와하라까 코리아
CD022-11

CD022 · 11번째 · 1시간 22분 · 원문 녹음

dharma desanā 1

ධර්ම දේශනා 1

hon̆dayi ada api apē dharma sākacchādī ārambha karamu. ada davasala api praśna samūhayakma læbilā tiyenavā. ekin eka aragena avasthāva hæṭiyaṭa api ē praśna sākacchā karanna balāporottu karamu. api mē keṭīma

좋습니다. 오늘 우리의 dharma 이야기를 시작합시다. 오늘은 질문을 여럿 받았습니다. 하나씩 가져와서 형편에 따라 그 질문들을 이야기해 보려 합니다.

balāporottu karamu. api mē keṭīma praśnayak ahalā tiyenavā mulinma dænagata yutu praśnayak ahanna. oya budun vahansēgē dahama kumakda? unvahansē pennana vimukti māgaya kumakda kiyalā keṭiyen saralō pahadalā diṭa kiyalā ma ilīmak karalā tiyenavā.

가장 짧으면서도 맨 먼저 알아야 할 질문을 하셨습니다. 부처님의 dharma 는 무엇인가? 그분이 보여 주신 vimutti 의 길은 무엇인가? 짧고 쉽게 풀어 달라고 청하셨습니다.

budurajāṇan vahansē pennana dahama piḷiban̆dava menna meccara pradhānama kāraṇaya satvayāṭa yam asāhanayak tiyenavānam. anna ē asānayaṭa hētuva mokakda? ē asānaya goḍanægavā nam ēkē navagannē kohomada? ēkaṭa navattana mārgaya mokakda?

부처님이 보여 주신 dharma 에서 가장 중요한 점은 이것입니다. 중생에게 어떤 괴로움이 있다면, 그 괴로움의 원인은 무엇인가? 그 괴로움이 쌓였다면 그것을 어떻게 멈추는가? 멈추게 하는 길은 무엇인가?

menna mēka tamayi budurajāṇan vahansēgē dharmayē mūla mūla haraya.

바로 이것이 부처님 dharma 의 뿌리이자 알맹이입니다.

asānayak tiyenavā. asānayaṭa hētuvak tiyenavā. asānaya nirōdha karaganna kramayak tiyenavā. ē nirōdha karanna mārgayak tiyenavā. menna mē kiyana kāraṇā ṭika tamayi budu dahame pennannā vū mūlikama mē haraya otanayi tiyennē.

괴로움이 있다. 괴로움의 원인이 있다. 괴로움을 그치게(nirodha) 하는 방법이 있다. 그 nirodha 에 이르는 길이 있다. 바로 이 점들이 부처님 가르침이 보여 주는 가장 근본이며, 알맹이는 바로 여기에 있습니다.

caturārya satyaya kiyalā api kivvet ōkaṭa

우리가 cattāri ariyasaccāni 라고 부른 것이 바로 그것입니다.

etakoṭa asāhanayak tiyenavā nam monavada apiṭa asāhanayak ætivennē.

그러면 괴로움이 있다면, 무엇 때문에 우리에게 괴로움이 생기는가.

dæn mē asāhanaya tērum ganna ōnē.

이제 이 괴로움을 이해해야 합니다.

asāhanayak nætnam apiṭa mē dahmayen ætivayak nǣ.

괴로움이 없다면 우리에게 이 dharma 는 쓸모가 없습니다.

asāhanayak æti nisāma tamayi asahanayen midīmak avaśya karannē.

괴로움이 있기 때문에 괴로움에서 벗어남이 필요한 것입니다.

ehenam asāhanayak dækkē nætnam sahanayak vaśayen dækka nam ohuṭa mē dharmaya tuḷin ganna avaśyatāvayak næhæ. yam kiyanayak tiyenavā nam praśnayak næha.

그러니 괴로움을 보지 못하고 그것을 편안함으로 보았다면, 그에게는 이 dharma 에서 무엇을 얻을 필요가 없습니다. 편안함이 있다면 문제가 없지요.

sahanayak næti nisā ohuṭa sahanaya hoyāgena yana praśnayak tiyenavā.

편안함이 없기 때문에 그에게는 편안함을 찾아 나서야 하는 문제가 있습니다.

anna ē sahanayak hoyāgena yanavā nam ēka kumaka sahanayak hoyāgena yanavada?

그 편안함을 찾아 나선다면, 그것은 어떤 편안함을 찾아 나서는 것입니까?

dæn api hitamukō mehema deyak.

이제 이런 것을 생각해 봅시다.

api katāvak ahalā tiyenavā upamāvak miduraduva jalaya vāgē pēnavā. pipāsita muvahælā jalaya hoyāgena miruva passē lohu ban̆dinavā.

우리가 들어 본 이야기, 비유가 있습니다. 신기루가 물처럼 보입니다. 목마른 사슴들이 물을 찾아 신기루를 뒤쫓아 달려갑니다.

dæn īṭa passē api ahanavā ara girigō kiyannē api ara kiyannē muvō kiyannē apiṭa manussayō ṭikakma kiyalā. manussayanṭa pēnavā nam vatura pipāsayak ehema hædilā.

그다음 우리는 말합니다. 그 사슴이라는 것은 우리, 곧 사람들을 가리킨다고. 사람들에게 목마름 같은 것이 생겼다면,

ē pipāsayaṭa pirisaraṇak hoyāgannakoṭa jalaya vāgē pēnavā nam ehema menehi ǣta jala kadak pēnavā vāgē kānkāravala ara avurana vædunahama væli rat velā hiṭan uḍa nægenavā. ēka taraha gini gini pāṭa novanna

그 목마름을 풀 의지처를 찾을 때 무언가가 물처럼 보인다면, 이를테면 멀리 물줄기가 보이듯이, 사막에 햇볕이 내리쬐면 모래가 달아올라 열기가 위로 솟아오릅니다.

nægenavā. ēka taraha gini gini pāṭa novanna giri jālāvak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēka ǣtanan̆dan bæruhama pēnnē huḷan̆ga divisi disi yanavā. leladīmē yana ekak pēnavā. ara gindat ekkalā jalayak yanavā vāgē.

그것을 멀리서 보면 바람에 흔들리며 일렁이는 것처럼 보입니다. 그 열기와 함께 물이 흘러가는 것처럼.

itin adahanayaṭa jalaya hoyana pudgalayā miriguva tuḷin piḷisaraṇak hoyanavā nam ohuṭa kavadāvat ēka piḷisaraṇa mārgayak nemeyi.

그래서 목말라 물을 찾는 사람이 신기루에서 의지처를 찾는다면, 그것은 결코 의지처가 되는 길이 아닙니다.

namut mirin̆guva jalayayi kiyalama higena innavā nam ohu hæmedīmēma ēkema piḷiharaṇak illā hiṭenavā.

그러나 신기루를 물이라고 믿고 있다면, 그는 언제나 바로 거기서 의지처를 구하며 머물게 됩니다.

ē velayāṭa apiṭa kiyā denna venavā issellama ōka miriṁguva kiyalā. ōka jalaya nemeyi kiyalā.

그때 우리가 먼저 그에게 가르쳐 주어야 합니다. 그것은 신기루라고. 그것은 물이 아니라고.

anna jalaya bava danna næti ekak tiyenavā nam ohu vēgayenma pirisanāvan tiyāgena ē pasu pasama duvanavā.

그것이 물이 아님을 모르는 채라면, 그는 목마름을 안고 재빨리 그 뒤를 쫓아 달립니다.

hæbæyi menen̆guva pasu pasa duvalā kavadāvat jalaya hambavennē nǣha. jalaya vāgē pēnavā. gihin balanakoṭa praśnayak misā tava tavat pipāsaya væḍi karanavā. maraṇayaṭa pat karanavā misā kavada hari. ē tuḷin ōkaṭa sænasumak hamba vennē næha.

그러나 신기루를 쫓아 달려서는 결코 물을 얻지 못합니다. 물처럼 보일 뿐이고, 가서 보면 문제만 생기고 목마름은 더욱 커집니다. 죽음에 이르게 할 뿐, 그것으로 위안을 얻는 일은 결코 없습니다.

menna mē vagē miriguvak vannē lōkayaka āśvādayak pennum karanavā.

바로 이런 신기루처럼 세상은 assāda(달콤한 즐김)를 보여 줍니다.

āśvāda pipāsaya paṁcakāma āśvādaya pipāsita lōka satvayō paṁcakāmaya nætima pipāsaya saṁsin̆davā ganna niruvak passē yanavā vagē paṁcakāmaya vidyāmāna karana yamak ætanam ē passē yanavā. paṁcakāmaya æti karanna hētukārana vastu passē duvanavā. ē pēna āśvādaya balāgena

assāda 에 목마른, pañcakāma 의 assāda 에 목마른 세상 중생들은 pañcakāma 가 없어 생긴 목마름을 달래려고, 신기루를 쫓아가듯이 pañcakāma 를 드러내 주는 것이 있으면 그 뒤를 쫓아갑니다. pañcakāma 를 일으키는 원인이 되는 대상들을 쫓아 달립니다. 눈앞에 보이는 assāda 를 바라보며.

itin etakoṭa menna mē nisā mē āśvādayē ēka miriguvak hā samānava dækkē næti pudgalayā

그래서 이 때문에, assāda 를 신기루와 같다고 보지 못한 사람은,

budu dahamen mokakda pennalā hadana āśvādaya sænasu ēken ahagena pannana væḍaknē karannē. api

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēken ahagena pannana væḍaknē karannē. api sænasuma hoyāgena ī passē yanavā.

우리는 위안을 찾아 그 뒤를 쫓아갑니다.

itin kiyanavā ōka passē yanna epā kiyalā.

그런데 그것을 쫓아가지 말라고 합니다.

itin kohomada apē sænasuma næti æti vennē kohomada? etakoṭa praśnaṭa muhuṇa denavā.

그러면 우리의 위안은 어떻게 생기느냐? 그때 문제에 부딪힙니다.

paṁcakāma āśvādayan balāporottuven yana pudgalayā ē āśvādaya ādīnavayak hæṭiyaṭa pennalā ēkē yanna epā kivvot ehema tarahayi. kæmati nǣ ēka.

pañcakāma 의 assāda 를 바라며 가는 사람에게 그 assāda 를 ādīnava(재난)로 보여 주며 그리로 가지 말라고 하면 화를 냅니다. 그 말을 좋아하지 않습니다.

ara mēva passē jalaya kiyalā hitāgena dr̥ṣṭiyen inna tākkal oya passē jalaya hoyāgena yanna epā kiyanavā nam kæmati næha.

신기루를 물이라고 여기는 견해에 머무는 동안에는, 그 뒤로 물을 찾아가지 말라고 하면 좋아하지 않습니다.

apē balāporottu vena praśnayaṭa piḷitura hambunē nǣha kiyalā ara miriva passēma jalayagen duvanavā vāgē

우리가 바라는 문제의 답을 아직 얻지 못했다며 신기루 뒤를 물인 줄 알고 달리듯이,

paṁcakāma āśvādayak næti asahanayen ē paṁcakāma pipāsitiyā peḷenna asahanayen bērīmaṭa paṁcakāmayava pasema yanavānam yanavā nam ēka atlapan kiyanavaṭa kæmati nǣha. ēka sahana mārgaya nemeyi kiyanavaṭa kæmati nǣ.

pañcakāma 의 assāda 가 없어 생긴 괴로움, 그 pañcakāma 에 목말라 시달리는 괴로움에서 벗어나려고 pañcakāma 를 쫓아간다면, 그것을 내려놓으라는 말을 좋아하지 않습니다. 그것이 편안함의 길이 아니라는 말을 좋아하지 않습니다.

namut ē nisā tamayi avidyāvē væhunahama ætta pēnnē nætikama væhunahama pudgalayā hitanavā ēka tamayi āśvāda mārgaya kiyalā.

그러나 바로 그 때문에, avijjā 에 덮이면, 진실이 보이지 않는 어둠에 덮이면, 사람은 그것이야말로 assāda 의 길이라고 생각합니다.

budurajāṇan vahansē duka pennanna issellā pennuvā duka pennuvā vāgēma ōka dukak kiyana eka varahaganna nam. ōkaṭa dukaṭa hētuva tiyennē otana.

부처님은 무엇보다 먼저 dukkha 를 보이셨습니다. dukkha 를 보이신 것과 같이, 그것이 dukkha 임을 알아차리게 하시려고, 그 dukkha 의 원인이 바로 거기에 있다고 보이셨습니다.

duka yam tænakada tiyennē? dukaṭa hētuvat ēka væn̆dilā tiyenavā.

dukkha 가 어디에 있는가? dukkha 의 원인도 바로 거기에 붙어 있습니다.

dæn mokakda dukaṭa hētuva? āśvādātmaka hæn̆gīma.

그러면 dukkha 의 원인은 무엇인가? assāda 를 느끼게 하는 느낌입니다.

paṁcakāmayō āśvāda sahitayi paṁcakāmayō maṭa ōna kiyana hæn̆gīmak tiyenavānam. eyin magē asahanaya duru karaganna paṁcakāmayayi piḷisana kiyalā hitanavā nam ē hitanaṭa tākal ē pudgalayā mokata karannē paṁcakāmayangē āśvāda hoyāgena yanavā.

pañcakāma 에는 assāda 가 있다, 나는 pañcakāma 를 원한다는 느낌이 있다면, 그리고 그것으로 내 괴로움을 없애는 데 pañcakāma 가 의지처라고 생각한다면, 그렇게 생각하는 동안 그 사람이 하는 일은 pañcakāma 의 assāda 를 찾아다니는 것입니다.

paṁcakāmayangē āśvāda hoyāgena yanakoṭa ē pudgalayāṭa ē paṁcakāmaya vupak vinda avaśya karana væḍa piḷivilak tiyenavā.

pañcakāma 의 assāda 를 찾아다닐 때, 그 사람에게는 그 pañcakāma 를 누리는 데 필요한 일련의 과정이 있습니다.

anna duka æti karana væḍapiḷivela tiyennē paṁcakāmī næmati dukaṭa hētuva passē yanakoṭa dukaṭa hētuva duka nǣ.

dukkha 를 만드는 과정이 바로 거기 있습니다. pañcakāma 라는 dukkha 의 원인을 쫓아갈 때, dukkha 의 원인은 dukkha 로 보이지 않습니다.

dukaṭa hētuva priya svabhāvayen madhura svabhāvayen yuttayi. priya svabhāvayak madhura svabhāvayak æti nisāma lōka satvayō ē hoyāgena duka passē ham̆bā yanavā. ēkayi siddha vennē.

dukkha 의 원인은 사랑스러운 성질, 달콤한 성질을 지니고 있습니다. 사랑스럽고 달콤한 성질이 있기 때문에 세상 중생들은 그것을 찾아 dukkha 를 뒤쫓습니다. 일어나는 일이 바로 그것입니다.

hæbæyi dukaṭa hētuva miriguvak vāgē æti sē pennalā ēka ganna veleṭa yanakoṭa ē tava æs karanavā. tava æsatin pēnavā. ēka labāganna āyacarayākāra duk gena deena dēval ēkaṭa avaśya upakrama ādāgena ē passē ham̆bā yanavā.

그런데 dukkha 의 원인은 신기루처럼 있는 듯 보여서, 그것을 잡으러 가면 또 멀어집니다. 또 멀리 보입니다. 그것을 얻으려고 온갖 괴로움을 안기는 것들, 필요한 수단들을 동원해 그 뒤를 쫓습니다.

keṭiyen gannavā nam mana vaḍana rūpaya āśvāda sahitayi. mana vaḍana darśana āśvāda sahitayi.

간단히 말하면, 마음에 드는 형상에는 assāda 가 있습니다. 마음에 드는 광경에는 assāda 가 있습니다.

anna ēka miriguvak hā samānava pennanavā kiyana eka api tērum ganna ōnē.

그것이 신기루와 같은 모습을 보여 준다는 것을 우리는 이해해야 합니다.

mana vaḍana darśana avaśya pudgalayā ē san̆dahā ham̆bā yanakoṭa ē mana vaḍana darśanaya nikan læbennē nǣhæ. ēkaṭa avaśya karana upakaraṇa ṭikak tiyennē.

마음에 드는 광경을 원하는 사람이 그것을 쫓아갈 때, 그 광경은 그냥 얻어지지 않습니다. 거기에 필요한 도구들이 있습니다.

æhæk ōna ē maḍa vaḍana darśaya denna avaśya karana gōcara rūpayak ōna.

눈이 있어야 하고, 그 마음에 드는 광경을 줄 대상인 형상이 있어야 합니다.

ē æhæyi rūpayayi deka nisā haṭaganna cakkhu viññāṇayak æti karagena anna etana paṭan gena āśvādayaṭa avaśya karana væḍapila gannavā.

그 눈과 형상 둘로 인해 생기는 cakkhu-viññāṇa 를 일으키고, 바로 거기서부터 assāda 에 필요한 과정을 밟습니다.

ēka tamayi lōka satvayā āśvādaya hoyāganna upakaraṇa tiyennē.

그것이 세상 중생이 assāda 를 찾는 데 쓰는 도구입니다.

dæn mē æhæ hadāgattaṭa passē mokaṭada æhæ hadāgattē? maḷa vaḍana āśvāda ganna ōna nisayi.

그러면 이 눈을 만든 뒤에, 무엇 때문에 눈을 만들었는가? 마음에 드는 assāda 를 얻고 싶기 때문입니다.

hæbæyi æhæ apiṭa mana vaḍana āśvādayak dennē næha.

그런데 눈 자체가 우리에게 마음에 드는 assāda 를 주지는 않습니다.

rūpaya mana āśvādayak dennē næhæ. æhæyi rūpayayi nisā haṭagannā vū yamkisi cakkhu viññāṇayak æti karalā ēvayayi tibennā vū upamaṭṭama priya svabhāvaya madhura svabhāvaya āśvādayak vaśayen æti karavanakoṭa apiṭa denavā æhæṭa sænasumak. æhen ganna sænasamak labanavā.

형상 자체가 마음의 assāda 를 주지도 않습니다. 눈과 형상으로 인해 생기는 어떤 cakkhu-viññāṇa 를 일으켜, 거기에 있는 겉보기의 사랑스러운 성질, 달콤한 성질을 assāda 로 일으킬 때, 그것이 눈에 위안을 줍니다. 눈으로 얻는 위안을 얻습니다.

manavaḍana rūpayaṭa kæmatiyi. ē āśvāda bhuktiya labanavā.

마음에 드는 형상을 좋아합니다. 그 assāda 를 누립니다.

itin mē āśvāda bhuktiya labāgattayi kiyalā hitan kiyannē dæn apiṭa pēnavā hari sænasumak læbuṇā kiyalā. lassana dē vaḍanna hamba vuṇā. mama huvā pinrē mama pin karalā tiyenavā mehema lassana deyak balanna magē pinaṭa tamayi mē lassana dēval pahaḷa vunē. dæn eyā satuut venavā.

그래서 이 assāda 를 누렸다고 생각하면, 이제 우리 눈에는 참으로 위안을 얻었다고 보입니다. 아름다운 것을 볼 수 있었다. 나는 puñña 가 있다, 이런 아름다운 것을 볼 만큼 puñña 를 지었다, 내 puñña 덕분에 이 아름다운 것들이 나타났다. 이제 그는 기뻐합니다.

dæn mē saturu vedaṭa karannē?

그런데 이 기뻐함은 무엇을 하는 것일까요?

dæn api ahanavā īyē bæluvatda? bæluvā æti vuṇāda?

이제 우리는 묻습니다. 어제 보았습니까? 보고 나서 충분해졌습니까?

ēkaṭa uttarayak nǣ.

거기에는 답이 없습니다.

īya æti vunā nam adan balanna ōnē nǣ kīhe. ada balanavā. æti veyida? heṭa balanna ōnē næd ada balāpuvahama āśvādayak.

어제 충분해졌다면 오늘은 다시 볼 필요가 없지요. 그런데 오늘도 봅니다. 충분해질까요? 오늘 보고 나면 내일은 볼 필요가 없을까요? 그것이 assāda 인데요.

ēkaṭa uttarayak denna bæha. dena uttaraya mokakda nǣna næhat vidinavā hirat balāporottu venavā.

거기에 답을 할 수가 없습니다. 하는 답이 무엇입니까? 충분하지 않은데도 누리고, 또 바랍니다.

ehenam meccara kālē ātma saṁsāra gamanak tibuṇa api dækkē næhæ tibuṇada kiyalā.

그렇다면 이토록 오랜 saṃsāra 의 여정이 있었는지, 우리는 직접 보지 못했습니다.

yamkisi mahā mahā irisivaru mahā gnānavantayō tamangē divæsin dækalā peravidu vū kan̆dapiḷivila dækalā mē lōka satya apramāṇa ǣta in̆dan mehema gamanak enavayi kiyalā kiyā tiyenavā.

어떤 위대한 isi 들, 큰 지혜를 지닌 이들이 자신의 dibbacakkhu 로 보고, 전생의 이어짐을 보고서, 이 세상 중생들이 헤아릴 수 없이 먼 옛날부터 이렇게 여정을 이어 왔다고 말했습니다.

hæbæyi apiṭa maṭṭakaya avurudu tunak hatarak āya in̆dalā īṭa passē hariyenavā. ēkaṭa kāgevat kiyavanak avaśya næhæ. kavuruvak kivvaṭa śraddhāven adahanna avaśyatāvayak næhæ.

그런데 우리에게는 서너 살 무렵부터 그 뒤로는 분명합니다. 거기에는 누구의 말도 필요 없습니다. 누가 말했다고 saddhā 로 받아들일 필요가 없습니다.

apēma atdækīmak tiyena avurudu tuna hatara kāṭa nam api āśvādanna passē yāpu hæṭa.

서너 살 무렵부터 우리가 assāda 를 쫓아온 모습은 우리 자신의 경험으로 있습니다.

itin dæn maṭa vayasa kīyada kiyalā balapu tamanṭa enin eka kenā 10 15 20 30 40 50 giyāya tamangē vayasak tiyenavā.

이제 내 나이가 몇인지 보면, 저마다 열, 열다섯, 스물, 서른, 마흔, 쉰을 넘겼습니다. 각자 나이가 있습니다.

ahana occara kālayak oya āśvādaya balāporottu ven oyā særi særavā nēda? ov. dæn mokada karanna san tavat særi sarandara balāpoḷot.

묻습니다. 그만큼 오랜 세월 그 assāda 를 바라며 헤매지 않았습니까? 예. 그런데 이제 무엇을 하려고 또 헤매기를 바랍니까?

ov kiyanavā. mokaṭada āśvāda hoyāgena. itin meccara kāla hoyuva læbuṇā nam æti vuṇā. tavat hoyāgena yanna ōnæ.

그렇다고 합니다. 무엇 때문에? assāda 를 찾아서. 그런데 이만큼 오래 찾아서 얻었다면 충분해졌을 텐데, 아직도 더 찾아가야 합니다.

ehenam æyi yannē dava hoyāgena meccara kal balāporot āśvādaya koccara avurudu 30k 40k 50k kæṭak læbuvā. tava madi vuṇā.

그렇다면 왜 또 찾아갑니까? 이토록 오래 바라던 assāda 를 서른, 마흔, 쉰, 예순 해나 얻었습니다. 그래도 모자랐습니다.

poḍḍakvat æti vuṇē nætuva. kiyanna poḍayakvat æti vuṇā kiyalā. poḍḍak hari æti vuṇā nam ē poḍḍa apē ayin venna ōnē.

조금도 충분해지지 않았습니다. 조금이라도 충분해졌다고 말해 보십시오. 조금이라도 충분해졌다면 그 조금만큼은 우리에게서 빠져나갔어야 합니다.

ayin velā næhænē poḍḍakvat. ehenam poḍḍakvat æti velā næha.

조금도 빠져나가지 않았지요. 그렇다면 조금도 충분해지지 않은 것입니다.

kanen mihiri śabda ahanavā.

귀로 달콤한 소리를 듣습니다.

tamangē vayasa maṭṭama aragena balalā mataka tiyena kārya nam mihiri satda passē giyā. āśvāda læbuvā. api ahanna dæn ætda poḍḍak hari æti vunā nam ē ṭika minihāṭa ōnē næ. poḍḍakvat æti velā næti. ē nisā tamayi ē vagēma balāporottuva tavayi vidihaṭa tiyennē.

자기 나이를 놓고 보면, 기억나는 때부터 달콤한 소리를 쫓았습니다. assāda 를 얻었습니다. 그럼 묻습니다. 이제 충분합니까? 조금이라도 충분해졌다면 그만큼은 그 사람에게 필요 없을 것입니다. 조금도 충분해지지 않았습니다. 그래서 바람이 예전 그대로 남아 있는 것입니다.

dæn labanavā. æti veyida? api hon̆daṭa dannavā atdækīmak tiyenavā. issellā læbuva æti velā næ poḍḍakvat dæn læbuvat ætivīmak næ vennē næ.

지금 얻습니다. 충분해질까요? 우리는 잘 압니다, 경험이 있으니까요. 앞서 얻은 것으로 조금도 충분해지지 않았고, 지금 얻어도 충분해지지 않습니다.

n anāgataya læbuvot ætiveyida?

그러면 앞으로 얻으면 충분해질까요?

hēt uttarē api atdækīmenma tiyenavā mē jātiya koccara daguvat issellā ēvaṭa vecca eka tamayi anāgatayēdī labana ēvaṭa vennē. dæn labanna tiyena ekaṭa vennē. ehenam ætivīmak næti āśvādaya.

그 답도 우리 경험 속에 있습니다. 이번 생에 아무리 많이 얻었어도, 앞서 얻은 것들에 일어난 일이 앞으로 얻을 것에도 일어납니다. 지금 얻을 것에도 일어납니다. 그렇다면 충분해짐이 없는 assāda 입니다.

ætivīmak næti deyak passē yanavā.

충분해짐이 없는 것을 쫓아가는 것입니다.

ehenam adahanaya poḍḍakvat ivara karannē nǣ mē āśvādaya passē gihillā.

그렇다면 이 assāda 를 쫓아가서는 괴로움을 조금도 끝내지 못합니다.

ehenam āśvādaya hoyā yana balāporottuva tiyena tākkal ohu asāhanayakin peḷenavā paḷaveni asāhanaya onna oya asāhanayen peilā oya asāhanayen pennana mana vaḍana rūpa mana vaḍana sabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana sparśa kiyana mē paṁcakāma āśvādaya mul karagena. oya ṭika nikan læbennē næti nisā. yamaka yamaka sparśaya læbenna ōnē.

그러니 assāda 를 찾아가는 바람이 있는 한 그는 괴로움에 시달립니다. 첫째 괴로움이 바로 그것입니다. 그 괴로움에 시달려, 마음에 드는 형상, 마음에 드는 소리, 마음에 드는 냄새, 마음에 드는 맛, 마음에 드는 감촉이라는 이 pañcakāma 의 assāda 를 바탕으로 삼습니다. 그것들은 그냥 얻어지지 않으므로, 무엇인가와의 phassa(닿음)가 있어야 합니다.

æsa rūpayan saman̆ga sparśa vīmen, kana sabdayan saman̆ga sparśa vīmen nāsaya gandhaya samaga sparśa vīmen, diva rasaya samaga sparśa vīmen kaya poṭṭhabbayan saman̆ga sparśa vīmen. ēken tamayi mē āśvādaya læbennē nikan læbennē. matuva vennē ēka.

눈이 형상과 닿고, 귀가 소리와 닿고, 코가 냄새와 닿고, 혀가 맛과 닿고, 몸이 phoṭṭhabba 와 닿음으로써 이 assāda 가 얻어집니다. 그냥 얻어지는 것이 아닙니다. 그렇게 드러나는 것입니다.

ehenam āśvādaya balāporottu venavā nam ētā kal ohuṭa æsak, kanak, nāsayak, divak, kayak ōna.

그러니 assāda 를 바라는 한 그에게는 눈, 귀, 코, 혀, 몸이 있어야 합니다.

pūpayak, śabdayak, gandhayak, rasayak, sparśayak dennē yamakinda ē dē ōnē. ēka mama karagena magē karagena ē tuḷin ē ṭika balāporottu venna ōnē. upakārakāla ṭika oya ṭikayi.

형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉을 무엇이 주든, 그것이 있어야 합니다. 그것을 내가 붙들고 내 것으로 삼아 그것을 통해 그것들을 바라야 합니다. 도구란 바로 그것들입니다.

ēkaṭa avaśya karana ē labāda dīmaṭa avaśya vena aḍupāḍu okkoma sakas karaganna ōnē. ālōkayak ōna. ē vagē īṭasa parisarayat ōna.

그것을 얻는 데 모자란 것들을 모두 갖추어야 합니다. 빛이 있어야 합니다. 그런 주변 환경도 있어야 합니다.

mē ādī vaśayen ē siyallaṭama avaśya karana rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa mana vaḍana hæṭiyaṭa labāmakda? ē siyalla ōna

이렇게 그 모든 것에 필요한 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉을 마음에 들게 얻으려면? 그 모든 것이 있어야 합니다.

ē anē avaśya karana baḍubāṇḍaṭi koyi jāti ēvada apē balāporottuva iṣṭa karana ēvalda ehema nætnam ē baḍubḍavala svabhāvaya mokakda

그 필요한 물건들은 어떤 종류입니까? 우리 바람을 이루어 주는 것들입니까? 아니면 그 물건들의 본성은 무엇입니까?

yam tænaka mana vaḍana rūpa balanna æhæk haṭagatta nam api kæmatiyi ēka manāsē peni peni ē ākārayen tiyennama ehemama tiyenavā nam api kæmati næha ēka kæḍenavaṭa binavaṭa vænasenavāṭa api kæmati kæmati næti tatvayakaṭa pat venavaṭa api kæmati næha.

마음에 드는 형상을 보려고 눈이 생겼다면, 우리는 그것이 잘 보이는 채로 그대로 있기를 바랍니다. 그것이 망가지고 깨지고 무너지는 것을 바라지 않습니다. 원치 않는 상태가 되는 것을 바라지 않습니다.

namut hæma kenekma labana æhæk tiyenavā nam api amakaṭa kæmati nædda ē kæmati næti dēṭamayi buduruvē.

그런데 누구든 얻은 눈이 있다면, 그것은 우리가 바라지 않는 바로 그 상태로 가게 됩니다.

api balāporottu vunā æhæ manāsaya pavatvāgena bala balā inna nirupattinita æhæ.

우리는 눈이 잘 유지되어 늘 볼 수 있는, 탈 없는 눈을 바랐습니다.

melova upan kisima kenekuṭa ē jātiyē æs dekak hambavuna bava oppu karanna bæ.

이 세상에 태어난 누구도 그런 눈 두 개를 얻었다고 증명할 수 없습니다.

ehena hambavelā tiyennē kohoma æs dekakda? haṭagatta mohota nam haṭa gannavā gatta æs dekak. yamkisi balayakin monavāhari balayakin haṭagattā. udaṁgama vuṇā.

그렇다면 얻은 것은 어떤 눈 두 개입니까? 생긴 순간 생겨난 눈 두 개입니다. 어떤 힘, 무슨 힘인가로 생겨났습니다. udaya(일어남)가 되었습니다.

īṭa passē haṭagatta eka api balāporottu vena ākārayē avasthāvak mæn̆dī yanavā.

그 뒤 생겨난 것이 우리가 바라는 대로의 상태를 지나갑니다.

atthaṁgama avasthāva dæn æhæ hon̆daṭa pēna væḍicca æhæ bavaṭa pat vuṇā.

atthaṅgama 의 단계 — 이제 눈이 잘 보이는, 다 자란 눈이 되었습니다.

dæn āśvāda avasthāva væḍi yanavā. āśvāda avasthāva hæbæyi væhærenavā. ādīna avasthāva ēka væḍalā yanavā. nekkama

이제 assāda 의 단계가 지나갑니다. assāda 의 단계는 그러나 시들어 갑니다. ādīnava 의 단계, 그것이 자라 갑니다. 그리고 nissaraṇa.

udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādīnava nekkamma kiyalā menna mē avasthā pahat tuḷin galā yana ēvā tamayi æhæ, kana nāsaya, diva, kaya kiyannē.

udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa 라는 이 다섯 단계를 거쳐 흘러가는 것들이 바로 눈, 귀, 코, 혀, 몸입니다.

rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma kiyalā ēvaṭa gōcara vena yam gavyak tiyenavā oya hæma ekakma onna oya kiyana dharmatāvaya tuḷa galāgena yana dēval tamayi pahaḷa vennē.

형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma 라는, 그것들의 대상이 되는 어떤 것이든, 그 하나하나가 모두 바로 이 dharma 의 이치 안에서 흘러가는 것들로 나타납니다.

nikan haṭagannet nǣha hētuvakin haṭagannavā. udēṁgama ēkaṭa karma cittādī mūlika hētuvak avaśyayi. nopenna tættā.

그냥 생기는 것도 아닙니다. 원인으로 생깁니다. udaya 입니다. 거기에는 kamma 와 citta 같은 근본 원인이 필요합니다. 눈에 보이지 않는 것입니다.

mavkusēdī api æhæ hæduvada æhuvot mama dannet næ. ammā dannavada æhuvot ammā dannet næha.

어머니 뱃속에서 우리가 눈을 만들었느냐고 물으면 나는 모릅니다. 어머니가 아느냐고 물으면 어머니도 모릅니다.

ēka dhyānaya karanna hitu tāttā dannavada æhuvot bæhæ hadanna maṭa putāṭa æhæk hadanna tāttā danna.

아버지가 아느냐고 물으면, 아버지도 아들에게 눈을 만들어 줄 줄은 모릅니다.

danna kenek kavuruvat ætta vennē næ. dænagena hæduvenna næ.

아는 사람은 아무도 없습니다. 알고서 만든 것이 아닙니다.

namut mē api karavana āhāra tuḷinma gatta pōṣaṇayakin tamayi ēkenma gatta koṭasinma bala ædurē æhæk hædunā. kanak hædunā, nāhayak hædunā, devak hædunā, kayak hædunā, hitak hædunā.

그러나 우리가 먹은 음식에서 얻은 영양, 바로 그 한 부분으로 뱃속에서 눈이 생기고, 귀가 생기고, 코가 생기고, 혀가 생기고, 몸이 생기고, 마음이 생겼습니다.

mē okkoṭama mulak hædunā. rūpa sabda gandha rasa sparśa dharma kiyana mēvā gōcara venna cakkhu sōta gāna jivhā kāya mana kiyalā hayak hædunā.

이 모든 것의 바탕이 생겼습니다. 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma 가 대상이 되도록 cakkhu, sota, ghāna, jivhā, kāya, mana 라는 여섯이 생겼습니다.

abhyantara koṭas hayakut bāhira koṭas hayakut mē vidihaṭa sakas venavā.

안의 여섯 부분과 밖의 여섯 부분이 이렇게 갖추어집니다.

mē lōkē kavuda hæduvē kiyalā æhuvot ēkaṭa taman hæduvet næhæ, tāttā hæduvet næhæ. ammā hæduvet næhæ. mama inna lōkē nǣ dǣyek hædi. hadapu kenek api dannē næhæ. namut hædilā tiyenavā.

이 세상을 누가 만들었느냐고 물으면, 자기가 만든 것도, 아버지가 만든 것도, 어머니가 만든 것도 아닙니다. 내가 사는 세상에서 만든 이가 없습니다. 만든 이를 우리는 모릅니다. 그러나 만들어져 있습니다.

hædilā tiyennet ektarā krama raṭāvakaṭa. āvataṭa giyāṭa mēka issaratna pa tissangē palāvanalāva hædilā næha. mēka hædilā tiyennē puduma siyum vidihakaṭa

그것도 어떤 일정한 질서에 따라 만들어져 있습니다. 아무렇게나 엉터리로 만들어진 것이 아닙니다. 놀랍도록 섬세한 방식으로 만들어져 있습니다.

æhæk hædunā nam æhæ sakas venna avaśya karana pōṣaṇaya æs valaṭunahara ē vagēma avaśya lēnahara ē pōṣaṇaya giya yutu dēval apataravaya geniyanna ōna mārga ēvā piṭa karana hæṭi mē lōkē tiyena ati sūkṣama kompiyuṭarya

눈이 생겼다면, 눈이 갖추어지는 데 필요한 영양을 눈으로 나르는 줄기들, 그와 같이 필요한 핏줄들, 그 영양이 가야 할 곳과 노폐물을 실어 나르는 길, 그것을 내보내는 방식까지 — 이 세상에 있는 지극히 정교한 컴퓨터입니다.

mē taram sūkṣama deyak hadanna hiṭiyā midyātmaya vidyāven meccara diyuṇu lōkaya ēka æhæ harakena kriyāvaliya hadāgannat bæha.

이토록 정교한 것을 만들려 해도, 과학으로 이만큼 발전한 세상조차 눈이 보는 과정 하나 만들어 내지 못합니다.

īṭa vaḍā ati hirau vūsama kompiyuṭarayak vaśayen mēka hædilā tiyenēvā.

그보다 훨씬 정교한 컴퓨터로 이것이 만들어져 있습니다.

hæbæyi itin apiṭa kiyanna puḷuvan kamak næhæ āmbuven ibē hædenavā kiyana eka kohomada kiyannē ibē monavada hædennē ibē hædenavā kivvot hētuphalayaṭat n̆gā viruddhayi. pasama vidyāvaṭa oppu karanna bæhæ. yamak ibē venavā kiyalā.

그렇다고 저절로 생긴다고 말할 수도 없습니다. 저절로 무엇이 생깁니까? 저절로 생긴다고 하면 원인과 결과에도 어긋납니다. 과학으로도 무엇이 저절로 된다는 것을 증명할 수 없습니다.

namut mēka vuna kramayak tiyenavā. mēka tamayi lokuma praśnē.

그러나 이것이 이루어진 방식이 있습니다. 이것이 가장 큰 문제입니다.

apē hita abhyantarayē tuḷa tiyena kriyākārītvayak apiṭa nopenī kriyātmaka venavā.

우리 마음 깊은 곳에 있는 어떤 작용이 우리에게 보이지 않게 움직이고 있습니다.

dæn apiṭa api hitamuka dæn mehema deyak. apiṭa kenek kiyanam oyāgē rūpaya oyā mavalā pennanna mavalā ganna bāna gihillā api piyavī api mē piyavi katā kara innakoṭa mehema dē kivvot kiyalā.

이제 이런 것을 생각해 봅시다. 우리가 깨어서 이렇게 이야기하고 있을 때 누군가 '당신 모습을 마음속에 그려서 보여 주시오'라고 말한다면,

ehema deyak apiṭa hitalā mē api mehemayi hæḍē oluva hæḍē mehemayi æn̆gē hæḍē mehemayi mē jātiyak apiṭa mavalā ganna kiyalā bæhæranna hitāgannat bæ. api oya ekakvat hitannē næti hīna agina velāva

그런 것을 떠올려 머리 모양은 이렇고 몸 모양은 이렇다는 식으로 그려 내라고 하면, 우리는 생각해 내지도 못합니다. 그런데 그런 것을 하나도 생각하지 않는 꿈꾸는 때에는,

apē aḍuḷu ekakvat nætuva æhæ kana diva nāsaya śarīraya hæḍu æn̆dagatta æn̆dum pæḷan̆dum okkoma ævillā.

모자란 것 하나 없이 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 모습, 입은 옷과 장신구까지 모두 나타납니다.

apē hīna kavuruvatma ævvada

우리 꿈을 누가 만들었습니까?

hīnen apiṭa rūpaya lassanaṭa venna tiyenavā apēma rūpaya hædilā. ēka æhē aḍuvakut nǣhæ, kanē aḍuvakut næhæ. nāsayē divē kaya aḍuvakut næhæ. æn̆dagat æn̆du pæḷada karalā tibuṇā ākārayē ē vidihaṭama ævillā pēnavā hīnē. api gamanak yanavā.

꿈에서 우리 모습이 아름답게 나타납니다. 우리 자신의 모습이 만들어집니다. 눈에 모자람도, 귀에 모자람도, 코와 혀와 몸에 모자람도 없습니다. 입고 있던 옷과 장신구 그대로 꿈에 나타나 보입니다. 우리가 길을 갑니다.

māva hīnē mehema gamanak giyā. kohomada giyē æn̆gē hæṭi kohomada mē vagēmayi. api kenek hamba vuṇā api dannā an̆duravana kenek ē vagēmayi.

꿈에서 나는 이렇게 길을 갔습니다. 어떻게 갔는가, 몸 모양은 어땠는가, 바로 이것과 같습니다. 어떤 사람을 만났는데, 우리가 아는 사람, 그와 꼭 같습니다.

dæn tava kenek hō tamā hō mavalā balanna kivvot ehema apiṭa bæha karaganna.

그런데 다른 사람이나 자기 자신을 그려 보라고 하면 우리는 해내지 못합니다.

hæbæyi apē hitaka maraṇa balāporottuvak sīnēdī yam tanmat āvē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi ē ākārayen ævillā lassanaṭa peuṇā.

그런데 그런 식으로 나타나 아름답게 보였습니다.

ehenam mē hitakaṭa tiyena vicitrabhāvaya mahāba pudumayi.

그렇다면 이 마음이 지닌 오묘함은 참으로 놀랍습니다.

hæn̆gavillak tiyennē mēka. hitāganna bæri vidihaṭa mē pīvī lōkē innakoṭa rūpa balanna saddhahanna yomu velā innē mē bhautika aya kayakin rūpa balanna śabdahanna gan̆da suvan̆da dænaganna rasa dænaganna sparśa dænaganna yomu velā inna velāvaṭa ē vagē mānasikatvantayak tiyena velāvaka apiṭa ara kiyana jātiya rūpayak kenekgē rūpayak mavannat bæhæ. tamangē rūpaya mavalā ehema yannat bæha.

이것이 알려 주는 것은 이렇습니다. 상상할 수 없을 만큼, 우리가 깨어 있는 세상에서 이 물질의 몸으로 형상을 보고, 소리를 듣고, 냄새를 알고, 맛을 알고, 감촉을 아는 데 마음이 쏠려 있을 때, 그런 마음 상태에서는 앞서 말한 그런 형상, 누군가의 모습을 그려 내지도 못하고, 자기 모습을 그려 내어 다니지도 못합니다.

ehema hīnen gamanak yana vidihaṭa hæbæhin dæn æt eka piyan ṭak gālāmayi yanavā ē vagē kiyalā ehema ekak karannat bæhæ. ehenam ēka samādhiyaṭa pat velā gæm̆buru pættakaṭa yanna ōnē. hæbæyi epadhiyak mokut næti ōnama kenekuṭa hīna pēnavā.

꿈에서 길을 가듯이 깨어서 '이제 한 걸음에 휙 간다' 하는 것도 하지 못합니다. 그러려면 samādhi 에 들어 깊은 쪽으로 가야 합니다. 그런데 samādhi 가 전혀 없는 누구에게나 꿈은 보입니다.

dæn metandi api dakina eka pættak tiyenavā.

여기서 우리가 보는 한 면이 있습니다.

apē manēndriya kiyana koṭasē ektarā svabhāvayak tiyenavā gati lakṣaṇayaṭa anukūlava gati ruvak mævenna.

우리 manindriya 라는 부분에는, 성향(gati)에 맞추어 성향의 모습이 그려지는 어떤 성질이 있습니다.

gati han̆ḍa gati guṇa gati ruva mēvā eka atvæl bæn̆dagatta daham tunak.

성향의 소리, 성향의 품성, 성향의 모습 — 이것들은 서로 손을 맞잡은 세 가지 이치입니다.

hitaṭa yam hæn̆gīmak enakoṭama ē hæn̆gīma gati guṇayaṭa væṭenavā. hon̆da gati guṇayak hō nara gati guṇayak.

마음에 어떤 느낌이 오자마자 그 느낌은 성향으로 떨어집니다. 좋은 성향이든 나쁜 성향이든.

īṭa anukūlava ohuṭa gati ruvak nætivā. ē gati guṇayē svabhāvaya tamayi anukūla gatiruva.

그에 맞추어 그에게 성향의 모습이 생깁니다. 그 성향의 성질이 곧 그에 맞는 모습입니다.

itin mēka mama karana ekakvat anik kenek karana ekakvat kavuruvak karana ekak nemeyi gati guṇaya urumaya

그래서 이것은 내가 하는 것도, 다른 사람이 하는 것도, 누가 하는 것도 아닙니다. 성향의 물려받음입니다.

uruma gati haruvak tiyenavā. ēka vidyāmāna kramaya. anna ē gati ruvaya hæḍiya mokakda ēka tamayi apē rūpayē tiyennē.

물려받은 성향의 모습이 있습니다. 그것이 드러나는 방식입니다. 그 성향의 모습이 어떤 꼴이냐, 그것이 바로 우리 몸의 모습에 있습니다.

hæma tænakama mævilā hædilā pēna rūpa gati guṇayaṭa anukūlavama micca gati rūpa mēka hitaka tibena ektarā vicitra sāvayak higanna bæri ati siyum tænak.

어디서나 그려지고 만들어져 보이는 형상들은 성향에 꼭 맞게 그려진 성향의 모습입니다. 이것은 마음에 있는 어떤 오묘한 성질, 헤아릴 수 없는 지극히 섬세한 자리입니다.

menna mē svabhāvaya tuḷin rūpa balana āsāva sabda balana āsāva gandha balana ākahāṇaya karana āsāva rasa balana āsāva ē pahada labana āsāva tiyenakoṭa ē gati lakṣaṇayak apiṭa kāma gati lakṣaṇayak pahaḷa venavā. kāmāsvādayan vadīmaṭa avaśya mānasikatvayaka svabhāvayak pahaḷa venavā. menna mē kāmaka gatiya kāma gatiya menna

바로 이 성질을 통해, 형상을 보려는 욕망, 소리를 들으려는 욕망, 냄새를 맡으려는 욕망, 맛을 보려는 욕망, 감촉을 얻으려는 욕망이 있을 때, 우리에게 kāma 의 성향이 나타납니다. kāma 의 assāda 를 누리는 데 필요한 마음 상태가 나타납니다.

venavā. menna mē kāmaka gatiya kāma gatiya menna mē gatiyē gatiruva īṭa avaśya æsak, kanak, nāsayak, divak, kayak īṭa anukūlava nirmāṇaya kirīma

바로 이 kāma 의 성향, 이 성향의 모습이 그에 필요한 눈, 귀, 코, 혀, 몸을 그에 맞추어 만들어 내는 것 —

menna mēkaṭa nirmānātmaka mānasika hækiyāva nisā. mānasika kiyannē hiten hitanavā nemeyi. hæn̆gīmē hækiyāva saṁgnāvak tiyenavā, saṁgnāvak æti venavā tiyennē gati lakṣaṇayak tiyenavā. menna mē hitaka pahaḷa vena gati lakṣaṇaya gatiruvak hadanavā anukūlava.

이것은 만들어 내는 마음의 능력 때문입니다. 여기서 마음이라 함은 머리로 생각하는 것이 아닙니다. 느끼는 능력, saññā 가 있고, saññā 가 생기는 데에는 성향이 있습니다. 마음에 나타나는 이 성향이 그에 맞게 성향의 모습을 만듭니다.

ēka tamayi gatiya hæṭiya.

그것이 성향이 작용하는 방식입니다.

gatiyē gatiruva tamayi api mē sūkṣama vidihē śarīra kriyāvaliyak sakas karanna. ēka pavatvanna. ēka tamayi siyallen pūrṇava sakas vennē. mēka api dænagæna inna avaśya næha.

성향의 모습이 바로 우리의 이 섬세한 몸의 작용을 갖추고 유지하게 합니다. 그것이 모든 것을 온전히 갖추어 줍니다.

vennē. mēka api dænagæna inna avaśya næha. dænagena karana væḍa ekak æti karapu gati lakṣaṇaya nirmāṇaya karalā dena eka tava ekak.

이것을 우리가 알고 있을 필요는 없습니다. 알고서 하는 일은 하나이고, 만들어진 성향이 그것을 만들어 주는 것은 또 다른 일입니다.

menna mē yamkisi gati lakṣaṇayak æti karalā dennē kavuda? api visinma hitalā kiyalā karalā gatta dē tuḷinmayi. ē tuḷinma oya kiyana gati lakṣaṇaya æti kaḷē.

이 성향을 만들어 주는 이는 누구입니까? 우리 스스로 생각하고 말하고 행한 것을 통해서입니다. 바로 그것을 통해 그 성향을 만들었습니다.

æti karapu gati lakṣaṇaya api hituvē kohomada? kivvē kohomada? kelē kohomada? monavaṭa anukūlavada? īṭa anukūlava gati lakṣaṇaya kivvē apiṭa pahaḷa vennē.

만들어진 성향 — 우리가 어떻게 생각했고, 어떻게 말했고, 어떻게 행했는가? 무엇에 맞추어서였는가? 그에 맞추어 성향이 우리에게 나타납니다.

menna mēka tamayi api bhava kivvē. yam bhavakaṭa patvuṇā.

바로 이것을 우리는 bhava 라고 했습니다. 어떤 bhava 에 이르렀다는 것입니다.

anna bhava kiyalā kiyannē hitak nemeyi. bhava kiyannē onna oya kiyana gati lakṣaṇayak. menna mē bhava hētu vana bhava paccayā jāti kiyana kramen tamayi jātiya pahaḷa karannē. siddhāntaya lōkayi.

bhava 라는 것은 마음이 아닙니다. bhava 는 바로 그 성향입니다. 이 bhava 가 원인이 되는 bhava-paccayā jāti 라는 방식으로 jāti(태어남)가 나타납니다. 그것이 세상의 원리입니다.

kāma bhava nisā kāma jāti. kāma bava vividhākārayi. vividhākāra kāma bava nisā vividhākāra kāma jāti pahaḷa velā.

kāma-bhava 때문에 kāma-jāti 가 있습니다. kāma-bhava 는 여러 가지입니다. 여러 가지 kāma-bhava 때문에 여러 가지 kāma-jāti 가 나타났습니다.

ehenam bhava aṁśayada bhavayaṭa anukūla rūpaya næham gatiyaṭa anukūla rūpaya ē ākāra.

그러니 bhava 에 맞는 형상, 성향에 맞는 형상이 그런 식으로 나타납니다.

api kæmati vunat akæmæti vunat karana deyak næha. gatiyaṭa anukūla rūpaya nirmāṇaya kirīma tamayi ē svabhāvaya. menna mē nisā tamayi lōka satvayā sūkṣama indriya paddhatiyaken pahaḷa vennē.

우리가 좋아하든 싫어하든 어쩔 수 있는 일이 아닙니다. 성향에 맞는 형상을 만들어 내는 것, 그것이 본성입니다. 그래서 세상 중생은 섬세한 감관 체계를 지니고 나타납니다.

etakoṭa menna mē pahaḷa karana hæma ekakma oya gati lakṣaṇen udaya aṁgama karalā denavā. æhæ, kana, nāsaya, diva, kaya ēvaṭa avaśya karannā vū parisaraya tuḷa avaśya karana pōṣaṇaya aragena ēken udā karalā denavā. matu karalā denavā. sakas karalā dena kramaya.

그러면 이렇게 나타나는 모든 것을 그 성향이 udaya 하게 해 줍니다. 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 그리고 그것들에 필요한 환경 속에서 필요한 영양을 가져와 그것으로 일으켜 주고, 드러내 주고, 갖추어 주는 방식입니다.

hita karana ekak nemeyi ara gati lakṣaṇaya innā matu karana deyak. api inavaṭa karma śaktiya kiyalā. gati matu karana śaktiyaṭa kiyanavā karma śaktiya.

마음이 하는 것이 아니라 그 성향이 드러내는 것입니다. 우리는 그것을 kamma 의 힘이라고 합니다. 성향을 드러내는 힘을 kamma 의 힘이라고 합니다.

menna mē śaktiya matu karalā dunnāhama udēgama vunahama ē śaktiya keṭek duraṭa kumala deyak labā gænīmaṭada avadhānaya yomu karalā matu karalā śaktiya goḍanāgalā tibunē.

이 힘이 드러나 udaya 하게 되면, 그 힘은 어느 만큼, 무엇을 얻는 데 주의를 두고 쌓였었는가에 따릅니다.

mana vaṭana rūpayak āśvādaya vin̆dīma san̆dahā goḍannagāganna. mana śabdayak, gandhayak, rasayak, sparśayak āśvāda vena maṭṭamaṭa goḍanagāganna tamayi mēkē mūlika balāporottu.

마음에 드는 형상의 assāda 를 누리려고 쌓은 것입니다. 마음에 드는 소리, 냄새, 맛, 감촉이 assāda 가 되는 수준까지 쌓는 것, 그것이 이것의 근본 바람입니다.

anna ē balāporottuva mul karagena tamayi ēkaṭa avaśya karana parisarayaṭa śaktiya goḍanæpi.

그 바람을 바탕으로, 거기에 필요한 환경을 향해 힘을 쌓았습니다.

menna mē goḍanagāpu śaktiya kriyātmaka vennē kavada hari anna ē balāporottuṭa avaśya pramāṇaya ikma noyana ē pramāṇayaṭa samavena paridi.

이렇게 쌓인 힘은 언제나 그 바람에 필요한 만큼을 넘지 않고 그만큼에 꼭 맞도록 작용합니다.

ehenam rūpayak penena maṭṭamaṭa æhæ. ēkaṭa ghōna karaganna puḷuvan maṭṭamaṭa rūpayak. ē ē gati lakṣaṇayaṭa anukūla paṭa pahaḷa venavā.

그러니 형상이 보이는 정도만큼의 눈, 그 눈이 받아들일 수 있는 정도만큼의 형상 — 저마다의 성향에 맞게 나타납니다.

gati lakṣaṇaya dūṣaya nam ē gati lakṣaṇayē dūsaya gati lakṣaṇayat ekkalā sambandha velā deka kalan venavā. dūsiya gatiyayi āśvāda vidīma san̆dahā nirmāṇaya kara gænīmē gatiyayi. mē dekama venavā.

성향이 더럽혀졌다면, 그 성향의 더러움이 성향과 함께 엮여 둘이 섞입니다. 더럽혀진 성향, 그리고 assāda 를 누리려고 만들어 내는 성향. 이 둘이 함께 일어납니다.

yamak nirmāṇaya kara gænīmē āśvādayaṭa hita hiṭapuhā ehi æḷum kirīma yamtāk balavatda ē balavat vena taramaṭama ohu ēka mona kālin hari labanna balāporottu venavā.

무언가를 만들어 내는 assāda 에 마음이 머물러 있을 때, 거기에 대한 집착이 강할수록 그만큼 그는 언젠가는 그것을 얻으려 합니다.

samahara velakaṭa ayuktayen asādhāraṇayen avælā anudavalā hiṁgi hinsā karalā labanna balāporottu venavā. [ugura kǣrīma]

때로는 옳지 않게, 부당하게, 속이고 괴롭히고 해쳐서라도 얻으려 합니다. [헛기침]

ehenam yuktayen sādhāraṇatvayen dharmayen kiyalā labanna balāporottu vennē. menna mē yamkisi kramayakin gannakoṭa ekkō ē labanna balāporottuva vecca kramayaṭa ōnē.

아니면 옳게, 공정하게, dharma 에 맞게 얻으려 합니다. 이렇게 어떤 방식으로 얻을 때, 얻으려던 그 방식에 따라,

ē mānasikatvaya dūṣya bhāvayaṭa hō pranna bhāvayaṭa patvenavā.

그 마음은 더럽혀지거나 맑아집니다.

ēka baḷu vidihaṭa dusē vunot ehema ara gati lakṣaṇayē gatiya nikanma gatiya neveyi baḷu gatiyak venavā. anna etakoṭa bhava mokakda? baḷu bava ehenam baḷu baven haṭaganna jāti baḷu jāti misak vena ēvā nemeyi. mokada baḷu vidihaṭa dūsē vecca eka ē vagēma ul vecca hombak ē vidihaṭama æn̆gak ēkaṭa gælapena vidihē æn̆gak ætuva haṭaganna gatiruvak haṭagannavā. ē gatiruva hæṭiyaṭa kiyanavā baḷu gatiruva ballagē ruva anna baḷu gatiya ruva ēkayi.

그것이 개처럼 더럽혀진다면, 그 성향은 그냥 성향이 아니라 개의 성향이 됩니다. 그때 bhava 는 무엇입니까? 개의 bhava 입니다. 그러면 개의 bhava 에서 생기는 jāti 는 개의 jāti 일 뿐 다른 것이 아닙니다. 왜냐하면 개처럼 더럽혀진 것이, 그처럼 뾰족한 주둥이와 그에 걸맞은 몸을 지닌 성향의 모습을 일으키기 때문입니다. 그 성향의 모습을 개의 모습이라 합니다. 개의 성향의 모습이 바로 그것입니다.

ākāraya vidihaṭa aragena ēken janita karanakoṭa api dannē næhæ. gatiya pahaḷa kaḷā nisā hæduvē api nemeyi. anna ē pahaḷa karapu gatiya śaktiya pahaḷa

그런 방식으로 받아서 그것으로 생겨나게 할 때 우리는 모릅니다. 성향을 일으켰기에 만들어진 것이지, 우리가 만든 것이 아닙니다.

nemeyi. anna ē pahaḷa karapu gatiya śaktiya pahaḷa vuṇē ebandak naipadavanna nisā eban̆du suvak ana bona denna ipadunā misak vena ekak naipadavannē nǣhæ ē gatiya tiyenavā. ē gatiya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

naipadavannē nǣhæ ē gatiya tiyenavā. ē gatiya tuḷin pævætma yamtāk geniyanavada bælīma æsīma ādī kriyākārī okkoma labādīmaṭa hētukāraka velā dūṣaya nam dūṣaya vidihaṭa hō prasanna nam prasanna vidihaṭa labanna hō anukūla vannāva tattvayen upadinavā. jātiya pahaḷa karanavā. anna pahaḷa karapu jātiyak haṭagannē onna oya kramaya.

그 성향이 있습니다. 그 성향으로 존재를 이어 가는 한, 보고 듣는 등 모든 작용을 주는 원인이 되어, 더럽혀졌으면 더럽혀진 대로, 맑으면 맑은 대로 얻도록 그에 맞는 상태로 태어납니다. jāti 를 나타냅니다. 나타난 jāti 가 생기는 것은 바로 그런 방식입니다.

ehenam mē āśvādaya passē yanna sa hadāgatta siyaluma jāti vala svabhāvaya mokakda?

그렇다면 이 assāda 를 쫓으려고 만든 모든 jāti 의 본성은 무엇입니까?

oya vidihaṭa udayaṁgamayak velā kālahagamaya kiyalā ē āśvādaya labā gænīmaṭa avaśya karana maṭṭamaṭa ē maṭṭamaṭa sīmā karalā ēka æti bavaṭa patvenavā.

그렇게 udaya 하여, 그 assāda 를 얻는 데 필요한 수준까지, 그 수준으로 한정되어 존재하게 됩니다.

īṭa passē āśvāda vin̆dina avasthāvaṭa ēka gōcara venavā. hæbæyi ēkē svabhāvayak tiyenavā sadā kara āśvāda vidihaṭa eyā pat kaḷē næha.

그 뒤 assāda 를 누리는 단계에서 그것이 대상이 됩니다. 그런데 그것에는 본성이 있어서, 그를 영원히 assāda 를 누리게 해 주지는 않습니다.

śaktiyakin gonnapu dē sīmā sahita nisā ē śaktiyaṭa anukūlava kālaya gevili yanakoṭa ēkat ādīnava satyayaṭa hevat væyena tattvayaṭa pat venavā. ē āśvāda kāla sasīmāva keḷavara veccahama ēka pavatvanna vidihak nǣhæ. hētuvē balaya ivarayi. ehenam phalaya pævættuvē hētuva nisā misā nikan nemeyi. ē nisā hētuva keḷavara veccahama phalaya pavatina phalaya keḷavara vanavā genā maraṇaya

힘으로 쌓은 것은 한계가 있으므로, 그 힘에 따라 시간이 흘러가면 그것도 ādīnava 의 진실, 곧 닳아 없어지는 상태에 이릅니다. 그 assāda 의 시간 한계가 끝나면 그것을 유지할 길이 없습니다. 원인의 힘이 다했습니다. 결과는 원인 때문에 유지되었을 뿐 그냥 유지된 것이 아닙니다. 그래서 원인이 끝나면 유지되던 결과도 끝납니다. 그것이 죽음입니다.

menna mē vidihaṭa haṭagatta deyak oya ākārayen udā vennē nikan.

이렇게 생겨난 것은 그런 식으로 그냥 일어나지 않습니다.

ēkaṭa udārīmaṭa avaśya karana api sapa yanna ōnē. kavuru hō sapayelā denna ōnē. menna mē sapayalā dena væḍapillak tuḷin mēka oya nagāsiva ganna ōnē.

그것이 일어나는 데 필요한 것을 우리가 마련해야 합니다. 누군가 마련해 주어야 합니다. 이렇게 마련해 주는 과정을 통해 이것을 일으켜 세워야 합니다.

æhæ nikan hamba vennē næha. rakṣaṇaya karanna ōnē, pōṣaṇaya karanna ōnē. ēkaṭa avaśya pōṣaṇaya denna ōnē. dunnahama tamayi ēka væḍagena ara śaktiya kriyātmaka karalā næhæ æhæ vaḍannē. kana nāsaya diva kaya okkoma vadanna. ehenam kayaṭa

눈은 그냥 얻어지지 않습니다. 보호해야 하고, 길러야 합니다. 필요한 영양을 주어야 합니다. 주어야 그것이 자라고, 그 힘이 작용해서 눈을 키웁니다. 귀, 코, 혀, 몸도 모두 키우려면 그렇습니다.

kana nāsaya diva kaya okkoma vadanna. ehenam kayaṭa āhāra denna ōnē. jalaya denna ōnē. avaśya karana satara mahābhūtaya laṁ karalā denna ōnē. satara dhātu laṁ karalā denna ōna. ē laṁ karalā dīmē væḍa piḷi nokaḷot ehema ara kaya mærenavā. pavatvanaṭa

그러니 몸에 음식을 주어야 합니다. 물을 주어야 합니다. 필요한 네 mahābhūta 를 가져다주어야 합니다. 네 dhātu 를 가져다주어야 합니다. 그 가져다주는 일을 하지 않으면 그 몸은 죽습니다. 유지하려면 그래야 합니다.

namut kaya apiṭa avaśya deyak vuna nisā ē gatiya ehaṭa anukūla apit mānasikatvaya ē anukūla nisā ē bala kaya pavatvā gænīmaṭa apiṭa ōnakama tiyena nisāma api kaya mærenna dennē næhæ hædunahama.

그러나 몸은 우리에게 필요한 것이 되었기에, 그 성향이 거기에 맞고 우리 마음도 거기에 맞기 때문에, 그 몸을 유지하고 싶기 때문에, 생겨난 뒤로는 몸이 죽게 두지 않습니다.

ē jīvat kirīmē śaktiyaṭa avaśya ādhāra upakāra api hita hitā goḍanaganavā.

살게 하는 그 힘에 필요한 도움을 우리는 궁리하고 또 궁리해서 쌓습니다.

hita hitā goḍanagalā hinā hitāma kavanavā pavanavā okkoma denavā. ēken mokakda karannē satara dhātuva āpō dhātuva, tējō dhātuva, vāyō dhātuva, paṭhayō dhātuvaken dhātu hatara utsāhayen vīriyayen goḍanagalā hadalā edā karalā denavā.

궁리해서 쌓고, 궁리해서 먹이고 마시게 하고 모두 줍니다. 그것으로 무엇을 하느냐면, 네 dhātu, 곧 āpo-dhātu, tejo-dhātu, vāyo-dhātu, pathavī-dhātu 네 가지를 애쓰고 viriya 를 들여 쌓아 마련해 줍니다.

menna mē dīma vehedin api karanavā.

이 주는 일을 우리는 수고롭게 합니다.

kanna dena eka sæpa nǣ. ēka vehesak. hari hamba karanna mahat vena eka vehesak. hæbæyi kayō nǣ kiyannā vū āśvāda maṭṭamē in̆dagena ē vehesa balannē nætuva ē duka vin̆da vin̆dā ēkaṭa avaśya laṁ karalā tiyenavā. udayangē mehaṭa nægī siṭīmaṭa pævætvīmaṭa avaśya karana dē laṁ karalā denavā vehesin. hæbæyi vehesa vehesak hæṭiyaṭa ganna nǣha namut vidinnē vehesak.

먹여 주는 것은 즐거움이 아닙니다. 그것은 수고입니다. 벌어들이느라 애쓰는 것도 수고입니다. 그런데 몸이라는 assāda 의 수준에 머물러 그 수고를 보지 않고, 그 괴로움을 겪고 또 겪으며 필요한 것을 가져다 놓습니다. 일어나 서 있고 유지되는 데 필요한 것을 수고로 가져다줍니다. 그런데 수고를 수고로 여기지 않습니다. 그래도 겪는 것은 수고입니다.

īṭa passē balāporottuva ikma yana tænaṭa væṭenavā. attaṁgamēn ādīna valaṭa enakoṭama. anē mama mehema nobenenna næhæk balāporottu vuṇē næha. kæta vecca ekak mōrapu ekak balāporottu vuṇē nǣ. taruṇa vayasaya taruṇa satvayaṭa gælapena vidihaṭa maṭa āśvādayan vin̆dinna balāporatu indiya paddhatiyaki mama balāporottu vuṇē. en̆du væhæ, kanak, nāsayak, divak hayak mama balāporottu vuṇē. namut mē væhærenavanē.

그 뒤 바람을 넘어서는 자리로 떨어집니다. atthaṅgama 를 거쳐 ādīnava 에 이르자마자 이렇게 됩니다. '아, 나는 이렇게 되기를 바란 게 아니었는데. 추해진 것, 늙어 버린 것을 바라지 않았다. 젊은 나이에, 젊은 존재에게 걸맞게 assāda 를 누릴 감관 체계를 나는 바랐다. 그런 눈, 귀, 코, 혀, 그 여섯을 바랐다. 그런데 이것이 시들어 가는구나.'

mē gevilā yanavā mē. anē gevenna epā væhærenna epā kivalaṭa hariyannē næha. ēkaṭa urumē venavā. menna dharmatāvaya.

이것이 닳아 갑니다. '닳지 마라, 시들지 마라' 해도 소용없습니다. 그것을 물려받습니다. 이것이 dharma 의 이치입니다.

menna mēka tamayi lōkē dharma svabhāvaya. lōkē dharma hæṭiya. dharmatāvaya kigiyē lōkē yamak haṭagannē kohomada? kumala ākārayendī dærīma ārambha kaḷē. esē darā hiṭinnē æyi? venas vīmaṭa gōcara vennē æyi? ēka vænasennē æyi?

바로 이것이 세상의 dharma 본성입니다. 세상의 dharma 방식입니다. dharma 의 이치라고 한 것은 이것입니다. 세상에서 무엇이 어떻게 생겨나는가? 어떤 방식으로 지탱되기 시작했는가? 왜 그렇게 지탱되는가? 왜 변화의 대상이 되는가? 왜 그것이 무너지는가?

ēkaṭa avaśya karana darāpu yamak tiyenavā esē daranna. darāpu dēṭa anukūlava tamayi darāpu dēvala venas vīmaṭa anukūlava tamayi ēkē venaskam vennē. goḍanægennē goḍanægilā vidyāmānava pavatinnē væhærilā yannē,ænasilā yannē ērumāva yanuva misak apiṭa ōnavaṭa apiṭa kæmættalā nemeyi. menna mē nisā kiyana api kæmættaṭa anukūlava pavatina lōkayak nǣhæ. dharmatāvayaṭa anukūlava vidyāmāna vena lōkayak.

그것을 그렇게 지탱하는 데 필요한, 지탱하는 무엇이 있습니다. 지탱한 것에 맞추어, 지탱한 것들의 변화에 맞추어 그것의 변화가 일어납니다. 쌓이고, 쌓여 드러나 있고, 시들어 가고, 무너져 가는 것은 그 물려받음에 따를 뿐, 우리가 원하고 좋아해서가 아닙니다. 그래서 우리 뜻대로 유지되는 세상은 없습니다. dharma 의 이치에 맞게 드러나는 세상입니다.

lōkayē dharmatāvayaṭa anukūlava vidyāmāna venavā misā kæmætta anu vidyāmāna vennē næha. hæbæyi meccara kālaya tuḷa api utsāha karannē vaidyavaru utsāha karannē ē dharmatāvayaṭa viruddhava satan karalā. kæmættaṭa anukūlava pavatvana lōkayā goḍanagannā.

세상은 dharma 의 이치에 따라 드러날 뿐, 바람에 따라 드러나지 않습니다. 그런데 이토록 오랫동안 우리가 애쓰는 것, 의사들이 애쓰는 것은 그 dharma 의 이치에 맞서 싸워서 바람대로 유지되는 세상을 세우려는 것입니다.

lōkē kavakda haṭagatta edā paṭanvat eka jātiya vaidyavaru in̆dalā tiyenavā. adat innavā. ē vagē noyek ākārayaka mē kaya hadalā denna vyāyā aramavā issarat tibuṇā adat tiyenavā. itihāsa gata karanna ōna api avurudu dahas gāndha issellā baluvahamat ēgollot vaಾಯyā karalā tiyenavā.

세상이 생겨난 그날부터 의사들은 있었습니다. 오늘도 있습니다. 그처럼 갖가지로 이 몸을 만들어 주는 운동도 예전에 있었고 오늘도 있습니다. 역사를 거슬러 수천 년 전을 보아도 그들도 운동을 했습니다.

ē api pāramparikavat kiyanavā kaya hadana vyāyāma pumbanē ēvā aravanma kaṭaya ætivavā kiyalā eka jātiya.

우리 전통에서도 몸을 만드는 운동, 몸을 부풀리는 그런 것들로 몸을 키운다는 이야기가 있습니다.

itin boḍi bilḍin kiyayi mēvā mægi eka hadanavā. namut eka boḍi bilḍin kiyana ekat hada nǣ. edā hadapu ayat ada nǣhæ ada aya hærilā gihillā. avurudu 80i billē kaya

그래서 body building 이라며 근육을 만듭니다. 그러나 body building 으로도 [몸을 지키지] 못합니다. 그때 몸을 만든 사람들도 오늘 없고, 오늘 사람들도 시들어 갔습니다.

hærilā gihillā. avurudu 80i billē kaya balapu hāma pēnavā. avurudu 8ti borapu kapan karanavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

taruṇa kālē pumbāgē nidasanam antimaṭa væhælā giya ekak bælī hæ. tava ṭika kālayak giyāma æṭa kaṭa bæli hægē ēkat dirilā yanavā bæliya. ehenam dharmatāvayaṭa satan karalā dharmatāvaya jayagattā kisima kenek mē lōkē pahaḷa velā næha. mokada hētuva? ē dharmatāvayak kiyannē ōkayi.

젊을 때 부풀렸던 근육이 끝내 시들어 버린 것을 보십시오. 조금 더 지나면 뼈와 살, 그것도 삭아 가는 것을 보십시오. 그렇다면 dharma 의 이치와 싸워 그것을 이긴 사람은 이 세상에 하나도 나타나지 않았습니다. 왜인가? dharma 의 이치라는 것이 바로 그것이기 때문입니다.

ēka sanātanika dharmatāvaya sadātanika dharmatāvayak. ē dharmatāvaya svabhāvayamakda? ē svabhāvaya ehemavatmayi.

그것은 sanātana, 영원한 dharma 의 이치입니다. 그 이치의 본성은 무엇인가? 그 본성은 늘 그대로입니다.

menna mēkaṭa kiyanavā dharma niyamaya.

이것을 dharma-niyāma 라고 합니다.

oya niyamaya kaḍa karapu kenek mē lōkē næha. niyamaya venas karanna puḷuvan kenek mē lōkē næha. lovturā budu vuṇā kivvat kayaṭa venna tiyena hadī oya ṭikama vuṇā. eham lovturā budu vunat niyamaya venas karanna bæ.

그 법칙을 깬 사람은 이 세상에 없습니다. 그 법칙을 바꿀 수 있는 사람도 이 세상에 없습니다. lokuttara 의 부처님이 되셨어도 몸에 일어날 일은 그대로 일어났습니다. 그러니 부처님이 되셔도 법칙은 바꿀 수 없습니다.

ēn mehā kāruvak gæna katā karanna deyak ætdennavā. puḷuvankamak meccara kal velat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ætdennavā. puḷuvankamak meccara kal velat nǣha. ehenam venna hētu næha. menna mēka dænagattā nam api dakinavā dharmaya venas venna hētu næ.

이토록 오랜 시간이 지났어도 그럴 수 있었던 적이 없습니다. 그렇다면 그렇게 될 까닭이 없습니다. 이것을 알았다면 우리는 dharma 가 바뀔 까닭이 없음을 봅니다.

hæbæyi dharmaya kiyalā pot vala liyāgatta pada venas kaḷa hæ ōnē mata dānna puḷuvan. hæbæyi dharmaya kiyannē ēvā nemeyi. oya puṣkala pota liyā tibiccak nemeyi dharmaya kiyannē.

그런데 dharma 라며 책에 적어 놓은 낱말들은 바꿀 수 있고, 원하는 견해를 덧붙일 수도 있습니다. 하지만 dharma 는 그것이 아닙니다. 그 야자잎 책에 적혀 있는 것이 dharma 가 아닙니다.

ēket dharmaya tiyenavā. mokakda dharmaya? pr̥ṣkalava pata hæduvā udēṁgama karanna. a saralavala ṭika aragena sabalā okkoma karalā hiṭan mædalā okkoma karalā ekkenek gānna kǣli kapalā okkoma karalā puskola potak nirmāṇaya karalā. udēṁgama avasthāva

거기에도 dharma 가 있기는 합니다. 그 dharma 가 무엇인가? 야자잎 책이 만들어져 udaya 하는 것입니다. 야자잎을 가져다 삶고, 펴고, 문지르고, 하나하나 조각으로 잘라서 야자잎 책을 만듭니다. udaya 의 단계입니다.

itin ē puskalayē tiyena haya hattiya koccarada īṭa anukūla kālayak ēka bāhira vannāvū haduru karadaraṭa duru veuvē nætnam avuvaṭa væsaṭa pinnaṭa goduruvē nætuva ārassakava tæbuvot avuruduk hari 100k harik harik hari tiyennē. atsandara. hæbæyi ṭika kālayak

그 야자잎이 얼마나 튼튼한가에 따라 그에 맞는 시간 동안, 바깥의 해충과 위험을 피하고 햇볕과 비와 이슬에 노출되지 않게 잘 보관하면 한 해든 백 해든 그 이상이든 남아 있습니다.

tiyennē. atsandara. hæbæyi ṭika kālayak karana paraṇa puṣkala ādīna āsvādaya ēka ivarayi. allapuvahuvahama kænna maṭa ōnē diralā. dæn piṭu perilanna ōnē bohoma parissaramaya mokada alluvot yamluvak kæḍenavā. mokada ādīna avasthāvaṭa kǣ. īṭa passē vannaṭa koyi vela hari potkala okkoma kuḍu velā væṭana davasak enavā koccarak venna hiṭiyā. nissarayi.

그러나 얼마 지나면 오래된 야자잎 책은 ādīnava — assāda 는 끝났습니다. 만지면 삭아서 부스러집니다. 이제 책장을 넘기려면 아주 조심해야 합니다, 만지면 어딘가 부서지니까요. ādīnava 의 단계에 왔기 때문입니다. 그 뒤 언젠가는 책장이 모두 가루가 되어 떨어지는 날이 옵니다. 아무리 지키려 해도. nissaraṇa 입니다.

ehenam hadapuskala putak udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa kiyana menna mē dharmatāvayaṭa anukūlava oya krama raṭāvaṭa anukūlava gevilā venasi yanna.

그러니 만들어진 야자잎 책은 udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa 라는 이 dharma 의 이치, 이 질서에 따라 닳고 변해 갑니다.

anna ēkē svabhāvaya dharmaya kiyannē onna ōkayi. puṣkala potē dharmaya ōkayi.

그것이 그 본성입니다. dharma 라는 것은 바로 그것입니다. 야자잎 책의 dharma 는 그것입니다.

liya tiyena ēvā mē lōka satyaya hadāgatta prayōgaya yamak yamak pennanna hadapu kāya viññakti vacī viññapati kiyana deken kāya viññakti kiyana kayen panavana ēvā san̆dahan karalā dunna mē rūpa mul karagena ehenam mē bāhira lōkē deyak mul karagena api hiten gattā mē mē vidiha vayanna kiyanna. mē vidihaṭa liya. mehema hæḍa gahalā enam hæḍayak gamu. menna mē vidihaṭa ālakahama mēkaṭa vayanna kiyalā kiyamu kiyalā minisu sammata karagannā

적혀 있는 것들은 세상 중생이 만들어 낸 방편입니다. 무언가를 보여 주려고 만든 kāya-viññatti 와 vacī-viññatti 두 가지 가운데, 몸으로 표시하는 kāya-viññatti 로 적어 놓은 이 글자 모양을 바탕으로, 곧 바깥 세상의 무언가를 바탕으로 우리가 마음으로 정했습니다. '이것은 이렇게 읽자, 이렇게 쓰자, 이런 모양을 그리면 이렇게 읽자'고 사람들이 약속한 것입니다.

ayanna kivva menna mēkaṭa āyanna næ kiyava mēkaṭa monavāhari minissu sammatana hadāgatta eka ōkē liyanavā. ēka minissungē sammata kiyana ekak misa dharmaya kiyannē ōka nemeyi. dharmaya poḍḍak venas karanna bæ. mokakda dharmaya

'이것은 a 로 읽자, 이것은 ā 로 읽자' 하는 식으로 사람들이 약속해 만든 것을 거기에 적습니다. 그것은 사람들의 sammuti(약속)일 뿐 dharma 는 그것이 아닙니다. dharma 는 조금도 바꿀 수 없습니다.

poḍḍak venas karanna bæ. mokakda dharmaya kivvē? ē dē yamak nisā goḍanægenavada? ē goḍanægicca dēṭa mona śaktiyakda avaśya vuṇē? ē śaktiyē svabhāvaya kohomada? goḍanægicca dēka kriyākārītvaya ē śaktiya gevenavā. ē śaktiya yammak daralāā hiṭiyā rōma væn̆dilā hiṭiyē śaktiyaṭa anukūlava goḍanægenavā. ē śakti viśēṣayaṭa anukūlava ekē vidyāmānayalā śaktiya gevenakoṭa gevilā śaktiya keḷavara vennaṭa ēka keḷavarayi. menna dharmaya.

dharma 가 무엇이라 했습니까? 그것이 무엇 때문에 쌓이는가? 쌓인 것에 어떤 힘이 필요했는가? 그 힘의 본성은 어떠한가? 쌓인 것이 작용하며 그 힘이 닳아 갑니다. 그 힘이 무언가를 지탱하고 있었고, 그 힘에 맞추어 쌓입니다. 그 힘의 특성에 맞추어 드러나 있다가, 힘이 닳아 다하면 그것도 끝납니다. 이것이 dharma 입니다.

mēka potaka liyalā hælama ven kivvā venas karanna puḷuvan ekak nemeyi. kisima kenekuṭa lokukamaṭa pūjivara venas karanna puḷuvan ekak nemeyi. menna mē kiyana dharmatāvaya

이것은 책에 적었다고, 따로 말했다고 바꿀 수 있는 것이 아닙니다. 어떤 사람도 위세를 부려 바꿀 수 있는 것이 아닙니다.

nemeyi. menna mē kiyana dharmatāvaya budupiyāṇan vahansē lōkaya yathārthayen anik aya ōka balannē næhæ. āśvāda balabalā innavā misak oya yathārthaya balanna næti nisā. anik ayaṭa mē āśvāda passē yanakoṭa mānasikatvaya væhenavā.

바로 이 dharma 의 이치를 부처님은 세상의 있는 그대로로 보셨습니다. 다른 이들은 그것을 보지 않습니다. assāda 만 바라보고 있을 뿐 그 실상을 보지 않기 때문입니다. 다른 이들은 assāda 를 쫓을 때 마음이 덮입니다.

dharmaya hæn̆gavenavā. āśvādayaṭa yanaka āśvāda passē yana mānasikatvaya duru karalā. ætta æti ākārayen balanna. manasa nidahas karapuṭa pase yamaka æti ākāraya pennahama onna oya ṭika dækkā.

dharma 가 드러납니다. assāda 로 가는, assāda 를 쫓는 마음을 없애고 진실을 있는 그대로 보십시오. 마음을 풀어놓은 뒤 무엇이 있는 그대로 보이자, 바로 그것들을 보았습니다.

lōkē yamak menna mehemayi dharmatāvayen haṭagannavā kiyannē. udayaṁgama attaṁgama āśvāda ādīnava nissaraṇa kiyana. menna mē cakriyen piṭa pænapu deyak lōkē nǣ. onna oya tuḷayi darannē.

세상의 어떤 것이든 이렇게 dharma 의 이치로 생겨납니다. udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa 라는 이 바퀴에서 벗어난 것은 세상에 없습니다. 바로 그 안에서 지탱됩니다.

oyi vena dē darannē næ. menna mē ṭika dækkaṭa passē ēdu deyin darana lōkē æyi api ussagena innē?

그것 말고 다른 것으로 지탱되지 않습니다. 이것을 본 뒤에, 그런 것으로 지탱되는 세상을 왜 우리가 짊어지고 있습니까?

ēka harida? nna ē lōkayen apiṭa sænasumak dē ussagena innavā. lakṣaṇaya kara yutu pōṣaṇaya kaḷa yutu yamak onnam. hædunānam. ehema nokaḷot ēka vehesak penavānam.

그것이 옳습니까? 그 세상에서 위안을 얻는다며 짊어지고 있습니다. 보호하고 길러야 할 무언가가 생겼다면, 그렇게 하지 않으면 그것이 수고를 드러낸다면 말입니다.

pipāsayen inna bæha vehesayi baḍigiena inna bæha vehesayi. monavāhari kohomahari kanna denna venavā.

목마른 채로 있을 수 없으니 수고롭고, 배고픈 채로 있을 수 없으니 수고롭습니다. 무엇이든 어떻게든 먹여야 합니다.

apima apima gati lakṣaṇayak hon̆dayi kiyalā gatta eka nigamanaya apiṭama dænenna goḍanægicca dē apiṭama hidavanavā.

우리 스스로 어떤 성향을 좋다고 받아들인 결론, 우리가 느끼려고 쌓은 것이 우리 자신을 찌릅니다.

anna ē vēdanā devanavā. ē velāvēdī ēkanna bæruva yanavā. āśvādayak balāporottuven ādīnava kan̆dak ussagattā.

그 아픔을 줍니다. 그때는 그것을 감당하지 못하게 됩니다. assāda 를 바라며 ādīnava 의 짐 덩이를 짊어진 것입니다.

ādīnava kan̆da ussannayā kavadāvat paṁcakama āśvādaya āśvādaya vaṭinādiyana hæn̆gīmen balāporottuva athæruṇā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ādīna mokakda? goḍanægenna avaśya karana śaktiya nabevaya mokakda āśvādaya pasē ham̆bā yana mānasikatvaya

ādīnava 는 무엇입니까? 쌓이는 데 필요한 힘을 만드는 것은 무엇입니까? assāda 를 쫓는 마음입니다.

āśvādaya pasē ham̆bā yana mānasikatvaya api keḷavara karā nam ara vagē ādīnava podiyak matu karannā vū væḍa piḷi gonnægennē nǣ.

assāda 를 쫓는 마음을 우리가 끝냈다면, 그런 ādīnava 보따리를 드러내는 과정은 쌓이지 않습니다.

ehenam sæpa hoyāgena, duka hoyāgena, upēkṣāva hoyāgena dænīm matu kara mē rūpa dænīmak, mē śabda dænīmak, mē gandha dænīmak, mē rasa dænīmak, mē sparśa dænīmak, mē dænenavā dænīmak kiyalā. evan dænīmak tuḷa gōcara venna, goḍanægenna avaśya karana upakaraṇa sakas kaḷē nætnam.

그렇다면 즐거움을 찾고, 괴로움을 찾고, upekkhā 를 찾아 앎을 드러내는 — 이것은 형상의 앎, 이것은 소리의 앎, 이것은 냄새의 앎, 이것은 맛의 앎, 이것은 감촉의 앎, 이것은 느껴지는 앎이라는 — 그런 앎의 대상이 되고 쌓이는 데 필요한 도구를 갖추지 않았다면,

sparśa venna dēval næti nisā ē dænīm pahaḷa vennē nætuva yanavā.

닿을 것이 없기 때문에 그 앎들은 나타나지 않게 됩니다.

sparśa venna deyak næti vuṇā. etana āyatanat næti venna ōnē.

닿을 것이 없어졌습니다. 그러면 거기서 āyatana 도 없어져야 합니다.

ara vidiha apiṭa ekatu karana sthāna ṭika æhæ kana divanāsē śarīraya manat etana næti venavā.

그렇게 우리에게 모아 주던 자리들, 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음도 거기서 없어집니다.

ēvā api prayōjanayaṭa gænīma atara kaḷot ē ṭikat jalivara nægena avasthāva keḷavara venavā.

그것들을 쓰는 일을 그만두면, 그것들이 다시 일어날 기회도 끝납니다.

ehenam jāti ṭika keḷavara velā giyanna. pōṣaṇaya karanna rakṣaṇaya karanna pavatvanna kihatak tibunam ē veheta etana ivarayi. æti tena veheta næti tena næ.

그러면 jāti 들이 끝나 버립니다. 기르고 보호하고 유지해야 할 무엇이 있었다면, 그 수고는 거기서 끝납니다. 있는 곳에는 수고가 있고, 없는 곳에는 없습니다.

goḍa nægicca tæna veheda vindā goḍa nægi næti tana vehesak goḍa nægennē næ.

쌓인 곳에서는 수고를 겪었고, 쌓이지 않은 곳에서는 수고가 쌓이지 않습니다.

menna mēka tērum gattaṭa passē api dakinavā. ehenam apiṭa asānaya goḍanægilā tiyennē āśvādaya nemeyi. āśvādaya asānayaṭa hētuva ē āśvādaya hon̆dayi kiyalā gatta mulā adahasa nisā tamayi āśvādaya atharinna bæru. yaḷi yaḷi ēva mata ham̆bā yanna.

이것을 이해한 뒤 우리는 봅니다. 그렇다면 우리에게 쌓인 괴로움은 assāda 그 자체가 아니라, assāda 가 괴로움의 원인입니다. 그 assāda 를 좋다고 여긴 미혹한 생각 때문에 assāda 를 놓지 못합니다. 거듭거듭 그것을 쫓습니다.

ē ham̆bāyanna nisāma asāhanakāgī dukagena goḍak goḍanægenavā. ādīnavada deyak goḍanægenavā. menna mē goḍanægena nisā mokada vennē? lōka sattvayāṭa duken nidahas vīmak nǣ.

그렇게 쫓기 때문에 괴로움이 담긴 dukkha 의 무더기가 쌓입니다. ādīnava 가 쌓입니다. 이렇게 쌓이기 때문에 어떻게 되는가? 세상 중생에게 dukkha 에서 벗어남이 없습니다.

yamak goḍanæguvā nam jātiyak goḍanæguvā nam jarāvak goḍanæguvā venavā. mokada hæma jātiyakma jarāvaṭa patvena nisā. ēka jarāvaṭa patvīma dharmatāvaya nisā. jātiyak goḍanægā gattot jarāvat goranæguvot.

무언가를 쌓았다면, jāti 를 쌓았다면 jarā(늙음)를 쌓은 것이 됩니다. 모든 jāti 는 jarā 에 이르기 때문입니다. jarā 에 이르는 것은 dharma 의 이치 때문입니다. jāti 를 쌓으면 jarā 도 쌓은 것입니다.

jātiyak gonnæguvot vyādhiya væhæriyāma ēkē dharmatāvayak nisā. jātiyak gonnanakoṭa vyādhiyayi mulat gonna nææguvā.

jāti 를 쌓으면 vyādhi(병), 곧 시들어 감이 그 dharma 의 이치이므로, jāti 를 쌓을 때 vyādhi 의 뿌리도 쌓았습니다.

jātiyak gonna nææguvot maraṇayaṭa pat venna nisā mē jātiya jātiya gonnægenavā kiyannē maraṇaya mulakut goḍanæguvot.

jāti 를 쌓으면 죽음에 이르기 때문에, jāti 가 쌓인다는 것은 maraṇa 의 뿌리도 쌓았다는 것입니다.

balāporottu sunvīma nisā sōkayak susum lǣmak, kāyika mānasika vehesak dukak vin̆dinavanē. ēkē mulat goḍanægi.

바람이 꺾여 soka, 한숨, 몸과 마음의 수고와 괴로움을 겪지요. 그것의 뿌리도 쌓았습니다.

jātiyak goḍanægīmēdī api hituvak nætat ayitiva goḍanæginna. jarā maraṇa sōka paridēva duk domanat sabhāyāsa siyalluma goḍannægenna maga pæhædi.

jāti 를 쌓을 때, 우리가 생각하지 않았어도 저절로 쌓입니다. jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa 모두가 쌓일 길이 열렸습니다.

ehenam ē ṭikē nam asāhanayē tibuṇē.

그렇다면 괴로움 속에 있던 것은 바로 그것들입니다.

asāhanayaṭa mula jātiya goḍanægīma kiyalā dækkahama ē jātiya goḍanægennē oya kiyana śakti viśēṣavat bhava goḍanægīmen bava dækkā nam bhava goḍanægennē eban̆du vannāḷuē gati lassana ēvaya bæn̆dilā hari vaṭinādayak kiyana āśvādayen ēkē bæn̆dī inna upādānaya nisā bava dækkanna nam

괴로움의 뿌리가 jāti 를 쌓는 것임을 보면, 그 jāti 가 앞서 말한 특별한 힘인 bhava 가 쌓여서 생긴다는 것을 보았다면, 그리고 bhava 가 쌓이는 것은 그런 성향, 아름다운 것들에 묶여 참으로 값지다고 여기는 assāda 에 매여 있는 upādāna 때문임을 보았다면,

ēkaṭa hētuva ē tæn āśraya kirīma nisā æti karagattā vū ē āśvādayē ælīma kiya dækkanam

그 원인이 그 대상들을 가까이해서 생긴 assāda 에 대한 들러붙음임을 보았다면,

ē taṇhāvaṭa mula ē āśvāda vindanaya piḷiban̆dava ehi yathārthaya nohita āśvāda vaśayen hiṭīma kiyalā dækkana vēdanāva bava priya vēdanāva āsvāda vēdanāva bava dækkana

그 taṇhā 의 뿌리가 assāda 를 누림에 대해 그 실상을 생각지 않고 assāda 로만 여기고 머문 것임을 보았다면, 그것이 vedanā, 곧 사랑스러운 vedanā, assāda 의 vedanā 임을 보았다면,

anna ē āśvāda vēdanāva æhæ rūpaya kana śabdaya nāsaya gandhaya diva rasaya ādīvana mē ekinna ekaṭa sparśa vīma nisā ē nisā ekatu vīma nisā æti vennā vū mulā diṣṭiyen æti karata sparśaya bava dækkanna ā

그 assāda 의 vedanā 가 눈과 형상, 귀와 소리, 코와 냄새, 혀와 맛 등 하나하나가 닿아서, 모여서 생기는, 미혹한 견해로 만든 phassa 때문임을 보았다면,

ēkaṭa hētuva mē æsakanam divanāsaya śarīraya ādī mē enadi ṭika bava dækkannam.

그 원인이 이 눈, 귀, 혀, 코, 몸 같은 감관들임을 보았다면,

etakoṭa ēkaṭa hētuva ē venuve matu karagattā vū mānasikatvayen gōcaraka vū manasakin goḍannægu bava dækkanna. nætnam āśvāda mānasikatvayak tuḷin gonnæguṇa bava dækkannam.

그리고 그 원인이 그것을 위해 일으킨 마음, 대상을 받아들이는 마음으로 쌓인 것임을, 다시 말해 assāda 의 마음을 통해 쌓인 것임을 보았다면,

ē āśvāda mānasikatvaya gonnæguṇē ēvā āśvāda yanakayi ēvā hon̆dayi kiyalā ē passē passē ham̆bā yana hiṭi kriyāvadan gonnagamu nisā bava dækkam.

그 assāda 의 마음은, 그것들이 assāda 를 주고 좋다고 여겨 그 뒤를 쫓는 마음의 작용으로 쌓였기 때문임을 보았다면,

ehema goḍanaganna hētuva ē āśvādaya hon̆dayi kiyana dr̥ṣṭiya bava dækkā.

그렇게 쌓는 원인이 그 assāda 가 좋다는 diṭṭhi(견해)임을 보았습니다.

eyā nigamanaya karanavā menna mē āśvādaya hon̆dayi kiyana dr̥ṣṭiyak daralā dæmma edāṭa avidyāva ivarannā.

그는 결론을 내립니다. 이 assāda 가 좋다는 diṭṭhi 를 내려놓은 그날, avijjā 는 끝납니다.

ē ṭika ivaraṇa nam mokada vennē?

그것이 끝나면 어떻게 됩니까?

hon̆dayi kiyana dr̥ṣṭiya ivaraṇā nam priyayi manāpayi kiyalā bæn̆dena sūsuyi kiyana dr̥ṣṭiya ahanalā giyānam. asāra deyak passē sāra kiyalā hitā hiṭiya kiyalā ætta dækkanam. etanin ehā dāya særayak matu karaganna tibuṇa balāpasottu keḷavara venavā.

좋다는 diṭṭhi 가 끝나면, 사랑스럽고 마음에 들어 매달리게 하는 diṭṭhi 가 사라지면, 알맹이 없는 것을 알맹이 있다고 여기고 있었다는 진실을 보면, 그로부터 더는 알맹이를 일으키려던 바람이 끝납니다.

hita kriyā padan sārayi kiyana hæn̆gīmen ē sāratvaya goḍanaganna ōnǣ kiyana mānasikatvayen hita kriyādana goḍanægīma natara venavā. ehenam saṁkhāra nira nōtayi.

알맹이가 있다는 느낌으로 그 알맹이를 쌓아야 한다는 마음에서 나오던 마음의 작용이 멈춥니다. 그러면 saṅkhāra 는 nirodha 입니다.

ehenam ē nisā haṭaganna mānasika gati lakṣaṇayak tibuṇa nam ehi ædaṭa bæn̆denavā. ē gati lakṣaṇaya æti mānasika gatiya nirōdha venakoṭa viññāṇa nirōdhayi.

그로 인해 생기는 마음의 성향이 있었다면 거기에 매입니다. 그 성향을 지닌 마음이 nirodha 되면 viññāṇa 가 nirodha 됩니다.

etakoṭa ēken goḍanæganna śaktiyak goḍanægē viññāṇa nam ē viññāṇa rōdanam śakti goḍanægi nirōdha vunā nam nāma rūpa pahaḷa kirīma nirōdhayi.

그러면 그것으로 쌓이던 힘, 쌓인 viññāṇa, 그 viññāṇa 의 힘이 nirodha 되었다면 nāmarūpa 를 나타내는 것도 nirodha 됩니다.

ehenam æsa kana divanāsaya śarīrayē manayi yamkisi deyak mē satara mahābhūtayangen haṭagannavā nam satara dhātungen haṭagannavā nam ē haṭagænīmat nirōdhayi.

그러면 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음 같은 것이 네 mahābhūta, 네 dhātu 에서 생겨난다면, 그 생겨남도 nirodha 됩니다.

ehemanam æhæṭa rūpayak sparśa venna yam kramayak tibenavā. ē kramaya dænnē næti nisā sparśayak nirōdhayi.

그러면 눈에 형상이 닿는 어떤 방식이 있는데, 그 방식이 없으므로 phassa 가 nirodha 됩니다.

ehenam ē hētun haṭagannā vū dænīmak pahaḷa venna yam kramayak tiyenavā nam ē dænīmaṭa kramayan næti nisā vēdanat nirōdhayi.

그러면 그 원인들로 생기는 앎이 나타나는 어떤 방식이 있다면, 그 앎의 방식이 없으므로 vedanā 도 nirodha 됩니다.

ehenam vēdanāvakin āśvādayakin tibunē nætnam matu matu ælīmaṭa yam hētuvat nema ælīmat nirōdhayi taṇhāt nirōdhayi. ehenam bæn̆denna tibi vecca hētu ælunot ælennaenam bæn̆denna hēkut nǣhæ. upādānat nirōdhayi. ehenam matuvaṭa eban̆du gati lakṣaṇayak

그러면 vedanā 도, assāda 도 없다면 앞으로 들러붙을 원인도 없어 들러붙음도 nirodha, taṇhā 도 nirodha 됩니다. 그러면 매일 원인도 없습니다. upādāna 도 nirodha 됩니다.

nirōdhayi. ehenam matuvaṭa eban̆du gati lakṣaṇayak æti śaktiyak niṣpānaya kirīmē hētuvak tibuṇanam ē śaktiya næti nisā bhavat nirōdhayi. ehenam matu jātiyak haṭagænīmak

그러면 앞으로 그런 성향을 지닌 힘을 만들어 낼 원인이 있었다면, 그 힘이 없으므로 bhava 도 nirodha 됩니다.

nirōdhayi. ehenam matu jātiyak haṭagænīmak yamakin vuṇāda ē jātiya haṭagænīma ivara nam ē jātiya mul karagena haṭagatta jarā maraṇa sōka paridēva duk dommanas upāyāsa siyalla ivarayi. ehenam edā ara kiyanavā asāhanayen miduna.

그러면 앞으로의 jāti 가 무엇으로 생겼든 그 jāti 의 생겨남이 끝나면, 그 jāti 를 바탕으로 생긴 jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa 모두가 끝납니다. 그러면 그날, 앞서 말한 괴로움에서 벗어났습니다.

ehenam asāhanayat asāhanayaṭa hētuvat asāhana nirōdhayat onna oya ṭika.

그러니 괴로움, 괴로움의 원인, 괴로움의 nirodha 가 바로 그것입니다.

yam kenekuṭa adhānaya nirōdha karaganna ōnam onna ōkaṭa tiyena nirōdha karana mārgaya ætta æti ākārayen sihi karalā dænaganna

누구든 이것을 nirodha 시키고 싶다면, 그것을 nirodha 시키는 길을 진실 그대로 sati 하여 아십시오.

yamaka yathārthaya dakinna vaṭinā dēval vaṭatē vaṭinavā kiyalā hitāgena ham̆bā yannē.

무엇이든 그 실상을 보십시오. 값지다고 여겨서 쫓아가는 것입니다.

mala vaṭana rūpa vaśayen giyot vaṭinākamak hamba venavada sabda gandha rasa sparśa vassē giyot balāporottu vena vaṭinākama læbenavada iṣṭa venavada harayak tiyenavada

마음에 드는 형상을 따라가면 값진 것을 얻습니까? 소리, 냄새, 맛, 감촉을 따라가면 바라던 값어치를 얻습니까? 이루어집니까? 알맹이가 있습니까?

kavuda harayak labā gattē væṭinnē? duka vindāmi misak læbū harayak āgaṭavat tiyenavada?

누가 알맹이를 얻었습니까? 괴로움을 겪었을 뿐, 얻은 알맹이가 누구에게라도 있습니까?

ehenam æyi ē āśvādaya goḍanægennē.

그렇다면 왜 그 assāda 가 쌓입니까?

anna etanadi apiṭa hon̆da piḷiturak enavā.

바로 거기서 우리에게 좋은 답이 옵니다.

yamakaṭa āsāvak æti venna hētuvak tiyenna ōnē.

무언가에 욕망이 생기려면 원인이 있어야 합니다.

anna apiṭa hæn̆gavicca pætta viha vigraha karalā gannakoṭa kiyanavā. dukehi duka nemeyi api balannē.

우리에게 드러난 면을 풀어 보면 이렇게 말합니다. 우리가 보는 것은 dukkha 속의 dukkha 가 아닙니다.

nivan dakinna ōnam āsāvangē duka dakinna ōnē. āsāvangē yathārthaya dækalā āsāva vasārayi kiyalā dakinna ōnē.

nibbāna 를 보고자 한다면 욕망의 괴로움을 보아야 합니다. 욕망의 실상을 보아 욕망이 알맹이 없다고 보아야 합니다.

āsāva vasārayi kiyalā dakinnē næti sakkal. anē mærena eka koccara dukada leḍa hædena eka koccara dukada kiyalā koccara hituṭa puḷuvankamak nǣha nivan avabōdha karanna. mokada hētuva? ē dukaṭa hētuva athæraganna bæhæ phalaya hæṭiya dækka.

욕망이 알맹이 없다고 보지 못하는 동안은, '아, 죽는 것이 얼마나 괴로운가, 병드는 것이 얼마나 괴로운가' 아무리 생각해도 nibbāna 를 깨달을 수 없습니다. 왜인가? 결과만 보아서는 그 괴로움의 원인을 놓지 못합니다.

phalaya koccara dukak kiyalā dækkā hētuva araganna bæri vennē mokada ēka āsvādanaka nisā.

결과가 얼마나 괴로운지 보았어도 원인을 놓지 못하는 것은, 그것이 assāda 를 주기 때문입니다.

āśvādaya goḍanægena atarahan hētuva duru velā yanavā nam phalaya duru vennē ēke. hētuva ætiena phalaya haṭagannavā. hētuva nætnam phalaya næti vennē. ehenam mārgaya mokakda? hētuva goḍanægennē yamkisi āśvādayak nisā nam vaṭinavā kiyana hæn̆gīmak æti vuṇā ē āśvādayaṭa menna mē ṭika suddha karalā balāgattu dālā.

assāda 가 쌓이는 사이에 원인이 사라진다면 결과는 그로써 사라집니다. 원인이 있으면 결과가 생기고, 원인이 없으면 결과가 사라집니다. 그렇다면 길은 무엇인가? 원인이 어떤 assāda 때문에 쌓인다면, 그 assāda 에 값지다는 느낌이 생긴 것이니, 바로 이것을 깨끗이 해서 보아야 합니다.

apiṭa pēnavā api hævaṭillaka hiṭapu bava.

그러면 우리가 속고 있었음이 보입니다.

nikan ōka bæluvaṭa tērennē næha. puṁci kālē puṁci ḷamayā pōmpiṭu venavā væli sellambattu venavā kiya væḍa karana velāvēdī. ē tamayi viśāla āśvādayak vin̆dinavā ēka.

그냥 보아서는 알 수 없습니다. 어릴 때 꼬마가 놀이에 빠지고 모래 놀이에 빠져 놀 때, 그것이 아주 큰 assāda 를 누리는 것입니다.

oya āśvāda māṁsikatvaya tiyenakan oya velā ma hira karalā tibot geṭa dālā doravahalā tibaccara atayida koccara duk veyida? ara anit ḷamayi sellam karanavā maṭa sellam karanna yanna dennē næhæ. ammā tāttā yanna dennē nǣhæ kiya kiyē koccara nam vēdanāvak in̆da dunnē næhæ.

그 assāda 의 마음이 있는 동안 그때 아이를 가두어 집에 넣고 문을 닫아 두면 어떻겠습니까, 얼마나 괴로워하겠습니까? '다른 아이들은 노는데 나는 놀러 못 가게 한다, 엄마 아빠가 못 가게 한다'며 얼마나 아파하겠습니까.

oya puṁci lābhāra vayasē gevilā gihillā suṇayaṭa āvaṭa pat vo.

그 어린 나이가 지나가고 젊은이가 됩니다.

eyāgēt ammā innavā pættaṭa yanavā ehema nemeyi. kellam karanna. kohoma piṭa ehema yanavā nemeyi palli ada ganavā nemeyi kiyalā ehema kivvot ehema mokak kiyanna. ara taraṇaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehemat kiyanna hētuk tiyenavā.

그렇게 말할 까닭도 있습니다.

ara puṁciḷamayāṭa ehema kivvaṭa saraṇayaṭa ehema kiyanna hētuvak næhæ. mokada taruṇayaṭa ehema balāporottuvak nǣhæ. ēken āśvādayak

어린아이에게는 그렇게 말해도, 젊은이에게 그렇게 말할 까닭은 없습니다. 젊은이에게는 그런 바람이 없기 때문입니다.

balāporottuvak nǣhæ. ēken āśvādayak labanna bæhæ. eyā dækalā ivarayi ektarā maṭṭamaka laukikatvaya tuḷat puṁci ḷamayi harayak næti dēval mahā vaṭinā dēval hæṭiyaṭa kaḷāṭa oya monavā karannada? mokakda ōkin ganna tiyena dē apiṭa oyi īṭa vaḍā væḍa. oya monavada ē vikāraya? anna ehema mānasikatvaya parivartana velā.

그것으로는 assāda 를 얻을 수 없습니다. 그는 이미 보았습니다. 세속의 어느 수준에서나마, 어린아이들이 알맹이 없는 것을 대단히 값진 것처럼 하지만, '그걸로 무엇을 하겠나? 그걸로 얻을 게 뭔가? 나에게는 그보다 나은 일이 있다. 그 무슨 터무니없는 짓인가?' — 그렇게 마음이 바뀌었습니다.

eham mē āsādaya sellam pattu venavā kiyana væḍē nemeyi tibunē.

그렇다면 이 assāda 는 놀이에 빠지는 그 일 자체에 있던 것이 아닙니다.

ara labā manasē tibicca duṭṭiyē ē dr̥ṭṭiya bin̆dilā yanavā ēkē yathārthaya dækka edāṭa væḍimaha bavaṭa pat venakoṭa ehenam edāṭa sellan yannakō yanna epā kiyanna ōnet næ. sellan yanna dæk maṭa hari hitaṭa aḍu pāḍuvak kiyalā dæna ehema ekak dænennet næha.

어린 마음에 있던 diṭṭhi 에 있었습니다. 그 실상을 본 날, 어른이 될 때 그 diṭṭhi 가 깨집니다. 그러면 그날부터는 놀러 가라, 가지 마라 할 필요도 없습니다. 놀러 가지 못해도 마음에 모자람이나 손해가 있다는 느낌조차 없습니다.

iviya yutta noviya yutta kiyalā ehema praśnayat næhæ.

해야 할 것, 하지 말아야 할 것이라는 문제도 없습니다.

hellan ara puṁci ehem labā sellam kaḷa yutuda nokaḷa yutuda am̆baṭa payinavāda nædda oyādi vaśayen kiyana ēvā oya pattu gahanavā atē pattu gahanavā oyā vaśayen kiya ekē duvanavā ē dēval ekkenek duvanavā eka a kallanna pannanavā mē vagē dēval ē puṁci ḷamengē sellanam itin oya apiṭa āśvāda ganna dēval nemeyi loku kenek vunahama na ḷamāva vayasaṭa viśāla āśvādayak mokada ēvā hon̆dayi kiyana dr̥ṣṭiya nisā.

어린아이가 놀아야 하나 말아야 하나, 망고나무에 오르나 마나 하는 것들, 팽이를 치고, 손뼉을 치고, 서로 쫓아 달리고 하는 그런 어린아이들의 놀이는 어른이 되면 우리에게 assāda 를 주는 것이 아닙니다. 어린 나이에 큰 assāda 였던 것은 그것들이 좋다는 diṭṭhi 때문입니다.

ētē væḍi yamak dænagatta ara pat vennē tamayi apiṭa ara dr̥ṣṭiya ærunē.

그보다 큰 무언가를 알게 되었을 때, 우리에게서 그 diṭṭhi 가 떨어져 나갔습니다.

hæbæyi poḍi ekāgē mānasikatvayen ītihāra atdækīmak labanna bæri tattvayaṭa mandha buddhiya kiyalā kiyana poḍi ekat gihin yana poḍi sēlan karanavā. ara mandha buddhi karā næha. ūṭi eka āśvādaya.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mokada hētuva? eyiṭa væḍi manas yamara hita tiyenavā. īṭa vaḍā sāravat yamak dækalā.

왜인가? 그보다 큰 마음이 있기 때문입니다. 그보다 알맹이 있는 것을 보았기 때문입니다.

īṭa passē ē araka asāratvaya dækkā nam anna ekak sārayi araka asārayi kiyalā dakinavā.

그 뒤 저것의 알맹이 없음을 보았다면, 이것은 알맹이가 있고 저것은 알맹이가 없다고 봅니다.

sārayi kiyalā nodæka kavadāvat puḷuvankamak nǣha asārayi kiyalā dækagannē.

알맹이 있는 것을 보지 못하면 결코 알맹이 없다고 볼 수 없습니다.

koccara asāratvayak pēnat ītihāya anna ekak nǣ sāratvaya dakinna ōnē.

아무리 알맹이 없음이 보여도, 그보다 나은 것, 알맹이 있는 것을 보아야 합니다.

nævē ara æran yana kakuṭak. sū kiyalā elokuvahama næven uḍaṭa gihillā giyā goḍabimak hoyenavā. yanna goḍabimak dækē nætnam mokada karannē āyitara kuma gahēma vahanavā. mokada yanna tænak nætnam midenna vidihak næ. [saṁgītaya]

배에 싣고 가는 까마귀처럼. 바다 한가운데서 배에서 날아올라 땅을 찾습니다. 갈 땅이 보이지 않으면 어떻게 합니까? 다시 돛대에 내려앉습니다. 갈 곳이 없으면 벗어날 길이 없으니까요. [음악]

menna mē vagē lōka satyayālaṭa yamak dukayi kiyalā dænagattā, asārayi kiyalā kiyā dænagattā. ehenam kumakda sāra kiyalā dækē nætnam.

이처럼 세상 중생들이 무언가가 괴롭다고 알고, 알맹이 없다고 알았어도, 무엇이 알맹이 있는지를 보지 못한다면,

ohuṭa pihiṭanna tænak næha. ara asāratvayen midenna kramayak næ.

그에게는 머물 곳이 없습니다. 그 알맹이 없음에서 벗어날 방법이 없습니다.

menna mē nisā mēkē pennanavā yamak athærī giyā nam, noælī giyā nam, midī giyā nam etana duka nǣha. etana asāhanaya næha. etana śāntayi praṇītayi.

그래서 여기서 보여 줍니다. 무언가를 놓아 버렸다면, 들러붙지 않았다면, 벗어났다면, 거기에는 dukkha 가 없습니다. 거기에는 괴로움이 없습니다. 거기는 고요하고(santa) 빼어납니다(paṇīta).

ehenam eyā mokakda dakinnē? pævætmak tuḷama tiyenavā. matu janita vīmaṭa haṭaganna śaktiya næti. anya maṭṭamak dakinavā melova innakan śānta vū praṇīta vū.

그러면 그는 무엇을 봅니까? 존재 안에 있으면서도 앞으로 태어날 힘이 없는, 이 세상에 있는 동안 고요하고 빼어난 다른 차원을 봅니다.

anna ēkaṭa kiyanavā arihat phalaya kiyalā.

그것을 arahatta-phala 라고 합니다.

arihat phalaya kiyannē nivana nemeyi.

arahatta-phala 는 nibbāna 가 아닙니다.

arihat phalaya kiyannē rāgaya, dvēśaya, mōhaya kṣaya karapu hāma pævætma tuḷa mærenakan nætnam antima keḷavarana nikan inna śānta vū mānasikatvaya.

arahatta-phala 란 rāga, dosa, moha 를 다 없앤 뒤, 존재 안에서 죽을 때까지, 곧 마지막 끝까지 그저 머무는 고요한 마음입니다.

anna ēka dækkaṭa passē dakinavā ara rāga, dvēśa, mōha sahita nætivena gini metana næha.

그것을 본 뒤에는, rāga, dosa, moha 와 함께하던 그 불길이 여기에는 없음을 봅니다.

ēka nisā gini tiyennē tæn yam asārayak ætda metana īṭa vaḍā sārayi. pihiṭanna tænak tiyenavā.

그러니 불이 있는 곳에 어떤 알맹이 없음이 있다면, 여기는 그보다 알맹이가 있습니다. 머물 곳이 있습니다.

anna ē nisā arihat phala cittayē pihiṭanavā.

그래서 arahatta-phala 의 마음에 머뭅니다.

ē cittaya ikmavanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehenam pævætma næti kaḷē nǣ jīvat velā inna.

그렇다고 존재를 없앤 것이 아닙니다. 살아 있습니다.

eka deyak kaḷā. rāga gini, dvēśa gini, mōha gini haṭaganna yam pævætmak ætda ē pævætmē ven vunā. gini nivuṇā nivuṇā.

한 가지를 했습니다. rāga 의 불, dosa 의 불, moha 의 불이 생기는 존재가 있다면 그 존재에서 떨어져 나왔습니다. 불이 꺼졌습니다, 꺼졌습니다.

menna mēka nivan dækapu hita.

이것이 nibbāna 를 본 마음입니다.

dæn mē tavat praśnaya uttara eka lāmē innē.

이제 또 다른 질문의 답이 이 안에 있습니다.

visaṁkhāra gataṁ cittaṁ kiya onna ōkaṭa onna visaṁkhāra gatā hitayi arihat phala cittaya. ē cittaya ætuḷu karana yam gatak ætda ē gatāyi hitayi deka tamayi visaṁkhāra gatayi. dæn mē visaṁkhāra gata hita kiyana arihat phala cittaya arihat phalaya æsuru karannā vū yamkisi kayak ætnam, gatak ætnam. ē gatayi hitayi dekē svabhāvaya kavadāvat matu allavak matu jātiyak pahaḷa karannā vū balayak æti ekak nemeyi.

visaṅkhāragataṃ cittaṃ 이라고 하는 것이 바로 이것입니다. visaṅkhāra 에 이른 마음, 곧 arahatta-phala 의 마음입니다. 그 마음을 담고 있는 몸이 있다면, 그 몸과 마음 둘이 visaṅkhāragata 입니다. 이 visaṅkhāragata 의 마음, 곧 arahatta-phala 의 마음, 그리고 arahatta-phala 가 의지하는 어떤 몸이 있다면, 그 몸과 마음 둘의 본성은 결코 앞으로의 붙잡음, 앞으로의 jāti 를 나타낼 힘을 지닌 것이 아닙니다.

anna ē nisā matuvaṭa haṭagannā vū yam jātiyak ætda ē jātiya haṭagænīmaṭa visaṁkhāra gata hita kriyātmaka vennē næ.

그래서 앞으로 생겨날 어떤 jāti 가 있다 해도, 그 jāti 를 생기게 하는 데 visaṅkhāragata 의 마음은 작용하지 않습니다.

rāgayen nivuṇu, dvēśayen nivuṇu, mōhayen nivuṇu nivī sænasī giyaē gata hita koccaraka mehe pævatunā.

rāga 가 꺼지고, dosa 가 꺼지고, moha 가 꺼져 고요히 가라앉은 그 몸과 마음이 이곳에 얼마 동안 머물렀든,

īḷan̆ga atvā goḍanægīmaṭa avaśya karana kisima balayak ēken goḍanægannē næti nisā. ē avasāna gata sita koyi bohotak yuta venavada piriṇavan pānavada eyin ēka ivarayi. eyin matu goḍanægīmak næti nisā jīvat velā inna kaṭaṭu karanna puḷuvan ekama dē arihat phalayaṭa pat vena eka misak eyin ehāṭa karanna puḷuvan ekak etana næ.

다음 존재를 쌓는 데 필요한 어떤 힘도 거기서 쌓이지 않으므로, 그 마지막 몸과 마음이 어느 순간 떠나든, parinibbāna 에 들든, 그것으로 끝입니다. 그로부터 더 쌓임이 없으므로, 살아 있는 동안 할 수 있는 단 한 가지는 arahatta-phala 에 이르는 것이며, 그 너머에 할 수 있는 것은 거기에 없습니다.

dæn arihatphala cittayē inna kenāṭa penīma tiyenavā, æhīma tiyenavā, gan̆da suvan̆dīma tiyenavā. rahænīma tiyenavā. sparśa dænīma okkoma tiyenavā. hæbæyi ehi bæn̆dula yana chandara rāgayak ætda ēka.

그런데 arahatta-phala 의 마음에 있는 이에게도 보는 것이 있고, 듣는 것이 있고, 냄새 맡는 것이 있고, 맛보는 것이 있고, 감촉을 느끼는 것도 모두 있습니다. 그러나 거기에 매이는 chandarāga 가 있습니까? 그것이 없습니다.

menna visaṁkhāra gatayē siṭayē tiyena lakṣaṇa chandara rāgaya kivvē mokakda vatinavayi kiyana hæn̆gīmak ē vagēma hita avidyāva nisā mulāvaṭa patvīmak yam tænaka kiyanavā nam eban̆da svabhāvaya yam tænaka nædda chanda rāgaya etana ehenam chandara rāgaya næti hituvilla

이것이 visaṅkhāragata 의 마음에 있는 특징입니다. chandarāga 라고 한 것은 무엇인가? 값지다는 느낌, 그리고 마음이 avijjā 때문에 미혹에 빠지는 것을 말한다면, 그런 성질이 없는 곳, 거기에는 chandarāga 가 없습니다. 그것이 chandarāga 없는 마음입니다.

ē avasthē mē jīvitaya pavatvanakam yamak kaḷa yutuda

그 상태에서 이 삶을 이어 가는 동안 해야 할 일이 있습니까?

baḍinna āhārayak ganna ōnē. pipāsayaṭa vatura ṭiyabonna ōnē. æn̆gē kuṇu āpuvahama kuṇu vatuganna ōnē nāganna ōnē. æn̆duvā ædaganna ōnē. temenavaṭa kohēhari inna ōnē. menna mē ākāra mānasikatvayak ituru venavā. ē mānasikatvaya kavadāvat sasara gamana hadanna hētu vennē næha.

배고프면 음식을 먹어야 합니다. 목마르면 물을 조금 마셔야 합니다. 몸에 때가 끼면 씻어야 합니다, 목욕해야 합니다. 옷을 입어야 합니다. 젖지 않게 어딘가에 머물러야 합니다. 이런 마음이 남습니다. 그 마음은 결코 saṃsāra 의 여정을 만드는 원인이 되지 않습니다.

matu matut mana vaḍana rūpa balanna ōnē. matu matut mana vaḍana śabda ahanna ōnē. matu matut mana vaḍana gandha āgrahaṇaya karanna ōnē. matu matut mana rasa sparśa karanna ōnē. matu matut pahasa labanna ōnē. menna mēvā gæna hita hitā matu matu hitanna ōnē kiyalā menna mē mānasikatvaya matu matu æti karanna hētu venavā. matu matut ēvaṭa avaśya dē upakaraṇa æti karanna hētu venavā. ēvaṭa kiyanavā janaka karma śaktiya nætnam uppattiya paṭilābhaya keḷena mānasikatvaya

앞으로도 계속 마음에 드는 형상을 보아야 한다, 마음에 드는 소리를 들어야 한다, 마음에 드는 냄새를 맡아야 한다, 맛과 감촉을 누려야 한다, 이것들을 생각하고 또 생각해야 한다 — 이 마음이 앞으로를 일으키는 원인이 됩니다. 앞으로도 그것에 필요한 도구를 만드는 원인이 됩니다. 그것을 janaka-kamma 의 힘, 또는 uppatti-paṭilābha 를 일으키는 마음이라고 합니다.

uppattiya paṭilābhī karma kiyalā. menna mē uppati paṭilābhī karmayā arihatyaṭa pat vuna dæna paṭan pahala vennē næha.

uppatti-paṭilābhika kamma 라고 합니다. 이 uppatti-paṭilābhika kamma 는 arahatta 에 이른 날부터 나타나지 않습니다.

ehenam matu matu tiyāganna balāporottu matu matu prayōjana ganna balāporottuva ehema ekak æti vennē næha. ē san̆dahā mama jīvat viya yutuyi kiya deyak æti vennē næha. tamā nisā hō anun nisā hō matu jīvat venna ōnǣ kiyana balāporottuva næti velā yanavā. anna arihat phalayen siddha vena siddhiya.

그러면 앞으로도 붙들어 두려는 바람, 앞으로도 쓰려는 바람, 그런 것이 생기지 않습니다. 그것을 위해 내가 살아야 한다는 것이 생기지 않습니다. 자기 때문이든 남 때문이든 앞으로 살아야 한다는 바람이 사라집니다. 그것이 arahatta-phala 로 일어나는 일입니다.

matu jīvat venna balāporottuva nætnam matu jīvat vena śaktiyak goḍanagannē. matu jīvat vena śaktiyak goḍanāganna nætnam mē antima kayayi matu kaya goḍanagannē nǣ.

앞으로 살려는 바람이 없으면 앞으로 살 힘을 쌓지 않습니다. 앞으로 살 힘을 쌓지 않으면 이것이 마지막 몸이고, 다음 몸을 쌓지 않습니다.

matu hitana balāporottuva ivara nam matu hitak goranagannē nǣ. ehenam rūpayi, vēdanayi, saṁgnāyi, saṁkhārayi, viññāṇayi goranaganna nætnam paṁcaskandhaya goḍanaganna nætnam vidyāmāna vecca satvayā etanin keḷavarayi.

앞으로 생각하려는 바람이 끝나면 다음 마음을 쌓지 않습니다. 그러면 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 를 쌓지 않는다면, pañcakkhandha 를 쌓지 않는다면, 드러나 있던 중생은 거기서 끝납니다.

satvayā vidyāmāna vunā nam duka vidyāmānayi. satvayā keḷavara vunānam etanin duka keḷavarak.

중생이 드러나 있으면 dukkha 가 드러나 있습니다. 중생이 끝나면 거기서 dukkha 도 끝납니다.

n rāgī, dvēśa gini, mōha geni nivāgattā sænasillen jīvat venavā arihatun vahansē piraṇā pāla

그러니 rāga, dosa, moha 의 불을 끈 arahant 들은 parinibbāna 까지 평안히 삽니다.

baṇadhikinna nisā venagini pibhāsaya nisā venagini. kayaṭa ætivenna sīta uṣṇa mæsimaduru karadara kækkum vēdanā sīdīma vāpisemū āpalā mē ādī vaśayen kāyika vaśayen ennā vū yam dukgen tiyenavā nam unvahansēgē antima dēhaya avasānaya piraṇava pæven ēka ivarayi.

배고픔 때문에 생기는 불, 목마름 때문에 생기는 불, 몸에 닥치는 추위, 더위, 모기와 파리의 괴롭힘, 쑤심과 아픔 같은, 이렇게 몸으로 오는 괴로움이 있다면, 그분의 마지막 몸이 다하여 parinibbāna 하면 그것도 끝납니다.

ehenam siyalu duken nidahas venavā kiyannē anupati śēṣa nirvāṇa dhātuva kiyana keḷavara etakan puḷuvan duken nidahas venna puḷuvan rāginnen, dvēśa ginnen, mōha ginnayen evana dāhayen nidahas velā arihatun vahansēgē jīvitaya gata kaḷa hæ.

그러니 모든 dukkha 에서 벗어난다는 것은 anupādisesa-nibbānadhātu 라는 마지막입니다. 그때까지는 rāga 의 불, dosa 의 불, moha 의 불에서 오는 타오름에서 벗어나 arahant 의 삶을 살 수 있습니다.

dæn api gattā nam ehema asāhanan ekakvat ituru vennē næhæ. oteṭa pat vunāṭa passē.

우리가 그렇게 해냈다면 괴로움은 하나도 남지 않습니다. 거기에 이른 뒤에는.

anik ayaṭa tiyena asahanaya etanṭa pat vuna kenāṭa nǣha. ehenam apiṭa hienavaṭa væḍiyi

다른 이들에게 있는 괴로움이 거기에 이른 이에게는 없습니다.

kenāṭa nǣha. ehenam apiṭa hienavaṭa væḍiyi api hitavāgannē ivicca hariyen nemeyi. apiṭa matu tibicca balāporottuvak āśvāda avasthāvayak nætivīma nisā ætivena veheda ēkaṭa pādā pæmiṇīma ætiena veheda nisā api væḍiyen hidum kara.

그러니 우리는 실제로 일어난 만큼이 아니라 생각보다 더 크게 괴로워합니다. 앞으로 있으리라던 바람, assāda 의 기회가 사라져 생기는 수고, 거기에 기대어 생기는 수고 때문에 우리는 더 크게 아파합니다.

kuṁci ḷamayāṭa ayiyā hari akkā hari kamak nǣha naṁgiṭa malliṭa pārak gahapuvahama oya ḷamayi ṭika balāgena

어린아이의 경우, 오빠나 언니가 동생에게 한 대 때리면,

malliṭa pārak gahapuvahama oya ḷamayi ṭika balāgena inna apē nikan hiṭa pallagena eeṭṭalā kohevat yanna epā kiyalā. ḷamayi ṭika ṭadalā ammatā ǣta giyot eveḍē gahanavā. mulaṭa poḍḍak kellagena innavā itin naṁgi hariyak ahara næ ēka kavu hari ekkene īṭa passē mokada karannē dubalaya in pāra kāla sa hada nætuva in̆dalā. ammā hari dāttā hari

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

nætuva in̆dalā. ammā hari dāttā hari gedarennē havassē. mē vidennē etakoṭa yaṭagiriyen kǣ gahagena ammē maṭa ayiyā gævuū kiyuvanavā.

엄마나 아빠가 저녁에 집에 옵니다. 그러면 목청껏 소리치며 '엄마, 오빠가 나 때렸어' 하고 이릅니다.

koyi velāva udē gahalā tiyennē. hidilā tiyennē kola ammā āpuhama ēka tāttā āpuvahama mokakda mē dunnē? anna apiṭa velā tiyena deyak tamayi apiṭa yamak siddha vunahama ēkaṭa pratikramayak ganna balāporottu venavā nam matu matu. apē amāruva vehesa okkoma dæḍi vennē anna ē balāporottuvat ekka.

때린 것은 아침이었고 아팠던 것도 그때였는데, 엄마가 오고 아빠가 오면 이게 무슨 일입니까? 바로 그것이 우리에게 일어나 있는 일입니다. 무슨 일이 일어났을 때 그에 대한 대응을 앞으로 얻기를 바란다면, 우리의 아픔과 수고는 모두 그 바람과 함께 커집니다.

api dænagattā nam apiṭa mē lōkē piḷisaraṇak nǣha. kæḍena ēvaṭa, videna ēvaṭa, vænasena ēvaṭa koyiṭa piḷisaraṇava? kæḍena deyakma kæḍenavā, videna deyakma bidenavā, vænasena deyakma vænasenavā.

우리가 알았다면 — 이 세상에는 우리에게 의지처가 없습니다. 깨지는 것, 부서지는 것, 무너지는 것에 어떤 의지처가 있겠습니까? 깨지는 것은 깨지고, 부서지는 것은 부서지고, 무너지는 것은 무너집니다.

anik ayaṭa tiyennet oya ṭika tamayi kāṭavat mēkē mē pævætma patula penisank labanna kenek næhæ. kāgen pasannada kāṭa kiyalā monavā horagannada kiyalā dækka vunāṭa ēka epæsīmen etanin natara vunā misāra vēdanāva ennē næ.

다른 이들에게 있는 것도 그것뿐입니다. 이 존재 속에서 누구에게서도 의지처를 얻을 수 있는 이는 없습니다. 누구에게 기대고 누구에게 무엇을 얻겠느냐고 보았다면, 그 기대를 접는 데서 멈출 뿐, 아픔이 찾아오지 않습니다.

ādhārayak enavā kiyalā pēnavā nam tamanṭa. ē passē viśāla vaśayen udvēgayak nægilā sækavarṇa pirisaraṇa hoyāgena yannē. ēva kampā æti vennē. karadarayak vunānam bēraganna kenek innavā kiyalā hæn̆gīmak tiyenakoṭa tamayi ēkaṭa ædilā yannē. menna mē vagēma sasara

도움이 온다고 자기에게 보이면, 그 뒤로 크게 들뜸이 일어 의지처를 찾아갑니다. 그래서 흔들림이 생깁니다. 곤란해지면 구해 줄 사람이 있다는 느낌이 있을 때 그리로 끌려가는 것입니다.

tamayi ēkaṭa ædilā yannē. menna mē vagēma sasara gamana tuḷa apiṭa ekina ekā anyavanō sahayōgayen goḍanagāgatta ara mānasika tāvakālika lōkaya tuḷa api piḷisaraṇak ætihæ hæṭiyaṭa māyāvakin ravarvaṭa ekina ekāgenma piḷisaraṇa hoyanavā.

이처럼 saṃsāra 의 여정 속에서 서로서로 도와 쌓아 온 그 일시적인 마음의 세상 안에서, 우리는 의지처가 있다는 환상에 속아 서로에게서 의지처를 찾습니다.

maṭa karadarayak vunāma ahaval kenā innavā. mama baya næha. dæn mehema adahas karanavā. dæn mē vagē aragena ekina ekā viśāla dukkampaṭiḷu lōkayaka asānī dāha sahita lōkayaka rāginnen, dvēśa ginnen, mōha ginnen dævenavā.

'내게 어려움이 생기면 아무개가 있다, 나는 두렵지 않다' 이렇게 생각합니다. 이렇게 서로를 붙들고, 큰 dukkha 에 흔들리는 세상, 괴로움의 열기가 있는 세상에서 rāga 의 불, dosa 의 불, moha 의 불로 타오릅니다.

ē nisāma ætivena jātiya pavatvanna hadanakoṭa bæri nisā jātiya pavatvanna ōna mānasikatvaya tiyenavā. jātiya inna dævenavā. mama balāporottu vena jāti mēvā maṭa læbennē vena jāti.

그래서 생긴 jāti 를 유지하려 하지만 그럴 수 없기에, 그래도 jāti 를 유지하려는 마음은 있습니다. jāti 의 불로 탑니다. 내가 바란 jāti 가 아니라 다른 jāti 를 얻습니다.

balāporottu venavā jātiyak hon̆da jātiyak. læbennē naraka jātiyak. eyā jātikinnen dæva venavā. balāporottu vecca eka mesē pavatinavā nam kæmatiyi namut mesē pavatina næ janāvaṭa patvenavā. hari væḍē vunē jarā ginnen dævenavā.

좋은 jāti 를 바랍니다. 얻는 것은 나쁜 jāti 입니다. 그는 jāti 의 불로 탑니다. 바란 것이 그대로 있기를 원하지만 그대로 있지 않고 jarā 에 이릅니다. 결국 jarā 의 불로 탑니다.

balāporottu vunē mehema nirōgīva mē ākārayen hon̆din pavatina eka namut ēka væhærenavā. vyādhiginnen dævenavā. balāporottu

이렇게 병 없이 잘 유지되기를 바랐지만 그것은 시들어 갑니다. vyādhi 의 불로 탑니다.

vyādhiginnen dævenavā. balāporottu venē jīvat karavanna namut ēka maḷak maraṇa ginnen dævenavā. balāporottu vena oval

살게 하기를 바랐지만 그것이 죽습니다. maraṇa 의 불로 탑니다.

ginnen dævenavā. balāporottu vena oval labāgena oya ṭika jāti jarā vyādhi maraṇa kiyana ēvaṭa pat karanna nætuva maṭa ōna hæṭiyaṭa pavatvanna ēka esē pavattennē næti sōkaya æti venavā. sōka ginnen dævenavā. ē vagēma

바라던 것들을 얻어 jāti, jarā, vyādhi, maraṇa 에 이르지 않게 내 뜻대로 유지하려 했으나 그렇게 유지되지 않아 soka 가 생깁니다. soka 의 불로 탑니다.

venavā. sōka ginnen dævenavā. ē vagēma paridēva ginnen. ēkaṭama anē maṭa mēka labāganna bænē. maṭa næti vunānē. læbena tibicca eka āvē næ. mē paridēva gin tævenavā. kāyika

그와 같이 parideva 의 불로도 탑니다. '아, 나는 이것을 얻지 못하는구나, 잃어버렸구나, 얻으려던 것이 오지 않았구나' 하며 parideva 의 불로 애태웁니다.

āvē næ. mē paridēva gin tævenavā. kāyika vaśayanut vehetaṭa pat velā dukkha ginnen dævenavā. mānasika vaśayen domnas velā dōmanassa ginnen dæenavā. dæḍi āyāsayaṭa patvelā vecca dēka hæṭiyaṭa upāyāsa ginnen dævenavā. itin oya ekolos ginnakin dævenna paṭan gattahama giriganna

몸으로도 지쳐서 dukkha 의 불로 탑니다. 마음으로 우울해져 domanassa 의 불로 탑니다. 몹시 애가 타서 upāyāsa 의 불로 탑니다. 이렇게 열한 가지 불로 타기 시작하면 불이 붙습니다.

menna mē dāhaya tamayi lōka satyayanṭa tiyena asahana. oya ekos kinnē nætnam lōka sattvayāṭa avasānayak nǣ. ehenam pævætmayi yam tænaka ætda ekoḷos ginnen tora pævætmak næti nisā pævætma ginnettayi kivvē ōkayi. mahaṇeni siyalla ginigattē. onna ginigattē.

이 타오름이 세상 중생의 괴로움입니다. 그 열한 가지 불이 없다면 세상 중생에게 괴로움은 없습니다. 그런데 존재가 있는 곳에는 열한 가지 불 없는 존재가 없기에, 존재가 불타고 있다고 하신 것이 바로 이것입니다. 'bhikkhu 들이여, 모든 것이 불타고 있다.' 바로 불타고 있습니다.

n æsa ginigattē, rūpaya ginigattē, cakkhu viññāṇaya ginigattē cakkhu sampattiya ginigattē cakkhu sampassajā vēdanāva ginigattē. kana ginigattē, śabdaya ginigattē sōta viññāṇaya ginigattē sōta sampassaya ginigattē sōtta sampassa jā vēdanāva ginigattē.

눈이 불타고, 형상이 불타고, cakkhu-viññāṇa 가 불타고, cakkhu-samphassa 가 불타고, cakkhu-samphassajā vedanā 가 불탑니다. 귀가 불타고, 소리가 불타고, sota-viññāṇa 가 불타고, sota-samphassa 가 불타고, sota-samphassajā vedanā 가 불탑니다.

nāsaya igenigattē, gandhaya ginigattē gāna viññāṇaya ginigattē, gāna sampassayō ginigattē gāna sampassadājā vēdanāva ginigattē

코가 불타고, 냄새가 불타고, ghāna-viññāṇa 가 불타고, ghāna-samphassa 가 불타고, ghāna-samphassajā vedanā 가 불탑니다.

diva ginigattē rasaya ginigattē jivhā viññāṇaya ginigattē jivhā sampassaya ginigattē jivahā sampassajā vēdanāva ginigattē kaya ginigattē poṭṭhabbayō

혀가 불타고, 맛이 불타고, jivhā-viññāṇa 가 불타고, jivhā-samphassa 가 불타고, jivhā-samphassajā vedanā 가 불탑니다.

ginigattē kaya ginigattē poṭṭhabbayō ginigattē kāya viññāṇaya ginigattē kāya sampassayō ginigattē kāya sampassajā vēdanāva ginigattē mana ginigattē dhammayō ginigattēya

몸이 불타고, phoṭṭhabba 가 불타고, kāya-viññāṇa 가 불타고, kāya-samphassa 가 불타고, kāya-samphassajā vedanā 가 불탑니다.

ginigattē mana ginigattē dhammayō ginigattēya manō viññāṇaya ginigattēya manō sampassayō ginigattē manō sampassā vēdanāva gini gattē

마음이 불타고, dhamma 들이 불타고, mano-viññāṇa 가 불타고, mano-samphassa 가 불타고, mano-samphassajā vedanā 가 불탑니다.

kumakin genigattē rāginnen gini gattē, dvēśa ginnen gini gattē, mōha ginnen ginigattē jātiginnen, jarāginna, vyādhiginna, maraṇa ginnen, sōka ginnen, paridēva ginnen, duk ginnen, dōmanassa ginne upēkṣā upāyāsa ginnek kiyana mē koḷos ginnen ginigattē mesē siyalla ginigattē siyalla ævila gattē oya vacanayin penna ehenam menna ginna

무엇으로 불타는가? rāga 의 불로 불타고, dosa 의 불로 불타고, moha 의 불로 불타고, jāti 의 불, jarā 의 불, vyādhi 의 불, maraṇa 의 불, soka 의 불, parideva 의 불, dukkha 의 불, domanassa 의 불, upāyāsa 의 불 — 이 열한 가지 불로 불탑니다. 이렇게 모든 것이 불타고, 모든 것이 타오른다고 그 말씀으로 보이셨습니다. 그러니 이것이 불입니다.

oya ginna ginna hæṭiyaṭa dækkaṭa passē æyi oya ginnaṭa væḍennē? mana vaḍana rūpa passē yana bānsikatvaya nisā. mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana rasa mana vaḍana boṭṭhaba mana vaḍana dharma pasē habāna māsikatvaya nisayi onna oya ginnaṭa hētukāraka haṭaganna.

그 불을 불로 본 뒤에, 왜 그 불이 커지는가? 마음에 드는 형상을 쫓는 마음 때문입니다. 마음에 드는 소리, 마음에 드는 냄새, 마음에 드는 맛, 마음에 드는 감촉, 마음에 드는 dhamma 를 쫓는 마음 때문에 그 불의 원인이 생깁니다.

onna ginna ginna hæṭiyaṭa dækkā nam ēken gini gattahama dævena bava dækkā nam menna mē ham̆bā yana mānasikatvaya yam tænaka nædda etana ogē oya ginna nivena bava dækka nam anna ē ham̆bā yana mānasikatvaya yam tænaka nætnam næti karaganna mokada karanna ōnē? ēkē asāratvaya dharmānukūlava dækalā dakinna ōnē. boruvaṭa

불을 불로 보았다면, 불이 붙으면 탄다는 것을 보았다면, 이 쫓는 마음이 없는 곳에서는 그 불이 꺼진다는 것을 보았다면, 그 쫓는 마음을 없애려면 무엇을 해야 합니까? 그것의 알맹이 없음을 dharma 에 맞게 보아야 합니다.

dharmānukūlava dækalā dakinna ōnē. boruvaṭa rævaṭenavā nemeyi. æti ākārayenma asāra dē asāra hæṭiyaṭa dakinavā. asāra dē sārā hæṭiyaṭa dakina mulāva tuḷa satvayayi innē. ætta mokakda asāra dē asāra hæṭiyaṭa dækīma. anna ēkaṭa tiyena vāgaya pragnāven karagattahama vatpurulā hiṭan metanaṭa pat venavā nemeyi. pragnāva mōralā pragnāva pūrṇaya karagena onna otaṭā sāratvaya dakinavā. edāṭayi nivana. vattu

거짓에 속는 것이 아닙니다. 알맹이 없는 것을 있는 그대로 알맹이 없다고 봅니다. 중생은 알맹이 없는 것을 알맹이 있다고 보는 미혹 속에 있습니다. 진실은 무엇인가? 알맹이 없는 것을 알맹이 없다고 보는 것입니다. 그 길을 paññā 로 닦을 때 — vatta 를 지켜서 여기에 이르는 것이 아닙니다. paññā 가 익고 paññā 를 온전히 하여 바로 거기서 알맹이를 봅니다. 그날이 nibbāna 입니다.

otaṭā sāratvaya dakinavā. edāṭayi nivana. vattu vurapu ayaṭa nivana kivvahama sīlapata parāma vahansēṭa væṭenavā. ēka væradi ākalpaya. vatturalā nivan hambavennē næhæ. pragnāva tuḷin nivanaṭa enna ōnē.

vatta 를 지키는 이들에게 nibbāna 를 말하면 sīlabbata-parāmāsa 에 빠집니다. 그것은 잘못된 태도입니다. vatta 를 지켜서 nibbāna 를 얻는 것이 아닙니다. paññā 를 통해 nibbāna 에 와야 합니다.

vata kiyana eka ē nisā jīvitayēdīmē æti vennā vū eka eka vividhākāra adahas tiyena minissu mē tiyena pæṭal ævili valin bērenna karadara valin bērenna mē yuktiyak ayuttiyak kiyalā hadāgena sādhāraṇa asādhāraṇa dekak hadāgena mē lōkē eka eka sarka vādakana minissungen bērenna bēllā yanna jīvat venna hadāpa ekak tamayi vattika.

vatta 라는 것은, 삶에서 생기는 갖가지 생각을 지닌 사람들이 이곳의 엉킴과 다툼에서, 곤란에서 벗어나려고, 옳음과 그름을 만들고 공정과 불공정 두 가지를 만들어, 이 세상의 여러 다투는 사람들에게서 벗어나 살아가려고 만든 것이 vatta 입니다.

kaḷa yutu dē karannē næhæ. kammækamaṭa nikan innavā. ekkenek tava kenek væḍa karanavā væḍiyen karanavā. ēka dækkaṭa passē anika tava ṭikak anikā væḍa gannavā. onna ōvagē yātiya karana nemeyi ekina ekāgē yanna ōnē vipātika væḍapillak tiyenavā. onna oya jīvat vena kālaya tuḷa ōken bērenna ōkaṭa yamkisi sahanayak salasanna budurajāṇan vahansē vat ṭikak panavalā tiyenavā.

해야 할 일을 하지 않고 게을러 그냥 있습니다. 한 사람은 다른 사람보다 일을 더 많이 합니다. 그것을 보고 다른 이가 또 일을 떠넘깁니다. 그런 식이 아니라 저마다 밟아야 할 절차가 있습니다. 살아가는 동안 그것에서 벗어나고 거기에 어떤 편안함을 주려고 부처님은 vatta 몇 가지를 정해 두셨습니다.

yanna ōnē mehemayi enna ōnē mehemayi, kanna ōnē mehemayi, bonna ōnē mehemayi. guruvarayāṭa salakanna ōnē mehemayi guruvarayā gōlayāṭa salakana menna mehemayi karanna ōnē. ekak nǣ ekak nǣhæra pelā tiyenavā væḍapiḷivelā. mokada pennanna gnānavanta pirinivaṭa ōka kiyā denna ōnē næha. væsei liyāṭa passē hōdanna kiyalā denna ōnē næhænē. kavuruvat ēka taman dænagannavā. hæbæyi mōḍa ēkat kiyanna vuṇā.

이렇게 가야 하고, 이렇게 와야 하고, 이렇게 먹어야 하고, 이렇게 마셔야 한다. 스승을 이렇게 모셔야 하고, 스승은 제자를 이렇게 대해야 한다. 하나도 빠짐없이 절차를 늘어놓으셨습니다. 지혜로운 이들에게는 그것을 가르칠 필요가 없습니다. 변소에 다녀온 뒤 씻으라고 가르칠 필요가 없지요. 누구나 스스로 압니다. 그런데 어리석은 이들에게는 그것까지 말해야 했습니다.

budurajāṇan vahansē ataṭara væsikiligilin hōdavan kiyalat pænavā. hōdanna nætuva hiṭiyā ē kāla

부처님은 변소에 다녀온 뒤 씻으라는 것까지 정하셨습니다. 씻지 않고 지내던 그 시절이었습니다.

vina piṭē vallana mokta in̆dalā tiyennē kenaṭa kiyanna vaṭiyannē næhæ. namut hita hadenavā mokak veta in̆dalā tiyennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

valgē kapalā eḷiyaṭa gattā kælin eḷiyaṭa gatta madhura vagē in̆dalā tiyennē kiyalā hæragena mokada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

madhura vagē in̆dalā tiyennē kiyalā hæragena mokada ē taram mē kiyā tiyennē ēvā hæṭi balapu monavāhari kivvā kivva poḍ karanavā. eyin ehāṭa hadalā hitalā balalā kalpanā karannē næ.

왜 이렇게까지 말씀하셨는가 하면, 그런 이들을 보셨기 때문입니다. 무엇이든 말하면 말한 그대로만 합니다. 그 너머로 생각하고 따져 보지 않습니다.

kusaṭa bæmmak ban̆daganna heta tiyenavā nam bima kiyanavā. ē paṭipilalā ban̆dilā kivvē næhænē nikan nna. itin ahanakoṭa kiyanavā. ehenam paṭipelak bæn̆daganna. badi monavayanda badinna kivvē næhænē kiyalā saddaya nætuva innavā. gal valin bæn̆daganna itin vidahaṭa gallanat pæn̆daganna. īṭa passē ē gal ehema hellenavā. ēn paḍipila hayi karannat kivvē næhænē kiyalā āya hæharayak kiyana ekavā. ōkaṭa gahaganna mæṭi ṭikak oya hayi vennē. ā mæṭiyak gahanna ekama gahanna. koheda mæṭi ganna kivvē næhæ kiyalā ā nikan innavā. otana ahalā denek mæṭi ṭikak kapalā gihillā menna mehema korapalā kivvā ēka horanavā. itin lēsalā væṭenavā.

거처에 계단을 만들 필요가 있으면 땅을 [그대로 둡니다]. '계단을 쌓으라고는 하지 않았잖습니까' 하며 그냥 있습니다. 그래서 물으면 '그럼 계단을 쌓으라'고 합니다. 그러면 '무엇으로 쌓으라고는 하지 않았잖습니까' 하며 말없이 있습니다. '돌로 쌓으라' 하면 대충 돌을 쌓습니다. 그러면 돌이 흔들립니다. '계단을 단단히 하라고는 하지 않았잖습니까' 하며 또 핑계를 댑니다. '진흙을 발라야 단단해진다, 진흙을 발라라' 하면, '어디서 진흙을 가져오라고는 하지 않았잖습니까' 하며 또 가만히 있습니다. 거기서 '진흙을 파 와서 이렇게 바르라'고 하면 그렇게 바릅니다. 그러면 미끄러져 넘어집니다.

itin atlak bæn̆dagarilā kiyanavā. mokenda atla bæn̆daganna kivvē næ atlalā badina ōkaṭa ahal jāti lan ṭikak aila ahaval jāti lē ṭikak ailā mehema kara palalā kiyivot ēka karanavā. menna mehema vidiha ēvan tamayi hon̆gāk oya vinayayi oya vatvili panava tiyena ēvā tiyennē.

그래서 '난간을 만들라'고 하면, '무엇으로 난간을 만들라고는 하지 않았잖습니까' 합니다. 그래서 '어떤 나무 몇 개, 어떤 나무 몇 개를 가져와 이렇게 하라'고 말하면 그렇게 합니다. 이런 식으로 vinaya 와 vatta 가 정해진 것이 많습니다.

poduma hedenavā itin mē vagē dēval aragena balapuhama mokakda mē karalā tiyennē?

놀랍습니다. 이런 것들을 보면 도대체 무슨 일을 한 것인가 싶습니다.

tamanṭa hitalā matalā yamak karaganna ōna taram puḷuvan varadak novenna kenekuṭa karadarayak novenna kenekuṭa varadak novenna taman yana ena karana kiyana kaṭayutu valadī tamanṭa tiyenavala æti pudgalayavaru hon̆gā hitalā karaganna puḷuvan. namut menna mē vagē tæm valaṭa pavā ehema deyak nokarapu vidihē saṁghayā vahansēlā isatak ē kālē in̆dalā tiyenavā. etanin tamayi hun̆gāk tunaṭa oya vinaya nītiya æram̆bu.

스스로 생각하고 따져서 얼마든지 할 수 있는 일, 잘못 없이, 남에게 폐 끼치지 않고, 남에게 해가 없게 오가고 하고 말하는 일을, 분별 있는 이들은 잘 생각해서 할 수 있습니다. 그러나 이런 데서조차 그렇게 하지 못한 saṅgha 들이 그 시절에 있었습니다. 거기서부터 많은 vinaya 규율이 시작되었습니다.

keḷa gahanna epā kivvā kela gahanna va nǣ kaḍiya kiyalā tiyā inna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

tanapaḷa mata kela gahanna epā. keḷa gahanna epā kivvan anin karanna da kela gahanna denā kivvē næhænē. ēka gihilinavā gila giha.

'침상 위에 침을 뱉지 말라.' 침 뱉지 말라 하셨는데 어디에 뱉으라고는 하지 않으셨다며 삼켜 버립니다.

itin apriyā āpuvahama kelē kelaṭiyak āpuvahama tarol nættennaṭa kela gahapan kiyalā kivvahama etana kela gahanavā. kivva tænak vuna

그래서 가래가 나오면 '타구에 뱉으라'고 하시자 거기에 뱉습니다.

kivvahama etana kela gahanavā. kivva tænak vuna mutrā karana hæmatænama oya hæmatænama mudrā karanna epā eka nihara mutrā kara balalā kiyalā.

뱉을 곳이 정해졌습니다. 소변을 아무 데나 보니, '아무 데서나 소변 보지 말고 한곳에서 보라'고 하셨습니다.

ēka tæna dæn muttarā karanna giyā metana pēnavā. mokada karannē giya innavā. otan vahapāla vivahama vahagannavā.

그 한 자리로 소변을 보러 갔는데 여기서 다 보입니다. 그래서 가리개를 하라고 하시자 가립니다.

īṭa passē etana maḍa venavā. mutrā velā. ē gahanam vala vak hadalā valaṭa yanna hadapallagena. itin ēka hadanavā. valē roḍu hira enavā gihillā. oya roḍu ṭika araganna uḍin monavā hari uvāraṇayak karalā kiyanavā. etakoṭa vahalayak gahanavā. kivvā ē ṭika vitarayi panna menna mē jātiya væḍapilā karapu bava vidi hon̆da lassana pelā tiyenavā. itin balapuhama puduma hitenavā mē puduma deyak mē pænavilā tiyennē kiyalā. sāmānya manussayakaṭa hitalā balalā koccara karaganna puḷuvan dēvalda

그 뒤 거기가 소변으로 진창이 됩니다. 그러자 '구덩이를 파서 구덩이로 흘러가게 하라'고 하십니다. 그래서 만듭니다. 구덩이에 쓰레기가 들어갑니다. 그 쓰레기를 막으려면 위에 무언가 덮개를 하라고 하십니다. 그러자 지붕을 칩니다. 말씀하신 그만큼만 합니다. 이런 식으로 절차를 정하신 모습이 잘 나와 있습니다. 그래서 보면 놀랍습니다. 이런 놀라운 것까지 정해져 있다니. 보통 사람이라면 생각해 보고 얼마든지 할 수 있는 것들인데요.

n mānasikatvayē mama pudumākāra siddhiyak hitanna bæri deyak tiyenna oya vagē tænvala

그런 데에는 그런 마음과 관련해 놀랍고 생각할 수도 없는 일이 있습니다.

itin mēvaṭa api dakinna ōnē budurajāṇan vahansē ē nisā pennuvā mokakda oba ḷama hitalā balanna yamak yamak nisā pav siddha venavā nam ē dē karanna epā.

그러니 이런 데서 우리가 보아야 합니다. 부처님은 그래서 보이셨습니다. 여러분이 생각해 보아서 무엇무엇 때문에 pāpa 가 생긴다면 그것을 하지 말라고.

eḷa kōṭiyak śikṣāpada ran̆gu menna mē trī śikṣāvē pragnāvantaya anugamanaya karalā haṭam nivan dakinavā kiyalā pennavā. adhiśīla sikkhā adhicitta sikkha adhipaññā sikkhā kiya menna trī śikṣāva ganna

150여 가지 sikkhāpada 를 담은 이 tisikkhā 를 지혜로운 이가 따라서도 nibbāna 를 본다고 보이십니다. adhisīla-sikkhā, adhicitta-sikkhā, adhipaññā-sikkhā, 이것이 tisikkhā 입니다.

mēka anugamanaya karana kenā kuḍā kuḍā ævætvanna væṭīmat venavā nægīmat venavā. anugamanaya karana kenāṭa sīla samādha pragnā mārgaya pūrṇa velā arihatphalayaṭa pat vennat puḷuvan.

이것을 따르는 이는 작은 āpatti 에 떨어지기도 하고 다시 일어서기도 합니다. 따르는 이는 sīla, samādhi, paññā 의 길을 온전히 하여 arahatta-phala 에 이를 수도 있습니다.

ē nisā mē śāsanayē tiyena ekan menna trī śikṣāva van̆da nǣha. mokada mama ævæt panavalā

그래서 이 sāsana 에 있는 이 tisikkhā 는 헛되지 않습니다.

śikṣāva van̆da nǣha. mokada mama ævæt panavalā nǣhæ. tāṁci panavalā nǣha.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

enna mē nisā mē śāsanayē tiyena kanut mē tri śikṣāva vandanayak pratiphala tiyenavā kiyalā dēśanā karanavā. ada ē ṭika tiyennē nisā mama tērenavā.

그래서 이 sāsana 에 있는 이 tisikkhā 를 지키면 결실이 있다고 설하십니다. 오늘 그것이 있기에 나는 그렇게 이해합니다.

ehenam apiṭa ada yamak yamak nisā pav siddha venavā nam ē dē karannē næ. yamak yamak nisā anunṭa karadarayak venavā nam ē ē manāsiya ēka vaḷak karanavā.

그러니 오늘 우리는 무엇무엇 때문에 pāpa 가 생긴다면 그것을 하지 않습니다. 무엇무엇 때문에 남에게 폐가 된다면 sati 를 잘 지켜 그것을 피합니다.

ē maga ārya mārgaya vaḍanna pahasuma lēsiva mārgaya ēka mokadavat ōnē næha. budurajāṇan vahansē ē śikṣāva nidahas karalā dīlā tiyenavā. ēva gnānavantayanṭama ṭika karaganna puḷuvan nisā.

그 길이 ariya-magga 를 닦는 가장 쉬운 길입니다. 다른 무엇도 필요 없습니다. 부처님은 그 sikkhā 를 풀어 주셨습니다. 지혜로운 이들은 스스로 해낼 수 있기 때문입니다.

aḍamasak pāsā poha karana ē væḍapilō karanna bæha bæri kivvahama budurajāṇan vahansē menna mē kramaya karanna kiyalā kramayak dunnā. ē kramaya dīpu nisāda kisi praśnayak nætuva puḷuvan yamak yamak nisā pav siddha venavā nam manāsiyen in̆dilā ēka atharinnavā.

보름마다 uposatha 를 하는 그 절차를 할 수 없다고 하자, 부처님은 '이 방법대로 하라'며 방법을 주셨습니다. 그 방법을 주셨기에 아무 문제 없이, 무엇무엇 때문에 pāpa 가 생긴다면 sati 를 잘 지켜 그것을 놓아 버립니다.

rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētu venavā nam dænagena atharinavā.

rāga, dosa, moha 의 원인이 된다면 알고서 놓아 버립니다.

manā sihiyen in̆dalā ṭika karagena giyahama tamāgē hita dannavā mal ḷan̆ga pav nǣ pav væḍa nǣ. avittiyak asādhāraṇayak nǣha. kāṭavat avadalā næha.

sati 를 잘 지켜 그렇게 해 나가면 자기 마음이 압니다. 내게는 pāpa 가 없다, 나쁜 짓이 없다, 불의와 불공정이 없다. 누구도 속이지 않았다.

ehenam ē mānasikatvaya pariśuddha etaninma dannavā mama ḷan̆ga pirisidu avaṁkattatvaya tiyenavā.

그러면 그 마음은 깨끗합니다. 바로 거기서 압니다. 내게는 깨끗한 정직함이 있다.

magē væḍapiḷa vacana pirisiduvaduva kriyākalāpī avaṁkayi. magē situvili pavitrayi.

내 행동과 말은 깨끗하고, 행위는 정직하다. 내 생각은 맑다.

mama kohevat dr̥ṣṭa vaśayen allannē nǣha prabhās karayi. ehenam avaṁkayi, pirisiduyi, pavitrayi, prabhāsarayi kiyana menna mē sīla viśuddhiya pihiṭanavā. menna metanayi sīla, viśuddhiya.

나는 어디에서도 견해로 붙잡지 않는다, 빛난다(pabhassara). 그러면 정직하고, 깨끗하고, 맑고, 빛난다는 이 sīla-visuddhi 가 자리 잡습니다. 바로 여기가 sīla-visuddhi 입니다.

onna oya sīla viśuddhiya sihi karagena yana kenāṭa citta viśuddhiyaṭa satara denna væḍenavā. dhyāna hatarama læbenavā.

그 sīla-visuddhi 를 떠올리며 나아가는 이에게 citta-visuddhi 로 넷이 자랍니다. jhāna 네 가지를 모두 얻습니다.

harima lēsi kramayak. ada atava lapuvahama atdækīma labapu kramayak. eyā monava ēka sæka hitanna deyak næha.

아주 쉬운 방법입니다. 오늘 해 보면 경험할 수 있는 방법입니다. 거기에 의심할 것이 없습니다.

mē ōnama ka paḷavenima bhāvanāva avaṁkayi kirisiduveyi pavitrayi prabhāsayi. otanin paṭan gattahama balāgen idda dhyānavaṭa hiṭa yanavā. sampūrṇa venavā.

누구에게든 첫째 bhāvanā 는 정직, 깨끗함, 맑음, 빛남입니다. 거기서 시작하면 보고 있는 사이에 jhāna 에 이릅니다. 온전해집니다.

itin metanin paṭan gannakoṭa api dakinavā. anna dhyānayaṭa giyaṭa passē api dakinavā ekin eka hitē śāntayi praṇītayi. ē ṭikē śānta praṇī bava atdækkaṭa passē dakinavā.

그래서 여기서 시작하면 우리는 봅니다. jhāna 에 든 뒤에 마음 하나하나가 고요하고 빼어남을 봅니다. 그 고요하고 빼어남을 경험한 뒤에 봅니다.

kuḍā hō varadak pāpayak asādhāraṇayak karanakoṭa mānasikatvaya koccara mē pallaṭa væṭalā dāhin ginigannavada? ara tibuṇa śānta praṇīta mānasikatvayaṭa vaḍācala pallehada kiyalā. tamāṭama atdækīm læbenavā.

작은 잘못이나 pāpa 나 불공정을 저지를 때 마음이 얼마나 아래로 떨어져 열기로 불타는지. 그 고요하고 빼어났던 마음보다 얼마나 아래인지. 스스로 경험을 얻습니다.

ē mohotē mohoṭa suddha karaganna puḷuvan ara usasteṭa mē pahen venna væṭennē mokaṭada? magē manasa koccara pæhæpatva tibuṇat koccara śāntava pihiṭiyat ē śānta praṇīta suvaya koccara sænasumda mēka koccara kiriṭiyada anna api dakinavā.

그 순간순간 깨끗이 할 수 있는데, 그 높은 곳에서 이 낮은 곳으로 왜 떨어지는가? 내 마음이 아무리 맑았고 아무리 고요했어도, 그 고요하고 빼어난 행복이 얼마나 위안이었는지, 이것이 얼마나 더러운지, 바로 우리가 봅니다.

gomaskara æn̆dumak æn̆dagena inna ekkenāṭa ōgē mala ṭikak gǣ vunāṭa kuṇa ṭikak gǣ vunaṭa kisima gānak nǣha.

때에 찌든 옷을 입은 사람에게는 때가 조금 묻어도, 오물이 조금 묻어도 아무렇지 않습니다.

hæbæyi oya pudgalayāva æn̆duma hon̆daṭama hōdalā suddha karalā nævata vārayak kopa karalā gattot hari nætnam tāṁ æn̆dumak aragena ændot hari. ēka poḍḍak malava kiluṭu poḍḍak gǣ venakoṭa loku aḍu maḷuvak pēnavā. venasak pēnavā.

그런데 그 사람이 옷을 잘 빨아 깨끗이 하고 다시 다려 입거나, 새 옷을 입으면, 때가 조금만 묻어도 크게 모자람이 보입니다. 차이가 보입니다.

ē vagēma kiḷuṭa ven velā hon̆daṭa pæhæpat velā pēnavā mokada hæmatænama pirisiduva kiyana heka kuṇu poḍḍak gayu vanāma ēka hon̆daṭa pēnnē.

그처럼 때가 빠져 깨끗하게 빛나 보이면, 모든 곳이 깨끗하니 조금만 때가 묻어도 잘 보입니다.

gomas kara vecca kuṇu æn̆dumaka kuṇu goḍak ævunat pēnnē nǣhæ muttā menna mē vagē śuddhabhāvayaṭa mānasikatvaya dhyānayen pat karagatta manasaṭa gomaskaḍa æn̆duma pirisidu kaḷā vāganna. dæn ē pirisidu karapu puṁci kuḷu poḍḍak gǣ veccakam pēnavā vagē itāma alpa mātrava vannā vū yamkisi paḷudak vunāda pāpayak vunā nam tālā pēnna paṭan gannavā væṭahanna paṭan ganavā kiḷuṭu vuṇā. vahāmaya ivat karagena suddha karagannavā. arakuṇu poḍa gatta ē nisā mēkē hon̆daṭama tamangē manasa dakina hon̆dama kaṇnāḍiya tamayi dhyānaya.

찌든 옷에는 때가 잔뜩 묻어도 보이지 않지만, jhāna 로 이렇게 깨끗한 상태에 이른 마음은 찌든 옷을 깨끗이 빤 것과 같습니다. 깨끗이 빤 옷에 작은 얼룩만 묻어도 보이듯이, 아주 작은 흠이나 pāpa 가 생기면 곧 보이기 시작하고, 더러워졌음을 알아차리기 시작합니다. 곧바로 없애서 깨끗이 합니다. 그 작은 얼룩을 걷어 냅니다. 그래서 자기 마음을 보는 가장 좋은 거울이 jhāna 입니다.

itin dhyāna mahannē samathaya varaṇan vahansē dēśanā karanavā mokada væḍū samathaæti ætta kenāṭa pragnāva pahaḷa venavā. śīkṣaṇa venavā. viśāla upanisarayak.

그래서 jhāna 의 길, samatha 를 부처님이 설하십니다. 왜냐하면 samatha 를 닦은 이에게 paññā 가 일어나기 때문입니다. 수련이 됩니다. 큰 upanissaya 입니다.

ēkaṭa itin ē vidihaṭa menna vita mārgaya balāganna. hæra api dakinna vimukti mārgaya ē vimukti mārgaya gahen geḍiyen næhæ. eka pāra gihillā ārihatyaṭa pat vena ekak nemeyi. anukramaya ōna anupūrava śikṣā anupūrava kramayak tiyenavā. tēsima kramaya

그러니 그렇게 vimutti 의 길을 보십시오. 우리가 보아야 할 vimutti 의 길, 그 길은 단번에 되는 것이 아닙니다. 한 번에 가서 arahatta 에 이르는 것이 아닙니다. 차례가 있어야 합니다. anupubba-sikkhā, 차례를 밟는 방법이 있습니다.

anupūrava kramayak tiyenavā. tēsima kramaya mokakda? mē lōkē asāratvaya yathārthayen issellā dharmatāvaya vaṭahā gannavā. mokakda lōkē tiyennē? kæmati sē pavatina lōkayak mehe næha. balāporottu vena kisima deyak kæmati sē næhæ. æyi kæmati sē nǣ kiyannē?

가장 쉬운 방법은 무엇인가? 먼저 이 세상의 알맹이 없음을 실상대로, dharma 의 이치로 이해합니다. 세상에 있는 것이 무엇인가? 바라는 대로 유지되는 세상은 여기 없습니다. 바라는 어떤 것도 바라는 대로 있지 않습니다.

kæmati sē næhæ. æyi kæmati sē nǣ kiyannē? udayaṁgama attaṁgama āsvāda ādīnava nissaraṇa kiyannē menna mē pahaṭa gōcara venavā. api kæmætten badā inna mama magē kiyana okkoma ehenam apiṭa tiyena passē tiyana mē mamayi magē kiyalā badāgattē ēvā tuḷa

왜 바라는 대로가 아니라고 하는가? udaya, atthaṅgama, assāda, ādīnava, nissaraṇa 라는 이 다섯에 놓이기 때문입니다. 우리가 바라며 끌어안은 '나'와 '내 것'이라는 모든 것, '나와 내 것'이라고 끌어안은 그것들 안에서도.

anna ē dharmatāvaya ēka nam. ēken apiṭa asāhanayak æti venavā. ehenam mamayi magē

그 dharma 의 이치가 그렇습니다. 그것으로 우리에게 괴로움이 생깁니다.

asāhanayak æti venavā. ehenam mamayi magē kiyalā badāgattē æyi? āśvādayaṭa upakaraṇa nisā.

그러면 왜 '나와 내 것'이라고 끌어안았는가? assāda 의 도구이기 때문입니다.

ehenam ē āśvādaya mokakda? ē āśvādaya tiyena nisā tamayi saddayā upakaraṇa hoyannē.

그러면 그 assāda 는 무엇인가? 그 assāda 가 있기 때문에 중생이 도구를 찾는 것입니다.

ehenam ē āśvādayen midennē kohomada? anna api dænaganna vaṭināma deyak tiyenavā. māgaya vanna kenā āśvādayen midena hæṭi balāganna ōnē.

그러면 그 assāda 에서 어떻게 벗어나는가? 여기 우리가 알아야 할 가장 값진 것이 있습니다. 길을 닦는 이는 assāda 에서 벗어나는 방법을 보아야 합니다.

āśvādayen midunot eyāṭa praśnayak næhæ. upakaraṇa ōnē nǣ. āśvādaya san̆dahā ganna upakaraṇa vala avasāvayak nǣ.

assāda 에서 벗어나면 그에게는 문제가 없습니다. 도구가 필요 없습니다. assāda 를 위해 쓰는 도구가 필요 없습니다.

ehenam āśvādaya kumak nisāda? anna ēka dækaganna ōnē.

그러면 assāda 는 무엇 때문에 생기는가? 그것을 보아야 합니다.

vatura bonakoṭa hari āśvādayi. mokak nisāda kāṭada? pipāsitana pudgalayāṭa pipāsiya næti pudgalayā vaturavanaṭa āśvāda vennē.

물을 마실 때 참 좋습니다. 무엇 때문에, 누구에게 그렇습니까? 목마른 사람에게입니다. 목마르지 않은 사람에게도 물이 assāda 가 됩니까?

śarīraya dāḍiya dālā uṣṇa velā tiyena velāvaṭa sītala hari āśvādayi.

몸이 땀 흘려 더울 때는 시원함이 아주 좋습니다.

sītalaya vegala velin menihaṭa atala āśvāda ānna hitalā balanna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

aḍi sīlayen vevulelā ina venaṭa uṣṇa āśvādayi. dāiya dāgena nan̆ga rahat velā ina venat uṣṇa āśvāda

추위에 떨고 있을 때는 따뜻함이 좋습니다. 땀 흘리며 몸이 달아 있을 때도 따뜻함이 좋습니까?

anna venasak tiyenavā. ehenam api mē liyala labana āśvāda dravya vastu nisāda ehema nætnam yamkisi dē uṇatāvayak nisāda āsavāda dæyennē

차이가 있습니다. 그러면 우리가 얻는 assāda 는 물질, 대상 때문입니까, 아니면 무언가의 모자람 때문에 assāda 가 느껴지는 것입니까?

onna tērum ganna ōnē. æn̆gē uṣṇayē mūlatāvayak āpuvahama uṣṇa āśvādayi.

이해해야 합니다. 몸에 열이 모자라면 따뜻함이 assāda 입니다.

śarīraya uṣṇa vunot sītalē vaṇatāvayak tiyenavā. etakoṭa sītalē gānnaṭa dena ekan samavabhāvaya nakan sītala āśvāda

몸이 더우면 시원함이 모자랍니다. 그때 시원함을 더해 균형이 될 때까지 시원함이 assāda 입니다.

baḍigini vunot āhāraya āsvādayi. bala piṭena eka samavayaṭa patvena eka. īṭa passē kǣvot apiriyayi.

배고프면 음식이 assāda 입니다. 배가 차서 균형이 되면, 그 뒤에 먹으면 싫어집니다.

pipāsaya āvot jalaya āsvādayi. pipāsaya nætnam jalaya āśvādayak nǣ.

목마르면 물이 assāda 입니다. 목마르지 않으면 물은 assāda 가 아닙니다.

anna ætivenaskam balanna.

그 차이를 보십시오.

kenek kiyalā priyamanāpayak næti apriya amanāpayen innavāna. æn̆ga sparśa karanaṭat tarahayi. hon̆daṭa satsaya innavā nam tava tavat ælenavā.

누군가를 좋아하지 않고 싫어하는 상태라면, 몸에 닿는 것조차 화가 납니다. 잘 기뻐하고 있다면 더욱 달라붙습니다.

kalaha mala pættanna ēvā. maga hariyannē næ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

svāmi puruṣayā bhārya taraha velā bhārya svāmi puruṣayā taraha velā inna velāva anē ē

남편과 아내가 서로 화가 나 있을 때,

svāmi puruṣayā taraha velā inna velāva anē ē tarahen e oluve mata ganna mokak kiyanna? palahanna gahana palā yanna. navā tava magulaṭa ata gānavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēken bæna pænat yannavā. maṭa gahalā dæn enavā ata gāna. dæn ohomat kiyanavā. dæn mokada pennē? tamanṭa priyamanāpaya æti vunāda ēkaṭa æti vennē mokak nisāda? ē velāvē uṇatāvayat ē karalā enavā.

꾸짖으며 뛰쳐나가기도 합니다. '나를 때려 놓고 이제 와서 손을 대느냐' 이렇게도 말합니다. 이것이 무엇을 보여 줍니까? 자기에게 좋아함이 생겼다면 그것이 무엇 때문에 생기는가? 그때의 모자람이 그렇게 만들어 옵니다.

sabbēhima mē piyēhi manāpēhi nānā bhāvō vinābhāvōti pabbitēna abhinnaṁ paccavek mē siyalu priyamanāpa dēval nānā bhāvayaṭa patvenavā.

'Sabbeheva me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo'ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ' — 모든 사랑스럽고 마음에 드는 것들은 달라지게 됩니다.

eka eka ākārayaṭa patvenavā. vināśayaṭa pat venavā. apiṭa ōna ākārayaṭa pat vennē nǣ. vividhayanṭa pat venavā.

갖가지로 됩니다. 사라지게 됩니다. 우리가 원하는 대로 되지 않습니다. 여러 가지로 바뀌어 갑니다.

ēva hæṭiya ehemayi kiyalā dænagattot. enna enna ē āśvāda ena vastuvan kerehi kalakarenavā.

그것들이 그런 것임을 알면, 점점 그 assāda 를 주는 대상들에 싫증이 납니다.

ē āśvādaya kerehi kalakirenavā. mevadu asāra deyakna.

그 assāda 에 싫증이 납니다. 이토록 알맹이 없는 것이었구나.

menna mē kalakirunaṭa passē āśvāda mānasikatvaya tuḷin uṇatāvayak gonnagē mānasikatvayak gonna nagayi tiyennē satvayanṭa. ē nisāyi paṁcakāmayōtāvagīn yuttayi. paṁcakāma ōtāvagiya yut mānasikatvaya nisā paṁcakāmayō āśvādaya dænenavā. paṁcakāmayō asārayi kiyalā dænagattahama

이렇게 싫증이 난 뒤에는 — 중생에게는 assāda 의 마음을 통해 모자람의 마음이 쌓여 있습니다. 그래서 pañcakāma 는 모자람과 함께합니다. pañcakāma 에 대한 모자람의 마음 때문에 pañcakāma 가 assāda 로 느껴집니다. pañcakāma 가 알맹이 없다고 알면,

ōnē mānasikatvaya gonnagannē nætuvahama anna samāvayaṭa pat mānasika attaya gonna guvahuvahama kiyanavā samādhi manasak gonna læbuṇā. samabhāvayaṭa hiṭu manasa. anna samādhiya praguṇa karanna kivvē ōkaṭa samabhāvayaṭa manada hiṭiyaṭa passē ōna manasak næti nisā āśvādayava tr̥ptiyak dennē næ.

원하는 마음을 쌓지 않게 되면, 균형에 이른 마음이 쌓이면, samādhi 의 마음을 얻었다고 합니다. 균형에 선 마음입니다. samādhi 를 닦으라고 하신 것이 바로 그것입니다. 마음이 균형에 선 뒤에는 원하는 마음이 없으니 assāda 가 만족을 주지 않습니다.

āśvādayō āśvādaya sænīmak gænnē næhæ. ehema ekak avaśya næti venavā. anna pūrṇa vena tæna

assāda 로 채워 받으려 하지 않습니다. 그런 것이 필요 없어집니다. 그것이 온전해지는 자리입니다.

samabhāvayaṭa patna manasa āśvādayangen pūrṇayi. ē nisā ēkaṭa āsvādaya passē yanna ōna kamak ne.

균형에 이른 마음은 assāda 에 대해 이미 차 있습니다. 그래서 assāda 를 쫓을 필요가 없습니다.

ē āśvādaya priya. ē nisā āsvādagena denna yam vastuvak kenehi yam hitak tibuṇada ē hita pahaḷa vennē næha. anna samabhāvayaṭa patvā samādhikaṭa.

그 assāda 가 사랑스러웠기에 assāda 를 주던 어떤 대상에 어떤 마음이 있었다면, 균형에 이른 samādhi 로는 그 마음이 일어나지 않습니다.

ē nisā tiyenavā mahannē samādhiya vaḍana samādhiya vaḍanakoṭa

그래서 samādhi 를 닦는 길이 있습니다. samādhi 를 닦을 때,

[ugura kǣrīma] āśvādayayi kiyalā api itin balāporot velā tibapicca dē dæn etana ēkaṭa avasthitāvayak mē tattvayaṭa pat venavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budu guṇa sihi karanakoṭa daham guṇa sihi karanakoṭa san̆gaguṇa sihi karanakoṭa upakramayen otanṭa enavā. upakramaya hita samubhāvayaṭa pat venavā.

buddha-guṇa 를 떠올리고, dhamma-guṇa 를 떠올리고, saṅgha-guṇa 를 떠올릴 때 방편으로 거기에 이릅니다. 방편으로 마음이 균형에 이릅니다.

vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī budu guṇa, daham guṇa, san̆gaguṇa sihi karanakoṭat manasa ē sambhāvayaṭa pat venavā. samabhāvayaṭa pat vunāda

vītarāga, vītadosa, vītamoha 인 buddha-guṇa, dhamma-guṇa, saṅgha-guṇa 를 떠올릴 때에도 마음은 그 균형에 이릅니다.

sambhāvayaṭa pat venavā. samabhāvayaṭa pat vunāda yam manasak mana vaḍana rūpa mana vaḍannē næ. pera mana væḍuvā dæn mana vaḍannē nǣ. mana vaḍana sadda peranam hari āsayi ahanna. dæn ehema āśvādayaka praśnayak næha. mana vaḍana gandha, mana vaḍana rasa, mana pahada pera āśvādayi. dæn ēkē praśnayaknē. mokada samabhāvayaṭa pat manasak tiyena nisā kaya samabhāvayaṭa pat karalā.

균형에 이른 마음에는 마음에 드는 형상이 더는 마음에 들지 않습니다. 전에는 마음에 들었지만 이제는 아닙니다. 마음에 드는 소리는 전에는 듣기를 몹시 좋아했지만 이제는 그런 assāda 의 문제가 없습니다. 마음에 드는 냄새, 맛, 감촉도 전에는 assāda 였습니다. 이제 거기에 무슨 문제가 있습니까? 균형에 이른 마음이 있기에 몸도 균형에 이르게 했습니다.

hita samādhi venakoṭa gata samādhiyaṭa anukūla venna.

마음이 samādhi 에 들 때 몸도 samādhi 에 맞추어집니다.

hita dvēśayaṭa pat vunot gata dvēśayaṭa anukūla venavā. liya dūsaya venavā. mūṇa saura venavā. anna venas vīma. hita rāgayat næt gata rāgayaṭa anukūla venavā. īṭa anukūlava sakas venavā.

마음이 dosa 에 들면 몸도 dosa 에 맞추어집니다. 피가 더러워지고 얼굴이 험악해집니다. 그것이 변화입니다. 마음이 rāga 에 들면 몸도 rāga 에 맞추어집니다. 그에 맞게 갖추어집니다.

hita śānta vunot gata īṭa anukūla velā śānta bavaṭa sakas venavā. hita rāgī vunot, vīta dōṣī vīta mōhī vunot gata īṭa puḷuvan sakas vunahama gataya kampā nǣ. matak kæḷam̆ba vennē nǣ. anna edāṭa tamangē balāporottuva tibicca praśna ivarayi.

마음이 고요해지면 몸도 거기에 맞추어 고요하게 갖추어집니다. 마음이 vītarāga, vītadosa, vītamoha 가 되면 몸도 그에 맞게 갖추어져, 몸이 흔들리지 않습니다. 마음도 어지러워지지 않습니다. 그날 자기가 바라던 데서 생긴 문제들이 끝납니다.

āsāvangen etera vennē kohomada kiya praśnaya velā tiyennē āsāvan kuḷu gannana nisā. āsāvan kulappu karana nisā. dæn ē praśna evurunā nam væḍak næti pat nikan atælā dæn mehe.

욕망을 어떻게 건너느냐가 문제가 된 것은 욕망이 들끓게 하기 때문입니다. 욕망이 미치게 하기 때문입니다. 이제 그 문제가 끝났다면 쓸모없는 것을 그냥 놓아 버립니다.

anna vēśayama nivan dakina kramaya

그것이 nibbāna 를 보는 방법입니다.

praśnayak næti ekkenāṭa hatharinna maruva praśnayak æti ekkenāṭanē atharaganna ōnakamak tiyena kenāṭayi atharaganna amāru ōnakamak næti vunānam dæn hari lēsa tiyennē atharaganna athara gænīma paramārthaya velā tibuṇā yam kenekuṭa chandarāgayen ēkē ælenna bæn̆dena eka ahak karaganna ōnakamak tibuṇanam. væḍak næti eka dænagattaṭa passē tamanṭa væḍak næti vunāṭa passē. dæn lēsiyenma canda rāgaya etanama midilā yanavā. nidahas venavā. nāya goḍannægena hituvak nǣnē. anna canda rāgayen lōke nidahas vena hæda. anna mārgaya

문제가 없는 이에게 놓기는 어렵지 않습니다. 문제가 있는 이, 원하는 마음이 있는 이에게 놓기가 어렵습니다. 원함이 사라졌다면 이제 놓기가 참 쉽습니다. 놓아 버림이 목표였던 이에게, chandarāga 로 거기 들러붙고 매이는 것을 치우고 싶었다면, 쓸모없음을 안 뒤, 자기에게 쓸모없어진 뒤에는, 이제 아주 쉽게 chandarāga 가 바로 거기서 풀려 나갑니다. 자유로워집니다. 다시 쌓으려는 생각이 없으니까요. 그것이 chandarāga 에서 세상이 벗어나는 방법입니다.

rāgayen lōke nidahas vena hæda. anna mārgaya mē hæmē mārgaya anugamanaya karanavā nam mē lōkayē yathārthaya dakinna ōnē. priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyana ēvā tuḷa kæmati sē pavatha bavak næti bava.

그것이 길입니다. 이 길을 따르려면 이 세상의 실상을 보아야 합니다. 사랑스럽고, 마음에 들고, 좋다는 것들 안에 바라는 대로 유지되는 것이 없다는 것을.

ē vagēma kæmati sē yamak pavatinnē næ. icca sē nǣ. kæmati sē næhæ. næ.

그처럼 바라는 대로 유지되는 것은 없습니다. 바람대로 되지 않습니다. 바라는 대로가 아닙니다. 아닙니다.

etakoṭa apiṭa ēkē priyamanāpayen bæn̆de yam piccaṁ nolabaniti kampi dukkhaṁ. duka æti venavā yam kæmati yamak nolæbē nam ēka dukayi.

그러면 거기에 좋아함으로 매이는 데서 — 'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ', 바라는 것을 얻지 못하면 그것도 dukkha 입니다. 바라는 무엇을 얻지 못하면 그것이 dukkha 입니다.

itin kæmati yamak læbenavāda api asuru karana ēvayen. akæmætiya yamana læbennē. kæmati dē læbennē næti eka dukak. kæmati sē næha.

우리가 의지하는 것들에서 바라는 것을 얻습니까? 바라지 않는 것을 얻습니다. 바라는 것을 얻지 못하는 것이 dukkha 입니다. 바라는 대로가 아닙니다.

mē kæmati sē tiyena lōkē kohē tiyennē? balakahama kæmati sē tiyena ekak hoyanna giyot hæmaṭillak misā. kæmati sē pavati ekak tibuṇā nam apit etana hiṭiyā nam. api ada etana nisā metana inna puḷuvanda

바라는 대로 있는 세상이 어디에 있습니까? 보면, 바라는 대로 있는 것을 찾아 나서는 것은 속임일 뿐입니다. 바라는 대로 유지되는 것이 있었다면, 우리도 거기 있었다면, 우리가 오늘 거기를 떠나 여기 있을 수 있겠습니까?

yamak kæmati sē pavatvanna puḷuvankamak tibuṇā api innē ada kæmi sē pavatvanna puḷuvan tæna

무언가를 바라는 대로 유지할 수 있었다면, 우리는 오늘 바라는 대로 유지할 수 있는 곳에 있을 것입니다.

kæmē pavatvanna bæri vecca nisā tamayi api ada metana innē anatta saṁsārayē kohē hiṭalā āvā kivvā diviyek vunat, brahmayek vunat, manussayek vunat kæmati sihiya pavatvāganna puḷuvan kæmati venavā api mærenna kæmati næha.

바라는 대로 유지하지 못했기에 우리는 오늘 여기 있는 것입니다. 끝없는 saṃsāra 의 어디에서 왔든, deva 였든, brahma 였든, 사람이었든, 바라는 대로 유지할 수 있기를 바랐습니다. 우리는 죽고 싶지 않습니다.

deviyek kenā devi bava kæmati næhæ. namut yuta venna læbuṇā. ē hindāyi metana innē. dæn meccara kalū ananta apramāṇa devi bava tibuṇat ekakvat kæmati inna puḷuvan devi bava hambavelā næti vaṭa sākṣiyak nēda ōka yam tænaka avurudu kalpa gaṇan jīvat venna bammaya kiyalā inna tibuṇā kivvā. apit ōbaya hiṭiyānam. ēvā kæmati sē pævatilā nætivaraṭa sākṣiyak tamayi ada api metana innē.

deva 는 deva 의 자리를 잃고 싶지 않습니다. 그러나 떠나게(cuti) 되었습니다. 그래서 여기 있습니다. 이토록 오랜 세월 헤아릴 수 없는 deva 의 자리가 있었어도, 원하는 대로 머물 수 있는 deva 의 자리를 하나도 얻지 못했다는 증거가 그것 아닙니까? 몇 kappa 동안 살 수 있는 brahma 의 자리가 있었다고 합니다. 우리도 거기 있었다면, 그것들이 원하는 대로 유지되지 않았다는 증거가 바로 오늘 우리가 여기 있다는 것입니다.

ē jīvitaya pavatvāganna ōnakamak tibunnanam, hækiyāvak tibunam api ada metana næha etana hiṭapu atda bæri. ehenam ananta saṁsārē paṭan mē venaka apiṭa api kæmati sē pavatvāgena inna addavak hambavelā næha.

그 삶을 유지하려는 바람이 있었고 그럴 능력이 있었다면, 우리는 오늘 여기 없고 거기 있었을 것입니다. 그러니 끝없는 saṃsāra 에서 지금까지 우리는 원하는 대로 유지할 수 있는 처지를 얻은 적이 없습니다.

paḷaveni ekē jīvat vena āsāva ehenam ē āsāva pavatvalā tyāvak hambavelā næ.

첫째로 살고 싶은 욕망 — 그 욕망을 이룰 수 있는 처지를 얻은 적이 없습니다.

ē vædi ræs karagatta yamak magē kivvānam ada ēvā ekakvat magē kiyana mātr̥ka mataka saṭahanavada ehenam ēvā kæmati næ.

그동안 모아 놓고 내 것이라 했던 것들, 오늘 그중 하나라도 내 것이라고 기억에 남아 있습니까? 그렇다면 그것들은 바라는 대로가 아닙니다.

kæmati yamak nætnam ēka api apē harayak tiyenavada? ēka apē karaganna hæduvaṭa puḷuvan veyida

바라는 대로 되는 것이 없다면, 거기에 우리의 알맹이가 있습니까? 그것을 우리 것으로 만들려 해도 될 수 있겠습니까?

labanna balāporottu vena āśvādayak æyi api balāporottu vennē? anna eken ekava dakinna ōnē.

얻기를 바라는 assāda 를 우리는 왜 바랍니까? 그것을 하나하나 보아야 합니다.

yamkisi deyak duk velā mahansi velā āśvādayak ganna balāporottu venavā nam apiṭa dukak nætuva mahansiyak nætuva ē āśvādaya ganna tanavā mē deken kada vaṭinnē? duk velā, mahansi velā, vehesa velā āśvādayak gannavā ēkanē. dukak nætuva mahansiyak nætuva vehesak nætuva āśavādayak gannavā ēkayi.

무언가로 괴롭고 지쳐 가며 assāda 를 얻기를 바란다면, 그리고 괴로움도 지침도 없이 그 assāda 를 얻을 수 있다면, 둘 중 무엇이 값집니까? 괴롭고 지치고 수고하며 assāda 를 얻는 것, 그리고 괴로움도 지침도 수고도 없이 assāda 를 얻는 것.

dæn mēkin kohekada vaṭina kiyalā perakē duk velā mahansi velā āśavādaya ganna ekaṭa væḍiya. dukak nætuva mahāk nætuva vehesak nætuva āśvādaya ganna eka vaṭinavā kiyalāyi

이 중 무엇이 값지냐고 하면, 앞의 것, 괴롭고 지치며 assāda 를 얻는 것보다, 괴로움도 지침도 수고도 없이 assāda 를 얻는 것이 값지다고 합니다.

īṭa passē api āśvādayak gannakoṭa kriyāvaliyak nædda kiyalā balanavā.

그 뒤 우리는 assāda 를 얻을 때 어떤 작용이 없는지 살펴봅니다.

yamkisi pudgalayek kriyātmaka venavā. æhen rūpaya balanna kriyātmaka venna ōnē. kanin satvaya ahanna kriyātmaka venna ōnē. nāsayaṭa gandhayak ganna ē mohotaṭa hari kriyātmaka venna ōnē. malak ḷan̆gaṭa genak dunnat anik aya genak dunna api utsāhayak vīrayan inna tenna mal vaṭṭiyak genak dunnat ekak genak dunnat. ēka im̆balā api etana kriyāvaliyak karanavā.

어떤 사람이 움직입니다. 눈으로 형상을 보려면 움직여야 합니다. 귀로 소리를 들으려면 움직여야 합니다. 코로 냄새를 맡으려면 그 순간만이라도 움직여야 합니다. 꽃을 곁에 가져다주어도, 다른 이가 가져다주어 우리가 애쓸 필요 없이 꽃바구니를 가져다주어도, 한 송이를 가져다주어도, 그것을 맡으며 우리는 거기서 어떤 작용을 합니다.

etakoṭa api ahanavā mokakda ē mokaṭada āgrahaṇa āśvādaya ganna oya āgrāna āśvādaya vipin karana oya kriyāvaliya sen garupiya kalā æn̆gē gāgena im̆balā balanna oya kriyāvaliyak nætuva læbuṇā nam ē deken kokada hoda kiyalā.

그때 우리는 묻습니다. 냄새의 assāda 를 얻으려고, 그 냄새의 assāda 를 위해 하는 그 작용 — 향료를 몸에 바르고 맡아 보는 그 작용 — 없이 얻을 수 있다면, 둘 중 무엇이 낫냐고.

utsāhayak vīriyayak nætuva nikan valā nam ēkayi hon̆da kiyanna vaekana karanna. ehenam uḍaṭa ædalā ganna ekak nætuva oya āsvādaya læbena.

애쓰고 정진하지 않고 그냥 된다면 그것이 낫다고 할 것입니다. 그렇다면 위로 들이마시는 일 없이 그 assāda 를 얻는 것이 낫겠지요.

uḍalāṭa [goravanavā] atinavā husmak. ædalā āśavādaya gannavā. husmak vadinna mahansi venna nætuva āśvādaya ganna tiyanam kokada hon̆da husmak an̆dina mahansi vennē nætnam ēka hon̆dayi kiyalā.

위로 [코를 들이켜는 소리] 숨을 들이켭니다. 들이켜서 assāda 를 얻습니다. 숨을 들이켜는 수고 없이 assāda 를 얻을 수 있다면 어느 것이 낫습니까? 숨을 들이켜는 수고를 하지 않는다면 그것이 낫다고 합니다.

dæn āśvādaya san̆dahā manasa kriyātmaka venavā. manasa kriyātmaka karana eka vehesak venavā. oya āśvādaya nisāma mānasika vehesak vin̆dinavā. ē mānasika vehesak nætuva inna tibuṇā koccara hon̆da

이제 assāda 를 위해 마음이 움직입니다. 마음을 움직이는 것이 수고가 됩니다. 그 assāda 때문에 마음의 수고를 겪습니다. 그 마음의 수고 없이 있을 수 있었다면 얼마나 좋겠습니까.

ēkat hon̆dayi. dæn āśvādayen tr̥ptit nam pūrṇa āhita manasak giyā yakṭa karalā nāhayen uḍalāṭa adinavā ara suvala ekapārak ædā dekak ædā æti. æti kiyana vacanayak āvā.

그것도 좋습니다. 이제 assāda 로 만족해 온전하다면 — 코로 그 향기를 위로 들이켭니다. 한 번 들이켜고 두 번 들이켜고, 충분하다. '충분하다'는 말이 나왔습니다.

dæn æti kiyana maṭtana digaṭama tibuṇā naraka okkoma ivarayi.

이제 그 '충분하다'는 수준이 계속 이어졌다면 나쁜 것은 모두 끝납니다.

rasayak vinda æti kiyana tænak āvā. anna ē æti kiyanaṭa æti vuna mānasika maṭṭama digaṭama tibuṇanam yam pahasak vin̆dinavā æti kiyana maṭṭamak enavā. ē maṭṭama divaṭama tibuṇanē.

맛을 누리다 '충분하다'는 자리가 왔습니다. 그 '충분하다' 할 때 생긴 마음의 수준이 계속 이어졌다면. 어떤 감촉을 누리다 '충분하다'는 수준이 옵니다. 그 수준이 계속 이어졌다면,

āyē rūpayak, śabdayak, gandhayak, rasayak, sparśayak passē yanna ōnē.

다시 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉을 쫓아가야 하겠습니까?

ehenam ē san̆dahā vidihati vecca siyalu dukkhan dalanāven bin̆dinna ōnē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehenam etana nidahas nædda?

그렇다면 거기서 자유롭지 않겠습니까?

anna siyalla kiyana tænak enavā. siyallema śr̥ddha venavā. inna ehā avaśya næha.

'모든 것이 충분하다'는 자리가 옵니다. 모든 것에서 깨끗해집니다. 그 너머는 필요 없습니다.

menna meva mānasikatvayak samādhiyen udā karalā denavā.

이런 마음을 samādhi 가 일으켜 줍니다.

anna ē nisā samādhi samādhimat hitaṭa rūpa śabda gandha rasa sparśana paṁcakāmayan passē yanna kisima ōnakamak næti venavā. hæbæyi væḍuṇu samādhiya vaḍana samādhiyaṭa nemeyi. vaḍana samādhiya kiyana ekunk yanna ōnē. ēka dukkhā paṭipadābhignā sukhā paṭipadā kiyana ekaṭa enna samukak allanna ōnē. væḍenna ōnē.

그래서 samādhi 를 지닌 마음에는 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉이라는 pañcakāma 를 쫓을 바람이 전혀 없어집니다. 그런데 이것은 다 자란 samādhi 의 이야기이지, 닦고 있는 중의 samādhi 가 아닙니다. 닦는 samādhi 는 더 나아가야 합니다. dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā 라는 데로 오려면 samādhi 를 붙잡아야 합니다. 자라야 합니다.

n samādhiya vaḍanna kiyanna vitaran. dāsavitāvaya bhāvitā bahulīpatā æsuru karanna bhāvitā karanna bohōkoṭa æturu karanna. karanna ē putlaṭa mokada vennē? ara tilena bāhira balāporottu paṁcakāmayan piḷiban̆da balāporotu enda enna hin̆dilā hin̆dilā gihillā biṁduvara vahilā.

samādhi 를 닦으라고만 말하는 것이 아닙니다. āsevitā, bhāvitā, bahulīkatā — 가까이하고, 닦고, 많이 행하라고 합니다. 그렇게 하면 그 사람에게 어떻게 되는가? 남아 있던 바깥의 바람, pañcakāma 에 대한 바람이 점점 줄고 줄어 영으로 내려갑니다.

anna biṁduvara bæsadāṭa arihatyaṭa hētu vena upēkṣā ēkaggatāvenna ehenam upēkṣā maṭṭamaṭa hita aragena saṁkhāra upēkṣā gnānayaṭa āvāsabba saṁkhāra piḷiban̆dava sabba saṁkhārayē anirata saṁgnā pahāṇa saṁgnā, virāga saṁgnā, nirōdha saṁgnā sabba saṁkhāraya anabhirata saṁgnā anna oten daraekāvak væḍilā tamayi īṭa passē tamayi antimaṭa mohotē tamayi arihatphala cittaṭiya pahaḷa vennē mārga cittiṭiya pahaḷa vennē. kivvā etanin ehāṭa ēka sthira vuṇā.

영으로 내려간 날, arahatta 의 원인이 되는 upekkhā 와 ekaggatā 로 갑니다. 그러면 upekkhā 의 수준으로 마음을 가져가 saṅkhārupekkhā-ñāṇa 에 이르고, 모든 saṅkhāra 에 대해 sabbasaṅkhāresu anabhirati-saññā, pahāna-saññā, virāga-saññā, nirodha-saññā, sabbasaṅkhāresu anabhirati-saññā 가 바로 거기서 굳게 자라고, 그 뒤 마지막 순간에 arahatta-phala 의 마음, magga 의 마음이 일어납니다. 그로부터 그것이 굳건해졌습니다.

ehenam īṭa passē kisima abhiratiyak næ tattvayaṭa pat vuṇā manasa. ehenam īṭa passē āyasarayak mē lōkē eyāṭa hora deyak næha.

그러면 그 뒤 마음은 아무 abhirati(즐거움)도 없는 상태에 이르렀습니다. 그 뒤로는 이 세상에 그가 바랄 것이 다시는 없습니다.

monavā karannada jīvat venna? upan nisā jīvat venavā piraṇavapāna eccarayi ituru vennē. ē sahanaya etenṭa pat

무엇을 하려고 살겠습니까? 태어났으니 parinibbāna 까지 삽니다. 남는 것은 그뿐입니다.

eccarayi ituru vennē. ē sahanaya etenṭa pat vuna aya labanavā misak. ē ē maṭṭamaṭa pat vecca kenā ēka sahanaya labanavā misak. etanaṭa pat nōna kæḍin datta eyak næti nisā ēka sahanayakda kiyalā hitāganna bæha.

그 편안함은 거기에 이른 이들만 얻습니다. 그 수준에 이른 이만 그 편안함을 얻을 뿐, 거기에 이르지 못한 이는 겪어 본 것이 없기에 그것이 편안함인지 상상조차 하지 못합니다.

anik itin viśālu pāḷuvak āvā. kavurut ekka katā karannat næhæ. mokakut næhæ. koyahāṭa hari koṭi velā in̆dagena inna kāmarayaka hari, kuṭiyaka hari udēra hǣkam kālē enavā. īḷan̆ga davet ehemayi. īḷan̆ga davaset ehemayi. anē mokakda vema amutu jīvitaya dæn ōka hienā sāmānya ayaṭa.

다른 이들에게는 이렇게 보입니다. '큰 쓸쓸함이 왔구나. 누구와 이야기하지도 않고 아무것도 없다. 방이나 kuṭi 구석에 웅크리고 앉아 아침부터 저녁까지 지낸다. 다음 날도 그렇고, 그다음 날도 그렇다. 아, 이 무슨 이상한 삶인가.' 보통 사람들은 그렇게 생각합니다.

api ehema ohoma dæn appacci īṭa vaḍā hon̆dayi hirēvi ḷan̆ga voga innakama hirakāraya tiyenavānē katā karannē. ehema hæn̆gīmak enavā.

우리 같으면 '차라리 감옥이 낫겠다, 감옥에서는 죄수들끼리 이야기라도 하잖나' 하는 느낌이 듭니다.

anna ēka tamayi kiyannē ē mānasikatvaya goḍanægena turu. ēka sænasumak nemeyi. [ugura kǣrīma] ekin ekaṭa ē sænasuma ennē ehemayi.

그것은 그 마음이 쌓이기 전까지의 이야기입니다. 그들에게 그것은 위안이 아닙니다. [헛기침] 그 위안은 하나하나 그렇게 찾아옵니다.

itin dēśanā karapu vimukti mārgaya oya ākārayi.

그래서 설하신 vimutti 의 길은 그와 같습니다.

pragnāva tuḷinma yathārthaya dækagena lōkayē yam asāratvaya tērum aragena gænīma pamaṇa apiṭa karanna tiyennē. asārayi kiyalā væṭahenakoṭama

paññā 로 실상을 보고 세상의 알맹이 없음을 이해하는 것, 우리가 할 일은 그것뿐입니다. 알맹이 없다고 알아차리자마자,

yam chandara rāgayakin bæn̆dīmak tibuṇāda ēka athærī novælīma vidiyan.

chandarāga 로 매여 있던 것이 있었다면 그것이 놓여 들러붙지 않게 됩니다.

chandarāgayē athærī nona vælī midī yamak vunāda asahaniya mānasikatvaya nætilā samatulitatāvayaṭa pat venavā. anukūla vecca gata īṭanulaṭa samabhāvayaṭa patvenakoṭa gatin hiten samādhiya pihiṭapuvahama yathārthaya dak kenāṭa samādhiya pihiṭuvahama dænagattē yathārthaya opna æn̆gilā ivarayi.

chandarāga 에서 놓여 들러붙지 않고 벗어나면 괴로운 마음이 사라져 평형에 이릅니다. 맞추어진 몸도 그에 따라 균형에 이르고, 몸과 마음에 samādhi 가 자리 잡으면, 실상을 본 이에게 samādhi 가 자리 잡으면 알아낸 실상이 바로 거기 들어맞아 끝납니다.

avaśya pratiphalaya læbilā ivarayi. mokaraṇayak karagannavā. yathā dækkahama anitya vū, dukkha vū, anatta vū lōkayehi yamkisi tænakatnam ættē gini asahanaya eban̆dunnā vū mānasikatvaya yam tænaka nædda etana nivuṇā.

필요한 결과를 이미 얻었습니다. 있는 그대로 보면, anicca 하고 dukkha 하고 anatta 인 세상 어디든 불과 괴로움이 있는데, 그런 마음이 없는 곳, 거기서 꺼졌습니다.

anna ēka dækka nam aniya maṭa etennaṭa pat venna nætnam kiyannāvū adhiṣṭhānaya tamayi innē. samādhiya tuḷin etanaṭa pat venakoṭa balāporottuva iṣṭa velā. anna etendi

그것을 보았다면, 나도 거기에 이르겠다는 adhiṭṭhāna 만 남습니다. samādhi 로 거기에 이를 때 바람이 이루어집니다.

balāporottuva iṣṭa velā. anna etendi ē tamayi santanta. ētaṁ santaṁ ētaṁ panitaṁ yaddaṁ sabba saṁkhāra samatu anna havā tīraṇaya ehema śāntayi ehema praṇītayi mokakda siyalu saṁkhārayangē samathayak ætda sabbūpadi paṭinissagvō siyalu upadīngī nopiḷigænmak æda nobæn̆dīmak æda taṇhākkhayō mē taṇhāvē kṣaya vīmak æda virāgō rāgayen ven vīmak ætda nirōdhō mē særi særīmē nikmīmak ætda nibbānantimē bæn̆dīma vala mulin nikmī yāmak ætda anna ēka śāntayi praṇītā kiyalā nivana śānta praṇītatvaya atdækkahama

거기서 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ' — 이것은 고요하고 이것은 빼어나다. 곧 모든 saṅkhāra 의 가라앉음, 모든 upadhi 를 받아들이지 않음과 매이지 않음, taṇhā 의 다함, rāga 에서 떠남, 이 헤맴에서 빠져나옴, 매임의 뿌리에서 빠져나감 — 그것이 고요하고 빼어나다 하여, nibbāna 의 고요함과 빼어남을 경험하면,

onna otana hilā pihinnavā antima ē tamayi visaṁkhāra gataṁ cittaṁ kivvē. nivan pihiṭapu hin

바로 거기에 마음이 마지막으로 자리 잡습니다. 그것을 visaṅkhāragataṃ cittaṃ 이라 한 것입니다. nibbāna 에 자리 잡은 마음입니다.

oya ṭika keṭiyen kivvaṭa dīrgha vistarayak mēken āvā. mokada budu dahama kiyannē mokakda kiyana ekat oya ṭika tamayi dænaganna ōnē

이것을 짧게 말한다고 했지만 여기서 긴 설명이 나왔습니다. 부처님 가르침이 무엇이냐는 것도 바로 이것을 알아야 하기 때문입니다.

hiṭiyen æhuvat

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기