텔레비전 dhamma 가르침: avijjā
රූපවාහිනී ධර්ම දේශනා අවිද්යාව
[saṁgītaya]
[음악]
rāpasaya mā nolæbā harak
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
bhaven bhavayē patā āye himiyanē obē [saṁgītaya] obē budu vada [saṁgītaya]
삶에서 삶으로 다시 바라며, 거룩하신 분이여, 당신의 [음악] 당신의 붓다 말씀 [음악]
ara satō sambu arahatu rāga arahatu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
namō tassa bhagavatō arahatō sammā sambuddhassa
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
avijjā paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ viññāṇa paccayā nāma rūpaṁ nāma rūpa paccayā salāyatanaṁ salāyatana na paccayā passō passa paccayā vēdanā vēdanā paccayā taṇhā taṇhā paccayā upādānaṁ upādāna paccayā bhava bhava paccayā jāti jāti paccayā jarā maraṇa śōka paridēva va dumanassa upāyāsābhavanti ēva mētassa kevalassa dukkhandassa samudayō hōti
Avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ, viññāṇa paccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpa paccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā, taṇhā paccayā upādānaṃ, upādāna paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarāmaraṇaṃ soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
ati pūjya mahā saṁgharatnayen avasarayi śraddhā buddhi sampanna pinvatuni pinvatiyani, pinvat daruni
더없이 존귀하신 큰 saṅgha 보배께 허락을 구합니다. 믿음과 슬기를 갖춘 puñña 있는 분들이여, puñña 있는 여성분들이여, puñña 있는 아이들이여.
ada mē pinvat pirisaṭa uttarītara dharma dēśanāvak dēśanā karana balāporottu ven navalōkōra śrī saddharma ratnaya gæbbī tibena ē utum paṭicca samuppādayē næmatī śrēṣṭha dharmaskandhaya mul karagena karannā vū utum dēśanāvakaṭayi ada mē ākārayen mē sakas vī siṭinnē. ē uttarītara dēśanāva apiṭa ahanna læbenavā.
오늘 이 puñña 있는 모임에 가장 높은 dhamma 가르침을 펴려는 바람으로, 아홉 가지 lokuttara를 품은 거룩한 saddhamma 보배가 담긴 고귀한 paṭicca samuppāda라는 뛰어난 dhamma 덩어리를 바탕으로 하는 고귀한 가르침을 위해 오늘 이렇게 자리가 마련되었습니다. 그 가장 높은 가르침을 우리가 듣게 됩니다.
muladī prakāśa kaḷa ē daham vākya api nitara ahalā tiyena deyak avidyā paccayā saṁkhārā saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ ādī vaśayen avidyā pratyayen saṁkhāra vē, saṁkhāra pratyayen viññāṇa vē. mē ādī vaśayen tamayi api arthavatva dænagena tiyennē. mina væḍi arthayak dannavā nam ē itāma alpa denek venna puḷuvan.
처음에 외운 그 dhamma 구절은 우리가 늘 들어 온 것입니다. 'avijjā paccayā saṅkhārā, saṅkhāra paccayā viññāṇaṃ' 하는 식으로, avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 생기고 saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 생긴다는 정도로만 우리는 그 뜻을 알고 있습니다. 이보다 더 깊은 뜻을 아는 이는 아주 적을 것입니다.
itin api tērum araganna ōnē mokakda mē paṭicca samuppādaya kiyannē? budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā yō paṭicca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ passati yō dhammaṁ passati sō maṁ passatiya ādī vaśayen yamek paṭicca samuppādaya dakinavada ohu dharmaya dakinavā. yamek dharmaya dakinavada ohu budun dakinavā.
그러니 우리는 이 paṭicca samuppāda가 무엇인지 알아야 합니다. 붓다께서는 'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati, yo dhammaṃ passati so maṃ passati'라고 가르치셨습니다. paṭicca samuppāda를 보는 이는 dhamma를 보고, dhamma를 보는 이는 붓다를 본다는 뜻입니다.
dæn api itāma vædagat deyak metana api ahaganna læbuṇā. dharmaya dakinna nam paṭicca samuppādaya dakinna ōna kiyana mē utum budu vadanavā.
여기서 우리는 아주 중요한 것을 듣게 되었습니다. dhamma를 보려면 paṭicca samuppāda를 보아야 한다는 이 고귀한 붓다의 말씀입니다.
ehenam ada arthavat itāma hon̆din tērum gattē nætnam apiṭa pratiphalayak labāganna puḷuvankamak nǣ mē dharmaya tuḷa. dæn mē
그렇다면 그 뜻을 아주 잘 알아듣지 못하면 이 dhamma 안에서 우리는 아무 열매도 얻을 수 없습니다.
puḷuvankamak nǣ mē dharmaya tuḷa. dæn mē paṭicca samuppādayen pennapu dharmaya piḷiban̆dava arthava væṭahilā samahara ayaṭa padavæl mataka næti venna puḷuvan. pāli bhāṣāven kivvē mokakda kiyalā tērum ganna bæri venna puḷuvan. namut tamāṭa adahasa læbilā tiyenavā nam tamāṭa arthavatava væṭahilā tiyenavā nam yamaki yamak haṭagannavā nam kumak nisā kumak haṭagannavada kiyana kāraṇaya paṭicca samuppādayē pada vaśayen dænaga hiṭiyē nætat paṭicca samuppādayen pennapu daham adahasa væṭahilā tiyenavā. ehenam apiṭa avaśya
그런데 paṭicca samuppāda로 보여 준 dhamma의 뜻은 깨달았어도 어떤 이들은 그 구절들을 기억하지 못할 수 있고, 빠알리 말로 무엇을 말했는지 알아듣지 못할 수도 있습니다. 하지만 스스로 그 뜻을 얻었다면, 무엇이 생길 때 무엇 때문에 무엇이 생기는지를 깨달았다면, paṭicca samuppāda의 구절을 몰랐더라도 그것이 보여 주는 dhamma의 뜻은 깨달은 것입니다.
væṭahilā tiyenavā. ehenam apiṭa avaśya vennē ara kāla sipu puputrayāṭa dēśanā kaḷā vū dēśanāvak vāgē adahasa væṭahēvā vacanaya amataka vēvā kiya adhiṣṭhāna karalā dēśanāvakin vacana ekakvat amataka vuṇat adahasa væṭahīmen kāla siputrayā sōtāpanna phalayaṭa patvuṇā kiyalā apē daham puttala san̆dahan venavā. ehenam æhuvā vagē apit dakinna ōnē
그렇다면 우리에게 필요한 것은 깔라시뿟따(자막에 들린 이름)에게 하신 가르침처럼 '뜻은 깨닫되 말은 잊어도 좋다'고 마음을 굳히는 것입니다. 한 가르침에서 말 한마디도 기억하지 못했지만 뜻을 깨달아 그는 sotāpanna 열매에 이르렀다고 우리 dhamma 책에 적혀 있습니다.
venavā. ehenam æhuvā vagē apit dakinna ōnē mē adahasa ganna pāli pada vaśayen aragena api koccara bhāvitā kaḷat arthaya hon̆daṭa væṭahuṇē nætnam dharmānukūlava piḷipadina bhārgaya tōraganna bæruva yanavā. mārgaya tōraganna bæri vuṇā nam kohoma piḷipadinnaṭada
그렇다면 우리도 그렇게 보아야 합니다. 빠알리 구절로 이 뜻을 받아 아무리 많이 써도 뜻을 잘 깨닫지 못하면 dhamma에 맞게 따를 길을 고를 수 없게 됩니다. 길을 고르지 못하면 어떻게 따를 수 있겠습니까?
api bauddhayō kiyalā nāmayaṭa hiṭiyaṭa madi. api balāporottu venna ōna mē uttarītara śrī saddharma ratnayē babalamin tiyena kālayaka yaṭapat venna nodī ē dharmaya mul karalā dharmaya matu karagena īṭa anukūlava apē pratipattiya hædagattāgena ē uttarītara śrī satdharma satnaya læbiya yutu yama uttarītara pratiphalayak ætda sōtāpanna sakr̥dāgāmī anāgāmī arihat tiyena mē uttarī vitara mārgaphala avabōdhaya labāganna hækitaram utsāha karanna ōna. mē pinvatun
이름만 불자로 있는 것으로는 모자랍니다. 이 가장 높은 거룩한 saddhamma 보배가 빛나는 때에 그것이 묻히지 않게 하고, 그 dhamma를 바탕으로 dhamma를 드러내어 그에 맞게 우리의 닦음을 다듬으면서, 그 saddhamma 보배에서 얻어야 할 가장 높은 열매, 곧 sotāpanna, sakadāgāmī, anāgāmī, arahant라는 가장 높은 magga-phala의 깨달음을 얻도록 할 수 있는 만큼 애써야 합니다.
hækitaram utsāha karanna ōna. mē pinvatun hitalā balanna idiriyēdī tama tamanṭama væṭeyi. ēka taram amāru kāraṇayak nemeyi. amāruma kāraṇaya mokakda? saddhammō parama dullabhō kivva śrī saddharma satnaya parama durlabhayi kivva kāraṇaya. ē uttarītara parama durlabha śrī saddharma satnaya matu vuṇā nam hariyaṭa nisækava hariyaṭa nyāya dharmayanṭa anuva tōraganna puḷuvan vunānam bohōma lēsiyen mē pinvatunṭa mē uttarītara dharmaya vaṭahāganna hækiyāva læbenavā.
puñña 있는 분들이여, 생각해 보십시오. 앞으로 저마다 스스로 알게 될 것입니다. 그것은 그리 어려운 일이 아닙니다. 가장 어려운 일은 무엇입니까? 'saddhammo parama dullabho', 곧 거룩한 saddhamma 보배는 더없이 만나기 어렵다고 하신 그 일입니다. 그 더없이 만나기 어려운 saddhamma 보배가 드러나서 바르고 틀림없이, 이치의 dhamma에 맞게 가려낼 수 있다면 여러분은 아주 쉽게 이 가장 높은 dhamma를 깨달을 수 있게 됩니다.
dæn api sūtra piṭakayaṭa aḍaṁguva tibena ē gāthā pāṭa 12 ākārayen ehena pada 12kin yuktavana paṭicca samuppādaya tamayi api issellā kivvē.
우리가 앞에서 외운 것은 Sutta piṭaka에 들어 있는, 열두 구절로 된 paṭicca samuppāda입니다.
namut mēṭa vaḍā vigraha sahitava mē piḷiban̆dava dænaganna muḷu tripiṭakaya tuḷa ē vagēma abhidharma piṭakayē vibhaṁgaprakaraṇayē næmati granthayē paṭicca samuppāda vibhaṁgaya kiyana koṭasē mē paṭicca samuppādaya hon̆daṭa manāva pæhædiliva vigraha karalā tiyenavā. hon̆din tērum aragena ekin eka vigraha karalā api koṭasin koṭasa hō aragena sampūrṇayen hon̆din vigraha karaganna balāporottu viyaှ. arthavatva vaṭahāganna avabōdhayak labāganna balāporottu viya.
그러나 이보다 더 풀이를 곁들여 알 수 있도록, 온 Tipiṭaka 안에서, 그리고 Abhidhamma piṭaka의 Vibhaṅga라는 책의 Paṭiccasamuppāda-vibhaṅga 부분에서 이 paṭicca samuppāda를 아주 또렷하게 풀이해 두었습니다. 우리는 그것을 잘 알아듣고 하나하나, 또는 부분부분 받아 온전히 풀이하고, 뜻을 깨달아 알기를 바랍니다.
avidyā paccayā saṁkhārā kiyana vacanayē avidyā pratyayen saṁkhāra vēgena kiyana eka koṭasak pamaṇayi api mē ākārayen dækalā tiyennē.
'avijjā paccayā saṅkhārā'라는 말에서 우리는 'avijjā를 조건으로 saṅkhāra가 생긴다'는 한 부분만 이렇게 보아 왔을 뿐입니다.
mē paṭicca samuppādaya pennanavā hētu paṭicca samuppādaya pratya paṭicca samuppādaya
이 paṭicca samuppāda는 hetu paṭicca samuppāda, paccaya paṭicca samuppāda,
sampitta paṭicca samuppādaya aññamañña paṭicca samuppādaya kiyalā hētu pratya ē vagēma a anyayōna vaśayen bæena ākāra ē vagēma sampita ēvā ekin ekaṭa samagaya yadena ākāra menna mē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ākārē vigrahayak pelān gæm̆buru vigrahayak tiyenavā mē paṭicca samuppādaya piḷiban̆dava mē kālē venaviṭa paṭicca samuppādaya kiyana vacanayet ahanaṭa læbenavā bohoma aḍuvi gæm̆buru dharmayak nisā mē piḷiban̆da vigraha karana pinvat pirisat dakinna bohoma aḍuvayi.
이런 식의 풀이, 깊은 풀이가 경전에 있습니다. 요즘은 paṭicca samuppāda라는 말조차 듣기가 아주 드뭅니다. 깊은 dhamma이기 때문에 이것을 풀이하는 이들도 보기가 아주 드뭅니다.
namut api kisē hō atyāvaśya mē dharmaya tērum gænīmaṭa nam ē koccara gæm̆buren penenna tibuṇat vigraha karalā arthavatva gannakoṭa itā pahasuven mē pinvatunṭa væṭahenna paṭan gannē. mē gæm̆buru vacana pāli vacanādiyen kiyanakoṭa tamayi mē gæm̆buraṭa væṭahenna hitennē. ē nisā api ehala arthaya hon̆daṭa pæhædili karā gannakoṭa apiṭa hon̆daṭa tērum ganna puḷuvan venavā idiriyēdī mē paṭicca samuppādayē
그러나 어떻게든 이 꼭 필요한 dhamma를 알아들으려 한다면, 아무리 깊어 보여도 풀어서 뜻을 잡으면 아주 쉽게 깨달아지기 시작합니다. 이런 깊은 말을 빠알리 말 따위로 하니까 깊게만 느껴지는 것입니다. 그러니 그 뜻을 잘 밝혀 잡으면 앞으로 이 paṭicca samuppāda를 잘 알아들을 수 있게 됩니다.
mē nyāyānukūlayinē, mēkaṭa vidyānukūlayinē. mē tuḷa nēda mē lōkē pævætma haṭagannē? mē lōkayē siyaluma duk karadara valaṭa mula haṭaganna ākāraya mēka nēda kiyalā mē ādi vaśayen nyāya dharmaya væṭahenna paṭan gannavā. anna ē nyāya dharmaya væṭahenna paṭan gattā nam anna yō paṭicca samuppādaṁ passati sō dhammaṁ passati kiyapu anna ē uttara vitara dharmāvabōdhaya labāgatta avasthāvaṭa patvenavā. ē nisā apiṭa atyāvaśyama deyak
'이것은 이치에 맞구나, 과학에 맞구나. 이 안에서 세상의 있음이 생기는 것 아닌가? 세상의 모든 괴로움과 걱정의 뿌리가 생기는 길이 이것 아닌가?' 하며 이치의 dhamma가 깨달아지기 시작합니다. 그 이치의 dhamma가 깨달아지기 시작하면 'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati'라고 하신 그 가장 높은 dhamma 깨달음을 얻은 자리에 이르게 됩니다.
patvenavā. ē nisā apiṭa atyāvaśyama deyak vana bauddhatvaya tuḷa mē śrī saddharma ratnayē babalana mebandha uttama kālayaka ē uttarītara paṭicca samuppādaya vaṭahāganna api hæma mohotakama balāporottu ven avadhānaya yomu karalā arthavatva vaṭahāganna balāporottu vennē. api hæki taram duraṭa ekin eka læbena kālayak paridi mesē vigraha karalā denavā.
그러므로 불자로서 가장 꼭 필요한 것은, 거룩한 saddhamma 보배가 빛나는 이 귀한 때에 그 가장 높은 paṭicca samuppāda를 깨닫는 것이며, 우리는 늘 마음을 기울여 그 뜻을 깨닫기를 바랍니다. 우리는 할 수 있는 만큼, 주어지는 시간에 따라 하나씩 이렇게 풀이해 드리겠습니다.
mē avijjā kiyana vacanaya dænaganna issellā api dakinna ōnē paṭicca samuppāda kiyana eka apiṭa dænena apē adahasaya mokakda ē kivvē? vacana kihipayaka sambandhatāvayakin tamayi mē paṭicca samuppāda kiyana tani vacanayaṭa mē padaya hædilā tiyennē. paṭi icca sama uppāda kiyana adahasak tamayi mē vacanayē bidilā enakoṭa ennē. icca kiyannē kæmætta. paṭi kiyannē bæn̆denavā. kæmættaṭa bæn̆dunē yamakaṭada haṭaganna dē īṭa samānayi. nætnam upata īṭa samānayi.
avijjā라는 말을 알기 전에, paṭicca samuppāda라는 말에서 우리가 느끼는 뜻이 무엇인지 보아야 합니다. paṭicca samuppāda라는 한 낱말은 몇 낱말이 이어져 만들어진 것입니다. 쪼개 보면 'paṭi-icca-sama-uppāda'라는 뜻이 나옵니다. icca는 바람(좋아함)이고 paṭi는 묶인다는 것입니다. 바람으로 무엇에 묶였느냐에 따라 생기는 것도 그와 같습니다. 곧 태어남이 그와 같습니다.
dvēśayaṭa kæmætten bæn̆dunā nam upata dvēśa sahagatayi. īṭa anukūlayi. rāgayaṭa kæmætten bæn̆dunā nam ehin haṭaganna yamak ætnam ēka rāga sahagatayi. mōhayaṭa bahillā kaṭayutu kaḷā nam eyi læbennā vū pratiphalayak matu vuṇā nam ēka mōha sahagatayi.
dosa에 바람으로 묶였다면 태어남은 dosa를 띠고 그에 맞게 됩니다. rāga에 바람으로 묶였다면 거기서 생기는 것은 rāga를 띱니다. moha에 빠져 행했다면 거기서 나오는 열매는 moha를 띱니다.
menna mē ākārayen tērum ganna ōna. yam yam svabhāvayakin nam ārambha kaḷē ehi pratiphalaya īṭa anukūlayi. īṭa anukūla pratiphalayak tamayi pahaḷa vennē. næ hētuvak næti phalayak lōkē nǣ. hētuvak nisāmayi yam deyak lōkē haṭagannē. mē nyāya dharmayak. anna ē utum nyāya dharmaya tamayi mē paṭicca samuppāda raṭāven mē lōka pævætma pennanna satva pævætma hædena ākārayē pennanna budupiyāṇan vahansē dēśanā kara vadāḷē. ē nisā api ē ubaṁga prakaraṇayē pennalā tibena ākārayaṭa avidyāva kiyana koṭasa vigraha venavā.
이렇게 알아야 합니다. 어떤 성질로 시작했는가에 따라 열매가 그에 맞게 나옵니다. 그에 맞는 열매가 나타날 뿐입니다. 원인 없는 열매는 세상에 없습니다. 원인이 있어야만 세상에 무엇이 생깁니다. 이것이 이치의 dhamma입니다. 바로 그 고귀한 이치의 dhamma를 붓다께서 paṭicca samuppāda의 틀로, 세상이 이어지고 살아 있는 것들의 삶이 이루어지는 방식을 보여 주시려고 가르치셨습니다. 그러므로 우리는 Vibhaṅga 책에 보인 대로 avijjā 부분을 풀이합니다.
dukkhē agnānaṁ dukkha samudayē agnānaṁ duka nirōdhayē agnānaṁ dukkha nirōdhagāmiṇī paṭipadāya agnānaṁ ayaṁ uccati bhikkhavē avidyā kiyalā mē ādī vaśayen avidyāvē svabhāvaya vigraha velā tiyenavā.
'dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ — ayaṃ vuccati bhikkhave avijjā' 하는 식으로 avijjā의 성질이 풀이되어 있습니다.
ehenam avidyāva kiyana vacanaya api oya tin gattā duka piḷiban̆da nodænīma dukaṭa hētuva nodænīma dukkha nirōdhaya nodænīma dukkha nirōdha mārgaya nodænīma kiyana menna mē kāraṇayaṭayi avidyāva kiyannē. mē ākārayen mē kāraṇaya pelā tiyenavā. dæn
그렇다면 avijjā라는 말을 우리는 이렇게 받아들였습니다. dukkha를 모름, dukkha의 원인을 모름, dukkha의 그침을 모름, dukkha의 그침에 이르는 길을 모름, 바로 이것을 avijjā라고 합니다. 경전에 이렇게 나와 있습니다.
mē ākārayen mē kāraṇaya pelā tiyenavā. dæn api tērum araganna ōnē mē kiyannā vū ākārayen caturārya satyaya nodænīma avidyāva kiyana vacanaya tamayi api tava vidihakin kiyanavā nam mē vistara karalā ektarā poḍi vistarayakin vistara karalā tērum gattē. namut apiṭa mē ṭikanut væṭa vuṇē nǣhæ avidyāva kiyannē mokakda kiyalā. vacana mālāva dænagattā kenāṭa caturārya satyaya nodænīma avidyāva kiyalā mēkayi mēkē arthaya kiyalā kiyanna puḷuvan. namut apiṭa arthaya væṭahilā nǣ tavama avidyāva kiyana ekē yathārthaya. ehenam api balāporottu
이제 우리가 알아야 할 것은, 이렇게 말한 네 가지 ariya sacca를 모르는 것이 avijjā라는 말을, 달리 말하면 조금 풀어서 이해했을 뿐이라는 것입니다. 이것만으로는 avijjā가 무엇인지 깨닫지 못했습니다. 낱말을 아는 이는 '네 가지 ariya sacca를 모르는 것이 avijjā이고 이것이 그 뜻이다'라고 말할 수 있습니다. 그러나 우리는 아직 avijjā의 참모습을 깨닫지 못했습니다.
ekē yathārthaya. ehenam api balāporottu venna ōnē ekin ekaṭa hoyāgena api mē keṭiyen gatta vistaraya ēvā nætnam suḷu vistaraya vistara karalā aragena apiṭa apē bhāṣāven apē arthayen saralava vigraha karalā gannakoṭa manāsaya væṭahenna paṭan gani.
그렇다면 우리는 하나하나 찾아가며, 짧게 받아들인 이 풀이, 곧 간단한 풀이를 자세히 펼쳐 우리 말로, 우리 뜻으로 쉽게 풀어 받아들일 때 마음에 깨달아지기 시작할 것입니다.
tatta katamā avijjā paccayā saṁkhārā puññābhi saṁkhārā apuññābhi saṁkhārā āniññābhi saṁkhārāyaṁ ōccati avijjā paccayā saṁkhārā mē ākārayen tamayi sāmānya vistarayakin avijyā pratyā saṁkhārā kiyana mē kāraṇaya vigraha karalā tiyennē. dæn api avidyāva kiyannē mokakda? avidyāva kiyana eka api issellāma dænagena tiyenna ōnē.
'Tattha katamā avijjā paccayā saṅkhārā? Puññābhisaṅkhārā, apuññābhisaṅkhārā, āneñjābhisaṅkhārā — ayaṃ vuccati avijjā paccayā saṅkhārā.' 이렇게 보통의 풀이로 'avijjā paccayā saṅkhārā'를 풀이해 두었습니다. 이제 avijjā란 무엇입니까? avijjā라는 것을 우리는 맨 먼저 알고 있어야 합니다.
lōka sammata vidyāvak tiyenavā. ārya dharmaya tuḷa vidyāvak tiyenavā. lōka sammatiyē vidyāva kiyalā kiyannē monuvāhu laukika pævætma tuḷa mē bhautika pævætma tuḷa yamak ætnam ēvā piḷiban̆dava yamkisi ēvā sædena hæṭi næ ēvā piḷiban̆da æti vennē viparyāsa ēvayin karaganna puḷuvan væḍa prayōjana mēvā piḷiban̆da yam atdækīm mālāvak labāgena ē tuḷin goḍanagāgatta ekak tamayi api ada dakina navīna vidyāva vaśayen pennena vidyāva.
세상에서 말하는 앎(vijjā)이 있고, ariya dhamma 안의 앎이 있습니다. 세상에서 말하는 앎이란, 세속의 삶, 이 물질의 세계 안에 있는 것들에 대해, 그것들이 어떻게 만들어지는지, 어떻게 바뀌는지, 그것으로 할 수 있는 일과 쓰임 같은 경험을 쌓아 그것을 바탕으로 세운 것, 곧 오늘날 우리가 보는 현대 과학이라는 앎입니다.
budupiyāṇan vahansē dēśanā kaḷa vidyāva īṭa vaḍā gæm̆buru. mokakda ē vidyāven pennannē? lōkayē yam deyak haṭagattā nam ē haṭagatta dē tuḷin issellāma lōkē balāganna ōnē. moka duka dakinakoṭa koheda duka tiyennē? duk hō lōkaya paṭiccitā kiyalā lōkayē dukehi pihiṭalā tiyenavā kiyalā mehe pennanavā. ehenam mē lōkaya mokakda? paṁcaskandha saṁkhyāta lōkaya ādī vaśayen pennanavā. namut mē kivvaṭa apiṭa tava
붓다께서 가르치신 앎은 그보다 깊습니다. 그 앎은 무엇을 보여 줍니까? 세상에 무엇이 생겼다면, 그 생긴 것을 통해 먼저 세상을 살펴보아야 합니다. dukkha를 볼 때 dukkha는 어디에 있습니까? '세상은 dukkha에 자리 잡고 있다'고, 세상은 dukkha 위에 서 있다고 여기서 보여 줍니다. 그렇다면 이 세상은 무엇입니까? 다섯 khandha라 일컫는 세상 등으로 보여 줍니다.
vaśayen pennanavā. namut mē kivvaṭa apiṭa tava lōkaya kiyana eka dænaganna puḷuvan krama tērum aragattahama apiṭa dænaganna puḷuvan kohomada mē lōkē kiyana eka hædilā tiyennē. monavada lōkeṭa aṁgu velā tiyennē kiyalā. lōkayē tērum gannakoṭa api mesē tērum ganna pahasu kramayak. mē krama tiyena skandha vaśayen, dhātu vaśayen, āyatana vaśayen, mē ādī vaśayen mē dharmaya pelā tiyenavā.
그러나 이렇게 말해도, 세상을 알 수 있는 방법들을 알아들으면 이 세상이 어떻게 이루어져 있는지, 세상에 무엇이 들어 있는지 알 수 있습니다. 세상을 알아듣는 데에는 쉬운 방법이 있습니다. khandha로, dhātu로, āyatana로, 이런 식으로 이 dhamma가 경전에 나와 있습니다.
lōkaya tērum ganna krama lōkayē tiyena dēval vaṭahā ganna krama. api keṭi magak ayagamu æsa, kana, diva, nāsayē śarīrayē mana kiyana mē ṭikayi. ēvāṭa gōcara vena rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana mē ṭikayi. menna mē ṭika tōrāgattahama hitalā balapuvahama meyin piṭat atara tava lōkayayi kiyalā yamak panavanna næti bava apiṭa hon̆daṭa pæhædiliviya vanna paṭan gannavā.
세상을 알아듣는 방법, 세상에 있는 것들을 깨닫는 방법입니다. 지름길을 택해 봅시다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 이것들입니다. 그것들의 대상이 되는 모양, 소리, 냄새, 맛, 닿음, 이것들입니다. 이것들을 골라 놓고 생각해 보면, 이것 말고 따로 세상이라고 내세울 것이 없다는 것이 우리에게 또렷해지기 시작합니다.
vimarśanaya karalā balanna ōnē, hitalā balanna ōnē etakoṭayi dharmāvabōdhaya læbennē. nidahas cintanayak, pragnāvanta vū, gnānavanta vū hitanna nidahasak. ætuvayi mē śrī saddharma satnaya budupiyāṇan vahansē dēśanā kara tibennē. ē nisā api oya tutinin tērum araganna ōnē menna mē lōkaya kiyana ayiti vena dēval ætta æti ākārayen dækka nam anna edāṭa vidyāva pahaḷa venavā. avidyāva duru venavā. ehenam mokakda ætta mokakda boruva
살펴보고 생각해 보아야 합니다. 그래야 dhamma의 깨달음이 옵니다. 자유로운 생각, 슬기롭고 지혜롭게 생각할 자유를 가지고서 붓다께서는 이 거룩한 saddhamma 보배를 가르치셨습니다. 그러니 우리는 이렇게 알아들어야 합니다. 이 세상이라 하는 것에 속한 것들을 있는 그대로 보았다면, 그날 vijjā가 일어나고 avijjā가 걷힙니다.
venavā. ehenam mokakda ætta mokakda boruva api yamakin vahalā ætulē tiyena dē nopenenna hadalā piṭin tiyena bāhira āpayakin vikr̥tiyak mavalā pennuvā nam sakas karalā pennuvā nam api ē vikr̥tiyaṭa rævaṭilā hiṭan abhyantarayē dækkē nætnam. api hitā inna kāraṇaya apē dr̥ṣṭiya boruvak venavā. menna mē ākārayen api dakinna ōnē.
그렇다면 무엇이 참이고 무엇이 거짓입니까? 무엇으로 덮어 속에 있는 것이 보이지 않게 하고 바깥의 겉모습으로 뒤틀린 것을 꾸며 보였는데, 우리가 그 뒤틀림에 속아 속을 보지 못한다면, 우리가 생각하고 있는 것, 우리의 견해는 거짓이 됩니다. 이렇게 보아야 합니다.
mē lōkayē dukayi kiyalā kivvahama ekapāra apiṭa tērennē næha. mokak nisāda? ektarā āśvādayakin mē lōkē væhilā tiyennē. mokakda ē āśvādayen kivvē? paṁcakāma āśvādaya næmati māyā paṭalayakin mē duka genadenavayi kivva æsa kana divanāsaya śarīrayē mana ēvaṭa gōcara vena rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma kivva menna mē ṭika væhilā tiyenavā. ēsā hæma mohotakama api mana vaḍana deyak āśvādaya igena genadena deyak passē ēka ē piṭin pēna māyā paṭalayaṭa rævaṭilā anna ē piḷiban̆dava ara ē vahalā tiyena mahā dukgula dakinnē nætuva ē ṭika karagasā gannavā, podi kasā gannavā. ē pasupata ham̆bā yanavā. menna mē nisā dukak pasupasa ham̆bā yanavā. māyāvakaṭa sævaṭilā kiyana eka mē yathārthaya. dæn mēka
이 세상이 dukkha라고 하면 우리는 단번에 알아듣지 못합니다. 왜일까요? 어떤 즐김(assāda)으로 이 세상이 덮여 있기 때문입니다. 그 즐김이란 무엇입니까? 다섯 감각 즐거움의 즐김이라는 환상의 막으로, dukkha를 가져다준다고 한 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음과 그 대상인 모양, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dhamma가 덮여 있습니다. 그래서 우리는 매 순간 마음을 즐겁게 하고 즐김을 주는 것을 뒤쫓으며, 겉으로 보이는 환상의 막에 속아 그 밑에 덮인 큰 dukkha의 덩어리를 보지 못하고 그것들을 긁어모으고 보따리로 쌉니다. 그 뒤를 쫓아갑니다. 그래서 dukkha를 뒤쫓아 가는 것입니다. 환상에 속는다는 것, 이것이 참모습입니다.
sævaṭilā kiyana eka mē yathārthaya. dæn mēka hitannē næti nisā nisayi apiṭa pēnnē nættē. ēkē ætta mokakda kiyalā. boruvak ætta kiyalā api rævaṭenavā kivvē anna ēkayi. ē nisā api rævaṭennē nætuva ætta æti ākārayen dænaganna nam balanna ōnē mokakda? mēka dukayi kivvē æyi? æhæ dukayi kiyannē, rūpaya dukayi kiyannē, kana dukayi kivvē, śabdaya dukayi kivvē mona hētuvak nisāda? ēkaṭa hētu tiyenavada?
이것을 생각하지 않기 때문에 그 참모습이 무엇인지 우리에게 보이지 않습니다. 거짓을 참이라고 속는다고 한 것이 바로 그것입니다. 그러니 속지 않고 있는 그대로 알려면 무엇을 보아야 합니까? 이것을 왜 dukkha라고 했습니까? 눈이 dukkha이고 모양이 dukkha이며, 귀가 dukkha이고 소리가 dukkha라고 한 것은 무슨 까닭입니까? 거기에 까닭이 있습니까?
yam piccaṁ nalabati kampi dukkhaṁ api keṭiyenma apiṭa vaṭenna itāma hon̆da adahasak budupiyāṇan vahansēgē dharma dēśanāva tuḷin api labāgannavā. kæmati yamak læbennē nætnam kæmati sē læbennē nætnam ēka dukayi. ehenam api balāporottu venavada apē æsa gæna bæluvot ekak aragena api vigraha karanna apiṭa ē anusārayen siyalla tērum ganna puḷuvan. mē æsa kæmati sē pavatinavada?
'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ' — 아주 짧게, 우리가 깨닫기에 아주 좋은 뜻을 붓다의 가르침에서 얻습니다. 바라는 것을 얻지 못하면, 바라는 대로 얻지 못하면 그것이 dukkha입니다. 그렇다면 우리 바람대로 됩니까? 우리 눈을 두고 보면, 하나를 들어 풀이하면 그것을 따라 모두를 알 수 있습니다.
ganna puḷuvan. mē æsa kæmati sē pavatinavada? apē kæmætta mokakda æhæ piḷiban̆dava anyayangē kæmætta mokakda æsak piḷiban̆dava mē gæna hitalā bæluvot kæḍena bidena vināśa vena deyak, kaḍana bin̆dina vināśa karana deyak koccara lakṣaṇaya pōṣaṇaya kaḷā kæḍī bidī vināśa vī yana deyak. api kæmati nam yam ākārayakin pavatvāganna. ē ākārayen pavatvanna bærinam. ēka kæmati sē nǣ. ehenam priyamanāpayen pavatvāganna nirupattava pavatvāganna api kæmatiyi. ēkaṭa viruddha deyak enavā nam api kæmatiyē næha. namut api kæmati dē vunat kæmati ākārayen siddha vennē næha. kæmati piri nǣ.
이 눈은 바라는 대로 있습니까? 눈에 대한 우리의 바람은 무엇이고, 남들의 바람은 무엇입니까? 생각해 보면, 그것은 깨지고 부서지고 없어지는 것, 깨고 부수고 없애는 것이며, 아무리 가꾸고 길러도 깨지고 부서져 없어져 가는 것입니다. 우리가 어떤 식으로 지니고 싶어도 그렇게 지닐 수 없다면 그것은 바라는 대로가 아닙니다. 우리는 기분 좋게, 탈 없이 지니기를 바랍니다. 거기에 거스르는 것이 오면 우리는 바라지 않습니다. 그러나 우리가 바라는 것이라도 바라는 대로 이루어지지 않습니다. 바람이 채워지지 않습니다.
ē vagēma api akamæti deyak tiyenavā mokakda? ēkaṭa karadarayak enavā nam, bādhakayak enavā nam ē bādhakaya karadarē enavaṭa kæmati nǣ. namut enavā. ehenam kæmati næti deyakmayi mē depætten vennē. æhæ kiyannē biban̆du svabhāvayak æti deyak nam apē balāporottuva īṭa viruddhava ēka hon̆din pavatvāganna nam pavatvāganna dēṭa balāporottuṭa viruddha bādhaka venakoṭa ēkāntayen apiṭa gæṭīmak dukak enavā.
또 우리가 바라지 않는 것이 있습니다. 무엇입니까? 거기에 탈이 오고 걸림이 오는 것, 그 걸림과 탈이 오는 것을 바라지 않습니다. 그러나 옵니다. 그렇다면 양쪽 모두에서 바라지 않는 일만 일어납니다. 눈이 그런 성질의 것이라면, 그것을 잘 지니려는 우리 바람과 반대로 걸림이 생길 때 반드시 우리에게 부딪힘과 dukkha가 옵니다.
hæbæyi apiṭa kavadāvat jayaganna hambennē næha apē balāporottuva nirapattita æhæk pavatvāgena san̆dahaṭa innavā kiyana eka ēkāntayen ara apē balāporottuva viruddha vana lōka dharmatāvaya yathā dharmatāvaya kæḍīm bin̆dī vināśa vīma yāma durvalīma vænasīma ēvaṭa patvenakoṭa jāti jarā vyādhi maraṇa kiyana mēvaṭa patvenakoṭa apiṭa siddha venavā ē piḷiban̆da ēkāntayen dukin keḷavarama venna. balāporottuva hiṭiyā. læbena ākārayen rævættuuvā. dukin keḷavara karā menna mē ṭika tamayi siddha
하지만 탈 없는 눈을 늘 지니고 살겠다는 우리의 바람이 이기는 일은 결코 없습니다. 반드시 우리 바람에 거스르는 세상의 법칙, 있는 그대로의 법칙인 깨짐, 부서짐, 없어짐, 사라짐, 약해짐, 무너짐에 이를 때, jāti, jarā, byādhi, maraṇa에 이를 때, 우리는 그것을 두고 반드시 dukkha로 끝나게 됩니다. 바람은 있었고, 얻은 대로 지켜 왔지만 dukkha로 끝났다, 바로 이것이 일어나는 일입니다.
vennē. æsuru karana rūpayak tibuṇa nam ē rūpayet oya ākāraya anusārayen tērum ganna ōnē. ē nisā api dænaganna ōna nuvaṇa tiyenavā nam eka deyak vigraha karalā denakoṭa ē anusārayen æhæt ehemayi, rūpayat ehemayi, kanat ehemayi, śabdayat ehemayi. nāsayat ehemayi, gandhayat ehemayi, divat ehemayi, rasayat ehemayi, kayat ehemayi, poṭṭhabba yavat, sparlasat ehemayi. manat ehemayi, dharmat ehemayi kiyalā oya anusārayen tōraganna ōnē. menna mehema tōragattā nam dakinavā. api ginigena gini dena deyak.
기대어 쓰는 모양이 있다면 그 모양도 이와 같이 알아들어야 합니다. 그러니 지혜가 있다면, 하나를 풀어 줄 때 그것을 따라 눈도 그렇고 모양도 그렇고, 귀도 그렇고 소리도 그렇고, 코도 그렇고 냄새도 그렇고, 혀도 그렇고 맛도 그렇고, 몸도 그렇고 닿음(phoṭṭhabba)도 그렇고, 마음도 그렇고 dhamma도 그렇다고 가려내야 합니다. 이렇게 가려내면 보게 됩니다.
dakinavā. api ginigena gini dena deyak. āsāvayen pon̆daganna hadanavā. āsāven pavatvanna balāporottu venna esē pavatvanna bæri māyā dharmayak kiyalā dænagattā nam metek kal api sævaṭilā āsāven allaganna hædiyu bæri deyak nēda kiyalā tamanṭa væṭahenna paṭan gannavā. menna mē kāraṇaya tērum gattahama mokada vennē? anna ætta æti ākārayen dækagænīmē mūla dharmaya tērum gattā venavā.
우리는 불타오르는 것을 갈망으로 끌어안으려 합니다. 갈망으로 지니려 바라지만 그렇게 지닐 수 없는 환상의 dhamma임을 알았다면, '지금껏 내가 속아서 갈망으로 붙잡으려 했던, 붙잡을 수 없는 것 아닌가' 하고 스스로 깨닫기 시작합니다. 이것을 알아들으면 어떻게 됩니까? 있는 그대로 보는 바탕 dhamma를 알아들은 것이 됩니다.
menna mē ākārayen vaṭahā gænīmē mula piruruvahamma mokada vennē? ehenam api vidyāvak kiyalā mena kal avidyāva væḍa piḷivilaṭa nēda mē manasen giyē. yomu karagena hiṭiyē. menna mē kāraṇaya apiṭa pēnna paṭan gannavā. ē nisā mē dharmaya tamā dækiya yutuyi kivvē mē hētuva udava kenekuṭa kiyā denna puḷuvan. hæbæyi cakraya kiyā denavā ēkayi mēka dharma cakraya kivvē. cakranusārayen gaṇitaya hadāganna nam gāna sakas karaganna æṭi api dænaganna ōnē. ē vagē dharmaya nævata avabōdhaya labā gænīmaṭa avaśya krama raṭāva matu karaganna api dænaganna ōnē. menna mē ākārayen
이렇게 깨닫는 바탕을 익히면 어떻게 됩니까? '지금껏 vijjā라고 여기며 avijjā의 방식대로 이 마음이 가고 있었던 것 아닌가, 그쪽으로 기울어 있었던 것 아닌가' 하는 것이 보이기 시작합니다. 그래서 이 dhamma는 스스로 보아야 한다고 한 것입니다. 이 원인을 남에게 일러 줄 수는 있습니다. 다만 바퀴를 일러 주는 것이고, 그래서 이것을 dhamma의 바퀴(dhammacakka)라고 한 것입니다. 공식을 따라 셈을 풀려면 셈을 짜는 법을 알아야 하듯이, dhamma를 다시 깨닫는 데 필요한 방법의 틀을 끌어내는 법을 우리는 알아야 합니다.
api dænaganna ōnē. menna mē ākārayen tērum gatta davasaṭa apiṭa puḷuvankama læbenavā. hariyākārava avidyāva kiyannē mokakda kiyalā tērum ganna. ehenam meṇa kālayak sæpayi
이렇게 알아들은 날, 우리는 avijjā가 무엇인지 바르게 알아들을 수 있게 됩니다.
tērum ganna. ehenam meṇa kālayak sæpayi sæpayi kiyalā sænasillak ætæyi kiyalā hitāgena hiṭiyē duka gena denavalṭa nēda ara āśvādaya kivvē ē dukaṭa æda damana mara ugulakaṭa nēda kiyalā væṭahicca davasaṭa anna apiṭa dukkhē agnānaṁ kivva tattvaya næti velā dukkhayē gnānaṁ pahaḷa venavā. ehenam dukkha samudaya hevat dukaṭa hētuva mokakda? eban̆du māyā darśana pasē ham̆bāmayi kiyalā tērum gatta hituvā nam tērum gattā nam anna ē ham̆bāyāma dukaṭa hētuvā kiyalā dænagattahama dukkha samudaya agnānaṁ kiyana eka næti velā dukkha samudayē gnāṇaṁ bavaṭa pat venavā. ehenam īḷan̆gaṭa mokada karannē? mēka
그렇다면 이토록 오래 즐겁다, 즐겁다 하며 평안이 있다고 여겼던 것이 dukkha를 가져다주는 것들 아니었는가, 그 즐김이라 한 것은 dukkha로 끌어들이는 죽음의 덫 아니었는가 하고 깨닫는 날, 'dukkhe aññāṇaṃ'이라 한 상태가 사라지고 'dukkhe ñāṇaṃ'이 일어납니다. 그렇다면 dukkha samudaya, 곧 dukkha의 원인은 무엇입니까? 그런 환상의 모습을 뒤쫓는 것이라고 알아듣고, 그 뒤쫓음이 dukkha의 원인이라고 알면, 'dukkhasamudaye aññāṇaṃ'이 사라지고 'dukkhasamudaye ñāṇaṃ'이 됩니다.
pat venavā. ehenam īḷan̆gaṭa mokada karannē? mēka mē duka udā vennē mē pasu pasa ham̆bā giyot nēda? mē ham̆bā yǣma natara karalā ē tr̥ṣṇāven bæn̆dīmen athærīm novelīma vidiya giyānam edāṭa mē kiyannā vū dukaṭa duka igena denna dehas nēda kiyalā dænagattā nam dukkha nirōdhayē gnānaṁ kiyana tattvaya pahaḷa venavā. agnāṇaṁ kiyana tattvaya duru velā. ehenam ēkaṭa
그다음은 어떻게 합니까? 이 dukkha는 이것을 뒤쫓아 가면 일어나는 것 아닌가? 이 뒤쫓음을 멈추고 그 taṇhā의 묶임에서 놓아 버리고 얽히지 않는 쪽으로 나아간다면, 그날 이 dukkha를 가져다줄 것이 없지 않은가 하고 알면, 'dukkhanirodhe ñāṇaṃ'이라는 상태가 일어나고 aññāṇaṃ의 상태는 걷힙니다.
agnāṇaṁ kiyana tattvaya duru velā. ehenam ēkaṭa mārgaya mokakda ætta æti ākārayen bælīma misak eka tænakavat noyek noyek ākāra dr̥ṣṭi vāda aragena ēvaya elbagena eka ekkenāgē kiyana kiyama viśvāsa karadīma nemeyi. ætta æti ākārayen dækaganna mē daham mārgaya kiya tērum maragena nī ēṭakūlava kaṭayutu karalā mē ætta dænaganna ōnǣ kiyalā mārgaya mēkayi kiyalā tērum gattā nam anna edāṭa dukkha nirōdha gāmiṇī paṭipadā agnānaṁ ivara velā gnāṇaṁ bavaṭa patvenavā. ehenam dukkhē
그렇다면 그 길은 무엇입니까? 있는 그대로 보는 것이지, 갖가지 견해를 붙잡고 매달려 이 사람 저 사람의 말을 믿어 버리는 것이 아닙니다. 있는 그대로 보는 것이 이 dhamma의 길이라고 알아듣고 그에 맞게 행하여 이 참을 알아야 한다고, 길은 이것이라고 알아들었다면, 그날 'dukkhanirodhagāminī paṭipadā aññāṇaṃ'이 끝나고 ñāṇaṃ이 됩니다.
velā gnāṇaṁ bavaṭa patvenavā. ehenam dukkhē gnānaṁ duka samudē gnāṇaṁ, dukkha nirōdhayē gnānaṁ dukkha nirōdhagāmiṇī paṭipadā gnānaṁ ayaṁ uccati vijjā nætnam ayaṁ uccati bhikkhavē sammā diṭṭhi mē ākārayen pennavā tibenavā. anna ē sammā diṭṭhiya nætnam ē vidyā pættaṭa hærilā anna etanṭa patvenna nam mē ākārayen lōkayē svabhāvaya anicca vaśayen dænagena yamak anicca nam ē dukkhayi yamak anicca nam dukkha nam ēka asārayēna anattāgena anattayi nætnam sāratvayayi kiyalā ganna deyak nǣ kiyana mē mūla dharmaya tērum ganna ōnē. ē nisā dharmaya vaṭahāganna
그렇다면 'dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ — ayaṃ vuccati vijjā', 또는 'ayaṃ vuccati bhikkhave sammā diṭṭhi'라고 보여 두었습니다. 그 sammā diṭṭhi, 곧 vijjā 쪽으로 돌아서 그곳에 이르려면, 이렇게 세상의 성질을 anicca로 알고, 무엇이 anicca이면 그것은 dukkha이고, 무엇이 anicca이고 dukkha이면 그것은 알맹이 없는 anatta이며, anatta, 곧 알맹이라고 붙잡을 것이 없다는 이 바탕 dhamma를 알아들어야 합니다.
tērum ganna ōnē. ē nisā dharmaya vaṭahāganna nam pot bala noyek dēval kaṭapādan karena mataka tiyāgattaṭa araṭa hariyannē næhæ. mē lōkayē svabhāvaya manā nuvaṇin vimasalā mē ākārayen lōka tattvaya tērum ganna utsāha karanna ōnē. anna ē ṭika dænagattā nam mokada vennē? metek kal væhilā tibunē mē avijjā kiyana eka ahak velā vidyā bavaṭa pat vunā nam anna avidyā kiyannā vū tattvaya duru vunot avijjā paccayā saṁkhārā kiyana avidyāva pratyakarena sakas vennā vū saṁkhārayak tiyenavā nam ēkaṭa sicca hētuva nætivelā yanavā. anna ehenam mokada
그러므로 dhamma를 깨달으려면 책을 보고 여러 가지를 외워 기억해 두는 것으로는 되지 않습니다. 이 세상의 성질을 바른 지혜로 살펴 이렇게 세상의 모습을 알아들으려 애써야 합니다. 그것을 알았다면 어떻게 됩니까? 지금껏 덮여 있던 avijjā가 걷혀 vijjā가 되었다면, avijjā라는 상태가 걷히면, 'avijjā paccayā saṅkhārā', 곧 avijjā를 조건으로 이루어지는 saṅkhāra가 있다면 그 원인이 없어져 버립니다.
hētuva nætivelā yanavā. anna ehenam mokada vennē? avijjāyōvā aśēṣa virāga nirōdhā saṁkhāra nirōdhō kiyana tattvayaṭa patvenavā. anna ēka tamayi ārya mārgaya. dæn api balāporottu vennē itāma keṭiyen gattē mē avijyā paccayā saṁkhārā kiyana vacanaya piḷiban̆dava hadāganna avidyā piḷiban̆da vigrahayak. ē
그러면 어떻게 됩니까? 'avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho'라는 상태에 이릅니다. 그것이 바로 ariya magga입니다. 이제 우리가 바란 것은 아주 짧게, 이 'avijjā paccayā saṅkhārā'라는 말에 대해 avijjā의 풀이를 하나 세우는 것이었습니다.
hadāganna avidyā piḷiban̆da vigrahayak. ē nisā api tavaduraṭat mē saṁkhāra piḷiban̆da monavada? kāya saṁkhāra vacī saṁkhāra manō saṁkhāra ehema nætnam puññābhi saṁsaṁkhāra apñābhisaṁkhāra āniññābhisaṁkhāra ādī vaśayen mē pinpavvādī dēval sakas karalā mē pævætmaṭa avaśya dēval goḍanagalā dena yamkisi væḍapilayak tibuṇam ē pasu pasa yǣma tiyennē mē ætta nopenī vaṭinādēvā kiyalā lōkaya ganna nisā. api dæn ēken ivat vena mokada vennē? dæbidu lōkaya pasupata ham̆bā yana tr̥ṣṇāvak at giyā nam, novælī giyā nam, midī giyā nam bæn̆duṇu kriyā lōkayaṭa bæn̆duṇu kriyā lōkayaṭa bæn̆duṇu oya vadan lōkayaṭa bæn̆duna sitivilivalin api duru vunā nam anna saṁkhāra nirōdha venavā. ē nisā itāma keṭiyen api ada mē
그래서 더 나아가 이 saṅkhāra는 무엇입니까? kāya saṅkhāra, vacī saṅkhāra, mano saṅkhāra, 또는 puññābhisaṅkhāra, apuññābhisaṅkhāra, āneñjābhisaṅkhāra 등으로 puñña와 pāpa 같은 것을 지어 이 삶에 필요한 것들을 쌓아 주는 어떤 일이 있을 때, 그 뒤를 쫓는 것은 이 참이 보이지 않아 세상을 값진 것으로 받아들이기 때문입니다. 이제 거기서 벗어나면 어떻게 됩니까? 그런 세상을 뒤쫓는 taṇhā를 놓아 버리고, 얽히지 않고, 풀려났다면, 행동의 세상에 묶인 것, 말의 세상에 묶인 것, 생각에 묶인 것들에서 멀어졌다면, 그때 saṅkhāra가 그칩니다.
venavā. ē nisā itāma keṭiyen api ada mē dharma dēśanāva mē ākārayen kaḷē. vigraha sahitava tērum gænīmaṭa idiri avasthāvedī balamu. mesēt mē dharmaya tērum aragena mūla dharmaya tuḷin apit dharma mārgaya anugamanaya karalā satyayakarānnaṭa utsāha karanna ōna. mē dharma mārgayē hæmadenāṭama utum nivan magak vēvā kiyavāda karanavā sǣma siyalu denāṭa yahapatak vēvā. muttācamhi
그래서 오늘은 아주 짧게 이렇게 dhamma를 가르쳤습니다. 풀이를 곁들여 알아듣는 것은 다음 기회에 보겠습니다. 이렇게 이 dhamma를 알아듣고, 바탕 dhamma를 통해 우리도 dhamma의 길을 따라 참에 이르도록 애써야 합니다. 이 dhamma의 길이 모두에게 고귀한 nibbāna의 길이 되기를 바라며, 모든 이에게 좋은 일이 있기를 빕니다.
vēvā. muttācamhi samvataṁ puñña sampadaṁ sabbē dēvā anumōdantō sabbē bhūtā anumōdantō sabbē sattā anumōdantū sabba sampattī siddhiyā idammē puññaṁ āsavakkhayā vahaṁ hōtuū sabba dukā pamuccatu อ
Ettāvatā ca amhehi sambhataṃ puññasampadaṃ, sabbe devā anumodantu, sabbe bhūtā anumodantu, sabbe sattā anumodantu sabbasampattisiddhiyā. Idaṃ me puññaṃ āsavakkhayāvahaṃ hotu. Sabbadukkhā pamuccatu. (우리가 이렇게 쌓은 puñña를 모든 deva가, 모든 bhūta가, 모든 satta가 함께 기뻐하여 모든 복을 이루기를. 이 나의 puñña가 āsava의 다함으로 이끌기를. 모든 dukkha에서 벗어나기를.)