텔레비전 dharma 이야기: upādāna
රූපවාහිනී ධර්ම දේශනා උපදාන
namō tassa bhagavatō arahatō sammā sambuddhassa
그분 bhagavā, arahant, sammāsambuddha께 예경합니다.
ati pūjya mahā saṁgharatnayen avasarayi śraddhā buddhi sampanna pinvatuni pinvatiyani, pinvat daru dariyani ada apa balāporottu vannē paṭicca samuppāda dharmakāṇanya tuḷa tibena taṇhā paccayā upādānaṁ kiyana tæna siyalu kiyavu upādāna kiyana padaya piḷiban̆dava sāmānya vistarayak tērum gattāyi mē balāporottu vennē.
더없이 존귀하신 mahā saṅgha께 허락을 구합니다. saddhā와 슬기를 갖춘 선한 분들, 여러분, 그리고 아이들이여, 오늘 우리는 paṭicca samuppāda dharma 가운데 'taṇhā paccayā upādānaṃ'이라는 대목에 나오는 upādāna라는 낱말에 대해 대략 풀어서 알아보고자 합니다.
taṇhā kiyannē kumakda kiyana kāraṇaya mīṭa pera mē pinvatun ahanna æti śravaṇaya karanna æti. api etanadi dænagattā ē ē tæna hāvena tatta tatbhinandanaya ādī vaśayen pennapu ē tæna ælena bæn̆dena svabhāvayak tiyenavā. mana vaḍana rūpa, mana vaḍana śabda, mana vaḍana gandha, mana vaḍana rasa, mana vaḍana sparśa, mana vaḍana dharma kiyana menna mēvaṭa. ē tæna henavā. ehenam ē taṇhā velā taṇhā kiyana mānasikatvayak udā venavā.
taṇhā가 무엇인지는 여러분이 앞서 들으셨을 것입니다. 그때 우리는 'tatra tatrābhinandinī' 같은 말로 보여 준 대로, 이곳저곳에 들러붙고 묶이는 성질이 있다는 것을 알았습니다. 마음을 기쁘게 하는 rūpa, 마음을 기쁘게 하는 sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba, dhamma, 바로 이것들에 마음이 그리로 기울어집니다. 그러면 taṇhā라는 마음 상태가 생겨납니다.
ēkaṭa hētuva api kivvā niccayi, sæpayi, ātmayi kiyana mē mānasikatvaya mē mulā dr̥ṣṭiya hētu karagena lōka satvayāṭa mē lōkē hari vaṭinavā kiyalā hæn̆gena nisā hari sāra dharmayangē yuttayi kiyalā hæn̆gena nisā lōka sattvayō ēvaṭa bæn̆dilā. ævaṭa ælenakoṭa mokada vennē?
그 까닭은, 우리가 말했듯이 nicca다, sukha다, atta다 하는 이 착각된 diṭṭhi 때문에 세상 중생에게 이 세상이 아주 값지고 알맹이 있는 것들로 이루어져 있다고 느껴지기 때문입니다. 그래서 세상 중생은 그것들에 묶여 있습니다. 거기에 들러붙으면 어떻게 됩니까?
ēvāyen eyin bæn̆dīmak haṭagannavā. ēvā atralā yanna bæha. ḷan̆ga velā ælenavā. ærunaṭa passē bæn̆denavā. anna æti venna deyak. upādānaya vuṇā kivvē mokakda?
그것들로부터 묶임이 생겨납니다. 그것들을 놓고 갈 수 없습니다. 가까이 가서 들러붙습니다. 들러붙은 뒤에는 묶입니다. 바로 그것이 생기는 것입니다. 그러면 upādāna가 되었다는 것은 무엇입니까?
menna mē ākārayen āsannayaṭa ædilā āsannayaṭa bæn̆dilā hitinavā. dæn metandi api dakinna
바로 이렇게 가까이 끌려가 가까이 묶여 머무는 것입니다.
bæn̆dilā hitinavā. dæn metandi api dakinna ōnē satta pudgala vaśayen pennana lōka satvayāgē mulāvak tiyenavā. mē satvayō kiyalā koṭasak venama vidyāmāna venavā. ē satvayā kiyana ekkenā hæduna ākāraya pennanakoṭa satva pudgala dr̥ṣṭiya ivat velā apiṭa yathābōdhayak læbenavā. mēka hētuphala
이제 여기서 보아야 할 것은, satta·puggala로 보이는 세상 중생에게 착각이 있다는 것입니다. 이 '중생'이라는 것이 따로 있는 것처럼 드러납니다. 그 중생이라는 하나가 어떻게 만들어졌는지를 보여 주면 satta-puggala diṭṭhi가 걷히고 우리는 있는 그대로의 앎을 얻습니다.
apiṭa yathābōdhayak læbenavā. mēka hētuphala kriyāmiyak nēda kiyalā dakinna. mē satvayā kiyannē ektarā māyā darśanayak, māyā svabhāvayak hētuphala kriyādhāmayakin gonnægena māyā svabhāvayak kiyalā menna mē ṭika hariyaṭa dakinna paṭan gannavā mē dharmaya hariyaṭa tērum gattahama menna metandi api dakinna ōnē mē upādānaya kiyanakoṭa monavada api upādāna karalā tiyennē. æyi upādāna karanna
'이것은 원인과 결과의 작용이 아닌가' 하고 보게 됩니다. 이 중생이란 하나의 허깨비 모습, 원인과 결과의 작용으로 쌓여 이루어진 허깨비 같은 성질이라는 것을 바르게 보기 시작합니다. 이 dharma를 바르게 이해하면, 여기서 우리가 보아야 할 것은 upādāna라 할 때 우리가 무엇을 붙잡고 있느냐는 것입니다.
upādāna karalā tiyennē. æyi upādāna karanna hētuva? mē paṁcakāma vastu hari priyayi manāpayi kiyana hæn̆gīma enakoṭa ēv aya hita ælum karapuvahama eban̆du dēṭa avaśya karana dēval, pariharaṇayaṭa avaśya karana dēval ḷan̆gā karagena anna ē karā bæn̆dinna paṭan gannavā. ē ē mana vaḍana
왜 붙잡게 됩니까? 이 다섯 가지 kāma 대상이 아주 사랑스럽고 마음에 든다는 느낌이 올 때 그것에 마음이 들러붙으면, 그런 것에 필요한 것들, 누리는 데 필요한 것들을 가까이 끌어와 그것에 묶이기 시작합니다.
ē karā bæn̆dinna paṭan gannavā. ē ē mana vaḍana rūpa mul karagena mana vaḍana rūpa san̆dahā yamak avaśyada eban̆dunnāū rūpa vastu æsuru karagattahama ē allagatta dē tuḷin ivataṭa yanna bæ. anna upādāna vuṇā. dæn mokakda mē? kāma vastuvak upādāna kaḷā.
마음을 기쁘게 하는 저마다의 rūpa를 뿌리로 삼아, 그런 rūpa를 위해 무엇이 필요하든 그런 rūpa 대상들을 가까이하게 되면, 그 붙잡은 것에서 떨어져 나갈 수 없습니다. 그러면 upādāna가 된 것입니다. 이것이 무엇입니까? kāma 대상 하나를 upādāna 한 것입니다.
mana vaḍana rūpa mul karagatta kāma vastuvak ēka allagattā ēkē bæn̆dinā. ataharinna bæruva giyā. æ ataharinna bærivā allagena innavā. anna bæn̆da svabhāvayak tamayi metana upādāna vuṇā kiyalā kiyannē. ē vagēma manavarana śabdayak hari
마음을 기쁘게 하는 rūpa를 뿌리로 한 kāma 대상 하나를 붙잡았고 그것에 묶였습니다. 놓을 수 없게 되었습니다. 놓지 못하고 붙잡고 있습니다. 바로 이 묶인 성질을 여기서 upādāna가 되었다고 합니다.
kiyalā kiyannē. ē vagēma manavarana śabdayak hari mihiriya hari hon̆dayi kiyalā hitaṭa gattahama ēkaṭa avaśya karannā vū aṁgapānagiyan ekatu karalā ēvā saman̆ga bæn̆denavā. ētana hon̆dayi kiyalā hā vuṇā, taṇhā vuṇā. etakoṭa mokada vennē? anna ē kāmavasvayaṭat bæn̆denavā. ē vagēma gandhaya
마찬가지로 마음을 기쁘게 하는 소리를 달콤하다, 좋다고 마음에 받아들이면, 그에 필요한 것들을 모아 그것들과 함께 묶입니다. 거기서 좋다고 여기게 되고 taṇhā가 된 것입니다. 그러면 어떻게 됩니까? 그 kāma 대상에도 묶입니다.
anna ē kāmavasvayaṭat bæn̆denavā. ē vagēma gandhaya genadena mana vaḍana mihira ē vagēma suvan̆da gena yam yam dēval tibunahama ēken ē suvan̆daṭa ællunaṭa passē mokada vennē? ē suvan̆daṭa avaśya karannā vū dēval hoyalā balalā ē upakaraṇayan allagena ēvaṭat bæn̆denavā. anna bæn̆dunahama mokada vennē? upādānayak æti vuṇā etanat. gandhaya piḷiban̆da upādānayak. sasavat dēval rasayi kiyana
마찬가지로 gandha가 주는 마음을 기쁘게 하는 달콤함, 향기를 가져다주는 어떤 것들이 있으면, 그것으로 그 향기에 들러붙은 뒤 어떻게 됩니까? 그 향기에 필요한 것들을 찾아보고 그 도구들을 붙잡아 그것들에도 묶입니다. 묶이면 어떻게 됩니까? 거기서도 upādāna가 생겼습니다. gandha에 대한 upādāna입니다.
upādānayak. sasavat dēval rasayi kiyana hæn̆gīmen aragattahama ē rasayaṭa giduvelā rasa priyamanāpa velā ē rasayeyi taṇhā karalā. īṭa passē mokada vennē? ē rasaya gena denna hētukāraka vuṇā vū dēval hoyalā anna ēvāṭa ælenna paṭan gannavā bæn̆denna paṭan gannavā. etakoṭa sasa hæn̆gīmaṭa bæn̆dilā eka pættakin ēkaṭa avaśya karana dē samaga ipalā bæn̆dilā tava pættakin. menna mē ākārayen mānasikatvaya
맛있는 것들을 맛있다는 느낌으로 받아들이면 그 맛에 탐착하여 맛을 좋아하게 되고 그 맛에 taṇhā를 일으킵니다. 그 뒤 어떻게 됩니까? 그 맛을 가져다주는 원인이 된 것들을 찾아 그것들에 들러붙기 시작하고 묶이기 시작합니다. 그러면 한쪽으로는 맛의 느낌에 묶이고, 다른 쪽으로는 그에 필요한 것들과 함께 묶입니다.
pættakin. menna mē ākārayen mānasikatvaya gonnanægenavā. dravyavya vaśayen tibena tænamayi. namut manasa ēvaṭa bæn̆dilā. ēvā magē ēvā maṭa ōnē ēvā magē goḍē mama kiyana ekē pavatvanna ōnǣ kiyalā mē ākārayen mama kiyana dr̥ṣṭiyekki ēvāṭa bæn̆dilā mē lōkayē tiyena dēval manasen bæn̆dagena innavā. dravya
이렇게 마음 상태가 쌓여 갑니다. 물건으로서는 제자리에 있을 뿐입니다. 그러나 마음은 그것들에 묶였습니다. '그것들은 내 것이다, 나에게 필요하다, 내 무더기 안에, 나라는 것 안에 지켜 두어야 한다' 하고, 이렇게 '나'라는 diṭṭhi로 그것들에 묶여 이 세상의 것들을 마음으로 묶어 쥐고 있습니다.
dēval manasen bæn̆dagena innavā. dravya vastu dravya vastu tiyena tæna tibunaṭa manasen bæn̆dunot tamayi ē kiyannā vū upādānaya nævati mulāva haṭagannē. upādānaya nævati bæn̆dīma haṭagannē. ē vidihaṭa rūpaya
물건은 물건이 있는 자리에 있어도, 마음으로 묶이면 그때 바로 upādāna라는 착각이 생겨납니다. upādāna라는 묶임이 생겨납니다.
nævati bæn̆dīma haṭagannē. ē vidihaṭa rūpaya piḷiban̆dava sabda piḷiban̆dava gandha piḷiban̆dava sasa piḷiban̆davaṭṭhabbayan piḷiban̆dava mē paṁcakāmayan piḷiban̆dava ē kāmavat sēvīhi bæn̆dilā mānasikatvaya udā vunāda menna mē avasthāvaṭa kiyanavā kāma upādānaya siddha vuṇā. dæn mē upādānaya kiyana eka pennanakoṭa
그렇게 rūpa에 대해, sadda에 대해, gandha에 대해, rasa에 대해, phoṭṭhabba에 대해, 이 다섯 kāma에 대해 그 kāma 대상들에 묶인 마음 상태가 생겼다면, 이때를 두고 kāma upādāna가 일어났다고 합니다.
vuṇā. dæn mē upādānaya kiyana eka pennanakoṭa kāmaya upādāna karapu hæṭi. etakoṭa mokada karannē tavat kenek mē svabhāvaya maṭa koccara hon̆dada? mē mē tatvatānāntarayē koccara hon̆dada? mehema deviyek venna nætnam. mēban̆du brahmayek venna nætnam mē mē svabhāvayaṭat nam koccara hon̆dada kiyalā. menna mē ākārayen tamāṭa æti venavā. mē lōkayē
이제 이 upādāna를 보여 줄 때, 그것이 kāma를 upādāna 하는 모습입니다. 그러면 또 어떤 이는 어떻게 합니까? '이런 상태가 나에게 얼마나 좋을까? 이런저런 자리가 얼마나 좋을까? 이런 deva가 되거나, 이런 brahma가 되거나, 이런 상태라도 된다면 얼마나 좋을까' 하고. 이렇게 자기에게 생겨납니다.
mē ākārayen tamāṭa æti venavā. mē lōkayē pævætmaṭa hētu vena mē rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa dharma kiyana mēvā atarat ēvā atara særisara æsa, kana, diva, śarīraya, mana kiyana mē koṭas ṭika atarat. pævætmak goḍana hadāgāganna hitenavā tamanṭa avaśya ākārayaṭa. anyaban̆du vannā vū tænakaṭa hitapuhama hita mokada vennē? ē tænattāṭa æti venavā bhavaya piḷiban̆dava hæn̆gīmak. etakoṭa ēka mokada vennē eten æti
이 세상에 있게 하는 원인인 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba, dhamma 사이에서, 또 그것들 사이를 오가는 눈, 귀, 혀, 몸, 마음이라는 이 부분들 사이에서, 자기가 바라는 대로 있음을 지어 내고 싶어집니다. 그런 곳을 생각하면 마음이 어떻게 됩니까? 그 사람에게 bhava에 대한 느낌이 생깁니다.
hæn̆gīmak. etakoṭa ēka mokada vennē eten æti vennē? anna etana ē vagēma dr̥ṣṭiyak æti venavā. mēvā nityayi. mēvā sæpayi. mēvā tamayi harē tiyennē. mēvā tamayi rasasvāda dennē. mēvā koccara vaṭinavada? menna mē vidiyaṭa dr̥ṣṭiyak haṭagannavā. menna mē haṭagattahama mokaṭiya nisā pudgalayā lōka pævætmaṭa bæn̆denavā. mama kiyana tenaṭa bæn̆denavā. menna bæn̆dunahama mokada vennē? diṭṭha upādāna kiyannā vū avasthāvak metendi matu venavā.
그러면 거기서 무엇이 생깁니까? 거기서 또 diṭṭhi 하나가 생깁니다. '이것들은 nicca다. 이것들은 sukha다. 이것들에 알맹이가 있다. 이것들이 단맛을 준다. 이것들이 얼마나 값진가?' 이렇게 diṭṭhi가 생겨납니다. 이것이 생기면 그 때문에 사람은 세상의 있음에 묶입니다. '나'라는 곳에 묶입니다. 묶이면 어떻게 됩니까? 여기서 diṭṭhi upādāna라는 경우가 드러납니다.
mē tava ekak. kāma upādāna diṭṭha upādāna īṭa passē mokada vennē? etana pudgalayā etanin gihillā kāmayaṭa væṭenavā. ē vagēma dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā. ē vagēma sīlabbaṭa upādāna noyek ākārayen siyalu rækalā noyek ākāra anugamanaya karalā mē mē tattvayaṭa māva patvenna ōnē. mē mē tattvaya koccara hon̆dada kiyalā. lōka pævætmaya
이것이 또 하나입니다. kāma upādāna, diṭṭhi upādāna. 그 뒤엔 어떻게 됩니까? 사람은 거기서 더 나아가 kāma에 떨어집니다. 또 diṭṭhi에 떨어집니다. 또 sīlabbata upādāna로, 갖가지 방식으로 온갖 sīla를 지키고 갖가지 방법을 따르며 '나는 이런 상태에 이르러야 한다, 이런 상태는 얼마나 좋은가' 하고 생각합니다.
tattvaya koccara hon̆dada kiyalā. lōka pævætmaya hon̆da deyak gæna sihi karagena hon̆da deyak gæna hitāgena mulā dr̥ṣṭiya nisā pudgalayā mokada karannē? ē ē dē labā gænīmaṭa eka væḍapiḷival anugamanaya karanavā. anugamanaya karamin ē dē gonnagāganna utsāha karalā ē avasthāvanhi bæn̆denavā. menna metanṭa bæn̆dunahama kiyanavā ē pudgalayāṭa sīlabbata upādānayaṭa patvuṇā. a silvr̥ta upādānaya kaḷā. ē vāgēma ēvā ātma
세상의 있음이라는 좋은 것을 떠올리고 좋은 것을 생각하며 착각된 diṭṭhi 때문에 사람은 무엇을 합니까? 그것들을 얻으려고 갖가지 방법을 따릅니다. 따르면서 그것을 쌓아 올리려 애쓰며 그런 경우들에 묶입니다. 여기에 묶이면 그 사람은 sīlabbata upādāna에 이르렀다고 합니다. sīlabbata를 upādāna 한 것입니다.
silvr̥ta upādānaya kaḷā. ē vāgēma ēvā ātma dr̥ṣṭiyen aragena mama kiyanna magē kiyanna magē ātmaya kiyanna hari vaṭinā dēval kiyana dr̥ṣṭiya ಬಂದ bæn̆dama mokada vennē? aṭṭhavāda upādāna kiyana ākārayen hatara ākārayak mē ākārayen bæn̆dilā mesē mē upādāna kiyana mē bæn̆dīma nægilā enavā. mokada mē pennannē sasara gamanaṭa hētu vena upādānayi mesē mē pennannē. ehenam dakinna ōnē oya padavala
마찬가지로 그것들을 atta diṭṭhi로 받아들여, '나'라고, '내 것'이라고, '나의 atta'라고 할 만큼 아주 값진 것들이라는 diṭṭhi로 묶이면 어떻게 됩니까? attavāda upādāna라고 하는 방식입니다. 이렇게 네 가지 방식으로 묶여 upādāna라는 이 묶임이 일어나 옵니다. 여기서 보여 주는 것은 saṃsāra의 길을 가게 하는 원인인 upādāna입니다.
pennannē. ehenam dakinna ōnē oya padavala arthaya hun̆gāk vigrahaya sahitayi. eka eka avasthāvalē upādāna kiyana padaya ē tænaṭa obana vidihaṭa arthaya ganna ōnē. bedalā gannakoṭa arthaya gannē ehemayi. ē nisā mē sasara gamanaṭa
그러면 보아야 할 것은, 이 낱말들의 뜻에는 풀이가 아주 많다는 것입니다. 저마다의 경우에 upādāna라는 낱말을 그 자리에 맞는 방식으로 뜻을 잡아야 합니다. 나누어 볼 때 뜻은 그렇게 잡습니다.
arthaya gannē ehemayi. ē nisā mē sasara gamanaṭa hētu vena kāraṇaya pennana paṭicca samuppādayaṭayi oya vidihaṭa kāma diṭat kāma upādāna diṭṭhi upādāna sīlabbata upādāna atthavāda upādāna kiyana ākārayen upādānaya vigraha karaganna. hon̆din tērum araganna ōnē mē upādāna kiyana vacanaya arthaya eccarak menehi. oya eka pættakaṭa yedunāma goḍanægena arthayayi. tava vidihakaṭa mē upādānaya yanakoṭa
그러므로 saṃsāra의 길을 가게 하는 까닭을 보여 주는 paṭicca samuppāda에서는 그렇게 kāma upādāna, diṭṭhi upādāna, sīlabbata upādāna, attavāda upādāna라는 방식으로 upādāna를 풀어 보십시오. upādāna라는 낱말의 뜻을 그만큼 잘 이해하고 마음에 새겨야 합니다. 이것은 한쪽으로 쓰였을 때 이루어지는 뜻입니다.
arthayayi. tava vidihakaṭa mē upādānaya yanakoṭa tavat ākārayakaṭa yedenavā. budupiyāṇan vahansēgen ahanavā kavuda vacagotta paridājaka svāmīni mē ævilena vinnaṭa upādānaya mokakda kiyalā. menna mē velāvēdī ævilena ginnaṭa upādānaya kumakda kiyalā ahanna budurajāṇan vahansē pennanavā ævilena ginnaṭa dara upādānayi. dæn hon̆da pæhædili deyak. īṭa
다른 방식으로는 이 upādāna가 또 다르게 쓰입니다. Vacchagotta paribbājaka가 Buddha께 묻습니다. '스승이시여, 이 타오르는 불의 upādāna는 무엇입니까?' 이렇게 타오르는 불의 upādāna가 무엇이냐고 묻자 Buddha께서는 타오르는 불의 upādāna는 장작이라고 보여 주십니다.
upādānayi. dæn hon̆da pæhædili deyak. īṭa passē ahanavā vacaka paridrājita svāmīni uḍa yana gini siḷuvaṭa gini satuvaṭa upādānaya vennē monavada? vaca uḍa yana ginituvaṭa hulan̆ga upādānayi kiyalā mama tavā. mē ākārayen budupiyāṇan
이것은 아주 분명한 것입니다. 그 뒤 Vacchagotta paribbājaka가 묻습니다. '스승이시여, 위로 솟는 불꽃의 upādāna는 무엇입니까?' 'Vaccha여, 위로 솟는 불꽃의 upādāna는 바람이다'라고 하십니다.
kiyalā mama tavā. mē ākārayen budupiyāṇan vahansē dēśanā karanavā upādānaya dennē depolak hita sambandha tænak. ginnayi darayi atara hita sambandhayak tibuṇē næha. uḍana giniṭuvayi huḷarayi atarin hitaka sambandhayak tibuṇē nǣ. namut upādānayak depalema tibuṇa bava pennanavā. ehenam metanadi dakinna ōnē
이렇게 Buddha께서는 upādāna가 두 쪽 사이에 마음의 이어짐이 없는 곳에서도 쓰인다는 것을 설하십니다. 불과 장작 사이에는 마음의 이어짐이 없었습니다. 위로 솟는 불꽃과 바람 사이에도 마음의 이어짐은 없었습니다. 그러나 두 쪽 모두에 upādāna가 있었음을 보여 주십니다.
bava pennanavā. ehenam metanadi dakinna ōnē upādāna kiyana vacanayaṭa kænaṭa obana artha tiyenavā. paṭalavā ganna nætuva hariyaṭa artha tērum gattahama apiṭa dharmaya tōrāganna hækiyāva læbenavā. ē nisā etana upādānaya kivva vena
그러면 여기서 보아야 할 것은, upādāna라는 낱말에는 자리에 맞는 뜻들이 있다는 것입니다. 헷갈리지 않고 뜻을 바르게 이해하면 우리는 dharma를 가려낼 수 있게 됩니다.
læbenavā. ē nisā etana upādānaya kivva vena arthayakin ē vagēma satvayekgē særihærīmē sasara gamana haṭaganna hædena upādānaya tava arthayak. namut padayē ekayi. upādāna kiyana vacanaya. ē vagēma mē paṭicca samuppādaya tuḷa pennana mē pada peḷa tuḷa ē penana mūla arthayak padārthayak tiyenavā. api padārthayak tōraganna ōnē ē
그러므로 거기서 말한 upādāna는 다른 뜻이고, 중생이 떠도는 saṃsāra의 길이 생겨나게 하는 upādāna는 또 다른 뜻입니다. 그러나 낱말은 하나, upādāna라는 낱말입니다. 마찬가지로 이 paṭicca samuppāda에서 보여 주는 낱말들 안에도 드러나는 밑뜻, 낱말의 뜻이 있습니다.
tiyenavā. api padārthayak tōraganna ōnē ē padārthayen ē kāraṇaya apiṭa avaśya tana yedenakoṭa ē yedena kāraṇaya keban̆dut eban̆du deyakda mē ākārayen upādāna vennē eādi vaśayen tōraganna ōnē. ehenam dæn api
우리는 그 낱말의 뜻을 가려내야 하고, 그 뜻을 바탕으로 그 일이 우리가 필요한 자리에 쓰일 때, 쓰이는 그 일이 어떤 것이든 그런 식으로 upādāna가 된다고 가려내야 합니다.
vaśayen tōraganna ōnē. ehenam dæn api dakinna ōnē upādāna vena karanavā kiyannē mokak venavā kiyannē mokakda? upenavā āsannaya. ādāna kiyanavā ædenavā. āsannayaṭa ædī siṭinavā. āsanna kāraṇaya venavā. yamak siddha venakoṭa yamkisi deyak goḍanægilā tiyenakoṭa ē goḍanægīmaṭa hō siduvena kriyāvaliyaṭa hō āsannavama kriyātmaka vīmaṭa āsannama kāraṇaya vaśayen ædī siṭina vaktaya hō hētuva kumakda? anna ēka enavā upādāna vuṇā kivvē anna ēkayi. upādānayen hiṭiyā. āsannama ædilā hiṭiyā. ē kāraṇaya siddha venna. anna ē vagē
그러면 이제 우리가 보아야 할 것은, upādāna가 된다, upādāna 한다는 것이 무엇이냐입니다. 'upa'는 가까이라는 뜻이고, 'ādāna'는 끌려온다는 뜻입니다. 가까이 끌려와 있는 것, 가장 가까운 까닭이 되는 것입니다. 무엇이 일어날 때, 무엇이 쌓여 이루어져 있을 때, 그 쌓임이나 일어나는 과정이 곧바로 움직이도록 가장 가까운 까닭으로서 끌려와 있는 요인이나 원인이 무엇입니까? 바로 그것을 upādāna가 되었다고 말한 것입니다. upādāna로 있었습니다. 그 일이 일어나도록 가장 가까이 끌려와 있었습니다.
hiṭiyā. ē kāraṇaya siddha venna. anna ē vagē yamkisi tænakadī mē taṇhāva mul karenna ælunahama mē sasara gamanaṭa hētu vena atyāvaśya kāraṇaya siddha venna āsannava ælilā bæn̆dilā hiṭina avasthāvak tiyenavā. menna mēkaṭa āpahama kiyanavā taṇhā paṭaccayā upādānaṁ kiyana upādāna kiyana siddhāntaya siddha vuṇā. kāmaya mul
그와 같이 어떤 곳에서 이 taṇhā를 뿌리로 삼아 들러붙으면, saṃsāra의 길의 원인이 되는 꼭 필요한 일이 일어나도록 가까이 들러붙고 묶여 있는 때가 있습니다. 이것을 두고 'taṇhā paccayā upādānaṃ'이라는 upādāna의 원리가 일어났다고 합니다.
kiyana siddhāntaya siddha vuṇā. kāmaya mul karagena bhavaya mul karagena ē vagēma mityā dr̥ṣṭiya mul karagena ē vagēma mē ākāra kiḷuvaṭa mul karagena mē ākārayen lōka satvayā mē sasara gamanaṭa hētu vennā vū tænvala bæn̆denavā. menna mē nisā mokada vennē lōka satvayāṭa upādāna kiyana koṭasak siddha venavā. dæn
kāma를 뿌리로 하고, bhava를 뿌리로 하고, 또 micchā diṭṭhi를 뿌리로 하고, 또 이런 갖가지 방식을 뿌리로 하여, 이렇게 세상 중생은 saṃsāra의 길의 원인이 되는 곳들에 묶입니다. 이 때문에 세상 중생에게 upādāna라는 부분이 일어납니다.
upādāna kiyana koṭasak siddha venavā. dæn metanadi dakinna ōnē mē upādānaya piḷiban̆dava mokakda mē upādānaya kiyannē eka tavat vigraha karalā tērum araganna ōnē.
이제 여기서 보아야 할 것은, upādāna에 대해, 이 upādāna란 무엇인지를 더 풀어서 이해해야 한다는 것입니다.
paṁcaskandhayat, paṁca upādānaskandhayat ekakda dekakda kiyana kāraṇaya avasthāvaka bhikṣūn vahansēlā atara budupiyāṇan vahansē væḍa inna kālē praśnayak matu vuṇā. menna mē praśnaya matu vana velāvēdī ē upādānaskandhaya kiyannē mokakda kiyalā mē praśnaya matu vecca velāvēdī anna ē upādānaya kumakda kiyalā ahanakoṭa budupūn vahansēlā kiyanavā paṁcaskandhayamayi paṁca upādānaskandhaya kiyannē.
pañcakkhandha와 pañca upādānakkhandha가 하나인가 둘인가 하는 문제가, Buddha께서 계시던 때 어느 날 bhikkhu들 사이에서 일어났습니다. 이 물음이 일어났을 때, upādānakkhandha란 무엇인가, 그 upādāna는 무엇인가 하고 물으니, 스님들은 pañcakkhandha가 곧 pañca upādānakkhandha라고 말합니다.
samahara aya etakoṭa mēka tērum ganna bæhama citta næmati grahapati anāgāmī velā hiṭapu upāsaka kenek dharmaya piḷiban̆da hasala dænīmak tiyena kenek ē sthānayaṭa āpu velāvaka anna hon̆da kenek āma dharmaya gæna danna kenek api citta grahapatigiyan mē ahama kiyalā bu ara kiyana istūn vahansēlā mē ākārayen citta grahapatigen mē kāraṇaya æhuvā. ē velāvēdī citta grahapati ahanavā.
어떤 이들이 이것을 이해하지 못하던 때, anāgāmī가 된 upāsaka이자 dharma에 깊은 앎을 지닌 Citta gahapati가 그곳에 왔습니다. 그러자 '좋은 사람이 왔다, dharma를 아는 사람이니 Citta gahapati에게 이것을 물어보자' 하고 그 bhikkhu들이 Citta gahapati에게 이 일을 물었습니다. 그때 Citta gahapati가 되묻습니다.
hon̆dayi ehenam menna mē ṭika tērum araganna. kaḷu goṇekuyi sudu goṇekuyi innavā. mē gon dennā gonada nǣ gonnu dennet venavā. sǣnak aragena gæṭa gahanavā. dæn gombānada dæn gona goṇu dennā venama innakoṭat gombāna nemeyi. sǣna venama tiyenavaṭat bānaṭa ayiti næha. gonnu dennā sǣnen bæn̆dunahama go bānak haṭagattā vāyek. upādānayak haṭaganna
'좋습니다, 그러면 이것을 이해해 보십시오. 검은 소 한 마리와 흰 소 한 마리가 있습니다. 이 두 소가 한 쌍의 멍에 소입니까? 아닙니다, 그저 소 두 마리일 뿐입니다. 밧줄을 가져와 매어 묶습니다. 이제 한 쌍입니까? 두 소가 따로 있을 때는 한 쌍이 아닙니다. 밧줄이 따로 있어도 쌍에 속하지 않습니다. 두 소가 밧줄로 묶이면 한 쌍이 생긴 것입니다.'
bānak haṭagattā vāyek. upādānayak haṭaganna nam anna paṁcaskandhayaṭa chanda rāgayen bæn̆dunahama anna ē chanda rāgayē bæn̆dīma hētu karagena paṁca upādānaskandhaya haṭagannavā. menna upādānaya haṭagænīma kiyannē mokakda?
upādāna가 생기려면, pañcakkhandha에 chanda-rāga로 묶일 때 그 chanda-rāga의 묶임 때문에 pañca upādānakkhandha가 생겨납니다. 그러면 upādāna가 생긴다는 것은 무엇입니까?
paṁcaskandhaya piḷiban̆dava yam chanda rāgayak ætda anna ē chanda rāgaya nisā tamayi mē upādānaya haṭagannē. dæn hon̆din tērum araganna ōnē paṁcaskandhaya piḷiban̆da chanda rāgaya kiyanakoṭa mē upādānaya haṭagattē kumak allagenada? rūpaskandha, vēdanā skandha, saṁgnā skandha, saṁkhāra skandha, viññāṇa skandha kiyalā.
pañcakkhandha에 대해 어떤 chanda-rāga가 있다면, 바로 그 chanda-rāga 때문에 이 upādāna가 생겨납니다. 이제 잘 이해해야 합니다. pañcakkhandha에 대한 chanda-rāga라 할 때 이 upādāna는 무엇을 붙잡고 생겼습니까? rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha입니다.
menna mē skandha pahakin lōkayaṭa ayiti satva pudgala dravvya vastu sahita siyaluma lōkaya sambandha vena ākārayē satvayek saha sambandha vena ākārayat menna mē ākārayen skandha pahakin vigraha venavā. menna mē skandha paha
이 다섯 khandha로, 세상에 속한 중생과 사람과 물건을 포함한 온 세상이 이어지는 방식, 곧 중생 하나와 그 이어지는 방식이 이렇게 다섯 khandha로 풀이됩니다.
pahakin vigraha venavā. menna mē skandha paha piḷiban̆dava ēvā hari vædagat priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyalā mē ākārayen nitya vaśayen, sæpa vaśayen, ātma vaśayen dr̥ṣṭiya aragena eban̆da dr̥ṣṭiyakin bæn̆dunā nam ræn̆dunā nam menna mē velāvēdī ehi bæn̆dī siṭina svabhāvayak enavā. mānasikatvayak goḍanægenavā. atahæra damalā yanna bæhæ. ē æsulen mohotakvat ivat venna hitennē næha.
이 다섯 khandha에 대해 그것들이 아주 소중하고 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고, 이렇게 nicca로, sukha로, atta로 diṭṭhi를 받아들여 그런 diṭṭhi로 묶이고 매여 있다면, 이때 거기에 묶여 있는 성질이 생깁니다. 마음 상태가 쌓입니다. 놓고 갈 수 없습니다. 그 가까이함에서 한순간도 벗어나고 싶지 않습니다.
ehenam rūpaskandhaya rūpa æsuru kirīmen ivat venna hitennē næha. læbena vēdanāvangen ǣt velā inda hitennē næhæ. ēvā æsuru karalā priyamanāpaya duk vimin hitenavā. ē vagēma læbena læbena saṁgnāvan pasupasa ham̆bānna hitenavā. eban saṁkhāra
그러면 rūpakkhandha, 곧 rūpa를 가까이함에서 벗어나고 싶지 않습니다. 받는 vedanā들에서 멀어져 있고 싶지 않습니다. 그것들을 가까이하며 즐거움을 누리고 싶어집니다. 또 받는 saññā들을 뒤쫓고 싶어집니다.
saṁgnāvan pasupasa ham̆bānna hitenavā. eban saṁkhāra goḍanagamin īṭa anukūlava ē mādhyaya suddha karaganna ē mādhyaya æn hitenavā. ē vāgēma
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
karaganna ē mādhyaya æn hitenavā. ē vāgēma eban̆du dēval goṇu karagatta mānasikatvayak viññāṇaya vaśayen goḍanægāgena ē tuḷa mē pævætma genanavā ælilā bæn̆dilā. menna mē ākārayen ēvayē bæn̆dena svabhāvayak tiyenavā. galavalā ivat karanna bæri vidihaṭa bæn̆dena svabhāvayak. menna mē svabhāvayaṭa pat vunahama kiyanavā upādānayaṭa patvuṇā. ehenam mē
또 그런 것들을 모아 놓은 마음 상태를 viññāṇa로 쌓아 올려, 그 안에서 이 있음을 이어 가며 들러붙고 묶입니다. 이렇게 그것들에 묶이는 성질이 있습니다. 풀어 떼어 낼 수 없게 묶이는 성질입니다. 이런 성질에 이르면 upādāna에 이르렀다고 합니다.
kiyanavā upādānayaṭa patvuṇā. ehenam mē vidiyaṭa mē ākārayen mē upādānaya vigraha karaganna puḷuvan. ē vagēma rūpa upādānaskandha, vēdanā upādānaskandha, saṁgnā upādānaskandha, saṁkhāra upādānaskandha, viññāṇa upādānaskandha kiyalā skandha pahakaṭa bæn̆dena hædena svabhāvayenut mē upādānaya kiyavenavā. ē vagēma
그러면 이런 식으로 upādāna를 풀이할 수 있습니다. 또 rūpa upādānakkhandha, vedanā upādānakkhandha, saññā upādānakkhandha, saṅkhāra upādānakkhandha, viññāṇa upādānakkhandha라고, 다섯 khandha에 묶이고 엮이는 성질로도 이 upādāna를 말합니다.
svabhāvayenut mē upādānaya kiyavenavā. ē vagēma rūpa piḷiban̆dava vēdanā śabda piḷiban̆da, gaṇandha piḷiban̆da, rasa piḷiban̆da, sparśa, dharma piḷiban̆da yam bæn̆dīmak ætda ē ākārayenma mē upādānaya gæna mesēma san̆dahan venavā. ē nisā api dakinna
또 rūpa에 대해, sadda에 대해, gandha에 대해, rasa에 대해, phoṭṭhabba와 dhamma에 대해 어떤 묶임이 있다면, 그와 똑같이 upādāna에 대해 이렇게 말해집니다.
gæna mesēma san̆dahan venavā. ē nisā api dakinna ōnē yam tenaka upādāna vaśayen bæn̆denavā nam mokakda vennē? anna ē ākārayen yamkisi bæn̆dīmak ætda? mē lōkaya vaṭinavayi kiyana hæn̆gīmen mamaya magē yana dr̥ṣṭiyakin mē lōkayaṭa ælilā bæn̆dilā mē lōkaya aṭaraganna bæri vidihē mānasikatvayak gonna ægunahama kiyanavā upādānayaṭa patvuṇā. menna mē ākāraya tamayi
그러므로 우리가 보아야 할 것은, 어느 곳에 upādāna로 묶인다면 무엇이 일어나느냐입니다. 그렇게 어떤 묶임이 있습니까? 이 세상이 값지다는 느낌으로, '나'와 '내 것'이라는 diṭṭhi로 이 세상에 들러붙고 묶여 이 세상을 놓을 수 없는 마음 상태가 쌓이면 upādāna에 이르렀다고 합니다.
upādānayaṭa patvuṇā. menna mē ākāraya tamayi sasara gamanaṭa hētu vena satvayā bhavayen bhavaya atdævīn atdævaṭa særisaranna hētu vennē menna meban̆du mānasikatvaya. anna ē kiyana upādānaskandhaya api tērum araganna ōnē.
바로 이런 마음 상태가 saṃsāra의 길의 원인이 되어 중생이 bhava에서 bhava로, 몸에서 몸으로 떠돌게 합니다. 그 upādānakkhandha를 우리는 이해해야 합니다.
eban̆dunnā upādānaskandhaya tuḷin apiṭa mē kiyana dharma mārgaya tērum gattā nam upādānaya upādānaya hæṭiyaṭa vaṭahāgannavā. upādānayaṭa hētuva vaṭahā gannavā. upādāna nirōdhaya nisā ætivennā vū śānta vū paṇita vū nivana tērum gannavā. upādāna nirōdha karana mārgaya vaṭahā gannavā kiyana menna mē kāraṇā hatara piḷiban̆da dænīma pahaḷa vuṇā nam upādānaya piḷiban̆da gnāna hatarak pahaḷa vuṇā kiyana kāraṇaya apiṭa ahanna dakinna læbenavā. dænaganna puḷuvan venavā. anna ehema tērum gattā
그런 upādānakkhandha를 통해 우리가 이 dharma의 길을 이해했다면, upādāna를 upādāna로 알아차립니다. upādāna의 원인을 알아차립니다. upādāna nirodha로 생기는 고요하고 뛰어난 nibbāna를 이해합니다. upādāna를 nirodha 하는 길을 알아차립니다. 이 네 가지에 대한 앎이 생겼다면 upādāna에 대한 네 가지 ñāṇa가 생겼다는 것을 우리가 듣고 보고 알 수 있게 됩니다.
puḷuvan venavā. anna ehema tērum gattā nam upādānaya mul karagena upādānayaṭa hētuva dækalā, upādāna nirōdha karalā upādāna nirōdhayen karana mārgaya anugamanaya karagattahama anna ē nirōdha kirīmē kāryaya siddha venavā. mē ākārayen utun nivan sākṣāt kirīmē hækiyāva pahaḷa venavā. hon̆din tērum araganna
그렇게 이해했다면, upādāna를 바탕으로 upādāna의 원인을 보고, upādāna를 nirodha 하고, upādāna nirodha로 가는 길을 따르면 그 nirodha의 일이 이루어집니다. 이렇게 가장 높은 nibbāna를 깨달아 이룰 수 있는 힘이 생겨납니다.
hækiyāva pahaḷa venavā. hon̆din tērum araganna ōnē menna mesē upādānaya tērum ganna ōnē. upādānaya nisā æti vennā vū bhavaya tērum araganna ōnē. ehenam upādānaya mokada vennē? bhavayaṭa hētu venavā. bhavayē jātiyaṭa hētu venavā. jātiya, jarā maraṇādī dukkhandarāvaṭa hētu venavā kiyana kāraṇaya paṭicca samuppannava vigraha venavā. ada api tērum araganna ōnē
잘 이해해야 합니다. 이렇게 upādāna를 이해해야 합니다. upādāna 때문에 생기는 bhava를 이해해야 합니다. 그러면 upādāna는 어떻게 됩니까? bhava의 원인이 됩니다. bhava는 jāti의 원인이 됩니다. jāti는 jarā·maraṇa 같은 괴로움 덩어리의 원인이 된다는 것이 paṭicca samuppāda로 풀이됩니다.
vigraha venavā. ada api tērum araganna ōnē anna ē ākārayen dæn upādānaya kiyannē mokakda kiyalā api tērum gattā. upādānayaṭa hētuva mokakda kiyalā bæluvā taṇhā, paṭhayā, upādāna kiyana siddhāntaya paridi. ælīmen bæn̆dīmen yam tenaka hita haṭagattā nam ēka priyayi manāpayi kiyalama balanna paṭan gattā nam priyamanāpa āśvāda janaka anḍamin mānasikatvaya goḍanægā gattē. ēka aṭaællā dālā yanna bæri væḍīmak haṭagannavā.
오늘 우리는 그렇게 이해해야 합니다. 이제 upādāna가 무엇인지 우리는 이해했습니다. upādāna의 원인이 무엇인지를 'taṇhā paccayā upādānaṃ'이라는 원리에 따라 살펴보았습니다. 들러붙음과 묶임으로 어느 곳에 마음이 생겼다면, 그것을 사랑스럽고 마음에 든다고만 보기 시작했다면, 사랑스럽고 마음에 들고 단맛을 주는 것으로 마음 상태를 쌓아 올린 것입니다. 그러면 그것을 떼어 놓고 갈 수 없는 묶임이 생겨납니다.
yāḷukamak haṭagattahama hita mitrakamak haṭagattahama ḷan̆ga æsuraṭa pat vunahama mokada vennē? ḷan̆ga æsura nisā mēka atlla yanna bæri, dālā yanna bæri væn̆dīmak haṭagannavā. menna mē ākārayen taṇhā upādānayaṭa hētu vena ākārayē mē ākārayen tērum araganna ōnē. ehenam
벗함이 생기면, 마음의 우정이 생기면, 가까이 어울리게 되면 어떻게 됩니까? 가까운 어울림 때문에 이것을 놓고 갈 수 없고 버리고 갈 수 없는 묶임이 생겨납니다. 이렇게 taṇhā가 upādāna의 원인이 되는 방식을 이렇게 이해해야 합니다.
mē ākārayen tērum araganna ōnē. ehenam upādānaskandhayak haṭagattā nam upādānaskandha pahakaṭa bedena api rūpa upādānaskandhaya kiyalā ekak kivvā. monavada etana kivvē rūpa rūpa rūpa saddha rūpa dandha rūpa rasa rūpa koṭṭabba rūpa etakoṭa mē kiyannā okkoma dharma rūpa manō rūpa vaśayenut gæna menna mē ākārayen rūpayan opanilā pēnavā nam manasaṭa vidyāmāna venavā nam matuvelā pēnavā nam varṇavatva ē vagēma ākāra ætuva hæḍatala sahitava yam ākārayen opmælā pēna yamak æḍa mēvā tamayi manasaṭa gōcara vena rūpa kiyalā kivvē. ehenam rūpa rūpa
그러면 upādānakkhandha가 생겼다면, 다섯 upādānakkhandha로 나뉘는 것 가운데 우리는 rūpa upādānakkhandha라는 하나를 말했습니다. 거기서 무엇을 말했습니까? rūpa-rūpa, sadda-rūpa, gandha-rūpa, rasa-rūpa, phoṭṭhabba-rūpa, 그리고 이 모든 것을 dhamma-rūpa, mano-rūpa로도 보았습니다. 이렇게 rūpa들이 도드라져 보인다면, 마음에 드러난다면, 솟아올라 보인다면, 빛깔을 띠고 또 모양과 꼴을 갖추어 어떤 식으로든 두드러져 보이는 것이 있다면, 바로 이것들이 마음의 대상이 되는 rūpa라고 말한 것입니다.
vena rūpa kiyalā kivvē. ehenam rūpa rūpa sabda rūpa ēvat yamkisi ākārayen mē ākārayi kiyalā ākāra matuvilā tiyenavā. gandha rūpa gandhayaka svabhāvaya rasa rūpa rasayaka svabhāvaya mē okkama rūpa kiyana koṭasalayi væṭennē. menna mē balannāmayan haṭagatta skandhayak kiyannē podiyak maha kan̆dak kandak kiyana ekayi skandha kiyannē. rūpaskandha kiyannē menna mē goḍa
그러면 rūpa-rūpa, sadda-rūpa, 그것들도 어떤 식으로 '이런 모습이다' 하고 모습이 드러나 있습니다. gandha-rūpa는 냄새의 성질, rasa-rūpa는 맛의 성질이며, 이 모두가 rūpa라는 부분에 들어갑니다. 이렇게 보면 쌓여 생긴 khandha란 꾸러미, 큰 덩이, 더미라는 뜻이며 그것이 khandha입니다.
kiyannē. rūpaskandha kiyannē menna mē goḍa gahalā api hadāgatta goḍak. manasē goḍagahaganna mē ākārayan nisā mokakda vennē? api ḷan̆ga haṭagannavā mēvā hari priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyana mē hæn̆gīmaṭa badāgena rūpaskandhaya rūpa upādānaskandhayak karagannavā. anna ēban̆da rūpayan kelehi vaṭinavayi kiyalā bæn̆dunāma ræn̆dunahama anna ē tuḷin haṭagannā vū deyak tamayi api rūpa upādānaskandhaya kivvē. etakoṭa
rūpakkhandha란 이렇게 쌓아 올려 우리가 만든 더미입니다. 마음에 쌓아 올린 이런 모습들 때문에 무엇이 일어납니까? 우리에게 이것들이 아주 사랑스럽고 마음에 들고 좋다는 느낌이 생기고, 그 느낌을 끌어안아 rūpakkhandha를 rūpa upādānakkhandha로 만듭니다. 그런 rūpa들을 값지다고 여겨 묶이고 매이면, 그것을 통해 생기는 것을 우리는 rūpa upādānakkhandha라고 했습니다.
tamayi api rūpa upādānaskandhaya kivvē. etakoṭa vēdanā upādānaskandhaya kiyalā api kivvē ēt ē upādānaya pennapu tavat ē rūpayan ætula læbū tava kramayak. mē rūpaya priyayi, manāpayi, yahapatayi, nittayi, sæpayi, ātmayi kiyana dr̥ṣṭiyen mēvā allagena æsuru karanna giyā nam mokada vennē? anna ē velāvēdī api tuḷa æti venavā ektarā deyak. ē piḷiban̆dava bæn̆dīmak haṭagannavā. anna ē æti venakoṭa mokakda apiṭa æti vennē? anna rūpa
그러면 vedanā upādānakkhandha라고 한 것도 upādāna를 보여 주는 또 다른 방식으로, 그 rūpa들 안에서 얻는 것입니다. 이 rūpa가 사랑스럽고 마음에 들고 좋고 nicca이고 sukha이고 atta라는 diṭṭhi로 이것들을 붙잡아 가까이하려 했다면 어떻게 됩니까? 그때 우리 안에 어떤 것이 생깁니다. 그것에 대한 묶임이 생깁니다. 그것이 생길 때 우리에게 무엇이 생깁니까?
venakoṭa mokakda apiṭa æti vennē? anna rūpa piḷiban̆dava ætivena dænīmak vindanayak. ēvā priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyalā hæn̆gīmak aragattot, āśvāda sahagata vagattot sæpa vēdanā vaśayen bidinavā. ēkaṭa viruddha deyak enavayi kiyalā dænagattot kaṭuka deyak matuvenavā kiyalā dænagattot ē sparśayak nam āvē. duk vēdanā kiyalā api ēken duk venavā. duk vina pættaṭa væṭenavā. ehenam
rūpa에 대해 생기는 앎, 곧 누림입니다. 그것들을 사랑스럽고 마음에 들고 좋다고 느낌을 받아들이면, 단맛이 있는 것으로 받아들이면 sukha vedanā로 누립니다. 그와 반대되는 것이 온다고 알면, 쓴 것이 드러난다고 알면, 그런 phassa가 왔다면 dukkha vedanā라 하여 우리는 그것으로 괴로워합니다. 괴로움을 누리는 쪽으로 떨어집니다.
venavā. duk vina pættaṭa væṭenavā. ehenam mē ākārayen sæpa, vēdanā, duk vēdanā kiyana dekaṭama madhyastha deyak āvot upēkṣā vēdanā kiyalā ē tattvayaṭa gannavā. menna mē ākārayen sæpayi kiyalā hitulā ælenavā nam ē vagēma viruddha deyak enakoṭa gæṭennē okkomak nida ælena dē rækagannamayi. ehenam ē san̆dahā api ē pasu paḷa ham̆bā gihillā atharinna bæriva eban̆du vēdanāvala ælīmak karana mēvaṭa kiyanavā vēdanā upādānaskandha menna mē
그러면 이렇게 sukha vedanā와 dukkha vedanā 둘 다에 치우치지 않는 것이 오면 upekkhā vedanā라고 그 상태로 받아들입니다. 이렇게 sukha라고 생각하여 들러붙고, 또 반대되는 것이 올 때 부딪치는 것도 모두 들러붙는 것을 지키기 위해서입니다. 그러면 그것을 위해 우리는 그 뒤를 쫓아가 놓지 못하고 그런 vedanā들에 들러붙습니다. 이것을 vedanā upādānakkhandha라고 합니다.
mēvaṭa kiyanavā vēdanā upādānaskandha menna mē ākārayen rūpa vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mē avasthāvanṭa bæn̆dilā hæn̆dilā yana mānasikatvaya goḍannægennē ætta æti ākārayen nopenī niccayi, sæpayi, ātmayi kiyana mē dr̥ṣṭiyen bæn̆dilā ē anuva kalpanā karapu nisā. ē nisā api dakinna ōnē
이렇게 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이 경우들에 묶이고 엮여 가는 마음 상태가 쌓이는 것은, 있는 그대로 보지 못하고 nicca, sukha, atta라는 diṭṭhi로 묶여 그에 따라 생각했기 때문입니다.
karapu nisā. ē nisā api dakinna ōnē upādānayaṭa hētu vuṇē mokada vaṭinavā kiyalā āpu hæn̆gīma vaṭinā bavak nǣha kiya dharmānusūlava dakinakoṭa anicca vaśayen dukkha vaśayen anatta vaśayen dækkā nam ē upādāna karapu kāraṇaya upādānaya næmati dharmatāvaya anna dakinavā ælenna bæn̆denna harayak mē lōkē nǣha nēda kiyana ā væṭahīma enavā. menna mē væṭahīma
그러므로 우리가 보아야 할 것은, upādāna의 원인이 된 것은 값지다는 느낌이었으니, 값진 것이 없다고 dharma에 맞게 보아 anicca로, dukkha로, anatta로 보았다면, 그 upādāna 한 일, upādāna라는 dharma의 성질을 보게 됩니다. '들러붙고 묶일 알맹이가 이 세상에는 없구나' 하는 깨달음이 옵니다.
kiyana ā væṭahīma enavā. menna mē væṭahīma enakoṭa mokada vennē? upādānayaṭa tibena avasthāva næti yanavā yathābōdhaya læbenakoṭa upādāna nirōdha venavā. anna upādānaya udā vennē ættayaṭa pat vunahama mokada vennē? ē tænat tāṭa sasara gamanaṭa ehē tiyena bæn̆dīmak tiyavuna nam eka kaḍīmak etanat kaḍalā giyā nam eyin ehāṭa upādā nirōdha nam bhava nirōdhayi, bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi. jāti nirōdhanaṁ jarā maraṇa sōka paridēva dukkha dōmana supāyana siyallama nirōdhayi kiyana tattvayaṭa patvelā nirōdhayen nivan śāntiya udā karagannavā.
이 깨달음이 오면 어떻게 됩니까? upādāna가 설 자리가 사라집니다. 있는 그대로의 앎을 얻으면 upādāna가 nirodha 됩니다. 그렇게 진실에 이르면 어떻게 됩니까? 그 사람에게 saṃsāra의 길로 이어지는 묶임이 있었는데 그 고리 하나가 거기서 끊어졌다면, 그 너머로는 upādāna nirodha면 bhava nirodha이고, bhava nirodha면 jāti nirodha이며, jāti nirodha로 jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa 모두가 nirodha라는 상태에 이르러, 그 nirodha로 nibbāna의 고요를 이룹니다.
menna mē ākārayen upādāna nirōdha karalā mesē labāganna nam upādānayangē ādīnava dakinna ōnē. athærīm novælī nidī mē ānisaṁsayavat nivana ānisaṁsa dakinna ōnē. dharmānukūlava mesē yathārthayen sihi karanna paṭan gattahama ārya mārgaya pūrṇaya venna ēkamayaṭayi. anna esē ārya mārgaya pūrṇaya kiyana upādāna nirōdha karalā utuni nivan sākṣāt karalā adhiṣṭhāna karaganna sǣma denāṭa ehapatak vēvā.
이렇게 upādāna를 nirodha 하여 이것을 얻으려면 upādāna들의 ādīnava를 보아야 합니다. 놓아 버림의 ānisaṃsa, nibbāna의 ānisaṃsa를 보아야 합니다. dharma에 맞게 이렇게 있는 그대로 마음에 새기기 시작하면 그것이 곧 ariya magga가 채워지는 길입니다. 그렇게 ariya magga를 채워 upādāna를 nirodha 하고 가장 높은 nibbāna를 깨달아 이루기를 다짐하는 모든 이에게 좋은 일이 있기를 바랍니다.
sittācamhi sabataṁ puñña sampadaṁ sabbē dēvānumōdantō sabbē bhūtānumōdantō sabbē sattānumōdantū sabba sampatti siddhiyā idammē puññaṁ āsavakhayāvaṁ hōti sabba dukkhā pamuccati
지금까지 우리가 쌓은 이 puñña를 모든 deva가 함께 기뻐하기를, 모든 bhūta가 함께 기뻐하기를, 모든 중생이 함께 기뻐하여 모든 복을 이루기를. 이 나의 puñña가 āsava를 다하게 하기를, 모든 dukkha에서 벗어나기를.