와하라까 코리아
CD014-03

CD014 · 3번째 · 1시간 31분 · 원문 녹음

누리가 생겨난 이야기 (이어서)

විශ්ව සම්භවය ඉතිරි.

anyayanṭa 10ha tiya nisā ē varga vaśayen

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

lōkē haṭagænīmat oya atara ē ākārayen siddha venavā.

그 사이에 세상의 생겨남도 그런 식으로 일어납니다.

etakoṭa lōkayē tibena pahaṭa lov karagena ēma koṭasak lōkaya æti venavā.

그러니까 세상에 있는 다섯 가지에 탐닉하여(lol) 생겨난 한 부분으로 세상이 생깁니다.

dannam rūpa sabda gandha rasa sparśa kiyana mē paṁcakāmayaka lol velā mē kalpaya ārambhi haṭagattayi lōyingē jīvitaya.

이제 rūpa, sadda, gandha, rasa, phassa라는 이 pañcakāma에 탐닉하여, 이 kalpa가 시작될 때 세상 사람들의 삶이 생겨났습니다.

pahaṭa lol vecca lōkīngē jīvitaya nisā kalpaya ārambha haṭagatta vr̥ṣayak haṭagattā.

다섯에 탐닉한 세상 사람들의 삶 때문에 kalpa 첫머리에 나무 한 그루가 생겨났습니다.

pahaṭa lol haṭagattā vū vr̥ṣaya tamayi paha lol vr̥ṣaya kol vr̥kṣaya.

다섯에 탐닉함(paha-lol)으로 생겨난 나무, 그것이 바로 'paha-lol' 나무, 곧 'pol'(야자)나무입니다.

āhāraya sē nætuva an kiyana āhāraya uyanna ōka ōna

그냥 먹는 것이 아니라, 'an'이라는 먹을거리를 지으려면 그것이 있어야 합니다.

ē rasaya gihillā kævelā hēda uyāṁ uyaṁ ē gevelaṭa uyāṁgirihavat uyangili kiyanna paṭan

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kol geṭi kiyannē uyamgiṭi. pādiya kivvē uyangiti kiyannē kol geṭi. pahaṭa lol vīma nisā haṭagatta pol

'kol geṭi'를 'uyaṃgiṭi'라 하고, 'uyaṅgiti'는 곧 'kol geṭi'라는 말입니다. 다섯에 탐닉함으로 생겨난 'pol'입니다.

uyalā pihelā rasaya ganna ōnæṭa nisā uya an an kiyana āhāraya uyanna ganna nisā uya an geḍiya uyan geḍiyol gedi uyan giraḍiya gæna paṭan gattē oya.

지지고 볶아 맛을 내고 싶어서 'uya-an', 곧 'an'이라는 먹을거리를 짓기 시작했기에 'uya-an', 그 열매를 'uyan geḍiya'라 부르기 시작한 것이 그것입니다.

ōka tamayi kalpaya ārambhaya haṭagatta lokuma gaha.

그것이 kalpa 첫머리에 생겨난 가장 큰 나무입니다.

avaśya karana rasaya æti karalā mokada vunē? paṁca kāmayaṭa lol velā hiṭapu dēval.

필요한 맛을 만들어 내고 나서 어떻게 되었습니까? pañcakāma에 탐닉해 있던 것들이…

dæn ē issellā ākārayen kiyanna bæhæ. dæn ven karagena potu karagena anya yanna ayit næhæ mē magē koṭasa mē magē striya mē vagē purusayak

이제는 예전처럼 말할 수 없습니다. 이제는 나누어 몫을 지어, 남과 함께하지 않고 '이것은 내 몫, 이것은 내 여자, 이런 남자'라고 합니다.

eyā maṁ ven karagatta kena menna mē vidihaṭa paṁcakāmayama ekā ven karagattā. rūpa sapta gandha rasa sparśīma paha etakoṭa eccara kal ekama podu rasayakin lōkē buktin innaṭayak nætuva

'그는 내가 떼어 가진 사람'이라는 식으로 pañcakāma 자체를 저마다 갈라 가졌습니다. rūpa, sadda, gandha, rasa, phassa 다섯을요. 그때까지는 하나의 공통된 맛으로 세상이 누리며 임자 없이 살았는데,

dæn ēkaṭa śānti panavalā eḷiya karanakoṭa ēken haṭagatta oya haṭiya mokada vennē? ē tibicca guṇaya duraṭa as vuna. paṁca lō guṇaya duraṭa asvelā gihillā. dæn ē hitumataya karanna bæ.

이제 거기에 경계를 정해 드러내자, 그로써 생겨난 것은 어떻게 됩니까? 있던 그 성품이 멀리 떠나갔습니다. 다섯 가지 세상 성품이 멀어져 갔습니다. 이제는 마음대로 할 수 없습니다.

anna pahaḷavalu duraṭak vana duraṭa atsā dura as vuṇā durak vuṇā ilā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

etakoṭa issellā tibicca ē nidahas guṇaya sīla guṇayak sīlaya hæma velēma poḷova sambandha dē niṣpādanaya karannayi balaporot sakas vennē. ē nisā sīla guṇayen yamkisi koṭasak æḍalā yanavā. poḷova āśrita deyak bava. pat velā sakas venna paṭan gattā ēka.

그러자 전에 있던 그 자유로운 성품, 곧 sīla의 성품이… sīla는 언제나 땅과 관련된 것을 만들어 내도록 갖춰집니다. 그래서 sīla의 성품에서 어떤 부분이 떨어져 나가 땅에 딸린 것이 되어 갖춰지기 시작했습니다.

rūra bava dit karanna paṭan gattā kalyāṇa rūra bava dit venavā karadiya kiyalā ekak hædinā. anna mohoda hædunē eka palati

사나움(raudra)을 펼치기 시작했습니다. 사나움을 펼치자(diya kara) 'karadiya'(짠물)라는 것이 생겼습니다. 그렇게 바다가 생겼습니다.

mohodak tibunē næ. mihiriyāva dihat karagena hiṭiyā. niritiya kiyana etakak tiyena.

처음에는 바다가 없었습니다. 단맛을 지니고 있었습니다. 'niritiya'라는 것이 있습니다.

rūrava bava ihat karanna paṭan gattaṭa passē kisima væḍa karaganna bæri vidihaṭa pūrva bava dihat karagatta lakṣaṇayen ēka gihillā hita karadiya lōkeṭa gatiyaṭa anukūlavama hētu phalayak i.

사나움을 펼치기 시작한 뒤로는 아무 일도 할 수 없게, 사나움을 펼친 그 성질로 그 마음이 짠물의 세계로 갔으니, 그 성향에 꼭 맞는 원인과 결과입니다.

ēka tamayi karadiya sahita mōhu. an̆da bava mōhu karagatta nisā mahu karagatta an̆da bæmihara muhuda kiyalā.

그것이 짠물을 지닌 moha입니다. 눈멂을 moha로 삼았기에, 그 눈먼 moha를 'muhuda'(바다)라 합니다.

garthāvat ekkalā sambandha vecca nisā sāgara kiyalā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya avas kohen karilāvat ennē? dassana ara mē muhuda sāgara tiyena vacana deka rūra bava diyak karana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

gin ōkē mokada vennē? ara hædena satva koṭasa issellāma ara kiyana vidihaṭa saralaṁ jāta hædenavā gastulan hædenavā vagē ara bhūmiyē tibennā vū ara rasaya aragena rasāyanika saṁyuttiya tiyena mūlika sattu anda bava mohu karagatta nisā mūlaya haṭagattā rūrava bava diyak karagattā nisā kariyak æti vuṇā. ēka satu haṭaganna patak gō haṭagannakoṭa

그 안에서는 어떻게 됩니까? 생겨나는 중생 무리는 맨 처음 앞서 말한 대로 단순한 종류가 생겨납니다. 나무 안에서 생겨나듯 땅에 있는 그 맛을 가지고 화학적 짜임을 지닌 기본 생물들이 생깁니다. 눈멂을 moha로 삼았기에 뿌리가 생겼고, 사나움을 펼쳤기에 짠물이 생겼습니다. 거기서 중생이 생겨날 때…

dæn issellā vāgē nemeyi dæn kukusak haṭagannē manussayek issara kenek dækkahama kisima kukusak næhæ. mokada mū mē pættē yā

이제는 예전 같지 않아, 사람에게 의심이 생깁니다. 예전에는 누군가를 봐도 '저자가 왜 이쪽으로 가나' 하는 의심이 전혀 없었습니다.

dæn mē sdiyā mav ven karagatta eka mokada mehen karannē dæn kukusak. issellā kus tiyabu nækga dayitikāraya kiriyē næ. tamangē nisitu pavennē tama tamangē kiyama nisā kok dayiti karaganna nætuva ē kālē kusak næhæ.

이제 이 여자, 어머니를 저마다 떼어 가졌기에 의심이 생깁니다. 예전에는 의심이 없었고 시샘도 하지 않았습니다. 저마다 '내 것'이라 하지 않았기에 그때는 의심이 없었습니다.

dæn kohulaṭa nissan lōkē vihi. mokada puranṭa hētu tibuṇāma ū vennē ætta vaśayen ē væḍēṭa muhulaṭa niccayek lōkē unāma tavat asādhāraṇayak lōkeṭa gihi kaḷā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ohu pūra bava tamayi lōkeṭa diyak karana paṭan gattē væḍiyi. mōhayen andha velā. an̆da bava mohu kaḷā. ohugē gati lakṣaṇayē an̆da bava mohu karagatta nisā muhudaṭat sūra bava dit karagatta nisā karadiyaṭat hētukāra karaka læbuva.

그는 세상에 사나움을 펼치기 시작했습니다. moha에 눈멀어 눈멂을 moha로 삼았습니다. 그의 성품에 눈먼 moha가 있어 바다(muhuda)와, 사나움을 펼쳤기에 짠물(karadiya)과도 원인이 이어졌습니다.

ohu bavaṭa nissek vecca nisā kū niccā kiyana nama læbuvā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

an̆da bava puhu karagattā muhuda gihillā sūru bava diyak karada kariyē anna issellāma gihim ara rasāyanayak allagena pahaḷa vuṇā mohuda satvaya

눈멂을 moha로 삼아 바다로 가고, 사나움을 펼쳐 짠물로 가서, 맨 처음 그 화학 물질을 붙잡고 나타난 것이 바다 중생입니다.

koholaṭa nisā kavu nisā kiyana gatiyak æti vuṇā. mokakda dæn tamangē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kiyana gatiyak æti vuṇā. mokakda dæn tamangē pirisak mē apē pirisa mē magē paramparāva sāliyē paramparāva oyagollō sāra dharma tiyana apē paramparāvē mehema ēka gati lakṣanak tiyennē. mē tiritti mēmē guṇadharma

이제 무엇입니까, 자기 무리입니다. '이것은 우리 무리, 이것은 내 핏줄, sāliya 핏줄', '너희들, sāra dharma를 지닌 우리 핏줄에는 이런 성품이 있다', '이런 덕목들'이라고 합니다.

mahā kiyana vacanaya pennannē oya sāra dharmavala mahansaya sāra dharma æhæka samavā kiyana eka vināśa kara ē kiyannē kula dūṣakaya vivuṇuvahalē gati lakṣaṇaya ē sāra taramma vināśa kirīmē sahē mahā æssā kiyannā vū vacanayak āvā.

'mahā'라는 낱말은 그 sāra dharma의 큼을 보여 줍니다. 그 sāra dharma를 망가뜨리는 것, 곧 가문을 더럽히는 자의 성품, 그 sāra dharma를 망가뜨리는 성품에서 'sahē mahā essā'라는 낱말이 나왔습니다.

rūra bava diyak karapu nisā karadiyaṭa anda bava mohu karagata nisā muhu an̆dagiyak muhudaṭat sambandhaka labalā sahē mahā æssā koheda giya kiyalā balanakoṭa dækkā anna innavā mohol mætsā kiyalā ekē.

사나움을 펼쳤기에 짠물에, 눈멂을 moha로 삼았기에 바다에 이어져, 'sahē mahā essā'가 어디로 갔나 보니, 저기 'mohol mæssā'라는 이름으로 있습니다.

mokada sattunṭa nam hædicca dharma katāva

이것은 중생들에게 이름이 생겨난 dharma 이야기이기 때문입니다.

etakoṭa hæma velēma anu kosa tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tava koṭasak karana væḍak næha nam ohu karalā dānna. karanavā kiyalā atana ada tiyenavā. væḍē kohu vunā. mokada kavuhari karapu avalat nisā. kohu karapu eyāgē harahanam kotsā kiyalā upanna. utsā ko hāla næt untu tane nam

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hædicca hæ. anda bava pu karagatta nisā mohotaṭa sambandha velā pūrva bava diyat karagatta nisā kara diṭa sambandha velā jatiyaṭa anukūlava upata yæ. koccara gælapīma tiyenavā.

눈멂을 moha로 삼았기에 바다에 이어지고, 사나움을 펼쳤기에 짠물에 이어져, 성향에 맞게 태어났습니다. 얼마나 잘 들어맞습니까.

dæn mokada karannē? tava kaṭṭiyak inna. ē kaṭṭiya hæmalēma eka ekkenāṭa ālaya karanna dænakoṭa sahaya dītuk eyāgē gihilalāma ekinvoṭa anika ok sahayaṭa ālaya karapu ekana saha ālayā kiyalā eyat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

rūlava bava diyak karapu mōhayen ada velā an̆da bava mūgattā kenek. eyat gihillā hitan gatiyaṭa uppattiya aragena saha ālayā kālaya kiyalā upanna. ēkat kālayak tiyenavā. ada bava mūru karagatta mohotiē duvaravadiyat karagata kara ēkaṭa gihillā etana.

그도 사나움을 펼친 moha로 눈멀어 눈멂을 moha로 삼은 자입니다. 그도 마음 성향대로 태어나 'saha ālayā'라는 이름으로 태어났습니다. 그것도 때가 있습니다. 눈멂을 moha로, 사나움을 펼쳐 짠물로, 그쪽으로 간 것입니다.

mama balāgenam kamakda vennē kiyalā tava kenek kiyalānam kumakda vennē kiyalā balāgena inna eka. æyikam potdu patta tiyenavā gēlan kiyanavā. kavada kumakda balāgena āpu eka kum bala āvā kiyalā. kumbalā āvā koheda giya bala paḷunāma sūlavādiyat karata kaliyaṭa gihillā an̆da bava muhu karagattā muhuda gihillā ipadilā innavā. pūṭa namak tibbā pun balā āvā anna inna. anna saṁskārayat jātiya nam pumbalāva hædicca saṁskāraya tamayi.

또 어떤 이는 '무슨 일이 일어나나 지켜보겠다' 하며 지켜보고 있습니다. 책에도 나오는 이야기입니다. '무엇인가(kumak) 지켜보며(balā) 온 자', 곧 'kum balā āvā'라고 합니다. 'kumbalā'가 어디로 갔나 보니 사나움을 펼쳐 짠물로 가서, 눈멂을 moha로 삼아 바다로 가서 태어나 있습니다. 그에게 'kumbalā'라는 이름을 붙였습니다. 저기 있습니다. 그것이 saṅkhāra와 jāti, 곧 kumbalā가 생겨난 saṅkhāra입니다.

dæn otana dannakoṭa mokada dæn tavat innavā oya oya pætta num̆bubā kaṭtiya mokada etanṭa giyahā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

eka ākāraya vaivāran vidihaṭa mē samādhiya kādanakoṭa eka eka boru karalā krōdhāven navaṭṭalā ara dūsē tattvayaṭa pat venavā. vaivāran vidihaṭa kāpu nisā kā vaya kiyalā.

여러 갈래(vaivāra)로 먹어 들어갈 때, 갖가지 거짓을 꾸미고 성냄으로 짓밟아 그 더러운 처지에 이릅니다. 여러 갈래로 먹었기에 'kāvaya'라 합니다.

ēkat giyā epætta. ada bava puru karagatta rūḍa bava diya karagatta nisā mohotē karadiyaṭa sambandha velā saṁskārayē jāti gatiya etenavā. ēkē

그것도 그쪽으로 갔습니다. 눈멂을 moha로 삼고 사나움을 펼쳤기에 바다와 짠물에 이어져 saṅkhāra의 jāti 성향이 이어집니다.

yatapasa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ekka etenek mokada karannē hæma velēma ē poḍiyevun loku evun gānak næhæ. kohomahari kāmayaṭa kuru karagena ukallā ganna. ōkaṭa hon̆daṭa læhæ tiyalā kiya hon̆da pabuṇa vicak. kohomahari bayalæjjā æralā kāmayaṭa huru karalā oya vidihaṭa allaganna

그곳에서 무엇을 합니까? 언제나 어린것이든 큰 것이든 가리지 않고, 어떻게든 kāma에 길들여(huru) 꾀어 들입니다. … 어떻게든 두려움과 부끄러움을 없애고 kāma에 길들여 그렇게 붙잡습니다(allā).

ēkat ara vidihaṭama an̆da bava muṇu karagatta rūra bava diyan karapu væladi kiyalā. itin ēkayi gihillā kuru karalā allagatta eka saṁskāra karana huru allā koheda giya kiyalā balanavā ēkak tiyenavā ēka purullā sattu ekaṭa yana.

그것도 같은 식으로 눈멂을 moha로, 사나움을 펼쳐… 그래서 길들여 붙잡은 것, 곧 saṅkhāra로 '길들여 붙잡음(huru allā)'이 어디로 갔나 보니 'hurullā'라는 것이 있습니다. 그 hurullā들은 떼 지어 다닙니다.

etakoṭa mokada karannē? eka eka viṣenna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya eka ekē aragena tava pudgalayō koṭasak gilā hitā ida karanna næ tamangē balaya denna paṭan ganna balen gihillā ida balen yā vena satiyak hætināvā īṭa passē dāmika eyāt særa gatiyen sadagatiyen inna pudgalayā balayen eyā vecca kaṭiyaṭa pūrabhāva diyak karapu ada bava mū karapu saṁskāraṭa anuva jātiya gihillā gælapennā vū parisaraya balayen yāya balayā kiyalā upanna eyā denna

그 하나하나를 가지고 또 한 무리의 사람들은 생각해서 하지 못하고 자기 힘을 쓰기 시작합니다. 힘으로 밀어붙여, 힘으로 이어지는 성질이 생깁니다. 그 뒤로 거친 성미, 늘 그런 성미로 사는 사람이 힘으로 그렇게 된 무리에게, 사나움을 펼치고 눈멂을 moha로 삼은 saṅkhāra에 따라 jāti가 그에 맞는 환경으로 가서, '힘으로 이어진(balen yā)' 자, 곧 'balayā'로 태어났습니다.

dæn mokada karannē? eka eka pætten hari habba karagatta loku loku eka eka ara tabba panlā onṭa ō ekak tōra tōraganna. tōra tōraga aragena ov ēkungē sāmabhuktiyaṭa ganna. eyāṭat an̆da bava mohu karagatta kūra bava diyak kara væḍapili tanuva, gatiya tanuva uppattiya gælapena penna gihillā tōra tōra tōrā kiyalā hitāpanna.

이제 무엇을 합니까? 여기저기서 차지한 큰 것들 가운데서 하나씩 골라(tōra) 갖습니다. 골라 골라 가져다 저희끼리 누립니다. 그에게도 눈멂을 moha로 삼고 사나움을 펼친 짓, 성향에 맞는 태어남이 이어져 'tōra tōra' 하던 것이 'tōrā'가 되었다고 생각해 보십시오.

dæn mokada karannē? ohoma gattan dæn eka lokukam aragena loku minissu hadāgena tamangē kaṭṭiya mōra vagē. mōra pirisaku innavā dæn mē mōralā ēka hadāgatta loku loku vinisa rati lakṣaṇayak lokuyi væḍapudak lokuyi æn̆gat loku velā sūlavā bava diyak karapu an̆da bava mū karapu mohudē karadīṭa sambandha velā mōrapu kenā mōrāsila a ohu ipadana balapu dækā mōrā kiyalā lā mōrapu ekayi hē innavā jātiya mōrā saṁskāraya mōrā jātiyaka

이제 무엇을 합니까? 그렇게 가진 이들이 이제 크기를 내세워 큰 사람들을 만들고, 자기 무리를 웃자라게(mōra) 키웁니다. 웃자란 무리가 있습니다. 이 웃자란 이들이 키운 큰 사람의 성질, 큰 짓, 몸집도 커져서, 사나움을 펼치고 눈멂을 moha로 삼아 바다와 짠물에 이어져, 웃자란 자가 태어나는 걸 보니 'mōrā'(상어)라는 것, 웃자란 그것이 있습니다. mōrā saṅkhāra로 mōrā jāti입니다.

dæn otana kiyanna pa tavat ehāṭa yanakoṭa gæṭi amōrāgena inna kaḷu piṇisi aragena tiyanna tamangē lokam karapu aya hitinavā tavat mahatmayi. n dannakamayi lokukamayi bala puḷuvanka okkoma gatta kanna. dæti amōrāgæna haṭa mokak kiyanna dæṭi mōra rāgayak hima rūra bava diyat karana nisā kartiyaṭama hik. an̆da bava mohu karapu nisā muhodadaraṭama hilā. dækiyā amōrāgena hindālā hiṭapu ekkenā. ēkē mōrupu eka nam dæṭi mōrāgē hindā upanna.

더 나아가면, 'dæṭi'를 웃자라게 해 가진 무리, 자기를 크게 만든 이들은 자기가 더 대단하다고 여깁니다. 아는 것과 큰 것과 힘으로 할 수 있는 건 다 집어삼킵니다. 'dæṭi mōrā'라 하는 것은 사나움을 펼쳤기에 짠물로, 눈멂을 moha로 삼았기에 바다로 갔습니다. 'dæṭi'를 웃자라게 한 그 자가 'dæṭi mōrā'로 태어났습니다.

dæn mokada karannē? loku loku minissu oyan hētu velā. tavat loku minissu vera velā. sāra dharma okkoma tāma. paha kiyalā kivvē sāra dharma oyā talanna paṭan gattahama lōkayama tæyi yanna paṭangattā kalyana

이제 무엇을 합니까? 큰 사람들이 그로 말미암아 더 큰 사람들이 되어 앙심을 품습니다. sāra dharma를 모조리 짓밟습니다. 'paha'라고 한 것은 sāra dharma인데, 그것을 짓밟기 시작하자 온 세상이 닳아 없어지기 시작했습니다.

mahā balāpā gihillā ara vidiyana parūraṇa bavadaya at karagatta an̆da bava mūgatta mohu karadī kal mahā kiyalā pa.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn sattigē hæcca nam jātiyayi. ōka tamayi kiyannē saṁkhāra paccayā viññāṇa viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ oya siddhāntayama kriyātmakin tamayi bhava paccayā jāti vuṇē kavadāvat saṁkhāraya yam sala jātiya ē ākārayi. eham namak ævidilā tiyenavā api kāṭavat venas karanna bævā. api mona namak dānna hætuvat nama dālā tiyennē saṁskāraya yamda jātiyaṭa ē ākāraṇak tiyenavā.

이제 중생에게 생긴 이름이 곧 jāti입니다. 그것이 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ'이라는 것입니다. 바로 그 이치가 작동해서 'bhava paccayā jāti'가 되었습니다. 언제나 saṅkhāra가 어떠하면 jāti도 그러합니다. 그렇게 붙은 이름이 있어 우리 누구도 바꿀 수 없습니다. 우리가 무슨 이름을 붙이려 해도, 붙은 이름은 saṅkhāra가 어떠하냐에 따라 jāti가 그러한 것입니다.

oya mohuda jīvangē paramparāva hædicca ektarā koṭasaka vitarak naṁgot hædicca hæra.

이것은 바다 중생 핏줄 가운데 한 부분에서만 이름이 생긴 것입니다.

ehenam ataya mē heḷa basa nisā. heḷa basayē svabhāvayak tiyenavā. saṁskāraya yamka jātiya pennanna puḷuvan. eḷama suddha nisayi ēkē. nigan dāpuvā nemeyi. hariyaṭama hētuphala nyāyaṭa væṭiccā. īlapassē tiyenavā.

그러니 이것은 이 Heḷa 말 때문입니다. Heḷa 말에는 'saṅkhāra가 어떠하면 jāti가 그러하다'를 보여 줄 수 있는 성질이 있습니다. 그만큼 맑기 때문입니다. 아무렇게나 붙인 것이 아니라 원인과 결과의 이치에 꼭 맞아떨어집니다. 그 뒤로도 더 있습니다.

smīn vahansa dæn māt gæla dālā anna ov dæn mūn kaḷet mehe gavarada ōka guṇadharma ekatu velā guṇa dharma valaṭa gæl dænnavā. gæl dālā hik karapu væḍē mokakda kalalā poḍi karalā guṇa dharma vināśa karalā dænna.

(묻는 이) 스님, 이제 저도 그물을 던지고… (답) 예, 이자들이 여기서 한 것도 덕목(guṇa dharma)들이 모여 있는 데에 그물을 던진 것입니다. 그물을 던져서 한 짓이 무엇이냐 하면, 짓이기고 부수어 덕목을 망가뜨린 것입니다.

darala tēra

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mahat alluva alluva kiyana vacanayen pēna allaganna paha kiyannē sāra dharma yahapat dēval. yahapat dēval allagat. upāda

'붙잡음(alluva)'이라는 낱말에서 보이듯, 붙잡은 'paha'란 sāra dharma, 곧 좋은 것들입니다. 좋은 것들을 붙잡았습니다.

gatiyak tiyavā. mahā uḷuppādaṁku gatiyaṭa kiyanavā mahā ulappādaṁ māḷu kiyalā. oya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

okkoma kaṭṭiyaṭa podunābalak dunā mahāupapu kaṭṭiya māḷu kiyana kaṭṭiya nama dænnavā. okkoma māḷu mahā rūpayagē nama māḷu jātiya mahā rūpa saṁskāra māḷu jātiya okē.

그 모든 무리에 공통된 이름을 주어, 그 무리를 'māḷu'(물고기)라 부릅니다. 모든 물고기, mahā rūpa의 이름이 māḷu jāti, mahā rūpa saṅkhāra로 māḷu jāti가 된 것입니다.

etana gihillā upadinavā. itin mē bæl dālā hitannam gatta ēvā dæn api adat tiyenavānē oya dæla dānna tamayi ōka ayinnē. ada vannē nædda ē jalanayada adaṭa væṭennē jātiyaṭa væṭennē karma pakiga kiyavanna

그곳에 가서 태어납니다. 그렇게 그물을 던져 가로챈 것들이 오늘날에도 있지 않습니까. 그래서 그물을 던지는 것입니다. 오늘 그 그물에 걸리는 것은 jāti에 떨어지는 것, karma vipāka라 하겠습니다.

dæn mokada karannē mēhā dæla dānnē nætuva nikan hiṭiya svabhā dharmaya dælak dālā tiyenna hā mē ahaṭa pælalā ṭu ræka karaga māḷu allanna iya dælak dānavā. unvanma dāganna un karapu del lōkayaṭa karapu vināśaya un visin un vināśa venavā. edā mehe in̆dalā

이제 무엇을 합니까? 이쪽에서 그물을 던지지 않고 가만히 있어도 자연(svabhāva dharma)이 그물을 던져 놓았습니다. 물고기를 잡으려고 그물을 던지는데, 그들 스스로 던지는 것입니다. 그들이 세상에 저지른 파괴로 그들 자신이 무너집니다.

visin un vināśa venavā. edā mehe in̆dalā sāra dharma vināśa karalā hiṭapu kapaṭa kæla ada gihillā mokada karannē

그날 여기서 sāra dharma를 망가뜨리던 교활한 무리가 오늘 가서 무엇을 합니까?

pāla nættā kiyana ekā vaḍa karalā innakoṭa iripassen enavā ara huru allenavā. kuru karalā allagattu ṭika enavā aruṭa tæna dāna. æyi samakannē mēhā dānna næt gæla un dānava dālā vaṭa karannē koṭu kara peralaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kisvara. etakoṭa mokada vennē? kāla mæssanṭa yanna vidihak næhæ ven puḷuvan taram goḍa hariyaṭa ara karuṇut enavā patte palāgena kis ambn degolloma danna næ eka deyak enavā velāvēdī gahanāva eka pāra maha rællak hæda

그러면 어떻게 됩니까? 물고기들은 빠져나갈 길이 없습니다. … 둘 다 모르는 사이에 어떤 일이 닥칩니다. 그때 한꺼번에 큰 물결이 일어…

ehalā hitanna passē paḷana barāhena kannāpavun ṭikayi kaḍuvennu ṭikayi okkoma lōkeṭa ṇayagavanna ṇayagavanayi kiyalā hitama kiyanna verala ituru venavā. vatura bæhæraganna ē velāvagēdī horullō pasennē nǣ. balayan allaganna æli hatarak pahak gilak gahanavā maha rællalā balaya ṭika gattot ko tēra eka danna dæn minissu mokaṭa māluva alla enna diē mæricca kutti karanna ēkayi mæricca eka vimāru hadāganna vimuktit etana balana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tiyenavā tiyenavā mokada ē manussaya atara ælīmaṭa gæṭīmaṭa mulāvaṭa patvelā giya manussayō paḷigænīmē adahasa atharinna nætuva ma kavada hari ovungen paḷigannavā kiyalā hæn̆gīmak karana menna mēkat ektarā dukasinna menna mē paḷigænīmē hæn̆gīma mul kara gatta ekāṭa kavadā hari bæruva yanavā. eban̆du parisarayen tērennē. eban̆du parisarayak hædilā ē parisaraya ipadilā ē jātiyenmagænīma

있습니다. 왜냐하면 사람들 사이에서 끌림과 부딪침과 미혹에 빠진 사람들은 앙갚음할 생각을 끝내 버리지 못하고 '언젠가는 저들에게 갚아 주겠다'는 마음을 품습니다. 이것도 일종의 괴로움입니다. 이 앙갚음하려는 마음을 뿌리로 삼은 자에게는 언젠가 그것이 이루어집니다. 그런 환경에서 드러납니다. 그런 환경이 생겨 그 환경에 태어나, 그 jāti로 앙갚음을…

hungihilalā ara karana.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæla dæmīmē kriyākārītvayaṭa pirisak hædenavā kiyalā. ē okkoma karma vipākayaṭa anukūlava ēgollō eka karagatta vaḍapata. ēgollō tērenavā. nodagevvot svabhāva dharmayan hadalā tiyenavā. ēkē krama dekama ekama.

그물 던지는 일에 한 무리가 생겨난다는 것입니다. 그것은 모두 karma vipāka에 맞게 그들이 스스로 마련한 일입니다. 그들도 알아차립니다. 그들이 하지 않아도 자연이 마련해 놓았습니다. 두 방식이 다 같습니다.

mara

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kanna yathārthaya dakina ekayi. karma vipākaya dækkana

실상을 보는 것, karma vipāka를 보는 것입니다.

sāra dharma kana tava paṭiyak innavā. mokada oya an̆da bava mohu karagena rūra bava dik karagena īṭa paṭṭiya śaktiyak. oya kaṭṭiya athæra tavat śaktiyak tiyenavā. idiripat vennat balaya.

sāra dharma를 먹어 치우는 또 한 무리가 있습니다. 눈멂을 moha로 삼고 사나움을 펼친 데 따른 힘 때문입니다. 그 무리 말고도 또 하나의 힘이 있습니다. 앞으로 나서는 힘입니다.

hæbæyi ē vagēma hon̆da minissu velā hon̆da goḍaṭama enavā. uddha velā pēnna vanavā. ehema ide. api anu maḍavannē næha. kohoma kiyalā dannavuṇu upakramaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sāra karma sak nāsa karalā sata akusalayen denna velā hiṭapu dǣna samādhiyaṭa sata akusalayaṭa væṭinat karapuhama kaṭayutu karuvahama sāra dharma kā dæmmalā haraya kā dæmuvaṭa bayaṭa pat vunā. harē kāma hara kā kiyannā vū saṁsārayen gihillā haraka kā kiyana eka.

sāra dharma를 망가뜨리고 dasa akusala에 빠져 있던 이들이, dasa akusala에 떨어져 일을 벌이고 sāra dharma를 먹어 치우고, 알맹이(hara)를 먹어 치웠기에(kā) 두려움에 빠졌습니다. '알맹이를 먹은(hara kā)' saṃsāra를 거쳐 'harakā'(소)라는 것이 되었습니다.

etana gihillā upāsa.

그곳에 가서 태어납니다.

harē kāmya mokada? ætta peni penī vahavā. væhīmaṭa bæhælā. paṭan gatta væḍapilak nisā etanin ārambha karalā tamayi harēkāda.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

harē kāmuva dennek ēka kaḷā. vapa dennāpu dennama ætta vahanavā. satyaya vahalalā vaḍak nǣhæ praśnayak næhæ. kiyalā mē vidihaṭa ara dharma vināśa karanna. sāradhama vasalā dana nam ēkaṭa namak tibavā aru tamā vassāhapu ekak. ara tamā væi. sahapuvē vassayi væssī kiyalā nam an dekak dāgatta minissu anna sāra dharma vahalā hik sādukāraya vidyāva mahala aru tamayi vahalā giyannē. araka tamayi pahapē vassā væs kiyannē atda ekak dāgattā

'알맹이를 먹은' 일을 둘이 했습니다. 둘 다 진실을 덮었습니다. '진실을 덮어도 아무 상관없다, 문제없다' 하며 그렇게 dharma를 망가뜨립니다. sāra dharma를 덮어 버렸기에 거기에 이름을 붙였습니다. 저것이 '덮은 것(vassā)', 저것이 'væssī'라고, 그 두 이름을 얻은 사람들이 sāra dharma를 덮고 간 자들입니다. 그래서 'vassā', 'væssī'라 하여 두 이름을 얻었습니다.

sǣma haṭekma ga ōka ælanavā. kavenek kohomada karannē andu velā dannam karalanna yā gihillā tan elanna. dānavā kollen dayi dānava dalā eyā jaya araganna elapu ekāṭa elapu saṁsārayen eṭa mokada karannē eḷuva eḷuvā kiyalā hitak kiyi upadi eḷu eḷu saṁsārayen gihillā eḷu jātiya upadina tava kenek vaśayen maralaṁka gālā tavenavā hon̆daṭa mama kalanavā. væṭa denavā. bæṭuva etāilā bæṭalū saṁskāraya bæṭalū kiyana jāti mokakda? ūtayaṭa upāsaya venna. bæṭa vinnaeka upāsaya venna. elakaṭa ē upāsuva.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anungaya oluvaṭa gahalā anun barāpaṭa baṭa oluvaṭa gahalā anrinna vena mokak ē oluvaṭa pārak gahalā eḷuva maraṇa tā. sā varaṇaya vināśaya karapuvahamani lōkē ticca sasa dhātuva næti velā. ēstu roḍu bat vunā.

남의 머리를 치고, 남을 짐짝처럼 머리를 쳐서… 그렇게 머리를 한 대 쳐서 죽이는 것입니다. 알맹이를 없애 버리자 세상에 있던 알맹이 성분(sāra dhātu)이 사라졌습니다. 쭉정이가 되어 버렸습니다.

ēka kelē kavuda? daka akusalayen siddha karalā lōkayaṭa pāpaya karapu. lōkē āhāraya satē næti karapu aya. ēgo væḍa piḷiiya. ehenam

그것을 누가 했습니까? dasa akusala로 저질러 세상에 악을 행한 이들, 세상 먹을거리의 알맹이를 없앤 이들입니다. 그들이 벌인 일입니다.

baṇigevanna vana kavuda torak nasana kavuda ehenam mokada karannē elapu ekā ēken sāra tarama æcca karannē ūṭē īlanna enavā. olutanna gihillā ṭalā rasen gevanna enavā. ara rāpa kavuda rat iyana anun velanna gilā sāgamayen nætiraṭa hiṭiyāṭa magin nayaga karanna ōka ropa eka ōgana kavuruha budupiyāṇan vahansē enam dækalā tiyenavā hētuphala næ lassanna dæka mat monavā karanna. ōka āpuvā ūganavā. n vahansē mas māsala kǣ valdak nǣha kiyalā dæk oya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn oya siyum dharmaya dakinna bæri aya kiyanavā anaka occara apalā ahiṁsaka ahiṁsaka nam satayek venavā. ahinsa kenek deviya ekē brahmaya eka. arthayak nætuva hiṭavana ātayō anātayō anātha sat ahiṁsakatuu kohevat lōkaya. ahiṁsakanat satek venna. ahinka kiyannē hiṁsā nokam kāṭavat hiṁsā næti kiyana eka satek kivvē. ahinka nam eyā deviyē iurahmaya. menna yahapat manussaya kiyalā avadi ahinkayi.

이제 그 미묘한 dharma를 보지 못하는 이들은 '아이고, 저렇게 순한(ahiṃsaka) 짐승이' 하고 말합니다. 정말 ahiṃsaka라면 그는 deva, brahma입니다. 뜻 없이 떠도는 것은 의지할 데 없는(anātha) 중생입니다. ahiṃsaka란 누구도 해치지 않는다는 말인데, 그것을 짐승에게 씁니다. ahiṃsaka라면 그는 deva나 brahma입니다. '여기 좋은 사람이 있다', 그것이 ahiṃsaka입니다.

ahiṁsaka tiyena vacanē niyama arthayak ada kālā anāthen ahiṁsa kiyana vacana dālā anātha śaktiya arthayak nætuva yana sakya arthayak nætuva særisarā unṭa tiyenavā anātha satya ehenam tirinna anāgataya mē arthaya anāgataya kisima harayak næti arthayak næ jīvita

ahiṃsaka라는 낱말의 참뜻을 오늘날 잃어버리고 anātha 자리에 ahiṃsaka를 넣었습니다. anātha란 뜻 없이 떠도는 중생입니다. 그러니 그들의 앞날은… 아무 알맹이도 뜻도 없는 삶입니다.

mona tiyan anukampā karana mokakda karannē ovunṭa anuvakampā venna kiv api anukampāna kiya mokada pāpaya velā pāpaya vipākaya gevanna giyat tanma kampā venna kiyanam apiṭat ektarā vipākayak. ēkat apit koṭas velā hitam jātiya marena.

그렇다면 가엾게 여긴다는 건 무엇을 하는 것입니까? 그들을 가엾게 여기라고 했지만 왜 그렇습니까? 악이 되어 그 vipāka를 갚으러 가는 것에 우리가 흔들린다면, 우리에게도 일종의 vipāka가 됩니다. 우리도 그 몫에 끼어들어 그 jāti에 이어지는 것입니다.

dīlā tiyenavā poḍḍak duk venna hētuva kanun pættakena æn̆di gæhanna væḍiyen kiyadā manussayō velā in̆dalā dæn api duk venavā puvalen venavā mata dakinakoṭa harakak kapana hæti mē kiyana ekak kēdak venavā. issellā pera bavavala aragollanṭa poḍḍak kavul velā hiṭā santōsanna. ēka vipāsaya duk devik næ. hæbæyi budupiyāṇan vahansē oya eka kapana dækalā dut allapu væḍē sun sūkara ōṭa koccara kapanna ē dæn anē kivvē nænṭa avadhāna kiyalā tērenna næ

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ov ēkat tiyenavā. yamkisi pudgalayek oya harakka væḍa kaḷā vāgē anit pætta værak karana ē kiyannē īṭa passē karanavā yahapat dēva oya velāvagē yahapat pravr̥tta vipāka vaśayen enavā. ayahapattaṭa paṭisandha vipāka vaśayen hædenavā. harakā velāva upadinavā. prati vipākayen bērenna ṭikak hambavenavā. ē atara karapu yahapat dēval. hon̆dayi narakayi dekama eka karana minissu. ada hon̆da karalā naraka karalā kenek hon̆dut karalā. dæn itin hon̆da karapu ekat enna ōnæpa. īḷan̆ga davasē hon̆da karapu ekayi. īṭa issara davasē nara karapu ekat vipāka inna ōnē. eka vipākayaṭa harakā velā upadinavā. anunṭa monavā hari karapu vahapatak nesā harakā bērilā pinvanā velā upadinā. piṭa jīvat vanna ehemat tiyenna.

예, 그런 것도 있습니다. 어떤 사람이 앞서 말한 '소의 짓'을 하는 한편 다른 쪽으로는 좋은 일도 합니다. 그러면 좋은 일은 pavatti vipāka로 오고, 나쁜 일은 paṭisandhi vipāka로 맺혀 소로 태어납니다. 그 사이에 한 좋은 일 덕분에 그 vipāka에서 조금 벗어날 길을 얻습니다. 좋은 일과 나쁜 일을 둘 다 하는 사람들이 있습니다. 오늘 좋은 일 하고 나쁜 일 하고, 또 좋은 일도 합니다. 그러면 좋은 일도 와야 하고, 다음 날 한 좋은 일과 그 전날 한 나쁜 일도 vipāka로 와야 합니다. 한 vipāka로 소가 되어 태어납니다. 남에게 베푼 어떤 도움 덕에 소가 벗어나 복 받은 몸으로 태어나기도 합니다. 그렇게 사는 일도 있습니다.

mihi ma hara meyā hara ka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mehi haraya āpuvahama mē hara kalla mehi kiyannē maha poḷovē poḷovē tibena hariya kiyannē mē apiṭa vadāva

여기서 '알맹이(hara)'가 나오는데, 'mihi hara'에서 'mihi'란 큰 땅, 곧 땅에 있는 알맹이를 말합니다.

anurādīman pāḷu karā mē poḷova nikaruva vidihaṭa væḍa karalā mē mehi harē kiyana vadāva ādæm hāmu anuga dæn anunu vaṭṭak hadalā piṭavalā tiyalā pōra gālā hadanakan in̆dalā yanavā kiyalā vak karalā enavā nuvata ṭikak væla gahaṭa vakkana. kadāvak ivarayit

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

æti velā mehi harē kǣ. mehi harē kāpu ekāṭada gihillā en ē saṁskārayen dī mehi harak saṁskārayen mehi hara kāṭa kiyalā āpahugevā koyi tæna karalā ābahuga koyi tæna vināśa kaḷā nam koyi tænin māpahugevanna jātiya kayak labā dīlā. padē galaṭa læbena kohoma hari etakoṭa ū ohu kāpu eka nævata lōkayaṭa denna etana gihapena. dæn bērenna

…mihi의 알맹이를 먹었습니다. mihi의 알맹이를 먹은 자에게는 그 saṅkhāra로 'mihi harak'(물소)가 되어, 'mihi hara kā'라 하여 되갚게 합니다. 어디서 망가뜨렸으면 그곳에서 되갚도록 jāti의 몸을 줍니다. 어떻게든 그가 먹은 것을 다시 세상에 돌려주려고 그곳에 태어납니다. 이제 벗어날 수 있겠습니까?

puḷuvanda anukē lu væra kapalā, kōl væra kapalā mē gaha kapalā gahaṭa uṇu vatura vat karanā bērunā kiyalā hitāna innaha vilā hita mihara kālā ipidilā ara minihāṭama inna kāgē hari. itin tala tā kōṭamat karā maṭa kohodō kakuṭa ædiyi. dannāva væḍalā monavā karannē avasānaya saraya vaṭagama atilā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēkat ektarā mē harē kālā kālā ivarayi ta. dæn harē harē tiyena velāvē eka hari apiṭayi mē harak evi. dæn harē kālā ivarayi dæn tiyennē giri

이것도 일종의… 알맹이를 먹고 먹어 다 먹어 치웠습니다. 알맹이가 있을 때는 그나마 우리에게 소라도 있었습니다. 이제 알맹이를 다 먹었으니 남은 것은…

dæn itin mokada vennē? harāprakāranna ē pāpa karramaya kevana sat ē kālē ivaralā dæn. dæn harāpakāraya kiyagana hari

이제 어떻게 됩니까? 그 악한 karma를 갚던 중생들의 그 시절은 이제 끝났습니다. 이제 하는 것은 알맹이가 아닙니다.

dæn anit karannē mokada harē nemeyi. harayen ehā tiyanē gini ōkaṭa giniganna. ginivā nam dæn upadinna tiyannē ginikan lōkayāṭa maḍa denavā. maḍa kanna upadinna tiyavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn harēkāpaya næti venakoṭa ē kālēlā ivarayi. dæn gini mada kana koṭasaṭa giyāṭa passē tennē læv gini haṭagena dævilā vināśa velā yanavā. jalayen vilāsa velā yannē. mahā vināśayaṭa velā mahā dukkhan vena vināśa venavā.

이제 알맹이 먹기가 없어지면 그 시절은 끝납니다. 이제 불과 진흙을 먹는 쪽으로 가고 나면 산불이 일어 타서 망가지고, 물에 휩쓸려 망가집니다. 큰 파괴에 이르러 큰 괴로움 속에 무너집니다.

epasavilā balanna eka dæn lōka dharmatāvaya daruvā . etakoṭa haraya kāla ivarayi dasa akusalaya ven velā innavānam dasa kusalaye ye yedunānam ē tamayi hari. dæn dasa kusalaya bālā ivarayi. dæn dasa akusalaya bō karalā ivarayi. dæn oṭa kanna deyak næhæ. tā tiyenavā sēsa mātrayak kiyanna tæna.

그러니 보십시오, 이것이 세상의 dharma 이치입니다. 그러면 알맹이는 다 먹었습니다. dasa akusala를 멀리하고 dasa kusala에 힘썼다면 그것이 옳은 길입니다. 이제 dasa kusala는 다 줄어들었고 dasa akusala는 다 불어났습니다. 이제 먹을 것이 없습니다. 남은 찌꺼기만 있을 뿐입니다.

dasa akusalayen pera jīvitayak gata karanna vidihak nætika varasalā tiyenavā. ē paramaṭa lōkē genāma. ehenam dæn ara sāpu kaṭṭiyē ē kaṭṭiyak dæn ivarayi.

dasa akusala 없이는 삶을 꾸릴 길이 없게 되어 버렸습니다. 세상을 그 지경까지 끌고 왔습니다. 그러니 이제 그렇게 먹던 무리도 끝났습니다.

dæn mokada karannē? kālā kālē velā dæn kisima kulayak nǣhæ ammā pēnnet næhæ tātā penā bana kulaya sihu karagamana kaṭṭiya

이제 어떻게 됩니까? 먹고 먹어 이제 아무 가문(kula)도 없고, 어머니도 보이지 않고 아버지도 보이지 않는…

kālayayi tiyenna. mama ēkaṭat upāḷē pu karanavā kiyalā kiyannē kulē ṭa poḍi kulakena namak ū kulā kukulā kiyalā kukulayi kālē ṭatana kukul tē hara hon̆daṭa pēnavā. gandhiya pahaṭa atenavā. mokakda ilā nama ot dam kālayak pāla velā tivaṭa kapala venna ban divaṭa hadalam kulē sādhāraṇa patya dæhæt velā laj jabāya næti karalā dæn bohōma sūtrayen tēra tiyenavā pūparaṭa patvelā saṁskārayak mavurun āṭa væḍi kalyāṇan denna. unmærilā giṭa passē mokada vennē kolē pūkuren kūlāna ihin tuilā kiyavanna ōnē. kuḍi væḍena kavadika kālayak æti kavada hari oyelā itara koḷot eka mada payataha

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mehema tamayi mē saṁskāraya yamkayada jātiya vidyāna

이렇게 'saṅkhāra가 어떠하면 jāti가 그러하다'는 것이 드러납니다.

ōna prēsiyaka ōnama vaṭaka ē tiyena væḍasalēn ma inna hatvayan giyahaṭa avula 20kaṭa ṭa issa velā mē misa ṭiyak ē giya kanṭi ma ara satyu pāpayaṭa vipākayanna saṁskāraya dāya æha okkoma sīlaya sahabalin pīlasya tin vināśa karana dænṭa pava ē ṭika gihillā upadinavā poḷō vināśa vīmē poḷa vila hærīma vināśaya sūlaskandhaya poḷovaṭa sambandha karalā tiyanna poḷo nimāva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sadaham amā sammā varaṣāva kiyana ekak. taru varaṣāvak lōkeṭa tiya. sadaham amā varaṣāva vasalā dālā. pūra daham varaṣāvak æti karanavā.

saddhamma amṛta 비라는 것이 있습니다. 세상에 내리는 비입니다. 그 saddhamma amṛta 비를 그치게 해 버리고 사나운 dharma의 비를 내리게 합니다.

īṭa parsa vidiyaṭa tǣgahā bæna bæna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

adharmayak vasvanna paṭan gat.

adharma를 퍼붓기 시작했습니다.

gorōgorō hema gadaha vahina dakinavā vināśaṭa vaṭa sadaham ma amārṭa kampāna saddaya ālōkaya tiya hon̆daṭa ehavara karuhāra assannak denna puḷuvanda væruva naā yana væhi

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ov

예.

danna mehemayi kāraṇa itin monavā hari kiyanna bæna hētu paraṇāya paṭicca samuppādayaṭa anukūlava pene tiye tava hindāk næ.

이것은 이런 까닭입니다. 그러니 아무렇게나 말할 수 없습니다. 원인과 결과, paṭicca samuppāda에 맞게 드러나 있는 것이지 다른 까닭은 없습니다.

dæn oya vana deyak mama hata kiyanna.

이제 그런 일 하나를 제가 말해 보겠습니다.

ekarak bonna viyam karana sanladī bara gānak viyalan karanavada væḍakaṭa næti vena væḍavaṭa mē saṁvudalanādī vagē væḍakaṭa næti nānātvaya ē vagēma hiṭiyadahas vala mē sapuva dīlā karana dāna suhapa apē tāga hāmuduruvō apē mē dēśapayan vahansē aha gsaya aha

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

buddha pūjāva kiyana eka natta katā karanavā misak etek katā karalā balannakō mē arat eka vana eka nætnam dæn ītanaya katā karalata apē dēṭa mē buddha pūjāva tiyena relput vena ekayi. mē ahara dāna vattuk tiyena ekayi koccara aparādhayak katā karana.

Buddha pūjā라는 것을 두고 이러쿵저러쿵 말들 하지만, 그렇게 말하는 것을 한번 보십시오. Buddha pūjā에 올리는 밥 한 그릇, 이 dāna 공양이 마치 얼마나 큰 잘못인 양 말합니다.

namut apē ayaṭa poḍḍak matakanā mē il gahas tana vala pera ekak pasuvāgena mē salli nātti karana ekat nættaṭa kalli ilan dæka apāgaya ganna kiyalā tiyat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

monavada æhuvalā tiyennē? buddha pūjāvaṭa tiyena batkayi pattaka telkayi tamayi mē lōkē vināśaya karan tamā mahoma vināśayak karanavā kiyalā.

무엇을 물었습니까? Buddha pūjā에 올리는 밥 한 접시와 등불 기름 한 접시가 이 세상을 망가뜨린다, 엄청난 파괴를 한다는 것입니다.

æyin ē pāpa situvilla læbunāda passē hon̆da dē naraka tamayi tiyennē. yahapat mokak hari siddha vunānē hæmadēma ekaṭa kiyanna onna ahaval kanna tamagē kenagolla nisā peni pata penīma vināśa vena bava dækka tavat vināśa venna hētuva tiyena hon̆da mātr̥kayak tiyena ēkat api naganna. ēken tamayi ōka nnē yi taka denna tiye buru mæn hindā tamayi eka venanna anna ehemayi lōka hæ satvayen ṭika pirak kara di pudgalayanṭa pēnnē anēda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hon̆dak karapu hindā narakak vuṇā kiyalā narakak karapu hindā narakak vunā kiyannā vū dharma nyāya ganna hon̆dak vunok venavā kiya dharma nyāya ganna puḷuvankamak hētuvaṭa anukūlayi phalaya n̆dilā bæluvanam hētu phalaya balanna.

'좋은 일을 해서 나쁜 일이 생겼다'고 하면, '나쁜 일을 해서 나쁜 일이 생긴다', '좋은 일을 하면 좋은 일이 생긴다'는 dharma의 이치를 받아들일 수가 없습니다. 결과가 원인에 맞는지 살펴본다면, 원인과 결과를 살펴보십시오.

ēkayi balanna ē lōkayā hæmalēn dæn hon̆dayi oya katāvaya oppu karanna puḷuvan. eyā mona hētu valinda eyā oppu karannē mona katāvinda oppu karannē saṁvætak hadapu nisā lōkayak vināśa venna yanavā kiyalā

그것을 보십시오. 그 세상 사람이 그 말을 증명할 수 있겠습니까? 무슨 까닭으로, 무슨 이야기로 증명하겠습니까? 공양을 차렸기 때문에 세상이 망가져 간다고 말입니다.

dæn ēkaṭa tēru vakyannē rāpayak vidihaṭa pratiphalaya etanak tiyenavādiya a yamkisiruvan

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

guṇayaṭa daru karalā hadana diyakadī api kiyanavā ōkaṭa budurajāṇan vahansē kiyalā namak kala hadānna. buddha pratimāva kiyana saṁkēta pratimāvaka budurajāṇan vahansē kiyalā api yaṁsa ākārayen vipādanaya karalā tiyenavā nē dæn api hitamukūlayak ipadavalā.

어떤 덕을 기리며 무엇을 만들 때 우리는 '여기에 Buddha라는 이름을 붙이자'고 합니다. Buddha 상이라는 상징 조각을 우리는 어떤 식으로 Buddha라고 풀이해 놓지 않았습니까. 이제 한 가지를 생각해 봅시다.

menna janādhipati kivvot mokakda?

'여기 대통령이 있다'고 하면 무엇입니까?

janāda panati inna hindāk ganna kapu ahasa buduāṇan vahansē apahade dānnē næha.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

api dakinna ōnē saṁcētaya saṁkētayak vaśayen hiṭalā gattā ē praśnē næha.

우리는 그것을 상징으로, 상징으로 세워 놓은 것으로 보아야 합니다. 그러면 문제가 없습니다.

ov in mē buduhāmuduruvō divaraṭa pasē hariyanna dæn api purudu velā tiyennē apē buduhāmuduruvō mē innē kiyalā.

예, 그런데 이제 우리는 '우리 Buddha가 여기 계신다'고 여기는 데 길들어 있습니다.

dæn oya rūpaya mokakda samādhipatināva samādhipatimāvayi buddha rūpaya kiyannē mokakda? yamkisi samādhiyaṭa pihiṭannē menna mehemayi. samādhiya rūpayaṭa samādhiyaṭa uḍagannē menna mehemayi. mul kālaya āvēṭa samādhi pratimāvaka buddha rūpaya kiyana kenek.

이제 그 모습은 무엇입니까? samādhi 상입니다. samādhi 상, Buddha 상이라는 것은 무엇입니까? '어떤 samādhi에 이렇게 자리 잡는다, 이렇게 samādhi에 든다'는 것입니다. 처음에는 samādhi 상이 나왔고, 그것을 Buddha 상이라고 한 것입니다.

etakoṭa yamkisi rūpayak sakas kirīmēdī ē an̆gapasa okkoma sakas karalā aragenat apiē buduhāmuduruvō kiyanna. saṁkētavat kara gænīma hadāgatta vastu kiyalā tiyenavā. saṁkēta vastuvak saṁkēta vastuvak adahanna. etakoṭa yam vidihaki apiṭa ēkē aḍupāḍuvak inna ēka balapāra.

그러니 어떤 모습을 빚을 때 그 팔다리를 다 빚어 놓고서 우리는 그것을 Buddha라고 부릅니다. 상징으로 삼으려 만든 물건이라는 것이 있습니다. 상징 물건을 받드는 것입니다. 그러면 어떤 식으로든 거기서 우리가 모자람을 보면 그것이 영향을 줍니다.

oya hæma dēkama tiyenavā saṁkētayak. oya kiyana saṁkīta sampūrṇama api gattot ehema ē mūla rūpayama gattē. galapanna bæhenavā eka yōsanna

모든 것에는 상징이 있습니다. 그 상징을 온통 그대로 받아들인다면 그 본래 모습 자체를 받아들인 것이 됩니다. 들어맞지 않게 됩니다.

a

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka pudgalayō lōkayē uppadjamānāva uppaddet atamahamō adhuṭiyō appaṭinō appalō ājisa vigrahaya karalā tiyenavā. ē kiyannē budupiyāṇan vahansēṭa nama karanna deyak nīrōjaya pahaḷa karanna bæ.

'Ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati … adutiyo appaṭimo appaṭibhāgo …'라고 풀이해 놓았습니다. 곧 Buddha에게는 견줄 것이 없어 그 모습을 드러내 만들 수 없다는 것입니다.

mē budupiyāṇan vahansē kiyannē sintaya vasvala hinā pūtikāraya dvē pūtikārayak haralā kiyanna puḷuvan. hæbæyi ē buduhāmuduruvō ō dhamma pak sō ma buduhāmuduruvō pada budun? pūtikārayaṭa hudu venavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka budurajāṇan vahansē budurajāṇan vahansē kiyannē guṇa ḷamayakin guṇa ḷamayaka budurajāṇan vahansē ō bhagavā oya bhāga arahaṁ sammā sambuddha vidyāṇa sampannaṭa lōka vidara pisa dhammasā sattā buddhayō bhagavā itin bhāgaya riṭayak tiyena guṇayayi bunē ēka guṇaya

그 Buddha, Buddha라는 것은 덕의 모음, 덕의 모음이 Buddha입니다. 'Iti pi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno … lokavidū … satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā'. … 그 덕이 Buddha입니다.

ci pasṭhānaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

avabōdha kirīma satyāva avabōdha kirīmenṭa buddhōjana kiyalā mē pennalā tiyenavā mē avāhaya śarīrayaṭa budan kiyalā vacanayak dak næ. hæbæyi oya tuḷin pudu vidyāva. hæbæyi śarīraya budunna.

깨닫는 것, 진리를 깨닫는 것을 'buddho'라 한다고 여기 보여 놓았습니다. 몸을 Buddha라 하는 낱말은 없습니다. 하지만 그 몸을 통해 Buddha가 드러납니다. 그렇지만 몸이 Buddha인 것은 아닙니다.

dæn oyāgē gæm̆bura

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

śarīraya tuḷin yamkisi guṇayak vidyāmāna venavā. ēka kriyāven saha katāven tamayi yam guṇayak vidyāmānaya hæē. hæbæyi kriyāvavat katāvavat nemeyi budun kiyannē. ē kriyāva tuḷin katāva tuḷin aṁśu mātrayak hari apiṭa bun deyak venavā.

몸을 통해 어떤 덕이 드러납니다. 행동과 말로써 어떤 덕이 드러납니다. 하지만 행동도 말도 Buddha가 아닙니다. 그 행동과 말을 통해 티끌만큼이라도 우리에게 Buddha가 알려지는 것입니다.

dæn a apitumaka hon̆da udāharaṇayak kiyanna. manussayek tænavā oya sin̆durak vana koran pætta apiṭa kiyanna puḷuvanda anna ēda mahattaya tænada anna guruvara tænada

이제 좋은 예를 하나 들어 보겠습니다. 한 사람이 저 모퉁이 쪽에 서 있습니다. 우리가 '저기 의사 선생님이 서 있다', '저기 선생님이 서 있다'고 말할 수 있겠습니까?

eyā an̆duranna nætnam eyā karana væḍē puḷuvan danna ē velāvangē iṭa upattanna dæn eyā veda mahattaya kiyannē mē veda mahattayā ān veda mahattayā yanavā kiyalā api kiyanavā. ān apē bukumā yanavā kiyalā tiye. eyā ena hin̆dagalā kora kolla vagē ǣṭa pættaka anna pætta giyaha. ā ē mahat eyā. ahuva eyā kavuda eyā koheda api ehema ekak ahannavā.

그를 알아보지 못한다면, 그가 하는 일을 알게 될 때에야 '저 의사 선생님', '저기 의사 선생님이 가신다'고 우리는 말합니다. '저기 우리 아무개가 간다'고도 하지요. 그가 앉아 있다가 저쪽으로 가면 '아, 그분이구나' 합니다. 그렇지 않으면 그가 누구냐, 어디 사람이냐고 묻습니다.

eyā ehat vedavan karanakoṭa paṭan gatta ā næ veda mahatta veda mahattayā kiyana tīraṇaya dunnē kayaṭa kayaṭa venna puḷuvan? kayaṭa venna bæri vuṇānada?

그가 의술을 펴기 시작했을 때 '의사 선생님'이 된 것입니다. '의사 선생님'이라는 판정을 몸에 준 것입니까? 몸이 그것일 수 있습니까? 몸일 수는 없지 않습니까?

guṇaya tuḷin budun dækkā nisā kaya tuḷin budun dækka

덕을 통해 Buddha를 보았기에 몸을 통해서도 Buddha를 본 것입니다.

dæn pukpusāya ajjuruvadanārāmayaṭa budurajāṇan vahansēgen hambennamayi padakamat patlā sautaya sarayenā atara maga sidu kuṭuva budurajāṇan vahansē vana gæhat pæyak ma kiyalā katā kaḷā. yāma dekak vahanam katā kaḷē. atanatē pāndara yāma venakoṭa budurajāṇan vahansē yāvanna ēt tiyena mamayi budun tiya ævætna koheda yanna

이제 Pukkusāti가 Jetavana ārāma로 Buddha를 뵈러 걸어서 길을 나섰습니다. 가는 길에 옹기장이 오두막에서 Buddha와 함께 머물게 되어, 밤새 두 yāma 동안 이야기를 나누었습니다. 새벽 yāma가 되자 Buddha께서 '벗이여, 어디로 가는가' 하고 물으셨습니다.

ævætna mama yanavā mē bhāgatan vahansē hambavenna budun vahansē ækin yanavā tra jēta vana ārāma kiyana atara tamayi mē tiya dæn etana metana kavuda idagalā tiyennē pævætma baṇa ehema ahanna kæmatiyi ohu pævata ma hari kæmatiya pævætna kiyalama uttara

'벗이여, 나는 Bhagavā를 뵈러 Jetavana ārāma로 갑니다.' 그 자리에 함께 앉아 있던 분이 누구였습니까? '벗이여, dharma를 듣고 싶은가?' '예, 벗이여, 듣고 싶습니다.' 이렇게 대답했습니다.

dharma dēśanāva anē svāmīn vara kamā vennē. mama oba vahansēṭa ævættak vidiha nama katā karā maga dænuvat karana oba vahansē maṭa sēlu saraṇa venna oba vahansē mā kerehi dayāven anusampāven ē sthānayaṭa tiyenna kiyalā an̆da bohōma gauravayen illā hiṭiyā anē svāmīni mama ē ṭara samā dharma dēśanā karanna pat dharma dēśanā karā passē rūpaya næt vuṇada ehenam dharmaya tuḷin budun dakinna nisak rūpaya tuḷin badun dakinna bæha. mē uttara.

dharma 설법을 듣고 나서 '아, 스님, 용서해 주십시오. 제가 몰라 벗이라 부르며 이야기했습니다. 길을 깨우쳐 주신 스님께서 제 의지처가 되어 주십시오. 저를 가엾이 여겨 주십시오' 하고 매우 공손히 청했습니다. dharma 설법을 들은 뒤에 형상이 사라졌습니까? 그러니 dharma를 통해서만 Buddha를 볼 수 있지 형상을 통해 Buddha를 볼 수 없습니다. 이것이 대답입니다.

ehenam api budun kivvē rūpayaṭa neme. veda mahattayā kiyannē guruvarayā kiyannē rūpaya. yam vedakamak yamkisi vidyāmāna vuṇā nam ē rūpaya mulinma tamayi vidyāmāna vunē. ē venakama kriyāva tuḷin tathāva tuḷin opnavā dækalā ē tuḷin veda mahatmayā kiyalā katā karanā. gurukama kriyāva tuḷin katā tuḷin vidyāmānaya venavā dækalā guruvarayālā katā karā. budubhava rūpaya tuḷin kriyāva tuḷin katā tuḷin vidyāmānavala dækaṭa passē budupiyāṇan vahansē kiyalā katā karanā.

그러니 우리가 Buddha라 한 것은 형상이 아닙니다. '의사 선생님', '선생님'이라는 것도 형상이 아닙니다. 어떤 의술이 드러났다면 먼저 그 형상을 통해 드러났습니다. 행동과 말을 통해 그것을 보고서 '의사 선생님'이라 부릅니다. 가르침이 행동과 말을 통해 드러나는 것을 보고 '선생님'이라 불렀습니다. Buddha 됨이 형상과 행동과 말을 통해 드러나는 것을 보고 나서 'Buddha'라 부르는 것입니다.

budupiyāṇan vahansē evunē mē rūpaya nē. ēka dā vakkali hāmuduruvō balāga inna diṭ vakkali innā pūtikāya. ē dhammaṁ pasō makkala tunusaya balā inna bēri dakinna puḷuvanda? dharmaya dakinna. buparaṇa kiyana ekak

Buddha께서 이 형상이었습니까? 그래서 Vakkali 스님이 바라보고만 있을 때, 'Vakkali여, 이 썩을 몸(pūtikāya)을 보아 무엇하랴. yo dhammaṃ passati so maṃ passati'라 하셨습니다. 몸을 바라보고 있다고 볼 수 있겠습니까? dharma를 보아야 합니다.

ov dæn ada balamukō buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi kiyalā ada kiyanavā. dæn buduhāmuduruvō puduvā pālanē dhammaṁ saraṇaṁ gacchā saṁraṇaṁ gacchā kiyanna tiyennē pinvakāra buddha saralaṁ kiyanna puḷuvan rūpayaṭa baduntiyanē enavada rūpayaṭa budan kiyanavā nēda? rūpayaṭa budun kivvē næti apē rūpayaṭa budun kivvē mē haranē budun kivvē a vasara

예, 오늘날을 보면 'Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 말합니다. 'Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi'라고 하는데… 형상에다 'Buddhaṃ saraṇaṃ'이라 할 수 있습니까? 형상을 Buddha라 하지 않습니까? 우리는 형상을 Buddha라 한 것이 아니라 그 알맹이를 Buddha라 했습니다.

dharmaya tuḷin budun dakinna. ē san̆dahā avaśya karana

dharma를 통해 Buddha를 보아야 합니다. 그러려면 필요한 것이…

eriyavvā buddha sāṁśayak mē tin utna ara kuin mē guṇa eka guṇak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

maṭa puḷuvan hæṭiyaṭa guṇayōgamvanna samma rūpi hadanavā. ēka guṇa.

제가 할 수 있는 만큼 덕을 담아 형상을 만듭니다. 그것이 덕입니다.

kānṭa guṇayak opanæn vaennā nam ē hadapu issarāḍiya kalipuraṭa ahuvet næ ē rūpaya ē cittarāṭa ahuvet kānta ruva pudunē tiyena kānta mātayak ēṭa hiṭiyā etakoṭa api oten ē budutiya dunna anna api atu pāriva dæruvēda kiyanna api labā sataya katā karanavā. namut dr̥ṣṭiyen mahā velāyi kiyana ē pama uddēśan avattuukam mamāyana hatana o udesā karana vastuvak mamāyanaya karana api hiten aṭahana mattaya ōgaten nirmā karaganna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dēka pūjāva karana tan dæn api metendiṭi karanavā budu dāṇa hataya nirmāṇaya karalā mavāyanattamaya oha hōdēla pūjā etipi kirīma ādī kiyanavā kiyalā aturāvala pennalā tiyenavā uddēśa vat

pūjā를 하는 곳에서 우리는 이제 Buddha 모습을 만들어 그것을 내 것으로 삼아 씻기고 pūjā 하는 따위를 하는데, 이를 aṭṭhakathā에서 'uddesika'라 하여 보여 놓았습니다.

ehema deyak budurajāṇan vahansē dēśanā kara uddēśikattukam maya namatna odesāvak karana vastuvak næn budurajāṇan vahansēṭa udasārūpak hadanna bǣ hadana pamana buduhāmuduruvō nemeyi sdaṭa taram pramādaha taram pramāṇayakvat bilin mehemayi kiyalā

Buddha께서 그런 것을 설하셨습니까? 'uddesika cetiya', 곧 무엇을 기리어 만든 물건이라는 것은 없습니다. Buddha를 기리어 형상을 만들 수는 없습니다. 만든 것은 Buddha가 아닙니다. 크기조차 '이만하다'고 보여 줄 수 없습니다.

pennanna bæhæ. dæn api samādhi pratimāvak tiyenavā nisā samādhiyaka ākāraya pennana pratimāvak. pennenavā nisā buddha pratimāva kohoma pennannē.

이제 우리에게 samādhi 상, 곧 samādhi의 모습을 보여 주는 상이 있습니다. 그것이 그것을 보여 주는 것이라면 Buddha 상은 무엇을 보여 줍니까?

n api væradiṭa ākalpa gattot dr̥ṣṭiya anuva yōkin. yara dr̥ṭiyakin bænnot apiṭa ēka ēkē bādha venavā.

우리가 그릇된 생각을 품으면, 곧 그릇된 diṭṭhi로 보면 그것이 우리에게 걸림돌이 됩니다.

æmeliyama dakinna ōnē guṇa valin budun dakinna ōna. yam sittaṭakukaṭa samādhiyakin puḷuvan samādhānama guṇayak okvan ganna eyi eshak taranvat budunnē hara. hæbæyi bhūtikāraya nam hæda ūtikāraya budun nema. kinsē ē vakkenā bhūtikāyanaka pūtikāya budun nemeyi

언제나 덕으로 Buddha를 보아야 합니다. 어떤 그림이나 samādhi로 덕을 조금이라도 담아낼 수 있다면, 그 티끌만큼이 Buddha의 알맹이입니다. 하지만 몸(pūtikāya)은 Buddha가 아닙니다. Vakkali에게 하셨듯이 썩을 몸은 Buddha가 아닙니다.

budun an̆duraganna buduvarennē edāgatta taram pramāṇayak kiyalā inna mokada budun kiyannē śarīrayat ekkaṭa saṁkētava ē sǣma aṁgayatarama pihiṭa guṇadharmayak ē guṇadharmaya svabhāvaya tamayi ē saṁkētayen pennannē.

Buddha를 알아보는 것은 크기가 얼마라고 하는 게 아닙니다. 왜냐하면 Buddha란 몸을 상징으로 삼아 그 모든 팔다리에 깃든 덕이며, 그 상징이 보여 주는 것은 그 덕의 성품이기 때문입니다.

yamkisi guṇa dharmayak api ḷan̆ga tibilā ēka śēṣa vecca koṭasak tiyenavā. kṣayavelā śēsa vecca koṭasak. anna ē guṇadharmayen kṣaya velā śēṣa vecca koṭasak tiyenavā śēṣa hevat śēsēsa rūpayen pennanna guṇa dharmayen sēvayalā ituru velā tiyenavā

우리에게 어떤 덕이 있다가 남은(sesa) 부분이 있습니다. 닳고(khaya) 남은 부분입니다. 그 덕에서 닳고 남은 부분이 있습니다. 형상으로 보여 주자면 덕에서 닳고 남아 있는 것입니다.

ehenam manussayanṭa vitarayi tava mē sattungē guṇa dharmayen ituru velā śakēsa vecca hariyak. ket tiyena manasa tava hara kena davada ket venna elā balanna æyi kes nættē kēsā tiyenavarada satumā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya kiyana mokada vennē mē kāmaya amr̥ttayak eyā lovanna. amr̥tyayak hæṭiyaṭa kāmaya lovanna gihillā æti vecca mōḍakama nisā tamayi lō ama velā upāsa.

그러면 어떻게 됩니까? 이 kāma를 amṛta로 여겨 맛보려 합니다. kāma를 amṛta로 맛보려다 생긴 어리석음 때문에 '세상(lō)-amṛta'가 되어 태어납니다.

amatta hæṭiya rōgayat. amata hæṭiya rōgaya piḷigatka upāsayaṭa ama velā upā rōma velā upā. manussayō amr̥tta hæṭiya lōkaya piḷigatta ehema manuṣyāvak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

amr̥ta dharmaya ṭika gatta kenāda manussayā sa manussayangē lōma kiyana ekayi katāgē lōma kiyana eka kiyalā kivvē mehek tiyena aya saṭa lōma væḍiyā. lōkaya amuktiya hæṭiyaṭa piḷigatta mōḍama nisā mulāva nisā lōma velā upadi

amṛta dharma를 조금 얻은 자가 사람입니까? 사람의 털(lōma)과 짐승의 털을 말할 때, 여기 있는 이들은 털이 더 많습니다. 세상을 amṛta로 받아들인 어리석음, 미혹 때문에 털(lōma)이 되어 태어납니다.

ara tattva haṭaganna ōnē ara prakaṭa īṭa passē ē tattvaya īḷan̆gaṭa etana eda mē saṁsārē bhavatāvantarāvē yanavā kiyannē. ov otanin gihillā hitanam sudra bavaṭa pat vunot ehema nævata vārayak ovunṭa mē manussayā kiyana tattvayen situvillak paha karanna bæri venavā. karma satvaya vædalā innē apramāṇayak karana pættaṭa væḍilā tiyenavā. dæn ē pættaṭama tamayi danna.

그 상태가 생겨나야 합니다. 그 뒤 그 상태가 다음으로 이어지는 것이 saṃsāra에서 bhava와 bhava 사이를 오간다는 것입니다. 예, 거기서 낮은(kṣudra) 처지에 떨어지면, 다시 사람의 처지에서 생각 하나 일으키기도 어려워집니다. karma의 힘이 끝없이 짓는 쪽으로 기울어 있습니다. 이제 그쪽으로만 갑니다.

kalā ænna ṭikak væḍi karanavā nam yamkisi mē mē oya rævakaṭa bænda bæmmada ṭikak væḍipura ekak nan navattanna ham vennē næha vināśaya nisā yantāk poḍik enakoṭa vidhāna pælat kararayak velā vihagat na. ē vagē satvara væṭahan kaḍā karalā giyā vagē tamayi cuddha diviya pættaṭa giyā. mahā galāsayak vāgē karaganna pavkanda velāva ædalā inna paṭan gālā ē āya bērilak hambē næha lōka vināśaya lōka vināśayakin bērenna puḷuvan āya manussāvak velāva kavula. sura vunāṭa pat lōka vināśaya

조금 더 보태면, 강에 쌓은 둑이 조금 더 넘치면 막을 수 없습니다. 무너지기 때문에 조금만 밀려와도 터져 버립니다. 그렇게 둑이 무너지듯이 낮은 삶 쪽으로 갔습니다. 큰 홍수처럼 악이 끌어당기기 시작합니다. 그러면 다시 벗어날 길이 없습니다. 세상의 파괴입니다. 세상의 파괴에서 벗어나려면 다시 사람의 처지가 되어야 합니다. 그렇지 않으면 세상의 파괴에 이릅니다.

etanadi siddha vennē lōka vināśayaṭa patvenakoṭa ē upadina kæna sateknē. etanin ara saṁjātika avasthāvaṭa manavā isse maṭa tayak pavatvanna lōkayak næti venavā. dævilā istara. hæbæyi saṁjātayakayi īṭa vaḍā rūpak tamayi sāmānyayen ginnakaṭa sāmānya uṣmaya ēka dænennē. hæbæyi etana giyalā upannaṭa pat venavā. mē lōkayaṭa elbanna جزirīta kasaraya dæn. ē nisā æsa, kana nāsaya, diva, kaya tiyena mē indriyan. otara venna divicca ara āsāvaṭa bæn̆dīcca aramuṇu dæn aramuṇu venna giyāna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

aramuṇu aḍanakoṭa anna ēka deyak venavā ara aparāpariya vēdanīya karmak. kiri puṇya karmayak tiyanam ēkaṭa parisaraya dayak hædenna ōnē. ē parisaraya hædinakoṭa ara aparā parivēdanaya puṇya karmayak dæn hædenna hētulak. hæbæyi ē parisaraya tiyenakan ēkaṭa edā hamba venavā. ē parisaraya vænasenakoṭa tamayi ēkaṭa

대상이 줄어들 때, 그때 한 가지가 일어납니다. 바로 aparāpariya vedanīya karma입니다. 어떤 puñña karma가 있다면 그에 맞는 환경이 생겨야 합니다. 그 환경이 생길 때 그 aparāpariya vedanīya puñña karma가 원인이 됩니다. 하지만 그 환경이 있는 동안은 그 몫을 받고, 그 환경이 무너질 때에야 그것이 다합니다.

keṭinnē. dæn api hitamukō paṁ vatura galalā āyē gihillā okkoma geval puḷuvan kalāgena

이제 홍수가 나서 물이 들이쳐 집들을 모두 휩쓸어 간 뒤를 생각해 봅시다.

giyāṭa passē ara patta haturan allapili ka hāmuduraka dæn tiyena haduran okkoma virayi okkoma hadurakan tiyena væṭa māyaṭa ævillā gæhuvē vaira bayagattē yakku velā hiṭiyē ara tiyenavā. ma jalasa tan turak tavalā naya kiyalā kalāgiṭa geval giyāṭa vagē anē maga vastuvē oya hayē api lā innē kohoma rækva tæna dæn itin anā ekā balāgena dæn itin okkoma eka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

arinda vaira tiyenavada okkoma ivarayi mokada vaira tibunē hētukāra vannā vū parisaraya tiyalā parisaraya næti velā iyot ē nisā dækicca vairayak ē sæpacca lōbha hitak kriyātmaka vidihaṭa menna mēka tamā antimē lōka vināśayaṭa mē lōka satyanṭa ākāraya aramuṇa

…다 끝났습니다. 왜냐하면 미움이 있었던 것은 그 원인이 되는 환경이 있어서였는데, 환경이 사라져 버리면 그 때문에 생긴 미움도, 그 탐하는 마음도 작동하지 않습니다. 바로 이것이 마지막 세상 파괴 때 이 세상 중생들에게 허공이 대상이 되는 방식입니다.

ākāśaya aramuṇu vunāma ākāśayē ē kiyannē a mē rūpāvacara vastuvak kāmāvacara ma vena aramuṇu venna deyak nætuva vunāhama ākāśaya aramuṇu venna paṭan gānnā.

허공이 대상이 되면, 곧 rūpāvacara 대상이든 kāmāvacara 대상이든 대상이 될 것이 없어지면 허공이 대상이 되기 시작합니다.

etakoṭa pāpa karmayen hiṭapu tirisaṁ gatta antarā bhavisayak nætnam ara kiyana saṁjātikava hiṭapu ē satvayā eyāṭa ekapāraṭa dhyahanna labanna puḷuvan kamak næhæ. namut ara pāpa pættaṭa næti vunāhama etanin midilā maṭṭamē kāmāvacara kusalayak nægilā.

그러면 악한 karma로 짐승으로 있던 이, antarā bhava에 있던 이, 또는 saṃjātika로 있던 그 중생은 단번에 jhāna를 얻을 수는 없습니다. 하지만 악한 쪽이 사라지면 거기서 풀려나 그 수준의 kāmāvacara kusala가 떠오릅니다.

ara aparāpari vēdanaya tuūla kara ædalā. ædilā hiṭan etaninma antara saṁjātīva jāti saṁjātiṭa pat vecca antaraba kayak labanavā. ēkayi labanakoṭa sugati kayak. ekkō dēva kayak ē gatiya catta kayak oya gattamaṭa gælapena ekak. etanin arapaṇu karanna tiyennē tāyi ākāśa velā. ē atyaka kālē givilā giyahama karasayen ēka jīvat vuṇā.

그 aparāpariya vedanīya karma가 끌어당겨, 거기서 saṃjāti에 이른 antarā bhava의 몸을 얻습니다. 얻을 때는 sugati의 몸, 곧 deva의 몸이나 그 성향에 맞는 몸입니다. 거기서 대상으로 삼을 것은 허공뿐입니다. 그 시절이 지나가면 그것으로 살아갑니다.

ēkaṭa ē aramaṭa dæn labanna puḷuvan brahma kāyaka venna dhyānayaṭa pat vena hitu labana sugata velā ēken dhyānaya labāganna metanin gihillā ān dhyāna lōkē upadinnavā. oba

그 뒤에는 brahma 몸을 얻을 수 있습니다. jhāna에 드는 마음을 얻어 sugati가 되고, 그로써 jhāna를 얻어 여기서 가서 jhāna 세계에 태어납니다.

hæma tadaekama yanna ehi parisaraya tiyena ekak. ēken be parisarayak nævennē. kæmættē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn ara eka katāvak tiyenavā a pa a aṭuyim̆bula kiyalā ekak tiyenavalu oya kāma lōkayē kāma duccata karapu ayaṭa kiyalā apāya upadinna. lassana devan gæna vāgē kāntāvak pēnavalu uḍa atavanu kaṭubila uḍa karu pahasaṭa hæra. karma sakdayama ævit lōkayak ōna. dæn akæmætten nemeyi naginna. ara tiyena kāma taṇhāven matvelā. kāma mōhayen mulāvaṭa patvelā. paturu gahagena naginā uda paṁcu eka pora kāgenavā. dakinakoṭa pallehā bǣvā. palleha nāta vannavā. kaṭṭika uḍanna āma palleha nāta vannavā kiyalā paturu gahagena bahivā palleha bahin̆dalā āyuḍa anna karma śaktiyaka ævi

이제 이런 이야기가 있습니다. 가시나무(simbali) 이야기가 있다고 합니다. kāma 세상에서 kāma 비행을 저지른 이들이 apāya에 태어나면, 가시나무 위에 고운 천녀 같은 여인이 보인다고 합니다. 위에서 손짓한다고 합니다. karma의 힘 자체가 그런 세상을 만들어 냅니다. 마지못해 오르는 것이 아닙니다. 그 kāma taṇhā에 취하고 kāma의 moha로 미혹되어, 가시에 찢기며 올라갑니다. 다 올라가서 보면 여인은 아래에 있습니다. 아래에서 손짓합니다. 그러면 '아래에서 손짓한다'며 찢기며 내려옵니다. 내려와 보면 다시 위에 있습니다. 바로 karma의 힘입니다.

nirantarayenma oya kriyāva nirantarayenma oya kriyāva venavā. itin mokada vennē? kavadā hari oya pāpaya vipākaya kavadā ivarenna niyan dr̥ṣṭiya etakamma ungē væḍē mokakda kæmættenma paduru gahagena uḍaṭa naginā pallahærena. uḍa nan̆gā pallahæra bæ. kavadā ara kāntāva hamba vennē nædhika sītalak enavā. ǣṭa penavā hon̆da. mokada karannē? sītalen bērenna duvagena gihilā panavāgilā. payinakoṭa picca sīta kohen kiyalada karma śaktiya mēlā tiyanē sīta dæn dævi picca.

끊임없이 그 일이 되풀이됩니다. 그러면 어떻게 됩니까? 언젠가 그 악의 vipāka가 다할 때까지 그들이 하는 일이 무엇입니까? 스스로 원해서 찢기며 위로 오르고 아래로 내려옵니다. 그 여인은 끝내 만나지 못합니다. 추위가 닥칩니다. 저쪽에 좋은 것이 보입니다. 어떻게 합니까? 추위를 피하려고 달려가 뛰어듭니다. 뛰어들면 타 버립니다. karma의 힘이 차갑게 보이게 했지만 실은 타는 불입니다.

anisāra uṣṇa væḍivelā ajīka sītala pættak vēenavā. jaināva sītala tiyena pættak tiyenavā. duva kena giha balaṭa gevulana æṭa okkoma mehalā diya velā taraṭa sītalakaṭa pat venavā eta kæmættenmayi mēvā vidiyennē. akæmætten vennē

지나친 더위가 커지면 차가운 쪽이 보입니다. 차가운 쪽이 있습니다. 달려가 보면 뼈까지 다 녹아 물이 될 만큼 차갑게 됩니다. 스스로 원해서 이것들을 겪는 것입니다. 마지못해 겪는 것이 아닙니다.

ehemanē ehemayi itin hitanna. ēken bērennē kæmati nē. dæn ballek velā epidilā kaha kaha innaṭa balanna dut mokada karannē kæmati. nǣ jīvitē peranna kǣ ganutu venavā. ē kiba tiyana mamatvaya ē nisā mokakda nē dūyakama vitarayi āsāvē ærennē næ. paṁcakāmaya piḷiban̆dava tibicca āsāva dæḍikama tamayi. rūsaya vu. dæḍikamē vipākaya vintayi paṁcakāma āsāva vin̆din tamayi. mē paṁcakāma āsāvama tamayi otanaṭa ugulak vennē. ē ugulaṭa koṭu velāmayi ara duka vin̆dinnē. āya monavā kivvat kavurut ahalā hinnē næha. kæmættenma tamayi dura væṭennē.

그렇습니다, 그렇게 생각하십시오. 그것에서 벗어나려 하지도 않습니다. 개가 되어 태어나 가려워 긁고 있는 걸 보십시오. 괴로워도 어떻게 합니까? 좋아합니다. 아니, 목숨을 버리려고 울부짖기도 합니다. 그 나에 대한 집착(mamatva) 때문에… 욕망만은 놓지 못합니다. pañcakāma에 대한 욕망의 집요함입니다. 그 집요함의 vipāka를 겪는 것이 곧 pañcakāma 욕망을 겪는 것입니다. 이 pañcakāma 욕망 자체가 거기서 덫이 됩니다. 그 덫에 갇혀 괴로움을 겪습니다. 무슨 말을 해도 아무도 듣지 않습니다. 스스로 원해서 멀리 떨어지는 것입니다.

rōsana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

yamkisi sthānayakaṭa giyāṭa passē ohuṭa pēnavā ēka hon̆da deyak hæṭiyaṭa. darśanayak mævenavā bohoma hon̆da vaṭinā deyak hæṭiyaṭa isil deyak hæṭiyaṭa. etana pænaṭa vagē etana inna sāmika pirisaṭa koṭu venavā.

어떤 곳에 가면 그에게 그것이 좋은 것으로 보입니다. 매우 좋고 값지고 시원한 것으로 보이는 광경이 떠오릅니다. 거기 뛰어들 듯 가서 거기 있는 무리에게 갇힙니다.

ēket innavā minissu atara yama pallava kiyalā innavā vagēma ē dāma ṭika korama. eyā api hitamukō yamkisi rāssayekuṭa yamkisi vilak adhigraha hitenavā. ēkaṭa pæhæpu ekak piḷiganna ayitiyak tiyenavā. īṭa passē mokada vennē noyē eka ākārayen pævaṭi dālā pāyā dālā vaṭa passē billu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kāntāravala yanakoṭa lassana væn̆dum æn̆dagena tetta æn̆dum æn̆dagena vatura væceri væyakæk nilan mal kaḍāgena ōḷu mal kaḍāgena mānēla mala kaḍāgena āma vatura ō taram tiyenavā kiyanavalu æda pennavā. oya haranna mokada otura harayi yannē. o væḍidurenna hæṭak kāla dura hon̆din tiyenavā. balanakoṭa yasæn̆ga væenavā. itin mokada karannē ōkaṭa kævurunot mā ussana mehe hin̆da yanna ōnē hon̆da vatura apiṭat nānā yanna puḷuvan kiyalā halamu halamu kiyalā dālā halanava gihillā balanakoṭa paḷatavak næhæ ehema ekak. næ ov tarālā pelā tiyennē. mokada vennē? kæmættenma nēduvara væṭunē? mulāva nisā.

사막을 지날 때, 고운 옷, 젖은 옷을 입고 물동이를 이고 수련꽃, 'oḷu' 꽃을 꺾어 들고 와서 '저기 물이 얼마든지 있다'고 하며 보여 준다고 합니다. 그러면 가진 물을 버리고 갑니다. 꽤 먼 길을 가 보아도… 그래서 어떻게 합니까? '그렇다면 이걸 지고 갈 필요가 없다, 우리도 좋은 물에 멱 감을 수 있다' 하며 '버리자, 버리자' 하고 물을 버리고 가 보면 그런 것은 아무것도 없습니다. 예, 속은 것입니다. 어떻게 됩니까? 스스로 원해서 멀리 떨어진 것 아닙니까? 미혹 때문입니다.

dæn mulāva hæma velēma ennē priyamanāpa deyak hæṭiyaṭa māyāvak. ēkaṭa ahuvelā tamayi duk vidinnē. ē māyāva māyāvak hæṭiyaṭa kavakda dænaganna itin otaṭa væranaṭa passa hētu vennak nemeyinē. ēkanē goḍavīmak nǣha kiyannē. apāyē inna pudgalayā mærilā apāyen goḷaṭa ena aya niyapiṭa tiyena pas vitarak æti kiyalā penna. apāyen æḍalā apāyenma upadina kaṭṭiya mahapurava passē italā kiyalā upamāva penavā budun vahansē

미혹은 언제나 사랑스럽고 마음에 드는 것, 환영으로 다가옵니다. 거기에 걸려 괴로움을 겪습니다. 그 환영을 환영으로 누가 알겠습니까. 그래서 거기 떨어지면 다시 나올 원인이 없습니다. 그래서 헤어나기 어렵다는 것입니다. apāya에서 죽어 땅 위로 올라오는 이는 손톱 위의 흙만큼이고, apāya에서 죽어 다시 apāya에 태어나는 무리는 큰 땅의 흙만큼이라는 비유를 Buddha께서 보이셨습니다.

eha lēsiyen pērenna puḷuvanda bænnot muladāvaṭa væṭanot ivarayi kada ēka tamayi lōkē tiyena bhayānata kārayak sārayak nǣ lōbhaya dvēśaya mōhaya piyayi. hæma pættenma priya svabhāvaya tiyenavā matura svabhāvaya tiyenavā. anna ē ov yannē ēkayi. priya svabhāvayayi matuura svabhāvayayi.

그렇게 쉽게 벗어날 수 있겠습니까? 미혹에 빠지면 끝입니다. 그것이 세상에 있는 무서운 것입니다. 알맹이가 없습니다. lobha, dosa, moha는 사랑스럽습니다. 어느 쪽에나 사랑스러운 성질, 달콤한 성질이 있습니다. 예, 그래서 가는 것입니다. 사랑스러운 성질과 달콤한 성질 때문입니다.

madhura bhāvaya ætivā kāmayak. prēvayak æti venavā sēśaya. kāṭa hari bæna bæna innakoṭa adi passē bayinna nætuva innavā. kinada nǣ bayinna pariyāyi. ēllat bayi tarahen taraha tarahaṭa piyayi. priya nisā tamayi bayinnē. bayi piya nætnam bayinnē næ. ēka mahadayak ma ænaṭa bayinayi hit bayinava diya nisāma bayininavā. madhura nisāma ærē.

달콤함이 생기면 kāma입니다. 미움이 생기면 dosa입니다. 누군가를 계속 욕하고 있을 때, 그만 욕하라 해도 그치지 않습니다. 욕하는 것이 좋은 것입니다. 성내고 또 성내는 것, 성냄이 사랑스럽습니다. 사랑스러우니까 욕합니다. 사랑스럽지 않으면 욕하지 않습니다. 사랑스러우니까 욕하고, 달콤하니까 놓지 못합니다.

piyana nisā dæn lōkayē priya rūpaṁ sahata rūpaṁ etvēsā taṇhā ætta uppajamānāva uppajana. ēkē taṇhāvak tiyenavā. dæn dvēśayaṭa taṇhāva tiyenava kiyalā praśnayak. dvēśaya piyayi. saṁhā vennē ēka. taṇhā kivvē ēka. taṇhā kiyannē āsāva kiyalā tamayi varadanna.

사랑스러우니까입니다. 'yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati'. 거기에 taṇhā가 있습니다. 이제 dosa에도 taṇhā가 있느냐는 물음이 생깁니다. dosa는 사랑스럽습니다. 그것이 taṇhā입니다. taṇhā를 그저 욕망(āsā)이라고 잘못 받아들입니다.

tē hāvennē satta satābhinandanaya seyadan kāma taṇhā bhava taṇhā bava taha mē sasara upadinna hētu venavā. yaṭek velā upadinnē kavuda væḍa karalā saṁgnā koṭas satara tarān ov tara tatra ē tæna abhinandina viśēṣayen nandanaya karanna. satu satuṭu venavā. ē monavada? kāma taṇhā, bhava taṇhā, vibhava taṇhā oya satuṭu vena tænti.

'yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā', 이것이 saṃsāra에 태어나는 원인이 됩니다. … 'tatra tatrābhinandinī', 곧 그곳 그곳에서 유난히 즐거워합니다. 그것이 무엇입니까? kāma taṇhā, bhava taṇhā, vibhava taṇhā, 그것이 즐거워하는 곳들입니다.

ara taṇhāva daśēśayen dævi dævī katā karannē ēkat taṇhāvak. taṇhāva kiyana eka baulayak. āsāva kiyana eka kāmayak. kāmayayi, taṇhāvayi kiyannē dekak. dæn ada taṇhānat dvēśaya taṇhāva nǣha kiyana ekaṭa danna ælīma taṇhāva kiyalā ara. gæṭīma dvēśaya kiyalā ganna. ælīma vitarak nemeyi gæṭīmaṭa tiyena āsāvak taṇhāvak.

그 taṇhā, dosa로 타오르며 말하는 것, 그것도 taṇhā입니다. taṇhā는 하나이고, 욕망은 kāma입니다. kāma와 taṇhā는 둘입니다. 오늘날 taṇhā를 끌림으로만 알고 dosa에는 taṇhā가 없다고 하는데, 끌림은 lobha, 부딪침은 dosa로 받아들이십시오. 끌림만이 아니라 부딪침에 대한 바람도 taṇhā입니다.

taṇhāya jāyatī sōkō taṇhāya jāyatī bhayan sōkayaṭa bayaṭa hitu vennē ēkayi. avasā vitaraknē. ælīma vitarakna. ælīmaṭayi gæṭīmaṭayi dekaṭama yannē taṇhāva nisā. taṇhāva kāma mūlayak nebhava mūlayak. bhava mūlaya kiyannē bhavayaṭa hētu venavā. avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi bhava mūla. taṇhā kiyalā caitasikayak tiyenavā. lōbha kiyalā caitasikayak tiyenavā. dvēśa kiyalā caitasikayak tiyenavā. lōbha kiyannē ælīm caitasikaya dvēśa kiyannē gæṭīm caitasika taṇhā kiyana ekaṭa bæn̆dicca nisā tamayi ē dekenma yannē.

'taṇhāya jāyatī soko, taṇhāya jāyatī bhayaṃ'. 슬픔과 두려움의 원인이 되는 것이 그것입니다. 욕망만이 아니고 끌림만이 아닙니다. 끌림과 부딪침 둘 다로 가는 것은 taṇhā 때문입니다. taṇhā는 kāma의 뿌리이자 bhava의 뿌리입니다. bhava의 뿌리란 bhava의 원인이 된다는 뜻입니다. avijjā와 taṇhā가 bhava의 뿌리입니다. taṇhā라는 cetasika가 있고, lobha라는 cetasika가 있고, dosa라는 cetasika가 있습니다. lobha는 끌림의 cetasika, dosa는 부딪침의 cetasika입니다. taṇhā에 묶여 있기에 그 둘로 가는 것입니다.

dukaṭa hēturak anna ēkayi hētu dukaṭa hētuva tr̥ṣṇāva san̆dahā datat pēnna bævē nættē ēka yin taṇhā kiyannē bhava mūlayāva bhava mūla kiyana eka venayi. dæn ada ēka tamayi kiyannē artha varadda gattahama ada api amāru væḍenavā kiyalā. taṇhāva kiyannē lōbhayak kiyalā gattot ehema væḍē vinā. lōbhaya kiyannē lōbha caitasikaya venavā. dvēśaya kiyannē dvēśa cai lōbhaya vennat dvēśaya vennat taṇhāma sambandha venavā. anna hā vena hindāyi taṇhā vennē. ara vacanaya arthaya gatta nam oya pæṭiyaṭa yannē. mona tanahiya daha vennē. mona taṇhaya kiyana tæna taṇhāva vecca kenā bæna bænama innavā. dævi dævīma innavā. ēka kæmati.

괴로움의 원인입니다. 그래서 괴로움의 원인은 taṇhā라고 합니다. 그것이 보이지 않는 까닭은, taṇhā가 bhava의 뿌리라는 것이 다른 뜻이기 때문입니다. 오늘날 뜻을 잘못 받아들이면 우리가 곤란해진다는 게 바로 그것입니다. taṇhā를 lobha로 받아들이면 일을 그르칩니다. lobha는 lobha cetasika이고 dosa는 dosa cetasika입니다. lobha가 되든 dosa가 되든 taṇhā가 이어집니다. 그래서 taṇhā가 되는 것입니다. 그 낱말의 뜻을 받아들이면 그쪽으로 갑니다. 어떤 taṇhā냐 하면, taṇhā를 지닌 자는 줄곧 욕하고 줄곧 타오르고 있습니다. 그것을 좋아합니다.

itin ælīma kiyana eka ṭa gatta hariyannē næha. ælīma lōbhaya gæṭīma dvēśaya kiyalā gannakoṭa taṇhā kiyannē lōbha dvēśa dekaṭama tiyena kæmætta. kæmættenmayi ēva ætuḷu karannē. taṇhāvaka siyalu duk ivarayi. gæṭennet næ. ælennet næ. ælīmaṭa tiyena taṇhāvak tivarayi gæṭennaṭa tiyena taṇhāvak tiyavarayi.

그러니 끌림만 받아들이면 맞지 않습니다. 끌림을 lobha, 부딪침을 dosa로 받아들일 때, taṇhā란 lobha와 dosa 둘 다에 있는 좋아함입니다. 스스로 좋아서 그것들을 들입니다. taṇhā가 다하면 모든 괴로움이 끝납니다. 부딪치지도 않고 끌리지도 않습니다. 끌림에 대한 taṇhā도 다하고 부딪침에 대한 taṇhā도 다합니다.

svāmīn vahansa atanna patya rūpāvaṭada? ara ēka rūpāraya asaṁgna satyayē tibennē a kaya tiyenavā. jīvita rūpayen pavatinavā. karma śaktiya vitarayi pradhāna. citta śaktiyekuyi næt. rūpaya æti nisāma ēka divæsaṭa ē rūpaya dakinna puḷuvan. asaṁca satyaya ipadicca eka nam kohomada innē kivvahama satara idivvema inna hæṭi deyak æhæ. satara idiyavvagaven innē hari in̆dagena hari. gaman kirīmayi gaman kirīma næ.

(묻는 이) 스님, asañña satta는 rūpāvacara입니까? (답) asañña satta에게는 몸이 있습니다. jīvita rūpa로 이어집니다. karma의 힘만이 으뜸입니다. 마음의 힘은 없습니다. 몸이 있기에 dibba cakkhu로 그 몸을 볼 수 있습니다. asañña satta로 태어난 이는 어떻게 지내느냐 하면 네 가지 자세 가운데 하나로 지냅니다. 누워 있거나 앉아 있거나 합니다. 걷는 일은 없습니다.

mama karana iriyavva hitak tiyenna ōna. meha hiṭapu iriyāva ara mehe hiṭapu iriyavva itin mehe hiṭiyapu iriyavva hitak nætuva innavā nam kaya tibba hæṭiyaṭa tiya tænaka ēka budiyage. ekkō in̆dagena hiṭagena in̆dīmat bohoma at oya hiṭagena idīmat hæmema hiṭen vīriyak didiya tamayi kenek hiṭagena innē. eham iriyav dekak pradāganna. nidāgatta iriyavvayi, in̆dagattā iriyavvayi kiyana deka tamayi. arañña sattvaya uppattiyadī kaya pihiṭena ākāraya ēka rūpayak. jīvita rūpaya kiyana rūpayen pavatinavā. karma hattiyan pahala karana jīvita rūpaya karmaca rūpayangē kaya hædenavā. kaya pavatinnē karmaja balaya citta phalaya tiyanna.

자세를 취하려면 마음이 있어야 합니다. 여기 있던 자세 그대로, 마음 없이 있다면 몸을 둔 그대로 누워 있거나 앉아 있습니다. 서 있는 것도 몸을 세우려는 힘(vīriya)이 있어야 섭니다. 그래서 자세는 둘입니다. 누운 자세와 앉은 자세 둘입니다. asañña 중생이 태어날 때 몸이 자리 잡는 방식은 rūpa입니다. jīvita rūpa라는 rūpa로 이어집니다. karma의 힘이 내는 jīvita rūpa, karmaja rūpa들로 몸이 만들어집니다. 몸은 karmaja의 힘으로 이어지고, 마음의 힘은 없습니다.

etakoṭa mē kaya mona vidiṭa ēka kohemada? ēka sāmānya ka dakinna bæhæ. madi isakaṭa tamayi ē śarīra svabhāvaya tiyena ākāraya dakinna puḷuvan. samahara vel vellāṭa buddha gnānayaṭa dakinna puḷuvan anit ayaṭa dakinna bæri vennat puḷuvan. ēta ē taram siyu. mokada karma jaka kaya kiyana eka sivu. citta jāyakaṭat ævidilā uruja kalāāpayangē enna læbuṇā tamayi kaya balavatvennē t ija kāya dæn brahmaraya tiyannē tija kāya karma kāyayi citta kayayi ratu kaya tunama sambandha velā. ē hædicca eka tamayi priya kāyage. ēka dakinna puḷuvan citta balayen panna velā. karmajakāya atisī. ēka pēnnē næhæ. ēka buddhagna gnānayaṭa gōcarayi.

그러면 이 몸은 어떤 모습입니까? 보통 눈으로는 볼 수 없습니다. 어떤 이들만이 그 몸이 있는 모습을 볼 수 있습니다. 때로는 Buddha의 ñāṇa로만 볼 수 있고 다른 이들은 보지 못할 수도 있습니다. 그만큼 미세합니다. karmaja 몸은 미세하기 때문입니다. cittaja와 utuja kalāpa까지 함께 와야 몸이 굳세어집니다. 그것이 tija kāya입니다. brahma들에게 있는 tija kāya는 karma 몸, citta 몸, utu 몸 셋이 이어진 것입니다. 그렇게 생긴 것이 그 몸입니다. 그것은 마음의 힘으로 볼 수 있습니다. karmaja 몸은 아주 미세하여 보이지 않습니다. 그것은 Buddha의 ñāṇa에만 닿습니다.

parvacatagnānaya rūpāvacara karma kaya ē ēka arūpāvacaṭa in̆da manō manō kaya manō maya kayayi manō kayayi dekak. manō kaya kiyannē mana pihiṭena kaya. ēka karma jayayi. lōka sammataya nam arūpayi. rūpa vaśayen pēnnē næ. rūparūpa ven kaḷē lōkaya nisā budurajāṇan vahansē nemeyi. lōkayā ē kālē venakoṭa mē rūpayi mē arūpayi kiyalā ven karenna sampata pihiṭa vacanaya kiyalā. budurajāṇan vahansē lōka sampatayen dharma dēśanā karanakoṭa ē vacana dharma dēśanā kā. budurajāṇan vahansē rūpayen tuorō vēdanāven tuḷa saṁgnāven tura saṁkhāraya tuḷa viññāṇayaka gamanak hō in̆dīmak hō væḍīmak hō cutiyak hō noliya. ehema viññāṇayak anikara hinna bæhæ kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karalā tiyenavā. ehenam ē rūpaya mokakda kiyana ekayi praśnē tiyennē. anidassanaṁ appaṭikaṁ dhammāyatana pariyāpanna rūpaṁ dakinnat bæhæ. sparśa karannat bæhæ. ēka dharmāyatanayaṭayi ayii. anna ē rūpaya tiyenavā eta. ēka manōsaṭahana.

(묻는 이) rūpāvacara karma 몸은… (답) arūpāvacara에는 manomaya kāya와 mano kāya 둘이 있습니다. mano kāya란 마음이 자리 잡는 몸입니다. 그것은 karmaja입니다. 세상의 약속(sammuti)으로는 arūpa입니다. 형상으로 보이지 않습니다. rūpa와 arūpa를 나눈 것은 세상이지 Buddha가 아닙니다. 그때 세상 사람들이 '이것은 rūpa, 이것은 arūpa' 하고 나누어 쓰던 낱말입니다. Buddha께서는 세상의 약속으로 dharma를 설하실 때 그 낱말로 설하셨습니다. Buddha께서는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra를 떠나서 viññāṇa가 오고 가고 머물고 자라고 사라짐은 없다고 하셨습니다. 그런 viññāṇa는 달리 있을 수 없다고 설하셨습니다. 그렇다면 그 rūpa가 무엇이냐가 물음입니다. 'anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ rūpaṃ', 볼 수도 닿을 수도 없고 dhammāyatana에 속한 rūpa입니다. 그 rūpa가 거기 있습니다. 그것은 마음의 새김입니다.

sarava kōcara anna ēka saravajña gōcarayak. dæn apima api hīnayak dakinavā. api hīnen dakinavā api mē maha poḷova vagē poḷovak dakinavā. īrahasak dakinavā. gas dakinavā. manō rūpada api æhuvot ehema satara mahābhūtayangē haṭagatta rūpayak nam kohe deka æhuva. kohe kiyannē mē mahapa hīnen dæka lōkē hīna lōkaya eka eknā hīna lōkē dakinavā. okkoma hīna dakinavā. dakinakoṭa api dækka hīna lōkē mama dækka hina lōkē tava kanavaṭa pennannada tiyennē ahavadena kiyalā. lōkaya koyi pættenda oba dækka hīhana lōkē kiyana mama kohē kiyanna ēka magē manasaya kiyanna. anna manō rūpayō etakoṭa manō rūpaya mokin araganna

그것은 sabbaññu의 앎에만 닿는 것입니다. 우리 스스로 꿈을 꿉니다. 꿈에서 이 큰 땅 같은 땅을 보고, 하늘을 보고, 나무를 봅니다. mano rūpa입니다. 그것이 네 mahābhūta에서 생긴 rūpa라면 어디 있느냐고 물어보십시오. 꿈에서 본 세상, 꿈 세상은 저마다 다르게 봅니다. 누구나 꿈을 꿉니다. 내가 본 꿈 세상을 남에게 '이것이다' 하고 보여 줄 수 있습니까? 당신이 본 꿈 세상이 세상 어느 쪽에 있느냐 하면, 나는 그것이 내 마음이라고 말할 것입니다. 바로 mano rūpa입니다. 그러면 mano rūpa는 무엇으로 만들어집니까?

manō lōkaya tiyena darśanaya tamayi api dakinnē. manō lōkayen tamayi bhautika lōkē hædennē. manō lōkayē saṁgnāvaṭa anukūlava tamayi bauddha lōkē niṣṭhādanaya vennē. edā pēragaha pēraka vana mīṭa issellā kalpē. apē manō lōkē tiyenavā pēra gahayi pēra kāpu væṭiya okko pēra gahē hæḍaluvat manasē tiyenavā. dæn manasa kriyātmaka velā tamayi deveni vatāvayaṭa mehadannē. manō blok eka tamayi me nævata hadannē. itin meha bēra gahak hædenavā jana ekak hædenavā.

우리가 보는 것은 mano 세상에 있는 광경입니다. mano 세상으로부터 물질 세상이 생겨납니다. mano 세상의 saññā에 따라 물질 세상이 만들어집니다. 그날의 구아바 나무, 구아바 열매는 이전 kalpa의 것입니다. 우리의 mano 세상에는 구아바 나무와 구아바를 먹은 기억, 구아바 나무의 모양까지 마음에 있습니다. 이제 마음이 작동하여 두 번째로 여기서 만들어 냅니다. mano의 틀(block)이 그것을 다시 만듭니다. 그래서 여기 구아바 나무가 생기고, 다른 것도 생깁니다.

giya kalpayada pēra gahak tivenam mē kalpayaṭat pēra giya kalpaya jambōla kāvicca nisā jambōl gahē hæḍaruva apē manasē tiyenavā. api ēkaṭa rahasayi. api nirmāṇaya kiyalā blok ekak hadāgannam mē dravya vema blok ekak. ēka tamayi meha tiyadi dæn bōdha karannē. hæma grahakma hædinna ehemayi. apē manasē pihiṭapu eka tamayi davuven mē bavaṭa parivartanaya karannē. nisā manō rūpayak ennē. manō rūpaya dravyamaya rūpayak manasenmayi hadannē. manasenma hadāgatta mulāvak

지난 kalpa에 구아바 나무가 있었다면 이 kalpa에도 구아바가 있습니다. 지난 kalpa에 jambu를 먹었기에 jambu 나무의 모양이 우리 마음에 있습니다. 우리에게는 그것이 숨겨져 있습니다. 우리가 무엇을 만들려고 틀을 짜듯이 이 물질도 그런 틀입니다. 모든 행성도 그렇게 생겨납니다. 우리 마음에 자리 잡은 것이 물질로 바뀝니다. 그래서 mano rūpa가 나옵니다. mano rūpa, 곧 물질의 형상을 마음이 만듭니다. 마음이 스스로 만든 미혹입니다.

ēka tamayi mē lōkē hæṭiyannē. ē nisā anādimat saṁsāraya paṭan giya kalpa kālāntarayak tissē āpu manō saṭahan apiṭa manusuṭa gattēda hæ nāma kotan neṭī retiya diriyālā næhæ. ē nisā ēvā matuvelā tamayi mē særē dona ævi. edā jāti veccā mē dæn hitanakoṭa hitaṭa anukūlava dæn pahala vennē. na edā tiyena lōkē vagēmayi dæn hata tiyena lōkē. æhæ æhæda hētuva ēkayi.

그것이 이 세상의 모습입니다. 그래서 시작 모를 saṃsāra로부터 kalpa를 거듭하며 이어져 온 마음의 새김들이 우리에게서 지워지지 않았습니다. 그래서 그것들이 떠올라 이번에 다시 나타난 것입니다. 그때 생겨났던 것이 지금 마음에 맞게 나타납니다. 그때 있던 세상과 지금 있는 세상이 같은 까닭이 그것입니다.

ē arūpayē tiyennē arūpayē rūpa nǣ kivvana. mahābhūta rūpayi næ. manō rūpa tiyenavā. manō lōkaya æḍuvak næ. hæbæyi manō lōkē tattva koḷak tiyenavā. manō kaklak tiyenavā. ēkat etanaṭa yanna bæhæ. æṭa vipāka vaśayen padenavā. ēka ē an̆duruvaṭa yanavā. ov ēvā dravya bavaṭa pat kaḷā sūkṣama dravya bavaṭa ēvā karmaca citta dekenma haṭagattē.

arūpa에는 rūpa가 없다고 하지요. mahābhūta rūpa가 없을 뿐 mano rūpa는 있습니다. mano 세상이 없는 게 아닙니다. mano 세상의 상태들이 있고, mano의 무리가 있습니다. vipāka로 거기 태어납니다. 예, 그것들을 물질로, 미세한 물질로 만들었습니다. karmaja와 cittaja 둘에서 생겨난 것입니다.

ē vagēma ut rūpat ekkalā æva sambandhayi. bhraja rūpa tiyenavā. rūpāvacara lōkē tja kāya tiyenavā. ēka kāya dja kāya kiyana deka tamayi mūlika vaśayen tiyennē. ēka kāya kiyana eka tamayi karmaja rūpayō kiyannē. ēka kāya sūtravayi. ēka lōkambena arūpayi. budupiyāṇan vahansēṭa ēkak tiyenavā.

또 utu rūpa와도 이어져 있습니다. rūpāvacara 세계에는 tija kāya가 있습니다. 'eka kāya'와 'dvija kāya' 둘이 기본입니다. eka kāya란 karmaja rūpa들입니다. eka kāya는 미세합니다. 세상은 그것을 arūpa라 합니다. Buddha께도 그것이 있습니다.

dæn apat karalā ē karapa devalan ē kiyannē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kārapāvaṭa mē manasā labanna puḷuvanda? puḷuvan labanna mehemayi. etanin giyāṭa passē karma śaktiyē kriyāvaliya deveni piyavara ārambha vana karma śaktiyaka kriyāvaliyak misak ōka hitin karana ekak næha. apañgna śaktiya ipadīmaṭa hētu vena karma śaktiya ēket gevilā gevilā ivara venavā. hæbæyi olan īḷan̆ga karma śaktiya ævidilā tiyeenavā. ēka mehiṭapu rūpāvacaraha næ kāma lōkē hiṭapu mē kriyāvaliya vidiya tamayi īḷan̆gaṭa hædilā tiyennē. ēkē ē vipākā śaktiya īḷan̆gaṭa ædalā. āvama ē caktiyen āyuṣayak upattiya hitu venavā. kāma uppattiyaṭa manāyi dharmaya niṣpādanaya karanavā.

(묻는 이) asañña에서 마음을 얻을 수 있습니까? (답) 이렇게 얻을 수 있습니다. 거기서 간 뒤에 karma 힘의 작용이 두 번째 단계로 시작됩니다. karma 힘의 작용일 뿐 마음으로 하는 게 아닙니다. asañña로 태어나게 한 karma의 힘도 닳고 닳아 다합니다. 하지만 그때 다음 karma의 힘이 와 있습니다. 그것은 rūpāvacara가 아니라 kāma 세상에 있던 작용 방식이 다음으로 마련된 것입니다. 그 vipāka의 힘이 끌어오면 그 힘으로 수명과 태어남이 생겨납니다. kāma 태어남을 위해 mana와 dharma를 만들어 냅니다.

mana kiyannē talayak. nāma talayak. mē kiyannē nāma talaya. ēkē manō viññāṇayak pahaḷa karanavā. etakoṭa hitak venavā. dæn hita kiyannē anādiya paran ena ekak nemeyi. hētuphalayak. mē hētu phalaya bava danna næti samahara ayanādiya paran nokæḍenna citta dhārāvak galā enavā kiyalā aṭuvā kiyanavā. itin apiṭa ēkaṭa giyot ehema api ātma dr̥ṣṭiya væṭanavā vagē væḍenavā yamkisi væradi ākalpaya.

mana란 하나의 바탕입니다. nāma의 바탕입니다. 그것이 mano viññāṇa를 일으킵니다. 그러면 마음이 생깁니다. 마음이란 시작 모를 때부터 이어져 오는 것이 아니라 원인과 결과입니다. 이것이 원인과 결과임을 모르는 어떤 이들은 시작 모를 때부터 끊어지지 않는 마음의 흐름이 흘러온다고 aṭṭhakathā가 말한다고 합니다. 우리가 그쪽으로 가면 atta diṭṭhi에 빠지는 것 같은 그릇된 생각이 자랍니다.

hæmatænama hētuphala ærenna. anādiya paṭan vana monavak lōke. anādiya paṭan inna hētuphala paramparāvaka hētuvara phalaya phalayaṭa hētu ē raṭāvayayi dahavelā etana etanama bidenavā. ehema misak pavatina ekakvat næhæ. æti vunā nam bidunā. āya hētu tiyennē nisā tamayi æti vennē. ē nisā ætivena nisā tamayi bidennē. videna bidena hētu tiyennē nisā tamayi æti vennē. yam davasaka avidyāva ṭanā duru karapu hētu ivarayi. dæn phalayak haṭaganna vidihat okkoma ivarayi. ilā tiyennē hētuphala paramparāvak misak satvaya pudgalayek nemeyi.

어디에서나 원인과 결과 말고는 없습니다. 시작 모를 때부터 세상에 무엇이 있습니까? 시작 모를 때부터 있는 원인과 결과의 이어짐, 곧 원인이 결과가 되고 결과가 원인이 되는 그 틀만 있을 뿐입니다. 거기서 생겨 거기서 바로 부서집니다. 그 밖에 머무는 것은 하나도 없습니다. 생겼다면 부서졌습니다. 원인이 있기에 생기고, 생기기에 부서집니다. 부서질 원인이 있기에 생기는 것입니다. 어느 날 avijjā와 taṇhā를 없애면 원인이 끝납니다. 이제 결과가 생길 길도 모두 끝납니다. 있는 것은 원인과 결과의 이어짐일 뿐, 중생도 사람도 아닙니다.

satvaya pudgalayek kiyana saṁgnāva tibanahama tamayi ahannē īṭa passē eyāṭa mokada vennē eyāgē hitaṭa mokada vennē kiyalā. etakoṭa hētuphala paramparāva mohotakin haragena mohotakin bidena ekak vena deyak nǣhæ kiyalā dænagattā nam ahannē næha. ē hitaṭa mokada vunē kiyalā. ē pinum pāpuvahama hita vitarama mokada vennē kiyalā ahana hētuphala paramparāvat ṭahagena tibi kenaka nisā īṭa പറ ē ekak tiyenavā kiyalā dr̥ṣṭiyaṭa væra.

중생이니 사람이니 하는 saññā가 있을 때에야 '그 뒤에 그에게 무슨 일이 일어나나, 그의 마음은 어떻게 되나' 하고 묻습니다. 원인과 결과의 이어짐이 한순간 생기고 한순간 부서질 뿐 다른 무엇이 아님을 알았다면 '그 마음이 어떻게 되었나' 하고 묻지 않습니다. 마음만 어떻게 되느냐고 묻는 것은 원인과 결과의 이어짐을 붙잡고 있는 자이기 때문입니다. 그래서 무언가 하나가 있다는 diṭṭhi에 빠집니다.

dhyāna vasa oyaṭa tuna vana ara āyuta saṁgnāva ov ē āyuta saṁgnāva ivara venakoṭa ara dhyāna śaktiya ivarayi. ivarayi ēka nisā tamayi etanin ov ēka tamayi ayisarakin tē. oba hæma śaktiyakma prabhaguṇa karapu śaktiyak. etakoṭa mē ahamben haṭaganna ekak nemeyi. praguṇa karapu nisāma śaktiyaṭa sīmāvak tiyenavā. mokada praguṇa kaḷē yam næti deyak praguṇa karalā æti kaḷē. śaktiya pera tibunē næha. yam davasaka yam saṁskārayak valā praguṇā. praguṇa karagatta śaktiyaṭa yam kālayak himidena ē kālēdī ēka devenavā. hæma śaktiyakma praguṇa karapu ekak nisā. ē hæma śaktiyakma gevenavā. praguṇa karapu kālayaṭa sīmā kālē ēka pavatvalā tiyeenavā. śaktiya pavatina eccarayi. śaktiya tiyena ekak tamayi ēka nirmāṇaya karannē.

(묻는 이) jhāna의 힘으로… āyu saññā가… (답) 예. (묻는 이) 그 āyu saññā가 다하면 jhāna의 힘도 다합니까? (답) 다합니다. (묻는 이) 그래서 거기서… (답) 예, 그렇습니다. 모든 힘은 닦아 기른 힘입니다. 우연히 생긴 것이 아닙니다. 닦아 길렀기에 힘에는 한계가 있습니다. 없던 것을 닦아 길러 생기게 한 것이기 때문입니다. 그 힘은 전에는 없었습니다. 어느 날 어떤 saṅkhāra를 닦아 길렀습니다. 닦아 기른 힘에는 어떤 기간이 주어지고, 그 기간 안에 닳아 갑니다. 모든 힘은 닦아 기른 것이므로 모든 힘은 닳습니다. 닦아 기른 만큼의 기간 동안만 이어집니다. 힘이 있는 동안만입니다. 힘이 있는 것이 그것을 만들어 냅니다.

ē ananta śaktiya praguṇa karapuvā. ē bhavaya tiyenavā. ivara karanna bæ. kavadaha karmak saya karanakoṭa anna ē velāvēdī praguṇa kirīmē śaktiya ivarayi. praguṇa kirīmē śaktiya ivara nam ara āhāra tr̥ṣṇāva ivarayi. tr̥ṣṇāva tamayi mē æ dannē hæma. taṇhāva nævati gē hatana vaḍuvā hoyāgē særi særuvaḍuva oba dækkā kiyalā kivvē yannē ēkayi. tr̥ṣṇāva nætu vaḍuvā næha nam gē hædila mē væḍapiliya okama ivarayi. hētuphala nanyāya ivarayi. hētuphala væḍapilaṭa ivarayi. sabba saṁka kivvē ēkayi.

그 끝없는 힘을 닦아 기른 것, 그 bhava가 있습니다. 그것은 그냥 다하게 할 수 없습니다. 언젠가 karma를 다 소멸시킬 때, 그때 닦아 기르는 힘이 다합니다. 닦아 기르는 힘이 다하면 먹이를 향한 taṇhā가 다합니다. 모든 것을 끌어오는 것은 taṇhā입니다. 집 짓는 자를 찾아 헤매다 'gahakāraka diṭṭhosi', '집 짓는 자여, 너를 보았다'고 하신 것이 그것입니다. taṇhā가 없어 집 짓는 자가 없으면 집 짓는 일, 이 모든 일이 끝납니다. 원인과 결과의 이치도, 원인과 결과의 작용도 끝납니다. 'sabbe saṅkhārā'라 하신 것이 그것입니다.

rūpa vōkāra sakmōkāra paṁcōkāra ov dæn ēka vōkāra bhavaya kiyana eka tamayi ara kivvē asaṁhattaya kiyalā kiyannē. ōkāra kiyannē ō kiyannē a dæn oya vidyā vīma sēvayannē ōkayi. vidu karana arthaya ōka yamkisi væḍapilak kriyātmaka karavīmak ætda ēka tamayi ōka vennē. ē kriyātmaka kirīma karana nisā. hatarak kriyātmaka vīma kaḷot satōkāra. etakoṭa a ēka

(묻는 이) rūpa vokāra, catuvokāra, pañcavokāra는… (답) 예, 그 vokāra bhava라는 것이 앞서 말한 것입니다. 'okāra'란… 드러난다는 것이 그것입니다. 어떤 작용을 작동시키는 것이 있다면 그것이 'okāra'입니다. 그것을 작동시키기 때문입니다. 넷이 작동하면 catuvokāra입니다. 그러면 그것은…

saṁkhāra viññāṇa etakoṭa ēka tamayi arūpa lōkaya rūpa kiyana vacanaya arūpa lōka sammataya arūpa ē rūpat nāma dharmayak. mokada nāma saṭahanak nisā vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana ēvāyima ēka aramuṇu karagena ēvaṭama gōcara ina maṭṭama visā satara mahābhūta etana. ē nisā ēkaṭa kiyanavā satuṭukāraya hatarin vitara tiye. paṁcōkāra kiyana ekē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyalā okkoma tiyenavā. rūpāvacara anna etanda kāmāva rūpāvacara brahma valaṭa enakoṭa ēgollanṭat tiyenavā ara paṁcōkāraya rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa arūpāvē caturōkāraya asaṁña sattayaṭa tiyennē rūpa vitarayi. vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇaya etana na. ēka ōka.

saṅkhāra, viññāṇa… 그러면 그것이 arūpa 세계입니다. arūpa는 세상의 약속으로 arūpa입니다. 그 rūpa도 nāma dharma입니다. 마음의 새김이기 때문입니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa만이 그것을 대상으로 삼고 그것들에만 닿는 수준이어서 네 mahābhūta가 거기 없습니다. 그래서 넷으로 이루어진 catuvokāra라 합니다. pañcavokāra에는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 다 있습니다. kāmāvacara와 rūpāvacara의 brahma들에게도 그 pañcavokāra, 곧 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 있습니다. arūpa는 catuvokāra입니다. asañña satta에게는 rūpa만 있습니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 거기 없습니다. 그것이 그것입니다.

vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa velā dæn vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana tuḷa hinnē. a kāma lōkayē kāma ætulat rūpa lōkayē pudgalayan saman̆ga tiyena sambandhayak. oya dekama ayin karapuvama eyāṭa kæmætta tiyennē hitanna vitarayi. tava kenek eka sambandha velā katā karanna kæmættak. rūpāvacara brahmayengē tiyenavā sitavatkamak. ekina eka sambandha vena katā karanna ōna. anna ēka tamayi rūpāvacara kiyannē. hitivili vitarat maṭṭamaṭa enakoṭa ēket ādīnōjala ēkat nisaruvayi kiyalā ēkat yaṭapat karalā dānavā.

vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 안에 머뭅니다. kāma 세계의 kāma와, rūpa 세계의 사람들과 맺는 관계, 그 둘을 다 걷어 내면 그에게 남는 바람은 생각하는 것뿐입니다. 남과 이어져 이야기하고 싶은 바람도 있습니다. rūpāvacara brahma들에게는 다정함이 있어 서로 이어져 이야기해야 합니다. 그것이 rūpāvacara입니다. 생각만 남는 수준에 이르면 거기에도 허물(ādīnava)이 있고 그것도 쓸데없다 하여 그것마저 눌러 버립니다.

etakoṭa rūpayan eka sambandhayak næ. ākāra sambandhayakna. ākāra tiyennē rūpada mokada ākāra sambandhayen ivara vunāma rūpa ekkena væḍapila ivara vunāma. etanin rūpa ekkena væḍapilak næhæ. rūpalā væḍapilak karanna sǣhena vehesak ganna ōnē. nodæni tiyennē. rūpa niṣpādanaya kara niṣpādanaya karapu rūpa badāgennē. anna ākāśāna viññānācātayaṭa yanakoṭa tamayi rūpa badāgena hiṭapu ekē vehesatē. catura dhyānaya tamayi ekak bavaṭa ēkīya rūpayak sakas karagena vin̆dalā tiyenē veheda koccarada kiyalā pennē. ēken nidahas velā diṭa passē arūpa arūpāvacara saṁgnā væḍanaṭa passē tamayi. rūpāvacara nikanma nidahasē pahaḷa velā tib nemeyi. manasin naganalada mahā utsāhayaka, vīriyaka pratiphalayak vaśayen tamayi api jarāgena in̆dalā tiyennē kiyalā tiyennē.

그러면 형상과는 아무 관계가 없고, 모습(ākāra)과의 관계뿐입니다. (묻는 이) 모습에는 rūpa가 있습니까? (답) 모습과의 관계가 끝나면, 형상과 함께하는 일이 끝나면, 거기서부터 형상과 함께하는 일이 없습니다. 형상과 함께하는 일을 하려면 큰 수고가 들어야 합니다. 모르고 있었던 것입니다. 형상을 만들어 내고, 만들어 낸 형상을 끌어안고 있었습니다. ākāsānañcāyatana에 들 때에야 형상을 끌어안고 있던 그 수고를 봅니다. 넷째 jhāna는 하나로 된 형상을 빚어 누리는 데 수고가 얼마나 드는지를 보여 줍니다. 거기서 풀려나 arūpāvacara saññā를 닦은 뒤에야 압니다. rūpāvacara는 그냥 저절로 나타난 것이 아니라, 마음으로 일으킨 큰 애씀과 vīriya의 결과로 우리가 겪어 왔다는 것을요.

ēkaṭa dækaṭa passē ēka dækena krama dekak tiyenavā. ēkak tamayi iśakṣaṇaya dækalā yana kramaya bin̆dagena yana kramaya. anitmaya tamayi ē vaya tiyena avæ dækalā væḍēnam hon̆dayi. namut mē karadara hindā æsuru karalā væḍak. anna ehema hæn̆gīmak ganna. narakayi kiyanavā nemeyi. æsuru karanna bæha mē ādīnavala nisā anna ehema nigamanayak karanā.

그것을 본 뒤에 그것을 보는 길이 둘 있습니다. 하나는 낱낱이 살펴보아 부수어 가는 길입니다. 다른 하나는 그 허물을 보고 '이것이 좋기는 하지만 이런 번거로움 때문에 가까이할 것이 못 된다'는 마음을 내는 것입니다. 나쁘다고 하는 게 아니라 이 허물들 때문에 가까이할 수 없다고 결론을 내리는 것입니다.

dæn sattaram mālayak ekkenek tamayi api eyā innakoṭa eyāṭa horu vena hindā karadarayi mēka tiyāganna kiyalā mēka tiyāganna epavā oya kohari gihindā palalā mahā karadarayak budiyā gannat næhæ. ehema kiyanavā. hæbæyi rattaranvala vaṭinākama hiten bihi. yam kenek ōkan ura dālā balalā mēka pitta gihilā hiṭan kiyalā tīraṇaya karanā. pattarak nemeyi. ehenam oya kohari dālā tiyā gehaṭa genicca eyā api eyāṭa praśnayak næha sinat eka næt venavā.

금목걸이를 가진 사람이 있다고 합시다. 그것을 가지고 있으면 도둑이 들어 번거롭다, 이것을 지니지 말자 하여 어딘가에 넣어 둡니다. 큰 번거로움이라 잠도 못 잔다고 합니다. 하지만 금의 값어치는 마음에 남아 있습니다. 어떤 이는 그것을 시금석에 문질러 보고 '이것은 금이 아니다' 하고 판정합니다. 그러면 그것을 어디에 넣어 두었든 집에 가져갔든 그에게는 문제가 없습니다. 그 생각 자체가 사라집니다.

menna mē dennagē nidahas vīma menna mehema dekak. āryangē nidahas vīma uralē urālā balalā mēka hattarak nemeyi kiyalā janaga hasan attara dæmmā. anya angē nidahas vennē. uralē ura gālā balalā hataran nemeyi kiya gattē næhæ. hæbæyi ēka æsuru karanna giyahama mē bāhira tiyena karadara dækalā. ē nisā ēka beheṭayi kiyalā ayin kaḷē.

이 두 사람이 벗어나는 방식이 이렇게 둘입니다. ariya의 벗어남은 시금석에 문질러 보고 '이것은 금이 아니다' 하여 버리는 것입니다. 다른 이들의 벗어남은 시금석에 문질러 금이 아님을 안 것이 아니라, 그것을 가까이하다 바깥의 번거로움을 보고 짐스럽다 하여 치운 것입니다.

bāhirada koccarayin kiyalat avidyāva tr̥ṣnāva duru velā næ ara ura gahalā balana eka aniccayi dukkhayi anātmayi kiyalā ura gālā balanakan ara kiyana avidyāva tr̥ṣṇāva duru venavā. ēka tamayi anyayangē śāsanayē tiyennē venasa. śāsanika athari yathābhōdhaya læbilā athara venavā. nævata ḷan̆ga tibuṇat ēka allaganna hētu vuṇa. anik aya ēkē tiyena æsula athæralā hitam amaṭa karalā innē ēvā. ēkē vaṭinākama gihinnē næha. ōkayi tiyennē lōkayak tiyennē nicca sætma dr̥ṣṭiya æralān ē nisāma tamayi ē karara innē.

바깥 번거로움을 아무리 알아도 avijjā와 taṇhā는 없어지지 않습니다. 시금석에 문질러 anicca, dukkha, anatta라고 보아야 그 avijjā와 taṇhā가 없어집니다. 그것이 다른 이들의 가르침과 이 sāsana의 차이입니다. sāsana의 내려놓음은 있는 그대로 깨달아 내려놓는 것입니다. 다시 곁에 있어도 그것을 붙잡을 원인이 없습니다. 다른 이들은 가까이함만 내려놓고 마음으로 눌러 두고 있을 뿐, 그 값어치는 마음에서 떠나지 않습니다. 세상이 있는 것이 그래서입니다. nicca, sassata의 diṭṭhi를 버리지 못했기에 그 번거로움 속에 있는 것입니다.

bhava saṁbhava saṁ bhavayak bhavaya kiyana mē vīma kiyana arthaya vīmak tiyenavā tavaduraṭak vīmak tiyenavā kiyana nigamanayot ē vīmat tuḷa sæpa sampat vidi nam api moka karaganna ōnē kiyalā ehema nigamanayak karanavā.

bhava, sambhava… bhava란 '됨'이라는 뜻입니다. 됨이 있다, 앞으로도 됨이 있다는 결론을 내리면, 그 됨 속에서 즐거움을 누리려면 무엇을 해야 하나 하는 결론을 냅니다.

bhavayak nǣ kiyalā dænagattā. ehenam monavā karapu hāmuduruva dæn minisu hun̆gā tuḷaṭa innē mē væradi væra nokara innē tamāgē nidahasayē labana āśvādayak. annapanavā vagēna hari hira karagena innē. ōvā æsuru karanna giyahama tibennē duk dækalā. matu vanāgatayēdī siddha vennē duk dækalā ahalā yam kenakuṭa ehema bhavayak nǣha kiyalā lā nigamanaya karana. ē viśvāsayak æti vunot e muḷu amulā viśvāsaya ehenam itin koccara hattu næruva ahama monavā karapu hāma ginit puḷuvan nam sæṭa sampatti dagena innē. pavka apāyak tiyennē ē praśnayak næhæ. anna ehema nigamanayak karaganna bhavaya nǣ kiyalā tērum gatta kāma ohuṭa æti venavā viśēṣanāvak. mokada monavā kamak nē bukti vinna puḷuvan sæpa vinna puḷuvan. bayavanna deyak næ apāyakut nǣhæ. vipākayakut næhæ. anna vibhava taṇhāya aṭa

bhava가 없다고 알았다면 무엇을 하겠습니까, 스님? 많은 사람들이 잘못을 저지르지 않고 사는 것은 자기 자유를 누리는 맛을 위해서이고, 그냥 억눌러 가두고 사는 것입니다. 그것들을 가까이하면 따르는 괴로움을 보고, 앞날에 일어날 괴로움을 보고 들어서입니다. 누군가 그런 bhava가 없다고 결론을 내려 그런 믿음, 뿌리 없는 믿음이 생기면, '그렇다면 무엇을 해서라도 즐거움을 누리며 살 수 있다, 악에 대한 apāya가 있다 해도 문제없다'는 결론을 냅니다. bhava가 없다고 알아들은 순간 그에게 특별한 것이 생깁니다. 무엇이든 누릴 수 있고 즐길 수 있다, 두려워할 것이 없다, apāya도 없고 vipāka도 없다. 바로 그것이 vibhava taṇhā입니다.

ala ama kiyavanē svabhāva oya tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn api mē kālayakaṭa kāva hari gahana tamangē ḷamayaṭa hadāgi nōdayak æti venavā. anna ēka tamayi ov æti vennē. dæn ōka tamayi kiyannē sampūrṇa dr̥ṣṭiya mul velā yōjiya kerennē kiyalā. dæn api oya dekama hiṭamakō. allapura ḷamayāt apē ḷamayāgē vaya tamayi dennama kirimi ḷamayi dennē. oya dennaṭa daruvahambenna innakoṭa oya dennaṭama tibunavā mē ekama davasē balēsu dāvak hadā dennāmaṭa eka davasē eka stui kālaṭa ekkenā. dæn ekē kāla ekē særēma ḷamayi denna hambavuē. dæn itin ara slan karalā yi denna gihillā venama kān kara dālā amma karalā okkoma karalā mayi ti gaha tiyana nama balagē ati nobarayak dāna ati nomarak dānavā tama hæbæyi bæri velāva hari kāṭa hari novars væradilā num̆bara deka væradilā gæhuvāna

이제 우리가 자기 아이를 기르면 정이 생깁니다. 바로 그렇게 생기는 것입니다. 이것이 diṭṭhi가 뿌리가 되어 이루어진다는 것입니다. 둘을 놓고 봅시다. 이웃집 아이와 우리 아이, 둘 다 젖먹이입니다. 두 어머니가 같은 날 같은 병원에서 아이를 낳았습니다. 같은 때에 아기 둘이 태어났습니다. 그런데 씻기고 따로 눕히고 하면서 번호표를 다는데, 어쩌다 두 번호를 잘못 달았습니다.

dæn upākāra denna eka vāgē nam dækē ara ammalā dennaṭa kiyannē daruva māru karava hæbayi ammalā denna dannē næhæ lōkeṭama rahaganna ara mas dannet næhæ væradilā væena tēruda dæn oya ramayi denna kenahalā gevalaṭa hadā magē putā magē putā kiyalā dennam meta hadāganna apu vitaka nāma meyā magē putā āyāgē putā innē ællapu dæn allapu dē putā leḍa hædunat, nævuṇat, adanat utē parisāvan oyāna yanna epā. dæn kāra danna geval dekaṭa balā nam hon̆dayinē ōkaṭa pæva tana tamayi ōkaṭa tērunnē. dæn kāra kiyannē taman rūpan daruvā bava dannē næhæ. dæn mēkat kiyavin dr̥ṣṭiyak nēda magē putā kiyalā menna mēka tamayi budurajāṇan vahansē dr̥ṣṭi sparśaya kivē. avidyāven tr̥ṣṇāven bæhægannē menna mē midā mulā dr̥ṣṭiyen.

이제 두 아기가 바뀌었습니다. 두 어머니는 그것을 모릅니다. 세상 누구도 모릅니다. 간호사도 실수한 줄 모릅니다. 두 아이를 각자 집에서 '내 아들, 내 아들' 하며 길러, 저마다 '이 아이가 내 아들'이라 여깁니다. 그런데 그의 진짜 아들은 이웃집에 있습니다. 이웃집 아들이 병이 나든 다치든 울든 그쪽엔 마음 쓰지 않습니다. 사실을 안다면 두 집을 다 돌보겠지만, 그것은 나중에야 알게 됩니다. 이제 그는 자기 피붙이가 누구인지 모릅니다. 이것도 '내 아들'이라는 diṭṭhi 아닙니까? 바로 이것을 Buddha께서 diṭṭhi phassa라 하셨습니다. avijjā와 taṇhā로 이 그릇된 미혹의 diṭṭhi에 묶이는 것입니다.

oya dr̥ṣṭiyen bæhægatta sīla tamayi apē mē lōkē satva pudgala davsvatu kiyalā api mē saṁgnā sakas venna tiyannē. ættaka nemeyi. mamaya magē kiyannā vū dr̥ṣṭiyakaṭa bæn̆dilā næti deyak æti karagena a api hitā innavā. ē bæn̆diccakama nisā api ē anuva rr̥pi.. ē dukkhiyen labana sparśayayi api labannē.

그 diṭṭhi에 묶여 우리는 이 세상에 중생, 사람, 물건이라는 saññā를 짓습니다. 실제가 아닙니다. '나', '내 것'이라는 diṭṭhi에 묶여 없는 것을 있게 만들어 그렇게 여기고 삽니다. 그 묶임 때문에 그에 따라 느끼고, 괴로움에서 오는 phassa를 받습니다.

sūtra sparśaya kivē onna ōka ættakaṭa nemeyi. menna yam davasaka dænagattā nam mē haṭagatta deyak vipariṇāmayaṭa pat velā dænena dharmatāvaya mē siyallama kon̆de. magē kiyalā mēka maṭa hæṭiyaṭa pavatina ekak nemeyi. ehenam mē pavatinnē næti magē novana dēkaṭa api ē ātmaya kiyalā ganna sudusu næti deyak. nēda mamayi magē kiyannē allagena innē. anna satyaya dækkā. dæka dr̥ṣṭi vuṇā. dr̥ṣṭinā passē magē ekayi anikat ekayikat ekayi. etakoṭa

diṭṭhi phassa라 하신 것은 실제에 닿는 것이 아니라는 뜻입니다. 어느 날 '이 모든 것은 생겨나 변해 가는 dharma의 성품이다, 내 것이 아니다, 내 뜻대로 머무는 것이 아니다, 그러니 머물지 않고 내 것이 아닌 것을 atta로 삼을 수 없다, 그런데도 나와 내 것으로 붙잡고 있구나' 하고 안다면, 진리를 본 것입니다. 보고 나서 바른 견해가 되었습니다. 그 뒤로는 내 것과 남의 것이 하나입니다. 그러면 diṭṭhi phassa가 없습니다.

dr̥ṣṭa sparśayayi næ. anna salāyatana paccā passō kivvē salāyatana hærē vicisāyaka āyatana æsa kana nemeyi āyatana kiyannē. ada æsa kana divanāsīya śarīraya manam salāyatana kiyalā kivva nisā buduhāmuduruvot budu velā næha kiyannē paṭicca samuppādaya tōraganna.

'saḷāyatana paccayā phasso'라 한 것은, saḷāyatana가 눈과 귀가 아니라는 것입니다. āyatana는 눈과 귀가 아닙니다. 오늘날 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 saḷāyatana라 하기 때문에, paṭicca samuppāda를 풀어 보면 Buddha께서 Buddha가 되지 못하셨다고 해야 하게 됩니다.

satarā kiyana kohomada anna ēkayi. eyā æsa kana diva nāsa śarīraya kūḍuvē. dæn mēka dænaganna e pa vibhaṁgaprakanna kohe hoyana ekak. balanna lassana pelā tiyenavā. mē sunya grāmaduva æsa sunya grāmayak. sittakama atvitarayi.

(묻는 이) 그럼 어떻게… (답) 그래서입니다. 그분의 눈, 귀, 혀, 코, 몸은 우리(籠)일 뿐입니다. 이것을 알려면 Vibhaṅga 같은 데서 찾아보십시오. 멋지게 보여 놓았습니다. 'suñña gāma', 눈은 빈 마을입니다. 빈 껍데기만 있습니다.

ē vagē mē æsaṭa dāna dē ætuva tamayi āyatanayak bavaṭa pat vennē. æsaṭa kāma sahagata deyak dæmmo ætulaṭa gattot ara kāmayaṭa āyatanayak vuṇā. ekatu karana tæna anna ekatu karana tæna. ekatu karana tæna hētuven āyatanayak kiyalā han̆dun. dæn ēkayi kivvē mē sthānayē yamkisi geyak hadalā tibuṇanam mēkē pasu vaidya væḍapillak karagena giyā nam mēka pasu vaidya āyatanaya. ēka aran gihillā lā mēkē bæṁku væḍapilak karā nam grāmī bæṁkuvak hari dāna. mēka bæṁku āyatanaya kiyalā. mēka ē ekamayi.

그처럼 이 눈에 넣는 것이 있어야 āyatana가 됩니다. 눈에 kāma 섞인 것을 넣어 안으로 들이면 kāma의 āyatana가 됩니다. 모아들이는 곳입니다. 모아들이는 곳이기에 āyatana라 부릅니다. 말하자면, 이 자리에 집을 지어 가축 진료를 한다면 이곳은 가축 진료 āyatana입니다. 그것을 치우고 은행 일을 한다면, 시골 은행이라도 차리면 은행 āyatana라 합니다. 그것과 똑같습니다.

menna mē vagē æsa āyatanayak vennē ēka hitana væḍa piḷivelā tiyennē. āyatanaya kivvē æhæṭa nemeyi. æhæ kūḍuvak vitarayi. ōka dannavā apē ādī pærannē næha. mē śarīra kūḍuva kiyana vacanayak bhāvitā karanna. oya æsayi, tanayi divayi, nāsayayi, śarīrayayi kiyana mē okkomaṭa mēkaṭa kūḷuvak kivvā. oya kūḷuvak kivvē apē ādī pæranna dænagena hiṭiyā niyama dahama arthaya. ehenam mēvā āyatana nemeyi mēvā kūḍu kiyalā dænagena hiṭiyā. dænagayana karanna evā mēka kūḍuvak vitarak karanna. kūḍuva æluvaṭa passē āyatanayak vecca næ. anna parāyataya nirōdhayi. mokada parāyataya nirōdha vunē? nāma rūpa nirōdha venavā. nāma rūpa niru viññāṇa nirōdhayi. viññā nirōdha vunē saṁkhāra nirōdhayi. dæn mē eka vacanayakavat arthaya daham arthaya nemeyi æti gānē.

이처럼 눈이 āyatana가 되는 것은 마음의 작용에 달렸습니다. āyatana는 눈을 말한 것이 아닙니다. 눈은 우리일 뿐입니다. 우리 옛 어른들은 이것을 알았습니다. '몸 우리'라는 낱말을 썼습니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸 이 모두를 우리라 했습니다. 우리라고 한 것은 옛 어른들이 dharma의 참뜻을 알고 있었기 때문입니다. 이것들은 āyatana가 아니라 우리라는 것을 알았습니다. 우리를 비워 둔 뒤에는 āyatana가 되지 않습니다. 그것이 saḷāyatana nirodha입니다. 왜 saḷāyatana가 nirodha가 됩니까? nāmarūpa가 nirodha가 되기 때문입니다. nāmarūpa nirodha는 viññāṇa nirodha 때문이고, viññāṇa nirodha는 saṅkhāra nirodha 때문입니다. 이제는 낱말 하나에도 dharma의 뜻이 남아 있지 않습니다.

avidyāva kiyannē aranya paṭan aran ena ekak nemeyi. ē ē hita pahaḷa venna ēkanægena ekak. saṁ kiyannē avidyā tr̥ṣṇāvandi haṭaganna ekatuva. avidyāva yan tænaka nætnam saṁ ivarayi hitana saṁrayi kiyalā hitāyanē nityayi sæpayi ātmayi kiyalā dr̥ṣṭiya. ētā kālē apiṭa saṁsārayak tiyenavā. kārayak tiya nisā saṁkhāra karannē kāravadana karannē. anna saṁkhāra venna. avidyāva nisā tamayi mē saṁkīnava sārāya kiyalā aragena sāra karagannē.

avijjā는 시작 모를 때부터 이어져 오는 것이 아닙니다. 마음 하나하나가 일어날 때 함께 일어나는 것입니다. 'saṃ'이란 avijjā와 taṇhā로 생기는 모임입니다. avijjā가 없는 곳이라면 'saṃ'이 끝납니다. 'saṃ'을 알맹이로 여기는 것, 곧 nicca, sukha, atta라는 diṭṭhi가 있는 동안 우리에게 saṃsāra가 있습니다. 'kāra', 곧 하는 것이 있으므로 saṅkhāra를 짓습니다. 그래서 saṅkhāra가 됩니다. avijjā 때문에 'saṃ'을 알맹이로 받아들여 알맹이로 삼는 것입니다.

ehenam avidyāvē nigamaya mokakda? dr̥ṣṭiya emulāva magē novana deyak mamayi kiyalā ganna næti deyak. magē ātmayayi kiyalā losu næti deyak. mamaya magē magē ātmaya kiyalā ganna menna mēkayi dr̥ṣṭiya. menna mē dr̥ṣṭiyen bæhægatta oya dr̥ṣṭa sparśaya tamayi api duk vica va. anna sparśa vennē

그러면 avijjā의 결론은 무엇입니까? diṭṭhi, 그 미혹입니다. 나로 삼을 수 없는 내 것 아닌 것을, 내 atta로 삼을 수 없는 것을 '나', '내 것', '나의 atta'로 삼는 것, 이것이 diṭṭhi입니다. 이 diṭṭhi에 묶인 diṭṭhi phassa로 우리는 괴로움을 겪습니다. 그것이 phassa입니다.

viññāṇaya hadaganna. apiṭa tiyenavā ñña kiyannē dænīma vidyāgnat viśēṣagna gna vacanaya pinva dænīma kiyana eka vitara mē dænīma kiyana eka dænīmē nyāyu vitarayak tana ñña āna venavā. gnāna venavā. vikr̥tiya vikr̥tiyak dænagattot dænagænīmaṭa gōcara vena dē vikr̥tiyak pættak nemeyi. satva pudgala dravya vastu vaśayen gatta ātma dr̥ṣṭiyan gatta boruvak nam. atin ēkē bæn̆dunotin gnāna novana deyak. vikr̥tiyak gnānaya kiyalā gattā. gnāna nyāya dænīm nyāya vikr̥tiyak æti sē gattā. tiyena deyak niya. anna viññāṇa vividhākāra dænīma kiya ov vividhākārava vikr̥ti dænīma. vikr̥ti mayi. vikr̥tiyaṭa pat vuna dænīma vikr̥tiyaṭa pat vennē dr̥ṣṭiya nikayi. dr̥ṭṭiya tamayi mama magē magē ātmaya. mēkē dr̥ṣṭiya.

viññāṇa가 생깁니다. 우리에게 '-ñña'라는 말이 있습니다. '-ñña'는 앎입니다. 'vidyāñña', 'viśeṣañña'의 '-ñña'는 앎만을 뜻합니다. 이 앎이 앎의 이치일 뿐이면 'ñāṇa'가 됩니다. 그런데 일그러진 것을 알게 되면, 앎에 닿는 것이 일그러진 것이 됩니다. 중생, 사람, 물건으로 받아들인 atta diṭṭhi는 거짓이니, 그것에 묶이면 ñāṇa가 아닌 것이 됩니다. 일그러진 것을 ñāṇa로 받아들였습니다. 앎의 이치를 일그러진 것이 있는 듯이 받아들였습니다. 있는 것이 아닙니다. 그것이 viññāṇa, 곧 갖가지 앎입니다. 예, 갖가지로 일그러진 앎입니다. 앎이 일그러지는 것은 diṭṭhi 때문입니다. diṭṭhi란 '나', '내 것', '나의 atta'입니다. 이것이 diṭṭhi입니다.

ē dr̥ṣṭiyen gattahama tamayi anna viññāṇa hædennē. dæn budurajāṇan vahansēṭa dr̥ṣṭiyen gattē ekak na. viññāṇa nirōdhayi. penīma tiyenavā penīmaṭa nemeyi viññāṇa kiyalā. æhīma tiyenavā. æhīmaṭa nemeyi viññāṇa kiyannē. viññāṇa kiyannē mē pēna dē rūpayak hæṭiyaṭa ganna maṭa rūpa pēnavā. maṭa śabda æhenavā.

그 diṭṭhi로 받아들일 때 viññāṇa가 생깁니다. Buddha께서는 diṭṭhi로 받아들인 것이 하나도 없습니다. viññāṇa nirodha입니다. 보는 일은 있지만 보는 것이 viññāṇa가 아닙니다. 듣는 일은 있지만 듣는 것이 viññāṇa가 아닙니다. viññāṇa란 이 보이는 것을 형상으로 받아들여 '나에게 형상이 보인다, 나에게 소리가 들린다' 하는 것입니다.

api gannavā vacanaya dæn ammā kiva æhuṇāda? æhuṇā mokakda kivvē? ammā kiyanavā æhuna kiyalā tiyena api ahanavā. hon̆dayi ayannayi almāyi māyannayi oyāṭa eka sæhærē æhunada? nǣnē sūpāra ævillā tiyennē. ayana saddaya æhenakoṭa ana saddaya kanē tibuṇā nam ehema ehema almāyana saddayat ē kalalāma tibuṇa nam māyena saddayat ēkalama āvanā sadda tunama ekaṭa pæṭi āvanavā nam ehema kana ekaṭa hæṭi. oyā ammā kiyalā ahanavā. ahanna puḷuvanda eyānada ahanna ayanna kiyā almāyannaka hiṭa ayana sattaya kanin ivara. almāyanna kiyā māyana hiṭa almāyana saddaya tiyavarayi. māyanakaṭa vennē mayana saddaya tēvarayi. āvā giya āvā giya āganna ekak vatunada.

우리는 낱말을 받아들입니다. '어머니(ammā)'라고 하는 게 들렸습니까? 들렸습니다. 뭐라고 했습니까? '어머니'라고 하는 게 들렸다고 우리는 말합니다. 좋습니다. 'a' 소리, 'm' 소리, 'mā' 소리가 한꺼번에 들렸습니까? 아니지요, 세 번에 걸쳐 왔습니다. 'a' 소리가 들릴 때 그 소리가 귀에 그대로 있고, 'm' 소리도 'mā' 소리도 그대로 와서 세 소리가 한데 겹쳐 왔다면 귀가 한꺼번에 들을 수 있겠지요. 그러면 '어머니'라고 들을 수 있습니다. 하지만 'm' 소리가 날 때 'a' 소리는 귀에서 이미 끝났습니다. 'mā'가 날 때 'm' 소리는 끝났습니다. 'mā' 소리도 끝납니다. 왔다 가고 왔다 가는 것이지 한데 모이는 것이 있습니까?

ehenam api ayana śabdayak æhuva almāyanu śaddayak æhuva amāyana śaddayak æhuvalā kanen ammā kiyalā æhuvada kanen ammā kiyalā nennē ammā kiyalā hitanna nigamanaya karennē. ahana saddaya āvā giyā. dæn atīta vecca ekak. almāna saddaya āvā giyā. ēkat atītayi. atīta saddaya dæn tiyenavada? dæ kannaṭa vartamānaya vitarayi yā. māyana saddaya āvavā giyā. dæn saddaya tunama atītiya. api dæn mokada mana skāra karalā ayanuśdaya mænagattā. īṭa passē āyana śabdaya tava saṁgnāvaki mænagattā. æti almāyana sattaya īṭa māyana saddaya bænaganna. mæḷakam manin isikāra karalā atītayaṭa giya ekak næti ekak æti karalā ammā kiyalā kivvā dæn kivvā kiyalā tiyena

그러면 우리는 'a' 소리, 'm' 소리, 'mā' 소리를 들었는데, 귀로 '어머니'라고 들었습니까? 귀가 '어머니'라고 듣는 게 아니라 마음이 '어머니'라고 결론을 내리는 것입니다. 'a' 소리는 왔다 갔습니다. 이제 지나간 것입니다. 'm' 소리도 왔다 갔습니다. 그것도 지나갔습니다. 지나간 소리가 지금 있습니까? 귀에는 지금 것만 닿습니다. 'mā' 소리도 왔다 갔습니다. 이제 세 소리 모두 지나갔습니다. 우리는 어떻게 했습니까? mano saṅkhāra로 'a' 소리를 헤아렸고, 또 다른 saññā로 'm' 소리와 'mā' 소리를 헤아렸습니다. 이렇게 마음으로 saṅkhāra를 지어, 지나가 버려 없는 것을 있게 만들어 '어머니'라고 했다, 지금 했다고 하는 것입니다.

kisigārak nam nirmāṇaya karanavā. sakas karaganna api ē daṁ vælē puruken puruka amula amula piṭipasaṭa yavanakoṭa apiṭa danvalak pēnnē puru kamuna vada passa bæluvot danvælalā pēnnē. dæn api daṁ velāk hædivā kiyalā api danvalak hæduvat puruk kæma api danvalak hadalā næhæ. danvalak hædilā tiyena ga puru kamu passa luvahamayi hædi dan velā gattē. menna mē vagē apē atītaya manasen atītayēha puruk æmilā hiṭan hædicca eka purukaya puruka ævillā tiyena ākārayak api dækkanna. dakina api nigamanayak karanavā. mama dæn mehema mēkayi tæt.

무언가를 만들어 냅니다. 짜 맞춥니다. 우리가 사슬의 고리 하나하나를 이어 뒤로 보낼 때 우리 눈에 보이는 것은 고리입니다. 뒤를 돌아보면 사슬이 보입니다. 우리가 사슬을 만들었다고 하지만, 우리가 사슬을 만든 게 아니라 고리를 이었을 뿐입니다. 고리를 이어 뒤를 돌아보았을 때에야 사슬로 보이는 것입니다. 이처럼 우리의 지나간 것들이 마음에서 고리처럼 이어져 생긴 모양을 우리가 보고, 보면서 결론을 냅니다. '나는 지금 이렇다, 이것이다' 하고요.

anna apē dr̥ṣṭiye. menna mēka tamayi pennuvē. diṭṭhēva diṭṭha mattā dækīma kiyannē dækīma mātrayayi. dækīma dækīmak pamaṇayi kiyalā ōkaṭa hadāgannā. ahana mulāva karagattā. sutēva suta mattak æhīma æhīmak pamaṇayi kiyalā arthinna paṭan gattā. mokakda pin æsīma kiyannē æsīma mātrayayi. æsīma mātrayakin monavada ahanna puḷuvanda? eka phalayakvat śabda mātrayakin paḍiyak æhiya hæki tæna? dasana mātrayakin rūpayak dækka hæ. ehenam api maṁ æhen rūpa dakinavā kanin śraddhānē nætta menna mulāva

바로 그것이 우리의 diṭṭhi입니다. 이것을 보이신 것이 'diṭṭhe diṭṭhamattaṃ'입니다. 보는 것은 그저 보는 것일 뿐이라고 거기 맞추라는 것입니다. 들음에 미혹되었기에 'sute sutamattaṃ', 듣는 것은 듣는 것만큼일 뿐이라고 뜻을 새기기 시작했습니다. 듣는다는 게 무엇입니까? 듣는 것은 그저 들음일 뿐입니다. 그저 들음 한 조각으로 무엇을 들을 수 있습니까? 낱말 하나라도요? 소리 조각 하나로 낱말 하나를 들을 수 있겠습니까? 보는 조각 하나로 형상을 볼 수 있겠습니까? 그렇다면 '나는 눈으로 형상을 보고 귀로 소리를 듣는다'는 것, 바로 이것이 미혹입니다.

menna mēka tamayi baṁca gnānayen dakinnē. udavva gnānaya dakinna ōnē haṭagattā bin̆dunā haṭagattā bin̆denavā. ekakvat pavatina mātrayak kiyalā balanna næhæ. udēv dakinna bandha dakinavā. piricca kiyavanē mē api mē aragannē ætta kiyalā. baṁgānaya pahala vennē. udav gnānayayi baṁjagnānayayi kiyannē ōpaya baṁga bhaṁga giya kiyana baṁkājagnānaya pahaḷa vennē næhæ. okkoma gevenavā genavā kiyaṭa baṁgānaya pahaḷa vennē næhæ. bhaṁganaya vidyāvak. udavgē gnānaya vidyāvak haṭagattā doṭagattā kiya ā mā kiyana anāganna ayana sabdaya æhuṇā diā. almāyana sabdaya æhuṇā di ivarayi. māyana sabdaya æhuṇa vanavā tiyā mokakda haṭagattā vināṭa gattā vināśa vunā mēka neme akuru tunaṭa samuna īṭa passē bandha vunē mokakda? itin piyāka bandha vecca ekak tiyena ekakda næha api ammā kiyalā æhuvā kivvē mokada giya eka amuṇa atītayaṭa giyē mataka saṭahanak amuṇē mē dæn mehema kivvā kiyalā kiyana mulāvē api tiyennē. menna mēka taganot nam bhaṁga gnānayak na. dæn oya gnānaya

이것을 bhaṅga ñāṇa로 봅니다. udayabbaya ñāṇa로 보아야 합니다. 생겼다가 부서졌다, 생겼다가 부서진다, 머무는 조각은 하나도 없다고 봅니다. udayabbaya를 보면 bhaṅga를 봅니다. 우리가 실제라 여겨 붙잡는 것을 따져 봅니다. 그러면 bhaṅga ñāṇa가 일어납니다. '모든 것이 닳는다, 닳는다' 하고 말만 해서는 bhaṅga ñāṇa가 일어나지 않습니다. bhaṅga ñāṇa는 앎(vijjā)입니다. udayabbaya ñāṇa도 앎입니다. '생겼다, 부서졌다' 하는 것은 'a', 'm', 'mā'를 두고 하는 것입니다. 'a' 소리가 들리고 끝났습니다. 'm' 소리가 들리고 끝났습니다. 'mā' 소리가 들리고 끝났습니다. 무엇이 생겼다 사라졌습니까? 이 세 글자입니다. 그 뒤에 묶인 것은 무엇입니까? 묶인 것이 남아 있습니까? 아닙니다. 우리가 '어머니'라고 들었다고 하는 것은 지나간 것을 기억의 새김으로 이어 '지금 이렇게 말했다'고 하는 미혹 속에 있기 때문입니다. 이것을 알아차리면 bhaṅga ñāṇa입니다.

pahaḷa vunāṭa pat veyāṭa viññāṇa næha. lōka sampataya katā karana eka tiyenavā. viññāṇaya bæn̆dilā næha eyā anna dr̥ṣṭiyen inna eka api viññāṇa tiyennē. bhaya gnānaya o dæn bhaya gnānayaṭa vennē mē næti ekak æti karalā allagena api mē lōkeṭa æli æliyi gæṭi gæṭī dan̆galannē. monavā allaganna monavada hambavunē allaganna monavada mē ōka mona rūpayada śabdayada gandha rasa sparśa kirīmē okkoma gevicca piḷiban̆da mataka saṭahan nisā. dæn æti deyak nemeyi

그 ñāṇa가 일어난 이에게는 viññāṇa가 없습니다. 세상의 약속으로 말하는 일은 있습니다. 그는 viññāṇa에 묶이지 않습니다. diṭṭhi 속에 있는 우리에게 viññāṇa가 있는 것입니다. bhaya ñāṇa에서는, 없는 것을 있게 만들어 붙잡고서 우리가 이 세상에 끌리고 부딪치며 몸부림친다는 것을 봅니다. 무엇을 붙잡았습니까, 무엇을 얻었습니까? 붙잡은 것이 무슨 형상, 소리, 냄새, 맛, 닿음입니까? 모두 지나가 버린 것에 대한 기억의 새김 때문입니다. 지금 있는 것이 아닙니다.

īṭa passē tēranæ mak eka pǣla balanna tava koṭasak paḷu tava pat hari etana dæn balanna mama mē deyak piyanam ov eka anna anna ēka tamayi śrama goḍāk tamayi ēka goḍak eka særē balanna bæhæ. ēka mohotaṭa mohotaṭadī ēkayi. ē aya lassana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ēkayi mohot kōṭiyak aragattat ēka tattvarayak yanna. mohot kōṭiyak tuḷa balana mātra kōṭiyak aragena ganna ganna mātraya atītayaṭa giyā. mohotaka atīta mataka saṭahana ǣn̆dalā aragena mē gē kiyana saṭahana api gattā. ehenam api gē dækka nemeyi. nirmāṇaya karagatta gayak apisen dækkā ēkaṭa ādhāra vuṇā ara rūpa kalāpayanget pihilā tibbē. ē mātraya mātrayaṭa gatta gat ekka atītayaṭa giyā. atītayaṭa giya madana saṭahanayen æn̆dagattā api nirmāṇaya karagattā manasen giyā. mēka ē vagē api kivvē ēkayi. itin ōka dækkē nætnam. api inē viññāṇayaka. apiṭa gnānayak. dænīmē nyāya dækkana. api dakinā ōka misak vena ekak nemeyi dænīmē nayāya. ēka gnāna.

그래서 순간을 억만 개 가져와도 그렇게 됩니다. 억만 순간 안에서 보는 조각 억만 개를 가져와도, 가져오는 족족 그 조각은 지나가 버렸습니다. 순간마다 지나간 기억의 새김을 이어 붙여 '집'이라는 새김을 우리가 받아들였습니다. 그러니 우리는 집을 본 것이 아니라 마음으로 만들어 낸 집을 본 것입니다. 거기에 rūpa kalāpa들이 거들었습니다. 그 조각 조각이 받아들이는 족족 지나갔습니다. 지나간 기억의 새김으로 그려 내어 마음으로 만들어 낸 것입니다. 우리가 말한 것이 그것입니다. 그것을 보지 못하면 우리는 viññāṇa 속에 있고, 보면 ñāṇa입니다. 앎의 이치를 본 것입니다. 우리가 보는 것은 그것일 뿐 다른 무엇이 아닙니다. 그것이 앎의 이치, 그것이 ñāṇa입니다.

ehenam cakkhu gnāna pahaḷa venavā. æhen haṭaganna rūpaya hæṭi dækkannavā. sōta gnāna pahaḷa venavā. saddaya kiyana eka hædicca hæṭi dækkannavā. rahatanna rahatan vahansē dakina cakkhu gnāna hæbæyi gnānayen dakinakoṭa viññāṇa svabhāvaya pera bhavayen mē hadāgatta kæṭa gahagatta ekaṭa pēnnē tamak ē nisā etendi dakinavā. boruvak æta sē pēnavā. e gnānayen dækalama ēkat dæk.

그러면 cakkhu ñāṇa가 일어납니다. 눈에서 형상이 생기는 모습을 봅니다. sota ñāṇa가 일어납니다. 소리라는 것이 생긴 모습을 봅니다. (묻는 이) arahant는… (답) arahant께서 cakkhu ñāṇa로 보시면, viññāṇa의 성품이 지난 bhava에서 만들어 굳혀 놓은 것으로 보입니다. 그래서 거기서 봅니다. 거짓이 있는 것처럼 보입니다. 그 ñāṇa로 보아 그것도 보는 것입니다.

nāmaya ov kā nāmayaṭa tiyennē uppāda riti bandha avasthā tunak. budurajāṇan vahansē samādhiya nēda manussayan nāmayak ē nāmaya karanna cētanāva ma bhāvanā kiyipanā maṭa i yanna kiyannē nættam næ kiyalā illa anna ēkayi kiyannē etakoṭa kohomada ara ov

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē eka vacanaya eka særa kiyanna bæ eka vacana danna bæhæ sapara sapara eka vacanak eka mātrayā yak mātrayak pāsā hæn̆gīmak tibuṇā nam dænīmak tibuṇam mē vēdanā saṁgnā kiyannē caitasikanē. caitasika kiyannē mohotaṭakin bidilā yana ekak neha hitat ekka bidenavā hitat ekka haṭagena hiṭa gatta aramuṇa aragena hiṭa mænasenavā. ēka caityagē svabhāvaya.

이 낱말 하나를 한꺼번에 말할 수 없습니다. 낱말 하나를 한꺼번에 알 수 없습니다. 조각마다 느낌이 있고 앎이 있었다면… vedanā와 saññā는 cetasika입니다. cetasika는 한순간에 부서지는 것, 마음과 함께 생겨 머물며 대상을 잡았다가 마음과 함께 부서져 사라집니다. 그것이 cetasika의 성품입니다.

vēdanā kiyannē caitayak saṁgnā kiyannē caitayak. api dænīma kiyannē oya caitasikaya neveyi. dænīma apramāṇayaka mataka saṭahanak karagena ēkaṭayi api mē vēdanā kiyanna pukta velā tiyennē. pæn̆dinīm apramāṇayaka atīta mataka saṭahana mē saṁgnā kiyanna pr̥ta velā tiyennē ēkaṭa api kiyana eka nemeyi vēdanā saṁgnā kiyana eka yata arthaya. vēdanāt mātrayāyi saṁgnāvat mātrayayi. mātrayakin ætta dakinna bæha. eham atītayaṭa giya mātrayan gæṭagatāgena hadāgatta nirmāṇaya karagatta manō lōkayak tamayi api mē dænīma hæn̆dina mē bhāvitā karanna. eham ōka dækkaṭa passē gnānaya pahaḷa vuṇā. dæn gnānaya pahala vecca kenā viññāṇaya næha. raṭāva dakinavā. hæbæyi raṭāva mē boruva bava dakinavā. boruva bava dækena huva ravaṭanna bæhæ. boruva bava dækkena hæn boruvaṭa rævaṭenavā æti kiyalā. anna viññāṇa venna viññāṇaya nirōdha kaḷē saṁkhāra nirōdha venna ōnē.

vedanā는 cetasika, saññā는 cetasika입니다. 우리가 '앎'이라 하는 것은 그 cetasika가 아닙니다. 셀 수 없는 느낌을 기억의 새김으로 만든 것을 우리는 vedanā라 부르는 데 익숙해져 있습니다. 셀 수 없는 알아봄의 지나간 기억 새김을 saññā라 부르는 데 익숙해져 있습니다. 우리가 그렇게 부르는 것은 vedanā, saññā의 참뜻이 아닙니다. vedanā도 한 조각, saññā도 한 조각일 뿐입니다. 한 조각으로는 실제를 볼 수 없습니다. 그렇다면 지나간 조각들을 엮어 만든 마음의 세계를 우리가 앎이라는 이름으로 쓰고 있는 것입니다. 그것을 본 뒤에 ñāṇa가 일어났습니다. ñāṇa가 일어난 이에게는 viññāṇa가 없습니다. 틀은 봅니다. 하지만 그 틀이 거짓임을 봅니다. 거짓임을 보는 이를 속일 수 없습니다. 거짓임을 보지 못하는 이가 거짓에 속아 '있다'고 합니다. 그것이 viññāṇa입니다. viññāṇa가 nirodha가 되려면 saṅkhāra가 nirodha가 되어야 합니다.

saṁkhāraya kāya saṁkhāra, vacaya saṁkhāra manō saṁkhāraya saṁkhāra araganna puḷuvan tiyennē oya māyāvaṭa rævaṭilā. lassana nætumak hari lassana næma hon̆da lassana sinduva saṁkhārakaṭa gattā. avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi nisā ekaṭa karalā hadāgatta ekak tiyenavā saṁkhārayak ēkanayi saṁkhāra kivvē. oya saṁkhāraya avidyāva tuḷa kenek gamana næha nirōdha venavā. dæn avidyātya vaśēṣa virāga nirōdhā saṁkhāra nirōdha saṁkhāra næ. kāra kāra tiyenavā. saṁkhira næ. avidyā praśāsa kiyana ekanē etana næhæ. ēkayi saṁkhāra naya. kāyakāra tiyenavā, vacikāra tiyenavā, manōkāra tiyenavā kāya sit valaṭa kriyā siddha tiyenavā. kriyā siddhiya kriyāsit valaṭa mōḍakamak næha. gnānayen dækaṭa passē mulāva ivarayi dæn saṁkhāra ivara vunē. saṁkhāra evarunahama saṁkhāra nisā haṭagannē mulāvak ætuiyak hæṭiyaṭa pēnna boruvak. dænīmak hæṭiyaṭa

saṅkhāra는 kāya saṅkhāra, vacī saṅkhāra, mano saṅkhāra입니다. saṅkhāra를 지을 수 있는 것은 그 환영에 속아서입니다. 아름다운 춤이나 고운 노래를 saṅkhāra로 받아들였습니다. avijjā와 taṇhā 때문에 한데 엮어 만든 것, 그것을 saṅkhāra라 했습니다. 그 saṅkhāra는 avijjā가 없는 이에게서는 nirodha가 됩니다. 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho', saṅkhāra가 없습니다. (묻는 이) 'kāra'는… (답) 'kāra'는 있습니다. 'saṅ'은 없습니다. avijjā라는 것이 거기 없습니다. 그래서 saṅkhāra가 없습니다. kāya의 'kāra', vacī의 'kāra', mano의 'kāra'는 있습니다. 몸과 마음으로 하는 작용(kiriyā)은 있습니다. kiriyā citta에는 어리석음이 없습니다. ñāṇa로 본 뒤로는 미혹이 끝나고 saṅkhāra가 끝났습니다. saṅkhāra가 끝나면, saṅkhāra 때문에 생기는 미혹, 있는 것처럼 보이는 거짓이…

viññak næhæ dæn etana penīma tiyenavā. pena an̆dura gannavā. hæbæyi mē boruva haṭagatta māyāvak mē pēnē kiyalā dakinavā. mē rūpaya kiyannē māyāvak. ēka dækalāyi ivarak. dækanam gnānayen dækka. gnānaya pahaḷa nam mulāva pahaḷayi gnānaya āvē. viññāṇaya vena nirōdhayi. hit nirōdhaya næ. viññāṇa nirōdhayi. viññāṇa kiyannē hita kiyalā gattaṭa pat api an̆dunā karannē næti væḍenavā citta manō viññāṇa itin api kiyana mē okkoma ekayi kiyalā. ē ekama dænīma tuḷa ektarā dr̥ṣṭiyakin boruvakaṭa rævaṭilā innavā. api araganna ōnē ē rævaṭalā tiyena boruva dænaganna boruva boruva hæṭiyaṭa dænagena. ē boru bava tērum gattahama anna viññāṇa kiyana satvayak bedilanna.

앎으로서의 viññāṇa는 없습니다. 이제 거기 봄은 있습니다. 보고 알아봅니다. 하지만 '이것은 거짓으로 생긴 환영이 보이는 것'이라고 봅니다. 이 형상이라는 것은 환영입니다. 그것을 보고 끝납니다. 보았다면 ñāṇa로 본 것입니다. ñāṇa가 일어나면 미혹은 무너지고 ñāṇa가 온 것입니다. viññāṇa는 nirodha입니다. 마음이 nirodha가 된 것이 아니라 viññāṇa가 nirodha입니다. viññāṇa를 마음이라고 받아들이면 알아보지 못하게 됩니다. citta, mano, viññāṇa, 우리는 이것이 다 하나라고 말합니다. 그 하나의 앎 안에서 어떤 diṭṭhi로 거짓에 속아 있습니다. 우리가 해야 할 것은 그 속은 거짓을 아는 것, 거짓을 거짓으로 아는 것입니다. 그 거짓임을 알아들으면 viññāṇa라는 중생이 흩어집니다.

dæn gini penellā karakōnakoṭa gini valak tiyenavada kiyalā ahanavā. ohu kiyanavā. ætta vaśayenma gini valak oyā otana sīla piḷigannavada nǣ mama ē pēna hæṭi misak. oya gini penila karako ginivala pēnavā kiyalā mama dæn dannavā. dæn ōka dækkāṭa passē puṁci ḷamayekuṭa pennanavā. ē ḷamayan ahanavā. ōka kāraṇaya dannē næti lamayakuṭa eyāgē nǣ mama dækkavā ginivalalā tiyenavamayi gini penevilla karakō nisā ginivalalā haṭagannavā kiyā dækkē næti yamek ætnam. ohu nigamanaya karanavā mē ginivala allakmayi kiyalā. īṭa passē eyā salyā kiyanavā. ē ginivala dæn gēku penna kæraki natarakaro ginivala etana nætuva yanavā. ē ahanavā kohāṭada giya ginavalannē ēka yanna deyak etana tibu. mokada nættē dæn mē giduruva metana tiyenavā. metana næ kohara tiyenna epā bin rak hari tiyennē epæhæ oya tarakaya idiripat karanna puḷuvan. ara gini valalllamu gini penillā karakō nisā pēna vidyāmānaya māyā darśanaya kiv gina valallla kiyana dækkaṭa passē gini valallla nævatunā nam gini peḷaṭa kærakē nævati mē ginivala nævatuna nægata

횃불을 돌리면 불 바퀴가 있느냐고 묻습니다. 그는 말합니다. '정말 불 바퀴가 거기 있다고 받아들입니까?' '아니요, 나는 보이는 모습만 말할 뿐입니다. 횃불을 돌리면 불 바퀴가 보인다는 것을 나는 압니다.' 이것을 본 뒤에 어린아이에게 보여 줍니다. 까닭을 모르는 그 아이는 '아니에요, 불 바퀴가 분명히 있는 걸 봤어요' 합니다. 횃불을 돌려서 불 바퀴가 생긴다는 것을 보지 못한 이라면 '이것은 정말 불 바퀴다'라고 결론을 냅니다. 그 뒤 횃불 돌리기를 멈추면 불 바퀴가 거기서 사라집니다. 그러면 '불 바퀴가 어디로 갔느냐'고 묻습니다. '그것은 어디로 갈 것이 거기 있었던 게 아니다'라고 해도 '왜 없느냐, 이 바퀴가 여기 있었다, 여기 없으면 어딘가에 있어야 하지 않느냐'는 따짐을 내놓을 수 있습니다. 그런데 그 불 바퀴는 횃불을 돌려서 보이는 것, 환영의 광경이라고 했습니다. 불 바퀴를 알아본 뒤라면, 횃불 돌리기가 멈추면 불 바퀴가 멈춘 것이지 있다 없다가 아닙니다.

næta dr̥ṣṭiya na anna æta næta kiyana dr̥ṣṭiya otana næ satyaya dækkaṭa pat venavā. æta næta kiyana dr̥ṣṭiya tiyennē viññāṇa vala viññāṇaya paṭan gannē saṁkhāra valavat ēka paṭangena niṣpādana kiyana viññāṇaya tamayi ætædagena dr̥ttiya dē vennē. ætayi nætayi kiyana eka śāstra uccayada kiyalā vāda vennē. oya ṭa mādhyaya tuḷin yanna

(묻는 이) 있다 없다는 diṭṭhi가… (답) 그렇습니다. 진리를 보면 있다 없다는 diṭṭhi가 거기 없게 됩니다. 있다 없다는 diṭṭhi는 viññāṇa에 있습니다. viññāṇa는 saṅkhāra에서 시작합니다. 거기서 시작해 만들어진 viññāṇa가 '있다'에 매여 diṭṭhi가 됩니다. 있다, 없다 하는 것이 sassata냐 uccheda냐 하는 다툼이 됩니다. 그 가운데로 가라고 하면,

giyāpa mādhyaya nam mokakda mædak mokakda kiyannē mæda mæda sūnyayak yamkisi kenekuṭa kiyanavā ari deka liyak dīlā ōkē mædin allagannā allagattā allā gattā kiyanavā. paḷamu mællā kiyana sēpiyākārā mælā balakoṭa oya allagena innē mæda uḍina væṭennē. kov mæda alla dæn eyāṭa pēnavā taman atin ma hiṭa molavāgena tiyennē mædaṭa uḍayi yi mædina allalāyi tiyenna puḷuvan. ē niyapō potta hāva ara gāpu vira hī nīrak gālā dannavā anya isyak. ēka sakkaṭa lōralā balana balapuhāka vanavā. ē allā tiyennē eraṭa uṭin gihilā tiyanna. ṭa mæda ahuvena. dæn mæda allanna puḷuvan. ehenam mædaṭa mæda kiyalā ælluvot allā tiyennē mædakaṭa uḍina gæṭena. iyama mædenaṭa sūryak allanna tænak. anna mādhya pratipadāva kiyannē æti deka ehema næ. an edā mādhya hārya aṣṭhāṁgika mārgaya kiya mādhya pratipadā kiv æta næta dekama attakna

가운데란 무엇입니까? 가운데는 비어 있음(suñña)입니다. 어떤 사람에게 막대 하나를 주고 '이 가운데를 잡아라' 하면 '잡았다, 잡았다' 합니다. 그런데 재어 보면 그가 잡고 있는 것은 가운데 위쪽입니다. '가운데를 잡아라' 하면 그에게는 자기 손으로 가운데를 덮어 쥐고 있는 것처럼 보입니다. 가운데 위쪽을 잡았을 수도, 가운데를 잡았을 수도 있습니다. 손톱 끝으로 표시를 해 보아도, 재어 보면 잡은 것은 위쪽입니다. 가운데는 잡히지 않습니다. 가운데를 잡을 수 있겠습니까? 그러니 가운데를 가운데라 하고 잡으면 잡은 것은 가운데 위쪽입니다. 가운데에는 비어 있음, 잡을 곳이 없습니다. 그래서 majjhima paṭipadā란 있다 없다 둘이 다 없다는 것입니다. 그날 ariya aṭṭhaṅgika magga를 majjhima paṭipadā라 하신 것은 있다 없다 둘 다를 버리는 것입니다.

ē ōka ganna nætuva hun̆gak gannat epā ṭikak gannat epā mæn̆din ganna kiyalā gannavā. ara kolle mædin allagattā kiyalā uḍin vaḍin alla gattā vagē katāvak ē adaha tiyanakan oha innē an deka anta deka athærihama suvanē. eyāṭa katā karanna æta nætta dharmaya kiyannē ē

그런데 '많이도 갖지 말고 적게도 갖지 말고 가운데로 가져라'고 받아들입니다. 그 사람이 '가운데를 잡았다' 하면서 위쪽을 잡은 것 같은 이야기입니다. 그런 생각이 있는 한 그는 두 끝 사이에 있습니다. 두 끝을 버려야 편안합니다. 그래야 그는 있다 없다를 그저 말로 할 수 있습니다. dharma란 그것입니다.

viññāṇa nirōdhana dæn bahinavanada mulāva mulāva hæṭiyaṭa dækaṭa passē æti deyak hæṭiyaṭa dækanak næ lassanayi sundarayi okkoma kiyalā nna nāma rūpa vahina æti deyak nǣhæ kiya dænagatta mona lassanada mona santayakdennē næti dē ætæti kiyana dekema næha. ēnna nāma rūpaṁ nirōdhayi. ehenam æsakan diva nāsaya śarīraya kiyana ēvā mana kiyana ēvā monavaṭa āyatana karanna oha allaganna alla gatta nætnam hæma āyatana æsa kanadiṭa kūluva tiyenavā. ehenam

viññāṇa nirodha입니다. 이제 빠져듭니까? 미혹을 미혹으로 본 뒤에는 있는 것으로 보지 않습니다. 아름답다, 곱다 하는 모든 것을… nāmarūpa에 빠져들 '있는 것'이 없다고 알았으니 무슨 아름다움, 무슨 즐거움이 있겠습니까? 없는 것을 있다고 하는 일이 없습니다. 그것이 nāmarūpa nirodha입니다. 그렇다면 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 것들을 무엇 하러 āyatana로 삼아 붙잡겠습니까? 붙잡지 않으면 눈, 귀, 혀 모두 우리일 뿐입니다.

sparśa karanna dr̥tti sparśa itin magē kiyalā mama kiyalā ekak nætnam allagattē nætnam ē nisā haṭaganna dr̥ṣṭiyak nætnam mona dr̥ṣṭiyada sparśa at sparśayak tiratayi. ehenam ē sparśaya gattaṭa passēnē ma magē ātmayaka vēdanāva ēvā kæḍenakoṭa bidenakoṭa anē āpuyi kiyalā vēdanāva āvā. ē vagēma hari priyamanāpayen sukha vēdanāvak āvā læbuṇā kiyalā. læbennavat nolæbennavat mē lōkē mē sūndi eka monavada ganna tiyannē ekayi tērum gattaṭa passē. mona vēdanāvakda vēdanat nirōdhayi. eham taṇhā koyida tiyennē? ēkat nirōdhayi. bæn̆dena ekat tibuṇada? upādānat nirōdhayi. bhavak tibuṇada? mona bava bhavak nirōdhayi. bhavak nætnam jātiyak tiyenavada jātiyan nirōdhayi. ehenam jarāma tiyenavada? ēkat næhæ. ehenam mulinma paṭicca samuppādaya sāmalin nirōdha karalā tiyennē oya krama. namut oya vilaṭa æsa kana diva nāsaya

그렇다면 phassa, 곧 diṭṭhi phassa는, '내 것', '나'라는 것이 없고 붙잡지 않아 그로 인해 생기는 diṭṭhi가 없다면 무슨 diṭṭhi phassa입니까? phassa도 그쳤습니다. 그 phassa를 받은 뒤에야 '나의 atta'라는 vedanā가 생깁니다. 그것들이 깨지고 부서질 때 '아이고, 다쳤다' 하는 vedanā가 왔습니다. 마찬가지로 마음에 드는 sukha vedanā가 왔다, 얻었다 합니다. 얻든 못 얻든 이 빈 세상에서 무엇을 얻겠습니까? 그것을 알아들은 뒤에는 무슨 vedanā입니까? vedanā도 nirodha입니다. 그렇다면 taṇhā는 어디 있습니까? 그것도 nirodha입니다. 묶이는 것이 있었습니까? upādāna도 nirodha입니다. bhava가 있었습니까? bhava도 nirodha입니다. bhava가 없다면 jāti가 있습니까? jāti도 nirodha입니다. 그렇다면 jarā가 있습니까? 그것도 없습니다. 그러니 처음부터 paṭicca samuppāda를 차례로 nirodha 시키는 것이 그 방법입니다.

krama. namut oya vilaṭa æsa kana diva nāsaya śarīraya balātana kiyalā gatta minihaṭa pati pira venna venavā. buduhāmuduruvō budu velā næha kiyalā tarayak denna venavā. yi buduhāmuduruvō ganna tibuṇē. ē avasthāvēdī śarīrayen tibuṇā. ehenam mokakda budu vunā salāyatana nirōdha karalā næha. mærakam inna bæ. pragnā padaya kriyōda sampūrṇa karānāsa nirōdha kiyalā gattot nivan dakinakoṭama ṭaka ēka nenna ōnē ehema asuraha sampūrṇa salāyatana kiyannē ætana dēvanāsaya śarīrayaṭa salāyatana nirōdha velā ekāntayenma avidyā at ēvā asē virāga nirōdhā saṁkhāra nirōdha budurajāṇan vahansēṭa śēṣayakvat ituunē næ avidyāva tibuṇayi kiyalā okapu karanna bæhæ. ehenam budurajāṇan vahansēṭa æsa kana diva nāsaya śarīra tiyenavā palāyatana unvahansēṭa lokuā uddakaṭa pat vena atiu venna.

그런데 눈, 귀, 혀, 코, 몸을 āyatana로 받아들인 사람은 곤란해집니다. Buddha께서 Buddha가 되지 못하셨다고 말해야 하게 됩니다. 그때 Buddha께는 몸이 있었습니다. 그렇다면 Buddha가 되셨을 때 saḷāyatana를 nirodha 시키지 않은 것이 됩니다. 죽지 않고는 그럴 수 없습니다. saḷāyatana를 눈, 귀, 혀, 코, 몸이라 하고 그것이 nirodha가 된다고 받아들이면 nibbāna를 볼 때 곧바로 그것이 사라져야 합니다. 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho', Buddha께는 avijjā가 조금도 남지 않았으니 avijjā가 있었다고 증명할 수 없습니다. 그런데 Buddha께 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 곧 saḷāyatana가 있었으니 그분은 큰 곤경에 빠지게 됩니다.

mē yathārthaya mokakda ē nisā tamayi dharmaya arthaya hæn̆gavaṭa passē mē aṭuvāvalava vahalā tibut vevā kiyalā gattat hariyannē næha aran tiyennē mē kālē vacanayak peḷa dahamē arthaya kiyana eka venayi. peḷa dahamaṭa tiyalā tiyena siṁhala arthaya peḷa dahama nemeyi. ēka artha katāvak.

(묻는 이) 이 실상이 무엇입니까? (답) 그래서 dharma의 뜻을 새겨 본 뒤에는, aṭṭhakathā들에 덮여 있던 것을 그대로 받아들여서는 맞지 않습니다. 그것은 이 시대의 말입니다. pāli 경전의 뜻이라는 것은 다릅니다. pāli 경전에 붙여 놓은 Sinhala 뜻은 pāli 경전이 아닙니다. 그것은 뜻풀이 이야기(atthakathā)입니다.

itin peḷa dahama kiyana eka edā rahatan vahansēlā devipisa yahapat rahatan vahansēlā arthaya venas vennē næti vena vidihaṭa pada raṭāvakin ē vistaraya dunnā tērum ganna. namut ōkaṭa siṁhala artha denna giyāma siṁhala artha peḷadahanē. ēka artha katāvak. ēka ācāryavādayak. itin ēka api ēka vibhēcanaya karanavā. vivēcanaya nemeyi vimarśanaya karanakoṭa peḷa dahama vivarśanaya karanavā kiyalā yam kenek samahara kiyanna puḷuvan. næ peḷa dahamada apiṭa vivarśanaya karanna api kohomat ayi kiyanna. sibā rahat phalayaṭa pat vunā nam dakinna puḷuvan ēket bæ. dæn peḷa dahama kiyannē araya pāliyen diyalā tiyena.

pāli 경전이란 그때 arahant들이, 덕 높은 arahant들이 뜻이 바뀌지 않도록 낱말의 짜임으로 그 풀이를 주어 알아듣게 한 것입니다. 그런데 거기에 Sinhala 뜻을 달면 그 Sinhala 뜻은 pāli 경전이 아닙니다. 그것은 뜻풀이 이야기입니다. 그것은 스승들의 학설(ācariyavāda)입니다. 그러니 우리는 그것을 살펴봅니다. 비판이 아니라 살펴볼 때, 어떤 이는 'pāli 경전을 살펴본다'고 말할 수도 있습니다. 아닙니다. pāli 경전을 우리가 어찌 살펴볼 수 있겠습니까. arahant phala에 이르렀다면 볼 수 있겠지만 그것도 아닙니다. pāli 경전이란 pāli로 적어 놓은 것입니다.

itin ēka apiṭa vivēcanaya karanna ēka yayidiyak næhæ. hæ peḷadaha arthivvē. a dæn civārta panti mē granthārūla karannē ov etakoṭa ē vena vitarayi granthārūla karalā tiyennē mē artha artha pat anna ēka nikan mē daham artha granthūla velā næha. næ. daham artha tibicca tamayi laṁkāvē mē heḷā tibuṇāyi kivvē heḷāṭatuuvā. heḷāṭuvā kiyana eka adaha. heḷāṭuvā næti vunāṭa passē kohomada api ēka arthaya gannē?

그러니 그것을 비판할 자격이 우리에게는 없습니다. 하지만 pāli 경전에 단 뜻풀이는… (묻는 이) 이것을 책으로 엮을 때… (답) 예. (묻는 이) 그러면 그때 책으로 엮은 것은 이 뜻풀이들뿐입니까? (답) 그것이… (묻는 이) dharma의 뜻은 책으로 엮이지 않았습니까? (답) 아닙니다. dharma의 뜻이 담긴 것이 Laṅkā에 있던 'Heḷa aṭṭhakathā'라고 한 것입니다. Heḷa aṭṭhakathā라는 것이 그것입니다. (묻는 이) Heḷa aṭṭhakathā가 사라진 뒤에는 우리가 어떻게 그 뜻을 얻습니까?

elalā aṭuvā venuvaṭa passē gattē pāliyaṭa buddhakōṣa hāmudurādī aya pāliyen aṭuvā liyilā. ēka nævata hinnaṭa parivartanaya gatta eka tamayi adamē aṭuvā kiyalā dannē. koyi taram parivartanaya vena adahasak aran tava bhāṣāvaṭa parivartanaya karanakoṭa ēkāntayen ohugē adahasa ekkena gæbbenavā tibicca adahasa nemeyi ohu gannē ohu parivādaya ohuṭa væṭecca adahasa itin eyā bærilā pr̥thagjanak. magaphalāvityayak læbu kenek hæṭiyaṭa pennannē næhænē. buddha hō hāmuduruvō ehema pennapu deyakvat næhæ. itin ehemanam itin kohomada mē niyama adahata eyāṭa adahat tōralā eyā mē parivartana karā paṭicca samupayaka mahāsāgaraya hatarama vunā samāna vayi kiyalā dēśa ēāvē kiyannē ættana kāya vidihaṭa paṭicca samuppādaya tavara kohen ahanna pśna uttara denna

Heḷa aṭṭhakathā 대신 나중에 받아들인 것은 Buddhaghosa 스님 같은 이들이 pāli로 적은 aṭṭhakathā입니다. 그것을 다시 Sinhala로 옮긴 것이 오늘날 aṭṭhakathā로 알려진 것입니다. 어떤 생각을 다른 말로 옮길 때는 반드시 옮기는 이의 생각이 섞여 들어갑니다. 그가 받아들이는 것은 본래 있던 생각이 아니라 그가 풀이한 것, 그에게 떠오른 생각입니다. 게다가 그는 puthujjana입니다. magga와 phala를 얻은 이로 드러나 있지 않습니다. Buddhaghosa 스님이 그렇게 보인 것도 없습니다. 그렇다면 어떻게 그가 이 참뜻을 가려 옮겼겠습니까? paṭicca samuppāda가 큰 바다처럼 깊다고 설하셨는데, 그것을 그저 세 겹 삶으로 풀이한 paṭicca samuppāda를 두고 묻고 답해 봅시다.

atīta bhavaya upannā mē bhavaya jīvat venavā matu bhavaya mala atī bhavaya upā karā mæricca denakut næ mē paṭicca samuppāda mē bhavaya upadak næha maraṇaya æti dæn mē bava pæyak kiyannē avijjā paccayā saṁkhārā pera bhavaya saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyannē paṭisaṁdhi viññāṇaya kiyannē mē bhavayaṭa pat. etakoṭa śutiyavat næhæ cittayavat nǣhæ parisandha viññāṇaya pahaḷa venakoṭa ēkat natti patya pat vaya velā paṭisandha viññāṇaya pahaḷa venavā. ehenam atītaya saṁkhāra dæmmā nam atītayē tit eka saṁkhārayakvat enna bæhæ parisandha viññāṇaya ehenam ipadunā mē bhavaya saṁkhāra issellā bhavaya mē bhavaya ipadilā. upadina hētuva issellā bhavaya kaḷat mē bhavaya ipadinna. ē ipadicca ekanam viññāṇa nāma rūpa, salāyatana, spartha, vēdanā, taṇhā, upādāna bhava kiyalā mehe kiyannē. bhava paccayā jātiya kiyalā īḷan̆ga bhavaṭa kiya jātiya. dæn mæricca kenekut næ. upan eka ipadilā. upan ekāva mæricca deyak næ pavat samuppāda pera bava mæricca kenek. paṭicca samuppādaya dekak ekkena ehema æti

지난 bhava에 태어났고, 이번 bhava에 살고, 다음 bhava에 죽는다고 합니다. 그런데 이 paṭicca samuppāda에는 지난 bhava에서 죽은 이도 없고, 이번 bhava의 태어남도 없습니다. 이 풀이는 이렇습니다. 'avijjā paccayā saṅkhārā'는 지난 bhava이고, 'saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ'은 paṭisandhi viññāṇa로 이 bhava에 이르는 것이라 합니다. 그런데 paṭisandhi viññāṇa가 일어날 때는 cuti도 citta도 없습니다. 그것도 natthi paccaya로 paṭisandhi viññāṇa가 일어납니다. 그렇다면 지난 bhava에 saṅkhāra를 놓았다 해도 지난 것의 saṅkhāra 하나도 paṭisandhi viññāṇa에 있을 수 없습니다. 그러면 이 bhava에 태어났다는 것입니다. 태어나는 원인이 앞 bhava에 있다 해도 이 bhava에 태어난 그것을 viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava라고 여기서 말합니다. 'bhava paccayā jāti'는 다음 bhava의 jāti라고 합니다. 그러면 죽은 이가 없습니다. 태어난 것이 태어났을 뿐, 태어난 자가 죽는 일은 이 paṭicca samuppāda에 없습니다. 앞 bhava에서 죽은 이가 있으려면 paṭicca samuppāda가 두 개 있어야 합니다. (묻는 이) 그러면 그렇게 되겠네요.

dæn paṭicca samuppādaya dækīma dharmaya dækīma kiyalā pennanada ēkaṭa dakinnat bæhænē. paṭicca samuppādaya væhuṇaṭa passē kohomada dharmaya dakinnē?

paṭicca samuppāda를 보는 것이 dharma를 보는 것이라고 보여 주는데, 이렇게는 볼 수도 없습니다. paṭicca samuppāda가 가려진 뒤에 어떻게 dharma를 봅니까?

paṭicca samuppādaya hariyaṭa dækka nam nāma rūpa paricchēdaya abhidharmaya viśēṣatvayak. nāma rūpa paricchēdaya karanna hita nāma kaya rūpa kiyalā. hita nāma kaya rūpa kiyanna kivma ōkaṭa ṭak karaganayi kiyannē apiṭa nāma rūpachēdaya karaganna ōkaṭa hita nāma kaya rūpa dæn ōka dænagannam ohē tara mahā maruvak. ohoma nāmarūpa paricchēda karaganna

paṭicca samuppāda를 제대로 보았다면… nāmarūpa pariccheda는 abhidharma의 특별한 점입니다. nāmarūpa pariccheda를 하라면서 '마음은 nāma, 몸은 rūpa'라고 합니다. '마음은 nāma, 몸은 rūpa'라고 하면 그것으로 바로 nāmarūpa pariccheda를 한다는 것입니다. 마음은 nāma, 몸은 rūpa. 그것을 안다고 그렇게 nāmarūpa pariccheda를 한다는 것입니다.

nāma rūpedanna nam eyā dænaganna ōnē viññāṇayē yam sēda nāma rūpaya ākārayi. ēkē bahinna. viññāṇaya rāgika nam bahina nāma rūpa rāgikā nāma rūpa yam ākārayakda salāyadanē ē ākāraya nāmarūpa kāgika nam kalāta sarāgītayi. nāma rūpa baḷu væḍak nam baḷunāma rūpa nam upattiya jātiya bu jātiya. nāma rūpa harak nam ēka bæhæ ganna eken haṭaganna jātiya parak jātiya. mē nāma rūpa bæhægattē nætnam enavā. viññāṇehaṭa yanna bæ. viññāṇayak pahaḷa vunāma mēka nāma rūpa væhæ gattot tamayi kalāyatana sparśa vēdanā taṇhā upādāna bhavaja pahaḷa vennē.

nāmarūpa pariccheda를 하려면 viññāṇa가 어떠하면 nāmarūpa가 그러하다는 것을 알아야 합니다. 그것이 빠져듭니다. viññāṇa가 rāga를 띠면 빠져드는 nāmarūpa도 rāga를 띱니다. nāmarūpa가 어떠하면 saḷāyatana도 그러합니다. nāmarūpa가 rāga를 띠면 āyatana도 rāga를 띱니다. nāmarūpa가 개의 짓이라면, 개의 nāmarūpa라면 태어남, 곧 jāti가 개의 jāti입니다. nāmarūpa가 소라면 거기 빠져들어 생기는 jāti가 소의 jāti입니다. 이 nāmarūpa에 빠져들지 않으면 viññāṇa가 자라 갈 수 없습니다. viññāṇa가 일어났을 때 그것이 nāmarūpa에 빠져들어야 saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti가 일어납니다.

indriya saṁvara vunot ehema bahinavada? bahinna vidihak nǣha. rāga hitā pahaḷa vuṇā. pahaḷa vecca rāga hita vardhanaya venna nam rāga aramuṇu bahinna ōnǣhi rāga aramuṇu bæsot tamayi ē hita vardhanaya velā ē pættaṭa hærennē.

(묻는 이) indriya saṃvara를 지키면 빠져듭니까? (답) 빠져들 길이 없습니다. rāga 마음이 일어났다 해도, 일어난 rāga 마음이 자라려면 rāga 대상에 빠져들어야 합니다. rāga 대상에 빠져들어야 그 마음이 자라 그쪽으로 돌아섭니다.

ē nāma rūpa paricchēda karaganna ōna dænaganna ōnē. mona mona nāma rūpa væṭīmen mona mona jātiyak pahaḷa venavada menna mēvā balu jātiya pahala karana nāma rūpa anna nāma rūpa paricchēdayak karagattā. menna balayek vennē nāma rūpa. menna harakek venna nāma rūpa. menna mēvā bæhægattanna.

그 nāmarūpa pariccheda를 하려면 알아야 합니다. 어떤 nāmarūpa에 떨어지면 어떤 jāti가 일어나는지를요. '이것들이 개의 jāti를 일으키는 nāmarūpa다' 하면 nāmarūpa pariccheda를 한 것입니다. '이것이 개가 되는 nāmarūpa, 이것이 소가 되는 nāmarūpa, 이것들에 빠져들면…'

번역 고르기