari mityā dr̥ṣṭ deviya kiyannē kotanada mityā dr̥ṣṭa nam mityā saṁkalpanayada innē?
그는 그 sammā diṭṭhi로 deva가 됩니다. (물음) 그러면 micchā diṭṭhi의 deva는 어디 있습니까? micchā diṭṭhi라면 micchā saṅkappa에 있는 것입니까?
micchācā micchā kamanta mityājīva micchāvāyā micchā sati micchā samādhi kiyā læbilā. oteṭa āvot budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā eyāṭa asatpuruṣayā.
micchā vācā, micchā kammanta, micchā ājīva, micchā vāyāma, micchā sati, micchā samādhi에 이르렀다면, 거기까지 오면 부처님께서는 그를 asappurisa라고 설하십니다.
ē asatpuruṣa mārgaya etakoṭa mityā gnāna mityā vimukti kiyana mē dekaṭa pat vunā nam parama asatpuruṣayā ē mārgaya parama asatpuruṣa mārgaya satpuruṣa sūtraya saha parama satpuruṣa sūtrayē asatpuruṣa sūtraya saha parama asatpuruṣa sūtraya kiyalā sūtra hatarak tiyenavā mē aṁguttara nikāyē
그것이 asappurisa의 길입니다. 거기에 micchā ñāṇa와 micchā vimutti 두 가지에 이르렀다면 지극한 asappurisa이고, 그 길은 지극한 asappurisa의 길입니다. Aṅguttara nikāya에는 sappurisa sutta, parama sappurisa sutta, asappurisa sutta, parama asappurisa sutta라는 네 경이 있습니다.
dæn asatpuruṣa mārgayaṭa mityā dr̥ṣṭiyen paṭan gattot yannē. mityā dr̥ṣṭiyen paṭan gatta kenāgē upatak vena hatara apāyaṭayi. etakoṭa laukika sammā diṭṭhiyen paṭan gatta ekak nætnam ēken tibenerya aṣṭhāyaka mārgaya sugatiyaṭayi. ārya sammā diṭṭhiyen paṭan ganna mārgayak ætnam ēka nivanaṭayi. itin ōka hon̆da vigraha karalā tērum ganna ōnē.
micchā diṭṭhi로 시작하면 asappurisa의 길로 갑니다. micchā diṭṭhi로 시작한 이가 태어나는 곳은 네 apāya입니다. 세간의 sammā diṭṭhi로 시작한 aṭṭhaṅgika magga는 sugati로 갑니다. ariya sammā diṭṭhi로 시작하는 길이라면 그것은 nibbāna로 갑니다. 이것을 잘 풀어서 알아야 합니다.
mityā dr̥ṣṭṭhi mārgayak tiyenavā. laukika sammā diṭṭhi mārgayak tiyenavā. ārya sammā diṭṭhi mārgayak tiyenavā. mē aṭṭha mē aṭa maga oya kramayaṭa tiyenavā tun pættaṭa. ēka aṭamagak mityā pættaṭa. ēka satara apāyaṭa ēka aṭamagak laukika sugatiyaṭa. eka aṭamagak nivanaṭa oya vacana peḷa ohoma tiyenavā.
micchā diṭṭhi의 길이 있고, 세간 sammā diṭṭhi의 길이 있고, ariya sammā diṭṭhi의 길이 있습니다. 이 여덟 갈래 길이 이렇게 세 방향으로 있습니다. 하나는 micchā 쪽으로, 네 apāya로 갑니다. 하나는 세간의 sugati로 갑니다. 하나는 nibbāna로 갑니다. 경문이 그렇게 되어 있습니다.
ov etakak mityā diṭṭhi mityā saṁkappa anika sammā diṭṭhiya sammā saṁkalppa ārya sammā diṭṭhiya ārya sammā saṁkalpa ādīvasa yana eka tamayi āryayaṁgayaka āryayaṁgaya tōrāgannat ōnē. laukika sugatiyaṭa yana eka tōragannat ōnē. mityā diṭṭhi micchā saṁkappādi vaśayen dugatiyaṭa yana eka tōragannat ōnē.
예, 하나는 micchā diṭṭhi, micchā saṅkappa이고, 다른 하나는 sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa이며, ariya sammā diṭṭhi, ariya sammā saṅkappa 하는 식으로 가는 것이 ariya aṭṭhaṅgika입니다. ariya의 길도 가려내야 하고, 세간 sugati로 가는 길도 가려내야 하고, micchā diṭṭhi, micchā saṅkappa 하는 식으로 duggati로 가는 길도 가려내야 합니다.
ōkin devi svāmīn vahansa mityā dr̥ṣṭikat ǣ mityā dr̥ṣṭika dēvatāvat
(물음) 그것으로 deva가… 스님, micchā diṭṭhi의… micchā diṭṭhi의 devatā도 있습니까?
mehema vennē. deviyek velā upadinna laukika sammā diṭṭhiyen torava karapu væḍapiḷivalakin bǣ. deviyek velā upadina divya mārgayak tiyenavā. devattayaṭa patvena magak. ē laukika vū dasa vastuka sammā diṭṭhiyen yutta vana sammā diṭṭhiya. īṭa anukūlava karannā vū saṁkalpaya æti sammā saṁkalpaya īṭa anukūlava katā karana vacana æti sammā vācā īṭa anukūla kriyā paddhatiyak æti sammā kammanta īṭa anukūla jīvitayak æti sammā ājīva īṭa anukūla jīvitayak pavatvana karana utsāhayaṭa sammā vāyāma īṭa anukūlava tērum gatta sammā satiya īṭa anukūlava nam dakalā sammā samādhiya menna mē ṭiken aṭen yutta vuṇa kenā deviyek venavā.
이렇게 됩니다. 세간의 sammā diṭṭhi 없이 한 행동으로는 deva로 태어날 수 없습니다. deva로 태어나는 길, deva 됨에 이르는 길이 있습니다. 그것은 세간의 열 가지 대상 sammā diṭṭhi를 갖춘 sammā diṭṭhi, 그에 맞는 생각을 지닌 sammā saṅkappa, 그에 맞게 말하는 sammā vācā, 그에 맞는 행동을 지닌 sammā kammanta, 그에 맞는 생계를 지닌 sammā ājīva, 그에 맞는 삶을 이어 가는 노력인 sammā vāyāma, 그에 맞게 알아차린 sammā sati, 그에 맞게 보는 sammā samādhi입니다. 이 여덟을 갖춘 이가 deva가 됩니다.
dæn dēva phalaya labalā tiyennē laukika sammā diṭṭhiya mul karagena en deviyō velā inna phalayak tiyenavānam sammā diṭṭhikavayi deviyek vennē. hæbæyi sammā diṭṭhikava deviyek vunāṭa passē ē laukika nisā ara mahā pragnāva notibuṇa nisā ē pudgalayā etenṭa gihillā mityā dr̥ṣṭiya kriyākalāpayak ganna puḷuvan. hæbæyi dēva phalaya sammā diṭṭhi ē deviya velā mityā dr̥ṣṭiyen tiyena saṁkhāra goḍa næguvot eyāgē saṁkhāra mityā dr̥ṣṭi venna puḷuvan.
deva의 열매는 세간의 sammā diṭṭhi를 뿌리로 얻은 것이니, deva로 있는 열매가 있다면 sammā diṭṭhi로 deva가 된 것입니다. 그러나 sammā diṭṭhi로 deva가 된 뒤, 그것이 세간의 것이라 큰 지혜가 없었기에 그 사람은 거기 가서 micchā diṭṭhi의 행동을 취할 수 있습니다. deva의 열매는 sammā diṭṭhi이지만, deva가 되어 micchā diṭṭhi로 saṅkhāra를 쌓으면 그의 saṅkhāra는 micchā diṭṭhi가 될 수 있습니다.
dæn minihek velā upadinavā kāma sugatiya. mēka laukika sammā diṭṭhiya mihak venavā. dæn minihek vecca kaya læbuvā sammā diṭṭhiyen mul karagena āpu phalayen. onna minihaṭa puḷuvan asatpuruṣa gan karalā ṭa mityā dr̥ṣṭika karalā apāgata venna væḍak karaganna. kriyākalāpa minihāgē kriyākalāpiya mityā dr̥ṣṭi venna puḷuvan. hæbæyi minihek kiyalā upadduva sammā diṭṭhiyen. laukika sammā diṭṭhiyen minis kaya sammā diṭṭhiyayi. sammā diṭṭhiyē phalayak. laukika sammā diṭṭhiya
사람으로 태어나는 것은 kāma sugati입니다. 세간의 sammā diṭṭhi로 사람이 됩니다. 사람의 몸은 sammā diṭṭhi를 뿌리로 온 열매로 얻었습니다. 그런데 사람은 asappurisa의 일, micchā diṭṭhi의 일을 하여 apāya로 떨어질 일을 할 수 있습니다. 사람의 행동은 micchā diṭṭhi가 될 수 있습니다. 그러나 사람으로 태어난 것은 sammā diṭṭhi, 곧 세간의 sammā diṭṭhi 덕분입니다. 사람의 몸은 sammā diṭṭhi이고 sammā diṭṭhi의 열매, 세간의 sammā diṭṭhi입니다.
etakoṭa ē pudgalayā karana hituvili kriyāvalan goḍanagana hariya væradiyaṭa gattot mityā dr̥ṣṭiya situvili kriyāvalan ēke karanna puḷuvan. ehenam mē pinphalayakin phalaya labāgena ē phalaya in̆dalā saṁkhāra gonnaganna puḷuvan pav pættaṭa vaṭa dugatiyaṭa væs etakoṭa edā etakoṭa dugatiyaṭa yanavā. pavgaloku
그때 그 사람이 생각과 행동으로 쌓는 것을 잘못 취하면 micchā diṭṭhi의 생각과 행동을 할 수 있습니다. 그러니 puñña의 열매로 그 열매를 얻고서, 그 열매에 머물며 pāpa 쪽으로 saṅkhāra를 쌓아 duggati로 떨어질 수 있습니다. 그러면 duggati로 갑니다.
etakoṭa edā etakoṭa dugatiyaṭa yanavā. pavgaloku sugatiyakaṭa pim palliyakin mē kaya læbuvā. minis kaya labanna bæhæ kavakin. minis kaya labannē pin phalayakin. puṇya phalayak mul karagena puṇya phalayaka puṇya vipākayak vaśayen minis kaya læbennē. etakoṭa divya kaya læbennē punya vipākayak vaśayen. minis kaya labāgatta pudgalayāṭa mē minik kaya ādhāra karannē. īṭa passē pæhæpu dr̥ṣṭiyak nisā mityā dr̥ṣṭika velā. etana paṭan inna hitanna kiyanna karanna puḷuvan mityā vidihaṭa.
pāpa로는… sugati에서 puñña의 열매로 이 몸을 얻었습니다. pāpa로는 사람의 몸을 얻을 수 없습니다. 사람의 몸은 puñña의 열매로 얻습니다. puñña의 열매를 뿌리로, puñña의 vipāka로 사람의 몸을 얻습니다. deva의 몸도 puñña의 vipāka로 얻습니다. 사람의 몸을 얻은 이에게 이 몸이 도움이 됩니다. 그 뒤 빠져든 견해 때문에 micchā diṭṭhi가 되면, 그때부터 micchā의 방식으로 생각하고 말하고 행할 수 있습니다.
etakoṭa saṁkhāra mityā saṁkhāra gonnaganna puḷuvan. onnam eyāṭa mityā dr̥ṣṭiya æragattot etana paṭan innēvi kriyādana navattalā sammā diṭṭhavili kriyāvadana karalā sammā phalayak labanna puḷuvan. ēka laukika ekak nam gattē laukikāvē sugatiyakaṭa yanna puḷuvan. ēkat athæralā ēt ikmavā gihillā ārya mārgayaṭa yuttava mē āryaṣṭhāṁgayaka mārgaya tērum gattā nam kriyāva danna ārya mārgayaṭa anulalā eyā nivan dakinna puḷuvan. oya tunēma kāraṇā yannē oya vidihaṭa. ehenam mityādr̥ṣṭ
그러면 micchā saṅkhāra를 쌓을 수 있습니다. 원한다면 micchā diṭṭhi를 내려놓고 그때부터 그 행동을 멈추고 sammā diṭṭhi의 생각과 행동을 하여 바른 열매를 얻을 수 있습니다. 그것이 세간의 것이라면 세간의 sugati로 갈 수 있습니다. 그것마저 넘어서 ariya의 길을 갖추어 ariya aṭṭhaṅgika magga를 알아들었다면, ariya의 길에 맞게 행하여 nibbāna를 볼 수 있습니다. 세 가지가 다 그렇게 갑니다.
yannē oya vidihaṭa. ehenam mityādr̥ṣṭ dēvatāva kiyalā kiyannē sammā diṭṭhika laukika sammā diṭṭhika phalayen deviyek velā. etandi dr̥ṣṭi aragena ē pudgalayā gattot ehema væradi pættaṭa eyā etana kriyāvadan karalā abhāgata venna puḷuvan. ē mityā dr̥ṣṭa saṁkhāra goḍanægīmen tamayi ov
그러니 micchā diṭṭhi의 devatā란, 세간 sammā diṭṭhi의 열매로 deva가 되었는데 거기서 견해를 잘못 취하면 잘못된 쪽으로 행하여 apāya로 떨어질 수 있는 이입니다. (물음) 그 micchā diṭṭhi의 saṅkhāra를 쌓아서군요. — 예.
itin etakoṭa apiṭa puḷuvanda mityā dr̥ṣṭiya dēvatāvak kiyalā hoyanna eyā mityā dr̥ṣṭiyē innakan mityā dr̥ṣṭiya dēvatāvak. dæn api kohomada ven karannē dæn minihekek innavā baṇa ahanna issellā mityā dr̥ṣṭiya manussayā eyā baṇa ahalā daham tērum gatta tæn paṭan eyā sammā diṭṭhika manussayā velā.
(물음) 그러면 우리가 micchā diṭṭhi의 devatā를 가려낼 수 있습니까? — 그가 micchā diṭṭhi에 있는 동안은 micchā diṭṭhi의 devatā입니다. 어떻게 구분합니까? 가르침을 듣기 전에 micchā diṭṭhi의 사람이던 이가 가르침을 듣고 dhamma를 알아들은 때부터 sammā diṭṭhi의 사람이 됩니다.
dæn apiṭa manussayekgē kaya dækalā kayen nigamanaya karanna puḷuvanda meyā mityā dr̥ṣṭikayi meyā sammā diṭṭhikayi kiyalā. eyā kavadā hari banak ahalā dahamak ahalā yathārthaya āva nam etan paṭan eyā sammā diṭṭhika nēda? eyāṭa sammā dr̥ṣṭiya manussayek nēda kiyanna mē veyi ara kaya arakama nēda?
사람의 몸을 보고, 몸으로 이 사람은 micchā diṭṭhi이고 이 사람은 sammā diṭṭhi라고 판단할 수 있습니까? 그가 언젠가 가르침을 듣고 dhamma를 듣고 실상에 이르렀다면 그때부터 sammā diṭṭhi가 아닙니까? 그를 sammā diṭṭhi의 사람이라 하든 아니든, 몸은 같은 몸 아닙니까?
dæn apiṭa puḷuvanda deviyangē kaya dækalā deviyangē ākāraya ahalā ahaval dēva mityā dr̥ṣṭiyā kiyanna. api dannavā dihā bærila hari ahalā sōvān vunā nam ehema kayē ēkamayi. ē avityā dr̥ṣṭikada etakoṭa
deva의 몸을 보고 deva의 모습을 듣고서 아무개 deva는 micchā diṭṭhi라고 말할 수 있습니까? 우리가 알기로 가르침을 듣고 sotāpanna가 되었더라도 몸은 그대로입니다. 그러면 그는 micchā diṭṭhi입니까?
ehenam mē yamek mityā dr̥ṣṭiya nam bauddhayet dænaganna ōnē. sammā diṭṭhika mārgayaṭa gænīma san̆dahā yamak hitin kayen vacanayen kaḷa yutuda ē ayaṭa ēka karalā denna ē ayin karana sirisa tiyenavada
그러니 누군가 micchā diṭṭhi라면 불자도 알아야 합니다. sammā diṭṭhi의 길로 이끌기 위해 마음과 몸과 말로 해야 할 일이 있다면, 그들에게 그것을 해 주어 그들을 벗어나게 할 길이 있습니까?
mityā dr̥ṣṭika devala naraka dēval karat næ mityā dr̥ṣṭika kiyannē otanin væraddā gattot ehema eyāgē ladiya mokakda? īṭa anudaya karanavā.
(물음) micchā diṭṭhi의 deva들은 나쁜 일을 합니까? — 아니요, micchā diṭṭhi라는 것은 거기서 잘못 붙잡으면 그렇다는 것입니다. 그가 붙잡은 것이 무엇이냐에 따라 행합니다.
ēgollō dæn mityā dr̥ṣṭiya devi kenek kiya dæn deviyō yamak karanavā nam dæn mehema deyak tiyenavā. ēka avasthāvaka særiyut maharahatan vahansē dharmayak dēśanā kaḷā. sacca vibhaṁga sūtraya dēśanā karana velāvē. dēvatāva ævidin ævidin in̆dikaṭa turak taram pramāṇayaka dēvatāva 60k hiṭiyā. ekkenek kivvā kampanayak nǣ. bohoma niścarayi.
그들을 micchā diṭṭhi의 deva라 하는데, deva들이 무엇을 하느냐에 관해 이런 일이 있습니다. 한때 Sāriputta 아라한께서 dhamma를 설하셨습니다. Saccavibhaṅga sutta를 설하실 때 devatā들이 와서, 바늘 끝만 한 자리에 devatā 예순이 있었습니다. 누군가 말하기를, 흔들림이 없고 아주 고요하다고 했습니다.
divya śabdayak karannet næha. bohōma nihan̆ḍuva baṇa ahanavā. mehema ahalā hiṭan eyāṭa hitenavā. mē deviya koccara saṁvarada mē hun̆gā saṁvara koṭasaknē. mē idikaṭa turat aran pramāṇayaka hæṭadarenek innavā. meccara dē davatāva metana vaṭē pirilā innē. mē okkoma nihan̆ḍayi bohoma nihalayi. bohoma sādhāraṇava sādhadānava baṇa ahanavā.
deva의 소리도 내지 않습니다. 아주 조용히 가르침을 듣습니다. 그것을 보고 그분께 생각이 듭니다. '이 deva들은 얼마나 절제되어 있는가. 참으로 절제된 무리구나. 이 바늘 끝만 한 자리에 예순이 있다. 이렇게 많은 devatā가 이 둘레에 가득하다. 모두 조용하고 아주 고요하다. 아주 공손하고 정성스럽게 가르침을 듣는다.'
mehema etakoṭa budurajāṇan vahansē mē særiyuta hāmuduruvangē citta parivitayē budu væsin dækalā dikkha atak vakkaḷa sænin ē dēśanā karana tænaṭa væḍiyalā.
그때 부처님께서 Sāriputta 존자의 마음속 생각을 Buddha의 눈으로 보시고, 팔을 굽혔다 펴는 순간에 그 설법하는 곳으로 오셨습니다.
væralā ahanavā sāriputta obaṭa hitenavada mē dēvatāvangē saṁvarattaya deviya velā æti karagatta ekak kiyalā. ehema ēka væradi. oya dēvatāva manussava inna kālē purudu karagatta saṁvarataya tamayi deviyangē dæn pēnnē.
오셔서 물으십니다. 'Sāriputta여, 이 devatā들의 절제가 deva가 되어서 얻은 것이라고 생각하는가? 그렇다면 그것은 틀렸다. 이 devatā들이 사람이었을 때 익힌 절제가 지금 deva에게서 보이는 것이다.'
ehenam manussa huru purudu karagatta dē tamayi deviyana kriyātmaka vennē. ehenam deviyek velā upadinakoṭa mehe manussa lōkē monavada huru kara gattē purudu karagattē deviya velā nemeyi ēvā huru dæn karannē mehe u huru karagatta eka. ōka tamayi viśēṣa satvaya.
그렇다면 사람으로서 익힌 것이 deva에게서 작동합니다. deva로 태어날 때 여기 사람 세계에서 무엇을 익혔는가 — deva가 되어 익힌 것이 아니라 여기서 익힌 것을 지금 하는 것입니다. 그것이 특별한 점입니다.
dæn manussaya kiyalā upan kenā mehedi huru kara gatta eken venas venavā venas velā yanavā. deviya kiyalā hiṭapu kenā mehedi huru karagatta ehē kriyātmaka venavā.
사람으로 태어난 이는 여기서 익힌 것으로 바뀌어 갑니다. deva였던 이는 여기서 익힌 것이 거기서 작동합니다.
ārya deviyek vunot āryayen deviyek vunot eyā mehedi huru karagattē niyama ārya sammā diṭṭhiya anuva nisā. rāga akṣayaṭa, dvēśa akṣayaṭa, mōha akṣayaṭa yana kara pasaṭa ēkāntaya bæhæpu nisā. ē vidē tāva ehidit ē ṭikama karagena tava tava uddhaṁsōta velā ihalaṭa yanavā misak ayayi mehāpahu vennē næhæ.
ariya로서 deva가 되었다면, 그가 여기서 참된 ariya sammā diṭṭhi에 따라 익혔기 때문입니다. rāga의 소멸, dosa의 소멸, moha의 소멸로 가는 쪽에 확실히 들어섰기에, 그 devatā는 거기서도 그것을 하며 uddhaṃsota로 더 위로 올라갈 뿐 다시 내려오지 않습니다.
oya dekē kalavamak purudu karagena hiṭapu nisā læbuṇu maraṇāsanna mohotaka citta prahādayak læbilā ēken deviyek vecca kenāda mehedi purudu grahata hon̆da naraka dekama mehet kriyātmaka vena nisā. a læbicca sampattiya mat vennavā væradi væḍa karalā ehenam āyeha pahu venavā. ōkayi ætivena.
그 둘을 섞어 익혀 왔기에, 죽음 직전에 얻은 마음의 맑음으로 deva가 된 이는, 여기서 익힌 좋고 나쁜 것 둘 다 거기서도 작동하기에 얻은 부귀에 취해 잘못을 하면 다시 내려갑니다. 그런 일이 생깁니다.
itin deviya velā purudu karagatta ēvā nemeyi. mehe purudu kara eka deviyō kriyātmaka venavā. deviyō mityā dr̥ṣṭika venavā mehet ēka tibilā tiyenna ōnē. hæbæyi sammā diṭṭhika guṇayakin tamayi devi vuṇē. mē oya dekē kalavemē kiyā nam ehema ēt oya deka kalavemē inna puḷuvan.
그러니 deva가 되어 익힌 것이 아니라 여기서 익힌 것이 deva에게서 작동합니다. deva가 micchā diṭṭhi가 된다면 여기서 그것이 있었어야 합니다. 그러나 sammā diṭṭhi의 덕으로 deva가 되었습니다. 그 둘이 섞여 있었다면 거기서도 그 둘이 섞인 채 있을 수 있습니다.
dæn minihakin innā apiṭa mehema minihā pansal yanavā. dāna māra denavā okkoma karagena dugī dupakkamaṭa innē minihā kaṭayutuṭu kara mini kōṭi gānaka svīpayak hædenavā.
사람의 예를 들어 봅시다. 어떤 사람이 절에 다니고 dāna 따위를 다 하면서 가난하게 삽니다. 그러다 그 사람이 수억짜리 복권에 당첨됩니다.
īṭa passē minihā mokada karannē? eccara kala æsupu yaḷuva amataka venavā. ara panāla giya kaṭa karanakoṭa dæn itin upāsakam mē upāsaka mahattayō kivvot ehema nætnam mokē. n tavat hitannē mama ara issellā innē ekkenā kiyalā. magē satya dannē næha. dæn ma æsuru karannē æmativaru. magē kaṭṭiya mē mē aya ēgollō tamayi mama hambavenna ennē. aruma pudu ē kālē maṭa dæn onvan dakinna katā karanna ē eyā edā karapu katāvē. dæn ma katā karanna yannet næ. ēya venas vennē næt. ara rupiyal kōṭiyaṭa minihā venas karalā koccara puḷuvanda
그 뒤 그 사람은 무엇을 합니까? 그토록 오래 가까이하던 벗을 잊습니다. 절에 가던 때 'upāsaka 님' 하고 불렀더라도, 이제 그는 자기가 예전의 그 사람이라고 생각하지 않습니다. '내 사정을 모른다. 이제 내가 가까이하는 이는 대신들이다. 그런 이들이 나를 만나러 온다.' 그날 나누던 이야기로는 이제 말하러 가지도 않습니다. 바뀌지 않겠습니까? 그 수억의 돈이 사람을 얼마나 바꿀 수 있습니까.
dæn īṭa passē mokakda minihā karannē? issellā giya pansalaṭa dæn yannē kla ekapaṭa. mokada æsuru karannē lokuyi kiyana minissu ṭika hadāgatta minissu ṭika. sammataya loku aya ēgollō jīvat vennē klab valayi arē mehe gihillā ṭan ravun gahalā oya vennē. dæn ēgollan koṭasa vaṭinavā kiyalā gattā ara manussayā tibicca purudu matuvelā tiyennē. dæn pansalaṭa yanakoṭa katā karannē ara pæraṇi kaṭṭiya pæraṇi ābāsayen ēvā tiyennē. dæn ēvaṭa yana balāporottu nemeyi tiyennē sæpa vin̆dina balāporottu. pansalē næhæ kāman sæpa sæpa
그 뒤 그 사람은 무엇을 합니까? 전에 다니던 절 대신 이제 클럽에 갑니다. 높다는 사람들, 합의로 높아진 이들을 가까이하기 때문입니다. 그들은 클럽에서 지내니 그리로 가서 어울려 돌아다닙니다. 그 무리를 값지다고 여기니 그 사람에게 있던 버릇이 드러난 것입니다. 절에 가면 옛사람들과 옛 습관으로 이야기했지만, 이제는 그런 바람이 아니라 즐거움을 누릴 바람이 있습니다. 절에는 그것이 없으니 kāma의 즐거움을 누리러 그런 곳으로 갑니다.
vin̆dinna yanavā ē vagē tænvalaṭa ṭika kālayak giyāṭa passē mokada vennē? anna pudgalayā venas velā giyā. vikr̥ti pættaṭa. ara læbicca sampattiya vikr̥ti kaḷānē. oyagē meha pin daham karena okkoma karenna illā hiṭan anit ē pinen deviyek vara vecca kenāṭa dēva sampattiya mē vagē kōṭi aha kōṭiyak hambavunā nam ē vagē prakōṭi prakōṭiyaṭa væḍiya sampattiyak hamba vunē. dæn venas vennē næda
그런 곳에 얼마간 다닌 뒤 어떻게 됩니까? 그 사람은 바뀌었습니다. 비뚤어진 쪽으로요. 얻은 부귀를 비뚤어지게 쓴 것입니다. 여기서 puñña dhamma를 다 하다가 그 puñña로 deva가 된 이에게는, 이런 수억 정도가 아니라 억의 억 배보다 더 많은 deva의 부귀가 생깁니다. 바뀌지 않겠습니까?
īṭa passē mokada kiyannē? hon̆dama sundaratvaya tiyennē mē lōkē pansalē nemeyi. mē deviyangē nandanavā dhyānaya deviyō devan ganavā mehe pirilā mal vatuuvala særisara sara suvaraṁganavā lōkē mehemanē innē. meccara sæpatin tiyā mē lōkē kohesuvat næhæ. eyāgē hin ēka sæpa vidinna ōnaṭa mokada vennē mē pætta eccara kālin innāpa kenāṭa buduntakat næhæ. dharmaya matakat næhæ, saṁghayā matakat næhæ. āryō matakat næhæ mokut næhæ. anna gatiya āvā. īṭa passē mokada vennē? ē dr̥ṣṭiyaṭa aragena ōvā karalā hariyannē næhæ. sæpa vidiha nam pin karalā mehāṭa varenna. mehe tamayi sæpa tena tiyennē. anna bahinavā nigamanaya. ohoma mityā dr̥ṣṭiya venavā.
그 뒤 무엇이라 합니까? '가장 좋은 아름다움은 이 세상의 절에 있지 않다. deva들의 Nandana 동산이다. 천녀들이 가득한 꽃동산을 거닐며 노닌다. 세상이 이렇다. 이런 즐거움은 이 세상 어디에도 없다.' 그 즐거움을 누리고 싶어 할 때 이쪽은 어떻게 됩니까? 그렇게 오래 있던 이에게 Buddha도 기억나지 않고 dhamma도, saṅgha도, ariya도 기억나지 않고 아무것도 없습니다. 그런 성품이 온 것입니다. 그 뒤 그 견해를 붙잡고 '그런 것 해 봐야 소용없다. 즐거움을 누리려면 puñña를 지어 이리 오너라. 즐거움은 여기 있다'는 결론에 빠집니다. 그렇게 micchā diṭṭhi가 됩니다.
itin oya mityā dr̥ṣṭiya sakra deviyanṭat tibuṇā.
그런 micchā diṭṭhi가 Sakka deva에게도 있었습니다.
eka avasthāvaka budurajāṇan vahansēgen dharmayak ahagannavā hadisi. kalabalē baṇa kiyalā ivarēśā kǣgannavā svāmīni apiṭa hariyaṭa væḍa tiyenavā. apiṭa yanna avasarayi ki. obama kal dænaganna kiyalā budurajāṇan vahansē anumata kaḷā. mugalā maharahatan vahansē oya kāraṇaya balāgena oya avasthāvē venavā asura yuddhayak tibilā surayō dinalā devaru dinalā asuraya paraddalā dēva ānubhāvayen diyamanti prādayak hæduvā. vaidyanti prādaya kiyalā.
한때 그가 부처님께 서둘러 dhamma를 듣습니다. 서두르며, 설법이 끝나자 '세존이시여, 저희는 할 일이 많습니다. 가도 되겠습니까' 하고 아뢰었습니다. 부처님께서는 '그대가 때를 알라' 하고 허락하셨습니다. Moggallāna 아라한께서 그 일을 지켜보셨는데, 그때 asura와 싸움이 있어 deva들이 이기고 asura를 물리친 뒤 deva의 위력으로 금강 궁전을 지었습니다. Vejayanta 궁전이라 했습니다.
asurayanṭa ē pætta balannat bæha kāntiya. kiṭṭu venna bæ. ōkē in̆dagena itin bohoma loku deyak læbuvā kiyalā santōṣayen in̆dagena ōkaṭa yanna tamayi mē dan̆ga karannē. balapuvahama [ugura kǣrīma] ēka gihillā n devan geran ekkalā devaru ekkalā bohoma santōsayen prītiyen innavā. vaidyanti prāsādaya hadāgatta prītiya
asura들은 그 광채 때문에 그쪽을 쳐다보지도 다가가지도 못합니다. 그 안에서 아주 큰 것을 얻었다고 기뻐하며 지내려고 그리로 가려 서두른 것입니다. (헛기침) 보니 그는 가서 천녀들, deva들과 함께 아주 기쁘고 즐겁게 있습니다. Vejayanta 궁전을 지은 기쁨입니다.
oya velāvēdī dikka tāk vakkala hænin mehen aturu dahan velā devlovaṭa giyā mugalan hāmuduruvō. poḍi upadesak denna giyē. ā svāmīni oba vahansēt væḍiyada bohoma hon̆dayi. vaḍinna vaḍinna balannakō magē prādē kohomada kiyalā. dæn prāda varṇāva karanavā mugalan hāmuduruvanṭa
그때 Moggallāna 존자께서 팔을 굽혔다 펴는 순간에 여기서 사라져 deva 세계로 가셨습니다. 작은 가르침을 주러 가신 것입니다. '아, 존자시여, 오셨군요. 아주 좋습니다. 오십시오, 오셔서 제 궁전이 어떤지 보십시오.' 하며 궁전을 Moggallāna 존자에게 자랑합니다.
oya atara mugalan maharahatan vahansē yanavā svāmīni mē mē sakraya budurajāṇan vahansē hambenna giyā nēda? giyā giyā svāmīni. baṇak ehema æhuvada? æhuvā. ē vacanayema āya harayak kiyanavā. balannakō svāmīni kohomagē prāhāda āyatakaṭama bahinavā.
그러던 중 Moggallāna 아라한께서 물으십니다. 'Sakka여, 부처님을 뵈러 가지 않았는가?' '갔습니다, 존자시여.' '가르침은 들었는가?' '들었습니다.' 그러고는 그 말끝에 다시 '보십시오, 존자시여, 제 궁전이 어떤지' 하며 또 그 이야기로 빠집니다.
yamkō balanna prāhādē pennanna. itin etanṭa giyā. kohomada ovaṭa apiṭa āvē hæmatænama gihillā ævidalā okkoma karalā eyāgē sundara lōkaya gæna pennalā kohomada prāhāda śaktimat tatvaya kohomada balē. ā tava balaya nam mama bæluvē næha. bæluvā oya æn̆ḍa gæhuvaṭa āvā vitarē. balannakō balaya kohomada kiyalā balamuka
'자, 궁전을 보여 드리지요.' 그리로 가서 곳곳을 돌아다니며 다 보여 주고, 자기의 아름다운 세계를 보여 주며 궁전이 얼마나 튼튼한지 자랑합니다. '그런데 힘은 아직 보지 않았군. 그저 꾸며 놓은 것만 보았을 뿐이다. 그 힘이 어떤지 한번 보자.'
ehenam kiyalā paya māpæn̆giṭa tiyaṭam adhiṣṭhānayak velā kampā venna mahēgaya æn̆gillen ænna kæreyi kærē kampā venna paṭan gattā mē prasāda ara ætulē hæn̆gilā hiṭapu aya bæ okkoma eḷiyaṭa pænnam mē kaḍā væṭiya kiyalā baya dī. sakra dēvaya balā inna puduma deyaknē vunē hē mama mē kārada mē bala pennanna hædu magē prādaya unvahansēgē paya māpægiṭa gǣ vunā vitarayi mē kampā venava
하시고는 발가락을 대고 결의(adhiṭṭhāna)로 흔들리게 하자, 발가락으로 누르니 흔들흔들 흔들리기 시작했습니다. 궁전 안에 들어앉아 있던 이들이 '무너진다' 하며 겁에 질려 모두 밖으로 뛰쳐나왔습니다. Sakka deva는 지켜보며 놀랐습니다. '내가 힘을 보여 주려던 내 궁전이 존자의 발가락이 닿자마자 흔들리는구나.'
api idiri kaṭayutu dānamāna kaṭaya ilinpata karamu
이제 다음 일, dāna 등의 일로 넘어갑시다.
hæmadenāṭa ehā patak Ja.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)