CD018 · 14번째 · 1시간 15분 · 원문 녹음
desanā 2
දේශනා 2
vædenavā væḍasīmak vennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
yamak udā velā ē tayat vū sammatayen æti bavaṭa pat karanavā. eyā sammatayakuyi udā vennē.
무언가가 생겨나면, 그렇게 정해진 sammata로 '있는 것'이 됩니다. 생겨나는 것은 하나의 sammata입니다.
udā vuna sammataya ē udā vū sammatayen pavatvanna puḷuvan panavanna puḷuvan tattvayaṭa patvelā athaṁgama venavā.
생겨난 sammata는 그 sammata로 지켜 갈 수 있고 이름 붙일 수 있는 자리에 이르러 atthaṅgama가 됩니다.
etana paṭangena ekē prabōdhaya okkoma gōcalā tiyena nisā. ēka yam āśvādayak ættaē āśvādaya īḷan̆gaṭa vidyāmāna venavā.
그때부터는 그 기운이 다 무르익었기에, 거기에 어떤 assāda가 있다면 그 assāda가 다음으로 드러납니다.
īḷan̆gaṭa ēkē ādīnava vidyāmānalā hiṭam ē sammataya tuḷa tiyanna bæri tattvaṭa vænasilā yanavā.
그다음에는 그 ādīnava가 드러나, 그 sammata 안에 더는 머물 수 없는 데까지 무너져 갑니다.
ēka eka ēka eka ēkē nissaraṇaya.
그것이 그것의 nissaraṇa입니다.
dæn balanavā mē lōkē tiyena hæma deyakma kriyātmaka vana krama raṭā dharmatāvaya ōkayi. ōka dakinna ōnē.
이제 보십시오. 이 세상에 있는 모든 것이 움직이는 틀, 그 dhammatā가 바로 이것입니다. 이것을 보아야 합니다.
gahak bæluvat, satvaya pudgalayek bæluvat siddha vennē oya kramaya.
나무를 보든, 중생이나 사람을 보든 일어나는 것은 바로 이 틀입니다.
dæn manussayā kiyalā sammataya. dæn api dannavā minihek manussayek kivvahama mē kiyannē kohoma deyak gænada? bohoma svabhāvayak gæna
이제 '사람'이라는 sammata를 봅시다. 우리가 '사내', '사람'이라고 말할 때 이것은 어떤 것을 두고 하는 말입니까? 어떤 됨됨이를 두고 하는 말입니다.
minihā kiyana vacanaya kiyanakoṭa nætnam manussayā kiyana vacanaya kiyanakoṭa apē manasaṭa yamkisi manussa saṁgnāvak væṭenavā. ē manussa saṁgnāva apavisima sammata karagatta ekak.
'사내'나 '사람'이라는 말을 하면 우리 마음에 어떤 사람의 saññā가 떠오릅니다. 그 saññā는 우리 스스로 정해 놓은 것입니다.
lōkayē vidyāmānavala dēkaṭa svabhāvayakaṭa apiṭa ven kara han̆dunāganna panavāganna apima tabāgattā īṭa gælapena śabda koṭasak. śabda peḷak. manussayā kivvā eba.
세상에 드러나 있는 어떤 것, 어떤 됨됨이를 가려 알아보고 이름 붙이려고, 우리 스스로 거기에 맞는 소리 한 토막, 소리 한 줄을 붙여 두었습니다. 그렇게 '사람'이라고 한 것입니다.
dæn manussayā kiyana mē śabdayen pennapu tattvayen lōkē anādiya paṭan pavatina nonæsena matu pihiṭalā tiyena sadātanika dēkaṭa nemeyi manussayā kiya.
'사람'이라는 이 소리로 가리킨 것은, 시작 없는 옛날부터 이어지며 사라지지 않고 늘 그대로 있는 어떤 것이 아닙니다.
eham mē manussayā kiyana svabhāvaya udayaṁgama velā ārambha venna ōnē. mav gæpat tuḷa ārambhayak paṭangena kramakramayen mē minis kaya udā venna ōnē. udayaṁgama vuṇā.
그렇다면 이 '사람'이라는 됨됨이는 udayaṅgama를 거쳐 시작되어야 합니다. 어머니 태 안에서 시작이 일어나 차츰차츰 사람의 몸이 생겨나야 합니다. udayaṅgama가 된 것입니다.
dæn udayaṁgama vīgena vīma kiyalā kavatinda kotendida mēka navatinnē sīmāvak tiyenavā. taruṇa vayasaṭa āvaṭa passē tavadurat mē śarīraya ussa yannē nǣha. mōra mōra ayisarayak mæra væhenna paṭan gannavā nisā. bæhærenna paṭan gannavā nisā.
그런데 이 udayaṅgama로 자라나는 것은 어디서 멈춥니까? 끝이 있습니다. 젊은 나이에 이르면 몸은 더 이상 키가 자라지 않습니다. 무르익으면서 시들어 가기 시작하기 때문입니다.
anna taruṇa vayasaṭa væḍena vayasa kiyalā kālayak tiyenavā. ē kālakan anna uddhaṁgamalaṭa ē kālē pūrṇa vuhama kiyanavā dæn væḍicca kenek. anna attaṁgamita āvā.
젊은 나이까지 자라는 때라는 것이 있습니다. 그때가 udayaṅgama이고, 그때가 다 차면 '이제 다 큰 사람'이라고 합니다. 바로 atthaṅgama에 이른 것입니다.
dæn væḍilā innē saruṇa avasthāva. dæn mēken tamayi paṁcakāma āśvāda passē yannē. anna āśvāda avasthāva.
이제 다 자란 젊은 때입니다. 이때에 다섯 가지 kāma의 assāda를 좇아갑니다. 바로 assāda의 때입니다.
ē taruṇa kāla ekma gihillā 4 vitara pænnaṭa passē kramakramayen ādīnava avasthāva matu venavā.
그 젊은 때가 지나 마흔 즈음을 넘기면 차츰차츰 ādīnava의 때가 드러납니다.
æs pēnnē næti venavā kan æhenna næti venavā. itin kramakrama śaktiya æn̆gē næti velā yanavā. væhærenna paṭan gannavā. anna ādīna avasthāva āvā. mē avurudu 60 70 yana vænakoṭa hon̆daṭama ādīna avasthāvē avasānayaṭa gihillā maraṇayat ekkalā yanavā nissaraṇaya
눈이 침침해지고 귀가 들리지 않게 됩니다. 몸의 힘이 차츰 빠지고 여위어 가기 시작합니다. 바로 ādīnava의 때가 온 것입니다. 예순, 일흔 살에 이르면 ādīnava의 때가 끝에 다다라 죽음과 함께 떠납니다. nissaraṇa입니다.
dæn nissaraṇa avasthā udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa menna mēka kiyanta tanṭa pat vuṇā.
이것이 nissaraṇa의 때입니다. udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa, 바로 이렇게 된 것입니다.
dæn mē tattvaya ikmavāgiya kisima manussiyek lōkē ipadilā næha. oya kramayaṭa tamayi cakra gevipilā gihin tiyennē.
이 틀을 넘어선 사람은 세상에 하나도 태어난 적이 없습니다. 바로 이렇게 바퀴가 돌며 흘러왔습니다.
dæn api hitamukō kos gahak tiyennē. kos æṭē hiṭevvā. dæn koṇaḍi velā enavā. depæti velā enavā. sakas velā pælē dālā hædilā enavā. udayaṁgama avasthāvē næguṇā.
잭프루트 나무가 하나 있다고 해 봅시다. 씨앗을 심었습니다. 싹이 트고, 떡잎 두 장이 나오고, 꼴을 갖추어 모종이 되어 자라 올라옵니다. udayaṅgama의 때로 올라선 것입니다.
itin udayaṁgema avasthāva udā velā udā velā gihillā yam taramak usa yana yam maṭṭamakaṭa mahatvelā ena pramāṇaya kos gahak hæduna.
그렇게 udayaṅgama의 때가 이어지고 이어져 어느 만큼 키가 크고 어느 만큼 굵어지면, 잭프루트 나무 한 그루가 된 것입니다.
dæn attaṁgama avasthāva īṭa passē hon̆daṭa kos hædenavā. tava nǣl kos gahagiyagē hon̆da kos mēkē tiyennē tava alut kos gahana kiya tava itin kanavā. mokada āśvāda avasthāva
이제 atthaṅgama의 때입니다. 그다음에는 열매가 잘 열립니다. 사람들은 이 나무 열매가 좋다며 따서 먹습니다. 바로 assāda의 때입니다.
īṭa passē kos gaha mōralā koḷa puṁci enavā. atu tæna tænin kaḍā væṭenavā. mōralā væḍiyi hædena geḍit puṁci kalin oyāgē rasa geḍit nǣ. dæn gaha hon̆daṭama mōra mōragena yanavā. pættē pættē mærennat eenavā. ādīnavā avasthāva.
그다음에는 나무가 늙어 잎이 작아집니다. 가지가 여기저기 부러져 떨어집니다. 열리는 열매도 작고, 예전의 그 맛도 없습니다. 나무는 점점 더 늙어 가고 군데군데 죽어 들어가기 시작합니다. ādīnava의 때입니다.
īṭa passē mokada vennē? koḷa ṭika hæ mærilā. dæn kavulā dæn kos gaha kiyanna bæhæ kos gaha mærilā. anna nissaraṇa avasthāva
그다음엔 어떻게 됩니까? 잎이 다 말라 죽습니다. 이제는 잭프루트 나무라고 할 수 없습니다. 나무가 죽었습니다. 바로 nissaraṇa의 때입니다.
api oya vidihaṭa dæn bæluvo. api dæn gahak gæna bæluvā. manussayek gæna bæluvā.
우리는 이렇게 살펴보았습니다. 나무를 보았고, 사람을 보았습니다.
hadana giyak dorak balanavā. dæn gē nirmāṇaya karagena attivāram dālā gonna avasthāva udaya aṁgama avasthāva
이번에는 짓는 집을 봅시다. 집을 설계하고 기초를 놓고 쌓아 올리는 때, 그것이 udayaṅgama의 때입니다.
dæn gē gonnagalā okkoma kaṭayutu karalā ivarayi ge sampūrṇa kaḷā. dæn athamgamayaṭa āvā. dæn gē kiyalā kiyanna puḷuvan.
이제 집을 다 쌓고 일을 모두 마쳐 집이 다 지어졌습니다. atthaṅgama에 이른 것입니다. 이제 집이라고 부를 수 있습니다.
dæn itin alut dē hon̆da āśvādayi. næm gatiyak tiyenavā. kālayaṭa uvinavā okkomat ekka hari hadāgatenavā dæn āśvāda vin̆dina kālē. ēka itin vāsaya karana okkoma hari. hæbæyi itin koccara kal gihillā
새것이라 assāda가 좋습니다. 마음을 끄는 맛이 있습니다. 이것저것 다 갖추어 꾸미며 assāda를 누리는 때입니다. 거기 살면 모든 것이 좋습니다.
hari. hæbæyi itin koccara kal gihillā hari ēkē vahala dirana biṭṭi pupurana kālayak enavā. attivāra pupuralā gihillā dæn geṭa vayayi. avurudu 50k gihillā sik gihillā hari kiyalā kiyanavā. dæn mokakda matu vunē? dæn ādīnava kāla dæn paraṇagayak.
그러나 얼마가 지나든 지붕이 삭고 벽이 갈라지는 때가 옵니다. 기초가 갈라지고, 쉰 해쯤 지나면 집이 기울었다고들 합니다. 무엇이 드러난 것입니까? 이제 ādīnava의 때, 낡은 집입니다.
ē mehen tevenavā. parāla diralā biripuralā ādīnava koyi velē hari giya kaḍā væṭeenavā. dæn geyi saranna bæhæ genna bæ. dæn kaḍā væṭicca ekak. gē kaḍā væṭi. nissaraṇa
서까래가 삭고 갈라져 언제든 무너져 내립니다. 이제는 집이라 부를 수 없습니다. 무너져 버린 것입니다. 집이 무너졌습니다. nissaraṇa입니다.
sajīvī ajīvī hæma deyakma lōke tuḷa tiyenavā. menna mē dharmatāvayaṭa anukūlava udayaṁgama, attaṁgama, āśvāda, ādīnava, nissaraṇa kiyana mē kriyāvalayaṭa anuva keṭi kālayak hō dīrgha kālayak tuḷa ēkārthayen goduru venavā.
살아 있는 것이든 아니든 세상 안의 모든 것은 바로 이 dhammatā에 따라, udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa라는 이 흐름을 따라, 짧은 동안이든 긴 동안이든 어김없이 그 먹이가 됩니다.
haṭagatta okkoma mærala yanavā kivvā vagē tamayi. īṭa vigraha sahitayi mēka.
생겨난 것은 모두 죽어 간다고 하는 것과 같습니다. 이것은 그것을 풀어 보인 것입니다.
menna mē ṭika gattahama. api balanavā lōkayaṭa ayiti vellā api ara issellā kivvē eka kramayak aragena skandha vaśayen hari dhātu vaśanayen hari, āyatana vaśayen hari ara apiṭa dænaganna tibicca lōkē dænaganna tibicca eka kramayak aragena ē kramayaṭa ayiti dēval oya uddhayaṁgama, attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa kiyana menna mē cakrayaṭa ahuvelā. kriyātmaka vena dē ærenna tava deyak mē lōkē kivvē ekē tiyenavada?
이것을 붙잡고 봅시다. 앞에서 말했듯이 khandha로든 dhātu로든 āyatana로든, 세상을 알 수 있는 한 가지 길을 잡아 그 길에 속한 것들을 보면, udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa라는 이 바퀴에 걸려 돌아가는 것 말고 이 세상이라는 것에 다른 무엇이 있습니까?
dæn æhē udēṁgama avastha æhæ kana æhæ rūpaya oya vidihaṭa balāgena yanavā.
이제 눈의 udayaṅgama의 때를, 눈, 귀, 눈과 rūpa를 그렇게 살펴 나갑니다.
æhæ kiyana yamak haṭagattā nam haṭagattē kohomada? mavkusayakadī ārambha velā, udayaṁgamaya velā tarṇa vayasanakan kramakramen pūrṇa æsaka svabhāvayaṭa væḍilā itin attaṁgama avasthāva bahu karagena āśvāda avasthāvaṭa ævidilā.
눈이라는 것이 생겨났다면 어떻게 생겨났습니까? 어머니 태 안에서 시작되어 udayaṅgama를 거쳐 젊은 나이까지 차츰차츰 온전한 눈의 됨됨이로 자라났고, atthaṅgama의 때를 지나 assāda의 때에 이르렀습니다.
īṭa passē āśvāda vidina eyāka vin̆dalā īṭa passē æhæt væhærilā gihillā pēnnē næti maṭṭamaṭa durvara maṭṭamaṭa gihillā vāu bavaṭa patvelā ādīnava kālaṭa nissaraṇa hæmælā.
그다음 assāda를 누릴 만큼 누리고 나서, 눈도 시들어 보이지 않는 데까지, 약한 데까지 가서 ādīnava의 때에 이르고 nissaraṇa로 끝납니다.
oya jātiyē æhæk hærenna tavat lōka satyayakuṭa taman dækalā tiyenavāda ēkaṭa pat novena æhæk āvaṭavat hambavelā tiyenavā.
그런 눈 말고 다른 세상의 참을 스스로 본 적이 있습니까? 그렇게 되지 않는 눈을 한 번이라도 만난 적이 있습니까?
anna kalpanā karalā balanavā. kotenda nemeyi dharmaya hoyannē? lōka dharmatāvaya lōka dharma pota digaralā balanna ōnē ehema
곰곰이 생각해 보십시오. dharma를 어디서 찾습니까? 세상의 dhammatā, 세상이라는 dharma의 책을 펼쳐 보아야 합니다.
etakoṭa mē æhæṭa gōcara vecca rūpa tiyenavā. tamangema atdækīmen balanavā hitalā. mama dækapu rūpa monavada? ēvā svabhāvaya udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādhīnava nissaraṇa kiyana mē kramayaṭa gevillā yana ēvada nædda?
그러면 이 눈에 닿은 rūpa들이 있습니다. 자기 겪음으로 생각해 보십시오. 내가 본 rūpa는 무엇입니까? 그것들의 됨됨이는 udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa라는 이 틀로 흘러가는 것입니까, 아닙니까?
gōcarelā tiyena taramak tiyennē eka oya jatiya
닿아 본 것은 모두 그런 것뿐입니다.
ehenam magē mē kana kiyana eka udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa ēkaṭa ayiti ekakda nædda ē raṭāvaṭa gihillā kaṁgāparavāhayak yanavā vāgē kisi kenekuṭa navattanna bæri kriyādhāmayakaṭa gōcara velā mesē gihin vænasena ekakda nætnam maṭa ōna hæṭiyaṭa pavatvanna puḷuvan deyak.
그렇다면 나의 이 귀라는 것은 udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa에 속한 것입니까, 아닙니까? 그 틀에 들어 강가강 흐름처럼 아무도 멈출 수 없는 흐름에 걸려 그렇게 흘러가 무너지는 것입니까, 아니면 내 뜻대로 지켜 갈 수 있는 것입니까?
mama kæmati vunot ēka esē novēvā kiyalā ehema veyida
내가 '그렇게 되지 말기를' 하고 바란다고 그리 되겠습니까?
magē balāporottuvak, magē yāgnāvak aṁśu mātrayak gaṇan ganna ehema balayakda mē ehema deyakda ehema kenek innavada kiyalā karaganna puḷuvanda kāṭavat mōra næhæ mōranna epā anē deyiyanē kivvot mōranna næti ehæk hadalā dīlā ehemama pavatvanna puḷuvan deviyek lōkē innavada
나의 바람, 나의 기도를 티끌만큼이라도 들어주는 그런 힘이 있습니까? 그런 것이, 그런 이가 있어서 해 줄 수 있습니까? 누구라도 '늙지 마라, 아이고 신이시여' 하고 빌면, 늙지 않는 눈을 만들어 주고 그대로 지켜 줄 수 있는 신이 세상에 있습니까?
ē vagēma ādīnava genadena æhæṭa anē piḷiban̆dava ādīnava avasthāva hāvak enna epā. sarva baladhārī deviyanin ēka næti karalā ādīna avasthāvaṭa pat nokarana tattvayaṭa pat karalā denna kivvot ehema kiyalā keraganna kenek næha.
마찬가지로 ādīnava를 가져오는 눈에 대해 '제발 ādīnava의 때가 오지 않게, 온 힘을 가진 신이시여, 그것을 없애 ādīnava의 때에 이르지 않게 해 주십시오' 하고 빌어도 그렇게 해 줄 이는 없습니다.
anē mama adhiṣṭhānayak karanavā magē æhæṭa ēka venna epā kivvaṭa mahaḷu noya tatvayen pat karanna nætuva ehema tiyāganna ehekut næha.
'내가 adhiṭṭhāna를 세우니 내 눈에는 그 일이 일어나지 말라'고 해도, 늙지 않게 붙들어 둘 눈은 하나도 없습니다.
ehenam mē æhæ nissaraṇayaṭa pat venna epā. nætnam mē æhæ maraṇayaṭa pat venna epā. ehema kivvot kāṭa hari kiyalā hari maṭa ōnē hæṭiyaṭa hari maṭa adhiṣṭhāna karalā hari beṭak aragena hari monama vidihakinvat ēka esē næti novī kiyāganna bæ.
그러니 '이 눈이 nissaraṇa에 이르지 말라, 이 눈이 죽지 말라' 하고, 누구에게 말하든, 내 뜻대로 하든, adhiṭṭhāna를 세우든, 알약을 먹든, 어떤 길로도 그렇게 되지 않게 할 수는 없습니다.
ehenam ektarā dharmatāvayak tiyenavā raja karana haṭagata hæmadēṭama udā vena hæmadēṭama tiyena dharmatāvaya mokakda attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa oya kramaya tuḷayi yannē.
그렇다면 다스리는 dhammatā가 하나 있습니다. 생겨나는 모든 것, 일어나는 모든 것에 있는 dhammatā는 무엇입니까? udayaṅgama, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa, 그 틀 안에서 흘러갑니다.
tava vidihakin kiyanavā jātiyak vaśayen haṭagattā nam jarāvaṭa patvuṇā, væhærīmaṭa pat vuṇā maraṇayaṭa pat vuṇā.
다르게 말하면 jāti로 생겨났다면 jarā에 이르고, 시들고, 죽음에 이릅니다.
haṭagatta ēvā jarā maraṇa vyādhi maraṇa jāti jarā vyādhi maraṇa. oya kramayaṭa yana deyak aragattahama api dakinavā eka deyak.
생겨난 것은 jarā, maraṇa, vyādhi, maraṇa, jāti, jarā, vyādhi, maraṇa입니다. 그 틀로 가는 것을 붙잡고 보면 우리는 한 가지를 봅니다.
jātiya uruma vena deyak aragattā. ēkaṭa mama kivvā magē kivvā. ēka jarāvaṭa pat vena dēkaṭa tamayi ē uruma karannē mama kivvē magē kivvē.
jāti를 물려받는 것을 붙잡았습니다. 거기에 대고 '나', '내 것'이라 했습니다. jarā에 이르는 것을 물려받아 '나', '내 것'이라 한 것입니다.
ehenam jarāva svabhāvaya karagena tiyena jarāva uruma karagena tiyena mama magē kiyana koṭas dekak pavatvāgena yanna hadana hadamin matut eban̆du deyak balāporottu venavā nam matu jarāvaṭa maraṇayaṭa patvena jātiyak balāporottu venavā.
그렇다면 jarā를 됨됨이로 삼고 jarā를 물려받은 '나'와 '내 것'이라는 두 몫을 지켜 가려 하면서 앞으로도 그런 것을 바란다면, 앞으로 jarā와 죽음에 이르는 jāti를 바라는 것입니다.
jarāvaṭa væhærīmaṭa maraṇayaṭa patvenna deyak goḍanagāgena ē tuḷa mama vagē kiyalā in̆dagena jarāvaṭa væhærīmaṭa maraṇayaṭa patvena deyak mama magē karaganna āya balāporottu venavā. mēka nēda lōka satvayā karannē?
늙고 시들고 죽을 것을 쌓아 올리고 그 안에 '나'라며 들어앉아, 늙고 시들고 죽을 것을 다시 '나', '내 것'으로 삼기를 바랍니다. 세상 중생이 하는 일이 바로 이것 아닙니까?
ehenam ēvaṭa priya kaḷā nam jarāvaṭa, vyādhiyaṭa, maraṇayaṭa patvena mohotak gāna śōka paridēva, duk domnas, upāyāsadī siyaluma duk asānayakaṭa mūla denna siddha venavā.
그렇다면 그것들을 좋아했으니 jarā, vyādhi, maraṇa에 이르는 때마다 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa 같은 온갖 괴로움에 뿌리를 내주어야 합니다.
oya dharmatāvayē jayagatta ekat tuḷa nemeyi. oya dharmatāvayaṭa piṭupānna puḷuvan tænak nemeyi api balāporottu vennē. ehenam epadu balāporottuvak æti karagattot api balāporottu vena sahanaya ē tuḷin goḍanagāganna puḷuvanda?
우리는 이 dhammatā를 이기는 것도, 이 dhammatā를 등질 수 있는 자리도 바라는 것이 아닙니다. 그런데 그런 바람을 품는다면, 우리가 바라는 편안함을 그 속에서 지어낼 수 있겠습니까?
ē sahanaya læbeyi menna mē praśnayaṭa piḷitura apima hitalā balanakoṭa apiṭama ekak tērenavā. sahanayā balāporottu venavā namut læbennē. læbenna enavā vāgē penna penna savaṭṭanavā namut labā dennē næ.
그 편안함을 얻겠습니까? 이 물음의 답을 스스로 생각해 보면 우리 스스로 한 가지를 알게 됩니다. 편안함을 바라지만 얻지 못합니다. 곧 올 것처럼 보여 주며 속이지만 끝내 주지 않습니다.
mēkayi lōkaya hæṭiyē. menna lōkaya menna lōkē hæṭi. oya deka dakinna ōnē.
이것이 세상의 모습입니다. 여기 세상이 있고, 여기 세상의 모습이 있습니다. 이 둘을 보아야 합니다.
lōke lōkaya hæṭi dækkahama tīraṇayak enavā. hariyaṭa dækkahanam. eban̆du lōkeṭa yam āsāvak bæn̆dīmak hon̆dayi kiyana nigamanayak tibutnam. sampūrṇayaka væradi nigamanaya.
세상과 세상의 모습을 제대로 보면 판단이 섭니다. 그런 세상에 바람과 묶임을 두는 것이 좋다는 결론을 가졌다면 그것은 완전히 틀린 결론입니다.
āsā karanna vaṭina ekak nemeyi. bæn̆denna hæn̆denna vaṭinā ekak nemeyi. hon̆dayi kiyalā allaganna vaṭinā ekak nemeyi. ehema vaṭinākamak ē lōkē næhæ nēda kiyana tamangē nuvaṇaṭa dakinavā. anna etana pahaḷa venavā ārya gnānayak.
바랄 만한 것이 아닙니다. 묶이고 들러붙을 만한 것이 아닙니다. 좋다고 움켜쥘 만한 것이 아닙니다. '그 세상에는 그런 값어치가 없구나' 하고 자기 슬기로 봅니다. 바로 거기서 ariya의 ñāṇa가 일어납니다.
āryayanṭa pahaḷa vena gnānaya onna otanayi pahaḷa vennē.
ariya들에게 일어나는 ñāṇa가 바로 거기서 일어납니다.
lōke lōkaya hari hæri dækkahama īṭa passē pahaḷa venavā. bæn̆denna, ræn̆denna, vaṭinavayi kiyanna piḷiganna sudusu eyā ēkē næhæ. ehenam monavada lōkē? æhæyi, kanayi, divayi, nāsayayi, śarīrayayi, manayi kiyana mama kiyana ekē hari rūpa, sabda, gandha, rasa, sparśa dharma ayiti vannā vū bāhira lōkaya magē kiyana ekē hari. priyayi, manāpayi, yahapavatayi, hon̆dayi, savattanna sudusuyi mē ādi vaśayen ganna vaṭinā deyak oya tuḷa nǣ.
세상과 세상의 모습을 제대로 보면 그다음에 일어납니다. 묶이고 머물 만하다, 값지다고 받아들일 만한 것이 거기에는 없다는 것을요. 그렇다면 세상이란 무엇입니까? 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 '나'에서든, rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma에 속하는 바깥 세상이라는 '내 것'에서든, 사랑스럽다, 마음에 든다, 좋다, 지켜 갈 만하다 하고 붙잡을 값진 것은 그 안에 없습니다.
allanna giyot mokada vennē? āśvādaya dena ekak kiyalā māyāven savaṭa ravaṭa duk vinna ōna ekak.
붙잡으러 가면 어떻게 됩니까? assāda를 주는 것인 양 māyā로 속이고 홀려 괴로움을 겪게 하는 것입니다.
mē lōkayē kavuru koccara hiṭiya mona paṇḍitayek hiṭiyat. mona paṇḍitavadanam mona vidihē vidyāva vadanak inna vidihaṭa īṭa viruddhava katā karanna giyā. ē kiyana minihat kiyana kaṭat kiyana saddet ōkaṭama ayiti.
이 세상에 누가 얼마나 있든, 어떤 paṇḍita가 있든, 어떤 학식을 가지고 이에 맞서 말하려 해도, 그 말하는 사람도, 그 입도, 그 소리도 바로 이것에 속합니다.
ōken ahara giya kenekuṭa kiyanna kenek ehema kiyanna kenek nǣ. jarāvaṭa patvena goḍē midagena ēka hon̆dayi kiyana kenek misak. maraṇayaṭa patvena goḍē midagena ēka hon̆dayi kiyana kenek misak. væhærīmaṭa patvena goḍē in̆dagena ēka hon̆dayi kiyana kenek misak. hon̆dē ekak hon̆dayi kiyana kenek nemeyinam avidyāvē nigamana karana mahā paṇḍitaya lōkayē innavā. avidyāva nigamana karana mōḍayō misak.
여기서 벗어난 채로 말해 줄 사람은 없습니다. 늙어 가는 무더기 속에 들어앉아 그것이 좋다고 하는 사람, 죽어 가는 무더기 속에서 그것이 좋다고 하는 사람, 시들어 가는 무더기 속에 앉아 그것이 좋다고 하는 사람뿐입니다. 참으로 좋은 것을 좋다고 하는 사람이 아니라면, 세상에 있는 것은 avijjā로 결론 내리는 큰 paṇḍita, 아니 avijjā로 결론 내리는 어리석은 이들뿐입니다.
ē aya kohomada ættak dækalā tiyennē kiyalā novaninma tamanṭa tērum ganna puḷuvan vennē.
그들이 어떻게 참을 보았는지는 애쓰지 않아도 스스로 알 수 있습니다.
menna mē paḷaveni koṭasa tērum gattahama lōke lōkaya hæṭiya tērum yanakoṭama mēka athærī novælī midīma misak allanna harayak mēkē nǣha nēda kiyana tīraṇaya. menna nirōdhaya piḷiban̆da tīraṇaya.
이 첫 몫을 알아듣고 세상과 세상의 모습을 알게 되는 바로 그때, '이것은 내려놓고 들러붙지 않고 벗어나는 것뿐, 붙잡을 알맹이는 여기 없구나' 하는 판단이 섭니다. 이것이 nirodha에 대한 판단입니다.
ehenam mokakda karanna ōnē? meccara kal āsāven æli læbilā karagena giya yama væḍa piḷilak ætda læbena læbena avasthāvē mama ēken ivat venna.
그렇다면 무엇을 해야 합니까? 지금껏 바람과 들러붙음으로 해 온 어떤 일이 있다면, 기회가 닿을 때마다 나는 거기서 물러납니다.
ēkat ekka magē sambandha ivara karanavā. ivara karapu hāmē læbena pratiphalaya mokakda? athærī giyā, novælī giyā, vamidī giyā kiyana nivana hita pihiṭīma.
그것과 나의 이음을 끝냅니다. 끝내자마자 얻는 열매는 무엇입니까? 내려놓아졌고, 들러붙지 않게 되었고, 벗어났다는, nibbāna에 마음이 자리 잡음입니다.
anna ēka siddha vunahama kiyanavā balāporottu vecca pratiphalaya læbuvā. mārgaya pūrṇaya kaḷā mama nivan dakalā duken nidahas vuṇā.
그 일이 일어나면 이렇게 말합니다. 바라던 열매를 얻었다, 길을 다 걸었다, 나는 nibbāna를 보아 괴로움에서 풀려났다.
koccarayi budu dahana dæn o igena ganna yataka ōkē tiyenavada?
Buddha의 가르침은 이만큼입니다. 그런데 이것에 배울 것이 그렇게 많이 있습니까?
ehenam budurajāṇan vahansēgē pæya bhāgayak baṇa ahalā pæyak baṇa ahalā etanin nægiti mārga phala avabōdha kara
그러기에 Buddha의 설하심을 반 시간, 한 시간 듣고 그 자리에서 일어나 magga와 phala를 깨달았습니다.
igena gena hun̆gāk igara ganna deyak tibilā tiyenna hæbæyi igena ganna giya ekkenā balapuvahuvahama iskōlē giya kenekut nē. oya govi tænkara innapa gaman yanna ōnē. bhavat gautamayan vahansē kiyalā hon̆da danna kenek innavalu okkoma vistara dannavalu māt yanna monavā hari ahalā balanna ahagena inna. danna deyak.
배울 것이 아주 많았다면 모르지만, 배우러 간 이들을 보면 학교에 다닌 사람들도 아니었습니다. 농사일을 하던 길에 '고따마 존자라는, 잘 아는 분이 계신다더라. 모든 것을 다 안다더라. 나도 가서 무엇이든 여쭈어 들어 보자' 하고 갔습니다.
ehema kenek āpukuvahama ahanna epæhæ katā karanna epa hari vædagat næ. ohoma hitānen tamayi gedara innē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
giyāṭa passē okkoma ṭika dunā pæya kālā bhāgayak ætula oho meccara karman nohiṭapu deyak maṭa ada hamba vuṇē. mama mē lōkē yanna hitā hiṭiyē kohomada?
가 보니 한 시간 반쯤 만에 모든 것을 다 일러 주셨습니다. '아, 오늘 이렇게 생각지도 못한 것을 얻었구나. 나는 이 세상을 어떻게 살아가려 했던가?'
ada nǣ mama lōkē kiyannē mokakda kiyalā hariyaṭa tērum gattē. mama hitapu næti hindā tērum gattē næti hindā mē gæna mē pættaṭa næm̆bu novecca hindayi. ē ætta pætta nohitapu hindānē maṭa mēka meccara kal tērunnē nættē. ēnṭa mē kiyapu ṭikema maṭa ōka tēruṇā.
'오늘에야 세상이란 무엇인지 제대로 알았다. 생각해 보지 않았고, 알려 하지 않았고, 이쪽으로 마음을 기울이지 않았기에, 그 참된 쪽을 생각하지 않았기에 지금껏 몰랐던 것이다. 들려주신 이만큼으로 나는 그것을 알았다.'
dænnam mama dannavā mē lōkē kiyannē mama kæma sivat puḷuvan ekak nemeyi. sæpa hoya hoyā giyāṭa sæpa dena ekak nemeyi. māyā mulāvaṭa koṭu kara duk dena ekak kiyana eka ēka hariyaṭama hariyanē kivva katāva.
'이제는 안다. 이 세상은 내 마음대로 살 수 있는 것이 아니다. 즐거움을 찾아 헤매도 즐거움을 주는 것이 아니다. māyā의 홀림에 가두어 괴로움을 주는 것이라는 말씀이 꼭 맞다.'
itin ēka hari hon̆dayi hari sārayi kiyalā hitāgena kiyiya mūḍayakama ætta passē dænnā maṭa tērenavā mē lōke tuḷa sārā kiyalā ganna ekakvat nǣha kivvē katāva sampūrṇa ætta kiyalā. apē vāāṣāven dahama avabōdhayak læbū kenek kiyapu ākāraya oya kiyannē.
'좋고 알맹이 있다고 여긴 것은 어리석음이었다. 이제야 이 세상에 알맹이라고 붙잡을 것은 하나도 없다는 말씀이 온전히 참이라는 것을 안다.' 우리 말로 하면 dharma를 깨친 이가 말한 모습이 이렇습니다.
onna oya ṭika tērum gattahama
바로 그것을 알아듣고 나면,
maṭa dæn ituru velā tiyennē meccaraka mulā mārgaya giya hariya mal ḷan̆gamayi tiyennē. aḍupāḍuva tiyennē mallan̆ga hadāganna ōna tiyennē mallaga mokakda hadanna kiya æhen
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
yam rūpayak kerehi āsāvayen bæn̆di bæn̆dī hiṭiyā nam ē asāra væḍa piḷivela asāra bava dænagena ē væḍak næti eka athæralā dānnā maṭa æhen rūpayak bala balā santōsayavīnna vaṭina rūpayak tiyenavā kiyalā mulāvak tibuṇā ēka væḍak æti ekak neme mama oya mulāvē innē.
어떤 rūpa에 바람으로 묶이고 묶여 있었다면, 그 일이 알맹이 없다는 것을 알고 그 쓸모없는 것을 내려놓습니다. 눈으로 rūpa를 보고 또 보며 기뻐할 만한 rūpa가 있다는 홀림이 있었는데, 그것은 쓸모 있는 것이 아니었고 나는 그 홀림 속에 있었습니다.
ehenam maṭa karanna tiyennē mokakda mulāva mulāva hæṭiyaṭa dænagena hari vaṭinā lassana dēval mē sundara dēvalna tiyennē kiyā balalā āsāvē devida hiṭiyā nam harayak næti deyak venavā ēken midi yana. peniccana piniccā mama ēkē bæn̆dilā.
그렇다면 내가 할 일은 무엇입니까? 홀림을 홀림으로 알고, 참으로 값지고 아름다운 것들이 여기 있다고 보며 바람 속에 있었다면 그것은 알맹이 없는 것이니 거기서 벗어납니다. 보이는 것마다 나는 거기에 묶였었습니다.
mē mihiri sadda kiyagē ahundara lōkayak mavan hadāda ēka ran̆gapānna hæduvā mama harayak næti mihiri passē yanne. maṭa væḍak nǣ lassana hada mihiri han̆ḍa passē gihillā.
달콤한 소리들로 아름다운 세상을 지어내고 꾸며 보려 했습니다. 나는 알맹이 없는 달콤함을 좇은 것입니다. 아름답고 달콤한 소리를 좇아가 봐야 내게 쓸모가 없습니다.
mē hari suvan̆da mē lōkē tiyena ēvā. oya passē ham̆bā giyā mama nodannakō. hari harayak æti dēval kiyalā. oyā kisima harayak næha. maṭa oya passē yanna ōnamak næyi yanna. sasa hoya hoyā
세상에 있는 이 좋은 냄새들, 나는 모르고 그것을 좇아갔습니다. 참으로 알맹이 있는 것이라 여겼지요. 그런데 아무 알맹이도 없습니다. 그것을 좇아갈 까닭이 없습니다.
passē yanna ōnamak næyi yanna. sasa hoya hoyā ē passē pora kakā giyā. mama oya passē yannē monavā ganna harayak. pahasa hoyamin ē passē giyā. mona pahasak passē yanna. mulāṭa
맛을 찾고 또 찾아 먹고 또 먹으며 좇았습니다. 무슨 알맹이를 얻으려고 그것을 좇습니까? 닿음을 찾아 좇았습니다. 무슨 닿음을 좇는단 말입니까?
pillak nikā kayak næha. ōvā hita hitā hitē manō rājyaya mavāgena hiṭiyā. mona mulā manasakda? monavada mavanna? monavā hitanna vaṭinā sundara lōkayā gæna maṭa mavanna ekakna.
그런 것들을 생각하고 또 생각해 마음속에 꿈의 나라를 지어내고 있었습니다. 무슨 홀린 마음입니까? 무엇을 지어낸단 말입니까? 생각할 만한 아름다운 세상 같은 것을 내가 지어낼 까닭이 없습니다.
ehenam mokada vennē? meccara kal mama gini gattē dævunē tævunē okkoma vunē gæṭunē mokaṭada oya passē yanna gihillana
그러면 어떻게 됩니까? 지금껏 내가 불타고, 데이고, 애태우고, 부딪친 것은 모두 무엇 때문이었습니까? 그것을 좇아갔기 때문입니다.
dæn maṭa yana balāporottuvak nǣha oya passa dæn mom monava gæṭenna. maṭa dæn ælīmakut nǣhæ, gæṭīmakut nǣhæ mulāvat
이제 그것을 좇을 바람이 없습니다. 이제 무엇과 부딪치겠습니까? 이제 내게는 들러붙음도 없고 부딪침도 없고 홀림도 없습니다.
ehenam mama mokada vunnē? meccara kal bæn̆di bæn̆dī hiṭiyānam lōkeṭa ēka nidahas vena rāgak ēvā nibbā nam, dvēśak ēvā nibbā nam, mōhak ēvā nibbānam. rāgayek kṣē velā giyāda? dvēśayek kṣē velā giyāda? mōhaya sēvaya velā giya nivarayada onna nivana.
그러면 나는 어떻게 되었습니까? 지금껏 세상에 묶이고 묶여 있었다면 이제 풀려납니다. rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ. rāga가 다했습니까? dosa가 다했습니까? moha가 다했습니까? 바로 그것이 nibbāna입니다.
ē ayaṭa praśna okkoma ivarayi. mē lōkē horanna dēkut næ karalā sil karalā ivarayi.
그런 이들에게는 문제가 다 끝났습니다. 이 세상에서 더 할 일이 없습니다. 다 마쳤습니다.
pūrṇaya kaḷa yutu yam caryāvak ætnam ēka pūrṇaya kaḷā. alu kaḷa yutu yamkisi ākāra pāpayak ætnam āśvādayak ætnam alu kara dæmmā. maṭa vena karanna deyak næhaṭa ivara karalā mærinakā gina eka vitarayi.
채워야 할 삶의 길이 있었다면 다 채웠습니다. 재로 만들어야 할 어떤 pāpa, 어떤 assāda가 있었다면 재로 만들어 버렸습니다. 내게 더 할 일은 없고, 다 마치고 죽어 가는 일만 남았습니다.
eyin ehāṭa matuva ṭikak haṭaganna tibicca hētuva ivarayi. ē gnānaya pahaḷa velā eten dakinavā. antimaṭama koḷa karalā ivarayi. arihat phalaya kiyana satvaya pūrṇaya kaḷā kiyalā.
그 너머로 다시 생겨날 까닭이 다했습니다. 그 ñāṇa가 일어나 그 자리에서 봅니다. 끝까지 다 마쳤다, arahatta phala를 다 이루었다고.
ehin etanṭa enakama parvēṣaṇayakin oya ṭika karagena yanna ōnē. dæn samahataya væḍa ṭika tiyennē.
거기에 이르기까지는 살펴 가며 그 일을 해 나가야 합니다. 이제 남은 것은 그 일들입니다.
itin oya ṭika tērum gattā nam bauddhatvaya otanama tiyenavā.
그것을 알아들었다면 불자다움은 바로 거기 있습니다.
meccara kal dækapu næti buddhiya pahaḷa vuṇā. budu piḷisana āvā. ē buddhiyaṭa araṭa gōcana dharmaya dækkā væṭahuṇā.
지금껏 보지 못한 슬기가 일어났습니다. Buddha라는 의지처가 왔습니다. 그 슬기에 닿는 dharma를 보았고 깨쳤습니다.
dæn dharma pirisaraṇa tiyenavā. athærīmen novælmen midīmen nætuva ælīm gæṭīm mulāva ivara kirena sampūrṇa karagena keḷavara karagena yanavā. saṁghatvaya etana tiyenavā. ehenam tuṇuraṭaruvan pihiṭalā ivarayi.
이제 dharma라는 의지처가 있습니다. 내려놓고 들러붙지 않고 벗어남으로써 들러붙음, 부딪침, 홀림을 끝내며 다 채워 끝까지 갑니다. saṅgha다움이 거기 있습니다. 그러니 tiratana가 이미 자리 잡은 것입니다.
ara vacana tuna nokivvat trividha saranē sthirava pihiṭalā. dharaṇaya pihiṭalā.
그 세 마디 말을 하지 않아도 세 가지 saraṇa에 굳게 자리 잡았습니다. dharma를 굳게 지녔습니다.
ælīmen gæṭīmen mulāven yam pāpayak kaḷā nam ælīmayi gæṭīmayi mulāvayi keravara vecca dena pāpayen nidahas venavā. bāhita pāpayak bæhæragala pav ættā vū mārgayayi phalayayi okkoma labāganna siyallama oya ṭika ætivelā tiyenavā. goḍāva baṇa ahana deyak tibunē næha. oya ṭika tērum gatta nam bauddhayek venna puḷuvan.
들러붙음과 부딪침과 홀림으로 어떤 pāpa를 지었다면, 들러붙음과 부딪침과 홀림이 끝날 때 그 pāpa에서 풀려납니다. pāpa를 밖으로 내몬, magga와 phala를 모두 얻는 데 필요한 것이 다 갖추어졌습니다. 설법을 많이 들어야 하는 것이 아니었습니다. 그것을 알아들었다면 불자가 될 수 있습니다.
itin keṭiyenma bauddhama tērum ganna oya vagē suḷu dēkin va goḍāk baṇa ahana deyakna.
짧게 말해, 불교를 알아듣는 데는 이런 작은 것이면 되지 설법을 많이 들어야 하는 것이 아닙니다.
rūpaskandha kiyannē monavā skandha vaśayen balana rūpaskandha kivvahama rūpa rūpa sadda rūpa gandha rūpa rasa rūpa poṭṭhabba rūpa dharma rūpa siyum venna puḷuvan, ghana venna puḷuvan, æhæṭa pēna maṭṭamē venna puḷuvan, nopenenna maṭṭamē venna puḷuvan. koyi maṭṭamen tibuṇā hari rūpa goḍaval
rūpakkhandha란 무엇입니까? khandha로 볼 때 rūpakkhandha라고 하면, 보이는 rūpa, 소리 rūpa, 냄새 rūpa, 맛 rūpa, phoṭṭhabba rūpa, dharma rūpa입니다. 미세할 수도, 거칠 수도, 눈에 보이는 정도일 수도, 보이지 않는 정도일 수도 있습니다. 어느 정도로 있든 rūpa의 무더기들입니다.
oya rūpa goḍaval hari vaṭinavāyi kiyalā badāganna giyahama api manasen ē mata saṭahan kara karā bæn̆denavā. ē ē rūpa saṭahan manasē dæn tænpat karagannavā.
그 rūpa 무더기를 참 값지다고 끌어안으려 하면, 우리는 마음에 그것을 새기고 또 새기며 묶입니다. 그 rūpa의 자국들을 마음에 쌓아 둡니다.
hadāgatta saṭahanen ikmayanna hitennē næ. ēka hari priyayi manāpayi hari hon̆dayi. ē ē ākāra rūpaya koccara vædagatda mehema adahas enavā.
만들어 둔 그 자국을 넘어설 생각이 들지 않습니다. '참 사랑스럽다, 마음에 든다, 참 좋다, 이런 rūpa는 얼마나 소중한가' 하는 생각이 듭니다.
ēvā goḍa gahalā goḍa gahalā kandak karagena ōken hita bæn̆dagena innavā ōken ahaṭa yanna bæ. anna rūpaskandhayak ēka bæn̆duno. bæn̆dunahama mokada vunē? rūpaskandhaya rūpa upādānaskandhayak vuṇā.
그것들을 쌓고 쌓아 산을 만들어 마음을 거기 묶어 두고 벗어나지 못합니다. 바로 rūpakkhandha에 묶인 것입니다. 묶이면 어떻게 됩니까? rūpakkhandha가 rūpa-upādānakkhandha가 되었습니다.
bæn̆dicca nisā upādāna vuṇā. rūpaskandhaya dækkā. dækkā vitarayi. dækapu eka dækka ākārayen rūpayak asi tiyenna yariyē næhæ. ēka hari vædagatmē.
묶였기에 upādāna가 되었습니다. rūpakkhandha를 보았습니다. 보았을 뿐입니다. 본 것을 본 그대로 붙들어 둘 일은 없습니다. 그것이 아주 중요합니다.
ēka yali yali sihi karuvahama hari āśvādayi. ēka mama magē kiyanakoṭa ganna sudusuyi. pavatvanna sudusuyi. ōnaya kiyana mānasikatvaya enakoṭa rūpaskandhaya rūpa upādānaskandhayak velā satvayā kiyanā vū tattvaya koṭasak hæṭiyaṭa bæn̆dunā. anna dukkhaskandhayaṭa bæn̆denavā upādānaya.
그것을 거듭거듭 떠올리면 참 assāda가 큽니다. '나', '내 것'으로 삼을 만하다, 지켜 갈 만하다, 갖고 싶다는 마음이 들 때, rūpakkhandha는 rūpa-upādānakkhandha가 되어 '중생'이라는 것의 한 몫으로 묶였습니다. 바로 dukkhakkhandha에 upādāna가 묶이는 것입니다.
īṭa passē mokada karannē? oya rūpaya piḷiban̆dava vin̆dinna yana vindanayak. samahara ēvā sæpayi, samahara ēvā dukayi. samahara ēvā madhyasthayi. sæpa ēvā sæpa vaśayen aragena bin̆dinavā. ēkaṭa viruddha vena ēvayāṭa gæṭi kæṭi duka vaśayen vidinavā. sāmānya eyā madhyasthayen bin̆dinavā.
그다음엔 무엇을 합니까? 그 rūpa에 대해 느끼러 갑니다. 어떤 것은 즐겁고, 어떤 것은 괴롭고, 어떤 것은 덤덤합니다. 즐거운 것은 즐겁게 받아 누리고, 거기 어긋나는 것은 부딪쳐 괴롭게 느끼고, 보통 것은 덤덤하게 느낍니다.
mē vindrāṇaya mē vēdanāvan hari priyayi manāpayi kiyalā gannavā sæpa ēvā.
이 vedanā들 가운데 즐거운 것들은 참 사랑스럽다, 마음에 든다며 붙잡습니다.
dukkhēvayi ivat venna. ēvā ivat visi karanna matu mā novenna mama taran̆ga karanna ōnē. utsāha vīriya karanna ōnē. gæṭenna ōnē. monavā karalā hari haṭiya ēkin pēla hanam ēvā panlā dānna ōnē. gæṭena pættaṭa vædu. ē væḍa piḷiṭa bæhægattā. mē gæṭīma upādānaya karagattā.
괴로운 것들은 치워야 합니다. 그것들을 치우고 다시는 내게 오지 않게 하려고 겨루어야 하고, 애쓰고 힘써야 하고, 부딪쳐야 합니다. 무엇을 해서라도 그것들을 쫓아내야 합니다. 부딪치는 쪽으로 들어섰습니다. 그 일에 뛰어들었습니다. 이 부딪침을 upādāna로 삼은 것입니다.
hon̆dēvaṭa ælīma upādānaya karagattā narakēvaṭa gæṭīma upādānaya kara. upādānaya karanavā kiyannē ē væḍa piḷivelaṭa bæn̆dunā.
좋은 것에 들러붙음을 upādāna로 삼고, 나쁜 것에 부딪침을 upādāna로 삼았습니다. upādāna로 삼는다는 것은 그 일에 묶였다는 뜻입니다.
æyi gæṭi gæṭi dan̆galannē? hon̆da rækaganna narakayaka panna ōnē. hon̆da ekak tiyenavā kiyalā gatta nigamanasāma tamayi naraka ekak pannanna hitak āvē. anna rāgaya nisā dvēśaya āpu hæ.
왜 부딪치고 부딪치며 몸부림칩니까? 좋은 것을 지키고 나쁜 것을 쫓아내야 하니까요. 좋은 것이 있다고 결론을 내렸기에 나쁜 것을 쫓아낼 마음이 생겼습니다. 바로 rāga 때문에 dosa가 온 것입니다.
etakoṭa ē passē yanavā mōhaya nisā ætta tērennē næha sahanaya tiyennē kiyalā hitāgena ēka mōhaya.
그러고는 그것을 좇아갑니다. moha 때문에 참이 보이지 않고 거기에 편안함이 있다고 여깁니다. 그것이 moha입니다.
mē lōbhayen, dvēśayen, mōhayen rūpaskandha passē yanakoṭa rūpa upādānaya sæpa duk pēsā vēdanā passē yanakoṭa vēdanā vēdanā skandhaya vēdanā upādānaskandhaya vuṇa.
이렇게 lobha, dosa, moha로 rūpakkhandha를 좇을 때 rūpa-upādāna가 되고, 즐겁고 괴롭고 덤덤한 vedanā를 좇을 때 vedanākkhandha가 vedanā-upādānakkhandha가 되었습니다.
īṭa passē oya rūpa vēdanā nisā haṭagannavā vividhākāra saṁgnā rūpa saṁgnā, sadda saṁgnā, gandha saṁgnā, rasa saṁgnā, poṭṭhabba saṁgnā, dharma saṁgnā oya ena ena saṁgnāvat priyayi manāpayi kiyalā allagannavā koṭasak.
그다음 그 rūpa와 vedanā 때문에 갖가지 saññā가 생깁니다. rūpa saññā, 소리 saññā, 냄새 saññā, 맛 saññā, phoṭṭhabba saññā, dharma saññā. 그렇게 오는 saññā 가운데 한 몫은 사랑스럽다, 마음에 든다며 붙잡습니다.
ē priyamanāpayaṭa viruddha vena sæma saṁgnāvakma apriyayi, amanāpayi nætnam madhyasthayi kiyalā gannavā.
그 마음에 듦에 어긋나는 saññā는 모두 싫다, 마음에 들지 않는다, 아니면 덤덤하다고 받아들입니다.
ē vagē aragena saṁgnā piḷiban̆dava bæn̆dīmak haṭagannavā. evar praticāra dakvamin ē tuḷa pavatinna ōnǣ kiyana āśvādayak gannakoṭama saṁgnā skandhaya saṁgnā upādānaskandhayak.
그렇게 받아들여 saññā에 대한 묶임이 생깁니다. 그렇게 맞서며 그 안에 머물고 싶다는 assāda를 붙잡는 순간, saññākkhandha는 saññā-upādānakkhandha가 됩니다.
īṭa passē mokada karannē? rūpayaṭa bæn̆dilā, āśvādayaṭa, vēdanāvaṭa bæn̆dilā, saṁgnāvaṭa bæn̆dilā ē tuḷin ælīmen gæṭīmen mulā yukta vana saṁkhāra ehavat sakas kara gænīmak karanavā matu matuvat maṭa mē tattvaya pavatvā ganna ōnē. mē tuḷin ivat velā bæ. mē tuḷa mesē maṭa ōnē hæṭiyaṭa pavatvanna kohomahari væḍapilak geniyanna ōna hiten kayen vacanayen īṭa avastha dēval karanakoṭa
그다음엔 무엇을 합니까? rūpa에 묶이고, assāda와 vedanā에 묶이고, saññā에 묶여, 그 속에서 들러붙음, 부딪침, 홀림이 어우러진 saṅkhāra, 곧 짜 맞춤을 합니다. '앞으로도 이 상태를 지켜야 한다. 여기서 떠날 수 없다. 여기서 내 뜻대로 지켜 가도록 어떻게든 일을 끌고 가야 한다' 하며 마음과 몸과 말로 거기 맞는 일들을 할 때,
ēka hari vædagat deyak ēṭa væḍa kaḷa yutumayi. ē san̆dahā mama unandu viya yutumayi. gannakoṭa mokada karannē? sakas karaganna væḍapiḷikaṭa skandhayak tiyenavā saṁkhāra skandhayak. ēka upādānaya karagattāma saṁkhāra upādānaskandhayak.
'이것은 아주 중요하다, 이걸 위해 꼭 일해야 한다, 나는 꼭 힘써야 한다' 하고 붙잡을 때 어떻게 됩니까? 짜 맞추는 일의 무더기, saṅkhārakkhandha가 있습니다. 그것을 upādāna로 삼으면 saṅkhāra-upādānakkhandha가 됩니다.
īṭa passē mokada vennē? oya tuḷa manasa pavatvamin innakoṭa ēken manasa ivat karanna hitennē nætuva oya ṭika okkoma goṇu kara yaḷi yali balāporottu mānasikatvayak goḍanagā gattahama viññāṇa skandhaya viññāṇa upādānaskandhayak.
그다음엔 어떻게 됩니까? 그 안에 마음을 두고 지내며 거기서 마음을 떼어 낼 생각 없이 이 모든 것을 한데 묶어 거듭거듭 바람의 마음가짐을 쌓아 올리면, viññāṇakkhandha가 viññāṇa-upādānakkhandha가 됩니다.
paṁcaskandhayaṭa paṁcaskandhaya vaśayen tiyanna hæriyē næhæ. ē upādānayangen bæn̆dīma nisā paṁca upādānaskandhayak karagatta.
다섯 khandha를 다섯 khandha 그대로 두지 못했습니다. 그 upādāna들로 묶였기에 다섯 upādānakkhandha로 만든 것입니다.
anna ē paṁcaskandhaya piḷiban̆da bæn̆duṇu upādānayak ætda? anna ē upādānayaṭa kiyanavā upādāna pattayā bhavō bhava paccayā jāti, avidyā pattayen haṭagatta bæn̆dī. ē nisā bhavayak haṭagannavā. ē nisā matu jātiya haṭaganna hētudenavā. menna matu jāti haṭaganna hētuva.
다섯 khandha에 묶인 upādāna가 있습니까? 바로 그 upādāna를 두고 'upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti'라고 합니다. avijjā를 바탕으로 생긴 묶임입니다. 그 때문에 bhava가 생기고, 그 때문에 다음 jāti가 생길 까닭이 됩니다. 바로 이것이 다음 jāti가 생기는 까닭입니다.
mē canda rāgaya hehevat mēvaṭa bæn̆dena upādānaya duru karagattot ē upādānaya etana udā vennē næhæ. ætta dækalā haṭiya karagatto. ehenam rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana skandha pahama kæmati sē pavatvanna puḷuvan ēvā nemeyi. kæmati satiyi ēvā maṭa ōnē hæṭiyaṭa pavatinavā nam siddha vena ekak nam ēken duka enavā. ehenam kæmati sē pavatvana duk dena yamak ætnam ē skandha pahama asārayi kiyā tērum gænīma dharmaya tērum gænīmē.
이 chandarāga, 곧 이것들에 묶이는 upādāna를 걷어 내면 거기에 upādāna가 일어나지 않습니다. 참을 보고 그렇게 해냈다면, rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 다섯 khandha는 모두 마음대로 지켜 갈 수 있는 것이 아님을 압니다. 바라는 대로, 내 뜻대로 지켜 가려 하면 거기서 괴로움이 옵니다. 마음대로 지켜 가려는 데서 괴로움을 주는 것이라면 다섯 khandha는 모두 알맹이가 없다고 아는 것, 그것이 dharma를 아는 것입니다.
skandha paha asāra nam maṭa skandha pahē særi saralā vædak næ. ēvā goḍanagalā væḍak næ. ēvaya bæn̆dilā hæn̆dilā væḍak nǣha kiyalā dækkahama
다섯 khandha가 알맹이 없다면, 다섯 khandha 속을 헤매 다녀도, 그것들을 쌓아 올려도, 거기 묶이고 들러붙어도 쓸모없다는 것을 볼 때,
anna ā avidyāva nisā haṭagatta bæn̆dīmen bidulā upādānayen mide. upādā nirōdha nam bhava nirōdhayi bhava nirōdhanā nam jāti nirōdhayi jāti nirōdha nam jarā maraṇa sōka paridēva dud domana rasa pāya siyalla nirōdhayi. ehenam duken nidahas tava mārgayak.
바로 avijjā 때문에 생긴 묶임이 끊어져 upādāna에서 벗어납니다. upādāna가 그치면 bhava가 그치고, bhava가 그치면 jāti가 그치고, jāti가 그치면 jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 모두 그칩니다. 그러니 이것이 괴로움에서 풀려나는 또 하나의 길입니다.
upādānaya duru karaganna mārgaya.
upādāna를 걷어 내는 길입니다.
oya ṭika tērum gattā nam paṁcaskandhaya kiyannē lōkaya ēkaṭa bæn̆dīma tamayi lōkayaṭa hētuva nætnam dukaṭa hētuva paṁcaskandhaya kiyannē duk ēkaṭa bæn̆dunot dukaṭa hētuva bæn̆dīma
이것을 알아들었다면, 다섯 khandha가 곧 세상이고 거기 묶임이 세상의 까닭, 곧 괴로움의 까닭입니다. 다섯 khandha는 괴로움이며, 거기 묶인다면 괴로움의 까닭은 묶임입니다.
ē hētuven ahak velā giyahama dukkha nirōdhaya ahakvīmē væḍapiḷivala kriyātmaka karapuvahama kandarāgayen duru vuṇā upādā nirōdha nam bhava nirōdhayi anna mārgayaṭa væṭa. bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi jāti nirōdha mārgaya jāti nirōdha nam jarā mara sōka paṭi dukkhamana okkoma nirōdhayi duken nidahas vena mārgaya anugamanaya karāda duken ida ēt nivan maga
그 까닭에서 비켜나면 dukkha nirodha입니다. 비켜나는 일을 해 나가면 chandarāga가 걷힙니다. upādāna가 그치면 bhava가 그칩니다. 바로 길에 들어선 것입니다. bhava가 그치면 jāti가 그치고, jāti가 그치면 jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa가 모두 그칩니다. 괴로움에서 풀려나는 길을 따라 괴로움에서 벗어나는 것, 그것이 nibbāna의 길입니다.
ē nivan maga suvāsa dahasak dharmākandha tuḷin ohoma pennanna puḷuvan. 8hāradahas kramayakin oya vidihaṭa dæka dæka nivan avabōdha kaḷa hæki pudgalayan
그 nibbāna의 길은 팔만사천 dhammakkhandha로 그렇게 보여 줄 수 있습니다. 팔만사천 가지 길로 그렇게 보고 또 보아 nibbāna를 깨칠 수 있는 사람들이 있습니다.
krama asuhāradahaya mokakda pennuvē? lōkaya aniccayi, dukkhayi, anattayi kiyalā oya ṭika tērum karalā dīlā. bæhæpu tīraṇayen athærīnna noyal vidīma hæra vena sænasillak nǣha kiyalā tērum karalā dīlā. ē sænasuma karā yanakan athæra nolīma vidiyana. ē san̆dahā eka eka vidihē mādhyan tiyenavā ahadakrama.
그 팔만사천 가지 길은 무엇을 보여 주었습니까? 세상은 anicca, dukkha, anatta라는 것을 알게 해 주었습니다. 내려놓고 들러붙지 않고 벗어나는 것 말고 다른 편안함은 없다는 것을 알게 해 주었습니다. 그 편안함에 이를 때까지 내려놓기를 멈추지 않는 것입니다. 그것을 위해 갖가지 수단이 있으니 그것이 팔만사천 가지 길입니다.
ōken kōka hari ekak ara gattahama ekkenekuṭa nivan dækka venavā.
그 가운데 어느 하나를 붙잡으면 한 사람이 nibbāna를 보게 됩니다.
eka ekē vividhākāra adahas tiyena nisā ekkenekuṭa skandha vaśayen vigraha karalā kiyana daham tērenavā. tava kenekuṭa āyatana vaśayen vigraha karalā pennavaṭa tērenavā. tava kenekuṭa paricca samupada vaśayen vigraha karalā kiyanakoṭa pēnavā. ēka ekka ē kenāgē adahasa anuva.
저마다 생각이 다르기에, 어떤 이는 khandha로 풀어 말한 dharma를 알아듣습니다. 또 어떤 이는 āyatana로 풀어 보이면 알아듣습니다. 또 어떤 이는 paṭiccasamuppāda로 풀어 말하면 보입니다. 그 사람의 생각에 따라서입니다.
itin oya vagē yamkisi mūlika adahasa anuva mona kramen hari pennuvahama oya ṭiken tērum ganna ōna lōkaya kiyannē menna meccarayi. sæpa hæṭiyaṭa pennena māyāvak genak dennē duka ēkaṭa hētuva chanda rāgayen ē tuḷa bæn̆dīma ē chandara rāgaya nætnam ēken nidahas vahenam canda rāgaya næti kara gænīmaṭa pera tibuna bæḍi bæn̆di āpu væḍapilavala sampūrṇa anit pætta haravanna ōnē ēka kāraṇaya tamā mārgaya
그렇게 바탕이 되는 생각에 따라 어떤 길로든 보여 주면, 거기서 알아들어야 할 것은 이것입니다. 세상은 이만큼일 뿐이다. 즐거움인 양 보이는 māyā가 주는 것은 괴로움이다. 그 까닭은 chandarāga로 그 안에 묶이는 것이다. chandarāga가 없다면 거기서 풀려난다. 그러니 chandarāga를 없애려면 지금껏 묶이고 묶여 온 일들을 완전히 반대쪽으로 돌려야 한다. 그것이 바로 길입니다.
caturārya satyaya tiyenavā hæma ekinma tiyahæ.
cattāri ariyasaccāni는 어느 길에나 다 있습니다.
asudasak krama tuḷin lōkaya dænagattahama oya tuḷa kōken harihekin dakina caturārya satya caturārya satya darśanaya kaḷā nam eyāṭa darśana pahaḷa venavā dakinakoṭama īṭa passē kriyātmaka karanakoṭa sakr̥dāgāmī anāgāmī arihat tiyena phala væḍilā pūrṇa bhāvayaṭa pat venavā sasaren midenavā keḷavara vena duken nidahas vena koccarayi buddha mārgaya
팔만사천 가지 길로 세상을 알게 되면 그 가운데 어느 하나로든 cattāri ariyasaccāni를 봅니다. cattāri ariyasaccāni를 보았다면 그에게 dassana가 일어납니다. 보는 그때부터, 그다음 행해 나가면 sakadāgāmī, anāgāmī, arahant의 phala가 자라 온전함에 이르고, saṃsāra에서 벗어나 끝을 맺고 괴로움에서 풀려납니다. Buddha의 길은 이만큼입니다.
oya ṭika hariyaṭa tērum gannavā nam hat avurudu ḷamayāgē manasaṭat ōka gōcarayi ē nisā hattā avuddha daruvat edā arihatvayaṭa pat vunē oya hētu.
이것을 제대로 알아들으면 일곱 살 아이의 마음에도 닿습니다. 그래서 그 옛날 일곱 살 아이들도 arahatta에 이른 것입니다.
hæbæyi oya ṭika haklā vena pætivalu giyot apiṭa kavadāvat vena nivan magak nǣ.
그런데 이것을 버려두고 다른 쪽으로 가면 우리에게 다른 nibbāna의 길은 결코 없습니다.
lōkayat lōkayaṭa hētuvat, lōka nirōdhayat, lōka nirōdha mārgayak dakinna ōna.
세상과 세상의 까닭과 세상의 nirodha와 세상의 nirodha로 가는 길을 보아야 합니다.
lōkaya dakinna 84000sak krama tiyenavā. ē 86000sak krama tuḷin lōkaya dækkaṭa passē lōkayaṭa hētuva tr̥ṣṇāva bava dakinavā. ē tr̥ṣṇāva nirōdha kirīmak ætda? ēka lōkaya nirōdhaya pava dakinavā.
세상을 보는 길은 팔만사천 가지가 있습니다. 그 팔만사천 가지 길로 세상을 본 다음, 세상의 까닭이 taṇhā임을 봅니다. 그 taṇhā가 그치는 것이 있다면 그것이 세상의 nirodha임을 봅니다.
taman itin æsuru karapu hiten kayen vaśayen allagena giyē lōkaya piḷiban̆da ē tæna pahaḷa vena tr̥ṣṇāva tērumma aragena ēken midī giyā nam mārgaya væḍuvā kiyā dakinna. midena eka mārgaya midilā ivaranāṭa passē mārgaya vaḍalā ivarayi. itin ehæṭa karanna deyak nǣha.
마음으로 몸으로 가까이하며 붙잡아 온, 세상에 대해 그 자리에서 일어나는 taṇhā를 제대로 알아 거기서 벗어났다면, 길을 닦았다고 보십시오. 벗어나는 것이 길이고, 다 벗어나면 길을 다 닦은 것입니다. 그 너머로 할 일은 없습니다.
oya caturārya satyayamayi dækkē. ekkenek dækka kramaya eka vidiha tava kenek tava kramayakin dakinna puḷuvan.
본 것은 바로 그 cattāri ariyasaccāni입니다. 한 사람이 본 길은 한 가지이고, 다른 사람은 다른 길로 볼 수 있습니다.
sōtāpanna kenekda kiyalā balanna ektarā isūn vahansē namak gihillā eka eka hāmuduruvangen ahanavā eka oyā sōtāpanna ok mama sōtāpannavā. kohomada sōtāpannayi kiyannē?
sotāpanna인지 알아보려고 어떤 bhikkhu가 이 스님 저 스님에게 가서 묻습니다. '스님은 sotāpanna입니까?' '그렇소, 나는 sotāpanna요.' '어째서 sotāpanna라고 하십니까?'
mama dakinavā mē rūpaskandha, vēdanā skandha, saṁgnā skandha, saṁkhāra skandha, viññāṇa skandha. mēvayā ganna kisidīma harayak næha. mēvā aniccayi, dukkhayi anattayi kiyalā menna mē kramaya mama dakinavā. ēka dækalā tiyena hin nisā mama kiyanavā mama āyē venas vehennē næhæ. āya lōkaya allanna maṭa hitak nǣha manasak nǣha. atharinna vælī midīma hæra vena vimuktiyak nǣhæ kiyalā mama dækalā ivarayi caturārya satyayama dækkā. dækīma nisā mama sōtāpannayi kiyalā kiyanavā. hētu nætuva vennē.
'나는 봅니다. 이 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha, 이것들에는 붙잡을 알맹이가 하나도 없습니다. 이것들은 anicca, dukkha, anatta라는 이 길을 나는 봅니다. 그것을 보았기에 나는 다시는 바뀌지 않는다고 말합니다. 다시 세상을 붙잡을 마음이 없습니다. 내려놓고 들러붙지 않고 벗어나는 것 말고 다른 vimutti는 없다는 것을 나는 다 보았습니다. 바로 cattāri ariyasaccāni를 보았습니다. 보았기에 나는 sotāpanna라고 합니다. 까닭 없이 그런 것이 아닙니다.'
tava kenek hamelā oyā mokada kiyannē? oyāṭat ehema kiyanna puḷuvanda? ohama maṭat kiyanna puḷuvan. kohomada kiyannē? vistara karalā dennē. mē æhæyi, kanayi, divayi, nāsayayi, śarīrayayi, manayi rūpayi, saddayi, gandhāyi, rasayi, sparśayi, dharmayi mē ekakavat kæmætten allanna vaṭinā deyak nǣ. allanna giyot duka ena bava mama dānnē. ē nisā mama ēban̆da baṇā lōkē piḷiban̆da yam āsāvak tiyenavā ēka athærī giyā nam ēken nidahas bavak danna. mama ē maga anugamanaya yanavāda? dækapu maga yannē. ē dækapu mama ē nisā sōtāpannā.
다른 이를 만나 '스님은 뭐라고 하십니까? 스님도 그렇게 말할 수 있습니까?' 하니 '그렇소, 나도 말할 수 있소.' '어떻게 말하십니까?' 그는 풀어 말합니다. '이 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음과 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma, 이 가운데 어느 하나도 바라서 붙잡을 값진 것이 없습니다. 붙잡으려 하면 괴로움이 온다는 것을 나는 압니다. 그래서 세상에 대한 어떤 바람이 있든 그것을 내려놓으면 거기서 풀려난다는 것을 압니다. 나는 그 길을 따라갑니다. 본 길을 갑니다. 그것을 보았기에 나는 sotāpanna입니다.'
ov ekkenekin æhuvā eyā skandha gæna kivvā. meyāma mē vena ekak gæna kiyanavā. tava kenekugen ahapuvahama eyā tava vidihakin kiyanavā.
그렇지요, 한 사람에게 물으니 khandha를 말했습니다. 이 사람은 또 다른 것을 말합니다. 또 다른 이에게 물으니 그는 또 다른 식으로 말합니다.
kāma lōkayak tiyenavā, rūpa lōka tiyenavā, arūpa lōka tiyenavā mē ekaka harayaknē. mama ēka dækalā oya vaśē giyahameva æsuru karanna giyahama duka enavā misā kavadā sænasu mārgayak kiyalā hitanna kavaṭ karanavā misā ēvaya sænasuma næhæ. ōka danna mama kāma lōkayen nidahas venna ōna rūpa lōkaya nidahas venna. arūpa lōkayu nidahas venna ōnaya kiyalā ma ēkayi nidahasa kiyā dækkā. ēvā ællena bæn̆dena svabhāvaya nisā tamayi ēvā yannē kiyalā dækkā. ē nisā māva hæma mohotak gānema kāma lōkaya piḷiban̆da allum karana yamak āvā nam mama ēken nidahas venavā. mama allannē næhæ. mama ē maga vaḍanna. ē hētuva maga dæka tiyenavā mama sōtāpannalā kiyalā mama kiyenek kiyalā. eyā tava vidihaknē kivē. ekkenek gaha skandha
'kāmaloka가 있고, rūpaloka가 있고, arūpaloka가 있습니다. 이 가운데 어디에도 알맹이가 없습니다. 나는 그것을 보았습니다. 그것들을 가까이하면 괴로움이 올 뿐이고, 편안한 길인 양 여기게 속일 뿐, 그것들은 편안함이 아닙니다. 그것을 알기에 나는 kāmaloka에서 풀려나야 하고, rūpaloka에서 풀려나야 하고, arūpaloka에서 풀려나야 한다, 그것이 자유라고 보았습니다. 그것들이 붙잡히고 묶이는 됨됨이 때문에 이어진다는 것을 보았습니다. 그래서 나는 kāmaloka에 대해 붙잡는 무엇이 오면 순간마다 거기서 풀려납니다. 붙잡지 않습니다. 나는 그 길을 닦습니다. 그 길을 보았기에 나는 sotāpanna라고 말합니다.' 그는 또 다른 식으로 말했습니다.
tava vidihaknē kivē. ekkenek gaha skandha gæna katāvak kivā tava kenek kivvā mē æsa kanādī indriyan gæna katāvak kivvā. mē tava ekkenek gahama meyāma mē lōka gæna katā. mē mokakda mona sōvān phalayada? okkoma ekayi kiyannē etana.
한 사람은 khandha 이야기를 했고, 또 한 사람은 눈과 귀 같은 indriya 이야기를 했고, 또 한 사람은 세상 이야기를 합니다. 이게 어떻게 된 sotāpatti phala입니까? 그런데 거기서는 모두 같다고들 합니다.
ohoma kiyalāki budurajāṇan vahansēgen ahanavā svāmīni mē istuūn vahansēlā gavā eka eka vidihaṭa kiyanavanē. kavuru kavuda etan matin sōvān velā innavā. koyi vidiha kivvēda? kiyalā budurajāṇan vahansēgen ahanavā.
그래서 Buddha께 여쭙니다. '세존이시여, 이 bhikkhu들이 저마다 다르게 말합니다. 그 가운데 누가 sotāpanna입니까? 어느 식으로 말한 이입니까?' 하고 Buddha께 여쭙니다.
budurajā kiyannē mahaṇa obaṭa mama upamāva āvā kiyannē. kǣla gaha dækka manussayekgen ahanavā. kǣla gahē hæṭi kiyanna kiyalā.
Buddha께서 말씀하십니다. '비구여, 그대에게 비유를 하나 들겠다. kēla 나무를 본 사람에게 그 나무가 어떻게 생겼는지 말해 보라고 묻는다.'
eyā kiyanavā kǣma kǣla gahē kan̆da hariyaṭamē gindaraṭa ahuvelā. piccuna līyaka tiyena potu gælavicca līyiyaeka svabhāvaya kohomada anna ehema svabhāvayadī kan̆dak tiyena gahak. eyā ehema kiyanavā.
'그는 말한다. kēla 나무의 줄기는 꼭 불에 그을린 나무, 타서 껍질이 벗겨진 나무 같다. 그런 줄기를 가진 나무다. 그는 그렇게 말한다.'
tava kenek ganavā kǣla gaha kohomada? ēka mē lē kǣli vagē lē vædili vagē mal pepanahama ælilā tiyennē ē jātiyak.
'또 한 사람에게 kēla 나무가 어떠냐고 묻는다. 꽃이 피면 핏덩이 같은, 피가 묻은 것 같은 것이 붙어 있는 그런 나무라고 한다.'
tava kenek inna ahanavā. eyā kiyanavā mē kǣla gahē dæn karal hædunahama paturu paturu tiyena mē vidiha karālā tiyena gaha
'또 한 사람에게 묻는다. 그는 kēla 나무에 꼬투리가 열리면 조각조각 갈라진 꼬투리가 달려 있는 그런 나무라고 한다.'
mun ekavat kǣla gaha dækalā nǣha kiyalā hihā kiyanē.
'이들 가운데 아무도 kēla 나무를 본 적이 없다'고 여긴다고 해 보자.
eka ek ahapu gahama kivvā mē potu tiyena kan̆dak gæna. paḷu potu tiyena kan̆dak gæna. anin ahapu gahama kiyanavā mē ratu pāṭa ivillā tiyena pas vadilivāgē tiyena ehema ekak. itin oya vidika ahapuhama kiyanavā mē patura patura kiyana karal jātiyak. mē ekat eka vidihaṭa kivvē næha. hamu ekavā kǣla gaha dækalā nǣ kivot oba piḷigannava.
'처음 물은 이는 껍질 있는 줄기, 갈라진 껍질의 줄기를 말했다. 다음 물은 이는 붉은빛이 흙 묻은 듯 번진 그런 것을 말했다. 그렇게 물으니 또 다른 이는 갈라진 꼬투리 같은 것을 말했다. 같은 식으로 말한 이가 하나도 없다. 그러니 아무도 kēla 나무를 본 적이 없다고 하면 그대는 받아들이겠는가?'
mahana obaṭa kohomada ēka tērennē?
'비구여, 그대는 그것을 어떻게 알아듣는가?'
nǣ svāmīni kǣla gahamayi gævē. kǣla gaha māt dækalā tiyenavānē. itin ekkenek kǣla gahē kan̆da gæna kivvā e ayat kǣla gaha dækalamayi kan̆da gæna kivvē kiyalā maṭa dæn tērum pætta. ēkanē mal tiyenakoṭa mal vala hæṭi kivvā eyāgē kǣ gaha dækalā tiyena bava mal vala hæṭa inna mala tērum gatta hæ. eyā dækalā tiyena kenek bava karal hæṭit mama dækalā tiyenavā. itin karal gæna kiyanaōka karal hæṭi kivvat kǣla gaha kohomada dāpunāma oyā kǣla gaha dækalā tiyena kina tiyenavā maṭa kiyanna puḷuvan ē ē lakuṇu valin kivvanē. ehenam mahaṇa ēvā vagē
'아닙니다, 세존이시여. 모두 kēla 나무를 말한 것입니다. 저도 kēla 나무를 본 적이 있습니다. 한 사람이 kēla 나무의 줄기를 말했는데, 그도 kēla 나무를 보았기에 줄기를 말했다는 것을 이제 알겠습니다. 꽃이 필 때 꽃 모습을 말한 이도 나무를 보았다는 것을 꽃 모습으로 알았습니다. 꼬투리 모습도 저는 보았습니다. 그래서 꼬투리 모습을 말해도 "kēla 나무가 어떠냐" 물으면 그대는 kēla 나무를 보았다고 저는 말할 수 있습니다. 저마다의 표시로 말했으니까요.'
lakuṇu valin kivvanē. ehenam mahaṇa ēvā vagē mē lōkayē tama taman nivan maga dækka krama tiyenavā. koyi kramen hari dækalā tiyennē? lōkayat lōkayaṭa hētuvat, lōkaya nirōdhayak, lōkē nirōdha mārgayak tiyena caturārya satyayam dukak dukaṭa hētuvat dukkha nirōdhayak dukkha nirōdha mārgayak tiyenavā mē caturārya satyaya dækalā tiyenavā. caturārya satyaya yamek dækka nam ohu sōtāpanna taman oya vidihaṭa tērum ganī kiyalā ara viśvaṭa upadesak dunnā.
'그렇다면 비구여, 그와 같이 이 세상에는 저마다 nibbāna의 길을 본 여러 길이 있다. 어느 길로 보았든, 세상과 세상의 까닭과 세상의 nirodha와 세상의 nirodha로 가는 길이 있는 cattāri ariyasaccāni, 곧 괴로움과 괴로움의 까닭과 dukkha nirodha와 dukkha nirodha로 가는 길, 이 cattāri ariyasaccāni를 보았다. 누구든 cattāri ariyasaccāni를 보았다면 그는 sotāpanna이다. 그렇게 알아들어라.' 하고 그 비구에게 일러 주셨습니다.
itin mē vagē ekkenegen kiyana ahalā ē kiyana ākārayamayi siyallōma sōvān phalaya prakāśa karanna kiyalā gattot ēka væradiyi.
그러니 한 사람이 말하는 것을 듣고 모두가 그 식으로만 sotāpatti phala를 밝혀야 한다고 여기면 그것은 틀린 것입니다.
lōkayē dakina krama vividhayi. skandha vaśayen dakina kenā ehema dakinnē. dhātu vaśayen dakina kenā ehema dakinna. āpō dhātu, tējō dhātu, vāyō dhātu, paṭhavi dhātu, ākāśa dhātu, viññāṇa dhātu kiyalā. mē dhātu hayaka sampiṇaḍanayangen mē lōkē hædilā tiyenavā satvayō hædilā tiyenavā. oya dhātu hayama aniccayi, dukkhayi, anattayi kiyana eka kiyarayi væṭennē.
세상을 보는 길은 여러 가지입니다. khandha로 보는 이는 그렇게 보고, dhātu로 보는 이는 그렇게 봅니다. āpo dhātu, tejo dhātu, vāyo dhātu, paṭhavī dhātu, ākāsa dhātu, viññāṇa dhātu, 이 여섯 dhātu가 어우러져 이 세상이 이루어졌고 중생이 이루어졌다고. 이 여섯 dhātu가 모두 anicca, dukkha, anatta라는 것이 마음에 닿습니다.
allaganna giyot ōken kavadāvat tamangē kæmætta balāporottu iṣṭa vennē næha kæmati ekakvat ōvā næhæ. kæmē næti eka tuḷa āśvādayan panavanna giyot duka vēdanāva venavā. misā sænasumak kavadā hambennē næha. dharmatāvaya ēka nam ēka venas karanna bæhæ. ehenam epadu dhātuvahen haṭagattē yamak yam tænaka vēda maṭa væḍak næha. ēka harayak næ. ehema dækka nam eyā sōtāpannavā. eyā dækē lōkē lōka samudaya lōka nirōdhaya sæsuma bava dækalā ēkaṭa mārgayē ehi bæn̆duna canda rāgaya athærīma bava dækkā.
붙잡으려 하면 그것으로는 결코 자기 바람이 이루어지지 않습니다. 그것들 가운데 뜻대로 되는 것은 하나도 없습니다. 뜻대로 되지 않는 것에 assāda를 지우려 하면 괴로움과 아픔이 될 뿐 편안함은 결코 얻지 못합니다. dhammatā가 그렇다면 그것은 바꿀 수 없습니다. 그러니 그런 dhātu로 생겨난 것이 어디에 있든 내게는 쓸모없고 알맹이가 없다, 그렇게 보았다면 그는 sotāpanna입니다. 그는 세상과 세상의 samudaya와 세상의 nirodha가 편안함임을 보았고, 그 길은 거기에 묶인 chandarāga를 내려놓는 것임을 보았습니다.
dæn āyē eyāṭa ahanna dēkut nǣha. kāgen kivvā. eyāṭa tiyennē meten bæn̆dilā inna yam canda rāgayak yamaka bæn̆dilā ædda ē dē manāsē tērum aragena ēkē yathārthaya dæka dækama midī yana eka. iraṭika samallak.
이제 그에게는 누구에게 더 물을 것도 없습니다. 그에게 남은 것은, 어디에 어떤 chandarāga로 묶여 있든 그것을 잘 알아 그 참모습을 보고 또 보며 벗어나는 일뿐입니다. 남은 것은 그것뿐입니다.
sōvān vecca kenaṭa āya budurajāṇan vahansē baṇa dharma dēśanā karanna giyē næti ōkayi. nǣ obaṭa dæn dharma dēśanā karanna deyak nē. oba parapati rahitayi. anungē ādhārayak ōnē. ahagatta dharmaya tuḷin vimarśanaya karalā yannē. ivara karagattā ehe vimarśanaya karanna mārgaya væḍenavā. phalaya læbenavā.
sotāpanna가 된 이에게 Buddha께서 다시 설법하러 가지 않으신 까닭이 이것입니다. '이제 그대에게 설할 것이 없다. 그대는 남에게 기대지 않는다. 남의 도움이 필요 없다.' 들은 dharma를 바탕으로 살펴 가며 나아갑니다. 그렇게 마칩니다. 살펴 가는 만큼 길이 자라고, phala를 얻습니다.
koccara pramādu vunat læbenavā. mokada dækkē ættak nisā. ætta kramayakin nisā. ē kramaya venas vennē næhæ. venas karanna kenek nǣhæ samathek. ēka āya vividha ākārayaṭa pat karanna bæha. dækkā ætta.
아무리 늦어져도 얻습니다. 왜냐하면 본 것이 참이기 때문입니다. 참된 길로 보았기 때문입니다. 그 길은 바뀌지 않습니다. 바꿀 수 있는 이도 없습니다. 그것을 다른 모습으로 만들 수 없습니다. 참을 보았습니다.
menna mē vagē daham dakinakoṭa api dakinna ōnē eka ekkenāṭa væṭahena kramayak tiyenavā nam ē tuḷin ohu ēka dakinna ōnē. ē anusārayen lōkayē svabhāvaya dakinna ōnē. n etakoṭa oya kramen dakinna ōnē nivan maga oya vagē itāma suḷu dēkin dakina ekak. hun̆gāk kal baṇa ahanna avaśya næha.
이렇게 dharma를 볼 때 우리가 보아야 할 것은, 저마다에게 와닿는 길이 있다면 그 길로 보아야 한다는 것입니다. 그것을 따라 세상의 됨됨이를 보아야 합니다. 그 길로 보아야 하는 nibbāna의 길은 이처럼 아주 작은 것으로 보는 것입니다. 설법을 오래 들을 까닭이 없습니다.
īṭa passē puda pūjā vidhi ādī kiyana ēvā īṭa amatarava pariṣkāra ē kiyannē ē maga yana kenāṭa upaniśaraya dahama ādhāra vena daham ælīmaṭa, gæṭīmaṭa mulāvaṭa patvelā inna kenekuṭa vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī utuman æsuru kirīma eban̆dutumangē guṇa sihi kirīma ē ādī kaṭayutu ara ælilā bæn̆dilā tiyena chandara rāgayen hevat ara tiyena āśvādayangen tiyena ælum kirīmen nidahas vīmaṭa viśāla ādhārakayak venavā.
그다음 pūjā나 의례 같은 것들은 그 밖에 덧붙는 도움거리입니다. 곧 그 길을 가는 이에게 upanissaya가 되는 dharma, 거드는 dharma입니다. 들러붙음과 부딪침과 홀림에 빠져 있는 이에게 vītarāga, vītadosa, vītamoha의 거룩한 이들을 가까이하고 그런 분들의 덕을 떠올리는 일 같은 것은, 묶여 있는 chandarāga, 곧 assāda에 들러붙음에서 풀려나는 데 큰 도움이 됩니다.
hæbæyi ætta dækka kenāṭa ē viśēṣa sattvaya læbenavā. ē nisā ē kenā budun æsuru karanavā, daham æsuru karanavā. saṁgun æsuru karanavā. budu guṇa sihi karanavā. daham guṇa sihi karanavā, san̆gaga guṇa sihi karanavā. mē hæmakinma mokada vennē? tamanṭa dæn ituru hariyaganna pūrṇa karaganna tiyiṭ upanisarē ādhāraya dæn læbennē.
그런데 참을 본 이는 그 남다른 힘을 얻습니다. 그래서 그는 Buddha를 가까이하고, dharma를 가까이하고, saṅgha를 가까이합니다. Buddha의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕을 떠올립니다. 이 모든 것으로 어떻게 됩니까? 자기에게 남은 몫을 채우는 데 upanissaya의 도움을 받습니다.
dækapu ayat āyē venas vennē. depārak dakinna sēkut. anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dækalā tīraṇaya kaḷā nam mē lōkē kotanakavat maṭa inna tænak tiyenavā kiyalā hoyalā balanakoṭa sænasumak ganna puḷuvan pratikarmayak ganna puḷuvan pævætmak, vimuktiyak labanna puḷuvan pævætmak tiyenavada balapuvahama ehema pævætmak ættema nǣ kiyana eka maṭa sakṣu dakṣaya pæhædiliyi ehema ekak nǣha kiyalā tērilā ivarayi. dækkanam
본 이들은 다시 바뀌지 않습니다. 두 번 볼 일도 없습니다. anicca로, dukkha로, anatta로 보고 판단을 내렸다면, 이 세상 어디에 내가 머물 자리가 있는지, 편안함을 얻을 수 있는, 치유를 얻을 수 있는 있음, vimutti를 얻을 수 있는 있음이 있는지 찾아보아도 그런 있음은 아예 없다는 것이 눈으로 보듯 뚜렷합니다. 그런 것은 없다는 것을 이미 알았습니다.
ekak nǣha kiyalā tērilā ivarayi. dækkanam eban̆dunnāvū pævætma yam tænaka nædda etana duka haṭaganna hētu næti nisā duken nidahas kiyannē ēkayi. ēkat dækka nam. ehenam magē balāporottuva anna ē pævætma yam tænaka nædda ē tattvayaṭa pat vennayi.
보았다면, 그런 있음이 없는 곳에는 괴로움이 생길 까닭이 없으니 괴로움에서 풀려났다고 하는 것이 그것입니다. 그것도 보았다면, 나의 바람은 그 있음이 없는 곳, 그 자리에 이르는 것입니다.
ē balāporottuva hita karaganna aḍupāḍuva mokakda velā tiyennē? pævætma passē yana canda rāgaya nisayi pævætmayen gælavenna bæri. pævætma asāratvaya dakinna dakinna ehi canda rāgaya duru venakoṭa nævatat ehi ælīmak tibunam ēkat æhæ æralā yanavā. anna ē ælīma yam taramak æt æranavada ē tarama nidahas vuṇā. siyaluma ākārayen athærī giyat siyallen nidahāva. ehenam magē balāporottuva siyallen nidahas velā siyalu duken nidahas venna kivvā nam ohu dharmaya piḷiban̆dava oya siyallama dækalā ivarayi.
그 바람을 이루는 데 모자란 것이 무엇입니까? 있음을 좇는 chandarāga 때문에 있음에서 빠져나오지 못합니다. 있음의 알맹이 없음을 보고 또 보며 거기에 대한 chandarāga가 걷히면, 다시 들러붙음이 생겨도 그것마저 풀려 나갑니다. 그 들러붙음이 풀리는 만큼 풀려납니다. 모든 면에서 내려놓으면 모든 것에서 풀려납니다. 그러니 '나의 바람은 모든 것에서 풀려나 모든 괴로움에서 풀려나는 것'이라고 했다면, 그는 dharma에 대해 그 모든 것을 이미 본 것입니다.
dæka kata yutu dahama dækalā ivarayi. amutuven dakinna deyak næha. dæn tiyennē æhæṭa, kanaṭa, divaṭa, nāsayaṭa, śarīrayaṭa, manaṭa gōcara vena rūpa, sabda, gandha, rasa, sparśa enakoṭa, dharma enakoṭa meccara kal ælīmen, gæṭīmen, mulāven āśvāda vaśayen bæn̆di bæn̆dī ēvā æsuru kaḷāda? harayak næti ekak nemeyi koragena giyē. tavat duraṭa mayi yanavada ēkē? maṭa ælenna deyak næ. væḍak næha dēval okkomatnavā.
보아야 할 dharma를 다 보았습니다. 따로 볼 것이 없습니다. 이제 남은 것은 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음에 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma가 올 때, '지금껏 들러붙음과 부딪침과 홀림으로 assāda에 묶이고 묶여 그것들을 가까이했던가? 알맹이 없는 것을 끌고 다니지 않았던가? 더 거기로 가겠는가? 내게는 들러붙을 것이 없다. 쓸모없는 것들은 모두 내려놓는다.'
siyallamatnavada? siyallama at velā jīvat vennē kohovat venna ōna nisā eyā atranna næti hariyak tiyenavā. kaṇḍa āhārayak, inna tænak, leḍa behetak, iṭa vastrayak ēvaṭa avaśya karana pariṣkāra sapayā gænīma ē sarayaka hīrasāvak karana gahira rassāva ē kaṭaraṭa tiyaḍaya karaganna bæhænē innakan.
모든 것을 내려놓습니까? 모든 것을 내려놓고도 어떻게든 살아야 하기에 그가 내려놓지 않는 몫이 있습니다. 먹을 것, 머물 곳, 아플 때의 약, 입을 옷, 거기에 필요한 살림살이를 마련하는 일, 그 생계 일은 살아 있는 동안 멈출 수 없습니다.
canda rāgayen bæn̆dilā karana ekak magē næhæ. hæbæyi innakam mēvā karalā denna kenek næti nisā. innakan mē ṭika karanavā. canda rāgayen næti nisā matuvaṭa mē madu tattvayak hā bæn̆dī haṭagannā vū janita vennā vū jātiyak maṭa næti bava dannavā.
chandarāga에 묶여 하는 것은 내게 없습니다. 다만 살아 있는 동안 이것을 대신 해 줄 사람이 없기에 살아 있는 동안 이만큼은 합니다. chandarāga가 없기에, 앞으로 그런 것과 묶여 생겨날 jāti가 내게 없다는 것을 압니다.
oya ṭika danagin iveralā hiṭan tamangē jīvitaya gata karanavā. kampāvakut nǣ. anavaśya væḍat nǣha. avaśya dē nokarannet næ. ē tena eka bæn̆dennet næha. menna metenṭa āpunāma akampiya manasakin āryaka hæṭiyaṭa jīvitaya gata karalā avasānaya keḷavara karanavā.
그것을 알고 자기 삶을 살아갑니다. 흔들림도 없습니다. 쓸데없는 일도 없습니다. 해야 할 일을 하지 않는 것도 아닙니다. 거기에 묶이지도 않습니다. 여기에 이르면 흔들리지 않는 마음으로 ariya로서 삶을 살다가 끝을 맺습니다.
atæralā hæn̆gena ekak nemeyi budu dahama. karana væḍa valin pælā duvana ehekut nemeyi. yathārthaya dænagattahama væḍak næti væḍa koṭasa athærenavā.
불교는 모든 것을 내던지고 떠나는 것이 아닙니다. 할 일에서 달아나는 것도 아닙니다. 참모습을 알면 쓸데없는 일의 몫이 저절로 떨어져 나갑니다.
edāṭa dakinavā hīna daham hīna hæṭiyaṭa madhyama daham madhyama hæṭiyaṭa praṇīta daham praṇīta hæṭiyaṭa monavada hīna daham yamak avæḍada pāpa tarda duścartada ēvā hīna dahama nokaḷa yutu.
그날 그는 hīna dharma는 hīna로, majjhima dharma는 majjhima로, paṇīta dharma는 paṇīta로 봅니다. hīna dharma란 무엇입니까? 해롭고 pāpa이고 duccarita인 것, 그것이 hīna dharma이니 하지 말아야 합니다.
jīvat vīma san̆dahā yamak kaḷa yutuda pæssāvak kaḷa yutuda? kanna āhārayak inna tænak liṭa behetak inna vatyak sapayā gata yutuda ē ṭika madhyama dāvā. athæralā bæ. pav nemeyi. jīvat vīmaṭa avaśyayi. ē nisā madhyama hæṭiyaṭa karanavā. praṇidhaya ēkē praṇīta vaśayen karana deyaknē. pævætma tiyenakan vitarayi. ēkaṭa ādhāraka vitalayi. praṇita dahambanavada?
살기 위해 해야 할 일이 있습니까? 생계를 꾸려야 합니까? 먹을 것, 머물 곳, 약, 입을 옷을 마련해야 합니까? 그것은 majjhima입니다. 내려놓을 수 없습니다. pāpa가 아닙니다. 사는 데 필요합니다. 그래서 majjhima로 합니다. 그것은 paṇīta로 하는 일이 아닙니다. 있음이 이어지는 동안만, 그것을 받쳐 주는 만큼만입니다. 그렇다면 paṇīta dharma란 무엇입니까?
chandarāgaya athærīn vælīm yāmaṭa hētu vena anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen sihi karalā asāratvaya dækalā athærīmak noælamak midīmat san̆dahā yam kaṭak ætda anna ē ārya mārgayaṭa ayiti dahama praṇīta dahama. nætnam sattis bōdhi pākṣika dahama yana yamak ætda ē ṭika praṇīta daham æyi praṇītayi kivvē? ē tuḷin vimuktiya labā dena nisā.
chandarāga를 내려놓고 들러붙지 않게 하는, anicca로, dukkha로, anatta로 떠올려 알맹이 없음을 보고 내려놓음과 들러붙지 않음과 벗어남을 위해 하는 일이 있다면, 바로 그 ariya의 길에 속한 dharma가 paṇīta dharma입니다. 또는 서른일곱 bodhipakkhiya dhamma라는 것이 있다면 그것이 paṇīta dharma입니다. 왜 paṇīta라고 했습니까? 그것으로 vimutti를 주기 때문입니다.
jīvat vīma tuḷin jīvitaya pævætma labā denavā. chandarāgaya tuḷin matu sasara pævætma goḍa naganavā. matu sasara pævætma goḍanæguvē nætnam matu duken nidahāva.
살아가는 일은 삶의 있음을 이어 줍니다. chandarāga는 앞으로의 saṃsāra의 있음을 쌓아 올립니다. 앞으로의 saṃsāra의 있음을 쌓지 않으면 앞으로의 괴로움에서 풀려납니다.
jīvat vena ṭikaṭa avaśya karana kaḷē nætnam dæn boruvaṭa duk vin̆dinnada ōnē. dæn duk vin̆dē nætuva ē avasiya karagattot hæki taram duraṭa asāhanayen nidahas vevī jīvitayē mæraṇaya dakvā geniyanavā. anunṭa parak nætuva geniyanavā.
살아 있는 동안 필요한 것을 하지 않으면 괜히 지금 괴로움을 겪어야 합니까? 괴로움 없이 그 필요한 것을 해내면, 될 수 있는 만큼 어려움에서 풀려나며 삶을 죽음까지 이어 갑니다. 남에게 짐 지우지 않고 이어 갑니다.
ehenam ēvā madhyama dahana ē ṭika geniccā kiyalā ēvā sasara gamaṭa hētu vennē næha. ehenam madhyama tahana ṭika ginan pāpa dharmayana yamak ætda satara apaha gata vīmaṭa hētu vena nokaṭa hitu avidyāvē væḍapiḷivela pāpa daham ēvā ekantayē hīna daham mama ēven athæralā.
그러니 그것들은 majjhima dharma이고, 그것을 해 나간다고 saṃsāra의 길로 이어지지는 않습니다. 그렇다면 majjhima dharma를 빼고, 네 apāya로 떨어지게 하는 pāpa dharma, 해서는 안 될 avijjā의 일들이 있다면 그것은 틀림없이 hīna dharma이니 나는 그것을 내려놓았습니다.
hīna daham hīna hæṭiyaṭat, madhyama daham madhyama hæṭiyaṭat, praṇīta daham praṇīta hæṭiyat dænagattā. ē aya kaṭayutu vennē kavuruvat mēkē vinayayi mēka avinayayi kiyanna bæ. pæḷita nokaḷa yutu kavuruha kiyā denna bæ.
hīna dharma는 hīna로, majjhima dharma는 majjhima로, paṇīta dharma는 paṇīta로 알았습니다. 그런 이들이 살아갈 때는, 아무도 '이것은 vinaya이고 이것은 vinaya가 아니다'라고 말해 줄 필요가 없습니다. 하지 말아야 할 것을 누가 가르쳐 줄 필요가 없습니다.
anna budurajāṇan vahansē dēśanā karapu sandiṭṭhika otana sandiṭṭhiyaka velā tiyenavā kāgenvat ahagatta ēvā næha. nuvaṭa gōcarayi. paccattā vēditabbō viñña ē dahama pratyakṣa karayi gnānavantayaṭa pratyakṣa.
바로 Buddha께서 설하신 sandiṭṭhika입니다. 거기서는 스스로 보는 것이 되었습니다. 누구에게 들은 것이 아닙니다. 슬기에 닿습니다. paccattaṃ veditabbo viññūhi, 그 dharma는 슬기로운 이에게 바로 드러납니다.
eyā dannavā mēka væḍayi mēka avæḍayi. mēka rāgayaṭa, dvēśayaṭa, mōhayaṭa hētu venavā. mēka ēken nidahas karana magaṭa hētu venavā. mēka pævætmaṭa hētu venavā. pævætma madhyamayi. rāga, dvēśa, mōhayanṭa yanakoṭa hīnayi. athærī yana pættaṭa praṇisayi.
그는 압니다. 이것은 이롭고 이것은 해롭다. 이것은 rāga, dosa, moha로 이어진다. 이것은 거기서 풀려나는 길로 이어진다. 이것은 있음을 이어 준다. 있음은 majjhima이다. rāga, dosa, moha로 가면 hīna이고, 내려놓는 쪽으로 가면 paṇīta이다.
ēva ṭika dænagena kaṭayutu karanakoṭa kavuruvat amutuven nīti mālāvak kiyā denna ōnē næha. ē buddha śrāvakayā pragnāven taman magē dænagena adhiśīla adhicitta adhipañagnā kiyana śrī śikṣāva tuḷin pūrṇa karaganna
그것을 알고 살아가면 아무도 따로 규칙을 줄줄이 가르쳐 줄 필요가 없습니다. 그 Buddha의 sāvaka는 paññā로 스스로 길을 알아 adhisīla, adhicitta, adhipaññā라는 세 가지 sikkhā로 다 채워 갑니다.
dæn budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā menna mē trī śikṣāva mama panavanavā upasampadā bhikṣuvalat ævataṭa væṭīmak tiyenavā ævaten nægīmak tiyenavā mārga phala avabōdhayak pūrṇa karagannavā arihat labāgannavā.
이제 Buddha께서 설하십니다. '이 세 가지 sikkhā를 나는 upasampadā를 받은 bhikkhu들에게도 정한다. āpatti에 떨어짐도 있고 āpatti에서 일어섬도 있다. magga와 phala의 깨침을 다 채우고 arahatta를 얻는다.'
mē śāsanayē tiyenakan mē śrī śikṣāva van̆dana. mokada hētuva? mama mē trī śikṣāvaṭa ævæt nīti panavalā tahaṁci panavalā nǣ.
'이 sāsana가 있는 동안 이 세 가지 sikkhā를 닦아라. 왜 그런가? 나는 이 세 가지 sikkhā에 āpatti의 규칙이나 금지를 정해 두지 않았다.'
mē śāsanayē tiyenakan bhikṣuvakaṭa vimutiya karā yanna menna mē tivi śikṣā tuḷa anumata karalā tiyenavā.
'이 sāsana가 있는 동안 bhikkhu가 vimutti로 가도록 이 세 가지 sikkhā 안에서 허락해 두었다.'
buddhānumatayak tiyennē nisāma apiṭa ada ara pota patē tiyena eka væradida harida hoyanna dēkut nǣ. ēka ævætda nædda kiyalā hoyanna dēkut næ. apiṭama tērenavā mē maga anugamanaya karanakoṭa sīlayaṭa samādhiyaṭa pragnāvaṭa bādhāda nædda? bādhānam tamanṭama tērennē. tamamat dæka dæka yanavā.
buddhānumata, Buddha의 허락이 있기에, 오늘 우리는 책에 있는 것이 맞는지 틀린지 찾을 필요도 없습니다. 그것이 āpatti인지 아닌지 찾을 필요도 없습니다. 이 길을 따라가면서 sīla, samādhi, paññā에 걸림이 되는지 아닌지 우리 스스로 압니다. 걸림이라면 스스로 압니다. 스스로 보고 또 보며 갑니다.
kisi denaka sækayakut næ. praśnakut næ. amutu poha kirīmakut næ.
아무 의심도 없습니다. 문제도 없습니다. 따로 uposatha를 치를 일도 없습니다.
etakoṭa svāmīnsampadā dæn upasampadā bhikṣūn vahansē upasampadā venna kæmati næti. ēka bhikṣūn vahansē nama budurajāṇan vahansēṭa kiyanavā. svāmīni mama kæmati nǣha upasampadā venna. æyi maṭa oya keravarak næti panapa śikṣāva mataka tiyāgena innatda bærivā karanna bæri hindā mama yannē nǣhæ bærivā karanna. ē nisā mama mē vidiyaṭa innavā.
그때 upasampadā 이야기가 있습니다. 어떤 bhikkhu가 upasampadā를 받기를 바라지 않았습니다. 그 bhikkhu가 Buddha께 말씀드립니다. '세존이시여, 저는 upasampadā를 받고 싶지 않습니다. 왜냐하면 그 끝없는 sikkhāpada를 기억해 지닐 수가 없습니다. 해낼 수가 없어서 저는 그 길로 가지 않겠습니다. 그래서 이렇게 지내겠습니다.'
mahaṇa obaṭa hiten pāpayak novī hita ārakṣā karaganna puḷuvanda? ā ēka nam puḷuvan. ēka kāgevat ahana deyak næhænē. tamangē kriyāven varadak novennē kriyāva rækaganna puḷuvanda? ēkat puḷuvan. kriyāven pāpayak novenna ēka puḷuvan. vacanayen pāpayak noveena vidihaṭa vacanaya ārakṣā karaganna puḷuvan. katāvak pālanaya karaganna puḷuvan. ēkat puḷuvan ēka hari lēsa tiyennē.
'비구여, 그대는 마음으로 pāpa를 짓지 않도록 마음을 지킬 수 있는가?' '아, 그것은 할 수 있습니다. 누구에게 물어볼 일도 아니지요.' '자기 행동으로 허물을 짓지 않도록 행동을 지킬 수 있는가?' '그것도 할 수 있습니다. 행동으로 pāpa를 짓지 않는 것, 할 수 있습니다.' '말로 pāpa를 짓지 않도록 말을 지키고, 말을 다스릴 수 있는가?' '그것도 할 수 있습니다. 그것은 아주 쉽습니다.'
ehenam ōka tamayi upasampadā.
'그렇다면 그것이 바로 upasampadā이다.'
kelakōṭiyā śikṣā padavakē hadannē aḍamasak pāsā pohē karana amāru tērum ganna bærinam oya ṭikē yanna kelakōṭiyak śikṣāpada ran̆gu śikṣāpada tunak oya. oya ṭika puḷuvan nam upasampadāva ōkayi.
수천만 가지 sikkhāpada를 만들고 보름마다 uposatha에서 외우는 어려운 것을 알아듣지 못한다면, 그 수천만 가지 sikkhāpada 대신 세 가지 sikkhāpada면 됩니다. 그것을 해낼 수 있다면 upasampadā는 그것입니다.
upasampadāva etanin panavalā. īṭa passē budurajāṇan vahansē venavā śrī śikṣāvak vaśayen pelā hiṭan pænievvā. menna mē trī śikṣāva panavanavā. mama mēkaṭa ævæt niyama karannē næ. kuḍā kuḍā śikṣāvan kæḍena tænvalat eyā væṭenavā. āyi nævata nægī siṭīmat eyinma siddha vennē.
그렇게 upasampadā를 정하셨습니다. 그다음 Buddha께서 세 가지 sikkhā로 정하셨습니다. '이 세 가지 sikkhā를 정한다. 나는 여기에 āpatti를 정하지 않는다.' 작은 sikkhā들이 깨지는 곳에서 그는 넘어집니다. 다시 일어서는 것도 바로 그것으로 일어납니다.
pragnāven nætuva kaṭayutu karana ē pudgalayā mārga phala avabōdhaya pūrṇaya karalā nivan avabōdha karalā keḷavarak karagannavā.
paññā로 살아가는 그 사람은 magga와 phala의 깨침을 다 채우고 nibbāna를 깨쳐 끝을 맺습니다.
mē śāsanaya tuḷa śāsanaya tiyatuḷa van̆da nǣ mē śikṣāva pat vuna kiyalā panavanā. moka nisāda mama mē śikṣā tuḷa ævæt panavalā næha.
'이 sāsana 안에서, sāsana가 있는 동안 이 sikkhā를 닦으라'고 정하셨고, '무엇 때문에 내가 이 sikkhā에 āpatti를 정하지 않았는가'를 말씀하셨습니다.
aṁguttara nikāyē śramaṇa vargayē 41i piṭē oya sūtrayē vigrahaya tiyenavā.
Aṅguttara Nikāya의 samaṇa vagga, 41쪽에 그 sutta의 풀이가 있습니다.
ov koccara tibuṇada antimaṭa kiyavā ē kramayaṭa ē kramaya tamā suddha vu. ada kālē hæṭiyaṭa nam ehema būvala kararan gahalā panna ēvā karalā tiyennē.
그렇습니다. 얼마나 허물이 있었든 끝내는 그 길로, 그 길로 깨끗해졌습니다. 오늘날 같으면 그런 이는 빗자루로 두들겨 쫓아냈을 것입니다.
udāyi hāmuduruvō kiyalā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē hiṭapu hāmuduruvek. antiṭa unvahansē mokada kiyannē svāmīni kaḷa yutu siyalla karalā ivarayi brahmacariyā pūrṇaya karā matu karanna deyak nǣhæ kiyalā dænagattā kiyalā arihat phalaya pævā. mē pratignā dunnā. budurajāṇan vahansē piḷigattā mama piḷigannavā kiyalā. arihat bava
Buddha께서 계시던 때에 Udāyī라는 스님이 있었습니다. 끝내 그 스님은 '세존이시여, 해야 할 일을 다 했고 brahmacariya를 다 채웠으며 더 할 일이 없음을 알았습니다' 하고 arahatta phala를 얻었다고 밝혔습니다. Buddha께서는 '받아들인다' 하고 그 arahatta를 받아들이셨습니다.
unvahansēgē mūla carita lakṣaṇaya balapuvahama karalā tiyena dēval balapuvahama hada kālē ehema hāmudurē hiṭiyan ehema minissu būvaluvalin gahalā pannanavā. ā dennē næha. dæka tenakoma ē taramen nica nigraha vidiha væḍak karalā tiyenavā.
그 스님의 바탕 성품과 해 온 일들을 보면, 오늘날 그런 스님이 있다면 사람들이 빗자루로 두들겨 쫓아낼 것입니다. 공양도 올리지 않을 것입니다. 그만큼 천하고 볼썽사나운 짓을 했습니다.
ē vagē avasthāvani ekma gihillat antima arihatyaṭa pat velā tiyenavā. nīcavalin nemeyi. ēvā væradi væradi hæṭiyaṭama taman dækalā ēvayen midilā ē pāpa hit valin nidahas velā chandarāgayen sahamulin midilā arihatayaṭa patvelā budurajāṇan vahansēṭa dēśanā kaḷā arihataṭa læbuvā kiyalā.
그런 일들을 거치고도 끝내 arahatta에 이르렀습니다. 천한 짓으로 이른 것이 아닙니다. 그것들을 허물은 허물로 스스로 보고, 거기서 벗어나 그 pāpa의 마음에서 풀려나고, chandarāga에서 뿌리째 벗어나 arahatta에 이르러, arahatta를 얻었다고 Buddha께 말씀드렸습니다.
itin anna ēkayi kiyannē ē vagē krama tiyenavā. api dakinnē næti pættak ōtara avasthāvaka
그래서 그런 길들도 있다고 하는 것입니다. 우리가 보지 못하는 쪽이 있습니다. 어느 때,
siṭuvaru ē siṭu kāntāva saman̆ga siṭu dūvaru saman̆ga oya jētavanārāmē ætura innakoṭa balanna āpu velāvaka siri narabanna kiyalā. ēvætin hon̆da lassana malkam liyakam okkoma sakas karalā hon̆da silpīn visin ēvā hadalā tibuna bohoma lassanaṭa hāmuduruvangē kuṭi pēnin oyālā tiyenavā hadalā tibuṇā.
seṭṭhi들이 아내들, 딸들과 함께 Jetavana 안에 있을 때 그 아름다움을 보러 온 적이 있었습니다. 거기에는 좋은 장인들이 꽃무늬, 덩굴무늬를 모두 갖추어 아주 아름답게 지어 놓은 스님들의 꾸띠가 줄지어 있었습니다.
itin mē velāvēdī udāyi ē hāmuduruvō vidahaṭa duvagena yanavā kavuruvat āpum bohoma kæmatiyi heḷē dālā yanna gati lakṣaṇaya hæṭi.
그때 Udāyī 스님이 서둘러 달려갑니다. 누가 오면 이리저리 구경시켜 주기를 아주 좋아하는 성품이었습니다.
itin mokada karannē? siṭuvaru ṭika istara karagena ara siṭu duvaru piṭipaseyi yannē.
어떻게 했겠습니까? seṭṭhi들에게 이것저것 설명해 주며 가는데, seṭṭhi의 딸들은 뒤에서 따라갑니다.
hāmuduruvō piṭi passē yana gaman mē mē tiyennē yahaval kāmarē mē mē ahaval liyavæl mē tiyennē balanna eyā lassana kiyama kavuruvat danna æti tik karana ara piṭi passē yana kāntāvak. ehemma ehem mirinavā.
스님은 뒤에 따라가면서 '여기는 무슨 방이고, 이것은 무슨 덩굴무늬입니다, 보십시오, 아름답지요' 하면서, 뒤따라오던 여인들을 그렇게 주무르듯 건드렸습니다.
læjjāvaṭa æm̆bara æmara ēgollot innavā ara kāntāva kiyannē nǣha moka. ara siṭuvaru gedaraṭa gihillā eṭan kiyanavā siṭuvara āpu ayaṭa diyenaṭa kiyanavā. hari hon̆da hāmuduruvanē. hari karuṇāvan tabannaka apiṭa okkoma pennuvanē.
여인들은 부끄러워 움츠러든 채 가만히 있었고 아무 말도 하지 않았습니다. seṭṭhi들은 집에 돌아가 함께 온 여인들에게 말합니다. '참 좋은 스님이더군. 아주 친절하게 우리에게 다 보여 주었지.'
hon̆dayi tamayi. ōgollō issellā giyā ōyagollō dannē nævecca eka apiṭa yanna bæhæ piṭipassē hæmatama niruva læjjālō kiyanna vidiha na apit tæm̆bi hiṭiyā. yanna nam epā pættaphala mē jātiyi. ohoma kivvā.
'좋기는 하지요. 당신들은 앞서 가서 몰랐겠지만, 뒤따라가던 우리는 부끄러워 말도 못 하고 참고 있었습니다. 다시는 그런 데 가지 마세요. 그 스님은 그런 사람입니다.' 그렇게 말했습니다.
dæn mē pudgalayāgē mānasikatvaya kohoma tiyennē nædada balanna edā pævidi velā in̆dagena gatta gati lakṣaṇaya ohomanam.
그때 이 사람의 마음가짐이 어떠했는지 보십시오. 출가해서 지니고 있던 성품이 그랬던 것입니다.
hæbæyi antimaṭa arihatyaṭa pat venna hētu vāsanāvak tibilā ēkaṭat pat vunē. hæbæyi sīmāva ikma kiyanē. pārājikavaṭa væṭena maṭṭamaṭa giyē nēda. ē nisā sivuren ahak vena hituvak hedunnē næhæ. siyallama suddha karaganna avasthāvala æti. itin mehema piris innavā lōkē api dækagāma doslat bæhæ ehemayi.
그러나 끝내 arahatta에 이를 복이 있었기에 거기에 이르렀습니다. 다만 선을 넘었다 하더라도 pārājika에 떨어질 데까지는 가지 않았지요. 그래서 가사를 벗을 마음을 먹지 않았고, 모든 것을 깨끗이 할 기회가 있었습니다. 세상에는 이런 이들도 있습니다. 보자마자 탓할 일만은 아닙니다.
hæbæyi kohomahari vimukti mārgayak tiyenavā suddha kara gattot nidahas venna puḷuvan. hæbæyi īṭa passē arakinna jala væḍa balu væḍa ēvā ekakvat ituru vennē næha unvahansē.
어쨌든 vimutti의 길이 있으니 깨끗이 하면 풀려날 수 있습니다. 그런데 그다음에는 그 스님에게 그런 못된 짓은 하나도 남지 않았습니다.
itin mē vagē api dakinna ōnē aluten dharma mārgaya anugamanaya karanakoṭa siyallen suddha vecca aya nemeyi paṭan gannē. hæbæyi asuddhava in̆dagena mē nivan maga pūrṇaya karannat bæha.
그러니 우리가 보아야 할 것은, 새로 dharma의 길을 따르는 이들이 모든 것에서 깨끗한 채로 시작하는 것은 아니라는 점입니다. 그러나 깨끗하지 않은 채로 이 nibbāna의 길을 다 걸을 수도 없습니다.
asuddha kaṭayutu karalā tibuṇā kiyalā ēkē latævi latavinna dēkut nǣha. min matu ebandakīm mama karannē nǣ væradi væḍa mama āyati saṁvarayē pihiṭanavā suddha venavā kiyalā hitan adhiṣṭhāna karagattā nam etana paṭan ohu suddha venna ōnē.
깨끗하지 못한 일을 했다고 애태우고 괴로워할 것도 없습니다. '앞으로는 그런 일을 하지 않겠다, 그른 일을 하지 않겠다, āyati saṃvara에 서서 깨끗해지겠다'고 마음먹어 adhiṭṭhāna를 세웠다면 그때부터 그는 깨끗해져야 합니다.
ehema bæriyava pahak tiyenavā. mav mærīma piyā mærīma rahatan mærīma buddha śarīraya lēhī pædēma saṁgha bījaya kiyana mē paṁcānantara pāpa karma karalā tibunam mama āyati saṁvaraya pihinavā. mīṭa passē mama suddha venavā ōvā karannē nǣha kivvaṭa āyi ē atda bæva tuḷa nivan dakinna bæhæ. mārgaya væḍennē næ. pin daham kara inna puḷuvan. hæbæyi ārya mārgaya havat dhyānavat væḍennē nǣha vunē. ehemanavānam ani kenekuṭa āyati saṁvaraya pihillā væradi athæralā kaṭayutu karagena kramayen suddha velā yanna puḷuvan.
그렇게 할 수 없는 다섯 가지가 있습니다. 어머니를 죽임, 아버지를 죽임, arahant를 죽임, Buddha의 몸에 피를 냄, saṅghabheda, 이 다섯 ānantariya kamma를 지었다면, '나는 āyati saṃvara에 서겠다, 이제 깨끗해지겠다, 그런 짓은 하지 않겠다'고 해도 이번 생에서 nibbāna를 볼 수 없습니다. 길이 자라지 않습니다. 공덕은 지을 수 있습니다. 그러나 ariya의 길이나 jhāna는 자라지 않습니다. 그렇지 않다면 다른 이는 āyati saṃvara에 서서 그른 것을 내려놓고 살아가며 차츰 깨끗해져 갈 수 있습니다.
itin ārya mārgaya kesē sakas karaganna ōnē.
그렇다면 ariya의 길을 어떻게 갖추어야 합니까?
itin dharmayak ahapuhama ahapu dharmaya sārāṁśaya tamayi api karmasthānayak vaśayen pennannē. eka eka vidihaṭa karmasthānaya denavā.
dharma를 들으면 들은 dharma의 요지를 우리는 kammaṭṭhāna로 보여 줍니다. kammaṭṭhāna는 여러 가지로 줍니다.
itin kāma lōka vaśayen ehema gannavā. dæn bæn̆dīm vaśayen kāma bandha
kāmaloka로 잡기도 합니다. 이제 묶임으로 보면 kāma의 묶임입니다.
mamada siyalu lōka siyalu satvayō pirihi. ehenam maṭada? hæmadenāṭada kāma bandhanā anāthayi kāma bandhana nirōdha vetvā. dvēśa bandhanā anāthayi dvēśa bandhana nirōdha vetvā. mōha bandhanā anāthayi mōha bandhana nirōdha vetvā. māra bandhanā anāthayi māra bandhana nirōdha vetvā. nibbāna nātayi nibbāna vetvā. nibbāna nātayi nibbāna vetvā, nibbāna nātayi nibbāna vettavā mē karmasthānaya mokakda karmasthānayaṭa gattē? metek ara kiyapu dharmaya sārāṁśaya.
'나도, 모든 세상의 모든 중생도… 나에게도, 모두에게도: kāma의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. kāma의 묶임이 그치기를. dosa의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. dosa의 묶임이 그치기를. moha의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. moha의 묶임이 그치기를. Māra의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. Māra의 묶임이 그치기를. nibbāna가 의지처입니다. nibbāna에 이르기를. nibbāna가 의지처입니다. nibbāna에 이르기를. nibbāna가 의지처입니다. nibbāna에 이르기를.' 이 kammaṭṭhāna로 무엇을 잡았습니까? 지금껏 말한 dharma의 요지입니다.
dæn kāmayō mahā bandhana
kāma는 큰 묶임입니다.
dæn oya karmasthāna vākkaya vaḍanakoṭa eka eka krama tiyenavā. dæn minissu ani goḍina hadihūn ādī bandhana karanavā. nīṭa kukula bandhanā ādī mehema lōkē tiyenavā. oya okkoma karannē mokada? ōvaṭa adaṁ velā tiyennē rāga bandhana, dvēśa bandhana, mōha bandhana, māra bandhana tamayi ēkaṭat gannē.
이 kammaṭṭhāna 구절을 닦을 때 여러 길이 있습니다. 사람들은 hadi, hūniyam 같은 주술로 사람을 묶습니다. 세상에는 그런 것들이 있습니다. 그 모든 것이 무엇으로 됩니까? 거기에 걸려 있는 것은 rāga의 묶임, dosa의 묶임, moha의 묶임, Māra의 묶임이고, 그것을 이용하는 것입니다.
oya hatara ākārayen gatta bandhana valin koṭu velā tamayi ara koḍi vinē anavīnē bala pavatinnē.
이 네 가지로 잡힌 묶임에 갇혀 있기에 그 koḍivina 같은 주술이 힘을 씁니다.
dæn anina koḍi vina kapanna venama kaṭṭahanika yanna deyak næhæ. mē ārya vinaya tiyenavā yahapat prayō sampattiyak tiyenavā. karmasthāna tiyenakoṭa galapanna puḷuvan. galapanavā bandhana kæpenna.
이제 koḍivina를 끊으러 따로 갈 것이 없습니다. 이 ariya vinaya가 있고, 좋은 방편이 있습니다. kammaṭṭhāna가 있으면 맞추어 쓸 수 있습니다. 묶임이 끊어지도록 맞춥니다.
etakoṭa rāga bandhana, dvēśa bandhana, mōha bandhana kæpunahama rāga akṣayayi dvēśa akṣayayi mōha akṣayayi depættama kæpenavā. ekak lōkōtara pætten lōkayaṭa bæn̆dilā tiyena ēvā kæpenavā. anika bæn̆dalā hira karalā tiyena bandha tiyenavā nam oya asatsuru sēva karalā tiyena amanuṣa bandhanādiyak tiyenavā nam ēvā bin̆dalā yanavā araka
rāga의 묶임, dosa의 묶임, moha의 묶임이 끊어지면 rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya로 양쪽이 다 끊어집니다. 하나는 lokuttara 쪽으로 세상에 묶여 있던 것들이 끊어지고, 다른 하나는 못된 이들이 amanussa를 부려 걸어 놓은 묶임이 있다면 그것들이 깨져 나갑니다.
siyalu lōka satyayen meccærīma hētu karagena maitrī cittayē mahā kusalayak vaḍivā apramāṇa kusalayak. ē kusalaya parājaya karagena ara bandhana balayanṭa amanussayanṭa enna bæru yanavā. ǣt enavā. ævā bidilā yanavā. ēvā bin̆dagena gihillā eyā etana nidahas velā lōkayaṭa bæn̆dilā tiyena chandara rāgayak æṭa nam ēken nidahas velā phalayat labanavā. ehenam depættak noyek ākārayen suddha karana karmasthāna
모든 세상 중생을 아끼는 마음으로 mettā의 큰 kusala, 헤아릴 수 없는 kusala를 닦습니다. 그 kusala에 눌려 그 묶는 힘들과 amanussa는 다가오지 못하고 물러갑니다. 깨져 나갑니다. 그것들을 깨뜨리고 그는 거기서 풀려나며, 세상에 묶인 chandarāga가 있다면 거기서도 풀려나 phala도 얻습니다. 그러니 양쪽을 여러모로 깨끗이 하는 kammaṭṭhāna입니다.
itin ēvædī api yanna ōnē nǣ. amutu dēval hoyanna amutu bāhira krama valin bandhana kapanna pūṇiyā kapanna yanna deyak næhæ. oya karmasthānayak. ēvā kapāgena yana karmasthānaya. ēvat kapanavā bhava bandhanak kæpenavā. oya dekema kæpilā lōka satvayaṭa maitrī cittiyat væṭenavā. ārakṣāvak sælasenavā.
그러니 우리는 이상한 것을 찾으러 갈 필요가 없습니다. 이상한 바깥 방법으로 묶임을 끊고 hūniyam을 끊으러 갈 것이 없습니다. 이 kammaṭṭhāna가 그것들을 끊어 갑니다. 그것들도 끊고 bhava의 묶임도 끊어집니다. 둘 다 끊어지고 세상 중생에게 mettā의 마음이 내려앉습니다. 지켜 줌이 생깁니다.
hæbæyi itin karagena yanakoṭa api dænaganna ōnē saṭā karanna gihillā haṭan dīnakoṭa anikma budina næha. viruddhakārayō æhæralā enna saṭanada. hæbæyi api dhairya velā læbicca āyudhaya hon̆daṭa paṇa tiyena bava dannavā. ēka bidagena inna bæri bava dannavā. karavāgena pim̆bagena yanna āvat apē væḍē api karagena yanavā varak dannē nætuva. karmasthānayē devin adāri vennē næhæ karmasthānaya vaḍāgena yanna.
다만 해 나갈 때 알아 두어야 할 것이 있습니다. 싸우러 가서 맞서면 상대도 잠자코 있지 않습니다. 맞선 이들은 깨어나 싸우러 옵니다. 그러나 우리는 담대하게, 받은 무기가 아주 힘 있다는 것, 그들이 그것을 깨뜨릴 수 없다는 것을 압니다. 그들이 을러대며 몰려와도 우리는 겁먹지 않고 우리 일을 해 나갑니다. kammaṭṭhāna를 놓지 말고 계속 닦아 가야 합니다.
samaharaṭa oya vagē vaḍanakoṭa enna puḷuvan eka pættakin mahā kaḷu valākul peralāgena enavā vagē enna puḷuvan. mahā sadda bhayānaka sadda æti karanna puḷuvan. ehema dēvalut enna puḷuvan māra pākṣika cuṭṭuvakara gaṇan ganna nætuva api apē væḍē karanna dakṣa venna ōnē baya venna kisima deyak ēkē næhæ.
어떤 이에게는 그렇게 닦을 때 한쪽에서 큰 먹구름이 밀려오는 듯한 일이 올 수 있습니다. 크고 무서운 소리가 날 수도 있습니다. Māra 편의 그런 것들이 올 수 있습니다. 조금도 개의치 말고 우리 일을 해내는 데 능해야 합니다. 거기에 두려워할 것은 하나도 없습니다.
okkoma bidagena āpahu giyāṭa passē tanikara ālōkayalā saśuddha pāvitilā pihiṭanavā.
그것들이 모두 깨져 물러간 뒤에는 오로지 밝고 깨끗한 것이 자리 잡습니다.
itin ē nisā etendi īṭa passē ara karana kiyana hiṁ hiṁsā kenuṭa keravaṭa væḍakut næhæ. karannat bæruva. ē vagē daya ganna puḷuvan krama.
그러니 그다음에는 해치려는 이들이 어떤 일도 하지 못합니다. 할 수가 없게 됩니다. 이런 방법들을 쓸 수 있습니다.
karmasthānava tiyāgena liyāgena pāḍiyen karalā taman atdækīm labanna. tamanṭama tēriya eka venna ōnē.
kammaṭṭhāna를 적어 두고 외워서 해 보며 스스로 겪어 보십시오. 스스로 알아야 합니다.
maṭada hæmadenāṭamada rāga bandhana anāthayi rāga bandhana nirōdha vetvā. dvēśa bandhana anātayi dvēśa bandhana nirōdha vetvā. mōha bandhana anāthayi mōha bandhana nirōdha vetvā. māra bandhana anāthayi māra bandhana nirōdha vetvā. nibbāna nātayi nibbāna vetvā. nibbāna nātayi nibbāna vetvā. nibbāna nātayi nibbāna vetvā. nibbāna kiyannē bæn̆dilā innē yantāk bæn̆dīm ædda ēvāyin nikmiyāma nibbāna ēka tamayi nivana
'나에게도, 모두에게도: rāga의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. rāga의 묶임이 그치기를. dosa의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. dosa의 묶임이 그치기를. moha의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. moha의 묶임이 그치기를. Māra의 묶임은 의지할 데가 못 됩니다. Māra의 묶임이 그치기를. nibbāna가 의지처입니다. nibbāna에 이르기를.' 세 번. nibbāna란 묶여 있는 어떤 묶임이든 거기서 빠져나오는 것, 그것이 nibbāna입니다.
rāgayen bæn̆dilā, dvēśayen bæn̆dilā, mōhayen bæn̆dilā māra dharmayāgē bædilā inna pudgalayā ēvayen nikmi giyāda etana nibbānak etana nivuṇā. etakoṭa rāgakṣayayi, dvēśakyayi, mōhakyayi. rāgakyava nibbā nam, dvēśakkhayō nibbā nam mōhakkhayō nibbā nam kivvē ēkayi.
rāga로 묶이고 dosa로 묶이고 moha로 묶이고 Māra의 dharma에 묶여 있던 사람이 거기서 빠져나왔다면 거기가 nibbāna입니다. 거기서 꺼졌습니다. 그러면 rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya입니다. 'rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ'이라고 한 것이 그것입니다.
dæn mehema ahannakō. dæn mē ahana tavulaka birin̆da svāmī puruṣayāṭa anapænavīma gælapē. dæn metanin api dænaganna ōnē issellā mehemayi. bauddha śiṣṭhācārayaṭa hæḍagæhicca pavulayi. bauddhatvayayi dænaganna ōnē.
이제 이런 물음이 있습니다. 한 집안에서 아내가 남편에게 타이르는 것이 맞습니까? 여기서 먼저 알아야 할 것은 이것입니다. 불교의 삶의 틀에 맞추어진 집안과 불자다움을 알아야 합니다.
bauddha śiṣṭhācārayaṭa anukūlava hæḍa gæhicca pavulaka ektarā sucarita ākalpa sucarita kriyāmālāvak tiyenavā. hæbæyi mē tattvaya patvennē bauddhatvayaṭa patvecca pirisak æsuru karalā ē pirisa ætulin bauddha samādhiyak goḍanægilā ē pan̆du bauddha samādhiya tuḷin pavulak goḍanæguṇot ēkē ætivena śiṣṭhācārayak tiyenavā.
불교의 삶의 틀에 맞추어진 집안에는 바른 마음가짐과 바른 행실이 있습니다. 그러나 이런 모습은 불자가 된 이들을 가까이하며 그들 안에서 불교 공동체가 세워지고, 그런 공동체를 통해 집안이 세워질 때 거기서 생기는 삶의 틀입니다.
hæbæyi ē śiṣṭhācāraya mē kālē nǣ. mokada hētuva ēka anit pættak kanapiṭa gahalā gihin tiyennē.
그런데 그런 삶의 틀이 지금은 없습니다. 왜냐하면 그것이 뒤집혀 다른 쪽으로 가 버렸기 때문입니다.
dæn apiṭa mokakda karanna tiyennē? apiṭa pudgalikava pudgalikavō apē bauddhatvaya rakganna utsāha karanna ōnē.
그럼 우리는 무엇을 해야 합니까? 우리 저마다 자기 불자다움을 지키려 애써야 합니다.
dæn api hitamukō mehema deyak. mē anævīm gæna katāvak tiyenavā birin̆da svāmīpuruṣayāṭa
이런 것을 생각해 봅시다. 아내가 남편에게 타이르는 것에 대한 이야기가 있습니다.
ektarā avasthāvaka apē særiyut maharahatan vahansē vaḍinakoṭa sivuru poṭṭak bima gæhuvā.
어느 때 우리 Sāriputta 큰 arahant께서 걸어가시는데 가사 자락이 땅에 끌렸습니다.
hat avuruddē ḷamayek edā mahaṇa karalā hiṭiyā pætta. ē hattā avavurudhu puṁci sāmanēriyō kiyanavā hæbæriputtayen oba vahansēgē sivura bima gæhagena. gælapennē nǣhanē.
그날 출가한 일곱 살 아이가 곁에 있었습니다. 그 일곱 살 어린 sāmaṇera가 말합니다. 'Sāriputta 존자시여, 존자의 가사가 땅에 끌립니다. 어울리지 않습니다.'
bæluvā ætta kāraṇaya evelama pættakaṭa gihillā kramānukūlava sivura poravagena ævidilā ḷan̆ga dana gænavā. ævætni. dæn harida? ahanna dænnam hari.
보니 그 말이 맞았습니다. 곧바로 한쪽으로 가서 가사를 법도에 맞게 두르고 와서 곁에 무릎을 꿇었습니다. '벗이여, 이제 되었습니까?' '이제 되었습니다.'
oya vacanaya kivvā. mē særiyot hāmuduruvō kavuda pucē hattā avaburudē inna edā mahanapura hāmuduruvō kavuda dennagi mānasikatvayan kohomada tattvaya kohomada ē kivva avavādaya piḷigattē kohomada særiyutta hāmuduruva
그 말을 했습니다. Sāriputta 존자는 어떤 분이고, 그날 출가한 일곱 살 스님은 누구입니까? 두 분의 마음가짐은 어떻고 자리는 어떻습니까? Sāriputta 존자는 그 타이름을 어떻게 받아들였습니까?
edinema mahaṇa vū hattavuru sāmērayan vahansē namak magē aḍupāḍuvak kiyā denavā nam mama his mudumma mal karāt samanava piḷigannavā. ēka mama his mudunin piḷigannavā.
'그날 출가한 일곱 살 sāmaṇera라도 내 모자람을 일러 준다면, 나는 정수리에 꽃을 받듯이 받아들입니다. 정수리로 받아들입니다.'
mēka utum guṇayak kiyalā buduranna ē kiyannē særiyut hāmuduruvō ē nivā guṇaya vaṭinākama varṇanā karalā kivvā menna mēka ādarśayaṭa ganna. mamat ehemayi.
Buddha께서는 이것이 거룩한 덕이라 하시며 Sāriputta 존자의 그 낮춤의 덕이 얼마나 값진지 기리시고 '이것을 본보기로 삼으라'고 하셨습니다.
dæn apiṭa dæn praśnayak tiyenavā. dæn bauddha samājayak tuḷa svāmi puruṣayā bahulaṭa tiyena tænayi svāmī puruṣayāṭa dena tænayi mokakda tiyennē vena
이제 우리에게 물음이 있습니다. 불교 사회에서 남편이 차지하는 자리와 남편에게 주는 자리는 어떤 것입니까?
kāya puruṣayā eyā hitā innavā. gǣṇi maṭa kiyanna gǣṇi kavuda? bamuṇan nam mayak tiyenavā daṁgula pragnā kiyannē gǣniya enavada apiṭa kiyanna kiyalā.
남편은 '여자가 나한테 뭐라고 해? 여자가 뭔데?' 하고 생각합니다. brāhmaṇa들에게는 '여자의 슬기는 두 손가락만 하다'는 생각이 있습니다. '여자가 우리한테 뭐라고 할 수 있느냐'는 것이지요.
æn̆gili dēken nuvana tora tiyennē. tora tiyennē hāl ṭikē vatura balāganna tiyennē æn̆gili deka obalā balāganna nna ōna vitarayi. etakoṭa mona dænīmakda apiṭa kiyanna ennē. ē vagē bohōma pahat karanavā bhāryāva.
슬기가 두 손가락에 갇혀 있다는 것입니다. 쌀에 물이 얼마나 찼는지 두 손가락을 찔러 넣어 보는 것만 할 줄 안다는 것이지요. 그러니 우리한테 무슨 앎을 말하러 오느냐는 것입니다. 그렇게 아내를 아주 낮잡아 봅니다.
bhāryāva upadesak dunnot ehema svāma puruṣayā kǣllak kapalā dāna dannavā vagē amāruva hitaṭa. mokada hæbæyi ēka bauddha gatiya nemeyi bamuṇu gatiya.
아내가 타이르면 남편은 살점이 떨어져 나가는 듯 마음이 아픕니다. 왜냐하면, 그런데 그것은 불교의 성품이 아니라 brāhmaṇa의 성품입니다.
bauddha gatiya tuḷa kavuru kāṭa kivvada? aḍupāḍuvak tibilā aḍupāḍuva pennanavā. api issellāma hitalā balanna ōnē mē pennannē magē aḍupāḍuvakmada? ætta vaśayen mēka aḍupāḍuvakda? kavuru pennuvak kamak nǣha. ēka aḍupāḍuvak nam mama nihatamānīva pāragannā.
불교의 성품에서는 누가 누구에게 말했느냐가 아닙니다. 모자람이 있으면 모자람을 짚어 줍니다. 우리는 먼저 생각해 보아야 합니다. 이 짚어 준 것이 정말 나의 모자람인가? 참으로 모자람인가? 누가 짚어 주었든 상관없습니다. 그것이 모자람이라면 나는 몸을 낮추어 받아들인다.
menna metana hiṭiyot. ēka bohoma vædagat bauddhamak. hæbæyi mēka nemeyi ada yannē.
여기에 선다면 그것은 아주 값진 불자다움입니다. 그런데 오늘날 돌아가는 것은 이것이 아닙니다.
dæn minihā bīlā gedara enavā. kohē hari rasdu velā idilā kǣṭa boruvak tiyenavā. hāṭa oya ōgollō mama allanna epæhæ mama dannavā oyālagē hæṭi. yanna nǣ mīṭa passē rǣ vunāṭa passē gedara. tō maṭa kiyanna eṭavada pola gælapenavā.
남편이 술을 마시고 집에 옵니다. 어디선가 놀다 와서 늘어놓을 거짓말이 있습니다. 아내가 '당신, 내가 다 알아요. 당신이 어떤 사람인지. 이제 밤 되면 밖에 나가지 마세요' 하면 '네가 나한테 그런 말을 해? 그게 어울려?' 합니다.
mama kiyana eka ahalā tō hiṭepiya kivvot dæn api ēka lōka pavul sambandhiya ektarā kramayak ada tiyenavā.
'내 말이나 듣고 너는 가만있어' 하는 것, 오늘날 세상의 집안 사이에는 그런 식이 있습니다.
hæbæyi avaṁkavama ara kiyana katāva sælaṭa særaṭa kiyannat puḷuvan.
그런데 정말로 그 말을 날카롭고 거칠게 할 수도 있습니다.
īṭa passē æyi ehema kiyannē kiyalā æhuvot oyiṭa vaḍā mahā gæm̆buru dayānukampāvak ōgē matuvelā tiyenavā. ōkē dakinna.
그다음 '왜 그렇게 말하느냐'고 물으면, 그보다 훨씬 깊은 아끼는 마음이 그 안에 드러나 있습니다. 그것을 보십시오.
balanna mamayi daruvayi vitarayi gedara innē. dæn mē hæmatænama horu maṁka kollakārayō bīpa vevun varadak ōnē næha. damalā innavā kisiya poḍḍak vacanayak væradunot an̆duran nætuva ayinavā. mē sǣya velāvē avē velāvē gihillā eccara apiṭa pirisaraṭa innē balāganna innē. itin ē manussayā ara bærilā hari ehema karadarayak vunot ē nisā maṭa vēgayak hædīma mama kivvā yanna epā yakō kiyalā kǣ gæhuṇā.
'보세요, 집에는 나랑 아이밖에 없어요. 요즘은 어디에나 도둑, 강도, 술꾼이 있어요. 아무 잘못 없어도 말 한마디 조금만 어긋나면 알아보지도 않고 때려요. 이렇게 늦은 때 나가면 우리를 돌봐 줄 사람은 당신뿐인데, 그 사람이 혹시 다치기라도 하면 어쩌나 해서 화가 나서 "나가지 마, 제발" 하고 소리를 질렀어요.'
ē nisā mama ehema kivvē. dæn mehema kivvot mokakda vennē? tarahæn̆dalā tiyennē? ara bhāryāva sāma pirurusayāṭa ara vidihaṭa kilā tiyennē tarahanna nǣhænē īṭa vaḍā gæm̆buru pættak tiyenavanē.
'그래서 그렇게 말한 거예요.' 이렇게 말한다면 어떻게 됩니까? 화낼 일입니까? 아내가 남편에게 그렇게 말한 것은 화나게 하려고가 아닙니다. 그보다 깊은 쪽이 있는 것이지요.
anit pættaṭa kiyanna puḷuvan. svāmī puruṣayā bhāryāvaṭat ehema kiyanna puḷuvan. ēket ttak tiyenavā nam api balanna kavuru kohoma kivvā.
거꾸로도 말할 수 있습니다. 남편도 아내에게 그렇게 말할 수 있습니다. 거기에 참이 있다면 누가 어떻게 말했는지를 보아야 합니다.
samahara tāttē yanna epā vidiṭa kǣ gahin.
어떤 아이들은 아버지에게 '가지 마세요' 하고 소리칩니다.
apiṭama læ jara ikkōlayan ḷamayi vāgayak balāhaṭiyā tāttā gihillā enakam næṭu alu æn̆dumat nætuva ahata balannakō apē tāttā kiyalā apiṭa kiyanna puḷuvanda?
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn daruvek kivvo dæn kālē hædenu mahā tātā rāva hadenna pūttu. tāttā hadanna puttu. harida dæn eyā kiyamu.
아이가 '요즘은 아들들이 아버지를 키워요, 아버지를 바로잡는 건 아들들이에요' 하고 말했다고 합시다. 그 말이 맞습니까?
nǣ nǣ daruvā kivvā kamak næhæ. ætta vaśayen mēka duṣca vīma bīmatkamaṭa hō magē nohæiklimaṭa ē ḷamayāṭa pēuṇā eka maṭa penunē næhæ. anna ehema idilā ēka piḷiganna puḷuvan nam hon̆dayi putē. ætta vaśayen magē varadā kiya siddha vuṇē. īṭa passē ehemavā karannē næha putālā magin læjjāvē nanna nam mama kohomat ēvara ila denna. maṭa samāvenna putā vunā kamak. anna ehema kiyanna puḷuvan nam ēka bauddhakama.
'아니다, 아이가 말해도 괜찮다. 참으로 이것은 나쁜 행실이다. 술에 취해서인지 내가 모자라서인지, 그 아이에게는 보인 것이 내게는 보이지 않았다.' 이렇게 받아들일 수 있다면 좋습니다. '그래 아들아, 참으로 내 잘못이다. 다시는 그러지 않으마. 너희가 나 때문에 부끄럽지 않도록 하마. 아들아, 미안하다.' 이렇게 말할 수 있다면 그것이 불자다움입니다.
itin bauddhatvayēdī ahanna puḷuvan. æyi maṭa ehema kiyannē? æyi avavādayak karannē? ē mona ekaṭada kiyanna kiyannakō. guṇayen sihi buddhiyen nuvaṇin yuktava katā karanna puḷuvan. hētuvak ætuvada maṭa ehema avavāda karannē? ē avavādaya harayak tiyenavada? kavuru kivvat kamak næha. anna ehema dakinna puḷuvan nam ēka tamayi viśēṣatvaya.
불자다움 안에서는 물을 수 있습니다. 왜 내게 그렇게 말하는가? 왜 타이르는가? 무엇 때문인지 말해 보라. 덕과 sati와 슬기를 갖추어 이야기할 수 있습니다. 까닭이 있어서 내게 그렇게 타이르는가? 그 타이름에 알맹이가 있는가? 누가 말했든 상관없습니다. 그렇게 볼 수 있다면 그것이 남다름입니다.
api dæn mē bauddha pavulaka kiyana eka ada hadāgena tiyena mē raṭāval tiyenavā. hæbæyi ēka hariyaṭa kramayak tibuṇā.
오늘날 '불교 집안'이라며 만들어 놓은 틀들이 있습니다. 그러나 예전에는 제대로 된 길이 있었습니다.
anungē avavāda labanna sudusu tenaka ē svāmiyā næti kālayak tibuṇā. mokada hētuva? ehema samājayē duṣcarita mātr̥yakvat dækalā karannē næti maṭṭamē suddha caritayak æti svāmīvaru ē kālē hiṭiyā.
남의 타이름을 받을 만한 남편이 없던 때가 있었습니다. 왜냐하면 그때는 사회의 나쁜 행실을 눈으로 보지도 않을 만큼 깨끗한 성품을 지닌 남편들이 있었기 때문입니다.
ē paḷu svāmī puruṣayakuṭa avavāda karanna deyak ituru vennē nǣ bhāryāvakaṭa. monavā kiyā denna.
그런 남편에게는 아내가 타이를 것이 남아 있지 않습니다. 무엇을 가르쳐 주겠습니까?
apiṭa yamak ahaganna obatumā obagen apiṭa yamak ahaganna tiyenavāsā obēvarasak api monavā kiyanna. anna ē tæna pihiṭapu svāmiru pirimi hiṭiyā. ē papuva pirimiyāṭa avavāda karanna anik aya yanna deyak ituru vuṇē nǣ.
'우리가 당신에게서 배울 것이 있지, 당신의 허물을 우리가 무엇이라 말하겠습니까.' 그런 자리에 선 남편들, 사내들이 있었습니다. 그런 사내에게는 다른 이들이 타이를 것이 남지 않았습니다.
karanna deyak næti nisā bohoma ādarayen sælakuvē. monavā kiyanna. mona varā kiyannē? eyāṭa binna maṭa hētuvak næhanē. magē hitena deyak kiyalat næha. ē jātē duṣcarita deyak karalat næha. karanna næti bavat maṭa viśvāsayi. ē viśvāsaya goḍanægennē nikanda?
할 말이 없으니 아주 아끼며 대했습니다. 무엇을 말하겠습니까? 무슨 허물을 말하겠습니까? 그를 나무랄 까닭이 없습니다. 마음 아픈 말을 한 적도 없고, 그런 나쁜 짓을 한 적도 없고, 하지 않으리라는 것도 믿습니다. 그 믿음이 그냥 생깁니까?
īṭa hētu tibunot ē viśvāsaya bhāryāvakuṭa hō sāmr̥tayakukaṭa hō ekina ekā kirihi goḍanægennē.
까닭이 있어야 그 믿음이 아내에게든 남편에게든 하나하나 쌓여 갑니다.
ēka goḍanægena næti kaṭayutu kaḷāṭa passē anikē kos hædena eka kiyanna deyakda.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin apē kaṭayutu valaṭa apiṭa kiyā tiyena saṁvaratvayan tibuṇā mē kiyana avavādayaṭa kotasalakavat iḍak ennē. duṣcaritayaṭa yana vidiyahaṭa æsin kaṭayutu karanna epā, kanen, diven, nāsayen, śarīrayen kaṭayutu karanna epā kiyana metana paṁcēndriya saṁvarattaya pihiṭiyānam.
우리 삶에는 일러 준 다스림들이 있었기에 이런 타이름이 끼어들 틈이 거의 없었습니다. 나쁜 행실로 가게 눈으로 하지 마라, 귀로, 혀로, 코로, 몸으로 하지 마라 하는 다섯 indriya의 다스림이 자리 잡았다면 말입니다.
bælū bælmaṭa nikan nemeyi kiyannē gonā hæranakoṭa pol bælaṭa bava dannavā mē gǣṇunṭa tiyenavā pirimiṭa væḍi iva ōkē. api tērum ganna ōnē. gǣṇu kenekuṭa tiyenavā pirimiyekuṭa væḍiyava gonā hærenna pol pælēlayi. dakinna puḷuvan. minihā æhæ gahannē mē vidiyaṭa æhæ gahannē menna mē adahasin kiyā dakinna puḷuvan śaktiyak bohō ayaṭa gǣnu ayaṭa tiyenavā.
그냥 하는 말이 아닙니다. 소가 고개를 돌리면 코코넛 밭으로 가려는 줄 안다고, 여자들은 이 눈치가 남자보다 밝습니다. 알아 두어야 합니다. 여자는 남자보다 더, 소가 고개를 돌리면 코코넛 밭인 줄 압니다. 사내가 눈짓을 하면 이런 뜻으로 눈짓한다는 것을 알아보는 힘이 많은 여자들에게 있습니다.
ē nisāma kærakenakoṭama dannavā mu kærakennē ahaval adahasa. ē taram siyum nuvanak tiyenavā anit pætta nætuva ē pætta hoyanna poḍḍak hitalā balannakō pirimi kaṭṭiyana ē kiyapu ekē ættak nædda kiyalā. etakoṭa penehi venasa
그래서 돌아서는 순간 이 사람이 무슨 생각으로 돌아서는지 압니다. 그만큼 섬세한 슬기가 있어 그쪽을 알아냅니다. 남자분들, 그 말에 참이 없는지 조금 생각해 보십시오. 그러면 다름이 보일 것입니다.
itin apiṭa ætta vaśayen ehema ekak æti venna vidihak næha api tuḷa avaṁka sucaritayak tiyenavā. ehema kiyana praśnayak kararaṭa mulak nægenna vidihak næha. ē nægennē oya tuḷa.
그러니 우리 안에 정직한 바른 행실이 있다면 참으로 그런 일이 생길 길이 없습니다. 그런 문제가 뿌리내릴 길이 없습니다. 그것은 그 안에서 생겨납니다.
ē vagē api karana kriyākalāpayan tuḷadī api hariyaṭa sucarita nam apē kriyākalāpaya anavaśyī vīdan api nætnam.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
apē atē mudelā tibuṇā vunat onnaṭa ēgænu ayaṭa gahanak næhæ.
우리 손에 돈이 있다 해도 여자들은 그것을 문제 삼지 않습니다.
mahattayātē salli vunānam mahattayā kavadāvat nikan næti karannē næti bava mama dannavā. mahattayā viyadam kaḷot avaśya deka misā anavaśya viyadan næti bavat ma dannavā. itin mahattayāt ē salapata tamayi mokada apiṭa koccarakat aḍu pāḍuvāk karannē næ api aḍu paḍu hon̆daṭa hoyalā balalā karana kenek. ē vagēma eyā kohē giyat maṭa viśvāsak. mama dannavā oyāgē riti kenek nemeyi kiyalā. mokada ē dakina kiyana karana dē tuḷinmayi dakinnē.
'남편 돈이라면 남편은 절대 헛되이 날리지 않는다는 것을 알아요. 남편이 쓴다면 필요한 것만 쓰지 쓸데없이 쓰지 않는다는 것도 알아요. 우리에게 모자람이 없게 잘 살펴서 하는 사람이에요. 마찬가지로 그 사람이 어디를 가든 나는 믿어요. 당신이 그런 사람이 아니라는 걸 알아요.' 왜냐하면 그가 보고 말하고 하는 것을 통해서 보기 때문입니다.
itin ē avaṁkattaya æti bauddhatvaya tuḷa hiṭiyā kiyalā api metana ganna. bauddha pavula kiyana bauddha pavuli pradhānak gedara inna svāmīn purusaya api. eyā tuḷa avaṁkattī suddha nam ara vagē deyak piṭin enna vidihak nætuva yanavā. otana asuddha nam apē tuḷin apiṭa haṁgāganna bæha. varadi ennē nikan. itin ohomat suddha velāvama inna
그 정직함을 지닌 불자다움 안에 있었다고 봅시다. 불교 집안의 기둥은 집에 있는 남편, 우리입니다. 그 안에 정직함이 깨끗하다면 그런 일이 밖에서 들어올 길이 없습니다. 거기가 깨끗하지 않다면 우리 안에서 숨길 수가 없습니다. 허물은 저절로 드러납니다.
nikan. itin ohomat suddha velāvama inna pudgalaṭa abhuta cōdanā enavā nam sasara karana lada pāpa karmaya ohuṭa ævidilā ævidilā kāgen hari enavā ara māganā pæmiṇenekin. ē vagē ævidilā budurajāṇan vahansē abudu cōdanāvē sundarī paribrajikāva boruvaṭa cōdanā kaḷē. ehema saṁsāra urumaya nisā abhuta cōdanāva vanna puḷuvan. ehema āvat api ākampayava bhāra ganna ōnē. monavā karannada mama saṁsārē anugē pavul
그렇게 깨끗하게 지내는 사람에게도 터무니없는 비난이 온다면, saṃsāra에서 지은 pāpa kamma가 돌고 돌아 누군가를 통해 그에게 오는 것입니다. 그렇게 돌아와 Buddha께서도 터무니없는 비난을 받으셨습니다. Sundarī paribbājikā가 거짓으로 비난했습니다. 그렇게 saṃsāra에서 물려받은 것 때문에 터무니없는 비난이 올 수 있습니다. 그런 것이 와도 우리는 흔들림 없이 받아들여야 합니다.
ōnē. monavā karannada mama saṁsārē anugē pavul kaḍāl karapuvā anugē pavul vidōpuvā ada maṭat abhūta cōdanāva vaśayen enavā meccara suddhava in̆dagenavā. ēvaṭat mama kampā vennē næ. ēvā ivasalā gevanavā. ehenam ē pāpa karmayat gevilā yanavā. avaṁkava gevvot ōka
'어쩌겠는가. 나는 saṃsāra에서 남의 집안을 깨뜨리고 남의 집안을 갈라놓았으니, 오늘 이렇게 깨끗하게 지내는데도 그것이 터무니없는 비난으로 내게 오는구나. 그래도 나는 흔들리지 않겠다. 참고 갚아 나가겠다.' 그러면 그 pāpa kamma도 갚아져 갑니다.
karmayat gevilā yanavā. avaṁkava gevvot ōka væḍi kal tiyennē næhæ. pāpa karmaya gevenavā. gevenna issellā api āpahu karakōnavā. ē misa hat davasen gevanna tiyena pāpa karmayaṭa 7 avuruddayak gevelā gevanna bærilā mærenavā. mokada api anunṭa karapu avalak api karāhā enakoṭa api ēka avaṁkava bāra nam iva silin bāra nam ē keḷavara karannē.
정직하게 갚으면 그것은 오래가지 않습니다. pāpa kamma가 갚아집니다. 그런데 갚아지기도 전에 우리가 되받아칩니다. 그래서 이레면 갚을 pāpa kamma를 일곱 해가 지나도 갚지 못하고 죽습니다. 왜냐하면 우리가 남에게 한 해가 우리에게 돌아올 때 정직하게, 참으며 받아들여야 그것이 끝나기 때문입니다.
āpu eka āpahu gahanavā. ekaṭa dekak gihillā āpahu bahinavā. abhut yōdanā ekak vaḷot ēkaṭa ē vagē 10k balavat ekak apiāpahu yavanavā. etakoṭa mokada vennē?
그런데 온 것을 되받아칩니다. 하나에 둘을 보내 되받아칩니다. 터무니없는 비난 하나가 오면 그보다 열 배는 센 것을 되돌려 보냅니다. 그러면 어떻게 됩니까?
gahapu bōlē allalā tiyāgatta nam tava pārak bōla gahanna ituru venavā. ehenam inna pāraṭa anit pættaṭa gahanakoṭa ē pættaka anit pættaṭa gahanna bōla gæhi ivarada ekama bōle ki pārak depāra depættaṭa yanavā. pæya gānak bōle gahali illā balanakoṭa depættama vehesa velā vitarayi bōlē yanavā depættaṭa
날아온 공을 받아서 붙들어 두면 공놀이가 거기서 멈춥니다. 그런데 이쪽에서 저쪽으로 치면 저쪽에서 또 이쪽으로 칩니다. 같은 공이 몇 번이고 양쪽을 오갑니다. 몇 시간 공을 치고 나서 보면 양쪽 다 지쳤을 뿐, 공은 여전히 양쪽을 오갑니다.
mokada hētuva? āpu bōlē allagena natara kaḷā nam yāvak nætuva ē bōla gæhiliyē kriyādāma etanin iva. ēya karma bōlaya enavā apiṭa āya bōlē gahanavā anit pætta ē pætten āyu evanavā. āyukalā gahanavā pætta karma bōlaya depættaṭa gaha innakoṭa karma śaktiya gevilā ivara vennē. api vehesama tiyenavā.
왜 그렇습니까? 날아온 공을 받아서 멈추었다면 더 갈 것 없이 그 공놀이는 거기서 끝납니다. kamma의 공이 우리에게 오면 우리가 다시 공을 치고, 저쪽에서 다시 보내고, 또 되받아칩니다. kamma의 공을 양쪽으로 치고 있는 동안 kamma의 힘은 끝나지 않고 우리만 지칩니다.
oya ōkinut apiṭa ādarśa gatta bōla gæhilat apiṭa yanna puḷuvan dharmayaṭa gavalapalā ādarśayenavā.
공놀이에서도 우리는 dharma에 맞추어 본보기를 얻을 수 있습니다.
itin karuma bōlē gahapuvahama ehemama ellā giya āvē. praticāra dakvanna āpahuma nogæhuvot bolla gæhilla ivarayi. karma śaktiya kærakillen ivarayi. budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā dina haten gevāganna puḷuvan eka minihā gevannē næ. āpahu yava ivasuvanam irahaten gevuṇā.
kamma의 공이 날아오면 그대로 붙들고, 맞서려고 되받아치지 않으면 공놀이는 끝납니다. kamma의 힘이 도는 것도 끝납니다. Buddha께서 설하시기를, 이레면 갚을 수 있는 것을 사람들은 갚지 않고 되돌려 보낸다고 하셨습니다. 참았다면 이레 만에 갚아졌을 것입니다.
hæbæyi ivasa væradi væḍakalut ēka hariyannē næ. tamā avaṁkattayē sucaritayē yahapat guṇayē pihiṭalā ena ena varada ivasanam. avaṁkava vivasanak. ara vecca pāpa karmē dina haten gevāganna puḷuvan ēvā tiyenavā.
그러나 그른 짓을 하면서 참는 것은 소용이 없습니다. 자신이 정직함과 바른 행실과 좋은 덕에 서서, 오는 허물을 정직하게 참는다면, 그 지은 pāpa kamma를 이레 만에 갚을 수 있는 것들이 있습니다.
etanaṭa paṭan gevilā yanavā. ēka dura digē yannē næ. mē bauddha dharmaya tuḷa bohōma duraṭa sāmayaṭa samādānaya udā karagena maga tiyeddī ē mārgaya api anugamanaya karannē næha. ēkayi kāraṇaya.
거기서부터 갚아져 갑니다. 그것은 멀리 가지 않습니다. 불교의 dharma 안에는 평화와 화합을 가져오는 길이 많이 있는데도 우리는 그 길을 따르지 않습니다. 그것이 문제입니다.
satpuruṣayāgē guṇayak tiyenavā. mokakda? asatpuruṣa daham 100īk atarē. satpuruṣa eka guṇayak dækkuvot ara 100ī kerehi madhyastha velā ara eka guṇaya varṇā karalā kiyanavā.
sappurisa에게는 한 가지 덕이 있습니다. 무엇입니까? asappurisa의 성품 백 가지 가운데서 좋은 덕 하나를 보면, 그 백 가지에는 덤덤하고 그 한 가지 덕을 기려 말합니다.
asatpuruṣayāgē gatiyak tiyenavā. sadguṇa 100īk hata atara ekā aguṇayak dækkot ē aguṇaya ismatu kara kara vivēcanaya karanavā. ara 99ma yaṭapat karalā haṭā madhyasthaya.
asappurisa에게는 이런 성품이 있습니다. 좋은 덕 백 가지 가운데서 허물 하나를 보면 그 허물을 부풀리고 또 부풀려 헐뜯습니다. 나머지 아흔아홉은 묻어 두고 덤덤합니다.
menna mēka asatpuruṣa lakṣaṇaya saha satpuruṣa lakṣaṇaya tōrāganna kiyalā satpuruṣa sūtrayayi asatpuruṣa sūtrayayi kiyalā sūtra dekak dēśanā kaḷā.
이 asappurisa의 표시와 sappurisa의 표시를 가려내라고 Sappurisa sutta와 Asappurisa sutta라는 두 sutta를 설하셨습니다.
dæn apiṭa mē gedara hō bāhira hō haturukamaṭa mula velā tiyennē mokada? oya praśnayamayi ævillā tiyennē.
지금 우리 집안이든 바깥이든 미움의 뿌리가 되는 것은 무엇입니까? 바로 이 문제가 와 있는 것입니다.
haturukamak æti velā ekak kivvaṭa passē kavuru hari hambavelā æhuvot ēkama opanam velā ēkaṭama kaṭuhena vidihaṭa tava tava katā kiyanavā. mokakda araka kivvē arakē kivvē? obaṭa menna mehema kivvā. hēlamat kisi kanahari lassana mē pænavā vagē hari rasava vata gihillā kiyanavā menna mehema mama ahagattak um̆baṭa kivvā. balapuvahama kiyapu kāraṇaya vecca ekak siddhiya hari. ēkāntayen ehema kivvē ehenam mēka hadalā kiyanna deyak næhæ. ma dannavanē vecca eka. ēka nemeyi dālā kivvē. eyā tavat magē aguṇamayi kiyannē. anna tava ṭikak pæhæuva.
미움이 생겨 누가 무슨 말을 하면, 누군가 만나서 물을 때 그것을 부풀려 찌르듯이 이런저런 말을 더 붙입니다. '그 사람이 뭐라고 했느냐?' '당신에 대해 이렇게 말했다.' 맛깔나게 꾸며 가서 '내가 이렇게 들었는데 당신한테 이렇게 말했다'고 합니다. 보면 말한 일 자체는 실제로 있었던 일입니다. 정말 그렇게 말했다면 꾸며 말할 것도 없습니다. 있었던 일은 나도 아니까요. 그런데 그것이 아니라 그는 내 허물만 더 말한다고 여깁니다. 그러면 불이 조금 더 붙습니다.
hæbæyi ara asatpuruṣa guṇa atarin eka satpuruṣa guṇayak tibilā ēka kiyana jātiyē satpuruṣayek nam. eyā ekak kenek taraha vuṇā nam eyā kavuru hari katā karenna æhuvānam mokakda araka kivvē?
그러나 asappurisa의 성품들 가운데서 sappurisa의 덕 하나를 보고 그것을 말하는 그런 sappurisa라면, 누군가와 사이가 틀어졌을 때 누가 '그 사람이 뭐라고 했느냐'고 묻는다면,
mama dihā balabalā kiyanavā mama balāgena mokakda kivvē? oyā gæna narakak kivvē næha. venna bæ. ēka mika tarahayi. hon̆dak kiyanna mæ mokakda kivvē kiya mama kiyanna næta ahaval davasē menna mehema davasaka maṭa menna mehema yahapatak velā maṭa sanīpatu innakoṭa menna mē ṭikak dunna næhæ. menna mehema ekak mayi karalā gihillā.
그 사람이 나를 쳐다보며 '나를 두고 무슨 말을 했느냐'고 물으면 '당신에 대해 나쁜 말은 하지 않았습니다.' '그럴 리가요, 그 사람은 나한테 화가 나 있는데요.' '좋은 말을 했습니다. 어느 날 이런 일로 당신이 내게 잘해 주었고, 내가 아플 때 이것을 주었다고, 이런 일을 해 주었다고요.'
væradi karannē ætta. kiv vunāṭa maṭa hon̆dat karalā tiyenavanē. maṭa ēka matakayi kiyalā menna mehema kivvā. dæn ehema kivvā mokak kiyayi?
'잘못하는 건 사실이지만 내게 좋은 일도 해 주었다, 나는 그것을 기억한다'고 이렇게 말했다고 하면, 그때 무어라 하겠습니까?
etakoṭa mē manasayā mama koccara hadurakam kaḷā. mama karapu guṇayak gænama kiyā tiyenavā. pudumayinē mē manussaya.
그러면 그 사람은 '내가 그렇게 미워했는데도 내가 해 준 좋은 일을 말했다니, 참 놀라운 사람이구나' 합니다.
itin mehema minihā mama mokaṭada bayinnē? kramakramaya mokada vennē? vairalā yanavā. haturukam ivaralā yanavā. mehema kramayak tiyenavā budurajāṇan vahansē kivva maga anugamanaya kaḷā nam ehema venavā. pavulē hō vēvā.
'이런 사람을 내가 왜 욕하겠는가?' 차츰 어떻게 됩니까? 원한이 사라집니다. 미움이 끝납니다. 이런 길이 있습니다. Buddha께서 말씀하신 길을 따랐다면 그렇게 됩니다. 집안에서든 어디서든.
naraka 100īk hatarē ekkenek karapu hon̆da kiyanna puḷuvan nam tava kenek ekka ē gæna yanna mokada vennē? kavadāvat magē svāmapuruṣayā maṭa dos kiyannē nǣ kavuruvat ekka magē hon̆dak kiyanavā. bhāryāva magē dosak kiyannē nǣ magē hon̆dak kiyalā. ōya vacanē kivvot tara panna etanama rakanavā.
나쁜 것 백 가지 가운데서 한 사람이 한 좋은 일을 말할 수 있다면, 다른 이와 그 이야기를 할 때 어떻게 됩니까? '내 남편은 누구에게도 나를 탓하지 않고 내 좋은 점을 말한다.' '아내는 내 허물을 말하지 않고 내 좋은 점을 말한다.' 그 말을 한다면 그 자리에서 미움을 쫓아내고 지켜 냅니다.
hæbæyi anna ēkayi bauddha pavulaka lakṣaṇaya supa itin oya lakṣaṇayaṭa anukūlava hæḍa gæhuvanot tamayi eban̆du bauddha pavulak kramānukūlava sæ dækasennē.
바로 그것이 불교 집안의 표시입니다. 그 표시에 맞추어 갖추어 간다면 그런 불교 집안이 차근차근 이루어집니다.
ehema pavulōkē sāmayak misa bhēdayak haṭaganna hētu nætuva velā yanavā. bhēda karanna hæduvak karanna bæri velā yanavā. amanussayakuṭa bheda karanna bæhæ. mokada amanussayāṭa āhārayē ē pavulē nipada vennē rāgaya, dvēśaya, mōhaya viśēṣayenma lōbhaya, dvēśaya, mōhaya nægennē nætnam yam tænaka amanussayāṭa āhāra nǣ etana. āhāra nættana amanussayek jīvat venavā kivvot ēkaṭa hētu næ.
그런 집안에는 평화가 있을 뿐, 갈라짐이 생길 까닭이 사라집니다. 갈라놓으려 해도 갈라놓을 수 없게 됩니다. amanussa도 갈라놓을 수 없습니다. 왜냐하면 그 집안에서 amanussa의 먹이로 생겨나는 것은 rāga, dosa, moha, 특히 lobha, dosa, moha인데, 그것이 일어나지 않는 곳이라면 거기에는 amanussa의 먹이가 없습니다. 먹이가 없는데 amanussa가 살아간다고 할 까닭이 없습니다.
ehenam api dænaganna ōnē lēsima upakrama yahapat pannā vū mārgayak tiyenavā. mē ārya vinaya tuḷa amanuṣayāṭa āhāra dīmē vælakuṇot amanussayāgē pævætmak etera næ. hæbæyi apiṭa velā tiyennē api amanuṣa āhāra han̆durannē nætuva minisva inna api minis āhāra pættakin tiyalā amanuṣa āhārayen jīvat venavā.
그러니 알아 두어야 합니다. 이 ariya vinaya 안에는 가장 쉽고 좋은 길이 있습니다. amanussa에게 먹이를 주는 것을 그만두면 거기에 amanussa가 있을 수 없습니다. 그런데 우리는 사람으로 있으면서 사람의 먹이는 밀어 두고 amanussa의 먹이로 살아갑니다.
amanuṣa āhārayen jīvat vena api oluva in̆dan depāmulaṭa yanakamma amanussayō velā ælbagannavā. æyi ehema karannē? ungē āhāraya api laga tiyennē nisā.
amanussa의 먹이로 사는 우리는 머리부터 발끝까지 amanussa가 되어 붙들립니다. 왜 그렇게 됩니까? 그들의 먹이가 우리에게 있기 때문입니다.
hæbæyi apiṭa amanussa āhārayaṭa hētu kārakaya monavada? ēvā tērum aragena ēkin ahak vunānam. lōbhaya amanuṣa āhārayak prētiyāgē āhārayak. dvēśaya yakṣayāgē āhārayak. mōhaya bhūtayāgē āhārayak.
그런데 amanussa의 먹이가 되는 까닭이 무엇인지 알고 거기서 비켜난다면 말입니다. lobha는 amanussa의 먹이, peta의 먹이입니다. dosa는 yakkha의 먹이입니다. moha는 bhūta의 먹이입니다.
ehenam yakṣa prēta bhūta karadara ivara karaganna ōnanam lōbhaya āhārayak vaśayen aranna hitanna kiyanna karanna hon̆da næ. dvēśaya āhāra kiranna hitanna kiyanna karanna hon̆da næha. dvēśa sahagatava hitanna kiyanna karanna hon̆da næha. mulā sahagatava hitanna kiyanna karanna hon̆da næha. oya ṭika koḷot mokada vennē? āhāra niṣpādanaya vena tænin yakā perētayā bhūtayā panna bæ. yakāṭa perētayā bhūtayāṭa āhāra nætnam etana inna bæ.
그러니 yakkha, peta, bhūta의 시달림을 끝내고 싶다면, lobha를 먹이로 삼아 생각하고 말하고 행하는 것은 좋지 않습니다. dosa를 품고 생각하고 말하고 행하는 것도 좋지 않습니다. moha를 품고 생각하고 말하고 행하는 것도 좋지 않습니다. 그것을 그만두면 어떻게 됩니까? 먹이가 만들어지는 곳이 없으니 yakkha, peta, bhūta를 따로 쫓아낼 필요가 없습니다. 먹이가 없으면 그들은 거기 머물 수 없습니다.
ehenam bauddhayekuṭa yakṣa prētabhūta dōṣa valin ayin venna ōna nam lōbha sahagatavili kriyāvadanna atharinna ōnē. dvēśa sahagatavili kriyāva vadanna atharinna ōnē. mōha sahagatavili kriyāvadanna atharinna ōnē. athæralā dæmaṭa passē ituru ēka etek hædilāti vicaraya suddha karaganna ōnē. alōbha advēśa amōha sahagatava hitanna ōna kiyanna ōna karanna ōna.
그러니 불자가 yakkha, peta, bhūta의 탈에서 벗어나고 싶다면 lobha를 품은 생각과 말과 행동을 내려놓아야 합니다. dosa를 품은 생각과 말과 행동을 내려놓아야 합니다. moha를 품은 생각과 말과 행동을 내려놓아야 합니다. 내려놓은 뒤에는 남은 행실을 깨끗이 해야 합니다. alobha, adosa, amoha를 품고 생각하고 말하고 행해야 합니다.
ē ṭika karagena ara ṭika athæriyot tibicca parisaraya suddha venavā. matu amanuṣa āhāra parisarayak api ḷan̆ga næti venavā. oya ṭika api gedara karagattot pūṇiyandahak karalat væḍak nægeda. monavā karannada? parisara atyaeka suddhāna karana hæṭi.
그것을 하고 저것을 내려놓으면 있던 둘레가 깨끗해집니다. 앞으로 amanussa의 먹이가 되는 둘레가 우리에게 없어집니다. 그것을 집에서 해내면 hūniyam을 풀어 봐야 무슨 소용입니까? 무엇을 하겠습니까? 그것이 둘레를 깨끗이 하는 방법입니다.
hæbæyi oya ṭika horaganna bæri nisā ēkaṭa gælapena pudgalayō ēkē jīvat venavā ara koṭasa jīvat venavā. ēka avasthāvaka
그런데 그것을 해내지 못하기에 거기에 걸맞은 것들이 그곳에 살아갑니다. 그 무리가 살아가는 것입니다.
jīvat venavā. ēka avasthāvaka sakra deviyō sudam savāvaṭa gihillā inna velāvaka pāṇḍukambala sailāsanayaṭa ævidilā ektaraha yakṣayek vāḍi vuṇā. balavat yakṣayek an̆guṭu miṭa eka āvē puṁciyakē. balapahama an̆duru pæṭiyā vāgē poḍi eka innavā.
어느 때 Sakka 신이 Sudhammā 강당에 가 있을 때, 한 yakkha가 와서 paṇḍukambala silāsana에 앉았습니다. 힘센 yakkha였는데 엄지손가락만큼 작게 왔습니다. 보니 거무스름한 새끼처럼 작은 것이 앉아 있었습니다.
dēvatāva mēka dækkā. dækalā mē nīca yakek ævidilā apē rajjuruvangē āsanaya dūsaya karanavā. mē yassayā kohomada apē deviyangē apivat siddha gannē æti āsanaya vāḍi vennē. yakṣaya phala kiyalā bohoma særa kaḷā.
신들이 이것을 보았습니다. 보고는 '이 천한 yakkha가 와서 우리 임금님의 자리를 더럽히는구나. 이 yakkha가 어찌 우리도 감히 앉지 못하는 우리 신의 자리에 앉는가? yakkha야, 썩 일어나라!' 하고 아주 사납게 굴었습니다.
yakṣayā hihā veviḍa bænna. enna denna pahat vuṇā. mahat venna mahat venna mē yakṣaya ohugē balaya penna penna apē deviyangē āsanaya kiliṭu karanavā apē rajjuruvangē āsanaya kiḷaṭu karanavā. yakṣaya vahā paḷakī kiya kǣ gahanna paṭan gattā. kǣ gahana kǣ gahanayi uḍa pæna pæna santōsayen māt venavā. anti muḷu vāsanaya ekak piruṇā mē yakṣaya.
yakkha는 웃었습니다. 그러고는 점점 커지고 커졌습니다. 신들은 '이 yakkha가 제 힘을 보이며 우리 신의 자리를 더럽힌다, 우리 임금님의 자리를 더럽힌다, yakkha야 당장 꺼져라!' 하고 소리치기 시작했습니다. 소리치고 또 소리칠수록 yakkha는 기뻐 펄쩍펄쩍 뛰며 커졌습니다. 끝내 이 yakkha가 자리 하나를 다 채웠습니다.
dēvatāva baya vunā mē maha puduma yakṣa innē. dæn mē mahā balayak tiyenavā. vidahaṭa ikman karalā gihillā sakra deyanṭa kiyamu kiyalā sakra deyanṭa kiyavā.
신들은 겁이 났습니다. '참 놀라운 yakkha로구나. 큰 힘을 가졌구나. 서둘러 Sakka 신께 아뢰자' 하고 Sakka 신께 아뢰었습니다.
una hæṭi kiyalada kiyannakō. menna mehema an̆guṭu miṭikāvē bohōma puṁciyaṭa ævidillā mehema api epā kiyā kǣ gahanna kǣ gahanna mahatta velā gihilā muḷu āsanaya ekak velā i.
'어떻게 되었는지 말해 보아라.' '이렇게 엄지손가락만큼 아주 작게 와서는, 우리가 안 된다고 소리치고 또 소리칠수록 커지더니 자리 하나를 다 채우고 앉아 있습니다.'
ā ē yakṣayā kavuda kiyalā mama dannavā yaṁku itin ævidaha bohōma santōsayen ina velā pættaka bimen idagattā sakravida yakṣayānani maṭa otanat ekayi metanat ekayi. maṭa ōkē gānak næ tavayi hinahalā uḍa pænalā bæluvā. ēhenaṭa yakṣayan maṭa kamak næhæ. maṭa metanat ekayi otanat ekayi. maṭa kisi praśnayak næha.
'아, 그 yakkha가 누구인지 나는 안다.' 그러고는 와서 아주 기쁜 얼굴로 한쪽 바닥에 앉았습니다. Sakka가 말했습니다. 'yakkha여, 내게는 거기나 여기나 같다. 나는 아무렇지도 않다.' yakkha는 다시 웃으며 펄쩍 뛰어 보았습니다. '그대 yakkha여, 나는 괜찮다. 내게는 여기나 거기나 같다. 아무 문제가 없다.'
ē pāra bala panna ṭikak puṁci velā æssē. antimaṭa ædaga gaha kǣ gaha himi hiṁci velā puṁci velā giyā mehema kiyannā. patevana puṁci akuru miṭṭā vagē aturu dahuṇā.
그러자 yakkha는 조금씩 작아졌습니다. 끝내 쪼그라들고 또 쪼그라들어 처음처럼 엄지손가락만 해지더니 사라졌습니다.
occara kiyalā arinna bæri yakṣiyā giyā nēda kiyalā sakrala dēva havā anit deviyanga. ē kohomada svāmīni æriyē? mokakda ē kramaya?
그토록 말해도 쫓아내지 못하던 yakkha가 가 버렸다며 다른 신들이 Sakka 신께 여쭈었습니다. '임금님, 어떻게 쫓아내셨습니까? 그 방법이 무엇입니까?'
oya yakṣayā dvēśaya āhāra kiren jīvat venavā. kenekgē hitak sidunahama nægennā vū svabhāvaya ē citta svabhāvayen nægennā vū āhārayak nægenavā ēka tamayi ogē āhāraya. mē āsanaya in̆dagattā kiyalā obalaṭa hariyaṭa hidunā. obalā hidilā him vehesatin kǣ gæhuvā. dos kivvā. kiyanna kiyanna uṭa āhāra metanaṭa ipadedeku. ē āhāra vukti in̆dalā hitanna mahatvuṇā. ehemayi ōka loku vunē.
'그 yakkha는 dosa를 먹이로 삼아 살아간다. 누군가의 마음이 타오르면 그 마음의 됨됨이에서 먹이가 솟아난다. 그것이 그놈의 먹이다. 그놈이 이 자리에 앉았다고 너희는 몹시 타올랐다. 타올라 지친 줄도 모르고 소리치고 나무랐다. 말하면 말할수록 그놈의 먹이가 여기 생겨났다. 그 먹이를 먹고 그놈은 커졌다. 그렇게 커진 것이다.'
magen ē āhāraya uḍa hambavunē nǣ. maṭa otanat ekayi metanat ekayi mama satuṭu hitakin hiṭiyā. māvat kapita karalā āhāraya ganna bæluvā hari. mama anugamanaya karanavā obalat mē haluṇā. dæn metana āhāra hisu vuṇā yassayakda kṣaṇayakin læbena āhāraya mahat vuṇā vāgenma āhāra nirōdhayen ohopu kṣaṇayakin āhāratvayaṭa duravala vuṇā. ēken uṭa metana inna bærilā atura dahan yanna giyē ohomayi.
'내게서는 그 먹이를 얻지 못했다. 내게는 거기나 여기나 같았고 나는 기쁜 마음으로 있었다. 그놈은 나도 흔들어 먹이를 얻으려 했지만 얻지 못했다. 이제 여기서 먹이가 끊겼다. 먹이를 얻어 한순간에 커졌듯이, 먹이가 그치자 한순간에 힘이 빠졌다. 그래서 여기 머물 수 없어 사라진 것이다. 그렇게 된 것이다.'
ehenam ē nisā dænaganna budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mahaṇeni onna ohoma yakṣa koṭasak innavā. kenek dūsita bavaṭa pat karapuvahama ætivena dūsita mānasikatvaya nægena śaktiya āhāra kirenna nam ovun jīvat vennē. duṣṭa hitakin yuttava inna kenekuṭa kavadāvat ē yakṣayak mella karanna bæ. ēka mella karanna ōna nam ē mānasikatvaya næti karaganna ōnē. etakoṭa ē akṣa eyāgē væḍīmak næhæ. pæmiṇīmak nǣ. menna mehema dēśanāva patirajāṇan vahansē kaḷā bhikṣūn vahansēlā.
그러니 알아 두십시오. Buddha께서 설하십니다. '비구들이여, 이런 yakkha의 무리가 있다. 누군가를 더럽히면 생겨나는 더러운 마음가짐에서 솟는 힘을 먹이로 삼아 그들은 살아간다. 나쁜 마음을 품은 이는 결코 그런 yakkha를 길들일 수 없다. 길들이려면 그 마음가짐을 없애야 한다. 그러면 그 yakkha는 자라지도 못하고 다가오지도 못한다.' 이렇게 Buddha께서 비구들에게 설하셨습니다.
ehenam api hitāganna ōnē koccara hūṇiyan kæpu koccara ārakṣā kaḷā. api āhāraipadanavā nam duṣṭa vidihaṭa. apiṭa puḷuvankamak hambavennē nǣ kavadāvat ēken midenna.
그러니 생각해 보아야 합니다. hūniyam을 아무리 끊고 아무리 지킴을 해도, 우리가 나쁜 길로 먹이를 만들어 낸다면 거기서 벗어날 힘은 결코 얻지 못합니다.
itin ada davasaṭat api hatarak vuṇā. nævatat avasthāvaka api læbe læbena praśna valaṭa piḷituru gamu sǣma siyalu denāṭa yāhapatak.
오늘은 여기서 마치겠습니다. 다음 기회에 받은 물음들에 답해 봅시다. 모든 이에게 좋은 일이 있기를.