와하라까 코리아
CD023-06

CD023 · 6번째 · 1시간 38분 · 원문 녹음

Dhamma desanā 1

ධරම දේශනා 1.

api galna praśnaya kiyana eka tōrāgena sākacchāvaṭa bhādanaya karamu.

다음 물음을 골라 이야기해 봅시다.

ētaṁ santaṁ ēkaṁ panīṭaṁ yana a karmasthānayadaya mattaya samaga pæhædim karalā hitannāgattā nævata avasthāva kiyalā it karanavā. bohoma

'Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ'이라는 kammaṭṭhāna를 그 뜻과 함께 풀어 알려 달라고 다시 청하고 있습니다.

hon̆dayi ēka api ēka aragamu.

아주 좋습니다. 그것을 다뤄 봅시다.

api paḷamuvama lōkaya piḷiban̆dava daham ahalā tiyenavā lōka svabhāvaya piḷiban̆dava

우리는 먼저 loka에 대해, loka의 바탕에 대해 dharma를 들었습니다.

lōkayaṭa ayiti monavada? æsa, kana, nāsaya, diva, kaya, mana kiyana mē haya ādhyātmika āyatana vaśayen nætnam ādhyātmika indriya vaśayen apiṭa sambandha venavā. ādhyātmika lōkaya

loka에 딸린 것은 무엇입니까? 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음, 이 여섯은 안쪽의 āyatana, 곧 안쪽의 indriya로서 우리와 이어집니다. 이것이 안쪽의 loka입니다.

ē vagēma rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa, dharma kiyana mē haya lōkayē bāhira pættaṭa ayiti venakoṭa ayiti venavā.

또한 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma, 이 여섯은 loka의 바깥쪽에 딸립니다.

meyin torava lōkayak panavanna bæ. panavanna kenak nǣ.

이것들 없이는 loka를 세울 수 없습니다. 세울 사람도 없습니다.

æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya, mana rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana mē tuḷa tamayi yam tavasaka lōkayak panavanavā nam panavannē.

눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음, 그리고 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, 언젠가 loka를 세운다면 바로 이 안에서 세우는 것입니다.

lōkaya kiyannē mokakda kiyalā pahaḷuvahama æsa, kaya, diva, rāśaya, śarīraya, mana lōkayayi rūpa, śabda, gatta rāsaya, sparṇa dharma lōkayayi kivvat metana lōkaya tērum gattē næha. ārya vinaya lōkaya tōrāganna ōna. bhautika lōkaya ehenam lōkayak enna nætnam hæmadenāma katā karana bhautika lōkayaṭa ayiti dē tamayi oya kivvē.

loka가 무엇이냐고 물을 때 눈, 몸, 혀, 코, 몸, 마음이 loka이고 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma가 loka라고 말해도, 여기서 loka를 알아들은 것은 아닙니다. ariya vinaya의 loka를 가려내야 합니다. 그렇게 말한 것은 모두가 이야기하는 몸으로 된 바깥 세상에 딸린 것일 뿐입니다.

mē ārya vuṇē nætnam mē buddha śāsanayehi lōkaya kiyannē mokakda?

그러면 ariya의 가르침, 이 Buddha sāsana에서 loka란 무엇입니까?

oya æsa kana divanāsaya śarīraya mana kiyana mēvāgē ætivena ætta tērum ganna bæri nisā hari vaṭinā dēval kiyalā hitalā yam chandarāgiyaken bæn̆dīmak æti venavāda hari vaṭinā deyak hæn̆dīmak ætivelā hari vaḍinavā ēka pavatvāgena yanna ōnē. edān koccara hon̆dada mē pavatvena eka koccara vædagatda kiyalā menna mē mulā dr̥ṣṭiyen haṭagatta adahasa chandayen rāgayen bæn̆dīmaṭa hētu vena nisā ēkaṭa kiyanavā ē piḷiban̆dena chanda rāgaya

눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음에 대해 참모습을 알아보지 못해 아주 값진 것이라 여기고 chandarāga로 묶임이 생기거나, 아주 값지다는 느낌이 생겨 이것을 이어 가야 한다, 이것이 이어지는 것이 얼마나 좋고 얼마나 중요한가 하는, 어리석은 diṭṭhi에서 나온 생각이 chanda와 rāga로 묶이게 하므로, 이것을 그에 대한 chandarāga라고 합니다.

ē vagēma mē rūpa śabda gandha rasa sparṇa dharma kiyana oya æsa kana divanāsaya śarīraya mana kiyavaṭa gōcara vena bāhira vastu piḷiban̆dava ēvā koccara vaṭinavaladala ēvā koccara sāravada apiṭa koccara væda vædagatda kiyalā. mē piḷiban̆da æti vennā vū onna oya dr̥ṣṭiyak tiyenavā nam menna mēkaṭa kiyanavā bāhira lōkaya piḷiban̆da chandarāvagaya. ehenam bāhira dē piḷiban̆da chandarāgaya

마찬가지로 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음에 잡히는 바깥 대상인 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma에 대해, 그것들이 얼마나 값지고 알차고 우리에게 얼마나 중요한가 하는 diṭṭhi가 생긴다면, 이것을 바깥 loka에 대한 chandarāga라고 합니다. 곧 바깥 것에 대한 chandarāga입니다.

menna mē abhyantara vastu saha bāhira vastu piḷiban̆da yam chandara rāgayak ætda menna mēkaṭa kiyanavā ārya vinaya lōkaya.

이 안쪽 대상과 바깥 대상에 대한 chandarāga가 있다면, 이것을 ariya vinaya의 loka라고 합니다.

dæn lōkaya tōrāganna ōnē. satara mahābhūtada lōka satara mahābhūtayak kene bædunē candharāgayada lōka mēka paṭuva gattahama lōke hoyāganna bæruva.

이제 loka를 가려내야 합니다. 네 mahābhūta가 loka입니까, 아니면 네 mahābhūta에 묶인 chandarāga가 loka입니까? 이것을 좁게 잡으면 loka를 찾아낼 수 없습니다.

ārya vinaya lōkaya kiyalā kivvē lōkayak, lōka samudayak, lōka nirōdhayak, lōka nirōdha māgayak mē hita kiyana dekaṭa ayitiyaṭa mē kayat ekkalā sambandha karalā panavanavā kiyalā pennuvena tiyennē.

ariya vinaya의 loka라 할 때는 loka, loka samudaya, loka nirodha, loka nirodha의 길을, 이 마음에 딸린 것으로 이 몸과 이어서 세운다고 보여 준 것입니다.

dæn mē budurajāṇan vahansē pennapu lōkaya nirōdha karanna puḷuvan jīvat velā vitarayi.

Buddha께서 보여 주신 이 loka는 살아 있는 동안에만 멈추게 할 수 있습니다.

hæbæyi æsa nirōdha karanavada? kana nirōdha karanavada? divanāsaya śarīraya kaya marana ē ekakvat nirōdha karanavada arihatun vahansē ē ṭika nædda?

그런데 눈을 멈춥니까? 귀를 멈춥니까? 혀, 코, 몸, 마음 가운데 하나라도 멈춥니까? arahant께는 그것들이 없습니까?

arihatun vahansēṭa rūpa pēnnē nædda? sadda æhennē nædda? gala suvada dæennē nædda? raha dæehennē nædda? spārada? dæennē nædda? hitennē nædda? eta aramuṇu vennē nædda? mē okkomat venavā. hæbæyi arihagatan vahansē lōka nirōdha karapu vennē.

arahant께는 rūpa가 보이지 않습니까? 소리가 들리지 않습니까? 냄새를 맡지 않습니까? 맛을 느끼지 않습니까? 닿음을 느끼지 않습니까? 생각이 들지 않습니까? 대상이 오지 않습니까? 이 모든 것이 다 일어납니다. 그런데도 arahant께서는 loka를 멈추신 분입니다.

ehenam mokakda lōkē velā tiyennē? nirōdha karapu hari mokakda arihatun vahansē nirōdha karapu lōkaya mokakda kiyalā dænaken hoyāgannakoṭa apiṭa lahu praśnaya.

그렇다면 무엇이 loka가 된 것이고, 멈춘 것은 무엇입니까? arahant께서 멈추신 loka가 무엇인지 찾아보면 우리에게 큰 물음이 됩니다.

æhæyi, kanayi, divayi, nāsayayi śarīrayayi manayi lōkeṭa ayitinavā. ēka nam lōkaya. gōcara vena rūpayi, sabdayi, gandhayi, rasayi, sparśayi, dharmayi nam lōkaya. lōka nirōdha karāṭa passē unvahansēlā ēvā næti venna.

눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이 loka에 딸린다면 그것이 loka입니다. 잡히는 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma가 loka라면, loka를 멈춘 뒤에는 그분들께 그것들이 없어져야 합니다.

namut parihatun vahansēṭayi lūrā budurajāṇan vahansēṭayi otaṭama æhæ kana divanāsaya śarīraya malā tiyenavā. rūpa śabda gandha rasa sparśana dharma gōcara venavā. aḍu velā nǣnē.

그러나 arahant께도, Buddha께도 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이 그대로 있습니다. rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma가 잡힙니다. 줄어든 것이 없지 않습니까.

eham nirōdha karapu lōkaya mokakda?

그러면 멈춘 loka는 무엇입니까?

anna ē piḷiban̆dava yam chandara rāgayak tiyenanam menna mēkayi lōkē kivvē. āri venē lōkaya kiyannē ōka onna oya chandara rāgaya nævati lōkaya nætnam chanda rāgaya hædenavā nam etana lōkaya haṭaganna

바로 그것들에 대해 chandarāga가 있다면 그것을 loka라고 한 것입니다. ariya 가르침의 loka란 그것입니다. 그 chandarāga가 멈추면 loka가 멈추고, chandarāga가 생기면 거기서 loka가 일어납니다.

anna ēka lōka ē candrāgaya yaḷi yaḷi idiriyaṭa geniyanavā nam ē vaspada habā yanavā nam yaḷi yali goḍanaganavā nam lōka samudaya

그것이 loka입니다. 그 chandarāga를 거듭거듭 앞으로 끌고 가 대상을 좇아가고 거듭 쌓아 올린다면 그것이 loka samudaya입니다.

oya goḍanægīma natara karalā dæmmot candanāgaya keḷavara karalā dæmmot cakam diva nāsayagē koḍḍa vāgē tiyenavā ēka praśnayak næhæ. vastu ṭika tiyenavā.

그 쌓아 올림을 멈추고 chandarāga를 끝내 버리면 눈, 혀, 코가 그대로 있어도 아무 문제가 없습니다. 대상들은 남아 있습니다.

rūpa, śabda, gandha, rasaya sparśana kiyana vastu ṭikak tiyenavā. pirinivam pānak ē vastu ṭika nemeyi lōkē kivvē. ēvaṭa læbena chanda rāgaya. menna mē chanda rāgaya tiyenakan tamayi oya pasuphala habhāyanna gamana navattanna bæri.

parinibbāna까지 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음이라는 대상들은 있습니다. 그 대상들을 loka라 한 것이 아닙니다. 그것들에 대해 생기는 chandarāga입니다. 이 chandarāga가 있는 동안에는 그것들을 좇아가는 걸음을 멈출 수 없습니다.

æsa, kana, diva, śarīraya kiyana ṭikak rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyana ēvaṭa gōcara vennā vū vastu ṭikak.

눈, 귀, 혀, 몸이라는 것들과, rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음으로 잡히는 대상들이 있습니다.

ākō, tējō, vāyō paṭīma mē satara dhātu aragena ēken goḍanæguṇa nam satara mahābhūtayangangen goḍanæguṇa nam onna oya goḍanægicca ṭika vipākaskandhayakaṭa ayi.

āpo, tejo, vāyo, paṭhavī라는 네 dhātu를 가지고 그것으로, 곧 네 mahābhūta로 쌓아 올린 것이라면, 그렇게 쌓인 것들은 vipāka khandha에 딸립니다.

lōkē passē yanakoṭa nætnam canda rāgaya passē yanakoṭa goḍanægena hari vena.

loka를 좇아갈 때, 곧 chandarāga를 좇아갈 때 쌓인 것입니다.

oya vipākaskandhaya apiṭa ayin karanna bæha. adhihatvayaṭa pat vunā ladarahā buddhatvayaṭa pat vuṇā pirava pālanakaṭan oya pera īṭa peradī bhavayēdī pera atdævet nam sarasāra gamanē nam aragenā chandara rāgaya nisā goḍanæge hariyi oya tiyennē. ōka vipākaya

그 vipāka khandha는 우리가 치울 수 없습니다. arahant가 되었든 Buddha가 되었든 parinibbāna까지는, 지난 bhava들에서, saṃsāra의 길에서 지녀 온 chandarāga 때문에 쌓인 것이 거기 있습니다. 그것이 vipāka입니다.

ōkē goḍanægima kiyannē canda rāgaya nædī karmaya.

그것을 쌓은 것은 chandarāga에 묶인 karma입니다.

karmak tēra karalā dæmmānaṭa passē mokada vennē? yaḷi yet ē ṭika goḍanaganna hētu vecca hētu kārgaya ivarayi.

karma를 다 끝낸 뒤에는 어떻게 됩니까? 그것들을 다시 쌓게 하던 까닭이 끝납니다.

anna ē lōka nirōdha vecca nisā kiyanavā lōka nirōdhayaṭa pat vuṇā. gandha rāgayen tora velā nidahas velā jīvat venavā.

그 loka가 멈추었기 때문에 loka nirodha에 이르렀다고 합니다. chandarāga를 벗어나 풀려나 살아갑니다.

pævætma geniyanavā. vipāka pævætma geniyanavā. piriṇuvan pǣma hevat śr̥tiya dakvā yam atvak labāgattā nam ē yadvē cutiyakvada yam r̥tiyen nihāra nævata paṭisandhiyak haṭagannavanna hētu vuṇē lōke saman̆ga ara lōkeṭa ayiti vena vastu goḍanaganna hētu vecca balaya ivara nisā yaḷi idiriyaṭa vastu goḍanagannē nætnam.

삶을 이어 갑니다. vipāka로서의 삶을 parinibbāna, 곧 cuti까지 이어 갑니다. 어떤 bhava를 얻었든 그 cuti 뒤에 다시 paṭisandhi가 일어나게 하던 것, loka에 딸린 대상들을 쌓게 하던 힘이 끝났기 때문에 앞으로 다시 대상을 쌓지 않는 것입니다.

æhæ goḍa nagannē nǣhæ, kana goḍa nagannē nǣhæ, nāsaya goḍana nagannē næhæ, diva goḍa nagannē næhæ, kaya goḍa nagannē næhæ. mana goḍa nagannē næha. ehenam rūpa sambandhaya ivarayi sabda gandha, rasa, upanna dharmayaṭa sambandhaya ivarayi. ehenam vipāka lōket ekkalā vipākayat ekka sambandhaya ivarayi.

눈을 쌓지 않고, 귀를 쌓지 않고, 코를 쌓지 않고, 혀를 쌓지 않고, 몸을 쌓지 않고, 마음을 쌓지 않습니다. 그러니 rūpa와의 이어짐이 끝나고, 소리, 냄새, 맛, dharma와의 이어짐이 끝납니다. vipāka loka와도, vipāka와도 이어짐이 끝납니다.

mokada nisā chanda rāgaya nævati lōkaya atpu nisā nirōdha karapu nisā.

왜 그렇습니까? chandarāga가 멈추어 loka를 놓았기 때문에, 멈추었기 때문입니다.

menna mē ṭika api tērum gattahama api dænagannavā. mē æsa kana divanāsaya śarīraya mayi kiyana mē ṭikayi. rūpa sabda gandha rasa sparśa dharma kiyana oya ṭikayi ekatu velā. oya passē hayanakoṭa haṭagannā vū jāti jarā vyādhi maraṇa sōka paridēva duk domna upāya ākāraya siyaluma gilikola tiyennē oya ṭikat ekka.

이것을 알아들으면 우리는 압니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음과 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음, dharma가 함께 어우러지고, 그것들을 좇아갈 때 일어나는 jāti, jarā, vyādhi, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa라는 모든 불길이 바로 이것들과 함께 있습니다.

oya ṭika aham karanakan oya gini goḍen sahamulin nivenna bæha.

이것들을 놓기 전에는 그 불더미에서 뿌리째 꺼질 수 없습니다.

ginna tiyenavā dara dāna taramaṭa hulan̆ga hamana taramaṭa avaśya dēval ekatu karana taramaṭa nivicca ginikoṭa ævi

불은 장작을 넣는 만큼, 바람이 부는 만큼, 필요한 것을 보태는 만큼 타오릅니다.

pæyakaṭa issellā gini ævicca ro ṭika pæyakaṭa issellā tibicca ēvænē siddha vunē. pæyakaṭa passē ævinna ginna dakinna hamba vennē īṭa passē tibicca dāpu vēvaya.

한 시간 앞서 타오른 불은 한 시간 앞서 있던 것들로 탄 것입니다. 한 시간 뒤에 보이는 불은 그 뒤에 넣은 것들로 타는 것입니다.

yam davasaka aluten dāna kuṇugoḍu aluten dāna dara indana dæmmē nætuva natara tibicca diṭṭiya nikan ævilayi. īṭa passē ævila næti nisā ginna nivi yanavā.

어느 날 새 쓰레기도, 새 장작도 넣지 않고 멈추면, 있던 것만 그냥 탑니다. 그 뒤로는 탈 것이 없으니 불이 꺼져 버립니다.

menna mēka tamayi arihat phalayen kisa karannē.

이것이 바로 arahant phala로 하는 일입니다.

aluten darānaya navattanavā. aluten telleka duganna eka navattanavā. aluten hulan dena eka navattanavā. tibicca hariya tiyena hariyaṭa pattivelā hari.

새 장작 넣기를 멈춥니다. 새 기름 붓기를 멈춥니다. 새 바람 불어넣기를 멈춥니다. 있던 만큼만 그대로 타는 것입니다.

dæn metana passē gīpayaṭa uttara hampenavā. issellamat ekak apiṭa dunā cīnaṁ purāṇaṁ novan atthi sambhavaṁ kiyanakoṭa purāṇaya geviṭā kohomada kṣaya karannē kiyalā katāvak.

이제 여기서 다음 물음에 답이 나옵니다. 앞서 우리에게 'khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ natthi sambhavaṃ'이라는 구절을 주며 purāṇa를 어떻게 다하게 하느냐는 이야기가 있었습니다.

dæn purāṇaya kivvē ekōmat eka kālayaka issara kālē kivvē ēka nemeyi purāṇaya kivvē. ē lōka sama onna eka kohomat eka kālaya kiyala paṭan ganna tiyanē. ē purāṇaya nemeyi mēnna.

여기서 purāṇa란 '옛날 옛적에'라고 할 때의 옛날을 말하는 것이 아닙니다. '옛날 옛적에'로 시작하는 그런 purāṇa가 아닙니다.

purāṇa kiyana vacanaya arthaya nirr̥ttiyen ganna ōnē pada virr̥ttiya āna puranavā nam pura āna purāna venavā. māna kiyannē āhāra pura kiyannē purōna āhāraya puravana eka pura āna purahana issara kāla kiyannē sammata katāva

purāṇa라는 말의 뜻은 nirutti, 곧 낱말 풀이로 잡아야 합니다. āna를 채우면 pura와 āna가 합쳐 purāṇa가 됩니다. āna는 먹이이고, pura는 채움입니다. 먹이를 채우는 것이 purāṇa입니다. '옛날'이라는 것은 세속에서 쓰는 말입니다.

ārya vinaya arthaya mokakda sasara gamanaṭa avaśya vena āhāra monavada kabalin āhāra sparśa āhāra viññāṇa āhāra manō saṁcētanā āhāra sasara gamanaṭa hētu vena āna hevat āhāra hatarak tiyenavā.

ariya vinaya의 뜻은 무엇입니까? saṃsāra의 길에 필요한 먹이는 무엇입니까? kabaḷīkāra āhāra, phassa āhāra, viññāṇa āhāra, manosañcetanā āhāra, 이렇게 saṃsāra의 길을 이끄는 āna, 곧 āhāra가 넷 있습니다.

oya āna gulōgolō tamayi api ennē purāṇa kara kara tamayi vennē. āhāra vatarakin puravanavā.

우리는 그 āna들을 채우고 또 채우며 purāṇa를 지으며 왔습니다. 네 가지 āhāra로 채웁니다.

kabalin tālā āhāra kiyannē kana bona bat komu ayiya nemeyi. oya roḍa nemeyi. onna ōkaṭa kiyanavā nam āsāva ōvā kālā kāla kaya loku karagena kaya pennum karagena inna, æhæ væda karagena inna, lassana karagena inna, āśvādagena inna. ēvayen yamkisi balāporottuvak āsāvak tiyenavā nam.

kabaḷīkāra āhāra란 먹고 마시는 밥 덩이를 말하는 것이 아닙니다. 그런 먹을거리가 아닙니다. 여기서 말하는 것은 바람입니다. 그것들을 먹고 또 먹어 몸을 키우고 몸을 뽐내고, 남의 눈을 끌고, 예쁘게 꾸미고, 즐기며 살겠다는, 그런 데서 오는 기대나 바람이 있다면 그것입니다.

menna mēkē kiyanavā kabaliṁkin kāya balinkāra karanavā. kaya balanna hon̆daṭa pumbanna bælumak karaganna hadanavā.

이것을 kabaḷīkāra라고 합니다. 몸을 잘 부풀려 풍선처럼 만들려는 것입니다.

menna mēkaṭa āhāra ganna pudgalayā kabalin āhāra gannavā. baḍiginna yannayi, krānta kærakila yannayi āhāra ganna pudgalayā kaya pennum karanna kaya lūganna āhāra ganna kenek nemeyi. hæḍa væḍa venna āhāra ganna kenek neda.

이렇게 먹는 사람이 kabaḷīkāra āhāra를 먹는 것입니다. 배고픔을 없애고 어지럼증을 가시게 하려고 먹는 사람은 몸을 뽐내고 부풀리려고 먹는 사람이 아닙니다. 맵시를 내려고 먹는 사람이 아니지 않습니까.

hæḍa væḍenna kaya hadāganna. hæṭaværa velā ēken kāma sampat venna kāma bhōgī venna ēkaṭa avaśya karana ē tattvaya labāganna oya jātiya mē lōka pævætmaṭa avaśya kiyana rasa vidiṭa mē kaya hadāganna pudgalayā kabaliṁkāra āhāraya utn̆dinavā kiyannē. kana bouṇā āhāra kabaliṁkin kārahāra kivvaṭa hariyannē næhæ.

맵시 있게 몸을 가꾸고, 그것으로 kāma를 누리고 즐기려 하며, 이 loka의 삶에 필요하다는 그런 상태를 얻으려 맛을 즐기며 몸을 만드는 사람, 그 사람이 kabaḷīkāra āhāra를 누린다고 하는 것입니다. 먹고 마시는 음식을 그냥 kabaḷīkāra āhāra라고 하면 맞지 않습니다.

kabaliṁkin kāra āhāraya sasara gamaṭa eka budujāṇan vahansē dēśanā karanavā. kabaliṁkin āhāraya nirōdha kaḷot sasara gamana navatinavā kiyalā dēśanā karanavā.

Buddha께서는 kabaḷīkāra āhāra가 saṃsāra의 길을 잇는다고 하시고, kabaḷīkāra āhāra를 멈추면 saṃsāra의 길이 멈춘다고 가르치십니다.

næ kabaliṁka ārāhāren nirōdha karanna kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. karada āhāra næti karanna kivvada? anuṭa kanna bonna epā kiyalā unvahansē kālilā iccada

Buddha께서 kabaḷīkāra āhāra를 멈추라고 가르치십니다. 그럼 먹는 것을 없애라고 하셨습니까? 남들에게 먹지도 마시지도 말라고 하셨습니까?

anu kiyana næti karanna. unvahansē næti kana unvahansē perenavā samahara dāṭa mama mē bhātaya mōhita vidika dakvā balana hari vunot bæripik balanna mokada mama ṭikak ana kenek kiyavalā kiyannē kohomada mama poḍḍak ana kenek kiyalā kavuru hari maṭa pævidenavā nam ehema ēka ongē mudalā dīlā pennavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budurajāṇan vahansē kabalin āra ahara biṁdu mātrayak vadānnē næha.

Buddha께서는 kabaḷīkāra āhāra를 티끌만큼도 드시지 않았습니다.

dæn kabalanikāra āhāra vunē mokenda āhāraya sasa piṇisa asīmita baḍa puruvāganna hæḍa væḷavenna kǣdakamaṭa lassanævilla odi vaśayen mē āśvādaya takak mē san̆dahā āhāraya ganna yak minissugē tiyenavā.

그러면 음식이 무엇 때문에 kabaḷīkāra āhāra가 되었습니까? 끝없이 배를 채우려고, 맵시를 내려고, 게걸스러움 때문에, 아름다워지려고, 이런 즐거움을 위해 음식을 먹는 버릇이 사람들에게 있습니다.

monavāhari dækka gaman diyatu pāra æhæ gahena baḍiginnana kalin māluva tiyenavā mas māsa tiyenavā. æhæ gahagena balā innavā mokada

무엇이든 보자마자 눈이 꽂힙니다. 배가 고프기도 전에 생선이 있고 고기가 있으면 눈을 박고 바라보고 있습니다.

uvuṇadat enavā. ehema vivāla allalā balā innē koyila hēmē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

gihilalā dānē. mokada kaya pavatvanna nemeyi kǣdarakama.

왜냐하면 몸을 지키려는 것이 아니라 게걸스러움 때문입니다.

onna kǣdarakamaṭa kana āhārayak kabalikāra āhāraya āhāraya piḷiban̆da kǣdarakamak ædē. kǣdarakama nisā kabalim kāra āhāra venavā. kǣdarakama athara danna kabalim kāra āhāra idarayi. āhāraya ituru.

게걸스러움으로 먹는 음식이 kabaḷīkāra āhāra입니다. 음식에 대한 게걸스러움이 일어납니다. 게걸스러움 때문에 kabaḷīkāra āhāra가 됩니다. 게걸스러움을 놓으면 kabaḷīkāra āhāra는 끝나고 음식만 남습니다.

kaya pavatnna ōna āhāraya tuḷayi ēka kabalikin āhāraya nemeyi. sata karaganna hæḍa væḍenna lassana vennaṭa gannā vū dēval tiyenavānam onna oya haṭiyē kabaliṁkāra āhāra vatara æhenavā. kanapona āhārayen kabali kāra āhāra vennē onna ōka.

몸을 지키는 데 필요한 음식 안에 있는 것은 kabaḷīkāra āhāra가 아닙니다. 힘을 키우고 맵시를 내고 예뻐지려고 먹는 것이 있다면, 바로 그만큼 kabaḷīkāra āhāra가 생깁니다. 먹고 마시는 음식이 kabaḷīkāra āhāra가 되는 것은 그렇게입니다.

eham væḍak æti, harayak næti lōkaya āśvāda passē yanna mama kanna ibunē mokada ēvā ē rasa balanna kanna ibunē mokada āśvāda passē paṁcakāma āśvādayan goḍanaganna ē san̆dahā nam mama kanna evva ēka harayak næti asāra væduvilā mē asāra pævætma ætulā damana chandaya hāgē hā āhārayaṭa chandara rāgayen bæn̆dīmen haṭagannā vū deyak eyā dænagat dālā maṭa nam ē chandara rāga sahaganna satara pævæt vaṭa hētuva vena ē ṭika ōna vennē næha.

쓸모없고 알맹이 없는 loka의 즐거움을 좇아가려고 내가 먹는가? 맛을 보려고 먹는가? 즐거움을 좇아 다섯 kāma의 즐거움을 쌓으려고 먹는다면, 그것은 알맹이 없는 일입니다. 이 알맹이 없는 삶 속으로 밀어 넣는 것은 음식에 대한 chandarāga의 묶임에서 생기는 것임을 그가 알게 되면, '나에게는 그 chandarāga와 함께하는, 삶을 잇게 하는 그것들이 필요 없다'고 합니다.

hæbæyi baḍina vunahama āhārayak ōnē pipāsayaṭa vatura ṭikak bonna hiṭa mē kaya pavatinavā mærena etakam klānta kæragil nætuva baḍiginna vēdanā nætuva ē san̆dahā inna āhārayak nam magē balāporottuva viccarayi. oya mehāṭa magē balāporottuvak nǣha kiyalā yamkaṭa tīraṇaya karagattāda kabalin kā āhāraya nirōdhayi udāna

그렇지만 배고프면 음식이 필요하고 목마르면 물을 좀 마셔야 합니다. 죽을 때까지 이 몸이 어지럼증 없이, 배고픈 아픔 없이 머물도록 하는 음식, 내 바람은 그만큼입니다. 그 너머로는 아무 바람도 없다고 누군가 마음을 정했다면, 그에게 kabaḷīkāra āhāra는 멈춘 것입니다.

menna āhāra nirōdhayak.

이것이 āhāra의 멈춤입니다.

budurajāṇan vahansē dēśanā karana kabaliṁkin āhāraya nirōdhayen viññāṇa nirōdha venavā kiyalā. ekama āhāra nirōdhayen nivan dakinna puḷuvan kiyalā.

Buddha께서는 kabaḷīkāra āhāra가 멈추면 viññāṇa가 멈춘다고, 이 하나의 āhāra가 멈춤으로써 nibbāna를 볼 수 있다고 가르치십니다.

ara balikina hiṭiyak nivan dakinna bæ. āhāra nokena hiṭiyat nivan dakinna bæha. ehenam api dækalā kabalin kāra āhāra an̆dunaganna næ.

굶주린 채 있어도 nibbāna를 볼 수 없습니다. 먹지 않고 있어도 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그러니 우리는 kabaḷīkāra āhāra를 제대로 알아보지 못한 것입니다.

kabaliṁka ārāhana kivva gama mokeda karannē vistara karaganna vigraha karaganna danna næā kanabana roḍu ṭika kabali āhāra kiyalā aranna ōna

kabaḷīkāra āhāra라고 하면 그것을 풀어 밝힐 줄 모르고, 먹고 마시는 먹을거리를 kabaḷīkāra āhāra라고 받아들입니다.

kabalikāra āhāra vunē mokak nisāda chanda rāgayen āhārayaṭa kǣda karamin bæn̆dunahama æti vennā vū mānasikatvaya tamayi ē mānasikatvayen gannakoṭa tamayi kabalin kāraṇa gattā vennē.

무엇 때문에 kabaḷīkāra āhāra가 되었습니까? chandarāga로 음식에 게걸스럽게 묶일 때 생기는 마음가짐이 그것이고, 그 마음가짐으로 먹을 때 kabaḷīkāra āhāra를 먹은 것이 됩니다.

anna ē mulā mānasikatvaya keḷavanāṭa passē raha balannavat, væḍiyen balamu pumbannavat, æn̆ga mukumbannavat kanitak næhæ.

그 어리석은 마음가짐이 끝난 뒤에는 맛을 보려고도, 몸을 부풀리려고도 먹는 일이 없습니다.

lānta kæragila duru karaganna bayagina nivēdanāvala æti karaganna pahasugē viharaṇayaṭa avaśya maṭṭamaṭa ē san̆dahā āhāra in̆dalā gannagannā monavā hari veccada ē pasē ham̆bā yana āsāvan pasē rayan pasē ham̆bā yanna balāporottu vunē.

어지럼증을 없애고 배고픈 아픔을 가라앉혀 편히 지낼 만큼만 음식을 먹는 것이라면, 그 너머로 바람이나 맛을 좇아갈 기대는 없는 것입니다.

āhāraya piḷiban̆dava menna mē gijjukama kǣkama atyak hadāganna puḷuvan vunā namnanam kavada hari kabalin kāra āhāraya krōdha karaganna puḷuvan.

음식에 대한 이 탐함과 게걸스러움을 놓을 수 있다면 언젠가는 kabaḷīkāra āhāra를 멈출 수 있습니다.

ehenam paṁca kāmayaṭama goḍanæginna paḷaveni eka tamayi kǣdarakama kana. kǣdarakama kǣma næti vunot paṁca kāmayaṭa sambandha siyallama ivarayi.

그러니 다섯 kāma가 쌓이는 첫째는 게걸스럽게 먹는 것입니다. 게걸스러운 먹음이 없어지면 다섯 kāma에 이어진 모든 것이 끝납니다.

āhāraya kanna gihillā balapuvahama bælū bæluvara lassana nætnam ehema ē āhāraya priyama næti karaganna. anna priya sahagata āhāraya ganna giyāhama hadāgat næhæ salāsaka ṭikak aragena aragen ænnam mehen ænnā malavāgē ætuuvā. itin eka eka vidiyahaṭa hadalā ivalā salāta ṭika hadalā hadalā tiyenavā mal vaktiya. mokaṭada tiya lassanaṭa dāvaṭa ēka pāṭa karanavā mokada pāṭa karanna lassanak tiyenna ōna kǣma lassana kǣma mē hariya āsayi

음식을 먹으러 가서 보았을 때 보기에 예쁘지 않으면 그 음식을 싫어합니다. 마음에 드는 음식을 먹으러 가면 salad 같은 것도 꽃처럼 꾸며 여러 모양으로 차려 놓습니다. 왜 그렇게 예쁘게 담고 빛깔을 입힙니까? 음식이 예뻐야 하기 때문입니다. 사람들은 그런 것을 아주 좋아합니다.

ehenam mana vaḍana rūpayak āhārayen ganna paṭan gannā paḷaveni

그러니 첫째로 음식에서 마음을 끄는 rūpa를 얻기 시작합니다.

kanakoṭa jara paralagāla hæpenavā nam ehema hari sampōyi. hari rahayi. saddaya nætnam rahanayi. kapalak polana ehemavā pahada kaṁkaḍē vāgē nam ehema kæmati nǣha kiyalā. gannakoṭama karara gānavā hari raha

먹을 때 바삭바삭 소리가 나면 아주 맛있다고 합니다. 소리가 없으면 맛이 없다고 합니다. 고무처럼 물렁하면 싫다고 합니다. 씹을 때 바삭거리면 아주 맛있다고 합니다.

puṁci ḷama harigæmatiyi nikanma rabara eka vāgē væḍiyi karara gālā kana tiyana hara eka jāti tiyanna aluten hada kǣ jāti puṁci ḷamayi hari kæmatiyi yana puṁci gulivāgayak tiyenavā hada tarak gāla hætanavā hatana hari āva ōkaṭa vitarak nemeyi baluda kannē ara kara ara kararaganna satiya hari āsa æṭa kata balā inna kuḍukuraṭa kana gati lassanē karaganna saddayaṭa āsāva paparam kannē koొn̆guva kanna ū kæmati. pūt gannē karara ganna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mē vagē jati lakṣaṇayak tiyenavā manussaya nisā. ēka bæn̆dilā tiyenavā nam kaṭalāṭa allā hatanaṭa jala balaganna saddaya enavā nam hari ākāra saddayak æḍilā tiyenavā āhāraya

사람에게는 이런 버릇이 있습니다. 그것에 묶여 있다면, 입에 넣고 씹을 때 소리가 나면 아주 좋아합니다. 음식에 소리가 더해진 것입니다.

ē vagēma āhāraya suvan̆davat karanavā. suvanam mēka.

또 음식에 향을 입힙니다. 냄새가 좋다고 합니다.

ehenam gandha āśvādayak puṁ rūpasvāda śabdavāda gandha āśvāda ana eka tamayi divara dænena luṇu vagul hō ēkaṭa gæmena rasaya rasa āśvāda

그러니 냄새의 즐거움입니다. rūpa의 즐거움, 소리의 즐거움, 냄새의 즐거움, 그다음은 혀에 느껴지는 짠맛, 신맛 같은 맛, 곧 맛의 즐거움입니다.

kaṭuruduvaṭa hædenavā nam ēket yana eka kramayak tiyenavā rasaya amatarava haṭa hæpena ākāraya dænena ākāraya ēkē sparśaya dænena ākāraya ē kaṭiyaṭa gælapenavā nam koṭṭabba āśvādayak ēka tiyenavā.

입맛에 맞는다면, 거기에 또 하나가 있습니다. 맛 말고도 입에 닿는 느낌, 그 닿음이 느껴지는 모양이 입에 맞는다면 phoṭṭhabba의 즐거움이 있는 것입니다.

rūpa, śabda, gandha, rapa, sparśa kiyana paṁca kāma āśvādayama gæbbelā tiyenavā. ēken sakas vecca eka tamayi priyamanāpa mana vaḍana āhāraya.

rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음이라는 다섯 kāma의 즐거움이 모두 담겨 있습니다. 그것으로 차려진 것이 마음에 들고 마음을 끄는 음식입니다.

onna lōka satvayā oya ṭiken āhārayak tamayi balāporottu vennē. mokada paṁcakāmaya vidhidā bhukti tamayi āhāraya balāporottu vennē. menna mēke tamayi kabalin āra āhārayak tiyennē.

loka의 중생은 이런 것들로 된 음식을 바랍니다. 다섯 kāma를 누리기를 바라며 음식을 바라는 것이기 때문입니다. 바로 여기에 kabaḷīkāra āhāra가 있습니다.

kaya pavatvanna næ praśnē ekakvat næha. oya ekak nætivanna kamak nǣ. kayē pævætva āhārayak dannakoṭa kaya pavatvenavā nam ēkaṭa pōjanaya venavā nam itin ē ṭika vipāya ærienavā nam baḍi genna ærenavā nam æn̆gaṭa palanna kǣmak nam hon̆daṭama æti.

몸을 지키는 데는 그 가운데 어느 것도 필요 없습니다. 그것들이 없어도 괜찮습니다. 몸을 지키는 음식으로 몸이 이어지고 양분이 되고, 배고픔이 가시고 몸에 맞는 음식이라면 그것으로 넉넉합니다.

arihatun vahansēgē svabhāvaya onna occarayi. oyin ehaṭa balāporottu velā næti. nisā arihatun vahansē kavaraya kārahara nirōdha karā. kanuvanē ēvā nirōdha kaḷē næha.

arahant의 모습은 딱 그만큼입니다. 그 너머를 바라지 않기 때문에 arahant께서는 kabaḷīkāra āhāra를 멈추신 것입니다. 먹는 것을 멈추신 것이 아닙니다.

dæn apiṭa loku praśnayak tiyenavā vigāla bhōjanaya saranna mēka mokada kalin kalaṭa mēvaṭa artha liyanna gihillā artha katāva liyanakoṭa gæm̆buru ardhaya hæn̆gavilā giyā lōka sammata livvana

이제 우리에게 큰 물음이 있습니다. vikāla bhojana입니다. 때때로 이것들에 풀이를 쓰러 가서, aṭṭhakathā를 쓸 때 깊은 뜻이 가려지고 세속에서 받아들이는 뜻으로 써 버렸기 때문입니다.

onna oya paṁcakāmaya ismatu karana jātiya āhārayak bhōjanayak kavu hari gannavā nam onna ōkaṭa kiyanavā vila bhōjanaya

다섯 kāma를 부추기는 그런 음식이나 먹을거리를 누군가 먹는다면, 그것을 vikāla bhojana라고 합니다.

viga kiyana vacanayen pennannē yamkisi deyak samātta aragena samaharaṭa ban̆davāganna madavāganna adahasa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vikaṭa ālaya karanavā nam kiyanavā vikālaya vikaṭa væḍa hari āsaya balapalā innavā. vikaṭa katā ahanna hari āsayi. vigaṭa ālaya karannē monavada? ōka tamayi vikāraya. vika āla karana nisā kiyanavā vikāraya.

vika에 ālaya(애착)를 두면 vikāla라고 합니다. 별난 일을 아주 좋아하고, 별난 이야기 듣기를 아주 좋아합니다. vika에 애착하는 것이 무엇입니까? 그것이 vikāra입니다. vika에 애착하기 때문에 vikāra라고 합니다.

pav kālayak nævot sammatayak vanna nægak ættā davas 12 pæn vipaṭa ālē karana eka nemeyi. ēkayi vikālē.

어떤 때나 정해진 관습, 곧 낮 12시가 지나서 먹는 것을 말하는 것이 아닙니다. 그것이 vikāla입니다.

apāya vikāra bhōjanaya væḷan̆dava apāya yanna venavā. davas 12eka ævada apāya yanna vennē nætnam kāmayakaṭa kāmaya passē yanna vennē paṁcakāmayaṭa bæn̆dilā ahana ganna ōna.

vikāra bhojana를 먹으면 apāya에 가게 됩니다. 12시가 지나 먹는다고 apāya에 가는 것이 아니라, kāma를 좇아 다섯 kāma에 묶여 먹기 때문에 가는 것입니다.

hitalā balanna parya sīluvanin paccaṁ vētabbō viñña gnānavantayakin pratyakṣa karaganna ōnē gnānayen dækalā paṁcakāma āśvādayaṭa hētukāraka vana eka yaḷi yaḷi goḍana nagā ē passē ham̆bā yana vidihaṭa āhāra gattot. ohuṭa ēka atharinna puḷuvan.

생각해 보십시오. paccattaṃ veditabbo viññūhi, 지혜로운 이가 ñāṇa로 보아 스스로 알아야 합니다. 다섯 kāma의 즐거움을 일으키는 것을 거듭 쌓으며 그것을 좇는 식으로 먹는다면, 그는 그것을 놓을 수 있습니다.

ē passē yana eka natara veyida mānasikatvaya venas veyi. nætnam æli yali goḍanæge.

그 좇음이 멈추겠습니까? 마음가짐이 바뀔 것입니다. 그렇지 않으면 다시 쌓입니다.

paṁcakāma āśvādaya nisā yaḷi yaḷi mānasikatvayak idiriyaṭa goḍanægenavā nam yaḷi yalit kanna ōnē. yaḷi yaliṭa ē āśvādaya labanna ōnē kiyalā. anna ē yaḷi yalit balāporottuva tamayi punabhavayaṭa hētu vennē. sasara gamanaṭa hētu vennē.

다섯 kāma의 즐거움 때문에 거듭 앞으로 마음가짐이 쌓인다면, 또 먹어야 한다, 또 그 즐거움을 얻어야 한다고 합니다. 바로 그 거듭되는 바람이 punabbhava를 일으키고 saṃsāra의 길을 일으킵니다.

menna mē ṭika tiyāgena udē pāndaram davas 12ṭa kes gahagattak venas karana aṭāhit avitteṭa nam kǣ. hitaṭa kālaya karapu bhōjanayak velā vikāla bhōjanayak velā ivarayi.

이것을 지닌 채라면 이른 아침 12시 전에 먹더라도, 마음으로는 때를 벗어난 먹음, 곧 vikāla bhojana가 되어 버린 것입니다.

udē varuvē vikāla bhōjanāva

아침나절의 vikāla bhojana입니다.

hitalā balanna daval 12 venakan nokā in̆dalā daval 12 venakan tālā daval 12n passē nokā hiṭiyot minikuṭa nivan dakinna ēkat mokakda ēken hamba vuṇē? daval hari, rǣ hari, udē hari kolīlaya hari. oya paṁcakāpa rasāvādiyaṭa gōcara vena pætta habā yannē nætuva mē kaya pavatvanna āhārayak danna kiyalā gatta kenāṭa chandarāgayak daranæḷagenada? āhāraya nisā.

생각해 보십시오. 낮 12시까지 먹지 않거나, 12시까지 먹고 12시 뒤로 먹지 않는다고 사람이 nibbāna를 봅니까? 그것으로 무엇을 얻었습니까? 낮이든 밤이든 아침이든 언제든, 다섯 kāma의 맛을 즐기는 쪽을 좇지 않고 이 몸을 지키려는 음식이라 알고 먹는 사람에게 음식 때문에 chandarāga가 생깁니까?

sasara kamaṭa hētu venna navatinna kumak kadandarāgaya yamakin goḍanægenavā nam ē pasta ham̆bāma yama davasaka nævatunā nam sasara gamana næti vennē anna mēka.

saṃsāra의 길을 일으키는 것을 멈추는 것은 무엇입니까? chandarāga입니다. 무엇으로 쌓이든 그것을 좇는 일이 어느 날 멈추었다면, saṃsāra의 길이 없어지는 것은 바로 이것입니다.

pæyak kana pæyak nokā innā pæyak anā pæyak vaturala gonna oya apiṭa ekak ehema hamba

한 시간 먹고 한 시간 굶고, 한 시간 밥 먹고 한 시간 물 마시고, 그런 것으로 우리에게 얻어지는 것은 없습니다.

vetē. sasara hataraganna ēvā vasana.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vatakin nivan dakinna bæhæ. pragnāven yathārthaya dækalā hitanna menna kāgayaṭa hētuva menna nætnam paṁcakāmayaṭa hētuva menna paṁcakāmaya væḍenna upakara menna væḍena hæṭiya. mēka athæ paṁcakāma nirōdhayi. ehenam paṁcakāma nirōdha nam pævætmaṭa hētu etæna næha.

vata(계율 지키는 몸가짐)로는 nibbāna를 볼 수 없습니다. paññā로 참모습을 보고 생각하십시오. 여기 kāma의 까닭이 있고, 다섯 kāma의 까닭이 있고, 다섯 kāma를 키우는 것이 있고, 자라는 모습이 있습니다. 이것을 놓으면 다섯 kāma가 멈춥니다. 다섯 kāma가 멈추면 거기에는 삶을 잇게 하는 까닭이 없습니다.

ōka dænagattā nam metana kiyana praśna uvakaṭa uttara venavā tiyennē. oya dēśanāva tiya

이것을 알았다면 여기 나온 여러 물음에 답이 되는 것입니다. 그 가르침을 두고 보면,

æhæ haṭagannē mokada sasarinda?

눈은 왜 생깁니까? saṃsāra에서입니까?

rūpa kāmaya muru karagattahama rūpa kāmaya agra karagattahama rūpa balanna maṭa ōna æḍi yalit ōna kivvoeda rūpa balanna monavada mēka taman upakāraka æhæ ōnē bāli rūpaya ōnē atharinna bæhæ deka mānasikatvaya æhæṭa æhækaṭa bæn̆dilā rūpayakaṭa bæn̆dilā.

rūpa kāma를 뿌리로 삼고 으뜸으로 삼으면, rūpa를 보고 싶다, 또 보고 싶다고 할 때, rūpa를 보는 데 이바지하는 눈이 필요하고 바깥 rūpa가 필요하여 둘 다 놓을 수 없습니다. 마음가짐이 눈에 묶이고 rūpa에 묶인 것입니다.

æhæ nævati vastuvakaṭat rūpa næmati dēṭat bæn̆dunahama æhæ næmati vastuva yali goṭanaganna hētu vena mānasikatvaya goḍanæganavā. rūpayan patyana mānasikatvaya goḍanæganavā. lōkaya midennat bæhæ. ehem midennat bæha. oyana matu æhæ haṭaganna rūpayan æsuru karanna hētu.

눈이라는 대상과 rūpa라는 것에 묶이면, 눈이라는 대상을 다시 쌓게 하는 마음가짐이 쌓입니다. rūpa를 좇는 마음가짐이 쌓입니다. loka에서 벗어날 수도 없고 거기서 풀려날 수도 없습니다. 그것이 앞으로 눈이 생기고 rūpa를 가까이하게 되는 까닭입니다.

mana vaḍana śabdaya hari mihiriya hari hon̆dayi kiyalā yaḍi yalit maye pasu ahanna næhanam oyā mānasikatvaya tiyenavana. anna sadda kāmī padaya ham̆bā yanna mānitatvaya chandarāgaya kanapiripat chandarāgaya

마음을 끄는 소리가 아주 달콤하고 좋다며 또 듣고 싶다는 마음가짐이 있다면, 그것은 소리 kāma를 좇아가는 마음가짐, chandarāga, 귀에 대한 chandarāga입니다.

onna oya chanda rāgayē tiyena tāṭ mokada vennē? ohuṭa kanak ōna. ahanna śabdayak bāhirin ōna. oya dekaṭa pihina mānasikatvayagen vennē nǣhæ goḍanægenavā æli ya. ehenam pahavē hari mē kana nætnam yali kanan goḍanægennat yam pættaka ēkaṭa gōcarena śabda tiyena ē pætta atta nætuva ē pætta æti bænilā innat ē pættaṭa gōjara velā ē pættaṭa goḍanæginnat hētu venavā. ehenam kana saha śabdaya dekakin minit śabdayek nam āsā kaḷē.

그 chandarāga가 있는 동안 어떻게 됩니까? 그에게 귀가 필요하고, 들을 소리가 바깥에서 필요합니다. 그 둘에 묶인 마음가짐에서 벗어나지 못하고 그것이 다시 쌓입니다. 그러니 이 귀가 다시 쌓이고, 그 귀에 잡히는 소리가 있는 쪽을 놓지 못한 채 그쪽에 묶여 있게 되고, 그쪽에 다시 쌓이게 됩니다. 귀와 소리, 이 둘로 달콤한 소리를 바란 것입니다.

minit śabdaya ena parisarayaṭa midenna bæ. minit śabdaya labana kanaṭa nam āsā kaḷē minik kanen ohuṭa midenna bæ.

달콤한 소리가 오는 곳에서 벗어날 수 없습니다. 달콤한 소리를 받는 귀를 바랐으니 그 귀에서 벗어날 수 없습니다.

anna ē āsā kirīma nisā noḍa vecca śaktiyenavā candarāgayen gonnægenavā karma śaktiyak. śabdaya æhīmaṭa matu ham̆bānna ena karma śaktiya lōkayi.

그 바람 때문에 chandarāga로 karma의 힘이 쌓입니다. 앞으로 소리를 듣는 쪽을 좇아오게 하는 그 karma의 힘이 loka입니다.

menna mēka matu vunā nam mokada vennē? anna ē śaktiya matuvelā enavā.

이것이 드러나면 어떻게 됩니까? 그 힘이 드러나 다가옵니다.

itin api dakinna ōnǣ mē vidihaṭa. rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma sparśa kāma kiyana dē paha mul karagena ōven gatta ēvayi yaḷi yaḷi hita dharma kāmayak matu karanavā hitē. manasen matu karanavā.

그러니 우리는 이렇게 보아야 합니다. rūpa kāma, 소리 kāma, 냄새 kāma, 맛 kāma, 닿음 kāma라는 다섯을 뿌리로 하여 그것들에서 얻은 것들이 마음속에 거듭거듭 dharma kāma를 일으킵니다. 마음으로 일으킵니다.

menna mē kāmayaṭa bæn̆dahama chandara rāgayen yukta vuṇā kiyannē onna ōkayi. ē canda rāgaya dænaganna kramaya mokakda?

이 kāma에 묶이면 chandarāga를 지녔다고 하는 것입니다. 그 chandarāga를 알아보는 길은 무엇입니까?

yaḷi yalit maṭa balanna ætnam mē mē vagē dēval mē mē sadda yaḷi yalit ahanna ætnam. meban̆du meban̆du gandhaya ælit āśrāṇaya karanna ætnam. meban̆du meban̆du sasaya æli ælit bukti vidinna ætnam. meban̆du meban̆du ākāra pahasa æli alit kalen ganna ætnam. anē maṭa ōya gæna hitā indanam.

이런저런 것을 또 보고 싶다면, 이런저런 소리를 또 듣고 싶다면, 이런저런 냄새를 또 맡고 싶다면, 이런저런 맛을 또 누리고 싶다면, 이런저런 닿음을 또 느끼고 싶다면, 아, 그런 것을 생각하며 지내고 싶다면,

onna oya kiyana haya tiyena rahat indriya haya piḷiban̆dava chandarāgiyen midilā næ.

그런 여섯, 곧 여섯 indriya에 대한 chandarāga에서 벗어나지 못한 것입니다.

menna mēkaṭa kiyanavā sasara pævætmaṭa hētu vena mānasikatvaya

이것을 saṃsāra의 삶을 잇게 하는 마음가짐이라고 합니다.

ē pævætmaṭa hētu vena mānasikatvaya matu matut maṭaban̆du dē balanna nætnam, labannatnam kiyana mē mānasikatvaya nisā matu matut goḍanæganna avaśya karana karma śaktiyak hoyanaga. menna mē goḍanægena karma śaktiya tamayi sasara gamanak hadanna nam æsa kaganna divanāsaya śarīraya matu upaddannat ē vagēma ēvaṭa gōcara rūpa śabda gandha rasa sparśana parisarayak pahaḷa velā eban̆du parisarayak tuḷa ē æsa kana divanā śarīraya manakina koṭasen mama kiyana dr̥ṣṭiyen hadāgatta oya goḍīvāgena pariharaya karannat ætuḷu karannat hētu vena vidiya lōkayak doranækīma.

삶을 잇게 하는 그 마음가짐, 앞으로도 이런 것을 보고 싶다, 얻고 싶다는 마음가짐 때문에 앞으로 또 쌓는 데 필요한 karma의 힘을 찾습니다. 이렇게 쌓이는 karma의 힘이 saṃsāra의 길을 만들려고 앞으로 눈, 귀, 혀, 코, 몸을 낳게 하고, 또 그것들에 잡히는 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음의 터를 드러나게 하여, 그런 터 안에서 눈, 귀, 혀, 몸, 마음이라는 부분을 '나'라는 diṭṭhi로 쌓아 쓰고 그 안으로 들어가게 하는, 그런 식으로 loka를 쌓아 가는 것입니다.

otana lōkaya mokakda ē vastuvan piḷiban̆da chandara rāgaya athærapu næti nisā lōkaya athærilā nē.

거기서 loka란 무엇입니까? 그 대상들에 대한 chandarāga를 놓지 않았기 때문에 loka를 놓지 않은 것입니다.

menna mē kiyana lōkaya nisā mokada vennē? āpō, tējō, vāyō paṭhava kiyana satara mahābhūtat arinna bæ. ēvayen haṭagatta ādhyātmika saha bhāhita dravya vastu koṭasa athinna bæ.

이 loka 때문에 어떻게 됩니까? āpo, tejo, vāyo, paṭhavī라는 네 mahābhūta를 놓을 수 없습니다. 그것들에서 생긴 안쪽과 바깥쪽의 물질인 대상들을 놓을 수 없습니다.

æhæ kiyana vastuvak, kana kiyana vastuvak, nāsaya kiyana vastuvak, diva kiyana vastuvak, kaya kiyana vastuva, mana kiyana vastuva. oya vastu haya athæraganna bævā. oya tamayi eyā pihiṭapu vasta. pastuva kiyannē ēkayi.

눈이라는 vatthu, 귀라는 vatthu, 코라는 vatthu, 혀라는 vatthu, 몸이라는 vatthu, 마음이라는 vatthu, 이 여섯 vatthu를 놓을 수 없습니다. 그것이 그가 자리 잡은 vatthu입니다. vatthu란 그것입니다.

ē vagēma yaḷi yaḷi vātu karana nisā tiyenavā vastu. vātu karanavā kiyannē. gevenakoṭa goḍanā denavā. gevenakoṭa goḍanavā. vātu kara geniyanavā. ivara venna dennē næ. vātu karasarā hadā hadāgena innakoṭa vātu vastu venavā. ōkē tamayi vasannē.

또 거듭거듭 손질해 가기 때문에 vatthu가 있습니다. 손질한다는 것은, 닳으면 다시 쌓고, 닳으면 다시 쌓으며 손질해 나가 끝나게 두지 않는 것입니다. 손질하고 고치고 또 만들며 지내니 vatthu가 됩니다. 그 안에서 머무는 것입니다.

æsehi vasanavā, kanehi vasanavā, nāseyi vasanavā, divē vasanavā, kayēhi vasanavā, manē vasanavā. vasanna tibena sthānaya vahasva vastuva.

눈에 머물고, 귀에 머물고, 코에 머물고, 혀에 머물고, 몸에 머물고, 마음에 머뭅니다. 머무는 자리가 vatthu입니다.

ona æhæ vastuvak vunē, kana vastuvak vuṇē, nāsaya vastuvak vunē, diva vastuvak vunē, kaya vastuvak vunē, mana vastuvak vunē ohomat vāstu karagena kara vāsaya gæna usya karagena kara ori pavatvāgena yanakoṭa oṭa vastu tiyenavā.

그렇게 눈이 vatthu가 되었고, 귀가 vatthu, 코가 vatthu, 혀가 vatthu, 몸이 vatthu, 마음이 vatthu가 되었습니다. 그렇게 손질하고 머물며 애써 이어 갈 때 거기에 vatthu가 있습니다.

yaḷi yali pavatvāganna samahāva vaśayen tabāgena yaḷi yaḷi goḍanaganna yaḷi yaḷi pihidanna yamak ōna nam ēka vas ēka

거듭 이어 가고, 고르게 지니며 거듭 쌓고, 거듭 자리 잡게 할 무엇이 필요하다면 그것이 vatthu입니다.

magē vastu anti mokada balannē poḍi ekāhu vunāma magē vastuva kal ganna ivaganna ē ayana minihā minihāgani passē vastu karagena

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

in̆da ganna yanavā. vastuva attarennē nædda vastuva tiyena kālē vastuvē candanāgaya væn̆dilā tiyena nisā kāla vastuven midenna bæri nisā kiyalā ōṭa in midenna bæ.

vatthu를 놓지 않습니까? vatthu가 있는 동안 vatthu에 chandarāga가 붙어 있어 vatthu에서 벗어날 수 없기 때문에, 거기서 벗어날 수 없습니다.

apramāṇa sasara gamana arakayi mēkayi allagena oyā magē vastuva mama oyāgē vastuva kiyalā vastuva hadāgena æhæ vastuvak kana vastuvak, nāsaya magē vastuvak, diva magē vastuvak, kaya maga vastuvak, mana vastuvak kiyalā etanat vastuva hadāgena vastu valin midenna bæhæ vastayen midenna bæha. oya vattayen ahagena yanna bæ.

헤아릴 수 없는 saṃsāra의 길에서 이것저것 붙들고 '너는 나의 vatthu, 나는 너의 vatthu'라며 vatthu를 만들고, 눈을 나의 vatthu, 귀를, 코를 나의 vatthu, 혀를 나의 vatthu, 몸을 나의 vatthu, 마음을 vatthu라며 거기서도 vatthu를 만들어 vatthu에서 벗어날 수 없습니다. 그 울타리를 넘어갈 수 없습니다.

ē vatta koheda tiyennē? tirisan vattē tirisan aya inna. ēgollangē vastu tirisan vas dugatiya inna dugati vastuvala innavā. sugati vala inna sugati vastuvala inna. rūpāvacara lōkē inna emu rūpāvacara vastuvala innavā. arūpāvōcara lōkayē inna aya arūpāvacara

그 울타리는 어디 있습니까? 짐승의 울타리에는 짐승들이 있습니다. 그들의 vatthu는 짐승의 vatthu입니다. duggati에 있는 이들은 duggati의 vatthu에, sugati에 있는 이들은 sugati의 vatthu에 있습니다. rūpāvacara loka에 있는 이들은 rūpāvacara의 vatthu에, arūpāvacara loka에 있는 이들은 arūpāvacara의 vatthu에 있습니다.

vastuvala innavā. okkoma vastuva ætarapudāṭa lōkaya ivarayi lōkavarayi navarayi. vastu ivarayi. vastu pāvicciya ivara nam vastu vala tibicca jāti dukak nǣhæ jarā dukak næhæ. rādhi duka maraṇa duka sōka pari dēva dukkha dōmanasa upāyāsādhi ēkama ginnakvat nǣhæ. vastuvē piṭ eka ginna ivarayi. vastuvak væradunā.

모든 vatthu를 놓는 날 loka는 끝납니다. vatthu가 끝납니다. vatthu를 쓰는 일이 끝나면 vatthu에 있던 jāti의 괴로움도, jarā의 괴로움도 없습니다. vyādhi, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa, 그 어떤 불길도 없습니다. vatthu 위의 불이 끝납니다.

ehenam onna oya vastuva athæraganna ōnē. onna oya vastu yamtāk bhāvitā karanavada? siyumva hō ghanava hō sasara gamanaṭa vastu pihiṭanna hētu vennē.

그러니 그 vatthu를 놓아야 합니다. 그 vatthu를 미세하게든 거칠게든 쓰는 만큼 saṃsāra의 길에 vatthu가 자리 잡게 됩니다.

dæn mēka issellā pasa tiyenavā. etani oya kivva uttarē taman oya sattvaya. dæn menna mēka dækkaṭa passē apramāṇa saṁsāraya paṭan mē mohota dakkavā āvē oya vastu passē vastu goḍanægena ævidilā mokakda vindē sænasuma hoyāgena sænasumak næti vastu passē āvā.

이것이 앞서 나온 물음에 대한 답입니다. 이것을 보고 나면, 헤아릴 수 없는 saṃsāra에서부터 이 순간까지 그 vatthu를 좇아 vatthu를 쌓으며 다니면서 무엇을 겪었습니까? 편안함을 찾아 편안함이 없는 vatthu를 좇아왔습니다.

tænama hoyāgena ævi allagena balanakoṭa vastuve monavada hamba vunē? jāti duka, jarā duka, vyādhi duka, maraṇa duka ohin piṭas vecca vastuvak hamba vecca næti nisā. ēka vaṭinavāyi kiyana tattvaya gatta mohotē paṭangena kæḍī vidi vænasī yanakoṭa kaḍābida vināśa kara dannakoṭa sōka duka paridēva duka dukkha duka ēvā dō nasa duka upāyāsa duka kiyana mēvaṭa ekatu velā. ōvæn mahā duk vin̆dinavā.

그런 자리를 찾아 붙들고 보니 vatthu에서 무엇을 얻었습니까? jāti의 괴로움, jarā의 괴로움, vyādhi의 괴로움, maraṇa의 괴로움, 그것을 벗어난 vatthu는 얻지 못했기 때문입니다. 값지다고 여긴 그 순간부터, 그것이 부서지고 망가지고 무너질 때 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa의 괴로움이 더해졌습니다. 그렇게 큰 괴로움을 겪습니다.

menna mē duken nidahas vīma yam davasaka ennam mokada vennē? anna ē vastu yam tænaka nædda ē satara mahābhūtayangen goḍanægena ēvā yam tænaka nædda? ēvaṭa næmī næmī ēvaṭa bæn̆di bæn̆dī tibena mānasikatvaya yam tænaka nædda? etana vastut næhæ. ginnat ivarayi dukak ivarayi.

이 괴로움에서 풀려남이 어느 날 온다면 어떻게 됩니까? 그 vatthu가 없는 곳, 네 mahābhūta로 쌓이는 것들이 없는 곳, 그것들에 기울고 묶인 마음가짐이 없는 곳, 거기에는 vatthu도 없습니다. 불도 끝나고 괴로움도 끝납니다.

anna etana kiyanavā śāntayi praṇītayi. ētaṁ santaṁ ētaṁ panītaṁ kiva nokaṭayi.

바로 거기를 santa, paṇīta라고 합니다. 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ'이라고 한 것입니다.

ehenam mokakda atrataya nivana nivana nivana hæṭiyaṭa tērum gattaṭa passē daham æsa pahaḷa vunā nam menna nivana. menna lōkē giyā viṭiya dækka yanam daham æsa pahaḷa velā tripiṭakaya igenagena nemeyi nivan dakinnē.

그러면 그 뜻은 무엇입니까? nibbāna를 nibbāna로 알아들은 뒤 dharma의 눈이 열렸다면, 이것이 nibbāna입니다. 이것이 loka를 넘어간 길입니다. 이것을 보았다면 dharma의 눈이 열린 것입니다. Tipiṭaka를 배워서 nibbāna를 보는 것이 아닙니다.

onna oya ṭika tērum aragena lōkē tōragannavā. lōkē ginna ena hæṭi tōrāgannavā. ē ginna næti tæna lōkaya lōkē akaratvaya tērum gannakam lōken midenna bæhæ midenna hitennē næhæ. menna mē ākāra vannāvū ādīnava sīn varanakoṭa pēnavā mēka allaganna vacana ekak nemeyi asāra ekak. mē vastu akhārayi. asāra vastu tuḷin inna dākal kavadāvat ārambhayak hamba vennē næha. nivīmak hamba vennē næha. yam davasaka mēvā anicca vū, dukkha vū, anatta vū asāra dēval tērum gattaṭa passē ōvat piḷiban̆da balāporottu athærī candharāgayen miliyanam lōkayen midunā.

그것을 알아듣고 loka를 가려냅니다. loka의 불이 오는 모습을 가려냅니다. 그 불이 없는 곳을, loka의 알맹이 없음을 알아듣기 전에는 loka에서 벗어날 수 없고 벗어나고 싶은 마음도 들지 않습니다. 이런 ādīnava를 보게 되면, 이것은 붙잡을 것이 아니라 알맹이 없는 것임이 보입니다. 이 vatthu들은 알맹이가 없습니다. 알맹이 없는 vatthu 안에 머무는 동안에는 결코 쉼을 얻지 못하고 꺼짐을 얻지 못합니다. 어느 날 이것들이 anicca, dukkha, anatta인 알맹이 없는 것임을 알아들은 뒤, 그것들에 대한 바람을 놓고 chandarāga에서 벗어나면 loka에서 벗어난 것입니다.

lōkayen midunā mokada mē satara mahābhūtayangē haṭaganna vipākaskandhaya innavā. kavadā hari mævena davasa lōka satyayā sambara karalā hæṭiyena mævena davasannat cutiyanam. kavadr̥ta vennē? nævata sandhi karanna vastu valaṭa āśvādayak dandha rāgayak tibunē næti vena nisā paṭisandhiya keḷavarayi. ehenam ara satara mahābhūtayangē tiṭa sambandhaya keḷavarayi. nāma rūpayaka tibicca sambandhaya edāṭa ivarayi.

loka에서 벗어났지만 네 mahābhūta로 생긴 vipāka khandha는 남아 있습니다. 언젠가 그것이 무너지는 날, 그날이 cuti입니다. 그때 어떻게 됩니까? 다시 이어 붙일 vatthu에 대한 즐거움도, chandarāga도 없기 때문에 paṭisandhi는 끝납니다. 그러니 네 mahābhūta와의 이어짐이 끝나고, nāma rūpa와의 이어짐도 그날로 끝납니다.

yam tænaka nāma rūpayō nædda? satara mahābhūtayō nædda? etana dukak nǣ keḷavarayi anya ē tattvayaṭa kiyanavā nivana kiyalā.

nāma rūpa가 없는 곳, 네 mahābhūta가 없는 곳, 거기에는 괴로움이 없고 끝입니다. 그 상태를 nibbāna라고 합니다.

anna ē nivana tērum gattaṭa passē dannavā dæn mama nivana tērum næha. vētaṁ kivvē mokakda anya nivana.

그 nibbāna를 알아들은 뒤에는 '이제 나는 nibbāna를 알아들었다'고 압니다. etaṃ이라 한 것은 무엇입니까? 바로 그 nibbāna입니다.

āryō vētan dakinavā misā kotanada? vētaṁ santaṁ kiyanakoṭa aniga dakinnē ōka nemeyi. olu aṭa gahanakoṭa kiyanna puḷuvan ētaṁ santaṁ ētaṁ santaṁ ēka santā ēka pratayi. laukikatvayak ætula poḍi

ariya는 etaṃ을 봅니다. 'etaṃ santaṃ'이라 할 때 다른 이들이 보는 것은 그것이 아닙니다. 머리로 외우면 'etaṃ santaṃ, etaṃ santaṃ, 그것은 santa, 그것은 paṇīta'라고 말할 수는 있습니다. 세속의 틀 안에서는 어린아이도 외울 수 있습니다.

ekat olu vada ganna. unt ē dāna santā nēta pitak kiya laukikatvaya værē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē vagē api lōkē mē nivana tērum aragattē nætuva ē vagē lōkē ājīnava dækalā atharina noværana pættaṭa manasa hiṭiyē nætuva pihiṭannē nætuva ē nivana kiyana svabhāvaya vanākama nætnam nidahas bava dækē nætuva ē mūla darśanaya næti kenek kē ētaṁ santaṁ ētaṁ paṭitaṁ kiyannē mē karmasthānaya koccara væḍuvat vælak nǣhæ gala ṭika kædavak karanavāda kiyavana hænṭa arālagena udē rǣm hæṭi gālā hæṭi gālā balapa hænda raha poḍḍak dækalā næhæ vāgē

그처럼 loka에서 이 nibbāna를 알아듣지 못하고, loka의 ādīnava를 보고 놓아 버리는 쪽에 마음이 자리 잡지 못하고, nibbāna라는 바탕의 값어치, 곧 풀려남을 보지 못한, 그 뿌리의 봄이 없는 사람이 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ'이라는 이 kammaṭṭhāna를 아무리 닦아도 소용이 없습니다. 국자를 들고 아침저녁으로 국을 휘저어도 국자는 맛을 조금도 모르는 것과 같습니다.

ōka bōdha karagena udēra æham yōgiyō hiṭiyāṭa manasa rasaya dannē nǣ. gannē næ arthaya dækkē næha.

그것을 외우며 아침저녁으로 수행자들이 앉아 있어도 마음은 그 맛을 모릅니다. 받아들이지 못하고 뜻을 보지 못했습니다.

ē nisā budurajāṇan vahansē dēśanā karā dhammōca yathā dhammō yathā katā paṭipaccitabba piripada visalā arthaya dænagena inna ōnē. oya dharmaya svabhāvaya dænagena inna ōnē. ehenam issellāma sōtāpanna venavā kiyannē onna ōkayi. dharmaya dænagannavā

그래서 Buddha께서 'dhammo ca yathā dhammo, yathā ... paṭipajjitabbo'라고 가르치셨습니다. 그 뜻을 알고 있어야 합니다. dharma의 바탕을 알고 있어야 합니다. 그러니 맨 먼저 sotāpanna가 된다는 것은 바로 이것입니다. dharma를 알고 뜻을 알아 dharma의 눈이 열린 것입니다.

arthaya dænagannā daham næta pahaḷa vuṇā. anna ē dakina nivana kiyannē mokakda? anna śānta anna praṇīta anna dænagatta kenāṭa sihi karanakoṭama ēdan sāntaṁ kiyana balāk venavā. ētaṁ kiyalā mama nigamanaya kiyalā mokakda mama pēnnē ǣ gatta avahama mokakda nāma rūpa næti vastu næti satara mahābhūtayō antaka nædda ē siyallenma keḷavara vunā nam dukaṭa haṭagatta kiyupu siyallama kera vunā nam anna etana tamayi duka nættē. anna kavadāva hari yaṁ kenek śānta vuṇā praṇīta vuṇā kiyannē onna ōka tērum aragena chanda rāgayen metuunā nam etana paṭan ohu huva atdakinavā śāntatvaya praṇītatvaya

그렇게 보는 nibbāna란 무엇입니까? 바로 santa, 바로 paṇīta입니다. 아는 사람에게는 떠올리기만 해도 'etaṃ santaṃ'이라는 봄이 됩니다. 'etaṃ'이라 할 때 무엇을 봅니까? nāma rūpa가 없고 vatthu가 없고 네 mahābhūta가 없는 곳, 그 모두가 끝났다면, 괴로움을 일으키던 모든 것이 끝났다면, 바로 거기에 괴로움이 없습니다. 언젠가 누군가 santa가 되었다, paṇīta가 되었다는 것은 그것을 알아듣고 chandarāga에서 벗어났다는 것이고, 그때부터 그는 santa와 paṇīta를 스스로 겪습니다.

rāgini, dvēśa gini, mōha gini æti venakoṭa pera maṭa mehema gini tibenavā dæn koccara śānda ē gini nǣhanē.

rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 일어날 때, 예전에 나에게 이런 불이 있었는데 지금은 얼마나 고요한가, 그 불들이 없구나 합니다.

jāti pahaḷa venavā. vaṭinavā kiyā hitāgattahama tamayi pahaḷa vecca eka vænasenakoṭa gini ennē. jarāvaṭa pat venakoṭa vædaguvaṭa pat vena maraṇayaṭa pat vena gini ennē.

jāti가 일어납니다. 값지다고 여기면 일어난 것이 무너질 때 불이 붙습니다. jarā에 이르고 병들고 죽을 때 불이 붙습니다.

vaṭina ākamak nǣha kiyalā dænagattaṭa taman issellā tibicca vaṭinavā kiyana itāma kālaya jarāvaṭa væhærīmaṭa varṇayaṭa pat venakoṭa yam deyak. anē næsī giyā vænasī giyā mā kæmasē nopætanāva vecca mēgahæ vidi sa lōka sōkayak paribēvayak tibuṇat duk domanat upādātayak tibenāt. dæn ēka nǣ. dænut nætivīma mæti næti vunē næhæ. yathābōdhaya læbuvā kiyalā næti vena dē ākāraya næti venavā. væsena dē esē vædenavā væhærena dē væhærenavā. hæbæyi vaṭinādayak tibunǣ maṭa væhæra duk vennē.

값어치가 없다는 것을 알고 나면, 예전에 값지다고 여기던 것이 늙고 시들고 빛이 바랠 때 '아, 사라졌구나, 망가졌구나, 내 뜻대로 되지 않았구나' 하는 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 있었더라도 이제는 없습니다. 이제도 사라짐 자체가 없어진 것은 아닙니다. 참된 깨달음을 얻었다고 해서 사라질 것이 사라지지 않는 것은 아닙니다. 사라질 것은 사라지고 시들 것은 시듭니다. 다만 값진 것이 있었기에 시들 때 내가 괴로웠던 것입니다.

væhærena dē væhærenāena dē næhuṇā kæḍena dē kæḍunā bin̆dena dē bin̆dunā. ēkē svabhāvaya ēkayi maṭa ēka vaṭinādiyak nemeyi. nodanna kālē allagatta væḍapi nisā goḍanæga vidiya mē pataskandhaya ē nisayi mē tiyennē. maṭa dæn āyuṣa karana ekak matuvaṭa hadanna ōna kamak nǣha.

시들 것은 시들고, 사라질 것은 사라지고, 깨질 것은 깨지고, 부서질 것은 부서졌습니다. 그것의 바탕이 그러합니다. 나에게 그것은 값진 것이 아닙니다. 모르던 때 붙잡은 일 때문에 쌓인 이 khandha가 그래서 여기 있는 것입니다. 이제 나는 앞날을 위해 목숨을 지을 일이 없습니다.

nava an natti sambhava nava āhārayak sambha karannē nǣ. purā ēka tīnaṁ purānaṁ purāṁ kṣaya karanavā. āhāraya purana eka āhāraya goḍanagena eka kṣaya karalā damanavā.

'navaṃ natthi sambhavaṃ', 새 āhāra를 일으키지 않습니다. 'khīṇaṃ purāṇaṃ', purāṇa를 다하게 합니다. 먹이를 채우는 일, 먹이를 쌓는 일을 다하게 해 버립니다.

monavada goḍannagannē? purāṇa paṁcakāmayō purāṇayaṭa ayiti.

무엇을 쌓습니까? purāṇa입니다. 다섯 kāma가 purāṇa에 딸립니다.

issellā ēvā nemeyi. issellā ē monā næti karanna tiyevarayi ehenam parā issara karanavā kiyalā ham kiyanakoṭa issellā ēvā hari sala karan denna næhæ. hædicca eka vædilā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ehenam metana purāṇan kivvā mokakda purā an purānaṁ an puranavā āhāra purana eka sasara gamanaṭa āhāra goḍanaganavā. kabaliṁka kāla āhāra sparśa āhāra viññāṇa āhāra manō saṁcētanā āhāra kiyana āhāra puravanavā nam onna ōka tamā mē rōga satyakaru karenna purāṇan kara kara enna ōnē.

그러면 여기서 purāṇa라 한 것은 무엇입니까? pura āna, purāṇa입니다. āna를 채운다, 먹이를 채운다, saṃsāra의 길을 위해 먹이를 쌓는다는 것입니다. kabaḷīkāra āhāra, phassa āhāra, viññāṇa āhāra, manosañcetanā āhāra라는 먹이를 채운다면, 그것이 바로 이 loka의 중생이 하는 일입니다. purāṇa를 지으며 와야 합니다.

onna ē purāṇaṁ kara kara ena pudgalayāgē svabhāvaya mokakda avidyāva nisā tr̥ṣṇāva nisā purō purava innē. onna oya væḍipilat vena dannā kiyana tēnam purāṇa.

purāṇa를 지으며 오는 사람의 바탕은 무엇입니까? avijjā 때문에, taṇhā 때문에 채우고 또 채우며 지냅니다. 그렇게 하는 일이 purāṇa입니다.

navā anna atthi sambhava navānna atthi sambhava nava āhāra goḍanāgana eka ivarayi. sambhā karanna næ.

'navaṃ natthi sambhavaṃ', 새 먹이를 쌓는 일이 끝났습니다. 일으킴이 없습니다.

koravat giyēt nǣhæ issellat tiyennē atītiyaṭa giyēt nǣha. anāgatayaṭa giyet næha. atītaya gevī giyā anāgataya āgena oya dekēma nivan dakinna evā næ.

지난날로 간 것도 아니고 앞날로 간 것도 아닙니다. 지난날은 지나갔고 앞날은 오지 않았습니다. 그 둘 어디에서도 nibbāna를 볼 수 없습니다.

ehenam mokakda karannē? yam yam mohotaka avidyāven goḍanagenavā nam ē mohota tuḷa duka vin̆dinavā. ē ē mohota goḍannat pævætma goḍanāgattā. pævætma goḍanā nagana tākkal ē tuḷa vena tākkal oya atītayē piḷiban̆da mānasikatvaya atæralā næha. bæn̆dīmat ææralā næhæ. anāgataya gæna balāporottu sahagata mānasikatvayat æralā næ.

그러면 무엇을 합니까? 어느 순간이든 avijjā로 쌓는다면 그 순간 안에서 괴로움을 겪습니다. 순간마다 삶을 쌓은 것입니다. 삶을 쌓는 동안, 그 안에 있는 동안에는 지난날에 대한 마음가짐을 놓지 못했고, 묶임도 놓지 못했고, 앞날에 대한 바람 섞인 마음가짐도 놓지 못했습니다.

ov atītayaṭa bæn̆dilā anāgatayaṭa belā vartamānayē bæn̆dilā inna.

그렇습니다. 지난날에 묶이고 앞날에 묶이고 지금에 묶여 지냅니다.

ehenam mē kīnaṁ purāṇaṁ kivvē issellā ēvā kiyana eka nemeyi. mē anpuraṇa vartamāna væḍapiṭa āhāra goḍanagena vartamāna væḍapiṭa rahatan vahansēṭa nǣha. kīnam puranna

그러니 이 'khīṇaṃ purāṇaṃ'은 옛것을 말하는 것이 아닙니다. 이것은 āna를 채우는 지금의 일, 먹이를 쌓는 지금의 일입니다. arahant께는 그것이 없습니다. 채움이 다했습니다.

nava an piḷiban̆dava nava āhārayā piḷiban̆dava balāporottu næha. matu mehema kenek venavā. mē tattvayaṭa pat venavā. mehema tattvayakaṭa gannavā. mē āśvādaya vin̆dienavā mama mehema kenek velā innavā. oya balāporottuva nava ahannē næha. ovaṭa tiyenavā nava ahanna ēka sambhava karannē næha.

nava āna, 곧 새 먹이에 대한 바람이 없습니다. 앞으로 이런 사람이 되겠다, 이런 자리에 이르겠다, 이런 것을 얻겠다, 이 즐거움을 누리겠다, 나는 이런 사람으로 있겠다는 그런 바람이 nava āna입니다. 그것을 일으키지 않습니다.

ehenam aravā hon̆dayi mēvā hon̆dayi kiyalā goḍa gahalā purō purava innē næha. purān næha nava ahanna dekama næha.

그러니 저것이 좋다, 이것이 좋다며 쌓아 채우며 지내지 않습니다. purāṇa도 없고 nava āna도 없습니다. 둘 다 없습니다.

menna mē nisā kiyanavā rahatan vahansēgē kivvā viratta citta kattīnē vemuna sita. ē hita satturak rāgayen sat karanna bæhæ. dvēśayen sat karanna bæhæ. mōhayen sat karanna bæhæ. vyāpatayi.

그래서 arahant의 마음을 viratta citta, 곧 다 놓아 풀려난 마음이라고 합니다. 그 마음은 rāga로 물들일 수 없고, dosa로 물들일 수 없고, moha로 물들일 수 없습니다.

pansaram bhikyavē citta kiyana citta svabhāvaya tamayi tiyennē unvahansēgē āyatakayē bhavak ne.

'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 그 마음의 바탕이 그분께 있습니다. 'āyatiṃ bhavo natthi', 앞으로의 bhava가 없습니다.

nævata vārayak nǣ. æri bhavaya goṇa naganna hētu vennā vū svabhāvaya ivarayi. ē cīnījan cīna bījayan vahansē kiyannavā avirōdhi chanda onna chandarāgayen ēkē tæna allagena yana gamana.

다시 돌아옴이 없습니다. bhava를 쌓게 하던 바탕이 끝났습니다. 'khīṇabījā'라고 하십니다. 'avirūḷhicchandā', chandarāga로 자리를 붙들고 가던 걸음이 끝난 것입니다.

nibban dīlā āyatā pahangen nemilā yanavā devicca tel gevaru vunāṭa passē irē beṭa passē yali yali tevil dæmē næhanam yali yali dæmē nætnam tibicca gevillā yannē kavakda edāṭat pahāni vunā vagē keravarak ehenam pana vāgē pradīnavā. mokada avidyā andhakāraya duru karapu nisā [ugura kǣrīma] ē vibhāgaskandhayat ituru ṭika ālōkayi.

'nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo', 등불처럼 꺼져 갑니다. 넣은 기름이 다한 뒤 거듭 기름을 붓지 않으면 있던 것만 타 버리는데, 그날 등불이 꺼지듯 끝이 옵니다. 그러니 등불처럼 빛납니다. avijjā의 어둠을 걷어냈기 때문에 남은 vipāka khandha도 빛입니다.

pānak pattu kaḷā unvahansē babalanavā abhyantaraya ēkavat allagennē næ. ēka tamayi ida vecca citta svabhāvaya passaksara vilābha bhikva cittāva pahanakaṭa ālōkayaṭa upamada

등불을 켠 듯 그분의 안이 빛납니다. 그것조차 붙잡지 않습니다. 그것이 깨끗해진 마음의 바탕, 'pabhassaram idaṃ bhikkhave cittaṃ'이라는 마음을 등불의 빛에 견준 것이 바로 이것입니다.

vecca ēkayi. nivenakan pahana ālōkaya vin̆da aluten pera dæmmē nætnam tira dæmmē nætnam ālōkaya vihin̆damin avasānaya velāma teru vitarayayi oyaṭa ē ālōka pradīpaya nimi giya āvāda unvahansē pradīpayak vanna ālōkava mānasikatvaya antima ṭata keravalu vunā jali gatakin hitakin panavanna kenek lōha ipadi vennē nǣha sammatayen īṭa passē kiyanna deyak nǣha. anbban dīlā yathā pradīpava kivvē ēkayi.

꺼질 때까지 등불은 빛을 내다가, 새로 기름을 붓지 않고 심지를 넣지 않으면 빛을 내며 끝에 이르러 꺼져 버립니다. 그분도 등불처럼 빛이었고, 그 마음가짐의 마지막이 끝나면 몸으로도 마음으로도 세울 사람이 없습니다. 세속의 말로 그 뒤에 말할 것이 없습니다. 'nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo'라 한 것이 그것입니다.

itin menna mē svabhāvayen dakinna. menna mē nivana dækkahama. dæn mē nivana vigraha karanna ṭika pennannē. ē nivana śāntayi praṇītayi kiyannē mokakda? rāgini nǣ, dvēśa gini nǣha, mōha gini næha.

그러니 이런 바탕으로 보십시오. 이렇게 nibbāna를 보면, 지금은 nibbāna를 풀어 보여 주는 것입니다. 그 nibbāna가 santa, paṇīta라는 것은 무엇입니까? rāga의 불이 없고, dosa의 불이 없고, moha의 불이 없습니다.

ē nisā hētuva næha. hētuva næti nisā matu matu haṭaganna tibuṇē yam jātakint tibuṇada? jarāgin vyādhagin nam varalaginnat ēkenu nidaha. ælīma bæn̆dīma næti nisā aṁśu mātra vaṭinākamak dækē næti nisā lōkayat ekka sōka paridēva dukmanat upāsakinnē nǣha nivilā innē.

그래서 까닭이 없습니다. 까닭이 없으니 앞으로 일어날 jāti의 불이 있겠습니까? jarā의 불, vyādhi의 불, maraṇa의 불에서도 풀려났습니다. 달라붙음도 묶임도 없고 티끌만큼의 값어치도 보지 않기에, loka와 함께 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa의 불길 없이 꺼져서 지냅니다.

menna mē nivīma koccara śāntada menna mē nivīma koccara vaṭaditītada kiyanna. tērum gattanē passē ētaṁ santaṁ ētaṁ panītaṁ kiyana onna oya ṭika væṭahena paṭan karanavā mānasikatvayaṭa sihi velā innavā. nivana idirilā innē.

이 꺼짐이 얼마나 고요한지, 얼마나 값진지 알아들은 뒤에 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ'이라는 것이 마음에 환히 드러나기 시작합니다. 늘 떠올리며 지냅니다. nibbāna 위에 자리 잡고 지냅니다.

anna ē mulin baṇa ahalā dharmaya ahalā tērum gata genā tamā pihiṭapu ē śāntiya yaḷi sihin tamayi karannē ētaṁ santaṁ ētaṁ panittaṁ yali yalivarjanā karanavā.

처음에 가르침을 듣고 dharma를 듣고 알아들어 자리 잡은 그 고요를 거듭 떠올리는 것입니다. 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ'을 거듭거듭 되새깁니다.

yajitaṁ ē monavada sabba saṁkhāra samatō mē siyaluma saṁkhārayangē samathayak samata karanavā kiyalā kiyannē yali goḍanæginna dennē nǣ. goḍanæginna hētu næha. ehemama samabhāvayaṭa patvelā hiṭiyā. sambhāvayaṭa patvelā pihiṭanavā. ehenam ælīmaṭa gæṭīmaṭa mulāvaṭa ali yannē nǣha saṁkhāra mul karagena siyaluma saṁkhāra samatayi.

'yadidaṃ', 그것은 무엇입니까? 'sabbasaṅkhārasamatho', 모든 saṅkhāra의 가라앉음입니다. 가라앉힌다는 것은 다시 쌓이게 두지 않는다는 것입니다. 쌓일 까닭이 없습니다. 그대로 고르게 머뭅니다. 고르게 자리 잡습니다. 그러니 saṅkhāra를 뿌리로 하여 달라붙음, 부딪침, 어리석음으로 흘러가지 않습니다. 모든 saṅkhāra가 가라앉았습니다.

puññābhi saṁkhāra kiyana ēvā apaññābhi saṁkhāra āniññābhi saṁkhāra kiyana vaśayen penna yamkisi lōkayē pævætmaṭa goḍanagena mānasikatvayak tivara nam koyi pættaṭa hari. pævætma ekaka tiyena sambandhayen goḍanagena eka araka hon̆dayi mēka hon̆dayi kiyana balāporottuvak tibuṇā. eban̆du balāporottuvak næti nisā eban tæna goḍanægīmakut nǣha puññā akāra nǣ kivvē ēkayi.

puññābhisaṅkhāra, apuññābhisaṅkhāra, āneñjābhisaṅkhāra로 나뉘듯, 어느 쪽으로든 loka의 삶을 위해 쌓는 마음가짐이 있다면, 삶과 이어져 쌓는 것은 '저것이 좋다, 이것이 좋다'는 바람이었습니다. 그런 바람이 없으니 그런 쌓음도 없습니다. puññābhisaṅkhāra가 없다는 것이 그것입니다.

balen hō maṁkallen hō eban̆du ākārayen hō mama mēdī jaya gannavā kiyalā dūṣa mānasikatvayak gonna næhaguvā nam ēkat ivarayi. apuññābhi saṁkhārak ivarayi.

힘으로든 꾀로든 그런 식으로 '나는 여기서 이기겠다'는 더러운 마음가짐을 쌓았다면 그것도 끝났습니다. apuññābhisaṅkhāra가 끝났습니다.

mē śānta vū samādhiyaṭa patvelā ida tiyenavā nam koccara hon̆dak ē balāporottu api vana ānijjāgē saṁkhārak ivarayi.

'이 고요한 samādhi에 들어 머물 수 있다면 얼마나 좋을까' 하는 바람, 그 āneñjābhisaṅkhāra도 끝났습니다.

menna mē tēruṇahama kiyanavā sabba saṁkhāra samathayi. ehenam menna mēka tamayi mē nivana givvē. sabba saṁkhāra samathana ētana arihatun vahansē anna śānta vū praṇīta vū tattvaya nivana mul karagena dakinavā.

이것을 알면 'sabbasaṅkhārasamatho'라고 합니다. 그러니 이것이 바로 이 nibbāna라고 한 것입니다. sabbasaṅkhārasamatha인 그곳에서 arahant께서는 santa, paṇīta인 그 상태를 nibbāna를 뿌리로 하여 보십니다.

śānta bavaṭa praṇīta bavaṭa patvenna sabba saṁkhāra samathaya etana upādāna karapu bæcca ekakvat næti nisā.

santa, paṇīta가 되려면 sabbasaṅkhārasamatha입니다. 거기에는 upādāna로 묶인 것이 하나도 없기 때문입니다.

sabbūpadi paṭiccan siyalu tēruma upādānaya hevat bæn̆dīm vala paṭiya okkoma vidæhæralā tiyennē. ekatu velā næ venvelā paṭiya bæn̆dīm valin venvelā paṭinissat sabbūpadi siyaluma upādānayangē paṭinissayi. bæn̆dīmen ven vuṇā. bæn̆dīmaka sambandhayak nǣ. paṭhini saddharma sabbūpati paṭhi saṁbō taṇhā khayō ē tæna bæn̆dilā hædilā innā vū yam tr̥ṣṇāvak ælda kṣaya hari.

'sabbūpadhipaṭinissaggo', 모든 upādāna, 곧 묶임의 끈이 다 풀려 있습니다. 하나로 붙어 있지 않고 묶임의 끈에서 떨어져 나왔습니다. paṭinissagga, 모든 upadhi의 paṭinissagga입니다. 묶임에서 떨어졌습니다. 묶임과 이어짐이 없습니다. 'sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo', 거기 묶여 있던 taṇhā는 다 사라졌습니다.

menna nivana svabhāvaya ekākāra vigraha karanavā. kāge lōkayaṭa virāgaya nivanada virāgō ēt nivana sōdha lōkayaṭa nirōdha nivanaṭa ē nivani vu tava vacanayak. nirōdhō virāgō nirōdhō bāna lōkeṭa bānen nikma nibbāna nivana nibbāna

이렇게 nibbāna의 바탕을 한결같이 풀어냅니다. kāma loka에 대한 virāga가 nibbāna입니다. virāgo도 nibbāna입니다. loka에 대한 nirodha도 nibbāna를 이르는 또 다른 말입니다. nirodho입니다. loka에 대해 vāna에서 벗어남, nibbāna입니다.

ehenam nivana pennapu nam īpatara kiyanāda ētaṁ santaṁ ētaṁ praṇītaṁ anna ē nivanama santayi anna ē nivanama praṇītayi. dæn dækka kenānē api tēratgamanaya karaganna. yadidantā monāda ē kiyannē? ē nivana kivvē mokakda? sabba saṁkhāra samatha nivana vaḍamin kiyava sabbūpati patinisaṁda nivana sakramī tahattaya nivana sakramakin virāga nivana nirōdha nivana nibbāna nivana

nibbāna를 보여 주었으니, 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ', 그 nibbāna가 바로 santa이고 그 nibbāna가 바로 paṇīta입니다. 이제 본 사람은 알아들을 것입니다. 'yadidaṃ', 그것은 무엇입니까? 그 nibbāna란 무엇입니까? sabbasaṅkhārasamatha인 nibbāna, sabbūpadhipaṭinissagga인 nibbāna, taṇhakkhaya인 nibbāna, virāga인 nibbāna, nirodha인 nibbāna, nibbāna인 nibbāna입니다.

oya ekin eka dekin ekaṭa kivvē nivana mul karagatta ḷamaya vividhākārayen nivana nivana vividhākārayen væḍagena hæṭiya.

하나하나 말한 것은 nibbāna를 뿌리로 삼은 마음이 여러 모로 nibbāna를 닦아 가는 모습입니다.

yakṣa kenek kiyanavā nam mama siyalu saṁkhāra samathayi kiyalā unvahansēt parihattayaṭa patvelā. mama siyalu upadimgē paṭhinissayi kiyalā kivvā nam unvahansēt arihatun vahansēlā. taṇhā pæyayi kivvā nam unvahansē tarihat unvahansēlā. mama virāgayi kivvā nam unvahansē tarihat. mama nirōdhayi kivvā nam unvahansē tarihat. mama nibbānayi kivvat unvahansēt arihatun vahansē arihatun vahansē pahaḷa karannā vū ākāra svabhāvaya kiyana vividhākāra gæṭuda vividhākāra lakṣaṇayen arihatya prakāśa karana ara śāntaya prakāśa karana nivana prakāśa karana avasthāvak tamayi pennannē

누군가 '나는 모든 saṅkhāra가 가라앉았다'고 말한다면 그분도 arahant가 된 것입니다. '나는 모든 upadhi를 paṭinissagga했다'고 말한다면 그분도 arahant입니다. 'taṇhā가 다했다'고 하면 arahant입니다. '나는 virāga다' 하면 arahant입니다. '나는 nirodha다' 하면 arahant입니다. '나는 nibbāna다' 해도 arahant입니다. arahant가 드러내는 바탕을 여러 모습, 여러 특징으로 arahant의 경지를 밝히고, 그 고요를 밝히고, nibbāna를 밝히는 자리를 보여 주는 것입니다.

oya oya karmasthāna vāhat venavā. nivani mepaviṭa pihiṭavapu hitak ættema nǣ ptanakavat.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna nivana hita pihiṭavalā vaḍana kenāṭa ārya dhyānaya væḍenavā mārga phala avabōdhaya læbenavā. satara dæhæn væḍenavā. ē satara dæhæma sādhānusayen torayi avidyā anusayen torayi. ārya dæhænna væḍenavā. mārgaphala avabōdhaya pūrṇa venavā.

nibbāna에 마음을 두고 닦는 사람에게는 ariya jhāna가 자라고 magga phala의 깨달음이 옵니다. 네 jhāna가 자랍니다. 그 네 jhāna는 rāga anusaya가 없고 avijjā anusaya가 없습니다. ariya jhāna가 자랍니다. magga phala의 깨달음이 온전해집니다.

nivan dakinna nam oya ṭika tēru velā ōka gattaham eka pāli paliyak ovin yānu hiṭavanna puḷuvan. anik okkoma baṇahana eka pættakimanda væḍi karagattā nam oya diga tuḷin arihat phalayen keravara venakan siyallen pūrṇa venakan tava ekak ganna deyak næha.

nibbāna를 보려면 이것을 알아들어 받아들이면, Pāli 한 줄만으로도 거기에 마음을 세울 수 있습니다. 다른 가르침들을 다 제쳐 두고 이것만 키워도, 그 길로 arahant phala로 끝날 때까지, 모든 것이 온전해질 때까지 따로 더 가져올 것이 없습니다.

oya ṭika nēda? budurajāṇan vahansē væḍenna kālē goḍak eka nivan dækka aya hiṭiyē næhæ. ekak dænagena nivan dækka aya hiṭiyē. goḍak igena kāṭavat nivan dakicca ekak tibunē næhæ. ehema kramayak mama hadaha ganna goḍak igenagena nivan dakila hadanna. budurajāṇan vahansē dēśanā ekak dænagena nivan dakinavā.

그렇지 않습니까? Buddha께서 계시던 때 많이 배워서 nibbāna를 본 이들은 없었습니다. 하나를 알고 nibbāna를 본 이들이었습니다. 많이 배워서 nibbāna를 본 사람은 아무도 없었습니다. 많이 배워서 nibbāna를 보는 그런 길은 내가 만들어 낸 것일 뿐입니다. Buddha의 가르침은 하나를 알고 nibbāna를 보는 것입니다.

ekak vadannē tunak væḍe. tunak væḍennē hatarak væḍe. hatarak væḍennē aṭak væḍē atak væḍennē hatak væḍiyi hatak væḍennē vidyāṭa patvennē.

하나를 닦으면 셋이 자랍니다. 셋이 자라면 넷이 자랍니다. 넷이 자라면 여덟이 자랍니다. 여덟이 자라면 일곱이 자랍니다. 일곱이 자라면 vijjā에 이릅니다.

ekak vaḍapama hari. anna ēka hoyāganna koka hari ekak hoyāgattaha suvāsa dahama dhammāgambhayan ekak alla gattahama ekak vadannē tunak være

하나를 닦으면 됩니다. 그 하나를 찾아내십시오. 어떻게든 하나를 찾아, 좋은 dharma의 대상 하나를 붙잡으면 하나를 닦을 때 셋이 자랍니다.

nivana mul karagatta eka tērum balanan ēka væḍuvana nivana hita vagē paṭan gattana kāya sucaritaya vāsa ducaritaya manōsaritaya goḍa nægena tunak væḍenavā.

nibbāna를 뿌리로 삼은 것을 알아듣고 그것을 닦으면, nibbāna에 마음을 두고 시작하면, kāya sucarita, vacī sucarita, mano sucarita가 쌓여 셋이 자랍니다.

mama sucarita velā inna ōnē kiyannē ekak nǣhada sucarita venavā holak anna ēka dharmatāvayak nivana sihi vunot nivana śānta hæṭiyaṭa prita hæṭiyaṭa sivuna saṁvaratya okkoma etana kāya sucaritaya vāsaritaya manōsa jaritaya etana væḍenavā. ekak vaḍannē tunak væḍe. nivana mul karagena vaḍana hita tava eka midavan tenak ōnē næha. tunak vannatm sucan tuna væḍenavā.

'나는 sucarita로 살아야 한다'고 따로 애쓸 것이 아니라 저절로 sucarita가 됩니다. 그것이 dharma의 바탕입니다. nibbāna를 santa로, paṇīta로 떠올리면 모든 saṃvara가 거기 있습니다. kāya sucarita, vacī sucarita, mano sucarita가 거기서 자랍니다. 하나를 닦으면 셋이 자랍니다. nibbāna를 뿌리로 닦는 마음에는 다른 것이 더 필요 없습니다. 셋, 곧 세 sucarita가 자랍니다.

tunak vaḍannē ē satarak væḍiyi. satara satipaṭṭhānaya væḍenavā. amutayō vaḍanna deyak nǣha hitanna dēkut næ.

셋을 닦으면 넷이 자랍니다. 네 satipaṭṭhāna가 자랍니다. 따로 닦을 것도, 따로 생각할 것도 없습니다.

tiviṭa virṣaya væḍenakoṭa ekak muru karagena satara satipaṭṭhānaya metana væḍenavā. tunak vannē hatarak væḍe. hatarak vala væḍennē aṭak væḍi ārya aṣṭhāṁgika mādhya væḍenavā. āya amatuven mokakda ārya aṣṭhāṁgika mādhya valavat ahanna yanna dēkut næhæ. væḍenna kiyalā

세 sucarita가 자랄 때 그 하나를 뿌리로 네 satipaṭṭhāna가 여기서 자랍니다. 셋을 닦으면 넷이 자랍니다. 넷이 자라면 여덟이 자랍니다. ariya aṭṭhaṅgika magga가 자랍니다. ariya aṭṭhaṅgika magga가 무엇이냐고 따로 물으러 갈 것도 없습니다. 자랍니다.

aṭak væḍennē hatak væḍetta bojjhaṁga dharma væḍenavā. ē monavada kiyana vacana valin dænagena tiyena pālili vacana dænaganna ōnē næha. ē ṭika væḍe. hatak vaḍinna midyā yutta phalayaṭa pat vēvā arihatyaṭa pat venavā. amutuvaṭa karanna deyak næ.

여덟이 자라면 일곱, 곧 bojjhaṅga dharma가 자랍니다. 그것이 무엇무엇인지 Pāli 낱말로 알 필요는 없습니다. 그것들이 자랍니다. 일곱을 닦으면 vijjā와 함께하는 phala에 이르고 arahant에 이릅니다. 따로 할 것이 없습니다.

ehenam budurajāṇan vahansē inna kālē pūṇhā dāsinda sōpāda mēva ōvā bhāṣā śāstaya igenagena baṇa daha baṭa pādan kara biridda igenaganna nemeyi etanē. gātāvē padikak pālam karaganna haya māsaya æluvema tera ma hiṭapu utla pattara hāmuduruvō ēkak vaḍanna tuu vuṇā budurajāṇan vahansē okkoma ṭika bærina gihillāṭiyāvak ma abhignālābhī mahanatphalitā pat vunā tiya.

그러니 Buddha께서 계시던 때, 말과 경전을 배우고 가르침을 외워 깨달은 것이 아닙니다. 한 게송의 한 구절을 여섯 달 동안 외우지 못했던 thera 스님께서 하나를 닦게 되자, Buddha께서 다 이끌어 주셔서 그 자리에서 abhiññā를 갖춘 arahant phala에 이르렀습니다.

buktānumōdanāva dēśanā karanna kivvahama gāthāva 500kin anumōdanā dēśana hara. ēka gāthāvē paḷavena haya māsē atvinā ē mohotema gāthā 500kin dēśanā kaḷā buktāṭanumōdanāva ehavat dāna gattaṭa passē

공양 뒤의 anumodanā를 하라고 하시자 500 게송으로 anumodanā를 설했습니다. 게송 한 구절을 여섯 달 동안 외우지 못하던 분이 그 순간 500 게송으로 공양 뒤의 anumodanā를 설한 것입니다.

anumōdanāvak anumōdanāva kāgen kiyana ekak dā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna yathaharthaya tuḷa tiyena dænīmaṭa gōcara karalā matu karalā denavā. yāvada ēvā gnānamattāya paṭiccimat aya kana gnānaya budun pat venavā

참모습 안에 있는 앎에 잡히게 하여 드러내 줍니다. 'yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya', ñāṇa가 꼭대기에 이르고 sati가 꼭대기에 이릅니다.

satiyen mudun pat venavā. menna ēka diṭa ekama mādhyaya adhinnaṭa bohōkoṭa væilā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

eka eka jātiyē vividhākāra dēval oluvaṭa dāna eka eka vatvipiḷit oluvaṭa dālā ara ehema giyot bæhæ mehema giyot bæhæ mehema katā kaḷot bæhæ mehema eyā ādī vaśayen eken eka kramayak dīlā menna api kiyana vākya pāḍaṁka kivvot tamayi hariyannē nætuvak nivan hamba vennē næ kiyalā oya vagē vākya māla ṭikak tiyennē.

갖가지 것을 머리에 넣고, 갖가지 vata를 머리에 넣어, 이렇게 가면 안 된다, 저렇게 가면 안 된다, 이렇게 말하면 안 된다 하는 식으로 하나하나 방법을 주며, '우리가 말하는 이 구절을 외워야만 맞고 그러지 않으면 nibbāna를 얻지 못한다'는, 그런 구절 꾸러미들이 있습니다.

oya jātiya yathārthaya arthaya pennannē nætuva padavæl penna penna padavæl uganna uganan nivan dartanna hadana hædæk tiyena man duvicanaya karanavā neveyi namut italā balanna velā tiyenavada læbilā tiyenavada saṁkhayaṭa pat velā tiyenavada tarkavāda bonna næægilā tiyenavā. tama tamanṭa nivan magu hoyāgena yanna tiyena sihivana næha. tamā visin kumak velāda nivan dækilā vaṭahāganna tiyennē tamāṭa sairī daham vāgiyē næhæ. ēka velā tiyennavā.

그런 식으로 참모습의 뜻을 보여 주지 않고 구절만 보여 주고 구절만 가르쳐 nibbāna를 보게 하려는 시도들이 있습니다. 헐뜯자는 것이 아니라 생각해 보십시오. 그것으로 이루어졌습니까, 얻어졌습니까? 말다툼만 커졌습니다. 저마다 nibbāna의 길을 찾아가려는 생각이 없습니다. 스스로 무엇이 되어 nibbāna를 보고 알아들어야 하는지, 스스로 dharma를 살피지 않습니다. 그렇게 되어 있습니다.

eka ekkenāgē matapasē pihiṭana anatē mehema giyā tiyenavā. mē potē mehema giyā tiyenavā. mehema yanna epā giyā tiyenavā. mehema kanna epā tiyenavā. ēken api mehema kanna naættē mehema yanna nættē mehema væḍa karanna nættiya kiyalā kiyana ōvā paṭalavāgena kalpanā kara sakkavāda gona nagāgena innavā misak. ō sihina væda māsa.

저마다의 견해를 좇아, 이렇게 가야 한다고 되어 있다, 이 책에 이렇게 가라고 되어 있다, 이렇게 가지 말라고 되어 있다, 이렇게 먹지 말라고 되어 있다, 그러니 우리는 이렇게 먹지 않고 이렇게 가지 않고 이렇게 하지 않는다며 그런 것들에 얽혀 따지기만 쌓아 가고 있을 뿐입니다.

tamanṭa væṭahanna ōnē mama mē karana hitana dē. rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa gōcara hētu venavada ē pætta væṭenna hētu venavada ælenna gæṭenna mulāvaṭa patenna hētu venavada ehemanam ēka mama atharinavā kāgenvat

스스로 알아차려야 합니다. 내가 하고 생각하는 이것이 rāga, dosa, moha에 잡히게 하는가, 그쪽으로 기울게 하는가, 달라붙고 부딪치고 어리석어지게 하는가? 그렇다면 나는 그것을 놓습니다.

kāgenvat ṭikak etana næha tamanṭa væṭecca sātakṣayaṭa dvēśak sēyaṭa mōhakya menna mē vidiyaṭa hitanakoṭa maṭa værahenavā. kramakramaya rāgaya sēvaya bava pēnavā dvēśaya mōhaya sēvena bava pēnavā væṭahenavā. dæni dænī peni peni

누구에게서 받은 것도 아닙니다. 거기에는 남의 것이 하나도 없습니다. 스스로 깨달은 대로 rāga가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하도록 이렇게 생각하면 나에게 보입니다. 차츰차츰 rāga가 사그라지고 dosa와 moha가 사그라지는 것이 보이고 깨달아집니다.

siddha venavada ēka mama karagena maga væḍi veḍi karaganna. mona mohota dē tibunē? maṭa danna mama podubullek

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kavuda kivvē? mama kāṭavat vahalek nemeyi kāṭavat hānna puḷuvan kavuruvakkut nǣ.

누가 그렇게 말했습니까? 나는 누구의 종도 아니고, 나를 부릴 수 있는 사람은 아무도 없습니다.

hæbæyi hariyaṭa karagena yanakoṭa rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētu vana hituvillak kriyāvak katāvak nægigī tibuṇanam balāsidī kelavelā gihillā nivi sǣm yanavā. phala labanna gnānayat matu venavā satiyat matu venavā siyallema pūrṇa venavā balāgena kiyalā. hari ē mārgaya pūrṇaya karannē onna oya śramaṇayaṭa

그런데 바르게 해 나가면, rāga, dosa, moha를 일으키는 생각이나 행동이나 말이 있었더라도 지켜보는 사이에 끝나 꺼져 버립니다. phala를 얻는 ñāṇa도 드러나고 sati도 드러나 모든 것이 온전해집니다. 그 길을 온전하게 하는 것은 바로 그런 애씀입니다.

itin mēken mē mē vākya tibicca nisā nemeyi mē gannē. potē tibicca nisā nemeyi. mēka haravat bava apiṭa væṭahacca. potē tibuṇu nisā gattat nemeyi nogattat nemeyi. ehema ekak etana sambandhayak næha. mēka balanakoṭa pēnavā mēka hariyaṭama dharmayē nivana mul karalā perum karana deyak. [ugura kǣrīma]

이것을 받아들이는 것은 이런 구절이 있어서도 아니고 책에 있어서도 아닙니다. 이것이 알찬 것임을 우리가 깨달았기 때문입니다. 책에 있어서 받아들인 것도, 책에 없어서 안 받아들인 것도 아닙니다. 그런 것과는 아무 상관이 없습니다. 이것을 보면, 이것이 바로 dharma에서 nibbāna를 뿌리로 하여 채워 가는 것임이 보입니다.

mulin baṇa ahalā tērum gattaṭa passē nivana mokakda kiyalā anē ē nivana mama dæn væṭagena dækkā. anna darśanāva pahala vena sōtāpannaya vuṇā.

처음에 가르침을 듣고 nibbāna가 무엇인지 알아들은 뒤 '아, 그 nibbāna를 이제 나는 알아보았다' 하면, 바로 dassana가 열려 sotāpanna가 된 것입니다.

dæn potē sōtāpanni malavā gannavā anusara hon̆dayi nivana nivana hæṭiyaṭa dækkā nam lōkē aharayi kiyalā dækkanam dækkē śaktiyak tuḷin nam oya dækīma dænīma passē venas venna hētu tiyenavā. dækapu satyaya āyē asatyayak venna. dæn satyaya tuḷin bæhæ dækalā bæhæpu nigamanē āya venas vennē? venas vennē koheda? ehenam api dannavā nivana dud nævata noduru pudgalayek vennē nǣ.

요즘은 책 속의 sotāpanna를 좇습니다. 좋습니다, nibbāna를 nibbāna로 보았다면, loka가 알맹이 없다는 것을 보았다면, 그런데 그것을 어떤 힘을 통해 보았다면 그 봄과 앎은 나중에 바뀔 까닭이 있습니다. 하지만 본 진실이 다시 거짓이 되겠습니까? 진실을 통해 보고 내린 결론이 다시 바뀌겠습니까? 어디서 바뀌겠습니까? 그러니 우리는 압니다. nibbāna를 본 사람은 다시 보지 못한 사람이 되지 않습니다.

nivana dudyā duha tuḷa væḍilā væḍilā gihillā keḷavara karanavā ē kantaya kiyanavā sōtāpannak menna sōtāpannayi kiyannē

nibbāna를 본 그 봄 안에서 자라고 자라 끝에 이르게 됩니다. 그 사람을 sotāpanna라고 합니다. sotāpanna란 이것입니다.

itin dænit dæn dihā sōtāpanna vena hæṭilā itin balanavā hæmatanama hata mota gālā balana aya innavā geralā tiyenavā kiyalā balana aya innavā nætina tiyana aya innavā. ohoma aya innavā. ātan karalā balanavā æn̆gaṭa mokakdē venasak ehema tiyennē kiyalā. itin ohoma balalā eka vikāra koṭhiyaṭa tiyenavā. sōtāpanna yanna æn̆gaṭa atdakalā kirana vallā ē vagē dēval mē vikāra karanavā.

그런데 요즘은 sotāpanna가 되는 모습을 보려고 여기저기 더듬어 보는 사람들이 있습니다. 몸에 무슨 달라짐이 있는지 살펴보는 사람들도 있습니다. 그렇게 살펴보는 것은 엉뚱한 쪽입니다. sotāpanna가 되면 몸으로 무엇을 느낀다는 식의, 그런 엉뚱한 짓들을 합니다.

api dænaganna sōtāpanna kiyannē mokakda? ēka pragnāvakyi. pragnāvaṭa gōcara vena sbhāvaya tiyennē. lōkayē aniccayi, dukkhayi, anattayi kiyana mē dharmatāvaya manā valin dækkā.

우리가 알아야 할 sotāpanna란 무엇입니까? 그것은 paññā입니다. paññā에 잡히는 바탕입니다. loka가 anicca, dukkha, anatta라는 이 dharma의 바탕을 바르게 본 것입니다.

ē nisā maṭa æsa kana divanāsaya śarīraya mana rūpa śabda gandha rasa sparśana kiyana mē væya chandarāgayen bæn̆denna hædena vaṭinavā vagē nigamanayak denna bæhæ innē passē mokada væḍe menna mē asāra vastu bava maṭa væṭahenna nisā væṭa vunē menna mē anicca bævī, dukkha bæin, anatta bævin mama manāsē tiyalā balanakoṭa ē nuvaṇan maṭa matu vuṇā. ē nivanaṭa mataccara mē lōka satvayā lassana āśvādayangen māyāvangen navatvanna māyā darśanayangen koṭu karara karā genak dannē monavada menna mē dukaṭa hētu vennā vū akāra goḍa

그래서 나는 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음과 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음이라는 이것들이 chandarāga로 묶일 만큼 값지다는 결론을 내릴 수 없습니다. 이것들이 알맹이 없는 대상이라는 것을 깨달았기 때문입니다. 이것들이 anicca이고 dukkha이고 anatta이기에, 내가 바르게 살펴보니 그 슬기가 나에게 드러났습니다. 이 loka의 중생이 아름다운 즐거움과 허깨비들, 허깨비 같은 견해들에 갇혀 무엇을 알고 있는지, 바로 이 괴로움을 일으키는 더미가 무엇인지가 보입니다.

menna mēkē dækapu davasaṭa satyaya satyākārayen dharmānukūluva dækkā dharma dhammōca yathā dhammō yathā dharmaya dharmaya hæṭiyaṭa arthava dækalā ivarayi. dæn mokada karannē?

이것을 본 날 진실을 진실 그대로, dharma에 맞게 보았습니다. 'dhammo ca yathā dhammo', dharma를 dharma 그대로 뜻과 함께 보아 마쳤습니다. 이제 무엇을 합니까?

anna dæn piḷinna dekak tiyenavā. mokakda piḷinnē? yam tarumak magē nodænuvatkamaṭa mā hadāganataka rāmuvak tiyenavā. mēvā sārayi kiyalā hiṭan hadāgena inna ekatu karā hadāganata rāmuvak. oya goḍa gahanat ē rāmuvatuḷa boḍa gahata ēvā tamayi mamayi magē tiyena goḍīmē hadāgena tiyennē. tavat mama vagē kiyalā ekak otana næha. mama kiyana aragena hadāgatakoṭama mama kiyana saṁgnāvak avidyāvē bihi vuṇā. magē kiyana saṁgnāvakin avidyāven bætalā koṭu vuṇā. mamayi magē hæn̆dunē oya ṭikin.

이제 허물어야 할 것이 있습니다. 무엇을 허뭅니까? 나의 모름으로 내가 만든 틀이 있습니다. 이것들이 알차다고 여겨 모아 만든 틀입니다. 그 틀 안에 쌓은 더미로 '나'와 '내 것'을 만들어 놓았습니다. 그 밖에 '나' 같은 것은 거기 없습니다. '나'라고 붙잡아 만들 때 '나'라는 saññā가 avijjā 속에서 생겨났습니다. '내 것'이라는 saññā로 avijjā에 묶여 갇혔습니다. '나'와 '내 것'은 그것들로 만들어졌습니다.

ehenam dæn mokada karannē mē asāra dēval ekatu hadāgattā mama magē goḍēvā eka ekana eka ahaṭa ma goḍa ivarayi. kǣli kǣllē ekatu karapuvahama kǣllaṭa kǣllaṭa nokivvā namak vagē goḍa giyā namak hæṭiya.

그러면 이제 무엇을 합니까? 이 알맹이 없는 것들을 모아 '나', '내 것'이라는 더미를 만들었습니다. 조각조각 모아 놓으니 조각마다 이름은 없이 더미라는 이름이 붙은 것입니다.

dæn goḍa ivara karanna mokada karanna ōnē? væḍak næti kǣli eka gattenavā apama ayin karē ayin kara dæma goḍa puṁci velā puṁci velā gihillā goḍa ivara denā. dæn mokada goḍa kiyannē?

이제 더미를 끝내려면 무엇을 해야 합니까? 쓸모없는 조각을 하나씩 집어 치우고 또 치우면 더미가 작아지고 작아져 끝나 버립니다. 이제 더미라는 것이 무엇입니까?

ēka eka jātiya rassana gal hæṭa goḍak hari tiyāga inna mē monavada mē gal goḍak ā mama kiv goḍa kiyalā ganna mama kiyalā gattā adahasa goḍa kiyagena ekaṭa gattā va dæn gal goḍakmak metana tiyenavā kiyalā gattā. dæn gal goḍahædilā tiyennē mokēda? priya manāpayen hon̆dayi hon̆dayi kiyana kǣli ekatu karalā gatta gal tiya. ēken tamayi gal goḍahæ.

예쁜 돌 예순 개쯤으로 더미를 하나 만들어 두었다고 합시다. 이것이 무엇입니까? 돌 더미입니다. 더미라고 부르듯 '나'라고 붙잡은 것입니다. 여기 돌 더미가 있다고 여긴 것입니다. 이 돌 더미는 무엇으로 되어 있습니까? 마음에 들어 좋다, 좋다며 모은 조각들, 그 돌들로 더미가 된 것입니다.

eken eka bæluvā mēka værakaṭa næti galak mēkat væḍakaṭa næti galak mēkat værakaṭa næti galak kiyalā ekin ekē gal goḍin eka eka aragena akara yanna dālā ēvanṭa paṭiya dæn balanavā kō goḍa goḍa ivarayi. dæn goḍa kohāṭada giya?

하나씩 살펴보니 이것도 쓸모없는 돌, 이것도 쓸모없는 돌, 이것도 쓸모없는 돌이라며 더미에서 하나씩 집어 멀리 던져 버리고 나서 보니, 더미가 어디 있습니까? 더미가 끝났습니다. 이제 더미는 어디로 갔습니까?

isselā metana goḍak pēnna tiyennē. goḍak sammata kaḷā. dæn balapuhama ē goḍa kiyā sambatta pēnnē næhænē. mokakda goḍa vidilē næha.

앞서는 여기 더미가 보였습니다. 더미라고 여겼습니다. 이제 보니 그 더미라 여긴 것이 보이지 않습니다. 더미가 깨진 것도 아닙니다.

api balanakut mē goḍa næti karanna nemeyi. harayak næti gal eken eka ætaṭa ahara. ara goḍagiyā tiyāgattē eken. dæn apiṭa pēnavā dæn goḍanaṭama mokadunē? goḍa dænaganna nǣhæ goḍa pēra næhæna. goḍa hædilā tiyennē monavā nisāda harayak næti kǣli ekatu karalā ekatu velā hadāgattakin goḍa ekak hæṭiya.

우리가 살펴본 것은 더미를 없애려는 것이 아니었습니다. 알맹이 없는 돌을 하나씩 멀리 던졌을 뿐입니다. 더미는 그것들로 이루어져 있었습니다. 이제 보입니다. 더미는 어떻게 되었습니까? 더미를 알 수도 없고 볼 수도 없습니다. 더미는 무엇 때문에 생겼습니까? 알맹이 없는 조각들이 모여 만들어진 것이 더미였습니다.

menna apit harayak næti rūpa harayak næti vēdanā, harayak næti saṁgnā, harayak næti saṁkhāra, harayak næti viññāṇa goḍaval gahalā rūpa goḍayi sadda ē vagēma rūpa goḍayi, vēdanā goḍayi, saṁgnā goḍayi, saṁkhāra goḍayi, viññāṇa goḍayi kiyalā goḍaval pahaṭa skandha pahak kiyalā haṭa hadannē paṁcaskandhayak tiyena. onna goḍaval paha. paṁcaskandhaya kiyana tarinam goḍaval pahaka paṁcaskandhaya paviha karalā gannā. monavā goḍaval pahada? rūpa goḍaval pahayi, sabda goḍaval vēdanā goḍaval pahayi saṁgnā goḍaval pahayi, saṁkhāra goḍaval pahayi, viññāṇa goḍaval pahayi tiyenavā. menna mē goḍaval pahē ēvā ekatu karagena. ē ēka ē kiyannē eka rūpa rūpa goḍayi, vēdanā goḍayi, saṁgnā goḍayi, saṁkhāra goḍayi, viññāṇa goḍayi kiyana goḍaval pahaḷagena masgoḍaṭa paṁcaskandhaya kiya

우리도 알맹이 없는 rūpa, 알맹이 없는 vedanā, 알맹이 없는 saññā, 알맹이 없는 saṅkhāra, 알맹이 없는 viññāṇa를 더미로 쌓아, rūpa 더미, vedanā 더미, saññā 더미, saṅkhāra 더미, viññāṇa 더미라는 다섯 더미, 다섯 khandha, 곧 pañcakkhandha를 만들어 가지고 있습니다. pañcakkhandha란 그 다섯 더미입니다. 이 다섯 더미를 모아 놓은 무더기를 pañcakkhandha라고 합니다.

goḍaval paha goḍaval paharagattē mokakda kiyana eka hon̆dayi hon̆dayi kiyalā hitāgena vidiṭa karuṇā. balāgena yanakoṭa mula næha kiyalā væṭicca eka dækicca eka vidi ahara ayintara chanda rāgayen muduva chandara rāgitā bædilā tibunē chandara rāgaya atarama pihillā yanavā hara ēka sambandha ivarayi.

다섯 더미를 붙잡은 것은 무엇입니까? 좋다, 좋다고 여긴 것입니다. 살펴 가다가 알맹이가 없다고 깨달은 것, 본 것을 하나씩 치워 chandarāga에서 풀어내면, chandarāga로 묶여 있던 것이 chandarāga와 함께 떨어져 나가 그 이어짐이 끝납니다.

tavat balanakoṭa tavat ēgollō balāgena balāgena menna mē rūpas harayak nǣhæ kiyalā maṭa væṭenavā. okkoma ekē hærē væṭahennē. tavaṭa væṭecca hari. ānan arūla valin ēkat chandarāva ahak karanakoṭama gælavenakoṭama ēkat gælavayalā. menna puḷuvan vindana hari āśvādayak kiyalā harayak næha.

더 살펴보면 이 rūpa에 알맹이가 없다는 것이 깨달아집니다. 다 그렇게 깨달아집니다. 그다음에 vedanā에서도 chandarāga를 치우고 떼어 내면 그것도 떨어져 나갑니다. 누린다는 즐거움에도 알맹이가 없습니다.

okkoma ēka haṭa koṭasak væṭahenavā. tamanṭa yathārthaya væṭahicca maṭamaṭa menna mē vēdanāva mama issaram hari vacanavaṭa nidāgattā. maṭa dæn mē āśavāda vēdanā vena.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dēśanāva malak dækkahama im̆ba im̆bā koccara hari. anē mona harayak næti varadda? væṭala nam ēka ibilatavarak.

꽃을 보면 얼마나 맡고 또 맡았습니까. 아무 알맹이도 없다는 것을 깨달으면 맡는 일도 끝납니다.

lassana ekak dækkahama istara koccara æhæ gahagena bala balā inna. eham harayak næti passē lassana kiyalā monavaṭa kodalā yana candalāgē mækan goḍilā. rūpa koṭa gæle gæluvē ǣt venavā. ara goḍen gælavilā ǣt tiyenavā. ara vēdanāvan deka karagena hadāgatta goḍin eka gælavi gælavi chanda rāgayen ætte nidahas velā. ē vagē eka saṁgnā mehema hæṭa mehema svabhāva mehema ākāra gatta ēvā okkoma væḍak nǣhæ væḍak nǣha kiyalā væṭahena væṭahena gælavi gæluvī t venavā. saṁgnāt mividina yanavā. eka eka jātiya væḍa karagena hiten kaya vacanayen goḍa gahapu monavaṭa mehema karannada monavaṭa mehema hitannada monavaṭa mehema kiyannada mona harayak hæṭiya ekakda kiyalā matak venna bala saṁkhāra goḍa allagatta kiyana gælavi gæluvi ætdelā ætta velā yanavā. goḍak ættelā yanavā.

예쁜 것을 보면 얼마나 눈을 박고 바라보았습니까. 알맹이가 없다면 예쁘다며 좇아가던 chandarāga가 지워집니다. rūpa 더미에서 떨어져 멀어집니다. vedanā로 만든 더미에서도 하나씩 떨어져 chandarāga에서 풀려납니다. saññā도 이런 모양, 이런 바탕, 이런 꼴로 붙잡은 것들이 다 쓸모없다고 깨달을수록 떨어져 나갑니다. saññā도 풀려 갑니다. 마음과 몸과 말로 갖가지 일을 쌓았던 것도, 왜 이렇게 해야 하나, 왜 이렇게 생각해야 하나, 왜 이렇게 말해야 하나, 무슨 알맹이가 있나 하고 떠올리면 붙잡았던 saṅkhāra 더미가 떨어져 멀어집니다. 풀려납니다.

nidahas venavā. meban̆du hit hon̆dayi mē balāporottu hon̆dayi mē mē ākāraya innavā kiyalā ehema tibit vividhākāra balāporottu. harayak næti balāporottu hiva mokada adahas venakoṭa balāporottu vena kiyalā deyak nevata.

이런 마음이 좋다, 이런 바람이 좋다, 이렇게 지내겠다며 갖가지 바람을 지녔더라도, 알맹이 없는 바람이라는 것을 알게 되면 바랄 것이 없어집니다.

antitayaṭa balanakoṭa rūpa goḍak ivara vunā bæicca sanda rāga ivarayi. vēdanāgula chanda rāgaya bæiccat ivarayi. saṁgnā guḍi canda rāgayen bæccat ivarayi. saṁkhāra guḍi canda rāgayen bæiccat ivarayi. viññāṇa gaḍa canda rāgayen bæn̆diccat ivarayi. goḍaval pahara chandara rāgayen bæn̆diccayi. ehema nætnam paṁcaskandhayat ekka væḍama opalama ivarayi. anna paṁcaskandhaya chandara rāgaya nirōdhanā kiyanavā. lōka nirōdhayi harimat venna. mona nōvana

마지막에 보면 rūpa 더미에 묶였던 chandarāga가 끝났습니다. vedanā 더미에 chandarāga로 묶였던 것도 끝났습니다. saññā 더미, saṅkhāra 더미, viññāṇa 더미에 chandarāga로 묶였던 것도 끝났습니다. 다섯 더미에 chandarāga로 묶였던 것, 곧 pañcakkhandha와 얽힌 일이 모두 끝났습니다. 이것을 pañcakkhandha에 대한 chandarāga의 nirodha라고 합니다. loka nirodha이고 arahant가 된 것입니다.

paṁcaskandhaya samaga væḍīma ivara nam yali paṁcaskandhayak kiyalā ægilā koraṇa væḍak tibuṇāda sambandha ivarada atītayē yantā tibuṇā vū paṁcaskandhayak ivarayi. vartamānayē goḍanagana paṁcaskandhayak vitarayi matu balāporottu næti karanā vū anāgata balāporottu paṁcaskandha ivarayi. paṁcaskandhayen nirōdhanam sasara gamana keravayi. arihat lōkē.

pañcakkhandha와의 일이 끝났다면 다시 pañcakkhandha를 쌓을 일이 있겠습니까? 이어짐이 끝났습니다. 지난날에 있던 pañcakkhandha는 끝났습니다. 지금의 pañcakkhandha만 있고, 앞날을 바라는 pañcakkhandha는 끝났습니다. pañcakkhandha가 멈추면 saṃsāra의 길이 끝납니다. arahant의 경지입니다.

itin oteṭāva væḍenakoṭa mokada vennē? mē ṭika tamayi sudusu karaganna. ētaṁ santaṁ ētaṁ panitaṁ yaddhaṁ sabba saṁkhāra samatō sabbūpati patīsatakatō taṇhāsayō virāgō nirōdhō nibbānaṁ

그렇게 자라 갈 때 무엇이 일어납니까? 바로 이것을 떠올리며 닦습니다. 'etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ.'

īṭa passē mē dharmaya avabōdha karagannakoṭa mē nivanaṭa hita pihiṭavanakoṭa lōkayen apiṭa yamtāmak bādhā enna puḷuvan mār pākṣika pættē. satiya senekyi ehet vairaya nomide. mettā sahagata karmaya tuḷinma vairayen mideyi. menna karanna ōnē ēka ilanna. upakramayak pāvicci karanna ōnē. kapaṭi upakrama yanna. lōkayaṭa yahaṭa dakina sammak prayōgayak yahapat deyak.

그런데 이 dharma를 깨달아 가며 nibbāna에 마음을 둘 때, loka에서, Māra 쪽에서 우리에게 어느 만큼 걸림이 올 수 있습니다. sati만으로는 원한에서 벗어나지 못합니다. mettā와 함께하는 karma로 원한에서 벗어납니다. 그래서 해야 할 것이 있습니다. 방편을 써야 합니다. 꾀를 부리는 방편이 아닙니다. loka가 좋다고 보는, 바르고 좋은 방편입니다.

ē tamayi maṭat ē lōka satyaya. mada siyalu lōka siyalu satvaya nibbāna parama sukhayen supin sanā vetta. mē nibbāna parama sukhaya tamayi num̆buladī kivvē. sī kiruvē nibbāna parama sukhaya. ē sukhaya hæra samukayā lōka sattu vuna nǣhæ kiyalā nigamanaya karalā tērum aragena maṭat kavada hari lōka satdā sænasumak nætnam oya etanin misan īm mehā næhæ kiyalā dækkahama anē maṭa ada yamkisi mē dahamak avabōdha karagena mē særasīma læbuvada yam mātrayak avabōdha kaḷāda ehi kendanna śāntiya pēnavā. keḷavara śāntiya væṭahenavā. anumāna vaśayen væṭahenavā. ehenam mama labana śāntiyak nam siyalu lōka satyayaṭa vena kramayak næha. mēka tamayi krama.

그것은 '나도 모든 loka의 모든 중생도 nibbāna라는 으뜸 행복으로 행복하기를' 하는 것입니다. 여기서 말한 것이 바로 이 nibbāna paramaṃ sukhaṃ입니다. 그 행복 말고는 loka의 중생에게 다른 행복이 없다고 결론짓고 알아듣고, loka의 중생에게 거기 말고는 편안함이 없다는 것을 보면, '오늘 내가 이 dharma를 조금이라도 깨달아 이 편안함을 얻었다면, 그 끝에 있는 고요가 보이고 미루어 깨달아진다. 그러니 내가 얻는 고요라면 모든 loka의 중생에게도 다른 길이 없다. 이것이 그 길이다' 하게 됩니다.

mamada siyalu lōka satvayō nibbāna parama sukīn sukhita vara vetvā. anit ē lōka satvayaṭa met vacitak vaḍanakoṭa anna mettā sahakaṭa kāya karma vataya karma maḷava karma kriyātmaka venā bāhira lōken enatuna yana yanam visa balavēgayak dōṣayak tibunam okkoma vidira yanavā.

'나도 모든 loka의 중생도 nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로 행복하기를.' 다른 loka의 중생에게 mettā의 마음을 닦으면, mettā와 함께하는 몸의 karma, 말의 karma, 마음의 karma가 움직여, 바깥 loka에서 오는 어떤 독기나 힘이나 허물이 있었더라도 모두 흩어져 버립니다.

bæn̆dīm sæn̆dī tibicca okkoma gælavilā yanavā. ē pætten lōkaya nidahas venavā. itin abhyantarayē citta nirōdhayayi pragnāva tuḷin avidyā nirōdhayayi dekama siddha venavā. ehenam otandi deyākārayenma yuganaddhava væḍenavā samatha vidarśanā oka dhyāna mārgaphala āriya pætten hētu venavā. amudu ekak vena danna næhæ. oya ṭika maragena nivan avabōdhaka tamayi oya ṭikak æti bāsaka bin̆dagena yanna puḷuvan jayagrahaṇaya karmasthānayak vennē yōka

얽혀 있던 묶임이 모두 풀려 나갑니다. 그쪽에서 loka로부터 풀려납니다. 그리고 안에서는 citta nirodha와, paññā를 통한 avijjā nirodha, 둘이 함께 일어납니다. 그러니 거기서 두 모습으로, samatha와 vipassanā가 yuganaddha로 함께 자랍니다. jhāna와 magga phala의 ariya 쪽으로 이어집니다. 따로 다른 것을 알 필요가 없습니다. 그것들을 갖추면 nibbāna를 깨닫는 데 그만큼이면 넉넉합니다. 걸림을 깨뜨리고 나아갈 수 있는, 이기는 kammaṭṭhāna가 됩니다.

ē liyāgatta liyāgattē næti ayaṭa liyāganna ētaṁ santaṁ ētaṁ panītaṁ yadidaṁ sabba saṁkhāra samatō sabbūpadi sabbūpadi sabba upadi ekayi. sabbūpadi paṭissaggō paṭi vissangō [ugura kǣrīma] taṇhakkhayō ov pahaprayō virāgō virāgō nirōdhō nibbānantī

적어 두지 못한 분들은 적으십시오. 'Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhi', sabbūpadhi는 한 낱말입니다, 'sabbūpadhipaṭinissaggo', paṭinissaggo, 'taṇhakkhayo', 네, 'virāgo', virāgo, 'nirodho nibbānanti.'

sinla sin yanaka pāli vacana misin karanna yangatma hon̆daṭa pæhædiliva hon̆daṭa væṭahin paṭan gana e kiyanavaṭa kiyana eka talin kiyanavada væṭahanna paṭan galaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya karā itan mamada siyalu lōka siyalu lōka siyalu satvayō nibbāna parama sukhayen dukita tara vetvā

그렇게 하며 생각하십시오. '나도 모든 loka의, 모든 loka의 모든 중생도 nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로 sukhitattā가 되기를.'

dæn sukhita bara kiyana vacanaya tōraganna ōnē. paṁcakāma sampattina suvayaṭa kiyanavā āmisa suvaya paṁcakāma sampattiyen ven vecca dhyāna suvayaṭa kiyanavā nirāmisa suvaya

이제 sukhitattā라는 말을 가려내야 합니다. 다섯 kāma를 누리는 즐거움을 āmisa sukha라고 합니다. 다섯 kāma를 떠난 jhāna의 즐거움을 nirāmisa sukha라고 합니다.

lōkayē pævætma nāma dharma rūpa dharma kiyana mē dekenma yamkisi suvayak vin̆dinavā nam ē nāma rūpa dharmayangen ivat vunāma labana nidahasak nætta tavā. ē nidahana tuḷa kisima dēka, jāti, jarā, vyādhi, varṇa, buddhamanak sæṭena deyak næha. sambandha keḷavarak.

loka의 삶에서 nāma dharma와 rūpa dharma, 이 둘로 어떤 즐거움을 누린다면, 그 nāma rūpa dharma에서 벗어날 때 얻는 풀려남은 그것과 다릅니다. 그 풀려남 안에는 jāti, jarā, vyādhi, maraṇa 같은 어떤 것도 붙을 것이 없습니다. 이어짐의 끝입니다.

siddha jaitasika rūpa etana næ. menna mē athærīmen noyalmin midīmen labannā nidahas sa vēra kiyanavā dukita baruva vēravat nivan suvē.

citta, cetasika, rūpa가 거기 없습니다. 이렇게 놓고 붙지 않고 벗어나서 얻는 풀려남을 sukhitattā라고 하며, 그것이 nibbāna의 행복입니다.

nivan suvaya kiyana tava vacanayak tamayi sukhita para. sukhita etana duki para sukha hita etana kiyana eka tamayi sukhita paravu sukha hiten etera kaḷā. lōkayē yamkayak suvayi kiyalā gattā śāntayi pratinsa kiya lōka vaśayen dakva anna ēkē tiyena hita tamayi dhyānalādīngaya labannā vū prīti dhyānagē sukha dhyānaṁga sahita vannā vū svāmanna o sukha kiyannā vū dhyānut ikmē etana piṭten tamayi sukha hita etana sukhita sada ē sukha hita karannē eteṭa kiyannē anna nivansē puḷuvan.

nibbāna의 행복을 이르는 또 다른 말이 sukhitattā입니다. 즐거움 너머라는 뜻입니다. loka에서 즐겁다고, santa하다고, paṇīta하다고 여기는 것이 있으니, jhāna를 얻은 이들이 얻는 pīti라는 jhāna 갈래와 sukha라는 jhāna 갈래를 지닌 그런 즐거움입니다. 그 sukha라는 jhāna도 넘어선 그 너머가 즐거움 너머이고, 그 즐거움 너머란 바로 nibbāna입니다.

dæn oten dænaganna ōnē sucitaka taru suvaya kiyanavā suya nibbāna parama sukhaya kiyana vacanaya tamayi etanak tiyennē. nibbāna paramakayen siṭina tara vevā.

이제 여기서 알아야 할 것은, sukhitattā라는 즐거움, 거기 있는 말이 바로 nibbāna paramaṃ sukhaṃ이라는 것입니다. nibbāna paramaṃ sukhaṃ으로 행복하기를.

siyaluma lōka satvayanṭa eyin hā dækkahama budupiyāṇan vahansē pennanavā tapō guṇaya hæra bojjhaṁga dhamma hæra nivana hæra lō saturaṭa tavat suvayak mama nodakinnē. budujāṇan vahansēgen dækkē næha tava hoyā. budurajāṇan vahansēgē daruvō kohomada dakina vena ekak. eham budurajāṇan vahansē dækka tamayi budurajāṇan vahansēgē daruvō dakinna. budurajāṇan vahansē dæka nivanamayi śrāvakayō dakinna nnē.

모든 loka의 중생에게 그것을 보시고 Buddha께서 보여 주십니다. 'tapas의 덕과 bojjhaṅga dharma와 nibbāna 말고는 중생에게 다른 행복을 나는 보지 못한다.' Buddha께서도 다른 것을 찾아보지 못하셨는데 Buddha의 자식들이 어떻게 다른 것을 보겠습니까. Buddha께서 보신 것을 Buddha의 자식들이 봅니다. Buddha께서 보신 nibbāna를 sāvaka들이 보게 됩니다.

oya tērum gatta arthaya vaṭahāgena oya karmasthānaya kiyana vatāva vaḍanna vaḍāgena yanakoṭa tamanṭa tērennē lōkayat ekka piṭa vividhākāra sambandha mānasika sambandhaya balāedī nidahas velā yana hæṭi noyē vidihen ē pudgalayō nisā ē patravatānantara nisā ē dravyatva nisā tamanṭa mahā vadayak velā tibicca mānasikatvaya balā siṭiyen nidahas vevī nidahas vevī śāntiyaṭa pat vena hæṭa penennē.

그렇게 알아듣고 뜻을 깨달아 이 kammaṭṭhāna를 닦으십시오. 닦아 가면 스스로 알게 되는 것은, loka와 얽힌 갖가지 마음의 이어짐에서 지켜보는 사이에 풀려나는 모습입니다. 여러 모로 그 사람들 때문에, 그 물건들 때문에 자신에게 큰 고통이 되었던 마음가짐이 지켜보는 사이 풀리고 또 풀려 고요에 이르는 모습이 보입니다.

ēka ehema tērum araganna puḷuvan tamanṭama atdækinna puḷuvan oya bhāvanāva karagena yanna ōnē. athærīgena yanakoṭa taman tērennē. muḷu śarīrayama sæhællu velā diya hæṭi. ākarṣaṇaya midicca hæṭi. poḷovaṭa hō lōkayē uḍaṭa hō yaṭaṭa hō vaṭa kohē hari æīmak bæn̆dīmak tibuṇā siyallen nidahas vecca æhæ. tamangē śarīrayaṭa ussa ōnak tibuṇā. dæn ehema ōna mukut nætihæri nemeyi. oluva kenin tiyāgena hiṭiyē utsāhayak vīriyak dīlā. kan̆da kenin tiyāgena hi utsāhayak vīriyak dīlā. dæn ehema ekakvat davasē nǣ kiyalā tamanṭa væṭennē.

그것을 그렇게 알아듣고 스스로 겪을 수 있도록 이 bhāvanā를 해 나가야 합니다. 놓아 갈수록 스스로 알게 됩니다. 온몸이 가벼워진 모습, 끌림에서 벗어난 모습입니다. 땅에든 위로든 아래로든 어디에든 달라붙고 묶여 있던 것에서 모두 풀려납니다. 예전에는 몸을 들어 올려야 했는데 이제는 그런 것이 전혀 필요 없는 것 같습니다. 예전에는 애쓰고 힘을 들여 머리를 곧게 세웠고, 애쓰고 힘을 들여 몸통을 곧게 세웠습니다. 이제는 그런 것이 하나도 없다고 스스로 깨닫게 됩니다.

væṭena vidihaṭa mē paṇæṭi kaḷat væṭennē næ. dæn daruvak kakul dekayi at dekayi okkoma pannæti karalā innavā valāgena innakoṭa ammā hari dā hari daruva valāgena innanam kavuru hari daruvā kaku deken vædagannet nǣhæ atdaken vædagannet nǣhæ mokut na daruvā kelinda utsāha karanna ek næ. hæbæyi daruvā væṭennaek næ. daruvā usa innavā demiyen kal usa menna mē vagē adat demagiyaka hamba venna bæri dātiyena dæka anna ē samādhi balaya kiyana eka balaya usavāgena innavā kisi praśnayak næha.

넘어지게 하려고 기운을 빼도 넘어지지 않습니다. 아기가 두 다리와 두 팔에 힘을 다 빼고 안겨 있을 때, 엄마든 누구든 아기를 안고 있으면 아기는 두 다리로 버티지도 두 팔로 버티지도 않고 곧게 서려고 애쓰지도 않습니다. 그래도 아기는 떨어지지 않습니다. 붙들려 있기 때문입니다. 이처럼, samādhi의 힘이라는 그 힘이 받쳐 들고 있어 아무 문제가 없습니다.

śraddhā bala, vidiya bala, sati bala, samādhi bala, pragnā bala pahak nægilā apiṭa deyak næti apiṭa dakaranna deyak næti. apiva vaḍāgena kōṣaṇaya karanavā vagē apiṭa ma dænenna paṭakan.

saddhā bala, viriya bala, sati bala, samādhi bala, paññā bala, 다섯이 일어나서, 우리가 따로 할 것이 없고 누군가 우리를 안아 보살피는 것처럼 느껴지기 시작합니다.

sattis bōdhi vipāya dharmala tiyena śraddhā bala vīriya bala sati bava samādhi bala pragnā balaṭa

서른일곱 bodhipakkhiya dharma 가운데 있는 saddhā bala, viriya bala, sati bala, samādhi bala, paññā bala입니다.

hiti hitā kalpanā karalā āsāvak āpu nam paha karaganna hari amādu hitā anē mēka væḍak næhæ mēka væḍak næhæ. anē patnam mē kiyalā hiṭiyanna epā hiṭiya ohoma kǣlā n velāvē hiṭa hiṭiyula deyak næhæ. pragnā phalaya nætuunāhama puṣkālaya rahat velā ivarayi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

maḷaval kūpa koccara penunada? kivi praśnayak ennē næ. amutak æti vennē næ. ælīmak gæṭīmak mulāvak æti vennē næha. mana vaṭana śabda koccara æhuṇā. ælīmak gæṭīmak mulāva kan̆du mātrayak ennē næhæ. ōgē satvayan matuva idiriyē. kavada śrama atda manavarana gandha koccara āvat ælīmak, gæṭīmak mulāvak ē pansē eyāvak ahuvennē næha. mana vaḍana hasa koccara dænunā sasandā karanna deyak næha. ælīmaṭa, gæṭīmaṭa mulāvaṭa manasa pat karanna næti avasthāvak tamayi sat dakinna hamu. mana vaḍana pahasa koccara kāyaṭa dænunat ælīmak, gæṭīmak mulāvak sahitavannā vū vicarittiyak etana næti. ehema praśnayak ōnē næti vaḍanava rūpa balanna ōnē kiyana mānasikatvayak næti venavā. manavada śabda ahanna ōnē ædilit ahanna ōnē kiyana mānasikatvaya enna.

마음을 끄는 rūpa가 아무리 보여도 아무 문제가 생기지 않습니다. 별다른 것이 일어나지 않습니다. 달라붙음도 부딪침도 어리석음도 일어나지 않습니다. 마음을 끄는 소리가 아무리 들려도 달라붙음, 부딪침, 어리석음이 티끌만큼도 오지 않습니다. 마음을 끄는 냄새가 아무리 와도 달라붙음, 부딪침, 어리석음이 붙잡히지 않습니다. 마음을 끄는 맛이 아무리 느껴져도 할 것이 없습니다. 마음이 달라붙음, 부딪침, 어리석음에 빠지지 않는 때를 보게 됩니다. 마음을 끄는 닿음이 몸에 아무리 느껴져도 달라붙음, 부딪침, 어리석음과 함께하는 들뜸이 거기 없습니다. 그런 문제가 필요 없이 자랍니다. rūpa를 보고 싶다는 마음가짐이 없어집니다. 마음을 끄는 소리를 듣고 싶다, 또 듣고 싶다는 마음가짐도 없어집니다.

hita næti vennē næ. sita paridiya nisā hita viduddhatāvaya nægenægī enna enna ōnenā dīt venna.

마음이 없어지는 것은 아닙니다. 마음이 맑아져서 마음의 깨끗함이 차츰차츰 자라 갑니다.

peradi dænumē yamlamakda dæn manasa hari bihi karannayi. manasedī arannē nǣhæ budina. manasediganna ivaralā dæhæ nirōdhayaka kiyiya tiyennē moṭṭayiṭa poḍḍak tērum ganna enavā ōka dænagattaṭa tērenavā. anatta karapu væḍak nirōdhī hiṭiyā manasa nidiganna hiṭiyā nēda? nidigannakō manasa kohomada ætta sakinnē?

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

manō nivāraṇa sūtraya budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā manasa siyallen budunda yanna epā. yamak yamak nisā lōkaya, dvēśaya, mōhaya haṭagannavada ēken eten muduvanē. lōbhak dē, dvēśakya, mōhak ēvat nivana tērunavada yamakin ēkat. ēka balanna

Mano nivāraṇa sutta에서 Buddha께서 가르치십니다. 마음을 모든 것에서 막으려 하지 말라. 무엇 때문에 lobha, dosa, moha가 일어난다면 그것에서 마음을 풀어내라. lobha가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하는 것, nibbāna를 알게 하는 것이라면 그것은,

ēka nivanaṭa bādhaka nǣhæ kiyalā dēśanā karana deviyen ahapu pamaṇakaṭa budurajāṇan vahansē dunnā pinduturak manasa athæra katā ganna itin ēka budurajāṇan vahansē dēśanā karana dharmaya bauddha daruva yanavā misā venaṭa nidi yanna bæ.

nibbāna에 걸림이 아니라고 가르치십니다. 어느 deva가 물었을 때 Buddha께서 그렇게 답하셨습니다. 마음을 다 놓아 버리라고 하신 것이 아닙니다. Buddha께서 가르치신 dharma를 Buddha의 자식은 따라갈 뿐, 다른 길로 갈 수 없습니다.

eka ekkenāgē mata passē gihillā ataman venavā misak nivan dakinna bæha. ēni ē nisā budurajāṇan vahansē dēśanā karana dharmaya dinipatti sita ovama tiyenavā. ē nisā ē tuḷin gihillā nivan dakinna ōna.

저마다의 견해를 좇아가면 헤맬 뿐 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그래서 Buddha께서 가르치신 dharma가 그대로 있으니, 그것을 거쳐 nibbāna를 보아야 합니다.

itin oya karmasthānaya vaḍanakoṭa dhyāna amutuven kāyevat ahanna deyak nǣha. dhyāna palamuva læbeyi. pratya vela nisā gnāna valadī mē prathama dhyānayayi ayayi mē ditiyan dhyānayayi kiyalā æti ven velā gæṭenavā. kalva pahara dan̆gut næhæ. mē tr̥tiya dhyānayayi mē catutta dhyānayayi mē mē pandi palitayi mē tiyennē kiyalā pāṭavat kiyanna uddāma vennē ekak nemeyi uddāma nam ēka næhæ. uddāmadī adahaṭa ævillā mama metara innē kiyalā mama puddānayak karot ehema læbilā tiyennē ēka nemeyi vena ekak.

그러니 그 kammaṭṭhāna를 닦을 때 jhāna에 대해 따로 누구에게 물을 것이 없습니다. jhāna는 저절로 옵니다. 그 조건이 갖추어지기 때문입니다. ñāṇa로 이것은 첫째 jhāna, 이것은 둘째 jhāna 하고 구분되어 깨달아집니다. 이것은 셋째 jhāna, 이것은 넷째 jhāna, 이것은 이런 phala다 하고 남에게 말하며 들뜰 일이 아닙니다. 들뜬다면 그것은 그것이 아닙니다. 들떠서 '나는 여기에 이르렀다'고 떠벌린다면, 얻은 것은 그것이 아니라 다른 것입니다.

ara poḍiya vunnam jaṁgi koṭayak gamu poṭayak hambunahama kavuru hari nǣ jǣya pāpaha yāli kapa udahanna æralā allā uttagē æddi mē kiyalā pennana. poḍi ekāgē poḍi kara loku rāci rā tiyenavā poḍi tumak oya putek ehema genak dunot duvek ehema genak dunot mokak hema ōka aṁgagena aginna nætuva idalā mē duva genak dunnē avurudda mē vārya hari hon̆dayi nēda oya jātiya kohanam poḍiyi gatiya kiyana āciya rātak tiyenavā. anna ēva nibā mama sōvā mama satuudāgannavā. pennanna dænauddhatvaya kiyalā inna ācikāt venna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya ē nisāda inna ōnē ē pættama ganna yanna epā.

그러니 그렇게 지내야 합니다. 그쪽으로 가지 마십시오.

væḍuṇa dareneyi. anē lōkayāṭa kohoma kivvaṭa tērum ganna mārgaya kiyā denavā nisā phalaya hæṭi kohoma kiyāganna kiyā dunnaṭa lōkayak maṭa mehema tiyenavā kiyalā kivvaṭa lōkayak piḷiganna tērum gatiya. hæbæyi dharmaya tuḷin pennanna puḷuvan unā menna mārgaya menna phalaya menna mārgaya svabhāvaya menna phalaya sāva obat atdækalā ehenam kavadahari mēka labāganna etakoṭa tēre kavara mē maga anugamanaya karana maṭa mē satdē āvā. atdæka næhanam kohomada anit kenā tiyannē næha. maṭa kivva kenā atdækalā næganna nam kohomada kiyat næ. ēkāntaya buddha satvayayi, dahama sattayayi sanu satvayayi kiyalā dharma dakinavā.

다 자란 사람들입니다. 아, loka 사람들에게 어떻게 말한들 알아듣겠습니까. 길은 가르쳐 줄 수 있어도 phala가 어떤지는 어떻게 말하겠습니까. 말해 준들, '나에게 이런 것이 있다'고 말한들 loka는 받아들이지도 알아듣지도 못합니다. 그렇지만 dharma를 통해 보여 줄 수는 있습니다. 여기 길이 있고 여기 phala가 있다, 길의 바탕은 이렇고 phala의 바탕은 이렇다, 그대도 겪어 보라. 그러면 언젠가 그것을 얻어 '이 길을 따른 나에게 이것이 왔다'고 알게 됩니다. 스스로 겪지 않았다면 다른 사람이 어떻게 말하겠습니까. 나에게 말한 사람이 겪지 않았다면 어떻게 말하겠습니까. 틀림없이 Buddha가 참이고, Dhamma가 참이고, Saṅgha가 참이라고 dharma로 보게 됩니다.

ē nisā ē ṭiken dænagannavā makan pada vaśayen ahalā sāmānya paṁcan gōcana manusika ōvat nirṇaya karanna bæ nisā oba kohomada ōnata innē kiyalā ova ahanna yanna epā. ēvā yannat bæhæ taman dharmayakaṭa in̆dalā mara katā karanna.

그러니 그것으로 알게 됩니다. 말만 들어서는, 보통 다섯 감관에 매인 사람이 그것을 가려낼 수 없으니, '당신은 어떤 경지에 있습니까' 하고 묻지 마십시오. 스스로 dharma에 머물며 그런 것을 따지러 갈 수도 없습니다.

dæn tava praśnayak tiyenavā ānāpānasati bhāvanāva vidarśanāvēdī paṭicca samuppādaya vaḍana ākāraya kusala mūla paṭicca samuppādaya vaḍana ākāraya pahadalā denna. dæn itin metandi api dakinavā ānāpāna gati bhāvanāvama krama dekak tiyenavā.

이제 또 물음이 있습니다. ānāpānasati bhāvanā의 vipassanā에서 paṭiccasamuppāda를 닦는 법, kusala mūla의 paṭiccasamuppāda를 닦는 법을 풀어 달라는 것입니다. 여기서 우리는 ānāpānasati bhāvanā에도 두 가지 길이 있다는 것을 봅니다.

paha karannē mokakda? æsuru karannē mokakda kiyalā issellāma dænaganna ōnē ānāpāna ara gata yuttē mokakda? paha kaḷa yuttē mokakda aragannē huḷan̆ga nemeyi paha karannē huḷan̆ga nemeyi huḷan̆ga aragena paha karanna nivan dakinna bæ.

무엇을 내보내고 무엇을 가까이하는지를 먼저 알아야 합니다. āna, 곧 들여야 할 것은 무엇이고 내보내야 할 것은 무엇입니까? 들이는 것은 바람(숨)이 아니고 내보내는 것도 바람이 아닙니다. 숨을 들이고 내보내는 것으로는 nibbāna를 볼 수 없습니다.

aragannē monavada? lōbhakkhayaṭa, dvēśakkhayaṭa, mōhakyaṭa hētu vena yam dahamak ætda ēka āśvāsa kaḷa yutuē ara gata yutu yāna kaḷa yutuyi. praśvāsa karannē paha karanna monavada? pāna karannē monavada? lōbhayaṭa hētuvena, dvēśayaṭa hētu vena, mōhayaṭa hētuvena yam situvillak kriyāvak vadalā ætda? anna ē hituvilla kriyāva dannam pasvāsa kaḷa yutuyi, paha kaḷa yutu, pāna kaḷa yutu. onna oya dekē āśvāsa pasvāsaya karagena ēka nam mama dakinnē. ēka nivan

무엇을 들입니까? lobha가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하게 하는 dharma가 있다면 그것을 들이쉬어야 합니다. 들여야 하고 āna해야 합니다. 내쉬는 것, 내보내는 것, pāna하는 것은 무엇입니까? lobha를 일으키고 dosa를 일으키고 moha를 일으키는 생각이나 행동이 있다면 그 생각과 행동을 내쉬어야 하고 내보내야 하고 pāna해야 합니다. 그 둘의 들숨과 날숨을 하는 것, 그것을 나는 봅니다. 그것이 nibbāna입니다.

huḷan̆ga aragannā hu halan̆ga bahagannavā kiyana eka nam lōke mana ehema marakut tiyenavānē nætta ehema labana dhyānayakut tiyenavāna eka laukika ēka nætuva nēda laukika vaśayen ehema ekak tiyena nisā tamayi lōkōttara varga hoyanna bæraduva mulā vennē. māra pāvi māra pættaṭa mulā vennē raukika pættaṭa mulā vennē. ē vagēma pēna dharmayak pēnna tiyenavā laukikatvaya oya vagēma nidahas velā pāva velā hiṭiyā vagē svabhāvayak sǣhana svabhāvayak oya huḷan aragannakoṭa pahadenakoṭa nāya lōkaya læbenavā. ēka laukika dhyāna. ehema nættē næha. ehema kramayak tiyenavā.

숨을 들이고 숨을 내보낸다는 것은 loka의 것입니다. 그런 길도 있고, 그렇게 얻는 jhāna도 있습니다. 그것은 lokiya입니다. 그것을 빼놓을 수는 없지요. lokiya로 그런 것이 있기 때문에 lokuttara 길을 찾지 못하고 헤매는 것입니다. Māra 쪽으로, lokiya 쪽으로 헤매는 것입니다. 또 그렇게 보이는 dharma도 있습니다. lokiya입니다. 그렇게 풀려나 떠 있는 듯한, 꽤 그럴듯한 바탕을 숨을 들이고 내보낼 때 얻습니다. 그것은 lokiya jhāna입니다. 그런 것이 없지는 않습니다. 그런 길이 있습니다.

ē kramaya mēkaṭa paturavā kaṭṭa ma nivan dakinna bæhæ. saui tatvayada gilā nivan dækkā kiyalā hitā. maṭa mehema suvoyak dæyenā māt mehema nidāhat vuṇā. mamat dæn nivan dækalā tamayi anna kiyalā. mehema mulāvakaṭa hærenavā laukika dhyāna vr̥tta ēkayi kiyannē hari amāru velā. budurajāṇan vahansē pennapu dhyāna labanna nam lōkōttara mādhaya vadanna ōnē.

그 길로는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그 즐거운 상태에 빠져 nibbāna를 보았다고 여깁니다. '나에게 이런 즐거움이 느껴진다, 나도 이렇게 풀려났다, 나도 이제 nibbāna를 본 것이다' 하며 그런 헤맴으로 돌아섭니다. 그래서 lokiya jhāna는 아주 까다롭다고 하는 것입니다. Buddha께서 보여 주신 jhāna를 얻으려면 lokuttara 길을 닦아야 합니다.

[ugura kǣrīma] lōkōttarattara mārgaya vanavā nam paha kaḷa yutta pāpaya bava tōrāganna ōnē æturu kaḷa yutta kusalaya bava tērum ganna ōnē. kusala deyākāra bava tērum ganna ōnē. ekak laukikayi keles sahitayi sasara gamanṭa hētu tiyenavā. anna ēka tamayi ara hulan̆ga aragena paha karamin ēkaṭa hita tiyaṭa kohanahama læbennē. ekak lōkōttarayi nivantaka tiya. ēka tamayi pāpaya pasvāsa karamin ē vagēma lōbhak kṣēda dvēśak kṣēda mōhak kṣēdaya tuna yam dahamak æda ē æsuru karagena innakoṭa læbe. ē læbena dhyānaya suddha dhyānayat ēka ara bhayanṭa samaganna bæ. ēka athærīmen noværamen midīmen labana sukita paraguṇaya karāgena yana dhyāna.

[헛기침] lokuttara 길을 닦으려면 내보내야 할 것은 pāpa임을 가려내야 하고, 가까이해야 할 것은 kusala임을 알아야 합니다. kusala가 두 가지임을 알아야 합니다. 하나는 lokiya이고 kilesa와 함께하며 saṃsāra의 길을 잇는 까닭이 있습니다. 바로 그것이 숨을 들이고 내보내며 거기에 마음을 둘 때 얻는 것입니다. 다른 하나는 lokuttara이고 nibbāna로 이끕니다. 그것은 pāpa를 내쉬고, lobha가 다하고 dosa가 다하고 moha가 다하게 하는 dharma를 가까이하며 지낼 때 얻습니다. 그렇게 얻는 jhāna는 깨끗한 jhāna이며 앞의 것과 견줄 수 없습니다. 놓고 붙지 않고 벗어나서 얻는 sukhitattā로 이끄는 jhāna입니다.

atdakinakoṭama da venasa holā gannavā nisan nætuva venasa hoyannada? mokada ananta saṁsārayē lōkōttara atdækīm næti nisā. laukika atdækīm tiyena nisā

겪을 때 그 다름을 가려낼 수 있겠습니까? 끝없는 saṃsāra에서 lokuttara의 겪음은 없었고 lokiya의 겪음만 있었기 때문입니다.

lōkōttara dharmaya ahalā kalyāṇa mitra sampattiya partōgōsara pratyaya yōnisō manasikāgē dhammā pratipattiya kiyana mē hataren sōvān phalayaṭa pat venavā nisā. vena krama kiyi labanna bæha. kalyāṇa mittara sampattiyayi saddharma śravaṇayayi labannē nætuva nivan maga hoyā ganna kavadāvak puḷuvan næhæ. mē dharma samādhāna saṁsāraya āpuva eham lovturā budurajāṇan vahansēgē sambandhatāvaya atyālā śrāvakayan nivan dækkuvot mēka vennē næ. budu baṇa vāgē vena baṇak ahalā nivan dækkuvot ēka vennet næha.

lokuttara dharma를 듣고, kalyāṇamitta를 갖춤, paratoghosa, yoniso manasikāra, dhammānudhamma paṭipatti, 이 넷으로 sotāpatti phala에 이르기 때문입니다. 다른 길로는 얻을 수 없습니다. kalyāṇamitta와 saddhamma 듣기를 얻지 않고는 nibbāna의 길을 결코 찾을 수 없습니다. 이 끝없는 saṃsāra를 와서, lokuttara이신 Buddha와의 이어짐을 놓고 sāvaka가 nibbāna를 본다는 것은 있을 수 없습니다. Buddha의 가르침 같은 다른 가르침을 듣고 nibbāna를 본다는 것도 있을 수 없습니다.

sattaran giyama hattaran ena ākal kiya paḷudak næha. ahagatta gānama nivan phalaya læbenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

rattaran væni prayōgikāgin dēval matu vunāṭa passē rattaransa hoyāganna eka amāru vivāda nivan maga kiyalā pennannē vividhākāra māgayan matarīn mē budubha maṁga mē budu maga kiyalā pennanna paṭan gatta tæn paṭan hataran vāgēma vistara vuṇā. edā niyamana rattaran hoyāganna amāru ada velā tiyennē pratirūpa krōdhana kiyalā. pratiupatiyā kiyannē ē mārgaya vāgē pēna venat mārgaya. nivan maga vāgē pēna venat mārgaya goḍanægunahama nivan maga hoyāganna bæru. īṭa passē vividhākāra pudgalayō dr̥ṣṭhānugatiyaṭa patvelā vyāpta karalā yānunā pratirūpa. etakoṭa nivan dakina mārgaya nnaṭa viśāla avulak bavaṭa pat venavā.

금처럼 보이는 가짜들이 나타난 뒤에는 진짜 금을 찾기가 어렵습니다. nibbāna의 길이라며 여러 길이 나타나, 이것이 Buddha의 길이다, 저것이 Buddha의 길이다 하고 보여 주기 시작한 때부터 금처럼 퍼졌습니다. 그날부터 진짜 금을 찾기가 어려워진 것을 patirūpaka라고 합니다. patirūpaka란 그 길처럼 보이는 다른 길입니다. nibbāna의 길처럼 보이는 다른 길이 쌓이면 nibbāna의 길을 찾을 수 없습니다. 그 뒤로 여러 사람이 diṭṭhi를 좇아 그것을 퍼뜨린 것이 patirūpaka입니다. 그러면 nibbāna를 보는 길이 큰 혼란이 됩니다.

itin ē nisā hon̆daṭa panisāva inna ōnē. mē vidarśanāvēdī dæn dakina hæṭi balanna ōnē. paṭicca samuppādayaṭa anukūlava dakinnat ōnē. paṭicca samuppādaya nirōdhayaṭa anuva dakinnat ōnē.

그러니 아주 조심해야 합니다. 이 vipassanā에서 보는 법을 살펴야 합니다. paṭiccasamuppāda에 맞게도 보아야 하고, paṭiccasamuppāda의 nirodha에 맞게도 보아야 합니다.

kohomada balannē? api hon̆davā kiyalā monavāhari kamak næhæ hon̆da ēvāyan kusala kiyalā mē lōkē laukika kusala tiyenavā. dānayak denavā. laukika kusalayak. anē mama dunnā loku dānayak yansakan næ dīgattā loku hāmuduruvanṭa pūjā karagattā kohoma hari dan̆galā danna

어떻게 봅니까? 우리가 좋다고 하는 것, 무엇이든 좋은 것을 kusala라고 하는데, 이 loka에는 lokiya kusala가 있습니다. dāna를 줍니다. lokiya kusala입니다. '아, 나는 큰 dāna를 드렸다, 큰 스님께 공양을 올렸다, 어떻게든 애써서 드렸다' 합니다.

itin budupasē budu mahārahattāgē uttamayanda nisā nætnam yamkisi ārya uttamaya nisā pūjā karanna kiyavu nǣ næ maṭa ehema vanē maṭa lokuṭa hiṭiyē tibana loku hāmuduruvan okkoma kiyaddi horenma gilā bohoma hari ks vunāsa pūjā balā kakula vunāda kohoma horaganna dæn mokakda væradi.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē laukikatvaya tuḷa tiyena āśvādayakaṭa væn̆dilā. yathārthayen ǣta gihillā supaṭipannatādī guṇasīkara saṁgharatnaya sahasā pūjā karanavā kiyana yathā cattarayak vadā. kohomahari ara bāhimen pēna tīcca lokukama dækalā. loku komadin pūjā karagena nætnam pūjā karagattā kiyalā maṭa loku ekak hamba venavā kiyalā uddāma. hæbæyi hon̆dat velā inna uddāye nivanaṭayi bādha. ē pættanaka bahātayak gæk venavā.

이것은 lokiya 안에 있는 즐거움에 매인 것입니다. 참모습에서 멀어져, 'suppaṭipanno ādi 덕을 갖춘 Saṅgha 보배에 공양한다'는 참뜻을 놓쳤습니다. 어떻게든 겉으로 보이는 큰 것을 보고, 크게 공양을 올리고서 '공양을 올렸으니 나에게 큰 것이 돌아온다'며 들뜹니다. 그런데 좋은 일을 하고도 그 들뜸이 nibbāna에 걸림이 됩니다.

bæri velāvet dæn balanna ōnē ōka api kusala mūlayē nivan dakina kusala mūlayakda nædda kiyalā balāgannē kohomadanāṭa passē amata karanna obaṭa bæri vuṇānē mama nam kohomahari ekak tiyannē maṭa paḷaveni tækaṭa deveni tæna vitarennē næ. mānaya nīda eyāva mānaya nivanaṭava māge. mānayē nivanaṭa mārgayak nemeyi. ēka rōgeṭa mārgayak. yam tænaka mānaya goḍanægennā vū pūjāvak nam ēka mānaya goḍa nægenavā misak nivana goḍanægenna nivana læbennē næha. anna ēka nivanaṭa eka hētu vena ekak nemeyi.

이제 우리가 그것이 nibbāna를 보게 하는 kusala mūla인지 아닌지 살펴야 합니다. '당신은 못했지만 나는 어떻게든 해냈다, 나는 첫째 자리여야지 둘째 자리는 안 된다' 하는 것은 māna입니다. māna는 nibbāna로 가는 길이 아닙니다. 그것은 병으로 가는 길입니다. māna가 쌓이는 공양이라면 māna가 쌓일 뿐 nibbāna가 쌓이지 않고 nibbāna를 얻지 못합니다. 그것은 nibbāna로 이끄는 것이 아닙니다.

ehenam ē mānaya athærilā dennē kohomada? supatipannasātādī guṇacikara saṁgharatnayasā pūjā kaḷā. anik ayaṭat ōrayiṭa tiyenavā. ēka porakanna ōnē. loku hāmuduruvanṭa horanna ōnaṭa supaṭipannasādhī gicika saṁgharatnayaṭa hō tamayi hiṭa tiyavā. gedara ilat denna tiya. ven karanakoṭa ven kana supatipannasādhī tuḷa æti saṁgharatnaya vennasā i venna pūjā kaḷā ven karalā. etanama vennē.

그러면 그 māna를 어떻게 놓습니까? suppaṭipanno ādi 덕을 갖춘 Saṅgha 보배에 공양을 올리는 것입니다. 다른 사람들에게도 그럴 몫이 있습니다. 다툴 필요가 없습니다. 큰 스님께 몰래 드려야 하는 것이 아니라, suppaṭipanna인 Saṅgha 보배에 드리는 것입니다. 집에서도 따로 떼어 둘 수 있습니다. 떼어 둘 때 suppaṭipanna를 갖춘 Saṅgha 보배에 드린다며 떼어 두면, 거기서 바로 공양이 된 것입니다.

hora kanna ekakvat ru. īṭa passē mānyayak karanna ekak dekak tiyenavā. maṭa huruma ganna huḷan̆ga tiyenavā upada ahannat ekak tiyenavada? ehema ekak næhæ. mokada anit kenāṭa ē vagē tiyena maṭa loku ekak hambanā kiyalā uddāmayakak etana næhæ. makak husma gattā ṭikayi husma ganna puḷuvan. ehema uddāma ekak næhæ. vātaya ōna taram tiyenavā okkoma husma gatta etakoṭa supatipansāgī tuna æti saṁgharatnaya apramāṇayi.

몰래 할 것이 하나도 없습니다. 그러니 māna를 부릴 거리도 없습니다. 내가 들이쉴 바람이 있다고 해서 우쭐할 것이 있습니까? 그런 것은 없습니다. 다른 사람에게도 똑같이 있기 때문입니다. '나에게 큰 것이 돌아온다'는 들뜸이 거기에는 없습니다. 숨을 들이쉰 만큼만 들이쉴 수 있을 뿐, 그런 들뜸은 없습니다. 바람은 넉넉히 있어 모두가 숨을 쉽니다. 그처럼 suppaṭipanna를 갖춘 Saṅgha 보배는 헤아릴 수 없습니다.

iḍa giyā ōna āhā obatayi tiyanna næhæ māna prativantālikuriyan ham karad mama pavida karagattā kiyanna deyak næhæ. um̆baṭa o nam udalā tiyenavā maṭa nam matak tiyalā tiyenavā vāsayaṭa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vāsayaṭa haganna baṇivi. namut poḍi upamāvak hari lauka upamāvak tiyenavā nam vāsaya kāṭat pahati vena ōm ganna puḷuvan vāgē nidahasa tiyenavā kāgē bādha kæruva vāgē supatipasannāīya guṇa saṁgharatnayaṭa kiyalā pūjā karanna ohō taram velāvak tiyā. ēkaṭa poranna ōnē næ. pudgalayāṭa pūjā karanna giyot hora kanna ōnan karanna ōna. tarakayak porayak yantayak ennavā nam dūṣatāvayak nægenavā. ara hon̆da ekama æ. ōka ehenam kalli uṭam kallu upaka vipāka sudu vibhāgaya etakoṭa vibhāgayan karanavā. oya mānya kaḷu

그러나 작은 비유, loka의 비유로 말하자면, 바람은 누구나 들이쉴 수 있듯이 걸림 없이 열려 있습니다. suppaṭipanna 덕을 갖춘 Saṅgha 보배에 공양하는 데는 넉넉한 때가 있습니다. 거기에는 다툴 필요가 없습니다. 한 사람에게 공양하러 가면 몰래 해야 하고 무엇을 꾸며야 합니다. 다툼과 겨룸이 생긴다면 더러움이 일어납니다. 그 좋은 것이 망가집니다. 그것은 검은 업, 흰 업, 검고 흰 vipāka로 나뉘게 됩니다. 그 māna는 검은 쪽입니다.

īṭa passē gatta ma nam loku eka dīgattā. loku eka jīsuyi. mama loku eka dīgattā kiyana eka kaḷu. kaḷu vistara vipāyak āvā. ēka nivan maga nemeyi. mēka lōka maga. ē nisā api hæmadēma dænagannavā ēkayi kiyannē mē pudgalika pūjā tiyanna læbu vuṇē næhæ. apramāṇa vū budutiyē han̆dat mē kiyā pūjā karaganna. pudgalaya pūjā karanna kiyavot maṭa ekakvat ganna ekak næ. pudgalika pūjāvak kenek gannavā nam monavada ganna tiyennē? ohuṭa avastha denavā.

그 뒤로 '나는 큰 것을 드렸다'고 하면, '큰 것을 드렸다'는 것은 검은 쪽입니다. 검은 vipāka가 옵니다. 그것은 nibbāna의 길이 아니라 loka의 길입니다. 그래서 우리가 늘 아는 대로, 한 사람에게 하는 공양은 권해지지 않았습니다. 헤아릴 수 없는 Saṅgha를 향해 공양을 올리십시오. 한 사람에게 공양하라고 한다면 나는 하나도 받을 것이 없습니다. 누군가 개인 공양을 받는다면 무엇을 받겠습니까?

sivurak tiyenavā nam maṭa sivulū mokada pudgalayō pūjāva maṭa tiyenavāna taman kǣralā tiyenavada tava saman kǣlā pūjā karanna bæhæ. næhaṭa ekak tiyenavā. kaṇa āhārikā pūjā karagatnam ēka gatta pāraka pūjā karanna bæhē pudgalayek. ēka tiyenavānē gatta.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi supaṭipannavādī saṁgharatnaya sahō tana pūjā karalā tiyennē. ōnā pirikaṭa pūjā kara. hæbæyi gatta kenāṭa yanavā mē maṭa dunnavā nemeyi supaṭipannasā saṁgharatnaya purudu. ehema nidahas velā tiyenavā kiyanna tæna. saṁgharatnaya āvahama ōt tiyenavā ariyanna konam.

그렇지만 suppaṭipanna를 갖춘 Saṅgha 보배에 공양을 올린 것이라면, 어떤 물건을 공양하든 받는 사람도 '이것은 나에게 준 것이 아니라 suppaṭipanna인 Saṅgha 보배에 준 것'이라고 압니다. 그렇게 풀려나 있습니다. Saṅgha 보배로 오면 누구에게든 그 몫이 있습니다.

buduraṁga ehema næ tamangē parihada daruvak tiyenavā bhūtiyā ōka ehema mē karanna puḷuvan unvahansēlā eka velā mēka unvahansēlā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin ē nisā api dakinna ōnē apramāṇa venak læbena nivasta hētukāra vannāvū kusalayak vana ekak tamayi anna ē vagē sukaṭipannasātādī guṇasatikara saṁgharatnayasā pūjā karanama mānākāraka ma kaṭavikan sēgena næha. ōna kenekuṭa pūjā karanna ira tiyennē. ōna kenek ata hadaganna oyagollot mēka ragannalā pūjā karaganna suparipannādhana han̆daganna magē ekehama aḍu vennē taman kaḍuva vennē næhæ. apramāṇa lōka maga a gahanna apramāṇa ōka satya vata gahuvat tamangē ēken taman kaḍuva vennē næhæ. pahanen tava pahanak pat vunaṭa pāna daḍu vennē nætuva vāgē tava pānak dæenavā vāgē apramāṇa rōga satvayō næna pahan dalvā gani. pragnā pahan dalvā gani tamangē pahan tamanṭa pāḍuvak nǣha. amitakka enna dīut nǣ. taman lōkayaṭa kramānukūla yathārthavat eyāṭa pamak kaḷā. ārya mayitiyut tæruva.

그러니 우리는 보아야 합니다. 헤아릴 수 없는 nibbāna로 이끄는 kusala는 바로 그렇게 suppaṭipanna 덕을 갖춘 Saṅgha 보배에 공양을 올리는 것입니다. 거기에는 māna가 붙지 않습니다. 누구나 공양할 수 있도록 열려 있습니다. 누구나 손을 모을 수 있고, 여러분도 이것을 알아 suppaṭipanna에 공양할 수 있습니다. 그런다고 내 몫이 줄지 않습니다. 헤아릴 수 없는 중생이 이 길에 들어서도 자신의 것은 줄지 않습니다. 등불로 다른 등불을 켜도 등불이 줄지 않고 또 하나의 등불이 켜지듯, 헤아릴 수 없는 중생이 슬기의 등불을 켜십시오. paññā의 등불을 켜십시오. 자신의 등불은 손해가 없습니다. 차례에 맞게 참되게 loka를 위해 할 일을 한 것입니다. ariya의 mettā를 베푼 것입니다.

mēvā ōka dakinna ōnē. itin ānāpāna sati bhāvanāven tōragannē onna ohokamayi.

이것을 보아야 합니다. 그러니 ānāpānasati bhāvanā로 가려내는 것은 바로 이것입니다.

dānaṁ datvā sīlaṁ samādhitvā saṁ garuṁ tattā rāgaṁ uppajjati mānaṁ uppajati diṭṭhiṁ uppajjati mē kavattaṭa yana. dānayak dīlā sīrayak samādan velā. ē gaṇu karagena mānaya upadanavā, dr̥ṣṭiya upadōnavā. ahaṁkārakama upadanā. um̆balā kavuda? mama meccara dillan tiye mānaya ipadē ēvā dr̥ṣṭiyaṭa. menna mē pahansaṭa yana kæta dakinna ōnē. pinak velā pahu karaganna hæ pinakinut pav siddha vena kramayak tiyenavā kiyalā api nā upanissaraya patiyu vigrahaṇaya kamadak karana. dan dīlā pin karalā piri samādan velā ēken dr̥ṣṭiyaṭa pat venavā mānayaṭa pat venavā. mama mehema kenek num̆ba kavuda mama nam baya næha naranakoṭa mama meccarakaramē tiyennē. um̆balaṭa tamayi balvenna ōnē. onna oya jatiya mānākāra vanavā. mama meccara dīpi ugalav ugalalā vāsanāvak naṁ garu kattā mānaṁ uppattayen diṭṭhiya uppatta mānaya upadanā duṭṭiya upadanā ēka pavva

'dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā taṃ garuṃ katvā rāgaṃ uppajjati mānaṃ uppajjati diṭṭhiṃ uppajjati', 이것은 엇길로 가는 것입니다. dāna를 주고 sīla를 지니고서 그것을 높이 여기며 māna가 생기고 diṭṭhi가 생깁니다. 거만함이 생깁니다. '너희가 누구냐, 나는 이만큼 주었다' 하며 māna가 생기고 diṭṭhi로 갑니다. 이렇게 엇나가는 흉한 모습을 보아야 합니다. puñña를 지어 버리는 것이 아니라, puñña로도 pāpa가 일어나는 길이 있다는 것을 우리는 보아야 합니다. dāna를 주고 puñña를 짓고 sīla를 지니고서 그것으로 diṭṭhi에 이르고 māna에 이릅니다. '나는 이런 사람이다, 너는 누구냐, 나는 두렵지 않다, 나는 이만큼 했다, 너희가 고개를 숙여야 한다' 하는 그런 버릇이 māna입니다. '나는 이만큼 주었다'며 그것을 높이 여기니 māna가 생기고 diṭṭhi가 생깁니다. 그것은 pāpa입니다.

itin mē nisā api dakinna ōnē mē vidihaṭa dharmaya tuḷin tērum ganna ōnē. ēvā nivantena ēvā ehema nemeyi. ē kiyannē yanna epā kivā ehema nemeyi. van̆dila pudanna epā kivvā nemeyi. ēka mul karagena oya māna dr̥ṣṭiyaṭa pat venna epā. ēkayi perunnē.

그러니 우리는 이렇게 보아야 하고 dharma를 통해 알아야 합니다. 그것들이 nibbāna로 이끄는 것은 아닙니다. 가지 말라는 것이 아닙니다. 절하고 공양하지 말라는 것이 아닙니다. 그것을 뿌리로 하여 māna와 diṭṭhi에 빠지지 말라는 것입니다. 그것을 보여 주는 것입니다.

yamak ēka æsuru kara ē pin sihi æsuru karanakoṭa yamkisi oyagē kāma rāgayak, rūpa rāgayak, arūpa rāgayak allagena ælīmak ennē nætnam. bæn̆dīmak ennē nætnam, dr̥ṣṭiyak nægennē nætnam, uddāmayak nægennē nætnam. menna mē hētuven mē phalaya læbenavā. mē phalaya mehe nivanaṭa hētu venavā. onna ōka dakinna saṭan gattahama nivanaṭa hētu vena hæri dakinna puḷuvan gnānaya væranaṭa bhiṭa madhā maga gnāna darśanudiyak ækilā gnāna darśanuddhiyat ahala venavā.

무엇을 가까이하든, 그 puñña를 떠올리고 가까이할 때 kāma rāga, rūpa rāga, arūpa rāga를 붙잡은 달라붙음이 오지 않는다면, 묶임이 오지 않는다면, diṭṭhi가 일어나지 않는다면, 들뜸이 일어나지 않는다면, 이 까닭으로 이 phala를 얻습니다. 이 phala가 nibbāna로 이끕니다. 그것을 보기 시작하면 nibbāna로 이끄는 모습을 볼 수 있는 ñāṇa가 자라 maggāmaggañāṇadassanavisuddhi가 일어납니다.

satviyama væḍenavā. oya karana mē dakinna ōnē ē nisā api karana kiyana hitana hæma ekakma nivanaṭa hētu vena hæṭi api dakinna ōnē. kohomada mēkē nivanaṭa hētu vennē? maṭa paṁcaka anna nivanṭa hētuva eka dakinna puḷuvan vunahama ēka tērum aram karana pina tiyenavā nam menna mēka paṭicca samuppādayen dænagannavā menna nivan maga menna lōka maga lōka maga nirōdha kaḷot nivan magayi itin ē maga satara pævætmayak nemeyi. nivanaṭa hitu venavā.

sati도 자랍니다. 그러니 우리가 하고 말하고 생각하는 모든 것이 nibbāna로 이끄는 모습을 보아야 합니다. 이것이 어떻게 nibbāna로 이끄는가? nibbāna로 이끄는 것을 볼 수 있게 되면, 그것을 알아 짓는 puñña가 있다면, 이것을 paṭiccasamuppāda로 압니다. 여기 nibbāna의 길, 여기 loka의 길. loka의 길을 멈추면 nibbāna의 길입니다. 그 길은 네 가지 삶이 아니라 nibbāna로 이끕니다.

menna mē dānē dunāma læbenavā āvē mokaṭada maṭa āvē kiyalā ārya mādhya pūrṇaya karaganna āvē sōrana vena satara pævætma meyā laganna æti kæpa āyesā maṭa ōnē næhæ. magē balāporottuna menna mē dānē dunnahama menna mē vidiyaha dunnāma mēkaṭa maṭa mē prabōdhaya læbenavā. maṭa mē sasara kamē prabōdha vennē nemeyi mē hoyanna. deviya kiyalā prabōdha velā inna manussayek kiyalā prabōdha velā inna prabōdhaya vaṭinākamak tiyenavā. ninda yanavā nam mē bhāvanā karanna bæha. prabōdha nam yannē næhæ. mara pæhæpat velā tiyenavā. prabōdha velā tiyenavā. prabōdha manasa polīkṣā. anna ēka nævata nivan dakinna māgaya pūrṇa karaganna tī karanna. ē nisā maṭa mēka tēruna. menna varṇaya gæna tērum gannē næhæ. yam sæpayak læbenakoṭa lōkē sæpa vitara vidihaṭa koṭasak innavā ēvā læbinna sampatti mama mē dabannē mokakda? ivpasa mada vipattiva læbenavā nam nidahasē ārya mārgaya vaḍanna maṭa ē sataya bohoma vædagat. mama ē nisā mē sæpaya balāporottu venavā misa. lōka bhuddhatiya san̆dahā āśvāda bhūtaya satu balāporottu venna nemeyi mama mē sæpa kiyalā. anna ē sæpaya ārya sæpa.

이 dāna를 주면서, 무엇을 위해 내가 왔는가, ariya 길을 온전하게 하려고 왔다고 압니다. 다른 삶에서 얻을 그런 것은 나에게 필요 없습니다. 내 바람은, 이 dāna를 이렇게 주면 나에게 맑은 깨어 있음이 온다는 것입니다. saṃsāra에서 깨어 있으려는 것이 아닙니다. deva로 깨어 있고 사람으로 깨어 있는 그 깨어 있음에 값어치가 있습니다. 졸린다면 bhāvanā를 할 수 없습니다. 깨어 있으면 졸리지 않습니다. 맑게 빛나고 깨어 있습니다. 깨어 있는 마음과 upekkhā, 그것이 다시 nibbāna를 보는 길을 온전하게 해 줍니다. 그러니 나는 이것을 압니다. 빛깔(아름다움)을 그렇게 받아들이지 않습니다. 넉넉함을 얻을 때 loka의 즐거움으로 누리는 이들이 있지만, 넉넉함이 오면 나는 무엇을 하는가? 어려움 없이 오롯이 ariya 길을 닦기에 그 넉넉함이 아주 소중합니다. 그래서 나는 이 넉넉함을 바랄 뿐, loka의 즐거움을 위해 바라는 것이 아닙니다. 그 넉넉함이 ariya의 즐거움입니다.

yamkisi balayak maṭa læbenavā nam ē balaya tuḷin maṭa puḷuvan. kriyātmaka velā. nivan magaṭa tiyena bādhā duru karaganna. ārya mārgayaṭa viruddha vannā vū viruddha bhāṣayaken bādhā duru midagena yanna puḷuvankamak tiyenavā. mē balaya hari vædagat aṭē saṁ. ē vagē balaya læbunāhama lōka satya yanna puḷuvan jana balaya mula balaya dhana balaya siyallagē lōka væjit. mama balaya hoyannē ēkaṭa nenna ārya phalaya dænaganna ōnē næ yam pragnāvak hētu kararen nivan avabōdha vanāna caturārya satyaya avabōdhaka hētu pārtha venavā nam maṭa anta mē pragnāva rokaṭa hadannavat, han̆daṭa yannavat kompiyuṭarpada vannavat nemeyi. ēvā lōkaya ēkat nuvaṇin karana laukika nuva oya nuvaṇin dakema mokada hæn ē pættaṭa aharavā vagē laukika pættaṭa haravā vagē ē pættē giya. onnam caturārya satyaya dara avabōdha karana kata haravalā nivanṭa nivan avabōdha kara nivan avabōdha karana pragnāva mara sēt vennē kiyalā. ē san̆dahāyi mama balāporottu vennē kivvā nam onna āryō balāporottu vena

나에게 어떤 힘이 온다면 그 힘으로 움직여 nibbāna의 길에 있는 걸림들을 걷어낼 수 있습니다. ariya 길을 거스르는 쪽에서 오는 걸림을 걷어내고 나아갈 수 있습니다. 이 힘이 아주 소중합니다. 그런 힘을 얻으면 loka의 중생이 갈 수 있는 사람의 힘, 뿌리의 힘, 재물의 힘으로 loka를 다스리겠지만, 나는 그것을 위해 힘을 찾는 것이 아닙니다. ariya phala를 알기 위해서입니다. nibbāna를 깨닫게 하고 cattāri ariyasaccāni를 깨닫게 하는 paññā라면 나에게 그것이 필요합니다. 로켓을 만들거나 달에 가거나 컴퓨터를 만들려는 것이 아닙니다. 그것은 loka이고, 그것도 슬기로 하는 lokiya의 슬기입니다. 그 슬기는 국자를 그쪽으로 돌리듯 lokiya 쪽으로 돌린 것입니다. 나는 cattāri ariyasaccāni를 깨닫는 쪽으로 돌려 nibbāna를 깨닫는 paññā가 나에게 생기기를, 그것을 위해 바란다고 한다면, 그것이 ariya가 바라는 āyu, vaṇṇa, bala입니다.

āyu vanasak bala praśna bhōjanam bhikkhavē tumāna dāyuma paṭighāhana āyu paṁcatānāvagē hitā pahak tiyenavā. āyuddēti vanna diēti, sukhanda diddi balan diddī paṭibānē. ē mahā ārya ārya dharmaya pūrṇaya karaganna atyāvaśya pasubalaya ehenam mat pasubalaya vennē ōkayi. ēkayi mamat balāporottu vennē. ovin ehā lōkē ina onna oya balāporottu vena lōkē balāporottuva atlā nivanṭa pihiṭapu vinak vēvā. menna nivanṭa pihiṭa kusalaya.

'bhojanaṃ bhikkhave dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti', 다섯 가지가 있습니다. āyu를 주고, vaṇṇa를 주고, sukha를 주고, bala를 주고, paṭibhāna를 줍니다. 이것이 ariya dharma를 온전하게 하는 데 꼭 필요한 뒷받침입니다. 나에게 뒷받침이 되는 것은 이것이니, 나도 이것을 바랍니다. 그 너머 loka의 것, 그런 loka의 바람을 놓고 nibbāna에 자리 잡은 puñña가 되기를. 이것이 nibbāna에 자리 잡은 kusala입니다.

menna mēka dænagattahama kusala mūlaya mokakda alōbhaya addēśaya amōya pinka ōkaṭa tērum ganna ōnē. alōbha deyākāra ēkak tamayi mama lōbha nætuva danna dunnā. ē kāla maṭa lōkayehi eḷam̆bagannā vū mulā mānasikatvaya duru kara gænīmaṭa hētu kāraka nisā bandu. caturārya satyaya avabōdha karanakoṭa lōkaya piḷiban̆dena avidyā praṣṇā duru vīmen alōdhī venavā. menna mē avalōbhaya ārya alōkaya. lōkayā gæṭennē nætuva samaga samādānayen jīvat vena kramayak tiyenavā. ēka lōkē ādī atē. mama keles vala gæṭenna næti velā inna puḷuvan vihiya ekak velā. yathā dharmaya avabōdha karaganna. keles kiyannē ē vasārayi. duk sahitayi. niccayi, duccayi, niditayi. anna ēvayan vatahagena āpena yamkisi addēśayak deveni sambandhayak notibinā nam menna mē advēśaya ārya advēśaya. anna kusal mūlayat ēkaṭa hētu vena māgē nōrayi nam væḍa karanna ōnē. lōkaya amōhayen yukta velā hitannam mē lōkaya ætta nætta hon̆da naraka yukti aritiya okkoma dænaganna puḷuvan nuvaṇak vatana. ē amōhaya laukika amōhaya lōkē avidyāven tr̥ṣṇāven værada gannā vū mōhayak tiyenavā nam yannē ē mōhaya duru karana eka ārya amōhaya.

이것을 알면, kusala mūla란 무엇인가, alobha, adosa, amoha라는 puñña를 알아야 합니다. alobha는 두 가지입니다. 하나는 '나는 lobha 없이 dāna를 주었다'는 것입니다. 그것은 loka에서 다가오는 어리석은 마음가짐을 걷어내는 까닭이 되니 묶임입니다. cattāri ariyasaccāni를 깨달으면 loka에 대한 avijjā와 taṇhā가 걷혀 alobha가 됩니다. 이 alobha가 ariya alobha입니다. loka와 부딪치지 않고 화목하게 사는 길이 있습니다. 그것은 loka의 adosa입니다. kilesa와 부딪치지 않고 지낼 수 있도록 참된 dharma를 깨닫는 것, kilesa는 알맹이 없고 괴로움과 함께하며 anicca, dukkha, 괴로운 것임을 알아, 그것들에 묶이지 않고 아무 이어짐도 없는 adosa라면, 이 adosa가 ariya adosa입니다. amoha로 이 loka를 보면, loka의 참과 거짓, 좋고 나쁨, 옳고 그름을 모두 알 수 있는 슬기가 있습니다. 그 amoha는 lokiya amoha입니다. loka에서 avijjā와 taṇhā로 그르치는 moha가 있다면 그 moha를 걷어내는 것이 ariya amoha입니다.

anna ārya amōyayi, ārya advēśayayi ārya alōbhayayi tērum aragattaha nivan dakina paṭicca samuppādaya dæn hoyāgattayi. alōbhatvayaṭa ārya vū alōbhatvayaṭa advēśayaṭa amōhatvayaṭa patka yam magak ætda anna ē maga tērum garan vaḍanakoṭa menna mē maga vaḍanakoṭa mēken vænnē kusala mūlaya ārya kusala mūlaya. mē maga yanakoṭa ārya alōpaya læbenavā. ehenam mama ēka venavā. ēkaṭa mārgaya vennē. magāmaga gnāna darśana vasatiya ōka tōrāganna ōnē. īṭa passē pratipadāvaṭa yanna puḷuvan pratipadā gnāna dāśana vutiya taman oyā tamāgē kāgen ata ahagatta ekak nemeyi. tamāgēma nuvaṭa gōcara vecca pota pakaṭa sīmā vecca næti paramparāvaṭa sīmā vecca næti mē jātiyē tamāgē nuvaṭa gōcaraya mādhiyak hoyagattā anna pannavā. anna paṭipadā gnāna vasvenuda tiya. ē pratipadāva barīvu gamanaya karanakoṭa alōbhayaṭa patvenavā, advēśayaṭa pat venavā, amōhayaṭa pat velā ārya addēśaya ārya alōbhaya advēśaya ama læbilā nivans phalaya avabōdha karanavā. tamanṭa tama atdækīma læbuṇā. ōṭa tērum gattahama paṭicca samuppādayaṁkukūlava kusala mūlaḍaya hogannē vidarśanāvē kiyama.

ariya amoha, ariya adosa, ariya alobha를 알아들으면 nibbāna를 보는 paṭiccasamuppāda를 이제 찾은 것입니다. ariya alobha, adosa, amoha에 이르는 길이 있다면 그 길을 알아 닦을 때, 이 길을 닦을 때 자라는 것이 kusala mūla, 곧 ariya kusala mūla입니다. 이 길을 가면 ariya alobha를 얻습니다. 그러면 나는 그것이 됩니다. 그것이 길입니다. 이것이 maggāmaggañāṇadassanavisuddhi이니 가려내야 합니다. 그 뒤로 paṭipadā로 나아갈 수 있습니다. paṭipadāñāṇadassanavisuddhi는 누구에게서 빌려 온 것이 아니라, 스스로의 슬기에 잡힌, 책에 묶이지 않고 내림에 묶이지 않은, 스스로의 슬기로 찾은 길입니다. 그것이 paṭipadāñāṇadassanavisuddhi입니다. 그 paṭipadā를 꾸준히 걸어가면 alobha에 이르고 adosa에 이르고 amoha에 이르러, ariya adosa, ariya alobha, ariya amoha를 얻어 nibbāna phala를 깨닫습니다. 스스로 겪음을 얻은 것입니다. 이것을 알면 vipassanā에서 paṭiccasamuppāda에 맞게 kusala mūla를 찾는 것이라고 합니다.

ōka balanna nætuva itin kṣaṇa bam̆buratvaya balanna giyot ehema tarahaṭama tattvayaṭa pat venna ōnē saraṇa baṁkuratvaya balanna ota ēvā æti karalā ata pennilā oya vagē dēval pēnnanavā. æhiṭiya gahana mohotak venēṭa bedalā balanna oyā diven kiyalā. itin ē vagēma lovturā budurajāṇan vahansē karapuvā perapu kramayak ē mahā anārṇayaṭa gōcara vecca mē sāmānya śrāvakayek karanna giya tāma maruda væṭennē. adhānaya velā. itin ekotu vennē mokakda? dantiyaṭa ummādiyaṭa pat venavā. hōl maṁga velā yanavā eccarayi ata apē atana kiyanna. manasa holman venavā. īṭa passē manasa holma karanavā. holma valaṭa vahal velā hiṭan īṭa passē pīḍi venna paṭan gannā. īṭa passē vikr̥ti kelavarak nætuvin ara āvā mē āvā ara rūpayanā mē rūpaya vanavā utsāgena gena giyā ædalā dæmmā pætta dæmmā. eka kiyava nam mokada mē kiyana kǣ paṭan gannā. mānavalma kara itin oya dakinna ōnē ē nisā dharmayaṭa anukūla vavā nam ehema kampanaya ekakvat nǣ.

이것을 보지 않고 찰나의 무너짐(khaṇa bhaṅga)을 보러 가면, 그 상태에 이르러야 한다며 그런 것을 일으키고 갖가지가 보이게 됩니다. 눈 깜빡이는 한순간을 쪼개어 보라는 식입니다. 그것은 lokuttara이신 Buddha께서 하신 길, 그 큰 ñāṇa에 잡힌 것이어서, 보통의 sāvaka가 하려 들면 헤매게 됩니다. 그러면 어떻게 됩니까? 미치게 되고, 넋이 나가 버립니다. 마음이 홀립니다. 그 뒤로 마음이 홀림을 만들어 내고, 홀림의 종이 되어 괴로워하기 시작합니다. 그 뒤로 끝없이 일그러져, 저것이 왔다, 이것이 왔다, 저 모습이 이 모습이 나를 끌고 갔다, 끌어다 내던졌다며 말하기 시작합니다. 그러니 이것을 보아야 합니다. dharma에 맞게 한다면 그런 흔들림은 하나도 없습니다.

mē kṣaṇa sampattiya kumakda? dæn mēka uttaraya metanama anantava saṁsārayē āpu gamana tuḷa mē yathābōdhaya labāganna yam atdaka yam avasthāvak læbuṇā kalpaka kōṭi satara saselā devū atītaya læbica eka. mē ṭika nolæbunā nam matu kalpaka kōṭi satarahas velā eccara api sasara gamana kiyanna læbennē næti. ati durlabha vāsanāvak tamayi ārya śāsanaya muṇagæhilā tērum ganna puḷuvan dharmaya ahalā īṭa anukūlava sī kalpanāven yuttava kaṭayutu karalā ē mādhyaya labāganna yam avasthāvak apiṭa læbuṇā nam mē yana atdævva. anna ē atdæ kṣaṇayak læbuna aha samāna kṣaṇaya ikmanna epā kivvē ēkayi. kṣaṇa sampattiya kivvē onna ōka. dæn mē læbilā tiyennē kṣaṇa sampattiya ananta apramāṇa saṁsāraya væḍi sarāgena ævidila apiṭa mehema kṣaṇa sampattiyak læbilā næ mehema āsāvak læbilā ēsāenam mē læbunē kṣaṇayak saha samāniya koyi mēka gevilā ivarenavada dannē mē avuda gevilā ivarenavā kiyana eka anta saṁsārayē gevavāpu kāleval noka kṣaṇayak givilā yanavā ehenam mē læbilā tiyennē kṣaṇayē mahā sampattiyak nisā mēkaṭa kiyanavā mē nisat tuḷa mē labalā tiyena vāsanāva śāsanaya tuḷin gata karana vāsanāvanta kālayē kṣaṇa sampattiyak læbuṇā anna ē kṣanaya ikmanna epā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē ēkayi. itin kṣaṇayen prayōjana gannavā kivvēda onna oya kṣaṇayen. avurudu 25k 30k jīvat venna. jīvat venna mārga valin bēri bēri kiyava. hæbæyi ananta saṁsārayē kalpaka pota satara satti tuḷa mē avurudu he pahatiyaṭiya kiyana eka kṣaṇayak. anna mēka sampattiyak karaganna nam mēken ārya mādhya pūjanaya karaganna utsāha karanna kǣdāva etakoṭa kṣaṇa sampattiya bedena gattā venavā. kṣaṇaya kiyana æyibiya gahanakoṭa kōṭiyaṭa bidena kṣaṇaya nemeyi mē kiyannē. ēka hita vigraha karanakoṭa abhidharmaya pennapu kṣaṇayak ēka uppāda bandhaka avasthāva kṣaṇaya ēka nemeyi mē kiyannē. mē kṣaṇaya kivvē samāndha visin mē ārya mādhiya pūrṇaya karanna læbunā attidurulabha avasthāva mē jīvita kālaya ēkayi kṣaṇa sampattiya

이 khaṇa sampatti란 무엇입니까? 그 답이 바로 여기 있습니다. 끝없는 saṃsāra를 걸어온 길에서 이 참된 깨달음을 얻을 어떤 기회가 왔다면, 그것은 네 asaṅkheyya와 십만 kappa를 지나 얻은 것입니다. 이것을 얻지 못했다면 앞으로 또 그만큼 saṃsāra를 떠돌아야 할지 모릅니다. ariya sāsana를 만나 알아들을 수 있는 dharma를 듣고, 그에 맞게 sati를 지니고 생각하며 행하여 그 길을 얻을 기회가 우리에게 왔다면, 그것이 아주 드문 복입니다. 그런 찰나를 얻었으니 '그 찰나를 놓치지 말라'고 하신 것이 그것입니다. khaṇa sampatti라 한 것이 바로 이것입니다. 지금 얻은 것이 khaṇa sampatti입니다. 끝없고 헤아릴 수 없는 saṃsāra를 떠돌아 왔지만 이런 khaṇa sampatti를 얻은 적이 없습니다. 이번에 얻은 것은 한 찰나이고, 이것이 언제 다할지 모릅니다. 이 목숨이 다한다는 것은 끝없는 saṃsāra에서 보낸 긴 세월에 비하면 한 찰나가 지나가는 것입니다. 그러니 지금 얻은 것은 찰나의 큰 넉넉함이기에, sāsana 안에서 보내는 이 복된 때에 khaṇa sampatti를 얻었다고 하는 것입니다. 'khaṇo vo mā upaccagā', 그 찰나를 놓치지 말라고 Buddha께서 가르치신 것이 그것입니다. 찰나를 쓴다는 것도 바로 그 찰나입니다. 스물다섯 해, 서른 해를 산다고 합시다. 끝없는 saṃsāra의 네 asaṅkheyya와 십만 kappa 안에서 이 쉰, 예순 해라는 것은 한 찰나입니다. 이것을 넉넉함으로 삼으려면 이것으로 ariya 길을 채우려고 애쓰십시오. 그러면 khaṇa sampatti를 제대로 쓴 것이 됩니다. 여기서 찰나란 눈을 깜빡일 때 억으로 쪼개지는 찰나가 아닙니다. 그것은 마음을 풀어 밝힐 때 Abhidhamma가 보여 준 찰나, uppāda, ṭhiti, bhaṅga의 찰나입니다. 여기서 말하는 것은 그것이 아닙니다. 여기서 찰나란 이 ariya 길을 온전하게 하도록 얻은 아주 드문 기회입니다. 이 목숨의 시간, 그것이 khaṇa sampatti입니다.

ka tiyanam purāṇan api ekak dæ uttaraya āvā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ānāpāna sati bhāvanā tuna nivan labāgannā davama pæhædilit vitarahuṇānē

ānāpānasati bhāvanā로 nibbāna를 얻는 dharma도 이렇게 밝혀졌습니다.

bhavayaṭa bhavayen bhavayaṭa āyataloka praśnayak api īḷan̆gaṭa gamu dāna velāva kiṭtu velā tiyenavā. saṁsāra gamanaṭa yannē karma śaktiya nam apin mama yanuven han̆dunvā gannā rūpaya ætivana ākāraya vistara karana ādī vaśayen vigrahayak dinavā gæm̆buruk hon̆dayi. api ēka vistara karatiya nisā dāna mala pastuva ganna.

bhava에서 bhava로 이어지는 큰 물음이 하나 있는데 다음으로 넘기겠습니다. dāna 시간이 가까워졌습니다. 'saṃsāra의 길로 가는 것이 karma의 힘이라면, 우리가 나라고 부르는 rūpa가 생기는 모습을 풀어 달라'는 등의 물음입니다. 깊은 물음이라 좋습니다. 그것은 풀어 말해야 하니 dāna 뒤에 다루겠습니다.

grahanē tattvayatāva mē mokada mē jōtisayaṭa ayiti praśnaya grahayen siṭiyada ēvā apē cakrayaṭa ayitida nædda yanna apaṭa pahadā denna kiyalā illīmak karanavā. grahaṇaya grahayā kiyalā kiyannē mokakda api grahaṇaya karapu dēval grahaṇaya karanna monavada? æhen rūpa grahaṇaya karanavā, kanin śabda grahaṇaya karanavā, nāsayen gandha grahaṇaya karanavā. diven rasa grahaṇaya karanavā. kayen poṭṭhabba grahaṇaya karanavā. manasen dharma grahaṇaya karanavā. avidyāven tr̥ṣṇāven dutuva chanda rālayen yantā grahaṇaya karanavada? grahaṇaya karana tākkāla grahaṇa lōkayak haṭagannavā. grahaṇaya karanna lōkaya vipāka vaśayen pahaḷa venavā. gamakmaka næti nisā gamaṭa hētu pāra nagapu nisā. dæn grahaṇaya karagannē mokakda? tamayi apiṭa vipāka vaśayen innē grahaya vaśayen grahaṇaya karagatta lōkayen vipāka lōkayā goranægenavā. saṁkhāra lōkaya gahanaya karapuvanam vipāka lōkaya jāti vaśayen goḍanæga. gonnægicca jāti lōkaya tamayi graha lakṣa sahita vannā vū ivi viśvaya bāhira lōkaya ē tuḷa jīvat vena æsakana divanāsaya śarīraya manasika pudgalayan ādhyātmika lōkaya oya dekama vipāka vaśayen gonnægunāhama oya dekē gaṭṭanaya nisā haṭagannā vū duk vipāka sæpa vipāka upēkṣā vipāgaya sæpa dukkhā vēdanā vaḍinna vipāka vēdanā vagē ē vipākasya gaṇan vīmaṭa haṭagatta lōkaya tamayi graha lōkitavannā vū lōkaya

행성들에 대한 물음입니다. 점성술에 딸린 물음으로, 행성들이 우리의 cakka에 딸리는지 아닌지 풀어 달라는 청입니다. graha, 곧 붙잡음이란 무엇입니까? 우리가 붙잡는 것은 무엇입니까? 눈으로 rūpa를 붙잡고, 귀로 소리를 붙잡고, 코로 냄새를 붙잡고, 혀로 맛을 붙잡고, 몸으로 phoṭṭhabba를 붙잡고, 마음으로 dharma를 붙잡습니다. avijjā와 taṇhā와 함께 chandarāga로 붙잡습니까? 붙잡는 동안 붙잡음의 loka가 생겨납니다. 붙잡은 loka가 vipāka로 드러납니다. 그 까닭을 지었기 때문입니다. 이제 무엇을 붙잡았습니까? 우리에게 vipāka로 있는 것, 붙잡아 쥔 loka에서 vipāka loka가 쌓입니다. saṅkhāra loka를 붙잡으면 vipāka loka가 jāti로 쌓입니다. 쌓인 jāti의 loka가 바로 행성들을 품은 우주, 곧 바깥 loka이고, 그 안에 사는 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음을 지닌 사람들이 안쪽 loka입니다. 그 둘이 vipāka로 쌓이면 둘이 맞부딪쳐 생기는 괴로운 vipāka, 즐거운 vipāka, upekkhā vipāka, 곧 즐거움과 괴로움의 vedanā를 겪게 됩니다. 그 vipāka를 겪으려고 생긴 loka가 바로 행성들을 품은 loka입니다.

yamkisi grahayak koccara ælanat apiṭa praśnayak næha api dænenavā nam ē śaktiya ekkenek giya viśēṣayen dænenavā. pūryānati grahayā koccara atara tibuṇā apiṭa dænenavada grahayagē ṭi kālaricca avuva kiyalā dænennē næn̆gaṭa dænennē næ ēka dænenavā. uḍa bæruvā havasana śarayā pāvayalā tiyenavā. hari śān dæennē nædē. kisilak dayanna candirayāgē sparśaya næ. tava tavat tiyena gaha loku uda buda gulu vāgē ne gaha laka uda balanna æhæṭat tiyenavā. ehenam æhæ kā kiraṇak ena nisā nēda æhæṭa dænennē? æhæṭa kiraṇak sparśa nodā nam æhæṭa dænenavā. yamkā uḍanavaru grahavak pēnavana. oya okkoma æhæṭa pēna ekayi. apiṭa æhæṭa dænena maṭtamaya api dænagannavā atira sambandhayi.

어떤 행성이 아무리 멀리 있어도 우리에게 문제가 없습니다. 우리가 느낀다면 그 힘이 어떤 식으로든 와 닿아 느끼는 것입니다. 해가 아무리 멀리 있어도 우리는 느낍니까? 해의 뜨거움을 느끼지 않습니까? 느낍니다. 위에 저녁별이 떠 있어도 그 기운은 느껴지지 않습니다. 달의 닿음도 느껴지지 않습니다. 더 멀리 있는 큰 행성들도 눈으로 볼 수 있습니다. 그렇다면 눈에 빛줄기가 오기 때문에 눈이 느끼는 것 아닙니까? 빛줄기가 눈에 닿지 않는다면 눈이 느끼겠습니까? 위에 있는 행성들이 보이는 것, 그것은 모두 눈에 보이는 것입니다. 우리 눈에 느껴지는 만큼만 우리는 이어져 있다고 압니다.

yamkisi æhæt tin vāgē manasa kiyalā tiyenavānam pragnā kṣasa duppa cakṣusa ādī vaśayen tiyena divæta manasa mē ādī vaśayen tiyenavā. pragnā takṣa mēvaṭa gōcara vena lōkayak tiyenavā note tavat ēhāsak. dasa dahasak sakvalat ēkaṭa gōcara venavā. dasa dahasak sakvalat apiṭa dænenavā. dænennam sparśa velāyi dænennē. sparśa venna danna ēvat eka sambandha aramuṇak apē hitaṭa enna ōnē. nætnam dænenna. ehena aramuṇak apiṭa enavā nam ē nisā dænenavā nam aramuṇa sparśa venavā nam apiṭa sambandha næhænē. dæn gahavat vatu koccara dorottulak sambandha vena dæena deyākārayi. ēkat dænī dænī dænenavā. anika dænīmak venavā. apē manasa śaktimak nǣha sparśa karanna. sparśa venavā. vena bava dænaganna sakiyan ekama tamayi nodænenna hētu. lovturā budurajāṇan vahansēṭa siyalu sparśa dænenavā. dænenna tenak nema. ēka anik ayaṭa ē kara dæennē næ. mē lōkē haṭagatta siyaluma dēval api hā samekka ākārayen sambandhatāvayak æti venavā. samahara ēvā dænenavā viśāla pramāṇayak dænennē nætuva sparśa venavā. dænunē næti paliyaṭa api hā sambandha nǣha kiyanna bæha. gaha vastu vitarak nemeyi. dasa dahamak sakvala tiyena gaha vastut satika sambandha. oya hurā barapadana sambandha namaren tamayi jōti śāstaraya navagraha mattu kiyalā pinvatu. itin etakoṭa apiṭa genna duruda kiyanna deyak næhæ. apē karma vipākaya yaṁsāda vipākaṭa anukūlava sparśaka sambandha venayi. ē anuva dæni dænī sambandhayi nodæna sambandha apiṭa vipāka venna puḷuvan. ekkō hon̆da eka natara.

눈처럼 마음이라는 것이 있다면, paññā cakkhu, dibba cakkhu 같은 것으로 이어진 마음이 있다면, 그런 paññā cakkhu에 잡히는 loka가 있습니다. 그 너머, 만 개의 cakkavāḷa도 거기에 잡힙니다. 만 개의 cakkavāḷa도 우리에게 느껴집니다. 느껴진다면 닿아서 느껴지는 것입니다. 닿으려면 그것들과 이어진 대상이 우리 마음에 와야 합니다. 그렇지 않으면 느껴지지 않습니다. 그런 대상이 우리에게 와서 느껴진다면, 대상이 닿는다면, 우리와 이어져 있지 않다고 할 수 없지요. 행성들이 아무리 멀어도 이어집니다. 느낌은 두 가지입니다. 하나는 알아차리며 느끼는 것이고, 다른 하나는 알아차리지 못하는 닿음입니다. 우리 마음은 닿음을 알아차릴 만큼 힘이 세지 않습니다. 닿기는 닿습니다. 닿는 것을 알아차릴 힘이 없다는 것만이 느끼지 못하는 까닭입니다. lokuttara이신 Buddha께는 모든 닿음이 느껴집니다. 느끼는 분이 다릅니다. 다른 이들에게는 그렇게 느껴지지 않습니다. 이 loka에 생긴 모든 것은 어떤 식으로든 우리와 이어짐이 생깁니다. 어떤 것은 느껴지고, 아주 많은 것은 느껴지지 않은 채 닿습니다. 느끼지 못했다고 해서 우리와 이어지지 않았다고 할 수 없습니다. 행성뿐만 아니라 만 개의 cakkavāḷa에 있는 행성들도 다 이어져 있습니다. 그런 이어짐을 바탕으로 점성술이 아홉 행성을 말하는 것입니다. 그러니 우리가 따로 꺼릴 것은 없습니다. 우리의 karma vipāka에 맞게 닿음이 이어집니다. 그에 따라 알아차리며 이어지든 알아차리지 못한 채 이어지든 우리에게 vipāka가 될 수 있습니다. 좋은 쪽일 수도 있습니다.

dæn api idiri praśna valaṭa dānamāna pūjā velāvenṭa passē api api kaṭayutu karamu. dæn ē san̆dahā kālaya væḍa kaṭa ivan karanavā.

이제 남은 물음들은 dāna와 pūjā 시간 뒤에 다루겠습니다. 지금은 그 일을 위해 시간을 비워 둡니다.

su

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

[saṁgītaya] [saṁgītaya]

[음악]

번역 고르기