와하라까 코리아
CD023-07

CD023 · 7번째 · 2시간 12분 · 원문 녹음

dharma desanā 2

ධර්ම දේශනා 2.

ēṭa saṁsāra gamanaṭa yannē karma śaktiya nam apadi mama yanuven han̆dunvā gannā guppaya ætivena ākāraya uttara karanna api dæn mēka dakinna ōnē mehema mē gaman karanavā kiyana vacanaya gannakoṭa api mehema ganna ōnē.

saṃsāra 여정을 가는 것이 karma 에너지라면, 우리가 '나'라고 부르는 무더기가 어떻게 생겨나는지 보아야 이 물음에 답할 수 있습니다. 여기서 '나아간다'는 말을 이렇게 받아들여야 합니다.

dæn api hitamuka vāhanayaṭa rōjē gǣvi gǣvi gaman karanavā kiv. pārē vāhanayaṭa rōdē pārē gǣvi gǣvi gaman karanavā kivra. gaman karana dānē gǣ venavā. gǣvennē ēka tænak.

수레바퀴가 길에 닿고 또 닿으며 나아간다고 해 봅시다. 나아가는 동안 바퀴는 길에 닿습니다. 닿는 것은 한 곳입니다.

dæn hitalā balanna etama ōjē gǣvi gǣvi gaman karanavā kivva muḷu pōjema hæmatenama gǣvi gǣvi gaman karanavada ehenam gǣvennē nætuva gaman karana.

생각해 보십시오. 바퀴가 닿으며 나아간다고 할 때 바퀴 전체가 모든 곳에서 닿으며 나아갑니까? 그렇다면 닿지 않은 채 나아가는 부분도 있습니다.

kōdē [ugura kǣrīma] kohomada gǣvīmaṭa sambandha velā gaman karana. ēkaṭa tiyena utsāhaya vī denakoṭa rōdhē gǣ venavā. eka tenaka gaman karanavada gǣ vennē eka tæna.

바퀴는 어떻게 닿음과 이어져 나아갑니까? 거기에 힘이 주어지면 바퀴가 닿습니다. 한 곳에서 나아갑니까? 닿는 곳은 한 곳입니다.

idiriyaṭa gaman sǣhana dānē rōlē tava tava tæn īḷan̆ga tæna īḷan̆ga tæna gǣvi gǣvi yana gamanak tiyenavā.

앞으로 나아가는 동안 바퀴는 또 다른 곳, 다음 곳, 그다음 곳에 닿으며 가는 여정이 있습니다.

dæn paḷaveni avasthāvalaṭa gaman karanavā kōdi pramāṇayak geveni. gǣvenakoṭa gevenavā.

처음 순간에 나아가면서 바퀴의 일정한 양이 닳습니다. 닿으면서 닳습니다.

deveni sāmaṭak āyuṣak issellā iccara mevenna. ara gevicca ārambha

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

etanat gǣvi gǣvi tava gaman karana gamanak siddha venavā rōdayet gǣ venavā. ēka tæna gǣvi gǣvinak nemeyi. ēkaṭama sāvata kǣnē.

거기서도 닿고 또 닿으며 더 나아가는 여정이 일어나고 바퀴도 닿습니다. 한 곳에만 닿는 것이 아닙니다. 닿는 바로 그곳에서 닳습니다.

dæn menna mē vagē gaman karannē mokenda api indraṇa śaktiyan kiyalā api kiyanavā. pæṭal hari tera bīsala hari monavā hari indra vargayak dālā ēken gonnagāganna śaktiyak tamayi mē gamanē geniyannē.

그러면 이렇게 나아가게 하는 것은 무엇입니까? 우리는 그것을 연료 에너지라고 부릅니다. 휘발유든 경유든 어떤 연료를 넣어 그것으로 일으킨 힘이 이 여정을 끌고 갑니다.

ē śaktiya notunā nam anit anit tǣli [ugura kǣrīma] gaman karannē nǣ. anit tǣli notibuṇā nam śaktiya gaman karannet næha.

그 힘이 없다면 다른 부품들은 움직이지 않습니다. 다른 부품들이 없다면 힘도 나아가지 못합니다.

dæn hon̆daṭa upamāva tērum ganna. śaktiya tibuṇaṭa śaktiya gamanak hannat bæ. śaktiya etakoṭa ara kǣli ṭika kriyātmaka vennat bæhæ. śaktiya næti.

이 비유를 잘 이해하십시오. 힘이 있어도 힘만으로는 나아갈 수 없습니다. 또 힘이 없으면 그 부품들도 움직일 수 없습니다.

pradhāna kāraṇaya venavā śaktiya. hæbæyi ēkaṭa sambandha velā tiyena anik upakam ṭika nætnam ara śaktiyaṭa kriyātmaka vennat bæ.

가장 중요한 것은 힘입니다. 하지만 거기에 이어진 다른 부품들이 없으면 그 힘도 작동할 수 없습니다.

dæn mē vagē hitāganna karma śaktiya undhana śaktiya vagē. etakoṭa ēken sakas karagatta vāhanaya kǣli tamayi ara anit aṁgupagiṭi rūpa kaya

이제 이렇게 생각해 보십시오. karma 에너지는 연료 에너지와 같습니다. 그것으로 짜 맞춘 수레의 부품이 바로 다른 부분들, 곧 rūpa 몸입니다.

dæn mē rūpa kaya kriyātmaka vena mohotak mohotak pāsā ē mohotē kriyātmaka vena śaktiya ē mohotē rūpa kaya tēvenavā.

이 rūpa 몸이 순간순간 작동할 때마다, 그 순간 작동하는 힘이 그 순간의 몸을 닳게 합니다.

hæbæyi mē śaktiya ara vāhana tarahā venasak tiyennē rūpa kǣli napadana śaktiyakut tiyenavā.

하지만 이 힘이 수레와 다른 점은, 몸의 부품을 만들어 내는 힘도 있다는 것입니다.

rūpa kǣlli nīpadōnavā. bāhira lōkayen ādhārayen ēvaṭa sambandha karamin ipari niṣpādayaṭa sahaya karagannavā. dæn api danna āhārāgē dēval valin ēkenu śaktiya ipadu venavā anna ehema śaktiyak mē śaktiya karma śaktiya.

몸의 부품을 만들어 냅니다. 바깥 세상의 도움을 받아 그것들과 이어지며 더 만들어 내도록 돕습니다. 우리가 아는 음식 같은 것에서 힘이 생겨나듯이, 그런 힘이 바로 karma 에너지입니다.

karmaca rūpak navanavā.

kammaja rūpa를 만들어 냅니다.

ēken citta śaktiyak æti karannē cittaja rūpak nibānna hētuva. upakattiya karma śaktiyen hadanavā. æsa kana divanāya śarīraya mana kiyana kæli.

그것으로 citta 에너지를 일으키는 것이 cittaja rūpa를 만드는 까닭입니다. 감각 기관들은 karma 에너지로 만들어집니다. 눈, 귀, 혀, 코, 몸, 마음이라는 부분들입니다.

ēvaṭa bāhira lōkayen sambandha vena ādhāraeka sambandha karaganna rūpa śabda gandha rasa sparśa dharma satviya mehaya imin ē mēvā gaṭṭanaya karalā ædalām hitak pahaḷa.

그것들에 바깥 세상에서 이어지는 도움, 곧 형상·소리·냄새·맛·닿음·dhamma를 이어 받아, 중생은 이것들이 부딪쳐(ghaṭṭana) 마음을 일으킵니다.

ē pahaḷa karana hita sahajāṭa karma śaktiya kiyalā śaktiyak āyet ahagena ekatu karanavā. genāpu karma śaktiyaṭa kriyātmaka vennaṭa ādhāraka ē cittayen ibanavā. ēken ibuna cittayen āyē sahajātayak ē mohotē matu karana tava karma śaktiya. ēkaṭa api kiyanavā citta śaktiya kiyalā.

그렇게 일어난 마음과 함께(sahajāta) karma 에너지라는 힘을 다시 끌어모읍니다. 가져온 karma 에너지가 작동하도록 돕는 것이 그 citta에서 생겨납니다. 그렇게 생겨난 citta에서 다시 함께 일어나며 그 순간 더 많은 karma 에너지가 솟아납니다. 그것을 우리는 citta 에너지라고 부릅니다.

oya karma śaktiyayi citta śaktiyayi kiyana dekamayi rūpa nirōna kriyātmakak karanavā. nibalava saha ekatu karapu kriyātmakak karanavā. menna mē kriyādāmayak tamayi satvayā karanavā kiyannē.

이 karma 에너지와 citta 에너지 둘이 rūpa를 만들어 내며 작동합니다. 만들어 내고 모으며 작동합니다. 바로 이 작용의 흐름을 중생이라고 합니다.

dæn mēken rūpa gaman karanavada? vēdanāva gaman karanavada? saṁgnā gaman karanavada? saṁkhāra gaman karanavada? viññāṇa gaman karanavada? citta śaktiya gaman karanavada? æhuva mē siyallēma podu kriyākārakatvayak nisā gamana næmati satvayā vidyāmāna. gaman karana satvayā sasara ganna sasara gannat eka satvaya diyāmāna.

그러면 여기서 rūpa가 나아갑니까? vedanā가 나아갑니까? saññā가, saṅkhāra가, viññāṇa가, citta 에너지가 나아갑니까? 이 모두가 함께 작동하기 때문에 '여정'이라는 중생이 드러나 보입니다. 나아가는 중생, saṃsāra를 사는 중생으로 드러납니다.

dæn mēka dæn kovilā hari rūpa ayin karanna bæhæ. mokada rūpa nirmāṇaya paḷaveni balayak tiyenavā karma śaktiya niṣpādanaya kara puḷuvan.

여기서 rūpa를 빼 버릴 수는 없습니다. rūpa를 만드는 첫째 힘이 있으니, karma 에너지가 그것을 만들어 낼 수 있기 때문입니다.

dæn śaktiyaṭa vitarak gaman karanna bæhæ. śaktiya karmaphalaya karma rūpa nira velā. sūkṣama vaśayen ekak hadāgannavā. kayak ēka sūkṣama rūpaya kiyalā.

힘만으로는 나아갈 수 없습니다. 힘, 곧 karma의 열매가 karma rūpa를 만들어 미세하게 하나를 짓습니다. 몸 하나를요. 그것을 미세한 rūpa라고 합니다.

ē karma śaktiyen hædū sūkṣama rūpaya mul karagena ēken cakkhu prahāda sōtaprahāda gānaprasāhada givhā prahāda kāyāprasāda kiyana prasāda rūpayangangen yuttava karma rūpayen viṣpādanaya karalā ē karma rūpayaṭa manōmē manō mē vastuhāya mēma mē kiyana manōvāraya ipaduk. dharmayō gatthanaya karalā ham

karma 에너지로 지은 그 미세한 rūpa를 바탕으로, cakkhu-pasāda, sota-pasāda, ghāna-pasāda, jivhā-pasāda, kāya-pasāda라는 pasāda rūpa들을 갖춘 것을 karma rūpa에서 만들어 내고, 그 karma rūpa에 mano-vatthu라는 마음의 문(manodvāra)이 생겨났습니다.

manōvāraya ipaduk. dharmayō gatthanaya karalā ham bāhira lōkayen ākāra kaya gattē nætuva hitama mul karagena issellāma rūpa koṭasak ipadunē.

dhamma가 부딪쳐, 바깥 세상에서 음식으로 된 몸을 받지 않고 마음 자체를 바탕으로 맨 먼저 rūpa의 한 부분이 생겨났습니다.

cittaṭa ē kiyannē manō rūpa sakas kara havennā vū manasaṭa dharmaṭnaya karanavā. manaṁca paṭicca dhammēca uppattiyati manō viññāṇaṁ kiyana mē siddhāntayē manō viññāṇayak ipadunā.

곧 마음의 rūpa를 갖춘 마음에 dhamma가 부딪칩니다. 'manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ'이라는 이 원리대로 mano-viññāṇa가 생겨났습니다.

menna mē ākārayen nipala vū manō viññāṇaya ara karmaja rūpat ekkalā ekatu velā. sakas velā hitan karmaja rūpayen eban̆du karma dharma karanavā issellā. aramuṇu karalā haṭagannavā.

이렇게 생겨난 mano-viññāṇa가 kammaja rūpa와 함께 어우러져, 그 kammaja rūpa로 먼저 dhamma를 대상으로 삼아 일어납니다.

ara issellā kiv manat patica dhammēca uppajati manō viññāṇikava mūlika manasak menna mē manasaṭa arama vennē mataka sanā nāma gōtara kiyana koṭasaṭa ayiti velā tiyennē? kāma lōkē nam kāma bhavayaṭa rūpa lōkē nam rūpa bhavayaṭa arūpa lōkē nam arūpa bhavayaṭa ayiti velā tiyena anna ē dharmatāvaya tamayi gattaya vennē manasa.

앞서 말한 'manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ'으로 바탕이 되는 마음이 생깁니다. 이 마음의 대상은 무엇입니까? kāma 세계라면 kāma-bhava에, rūpa 세계라면 rūpa-bhava에, arūpa 세계라면 arūpa-bhava에 속한 바로 그 dhamma가 마음에 부딪칩니다.

anna ēken haṭagannavā manō rūpa mul karagena manō viññāṇayak sakas velā mūlika hitak haṭagannavā.

그것으로 마음의 rūpa를 바탕으로 mano-viññāṇa가 갖추어지고 바탕이 되는 마음이 일어납니다.

menna mē hita haṭagannakō ēka tuḷin æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya kiyana mē indriya pahadanna avaśya karana satyaya ipadunā. sūkṣama kāyak ipadunā karmaca karma kiyalā.

이 마음이 일어나면 그것을 통해 눈, 귀, 혀, 코, 몸이라는 다섯 감각 기관을 만드는 데 필요한 힘이 생겨났습니다. kammaja라는 미세한 몸이 생겨났습니다.

ēka digin digaṭa nipavana nipadava gēnavā. nipavana nipadavanaeka gevenakoṭa gevenna geveni nipada vanavā. nipadavana ipadanakoṭa ēka gē venavā.

그것은 끊임없이 만들고 또 만들어 갑니다. 만든 것이 닳으면 다시 만들고, 만들어지면 그것이 또 닳습니다.

yam kriyātmaka vīmak velā gērunavā. karma śaktiya mokada karannē? yaḷi yaḷi ēka ipadu venavā. avidyāva tr̥ṣṇāva yali yali lōka satyayā goḍanægena nisā karma śaktiya yaḷi yaḷi goḷanægenavā.

어떤 작용이 일어나 닳아 없어집니다. karma 에너지는 무엇을 합니까? 그것은 거듭거듭 생겨납니다. avijjā와 taṇhā로 세상의 중생이 거듭 쌓이므로 karma 에너지도 거듭거듭 쌓입니다.

ehenam karma śaktiya ivara karannat. ēkat goranægena eka. avidyāva unnāva nisā mēka lōka satyāva utsāha vīrya naganagā idiriyaṭa gonnaga nisā mēka navatinna.

그러면 karma 에너지를 끝내려 해도 그것 역시 계속 쌓입니다. avijjā와 taṇhā 때문에 세상의 중생이 애씀과 힘을 거듭 일으키며 앞으로 쌓아 가니 이것이 멈추지 않습니다.

etakoṭa karma hatya gonnagannē mokaṭada? cittayakin lōkaya parihāṭa kirīma mul karagena ehenam æhen ganna hita, kanen ganna hita, nāsayen ganna hita, diven ganna aramuṇun araganna hita, cakkhu viññāṇa, sōta viññāṇa, gāna viññāṇa, jivahā viññāṇa, kāya viññāṇa kiyalā. ara manō viññāṇa mūru karagena niṣpādanaya karapu mūla mūlika kayen ara kiyana viññāṇa pahakut nipavā gannavā. mē viññāṇaya

그러면 karma 에너지는 무엇을 위해 쌓입니까? 마음으로 세상을 누리는 것을 바탕으로 합니다. 그래서 눈으로 받는 마음, 귀로 받는 마음, 코로 받는 마음, 혀로 대상을 받는 마음, 곧 cakkhu-viññāṇa, sota-viññāṇa, ghāna-viññāṇa, jivhā-viññāṇa, kāya-viññāṇa라는 것을, 그 mano-viññāṇa를 바탕으로 만들어 낸 바탕 몸에서 이 다섯 viññāṇa까지 만들어 냅니다.

viññāṇa pahakut nipavā gannavā. mē viññāṇaya nipahama mē viññāṇa valin api kiyanavā mē citta śaktiyaṭa ipadavana āgandhaka upaklēṣa sambandha vecca nyā tr̥ṣṇā sambandha vecca viññāṇa nisā. mē prabhāssara midan diṭṭhī cittaṁ kiyana maṭṭama tiyennē nætuva næ cittaken prabhāsana tatvayen tiyennē nætuva lōkayaṭa ælavun karana bælum karana dē niṣpādanaya karannē yomu hitan ipaduhama ōgaṭa kiyanavā viññāṇa kiyalā anna ē cakkhul sōta gāna vihā kāya kiyana viññāṇa muru karagena ayiharaya manō viññāṇaya ipadunē.

이 viññāṇa가 생겨나면, 이 viññāṇa들은 citta 에너지에 생겨나는 바깥에서 온 upakkilesa와 taṇhā에 엮인 viññāṇa이기 때문입니다. 'pabhassaram idaṃ cittaṃ'이라는 맑게 빛나는 마음의 상태에 있지 않고, 세상에 들러붙고 바라보는 것을 만들어 내는 쪽으로 향한 마음이 생겨나면 그것을 viññāṇa라고 합니다. 그 눈·귀·코·혀·몸의 viññāṇa를 바탕으로 mano-viññāṇa가 생겨났습니다.

manasa manō viññāṇaya ipadunā eka kramayak. indriya pahamu karagena inna manō viññāṇaya ipadunā kava kramayak. menna mē ākārayen ipaduna mē viññāṇaya avidyā sunā sahagata nisā. matu matu pævætma hētu vena balāporottu sahagatayi. ē nisā karma śaktiyak

마음에서 mano-viññāṇa가 생겨난 것이 한 방식이고, 다섯 감각 기관을 바탕으로 mano-viññāṇa가 생겨난 것이 또 한 방식입니다. 이렇게 생겨난 viññāṇa는 avijjā와 taṇhā를 함께 지니므로, 앞으로 계속 이어질 존재의 까닭이 되는 바람을 함께 지닙니다.

balāporottu sahagatayi. ē nisā karma śaktiyak ibalanavā matu matu pævætma jīvita. mē karma śaktiya ivarenna vidiyahak nǣha niṣpādanaya karana nikak. niṣpādanaya karapu gevennē ē ē kriyākārītvaya pævætmē kriyākārītvaya na gata hahiṭakaṭa kriyākārītvaya siddhi.

그래서 앞으로 이어질 존재와 삶을 위해 karma 에너지를 만들어 냅니다. 이 karma 에너지가 끝날 길이 없이 계속 만들어 냅니다. 만들어 낸 것은 저마다의 작용, 존재의 작용으로 닳아 갑니다.

menna mē nisā nonævitī dhārāvak gaman karanavā vāgē karma śaktiyē vēgaya gaman karanavā. īṭa anusāra vannā vū viññāṇa niṣpādanaya karaga.

이 때문에 멈추지 않는 물줄기처럼 karma 에너지의 기세가 흘러갑니다. 그에 맞추어 viññāṇa를 만들어 냅니다.

ēkaṭa avaśya karana kayak niṣpādanaya karaga. menna mē niṣpādanaya karana kayaṭa bāhira ādhāraka vagē kana āhārā bāhiren yamak aragena mēka ekatu karagannavā sahajāta pratyayakin ena prattikramaya ēkaṭa patvelā.

그에 필요한 몸을 만들어 냅니다. 이렇게 만든 몸에 바깥의 도움으로 먹는 음식처럼 바깥에서 무언가를 가져와 보탭니다. sahajāta 조건으로 오는 조건의 방식이 거기에 적용됩니다.

ara mūlika niṣpādana kaya kāndan kayak. mē kāndam kāndama yam sēlaya kriyātmaka vennē. ara bāhira lōkayē satara mahā ēkanāva gōca velā kriyātmaka velā. īṭa anukūlava hæḍagena illā pihiṭa tamayi api kiyanavā masē kayak haṭagattā.

처음 만들어진 그 몸은 자석 같은 몸입니다. 이 자석이 작동하면 바깥 세상의 네 가지 mahābhūta가 다가와 작동하고, 그에 맞게 모양이 잡혀 우리가 말하는 살로 된 몸이 생겨났습니다.

kaya āhāra parivartanaya karalā masē kayakaṭa avaśya karana dēval bavaṭa parivartanaya karalā. ēvat ōkaṭa ekatu karalā danī bava kayak bavaṭa sakas karagannavā. menna mē kramayaṭa tiyenavā ēka kaya, dja kaya, trija kaya, catura kaya kiyana krama hayakin hataraginna. mē kaya ganībhava vena

몸은 음식을 살로 된 몸에 필요한 것들로 바꾸어 거기에 보태어 단단한 몸으로 짜 맞춥니다. 이렇게 ekaja 몸, dvija 몸, tija 몸, catuja 몸이라는 네 단계를 거쳐 이 몸이 단단해집니다.

menna mē hataravenida ganībhavaya gæna bāhira lōkayen gatta ēvayan gatta kaya tamayi matuva kaya kiyalā api mē ganī bhava kaya darannē. yam tænaka mēka vidanot ehen. ara sūkṣama kaya vidaharinna ē upakaraṇika karapu væḍiya karanna mē sārthakayana.

이 넷째 단단해짐에서 바깥 세상에서 가져온 것들로 된 몸을 우리는 살로 된 몸이라고 하며, 이 단단한 몸을 지니고 삽니다. 어딘가에서 이것이 부서지더라도, 그 미세한 몸을 부수는 데에는 그 도구들이 통하지 않습니다.

eham matmaya kaya bedilā yanavā. ara karma kāya gitta kaya iṭṭha kaya kiyana pūṣama vaśayen niṣpādanaya karana kāya bin̆dinna ē api upakramayen balavat næti vena nisā.

그때 살로 된 몸은 흩어집니다. karma 몸, citta 몸처럼 미세하게 만들어진 몸을 부수기에는 그 도구들이 힘이 없기 때문입니다.

kaḍuvakin keṭuvot, piyakin æhenot, beḷin tibbot, bōmbayak æhuvot væhenot monavā hari vunot mē mas kaya hataraveni ekaṭa hadapu kanabona āhāraya hadaya vidiyannē. hæbæyi satvayā kiyanakoṭa oya hayaṭa nemeyi satvayā kiyannē.

칼로 베든, 도끼로 찍든, 총알을 맞든, 폭탄을 맞든, 무슨 일이 생기면 넷째로 먹은 음식으로 만든 이 살로 된 몸은 부서집니다. 하지만 중생이라고 할 때 중생은 그 몸이 아닙니다.

satvayā kiyannē dasa saṁyōjana dharmayangen nætnam avidyāven tr̥ṣṇāven goḍanagena dharmayangen. sasara pævætmaṭa hētukāraka vannāvū mādhika api goḍanagena anna ē avidyā mūlaya tr̥ṣṇā mūlaya mul karagena goḍanagena væḍapiḷavīma tamayi satvayā vidyā.

중생이란 열 가지 saṃyojana, 곧 avijjā와 taṇhā로 쌓인 dhamma들로 이루어진 것입니다. saṃsāra의 존재를 이어 가게 하는 avijjā라는 뿌리와 taṇhā라는 뿌리를 바탕으로 쌓이는 그 짜임이 중생으로 드러납니다.

ēkē gonna væḍapiḷiviyē aragena ēka dja tija kayi drajakayi drajakaya kiyana ēvā karma karmada rūpayi cittada rūpayi ōkē tiyennē. hētu

그렇게 쌓인 짜임에서 나온 dvija 몸, tija 몸 같은 것, 곧 kammaja rūpa와 cittaja rūpa가 거기에 있습니다.

viparayāsayaṭa bhājanaya vīma nisā viparayāsa rūpak æti vunāmayi vija kāya kiyana vacanaya han̆dunā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mēka kaḍuvakin kabanna bæhæ gihitalā bæhæ puccanna bæhæ ē ākārayen karalā vināśa karanna bæ.

이것은 칼로 벨 수도, 쏠 수도, 불태울 수도 없습니다. 그런 식으로는 없앨 수 없습니다.

karma śaktiya pradhāna karennē citta śaktiya pradhāna karenna mēka haṭagannavā. karma śaktiya venas vunot ēkayi venas ākārayaṭa parivartanaya vennē.

karma 에너지를 으뜸으로, citta 에너지를 으뜸으로 하여 이것이 생겨납니다. karma 에너지가 바뀌면 그래서 다른 모습으로 바뀌는 것입니다.

citta saktiya venas venavā citta saktiya anukūlava parivartanaya venavā. ebō parivartana kriyāva nisā ēkayi nitarama parivartanaya venavā.

citta 에너지가 바뀌면 그에 맞게 바뀝니다. 그런 바뀜의 작용 때문에 늘 바뀌는 것입니다.

parivartana kriyāvaliya pradhāna aṁgaya tamayi karma śaktiya. gonna ē karma śaktiya yam uppattiyak paṭisandi vaśayen pirit dunnaṭa patvā. ēkedī ē ākārayen kriyātmakaya mūlikana bhavāṁga kālaya kiyalā kālayak vin karana. samahara avurudu gaṇakkō ē dahas gaṇak vennat puḷuvan. avurudu dekak vennat puḷuvan māsa gānak vennat puḷuvan ē mē satvayā kiyana satva koṭasa valin mē ādha kāla anukūla ē śaktiya ēkē ara paṭisandhi kiyana avasthāvē matu karaganna śaktiya tamayi bhavānta kiyana vacanayen ēka geniyahannē.

바뀌어 가는 과정의 으뜸 요소는 karma 에너지입니다. 쌓인 그 karma 에너지가 어떤 태어남에 paṭisandhi로 이릅니다. 거기서 그렇게 작동하며 bhavaṅga 기간이라는 시간을 보냅니다. 때로는 몇 해, 몇천 해일 수도 있고, 두 해일 수도, 몇 달일 수도 있습니다. 중생이라는 무더기에서 그 기간에 맞추어 paṭisandhi 순간에 솟아난 힘을 bhavaṅga라는 말로 끌고 갑니다.

ē nisā yamkisi atdævakayaṭa pat vunāṭa passē ē paṭisandhi kiyana avasthāvēdī matu gæp karapu karma śaktiya yamtāk pavatinavada? ītākam ē kiyannā vū atvē svabhāvayen mē rūpa kāpaya vin̆dinavā.

그래서 어떤 존재(attabhāva)에 이른 뒤에는, 그 paṭisandhi 순간에 붙잡은 karma 에너지가 이어지는 동안 그 존재의 성질대로 이 rūpa 몸을 겪습니다.

væḍenavāda tiyennē ballek velā upadina karma śaktiyak velā paṭisandhiya læbuvā nam ē paṭisandhiya avasthāvēdī haṭagatta karma śaktiya balu rūpayak niṣpādanaya karana karma śaktiya.

자라나는 것일까요? 개로 태어날 karma 에너지로 paṭisandhi를 받았다면, 그 paṭisandhi 순간에 생긴 karma 에너지는 개의 형상을 만들어 내는 karma 에너지입니다.

ē karma rūpaya hæḍē mokakda? balgē rūpayen hæḍē. ē hæden haṭaganna rūpayaṭa haṭaganna hita baḷu hitak. ē baḷu hiten niṣpādanaya karannā vū rūpat balu rūpayaṭa āvika tattvaya gannavā.

그 karma rūpa의 모양은 무엇입니까? 개의 모양입니다. 그 모양으로 생긴 형상에 일어나는 마음은 개의 마음입니다. 그 개의 마음이 만들어 내는 rūpa도 개 형상에 맞는 모습을 띱니다.

mē atara puṁci puṁci parivartanaya venavā namut baḷu bava ves karanna parivartanayak ballagē hariyaṭa vennē næti nisā.

그사이에 작은 바뀜들은 있지만, 개라는 것을 바꿀 만한 바뀜은 일어나지 않기 때문입니다.

ē pravr̥kti vipākayak næ ara bhavāgiya kiyana kālaya na ballek velā lō pavatina kālaya koccarada? ē kālayaṭa gælapena śaktiyakin kriyātmaki baḍu svabhāvaya poḍi poḍi venaskam kara. baḷu venaskamma kara karā ē śaktiya ēka kriyātmaka vennē. dæn balu śarīraya venas venakoṭa ē svabhāvē ikmāva venas vennē nǣ ē bhavāṁgaya tiyenavā.

그 pavatti의 열매가 다할 때까지, 곧 bhavaṅga 기간, 개로 이어지는 기간이 얼마입니까? 그 기간에 맞는 힘으로 작동하며 개의 성질이 작은 바뀜들을 일으킵니다. 개 안에서의 바뀜을 일으키며 그 힘이 작동합니다. 개의 몸이 바뀌어도 그 성질은 바로 바뀌지 않고 bhavaṅga는 그대로 있습니다.

ē karma śaktiya mul karalā dunnaṭa passē ē karma śaktiya dunna āyuṣa tamayi ballagē āyuṣaya. ballagē kiyannē tēdenna ballagē nemeyi. baḷu athævē ālōṣa. bu kiyannē baḷu ganthayāgē āpa.

그 karma 에너지를 바탕으로 주어진 뒤, 그 karma 에너지가 준 수명이 개의 수명입니다. 개라는 것은 눈에 보이는 개가 아닙니다. 개라는 존재의 수명, 곧 개 gandhabba의 수명입니다.

ēsā baḷu gantabbayak avurudu 100k, 200k, 300k, 400k avaśya vennat puḷuvan. hæbæyi ara balu gandhabbayā hadāgannā vū bhāvitayē kanaāharin hadāganna hataraveni kala ēka apiṭa mē pēnna bala.

그런 개 gandhabba에게는 100년, 200년, 300년, 400년이 필요할 수도 있습니다. 하지만 그 개 gandhabba가 먹는 음식으로 만든 넷째 몸이 우리 눈에 보이는 것입니다.

ēka avurudu 10k 12lā bidila yanna puḷuvan. hæbæyi karma śaktiya venas karannē nætuva ara kiyannā vū bhavāngē śaktiyenma tibuṇē.

그것은 10년이나 12년이면 부서질 수 있습니다. 하지만 karma 에너지는 바뀌지 않고 그 bhavaṅga의 힘 그대로 있었습니다.

nævatat baḷu gandha abhyāvelā gihillā āyē baḷu barala gihillā āyu payak hadanavā. ēkē tava avurudu 10 kālē katāē.

다시 개 gandhabba가 가서 또 개의 태로 들어가 몸을 만듭니다. 그것도 또 10년 남짓의 이야기입니다.

ohoma ohoma avurudu 200k viha pibāla balu gandhayak āvida atda bæhu daranāvak yanakam ballek velā kaya gannavā mærenavā. āyē paḷu kayak gannā balu barakaṭa yanavā baḷu kayak hadāgannavā mærenavā. oya vidihaṭa ē kālē yanavā yam avasthāva bugandhaya kivēvē tibena karma śaktiyē āyuṣa

그렇게 그렇게 200년이 다 지나 개 gandhabba라는 존재가 다할 때까지 개로서 몸을 받고 죽습니다. 다시 개의 몸을 받으려 개의 태로 가서 개의 몸을 만들고 죽습니다. 그렇게 개 gandhabba에 있는 karma 에너지의 수명이 다할 때까지 시간이 갑니다.

vena bāhira balavat karma śaktiyak āvot ehema parivartana venavā. anna etakoṭa ehenam yutu velā parisandhayak labana avasthāvak venavā. ē parisandhiyadī āpu gati lakṣayanṭa anukūlava īḷan̆gaṭa kā īḷan̆ga atdævaṭa avaśya venavā. gantabba āvi sahita paṭighiyak labanavā. etakoṭa labannē karmaca rūpaya læbū dēṭa apimakō

다른 강한 바깥 karma 에너지가 오면 바뀜이 일어납니다. 그때 새로 paṭisandhi를 받는 순간이 옵니다. 그 paṭisandhi에서 가져온 성향에 맞추어 다음 존재가 필요해집니다. gandhabba를 지닌 paṭisandhi를 받습니다. 그때 받는 것은 kammaja rūpa가 받은 것입니다.

labannē karmaca rūpaya læbū dēṭa apimakō gihillā gihillā balan gandhayek venna ehē tiyena balal karmak āvā kiyalā ehena balu karma saktiya nidæhæilā piṭa velā balal paṭihandhiya etanin paṭan giyenavā. balal gandhapa paṭihandhiya etanin davanavā. dæn balal gandha avurudu 500k āyuṣaṇa. dæn etana paṭan yannē rūpaya balanna chandha rūpaya balalā æsuru karana yōniya balā.

그렇게 가다가 고양이 gandhabba가 될 고양이 karma가 왔다고 해 봅시다. 그러면 개의 karma 에너지가 풀려나 떠나고 거기서부터 고양이의 paṭisandhi가 시작됩니다. 고양이 gandhabba의 paṭisandhi가 거기서 시작됩니다. 이제 고양이 gandhabba의 수명이 500년이라고 합시다. 이제 거기서부터 고양이 형상을 찾고, 고양이 형상에 맞는 태를 찾아갑니다.

vīraṇa bada balulē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kaya ballayi. dæn hitanam balal kaya hæra. avurudu hatarak pahaya hatak hara dahē balalā mæranahama 10k hæṭā balalā næ mærunavā.

몸은 개입니다. 이제 고양이 몸을 생각해 보면, 네 해, 다섯 해, 일곱 해, 열 해쯤 고양이로 살다가 죽습니다.

balal gandhabbayak tava āka tiyenavānam. vena hētuvak āvē nætnam. balal gan dbayek kiyalā āyē balal barakaṭa yanavā. gihillā āya meyā balalā upadinavā. balal maslayaṭa haya karalā upadivā. ēkē āyusat ara avuruṭu hatara 10k hari gevanavā. 10 hari ēka aramaṭa hari gevanavā. gavalā hærenavā tavat ara

고양이 gandhabba에게 아직 수명이 남아 있고 다른 까닭이 오지 않았다면, 고양이 gandhabba로서 다시 고양이의 태로 갑니다. 가서 다시 고양이로 태어납니다. 고양이 살을 받아 태어납니다. 그 수명도 네 해에서 열 해쯤 보냅니다. 열 해쯤 보내고 죽습니다.

aramaṭa hari gevanavā. gavalā hærenavā tavat ara karma satyayak āvē nætnam parivartanaya karanna āyē baladdayan nidahas velā gihillā hitanam āyē særē balal vaḍagilā āyē balal kaya hadanavā. oya kiyannē masdē balal kayal priya gānak hari yanna puḷuvan bala tandayā venas vuṇē nætnam balal pratisandhiya læbū śaktiya venas vuṇē næti. upadina upadina mærena mærena gāye piṭipari san̆di labannē næ.

바꾸어 놓을 다른 karma 에너지가 오지 않았다면, 다시 풀려나 이번에도 고양이 태로 들어가 다시 고양이 몸을 만듭니다. 이렇게 살로 된 고양이 몸이 여러 번 이어질 수 있습니다. 고양이 paṭisandhi를 받은 힘이 바뀌지 않았다면, 태어나고 죽고 또 태어나고 죽어도 새 paṭisandhi를 받는 것이 아닙니다.

karma śaktiya koyingē venas velā parivartanayak karana mohotak velā nava katisaṁdiyaṭa avaśya karana śaktiya mokakda īṭa anukūla satva svabhāvayen ē gandhapa śarīrayaṭa śaktiya labanna ē rūpaya gannavā. tirūpaya. menna mē gatiruva aragena tamayi rōga satvayā ara kiyana sūkṣama kāyakava kriyātmaka vennē. karmacakāyē kāya kriyākāraya

karma 에너지가 어디선가 바뀌어 바뀜이 일어나는 순간, 새 paṭisandhi에 필요한 힘이 무엇이냐에 따라, 그에 맞는 중생의 성질로 그 gandhabba 몸이 힘을 얻으려 그 형상을 받습니다. 이 형상을 받아 그 중생이 미세한 몸으로서 작동합니다. 이것이 kammaja 몸의 작용입니다.

dæn metandi dæn balanna api ara kivva vidihaṭa karma śaktiya taniyen gaman karanna. karma śaktiya gaman karannē karma śaktiyen gaman niṣpādanaya karalā ē mokaṭa karma śaktiya kriyāviya kriyātmaka velā niṣpādanayaṭa ekatu vecca satara mahābhūta saha ē avaśya vannā vū ē mē upādāya rūpa kiyana eyin haṭagatta rūpa ekatu velā æti vennē kriyākārī kriyāvaliya

이제 여기서 보십시오. 앞서 말했듯이 karma 에너지가 홀로 나아갑니까? karma 에너지는 무언가를 만들어 내며 나아갑니다. karma 에너지의 작용이 작동하여 만들어 내는 데 더해진 네 mahābhūta와 그에 필요한 upādāya rūpa, 곧 거기서 생긴 rūpa들이 모여 하나의 작동하는 과정이 생겨납니다.

rūpayak hæṭiyaṭa pættaka innavā. ēkayi karma śaktiya matu karapu sihiyaṭa nāmayak hæṭiyaṭa pættakin innavā. vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana. rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana karma śaktiyen goḍannaka o vidihaṭa tiyenavā.

한쪽에는 rūpa로 있습니다. 그리고 karma 에너지가 일으킨 마음 쪽은 nāma로서 다른 쪽에 있습니다. vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa입니다. 이렇게 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 karma 에너지로 쌓여 있습니다.

dæn karma śaktiya taniyen enavat nemeyi. rūpa taniyen enavat nemeyi. vēdanā taniyen goḍanægenavat nemeyi.ē taṇhā mē saṁgnā saṁkhāra, viññāṇa tariyen goḍanægenavat nemeyi. onna oya hētuphala kriyāvaliyak lōka satvayā kiyalā kiyana nisā otana kotanakavat ātmīya vaśayen pavatinavā. kāratvayen hō taman tuna hæṭiyaṭa pavatvaganna puḷuvan eka kǣllakvat tarana.

karma 에너지가 홀로 오는 것도 아니고, rūpa가 홀로 오는 것도 아니며, vedanā가 홀로 쌓이는 것도, saññā·saṅkhāra·viññāṇa가 홀로 쌓이는 것도 아닙니다. 이런 원인과 결과의 과정을 세상의 중생이라고 부르기 때문에, 그 어디에도 ātma로서, 행위자로서, 또는 자기 것으로 지닐 수 있는 조각은 하나도 없습니다.

menna mē satvayen vaśayen koccara yanavā pennanat, enavā pennanat metanin ælalā rūpayakin kavadakaṭa yanavā pennat. ātmayak yanavā kiyalā ganna. oya ætta ekakvat nǣhæ kiyalā tērum gannē onna oya dharmatāvaya.

중생으로서 아무리 가는 것처럼, 오는 것처럼 보여도, 여기서 죽어 어떤 형상으로 가는 것처럼 보여도 ātma가 간다고 받아들이지 않고, 그 어느 것도 참이 아니라고 이해하는 것이 바로 이 dhammatā입니다.

onna oya hētuphala kriyāvaliya mohotak mohotak iya bhāvanā kriyātmaka vena. hētuphala kriyāvaliyak siddha vena nisā mama kiyanna hō satāgē nama kiyanna hō mohotakvat ekākāra pavatina rūpayak, vēdanāvak, saṁgnāvak, saṁkhārayak, viññāṇayak eka ekvuva yannē næti nisā. ekākāra yana rūpayak, ekākāra pavatina vēdanāvak, ekākāra pavatina saṁgnāvak. ekākāra pavatina saṁkhārayak, ekākāra pavatina viññāṇayak yam tenaka vidyāmānaya vennē nætnam eban̆du dēkaṭa ātmayak panavanna puḷuvanda kiyalayi budun vahansē ahannē.

이 원인과 결과의 과정이 순간순간 작동하기 때문에, '나'라고 부르거나 중생의 이름을 붙일 만큼 한순간이라도 그대로 머무는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 없기 때문에 — 그대로 머무는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 어디에도 드러나지 않는다면 그런 것에 ātma를 세울 수 있느냐고 부처님께서는 물으십니다.

māyā dāśanayak vaśayen yanavā pēna enavā pēna rūpaya dækalā mulāvaṭa pat vecca anna. embā ātmaya oba api dakinavā kapanna bæhæ maranna bæha. kaya mæruvat oba maranna bæhæ kiyalā mē vagē duṭṭiyakaṭa vadinna.

환영으로서 가는 것처럼, 오는 것처럼 보이는 형상을 보고 미혹되어, '오 ātma여, 우리는 너를 본다. 너는 벨 수도 죽일 수도 없다. 몸을 죽여도 너는 죽일 수 없다'와 같은 견해에 빠집니다.

ēgollō ātmaya kivvē mokakda onna oya sūkṣama kāyika kriyāvaliya tuḷin metanin maraha mærennē nætuva yanakoṭa pēna ē koṭasa mokakda kiyalā tōraganna bæri nisā ēka ātmaya kiyalā dr̥ṣṭiyakaṭa bæt. anna ē rūpaya mē makdaya kaya ætulaṭa tiyenavā kiyalā dr̥ṣṭiyakaṭa bævā. menna mē dr̥ṣṭiya nisā ātmavādayak honæguṇē.

그들이 ātma라고 한 것은 무엇입니까? 그 미세한 몸의 과정을 통해 여기서 죽어도 죽지 않고 가는 것처럼 보이는 부분이 무엇인지 가려내지 못해서 그것을 ātma라는 견해에 빠졌습니다. 그 형상이 이 살로 된 몸 안에 있다는 견해에 빠졌습니다. 이 견해 때문에 ātma 교설이 생겨났습니다.

mē ātmavādaya hoyanna bæ anāvaraṇa gnānayadī budupiyāṇan vahansē perunnē. menna mē ātma vaśayen lōkayā gattē. mē mohotak pāsā vidi gevili gevili yali hētuphala vaśayen goḍanægena mē kriyādhāmaya horaganna bæluvanēda ekak vaśayen aragena nomærena ātmayak tiyenavā kiyalā gattē kiyalā budurajāṇan vahansē dækkā. dækalā tamayi pinvannē

부처님께서는 걸림 없는 앎으로 이 ātma를 찾을 수 없음을 보여 주셨습니다. 세상 사람들은 이것을 ātma로 받아들였습니다. 순간순간 닳고 닳아 다시 원인과 결과로 쌓이는 이 작용의 흐름을 가려내지 못하고 하나로 받아들여 죽지 않는 ātma가 있다고 여겼음을 부처님께서 보셨습니다.

vahansē dækkā. dækalā tamayi pinvannē lōkayā eyā mulāvaṭa pat velā mēkaṭa ātmaya tiyenavā. anna ē mulā hatana pudgalayāgē mulāven bæhæganna. ātmaya kiyalā kiyannē mulā mē kriyāvaliya yana kriyāvaliya pēna hæṭi ætta. namut o kriyāvaliya tuḷa tiyennē menna mokada? hētuphala kriyāvaliyak ōkagē ātmayak nǣhæ kiyalā balāganna kiyalā dænaganna kiyalā hētuphala vigrahaya budurajāṇan vahansē dunnahama pudgalayā ātma dr̥ṣṭiya athæriyāgiyā. tērum gatta menna mēkayi ātma dr̥ṣṭiya athærapu kramaya.

보시고 나서, '공덕 있는 이들이여, 세상은 미혹되어 여기에 ātma가 있다고 여긴다. 그 미혹에서 벗어나라. ātma라는 것은 미혹이다. 이 과정이 그렇게 보이는 것은 참이다. 하지만 그 과정 안에 무엇이 있는가? 원인과 결과의 과정이며 거기에 ātma는 없다는 것을 보고 알라' 하시며 원인과 결과의 풀이를 주시자 사람들은 ātma 견해를 버렸습니다. 이것을 이해한 것이 ātma 견해를 버린 방법입니다.

yaṭa etakoṭa dæn mēkē pēnavā karma śaktiya mē dē bhavayen yanavā kiyannē bhaven bhavayaṭa karma śaktiya kriyātmaka venavā karma śaktiya pradhānayi. pradhāna karma śaktiya rūpa vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa oya kramaya mē goḍanægamē. væḍa karana væḍiyada kiyanavā satvayā sasaṭa særi saraṇā vidyā manasatvaya saṭa særa saraṇā pēnavā kiyalā. menna mēkayi kāraṇaya.

이제 여기서 보입니다. karma 에너지가 존재에서 존재로 간다는 것은 bhava에서 bhava로 karma 에너지가 작동한다는 뜻이며, karma 에너지가 으뜸입니다. 으뜸인 karma 에너지로 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 이렇게 쌓입니다. 이 작용을 두고 중생이 saṃsāra를 떠돈다, 떠도는 것처럼 보인다고 말합니다. 이것이 요점입니다.

dæn oya ṭika tērum giyā nam mē ātma dr̥ṣṭiya metana ivarayi. paṁcaskandhaya piḷiban̆da tibicca ātma dr̥ṣṭiya metana videnavā. metanama sōtāpanna.

이것을 이해했다면 ātma 견해는 여기서 끝납니다. pañcakkhandha에 대한 ātma 견해가 여기서 부서집니다. 바로 여기서 sotāpanna입니다.

ātma dr̥ṭṭhiya nætnam sakkhā diṭṭhiya ivara. mēkē mē kaya tuḷa mē rūpa tuḷa vēdanā tuḷa saṁgnā tuḷa saṁkhāra tuḷa viññāṇa tuḷa kæmatikin pavatvanna puḷuvan ekak sadāka pavat vena ekak metana nǣha nēda kiyalā hitan dakilā ivarayi oya ṭika dækkanna. ehenam vīsa vividha sakkāya viṣiya kiyana eka vidalā ivarayi tēre. oya poḍḍa hariyen gnānaya dækkana tērum gattā. ehenam

ātma 견해, 곧 sakkāya-diṭṭhi가 끝납니다. 이 몸 안에, rūpa·vedanā·saññā·saṅkhāra·viññāṇa 안에 마음대로 지닐 수 있는 것, 영원히 이어지는 것은 여기에 없다는 것을 마음으로 보았다면, 그것을 보았다면 스무 가지 sakkāya-diṭṭhi가 부서진 것입니다. 이 작은 것을 제대로 앎으로 보고 이해한 것입니다.

hariyen gnānaya dækkana tērum gattā. ehenam eyā hæra satvayek innavada satvayek āvada satvayek yanavada? satvaya giyā mokak kiyā satvayek gicaṭayi yanna hō inna hō enna hō

그렇다면 그것 말고 중생이 있습니까? 중생이 왔습니까? 중생이 갑니까? 가거나 머물거나 오는 중생이 있습니까?

ehenam mē satvayā pēna māyāva næāva tiyenavā. ē māyāva tamayi yanavā pēnnē, innavā pēnnē enavā pēnnē. enavā pēna innavā pēnna yanavā pēna māyāva nættē næ. ēka ehemama tiyenavā. ē māyāva satvayaka ātmayak kiyalā gatta mulāva tamayi budurajāṇan vahansē pennavat karanna kiyalā. ēka ivat karaganna svāmīn tamayi pinvennē. oya satvayek hæṭiyaṭa enavā pēnnē, innavā pēnnē, yanavā pēnnē.

그렇다고 중생으로 보이는 환영이 사라진 것은 아닙니다. 그 환영이 가는 것으로, 머무는 것으로, 오는 것으로 보입니다. 오고 머물고 가는 것으로 보이는 환영은 사라지지 않고 그대로 있습니다. 부처님께서 없애라고 하신 것은 그 환영을 중생의 ātma로 받아들인 미혹입니다. 공덕 있는 이들이여, 없애야 할 것은 그것입니다. 중생으로 오고 머물고 가는 것처럼 보이는 것은,

menna mē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana menna mē mohotak pāsā hētuphala śaktiyak vaśayen karma śaktiyak goḍanægalā siddha śaktiya goḍanægalā ēken haṭaganna rūpa, sahitava bāhira lōkayē rūpayan ekatu karalā hitan hadāganna. goḍanægāganna mē rūpaskandhaya rūpaskandhayaṭa sambandha koṭasa. ē hētuven haṭaganna sparśa vēdanā adhī vannāvū koṭasa valin haṭaganna vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana ē samaharama doraṭanægena koṭasayi. mohota pāsā parivartanaya yannā vū kriyādhāma oya pēna satvayā hæṭiyaṭa pēnavā.

바로 이 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa입니다. 순간순간 원인과 결과의 힘으로 karma 에너지가 쌓이고 citta 에너지가 쌓여, 거기서 생긴 rūpa에 바깥 세상의 rūpa를 보태어 마음이 지어낸 rūpakkhandha, 곧 rūpakkhandha에 속한 부분, 그리고 그것 때문에 phassa를 비롯한 것들에서 생기는 vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 함께 쌓이는 부분입니다. 순간순간 바뀌어 가는 이 작용의 흐름이 중생으로 보입니다.

pēna eka næhæ kivvēnē. pēna eka pennalā dunnā mokakda kiyalā dæn ōka tōraganna bæruva satvayek yanavā kivvot ātma dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā meten ekkenek innavā kivvot dhātma dr̥ṭiyaṭa væṭenavā mē ādī vaśayen mēka vigraha karaganna bæruvayi tiyennē. innavā penunot dhātmiyaṭa væṭennē næ.

보이는 것이 없다고 하지 않았습니다. 보이는 것이 무엇인지 보여 드렸습니다. 이것을 가려내지 못한 채 중생이 간다고 하면 ātma 견해에 빠지고, 여기 누군가 있다고 하면 ātma 견해에 빠집니다. 이렇게 되는 것은 이것을 풀어 보지 못했기 때문입니다. 있는 것처럼 보인다고 해서 ātma 견해에 빠지는 것은 아닙니다.

gini penilā karakōnaṭa gini valallā pēnavā. api gini valallā tiyenavā kiyalā dr̥ṭṭiyaṭa væenada gini peillā karakōnakoṭa gini valalā pēnakoṭa gini penillakōnakoṭa gini valalllalā pēnavā. dæn api otana ginivalalā kiyanavā kiyalama niṣpā nigamanayak karanavada?

불붙은 막대를 돌리면 불 고리가 보입니다. 우리가 불 고리가 있다는 견해에 빠집니까? 불붙은 막대를 돌릴 때 불 고리가 보입니다. 그렇다고 우리가 거기에 불 고리가 있다고 결론을 내립니까?

api dannavā gini penaṭa karakōnaṭa menna māyā dāsanayak goḍanægi. ē māyā dāsanaya ginivamak hæṭiyaṭa pēnavā. vinivarak hæṭiyaṭa pēnavā. ehenam pēnē vinīvaral nǣ kiyalā hō tiyenavā kiyalā tamayi nidayanayaṭa bahinna puḷuvan.

우리는 불붙은 막대를 돌리니 환영이 생겨났다는 것을 압니다. 그 환영이 불 고리로 보입니다. 그렇다면 보이는 불 고리가 없다거나 있다고 결론을 내릴 수 있습니까?

æna nigamanayaṭa bahinnē ātma dr̥ṣṭiya mul karagena æti deyak mun karagena ēka næti vuṇā æti vuṇā kiyana eka ōn ekak æti vuṇā ō ekak næti vuṇā kiyalā ōkaṭa badinna. metana siddha vuṇē gini penila kærakīmē kriyā dāna nisā matuvaṭa māyā darśanayak ginivāralā vāgē penunē. api æta næta kiyana dekaṭa vahinna nætuva va gini penenna kæragīmen ginival valama næmatika vidyāmānava penunā.

결론을 내리는 것은 ātma 견해를 바탕으로, 있는 무언가를 바탕으로 그것이 사라졌다, 생겼다, 하나가 생겼다, 하나가 사라졌다 하며 거기에 매이는 것입니다. 여기서 일어난 것은 불붙은 막대가 도는 작용 때문에 불 고리 같은 환영이 보인 것입니다. 있다·없다 둘에 빠지지 않고 보면, 불붙은 막대가 돌아서 불 고리라는 것이 드러나 보였습니다.

penicca eka nǣ kivvē næ. hæbæyi penunē ættak nemeyi penunē menna mē māyāvayi kiyannē nivaṇaya kaḷē. dæn anna sækæ.

보인 것이 없다고 하지 않았습니다. 하지만 보인 것은 참이 아니며, 보인 것은 이 환영이라고 판단한 것입니다. 이제 의심이 —

satvayā apiva sækaya ivarannavā. oya vidiha dækka ara karannē næ ara gini gini pelakanna ginivaralanna pēnavā vāgē ara karma śaktiya vēgaya kriyātmaka venā rūpa niṣpādanaya karalā bāhira rūpayaṭa venna yannā vū mē rūpa vēdanā saṁgnā saṁkhāra viññāṇa kiyana mē kriyādhāmaya kriyāvaliya māyā darśanayak vaśayen pēnavā satvayek innavā, satvayek yanavā satvayek enavā oyāgē pasa. hæbæyi māyā darśanaya dækka paliyaṭa māyā darśanaya tiyenavā kiyalā binnet næhæ.

중생에 대한 의심을 끝냅니다. 그렇게 보면, 불붙은 막대를 돌리면 불 고리가 보이듯이, karma 에너지의 기세가 작동하여 rūpa를 만들어 내고 바깥 rūpa와 어우러지는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 이 작용의 흐름이 환영으로서 중생이 있다, 중생이 간다, 중생이 온다고 보입니다. 하지만 환영을 보았다고 해서 환영이 실제로 있다고 하지도 않고,

māyā darśanaya nǣha kiyannē. satvayek æta kiyannet nǣhæ satvayek næta kiyannet næ. vidyāmāna venavā menna mē vidihaṭa menna mē hētuphala kriyādhāmaya nisā kiyā dænagattaya ætta dæk.

환영이 없다고 하지도 않습니다. 중생이 있다고도, 중생이 없다고도 하지 않습니다. 이 원인과 결과의 흐름 때문에 이렇게 드러나 보인다고 아는 것이 참을 본 것입니다.

ehenam æta kiyana ekayi næta kiyana ekayi anta deka anta deka atæælā satya mādhyayak tiyenavā. hētuphala nirpāṇa vena kramayak menna vidyā satvayā vidyāmānaya vena kramaya ōka dækkaṭa passē eyā dænagannavā.

그러니 '있다'와 '없다'는 두 극단이며, 두 극단을 버린 참된 가운데 길이 있습니다. 원인과 결과가 짜이는 방식, 중생이 드러나 보이는 방식을 본 뒤에 그는 압니다.

api meccarakam dr̥ṣṭiyakin hilā hiṭiyā satvayek innavā satvayek koyin hari mehāṭa enavā satvayek metanin kohāṭa hari yanavā kiyalā.

우리는 지금껏 중생이 있다, 중생이 어딘가에서 이리로 온다, 중생이 여기서 어딘가로 간다는 견해에 매여 있었다는 것을요.

ē mē māyā dārśanaya hiṭiyēma pēruṇā. dænut pēnavā. hæbæyi pēnnē māyā darśanayak misak ena satvayakavat, inna satvayakavat, yana satvayakat nemeyi. ena satvayak pēnavā māyā darśanayak vaśayen, inna satvayak pēnavā māyā darśanayak vaśayen yana satvayak pēnavā māyā darśanayak vaśayen. onna oya penīma siddha vennē mokak nisāda? menna mē hētuphala kriyāvaliya nisayi kiyalā tērum gatta davasa

이 환영은 내내 보였고 지금도 보입니다. 하지만 보이는 것은 환영일 뿐, 오는 중생도 머무는 중생도 가는 중생도 아닙니다. 오는 중생이 환영으로 보이고, 머무는 중생이 환영으로 보이고, 가는 중생이 환영으로 보입니다. 그렇게 보이는 것은 무엇 때문입니까? 이 원인과 결과의 과정 때문이라고 이해한 날,

kriyāvaliya nisayi kiyalā tērum gatta davasa paṭicca samuppādayen tērum gattā sæka æralā yathānā. satvayā kiyannē kavuda? satvayā

paṭicca-samuppāda를 통해 의심을 벗고 있는 그대로 이해한 것입니다. 중생이란 누구입니까?

kiyannē kebala vidyāmānaya venasa vidyāmānaya vena sukala atta piyanna. anna ēka tērum gatta davasaṭa pama.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

īṭa passē kavuruvat ævu satvayek mehāṭa āvā. āvādi venavā. māyā darśanaya harema vennē nǣhæ. ē māyā darśanayen tamayi pēnnē. enavama pēnnē. ēka āvatanayen marā

그 뒤로는 누군가 중생이 이리로 왔다고 해도 환영이 사라지는 것은 아닙니다. 그 환영으로 보이는 것이고, 오는 것으로 보이는 것입니다.

pēnnē. enavama pēnnē. ēka āvatanayen marā menna menna sūkṣama kayakaṭa pat vunā menna mē vidiyahaṭa ævidilā menna mē vidiṭa batanakin gattā ēka pennunā. hæbæyi enavā dækkē venavā dækket māyā darśanayet kriyākāra api denniṭa ehena.

저기서 죽어 미세한 몸이 되어 이렇게 떠돌다가 이렇게 몸을 받았다는 것이 보였습니다. 하지만 오는 것을 본 것도, 되는 것을 본 것도 환영의 작용입니다.

goruvakut nemeyi. ehe sihiyak siddha vunā. gini penila karako ginivalalā hædunālā penunā.

거짓도 아닙니다. 거기서 무언가가 일어났습니다. 불붙은 막대가 돌아 불 고리가 생겨 보였습니다.

vinivalalā hædunā ākāraya boruvak nemeyi. ēka srā hesi balanna dānnā vidyāmāna vunē māyā darśanaya menna mevæni satvayā kiyalā vidyāmāna vennē meban māyā darśanayak kiyalā tērum gattana mē satvayā māyā darśanaya vidyānaya vennē menna mē hētuphala kriyāvaliya hētuva hētuphala kriyā vana nisayi ēka tērum gannat davasaṭa ātmr̥ṣṭiyak ivanā mē tuḷa rūpaya tuḷa vēdanāva tuḷa saṁgnāva tuḷa saṁkhāraya tuḷa viññāṇaya tuḷa ātmayak tiyenavā kiyana dr̥ṭṭiya ivarak oya dr̥ṣṭiya evurunā nam saṭṭāya diṭṭhiya ivaranna.

불 고리가 생긴 방식은 거짓이 아닙니다. 드러나 보인 것은 환영입니다. 중생으로 드러나는 것이 이런 환영이라고 이해하고, 이 중생이라는 환영이 드러나는 것은 원인과 결과의 과정 때문이라고 이해한 날, ātma 견해가 끝납니다. rūpa 안에, vedanā 안에, saññā 안에, saṅkhāra 안에, viññāṇa 안에 ātma가 있다는 견해가 끝납니다. 그 견해가 끝났다면 sakkāya-diṭṭhi가 끝난 것입니다.

satvayāya āśaya erunā nam satvayek innavā kiyanna sækaya ivarayi. ehena kavuru kotala kavuru vennada balāporottu okkoma ivaranna. mē māyā dāśanayak api nam māyā dāśanaya ekak vakayen aragena mama venna hadanavā.

중생에 대한 의심이 끝났다면 중생이 있다는 의심도 끝납니다. 그러면 누가 어디서 누가 되겠다는 바람도 모두 끝납니다. 이것은 환영인데 우리는 그 환영을 하나로 받아들여 '나'가 되려고 합니다.

mamen kuranavā. menna mē māyā dharmaya mama kiyannā vū saṁgnāven aran tiyenavā. tērum ganna bæri.

'나'를 지어냅니다. 이 환영의 dhamma를 '나'라는 saññā로 받아들여 놓았습니다. 이해하지 못한 것입니다.

mayanna kiyalā īḷan̆ga mayanna kiyana ekan ekākārava nopadina mē kriyādhānaya tuḷa mama kiyanaekan ekākārava nopiṭanavā nam mama mokēda mama kivvē? māyā dharmaya pēna vacanaya pennanna tava vacanayak næ mama kiyalā bhāvitā karana.

'나'라고 부르는 것이 한결같이 이어지지 않는 이 작용의 흐름 안에서, '나'라는 것이 한결같이 머물지 않는다면 나는 무엇을 '나'라고 했습니까? 이 환영의 dhamma를 가리킬 다른 말이 없어서 '나'라고 씁니다.

hæbæyi ēka vacanayakaṭa bhāvitā karana lōka sammataya bhāvitā karanavā misak mama kivvē menna mē māyā darśanayayi kiyalā dækagena kenā tavat mama hoyanna ituru vennē næha. mama yana ātma dr̥ṣṭiyak ohuṭa næhæ.

하지만 그것은 말로 쓰는 세상의 약속을 쓰는 것일 뿐, '나'라고 한 것이 이 환영이라고 본 사람에게는 더 찾을 '나'가 남지 않습니다. 그에게는 '나'라는 ātma 견해가 없습니다.

pūrṇa karagattot mama yana asmīmānayakut obaṭa næha. lōka sammataya katā karana vacanayak vaśayen māva upādanaya vaśayen katā karanavā. ē dravyatana ambat valin katā karanavā. namut ebandha davyayak dæn digā dækuvot ehema māyā karnaya tamayi vidyāennē menna mē krama katāvak lōkayak dækalā ivarak. ehenam eyāṭa harak ælenna ekak bæn̆denna ekak lōke næ māyā darśanaya māyā darśanayaṭa dækara velā. menna arihatun vahansēgē antima darśanaya.

그것을 다 이루면 '나'라는 asmimāna도 없습니다. 세상의 약속으로 쓰는 말로서 '나'를 말하고, 관습의 말로 이야기합니다. 하지만 그런 실체를 깊이 들여다보면 드러나는 것은 환영뿐이며, 세상을 이 과정으로 보아 마쳤습니다. 그러면 그에게는 세상에 들러붙을 것도 묶일 것도 없습니다. 환영을 환영으로 보았습니다. 이것이 arahant의 마지막 봄입니다.

itin mēka tērum gannakan apiṭa puḷuvan kamak næhæ. mē ātma dr̥ṣṭiyē tiyenakan mē praśnaya gælennada bæ.

이것을 이해하기 전까지 우리는 어쩔 수 없습니다. 이 ātma 견해에 있는 동안은 이 문제를 풀 수 없습니다.

yanavā pēnot tātmayak tiyenavā kiyalā piḷiganna venavā. nǣ kivvot tātmayak næhæ kiyalā piḷiganna venavā mē ādī vaśayen kiyavāda karanavā nisā. mēkē yathārthaya dækganna bæri nisā pudgalayō otana sævata venavā. ehaka pēna tiyena vidyāmāna māyā dāsana śramaṇa raṭāva tamayi lōkē tiyennē. satvayā kiyannē.

가는 것으로 보이면 ātma가 있다고 받아들여야 하고, 없다고 하면 ātma가 없다고 받아들여야 하는 식으로 논쟁을 벌이기 때문입니다. 그 실상을 보지 못해 사람들은 거기에 갇힙니다. 세상에 있는 것은 드러나 보이는 환영의 흐름이며, 그것이 중생입니다.

ē māyāsana raṭāva tiyena tākkal satvayā vidyāmānayi lōkē vidyāmāna. ē vena goḍaganavā. ē ēka ē kālaṭa ē śaktiyaṭa ēka gevilā yanavā śaktiya væya venavā. ēka midiyanakoṭa viyaduva nirmāṇa karana nisā śaktiya yannē nægiē.

그 환영의 흐름이 있는 동안 중생이 드러나고 세상이 드러납니다. 그것이 쌓이고, 그 기간 그 힘만큼 닳아 가며 힘이 쓰입니다. 그것이 다할 때 avijjā가 새로 지어내니 힘이 다하지 않습니다.

goraṇærena sākal satvayā avidyāva māḷa venavā lōkē vidyamānavā. yamtā dāsi yamkisi oya hatvē oya yathābhōdhaya dænagena chanda rāgaya doru karanna. rūpa kerehi, vēdanā kerehi, saṁgnā kerehi, saṁgnā saṁkhāra kerī, viññāṇa kerehi ātma dr̥ttiya bidæhæralā īṭa passē mēkē allanna deyak næhæ vaṭinā deyak næhæ. ælum kaḷē mulāvakaṭa gæṭunē mulāvaka ṭika tērum gatta ē dharmatāvaya tērum gat ara ælīmayi gæṭīmayi deka saṁsin̆dilā giyānam.

쌓이는 동안 중생은 avijjā에 미혹되어 있고 세상이 드러납니다. 언젠가 누군가 이 있는 그대로의 깨달음을 알아 chanda-rāga를 없애고, rūpa에 대한, vedanā에 대한, saññā에 대한, saṅkhāra에 대한, viññāṇa에 대한 ātma 견해를 부순 뒤에는 여기에 붙잡을 것도 값진 것도 없습니다. 들러붙은 것도 미혹이고 맞부딪친 것도 미혹이었음을 이해하여 그 dhammatā를 알고, 들러붙음과 맞부딪침 둘이 가라앉았다면,

ohuṭa nævata vatāvak ælīmaṭa gæṭīmaṭa mudāvaṭa hiṭuna kara ivara vunā nam vipākaskandhayaṭa issellā goḍanaga vipākaskandhaya māyā darśanaya matu kararamin yayi ēka tiyenavā. ēka yaḷi idiriyaṭa māyā darśanaya goḍana śaktiya matu karana. avidyāva unā vidiyanam ē avasānayē ē atdævēṇaya

그에게 다시 들러붙고 맞부딪치고 미혹될 일이 끝났다면, 그 전에 쌓인 vipāka-khandha는 환영을 드러내며 이어지고, 그대로 있습니다. 그것이 다시 앞으로 환영을 쌓는 힘을 내지는 않습니다. avijjā가 없어졌다면 그 존재가 끝날 때,

ē antima dē ēkē avasānayen passē nævata sasara gamanakaṭa rūpaskandhayak, vēdanā skandhayak, saṁgnā skandhayak, saṁkhāra skandhayak, viññāṇa skandhayak goḍannagena karma śaktiyak etana kriyātmaka novuṇa nisā gamana etanin avasānayi. menna gamanaṭa avasānaya sasara gamanakaṭa avasānaya arihat labannē.

그 마지막이 끝난 뒤에는 다시 saṃsāra 여정을 위해 rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, viññāṇakkhandha를 쌓는 karma 에너지가 거기서 작동하지 않으므로 여정은 거기서 끝납니다. 이것이 여정의 끝, saṃsāra 여정의 끝이며 arahant가 얻는 것입니다.

dæn oya ṭika tērum giyā nam hariyaṭa dæn mē praśnaṭa uttaraya hambavelā tiyennē. karma śaktiya nam dæn api dæna karma śaktiya nam kiyannē karma śaktiya vitarak nemeyi. karma śaktiya kriyātmaka karana ākāraya api dæn vigraha karā. ehenam sara sasara gamana kiyannē rūpaya nam kiyannat bæhæ. vēdanāva nam kiyannat bæhæ. saṁgnāva nam kiyannat bæhæ. saṁkhāra nam kiyatiya kiyannat bæhæ. viññāṇa nam kiyatiya kiyannat bæhæ. goḍanægena karma śaktiya nam kiyannat bæha.

이것을 이해했다면 이제 이 물음의 답을 제대로 얻은 것입니다. karma 에너지라고 할 때 그것은 karma 에너지만이 아닙니다. 우리는 karma 에너지가 작동하는 방식을 풀어 보았습니다. 그러니 saṃsāra 여정을 rūpa라고도, vedanā라고도, saññā라고도, saṅkhāra라고도, viññāṇa라고도, 쌓이는 karma 에너지라고도 할 수 없습니다.

oya okkōma kriyātmaka vena podiyak oya podiyē māyā darśanaya tamayi rūpayak hæṭiyaṭa pēnnē, vēdanāvak hæṭiyaṭa dænennē, saṁgnāvak hæṭiyaṭa dænennē, saṁkhārayak hæṭiyaṭa dænennē viññāṇayak hæṭiyaṭa dænennē. yanavā pēnnē, enavā pēnnē, kanavā pēnnē, bonavā pennē, kaṭjanavā pēnnē satvayek innavā kiyalā pēnnē lōkayak tiyenavā kiyalā pennē onna oya tēru

그 모두가 작동하는 한 꾸러미입니다. 그 꾸러미의 환영이 rūpa로 보이고, vedanā로, saññā로, saṅkhāra로, viññāṇa로 느껴집니다. 가는 것으로, 오는 것으로, 먹는 것으로, 마시는 것으로 보이고, 중생이 있다고, 세상이 있다고 보이는 것이 바로 그것입니다.

lōka hæṭiyaṭa tērum gattā nam ātma dr̥ṣṭiyat tērayi vicikiccāvat tērayi. vr̥ta parāmartayen allaganna ekak hoyanavā nam mē pævætma tuḷa ēkat ivarayi. ehenam sakkāya vicīvī ṭika dīgapata paralā bedunā nam oya ṭika ahanakoṭa tamayi dharma śravaṇaya sōtāpanna phalaya læbenavā. lōkaṭa tērum gatta nam ē puncilā ē ehāṭa mē sasara gamana āye geniyanna bæhæ væḍidura. dharmaya dækalā ivarayiō paṭicca

세상을 그렇게 이해했다면 ātma 견해도 풀리고 vicikicchā도 풀립니다. sīlabbata-parāmāsa로 이 존재 안에서 붙잡을 것을 찾는 일도 끝납니다. sakkāya-diṭṭhi, vicikicchā, sīlabbata-parāmāsa가 부서졌다면, 이것을 듣는 가운데 dhamma를 들음으로써 sotāpanna의 열매를 얻습니다. 세상을 이해했다면 그 너머로 이 saṃsāra 여정을 더 멀리 끌고 갈 수 없습니다. dhamma를 본 것입니다.

væḍidura. dharmaya dækalā ivarayiō paṭicca samuppādaṁ passati sōmaṁ passati kiyana eka ahaganna. idan paccētā paṭicca samuppādaya പിlā sækaya æti vunā ōka mē mē mohotē paṭicca samuppādaya kriyāvaliya tuḷin haṭaganna menna mē rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa goḍanægi. mēka mē tērum gatta nam anna etana mē mē mohotē haṭagannē satvayek pudgalayek kiyana mē dukṭṭhiyen aragatta māyāvak misak mē goḍanæginnē menna mē śramaya tayi kiyalā tērum gattā nam paṭicca samupālaya tuḷin daham tēruk. edāsa ātmr̥ttiya.

'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati'라는 말씀을 들어 보십시오. paṭicca-samuppāda에 대해 의심이 생겼다면, 바로 이 순간 paṭicca-samuppāda의 과정을 통해 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 쌓인다는 것을 이해하고, 이 순간 생겨나는 것은 중생이니 사람이니 하는 잘못된 견해로 받아들인 환영일 뿐, 쌓이는 것은 이 과정이라고 이해했다면 paṭicca-samuppāda를 통해 dhamma를 이해한 것입니다. 그날 ātma 견해가 끝납니다.

onna væḍiya karagatta nam saṁyōjana tunak bidahæralā dharma śravaṇaya karana velāvē matu karagatta daham śravaṇayen tirinuvanin menehi karalā vaṭahāgata novana tuḷin dr̥ṣṭiya atæralā dæmmaṭa damannaṭa puḷuvan venavā. mēka nikan darśanaya pahātana darśanayen pahakama damanna. sakkāya diṭṭhi, vitiricchā kīlapata paramāta kiyana mē saṁyōjana tuḷa daham avabōdhaya pahakara dāna eka. onna oya ṭika vunā nam eyāṭa kiyanavā sōvān vuṇā. sōtāpannaya. ō ahakala hæma vena mona kramaya kima sōtāpannayek venna bæhæ. oya dharmaya avabōdhaya inna ōnē.

그것을 이루었다면 세 가지 saṃyojana를 부수어, dhamma를 듣는 동안 일어난 들음으로 yoniso manasikāra를 하여 이해함으로써 견해를 버릴 수 있게 됩니다. 이것은 봄으로써 버리는 것(dassana-pahātabba)입니다. sakkāya-diṭṭhi, vicikicchā, sīlabbata-parāmāsa라는 saṃyojana들을 dhamma의 깨달음으로 버리는 것입니다. 그것이 이루어지면 그를 sotāpanna가 되었다고 합니다. 이것을 듣지 않고 다른 어떤 방법으로도 sotāpanna가 될 수 없습니다. 이 dhamma를 깨달아야 합니다.

maraṇayadī śarīrayen sūkṣama chēgaya yanuven yamak gaman karana bava pævata.

(물음) 죽을 때 몸에서 미세한 기운 같은 무언가가 나아간다고 하는데요.

dæn etakoṭa ē īḷan̆ga bhavaya karā yanna. dæn passē uttaraya hambelā næddē? dæn uttaraya hambā. yana hiṭiya dæn kivvanē. ē utra dæmē bhavaya karā yannēda noyannēda kiyana eka dæn ahanavā. dæn yana noyana kiyana praśna dekama atælā yana hæṭiyaṭat pēnavā. noyana hæṭiyaṭa nemeyi. yana hæṭiyaṭa pēnnē menna mē māyā darśanaya giya ekē tiyenavada eken karanna puḷuvanda? ātma dr̥ṣṭiya nakan giya eka gæna hitana.

그러면 그것이 다음 존재로 가느냐는 것이지요. 이제 답을 얻지 않았습니까? 이제 답을 얻었습니다. 가는 것, 머무는 것을 이미 말했습니다. 다음 bhava로 가느냐 안 가느냐를 지금 묻는 것입니다. 이제 간다·안 간다 두 물음을 다 버리면, 가는 것으로 보이기는 합니다. 가는 것으로 보이는 것은 이 환영입니다. 간 것에 무엇이 있어 그것으로 무엇을 할 수 있습니까? 간 것을 두고 생각하는 것은 ātma 견해가 있는 동안뿐입니다.

giyē kriyākārī kriyādhāmayak tuḷa goḍanægicca māyā hā dāśanayak pēnavā giyaāvāga ē māyā darśanaya pēnavāma. ēka boruvaknē. divæsin boruvak pēnavā yanna. metana malā tavanna bussala haṭiyakin giyā maga giyā ehari tænavā āyē gæm̆bagena giyā. divæsin bæluvat ōka pēnavā.

간 것은 작동하는 흐름 안에서 쌓인 환영이며, 가고 오는 것으로 보입니다. 그 환영은 보이기는 하지만 참이 아닙니다. 하늘 눈으로도 그 거짓이 가는 것이 보입니다. 여기서 죽어 거품 같은 모습으로 길을 따라가서 저기 태에 다시 들어갔다 — 하늘 눈으로 보아도 그것이 보입니다.

satyayek mælā yana hæṭi. inna hæṭi pēnavā etana hi mas æhæṭa pēnavā inna hæṭi upanna pāri

중생이 죽어 가는 모습, 머무는 모습이 보이고, 거기서 살로 된 눈으로도 머무는 모습, 태어나는 모습이 보입니다.

pēnāṭa enna ekek innavā kiyannē nigamanaya karannē ātma dr̥ṣṭiya inna eka innē nǣ kivvot nǣ kiyanna puḷuvan kamak næhæ māyā dharmaya vidyā mānu. dæn æta nægi deka ayin karalā hētuphara dakinna ōnē. etakoṭa dakinavā ætagena ægaṭa mayina kramayak næti menna vidyāmānaya māyāva hædenavā menna mē krama katāva. yam dāsika avidyāven tr̥ṣṇāven goḍanna krama katāvak nisak.

보인다고 해서 오는 누군가가 있다고 결론짓는 것은 ātma 견해입니다. 있는 것이 없다고 하면, 없다고 할 수도 없습니다. 환영의 dhamma가 드러나 보입니다. 이제 있다·없다 둘을 치우고 원인과 결과를 보아야 합니다. 그러면 있음으로 잴 방법이 없다는 것, 이렇게 드러나는 환영이 생기는 것이 이 과정이라는 것을 봅니다. avijjā와 taṇhā로 쌓이는 과정 때문입니다.

avidyāvayi tr̥ṣṇāvayi yam davasaka yathāpōdhayen duru kaḷā nam mē vidyāmānaya māyā darśana krama hatā niṣpādanaya karana væḍapi pirivalē mula ivarak. ehenam nævata vara eyāṭa darśanaya kriyātmaka karanna ehemanam ē kriyādhāmaya etanin nævata vuṇā. dæn giyē ekkō hiṭapu eka mokada vunē kiyalā praśnayak tiyenavā. iduranadi

언젠가 avijjā와 taṇhā를 있는 그대로의 깨달음으로 없앴다면, 이 드러나는 환영의 과정을 만들어 내는 짜임의 뿌리가 끝납니다. 그러면 그에게 다시 그 환영을 작동시킬 작용의 흐름이 거기서 멈춘 것입니다. 이제 간 것, 또는 머물던 것이 어떻게 되었느냐는 물음이 있습니다.

dara ṭika dālā gini merevvaṭa passē gindara pattu vuṇā. dara ṭika in̆dana ivarayi. gindara ivuṇā. dæn pat veccaka in̆dalā kohenda giya kiyalā hiṭa harida

땔나무를 넣고 불을 붙이면 불이 탑니다. 땔나무라는 연료가 다합니다. 불이 꺼졌습니다. 이제 타던 것이 어디로 갔느냐고 묻는 것이 맞습니까?

tibuṇa gin̆dalā pin kiyemana etakoṭa harida

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dara kǣllē aru velā diṭ indra śaktiya pæyak pat venna tiyenavā nam paḷaveni pæyē paḷaveni vināḍiyaṭa ē tibicca indana satiya 61k kiyevuṇā. deveni vinadiya 60 deveni koṭasak kiyavuṇā. tunveni viñya pat venannaṭa ē 63 tunveni koṭasak kiyavuṇā. hataraveni jariya pat venahataveni koṭasak gē. oya dēṭa gihillā gihillā 60veni viriya pat karanakoṭa 60veni koṭasak gihillā īgaṭa passē nandana ivarannā.

땔나무 속 연료의 힘이 한 시간을 탈 만큼이라면, 첫 시간의 첫 1분에 그 연료의 60분의 1이 쓰였습니다. 둘째 1분에 둘째 60분의 1이 쓰였습니다. 셋째 1분이 타는 동안 셋째 60분의 1이 쓰였습니다. 넷째 1분이 타는 동안 넷째 몫이 쓰였습니다. 그렇게 가서 60째 1분이 타면 60째 몫이 쓰이고, 그 뒤에는 연료가 다합니다.

ehenam paḷaveni vināḍiya pat vunē [ugura kǣrīma] 60veni koṭasaka idana in̆dana vana idana. nǣhæ 6in paḷaveni koṭasaka in̆dala in̆dana valin. deveni piḍi vināḍiya pat vunē ehi gævelā tibicca hæṭē deveni koṭasē in̆danava. ehenam ē mohotē in̆dana ē mohotē kriyātma venakoṭa tavat yanna ekak enna ekak otana tiyenavada

그러면 첫 1분은 60분의 1 연료로 탔습니다. 둘째 1분은 그 안에 든 둘째 60분의 1 연료로 탔습니다. 그렇다면 그 순간의 연료로 그 순간 작동할 때, 거기에 가는 것이나 오는 것이 있습니까?

ehenam gindara kiyalā ekak perunāda kohenvat tā āpika otana tiyenavada kohaṭavat yanna ekak otana tiyenavada etana pavatina ekak tiyenavā. namut gindara pēnnē nædda pæyak pat venavā peru. pæyak pat venavāda ennē inda? ē vināḍiya gæbba vecca inda valin ē vināḍiya inna pennuvā misā.

그러면 불이라는 하나가 있었습니까? 어딘가에서 온 것이 거기 있습니까? 어딘가로 갈 것이 거기 있습니까? 거기에 이어지는 무언가가 있습니까? 그런데도 불은 보이지 않습니까? 한 시간 동안 타는 것으로 보였지요. 한 시간 내내 같은 연료가 옵니까? 그 1분에 든 연료로 그 1분의 불을 보였을 뿐입니다.

ēkama karma śaktiyakvat idiriyaṭa giyā. ara gindara usana idiriyaṭa genā. nǣ ē gin̆da etana hata gatta etana bidunā. etana pævatunā etana bidunā. indriya yam sēda hita anukūlava kriyātmaka venavā indra saṁya venakoṭa ēkat ivara.

그렇다면 karma 에너지 같은 것이 앞으로 갔습니까? 그 불이 앞으로 옮겨 갔습니까? 아닙니다. 그 불은 거기서 생겨 거기서 부서졌습니다. 거기서 이어지다 거기서 부서졌습니다. 연료가 있는 만큼 그에 맞게 작동하고, 연료가 다하면 그것도 끝납니다.

menna mē vagē karma śaktiya paṭisiya kivvē karma śaktiya avuruduk īk yamkisi kāla sīmāvak oya kriyāvaliya karanna gæpuṇā. anna ēka tamayi satvayā atdævaka indraṇi.

이처럼 paṭisandhi에서 karma 에너지는 일 년이든 어떤 기간이든 그 과정을 하도록 붙잡혔습니다. 그것이 중생이라는 존재의 연료입니다.

menna mē indra ṭika tiyena ekam nisa. īṭa mohotakvat vitara pavatinna satvayek vidyāmāna karanna bæ. hæbæyi indraṇa niṣpādanaya navattanna nætuva karana nisā. etanama nibōna nisā mēka ekak dvā kelavadī ivara vennē. ivara venna avidyā tr̥ṣṇāva ivara kaḷot indra niṣpādakaya ivarayi.

이 연료가 있기 때문입니다. 그것을 넘어서는 한순간도 중생이 이어져 드러날 수 없습니다. 하지만 연료를 만드는 것을 멈추지 않고 계속하기 때문에 거기서 끝나지 않습니다. 끝나려면 avijjā와 taṇhā를 끝내면 연료를 만드는 것이 끝납니다.

anna budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā bhavayak bhavayak pāsā kiyana vaḍuvak mama dækkā. mē tr̥ṣṇāvayi. tr̥ṣṇāva tana pavatinnē avidyāvat ekka pavatinnē.

그래서 부처님께서는 존재마다 집을 짓는 목수를 내가 보았다고 설하셨습니다. 그것이 taṇhā입니다. taṇhā는 avijjā와 함께 있습니다.

gahakāraka diṭṭhōti pūrṇa ahanna tāgattē dahakārakaya bohoma dækkā. sabbātē pādukā paladā gaha pūtaṁ visaṁgitaṁ vasaṁkhāra gataṁ cittaṁ taṇhānaṁ kayamat ekak ganna taṇhā sē karaganna onna vaḍuva karalā gattā. dæn mē vaḍuva tamayi niṣpādanaya

'gahakāraka diṭṭhosi' — 집 짓는 이여, 너는 보였다. 'sabbā te phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ, visaṅkhāragataṃ cittaṃ taṇhānaṃ khayamajjhagā' — taṇhā의 다함에 이르러 그 목수를 붙잡으셨습니다.

gattā. dæn mē vaḍuva tamayi niṣpādanaya karannē. niṣpādanaya karana nisā tamayi kriyātmaka venavā kiyannē kriyātmaka vīmak tiyenavā tamayi satvayek vidyāmāna vennē. yana ekkenek, kenek ekkenek, inna ekkenek, sūkṣama inna ekkenek, janīravana kayak ætiva inna ekkenek mærena ekkenek, upan ekkenek jātiyak tiyena ekkenek væhærena ekkenek taruṇaya ekkenek mē okkoma pēnnē oya kriyāva nisā ōka tērum gattanam mē pēna okkoma māyā darśana maekak mē hakavat allaganna ekak pavatina ekak nemeyi. namut api danna karannē

이 목수가 만들어 내는 것입니다. 만들어 내기 때문에 작동하고, 작동이 있기 때문에 중생이 드러납니다. 가는 이, 머무는 이, 미세하게 있는 이, 거친 몸을 지닌 이, 죽는 이, 태어난 이, 태어남이 있는 이, 늙어 가는 이, 젊은 이 — 이 모두가 그 작용 때문에 보입니다. 이것을 이해했다면 보이는 모든 것은 환영이며, 하나라도 붙잡거나 이어지는 것이 아닙니다.

pavatina ekak nemeyi. namut api danna karannē mē māyā darśanaya allaganna puḷuvan deyak æti deyak hæṭiyaṭa hiena ātma dr̥ṣṭiya mehema ekek venna ōnē næhæ. mehema tænakaṭa yanna ōnē. mehema tænaka inna ōnē mehema deyak karanna ōnē. mama mē vagē satvayaṭa pat venna ōnē. mehema tattvaya ekatu venna ōnē mē ādī vaśayen dr̥ṣṭa karanunæ kiyalā dr̥ṭṭiya mata innā vū saṁkalpanā ṭika tamayi api saṁkalpanā da onna oya saṁkalpanā tamayi avyāpāda avihiṁsā nakam vaśayen hō kām vyāpāda vikinsā vaśayen hō depætten pav pindayaka ekatu karagena gamanak hadāganna

그런데 우리는 이 환영을 붙잡을 수 있는 것, 있는 것으로 여기는 ātma 견해로, 이런 이가 되어야 한다, 이런 곳에 가야 한다, 이런 곳에 있어야 한다, 이런 일을 해야 한다, 나는 이런 중생이 되어야 한다, 이런 처지를 얻어야 한다는 식으로 견해 위에 놓인 생각들(saṅkappa)을 일으킵니다. 그 생각들이 nekkhamma·abyāpāda·avihiṃsā로든, kāma·byāpāda·vihiṃsā로든, 양쪽에서 pāpa와 puñña를 모아 여정을 지어냅니다.

itin oya ṭikē tērunā nam mē praśnayaṭa uppama uddaya atara tiyenavā. væṭahuna nætnam kiyālā yaḷit eka tērum gannama ōnē. mokada kiyannē mēka tērum ganna hit kavadāvat metanin hari yanna bæhæ. koccara mula siṭi kapādan karat eyak nivan dakinna bæhæ.

이것을 이해했다면 이 물음의 답이 그 안에 있습니다. 이해되지 않았다면 다시 물어서라도 꼭 이해해야 합니다. 이것을 이해하지 못한 마음은 결코 여기서 나아갈 수 없기 때문입니다. 아무리 애써도 nibbāna를 볼 수 없습니다.

oya poḍḍa dænagattot pipiṭakaya pættakin vidihat nivan daka

이 작은 것을 알면 Tipiṭaka를 한쪽에 두고서도 nibbāna를 볼 수 있습니다.

svāmīn vahansa ov ē piḷiban̆dava oba vahansēṭa oya dēśanā kara pē oya sivvannē samudaya vī nirōdha vīmak mē cintanaya

(물음) 스님. (답) 네. (물음) 그에 대해 스님께서 설하신 것처럼, 이 생각이 samudaya하고 nirodha하는 것이지요.

ov mē cintanaya samudaya nirōdha vīmak adhika vēgaya siduva a vēgaya sindera sidu nisāyi mēka api piḷigannē dr̥ṣṭiyaṭa vædilā idenavā pavatvenavā kiyanavā

(답) 네. (물음) 이 생각이 일어나고 사라지는 것이 아주 빠르게 일어납니다. 그렇게 빠르기 때문에 우리는 견해에 빠져 이것이 있다, 이어진다고 받아들이는 것이지요.

ov ēka nisā tama asavalā innavā asavalā dækkayi kiyalā kiyannē hētuva hētuva ov

(답) 네. (물음) 그래서 아무개가 있다, 아무개를 보았다고 하는 까닭이 그것이지요. (답) 그 까닭입니다. 네.

ehemanam svāmīn vahansa oya samudaya vīma api dakinavā mama niruddha vīmayi api dakinnē nættē. nuvivē kiva siddha nisā mē samudaya vīma dakinavā. niruddha vīma

(물음) 그렇다면 스님, 우리는 일어남(samudaya)은 봅니다. 사라짐(nirodha)을 보지 못하는 것입니다. 그렇게 일어나기 때문에 일어남은 보는데 사라짐은…

oya samudaya venavā dakinavā kiyana ekat api balanna āya vidihaṭama svāmīn vahansa ēka bana kenānē. dækīma kiyana ekanē.

(답) 일어남을 본다는 그것도 똑같은 방식으로 살펴봅시다. (물음) 스님, 그건 본다는 것이지요.

hari dæn dækīmēdī samudaya dækka nam ēka nirōdhaya dakinna næha. svāmīn vahansa ēka cintanayen adhivēgi dæn cintanaya adhivēgayen yanakoṭa samudayat adhi vēgayen nam ē adhivēgayaṭa an̆durūpa samahana vennē nirōdhaya

(답) 좋습니다. 보는 데서 일어남을 보았다면 사라짐도 보아야 하지 않습니까. (물음) 스님, 그것은 생각이 아주 빠르기 때문입니다. (답) 생각이 아주 빠르게 갈 때 일어남도 아주 빠르다면, 그 빠름에 맞먹게 같아지는 것이 사라짐이지요.

ov nirōdhayat ē samāna venavā. itin nirōdhaya dækka nam samudayak dakinavanē. dæn samānava næti venavā dakinavā nam samānava æti venavā dakinna epæhæ æna gōcara venna bæ.

(물음) 네, 사라짐도 그만큼 같아집니다. (답) 그러니 사라짐을 보았다면 일어남도 보는 것이지요. 똑같이 사라지는 것을 본다면 똑같이 생기는 것도 보아야 하는데, 그것은 앎의 범위에 들어올 수 없습니다.

svāmīn vahansa ēka dakinnē nættē dharmaya hariya daki nisā svabhāvaya hētuphala dakisa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn samudayak minihā dakinnē næhæ. samudaya dakinavā nam kṣaṇayak tuḷa kṣaṇa baṁgu ratvaya tuḷa ē pudgalayā dakinavā mē mohotē haṭagattā mē mohotēma vænunā. ōka īḷan̆ga eka mē mohotē haṭagattā. oya haṭaganna eka dakina bæri adhivēgavala nisā ōka poḍiyak karagannavā. podiyak aragena api sammatayak tiyāgannavā mē satvayā dæn

(답) 사람은 일어남을 보지 못합니다. 일어남을 본다면, 찰나 안에서, 찰나에 부서짐(khaṇa-bhaṅga) 안에서 '이 순간 생겼고 이 순간 바로 부서졌다, 다음 것이 이 순간 생겼다'를 볼 것입니다. 그 생겨남을 볼 수 없을 만큼 빠르기 때문에 이것을 꾸러미로 만듭니다. 꾸러미로 받아들여 하나의 약속을 세웁니다. 이 중생이라고요.

hitanna balanna mehema dæn mē satvayāginnē apiṭa dæn ōkē dænagannē bujjī.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

haṭagannavā bidenavā apiṭa dænaganna puḷuvan darśanayak dæn apiṭama yamkisi deyak calanaya karanavānam onna yamkisi deyak metana tiyalāgatda mehāṭa giyā metana tiyena mehāṭa giyā dæn mēkē dækka hæṭi. mē kriyāvalē onna metana gamana ārambha vuṇā. menna avasānaya vuṇā. onna ani pætta ārambha vuṇā. onna giyā avasāna vuṇā. menna ārambha vuṇā menna giyā avasāna vuṇā. dæn ōka dækka hæṭiyē.

생겨나고 부서지는 것, 우리가 알 수 있는 봄이 있습니다. 우리가 무언가를 움직이면, 여기 놓인 것이 이쪽으로 갔다, 여기 있던 것이 이쪽으로 갔다 — 이렇게 본 것입니다. 이 과정에서 여기서 움직임이 시작되고 여기서 끝났다, 다른 쪽이 시작되었다, 가서 끝났다, 시작되었다, 가서 끝났다 — 그렇게 본 것입니다.

dæn mē dakinnē mē loku loku dēval sampin.

지금 우리가 보는 것은 이 큰 덩어리로 뭉쳐진 것들입니다.

dæn metana api mē vara ati sūkṣama kara giyama parvacanayaṭayi gōcara vennē oya kiyana hata gænīma.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ōka anit kenekuṭa bæhæ cittakṣaṇayak kiyannē asura sænak gahana mohotak pōṭi lakṣayak taram panduvē. uppāda velā hiti velā bandhya vena avasthāvak dakinnē. upacē santa jaratā anityatā kiyalā rūpayakaṭa hatara avasthāvak dakinnē. mē vagē tuna mohotada ōka budurajāṇan vahansēgē gōcara vennē nāmayaṭa gōcara vena eka nisā. ōka apiṭa anik hari

그것은 다른 이에게는 안 됩니다. citta 찰나란 손가락 한 번 튕기는 순간의 천억분의 일쯤 되는 것입니다. 그것이 uppāda, ṭhiti, bhaṅga하는 순간을 보는 것입니다. rūpa에서 upacaya, santati, jaratā, aniccatā라는 네 단계를 보는 것입니다. 이렇게 작은 순간은 부처님의 앎에 들어오는 것이기에 부처님의 범위입니다.

gōcara vena eka nisā. ōka apiṭa anik hari dænaganna ebæhæ. api dakinnē mokakda? ēvayen haṭagatta sampiretta poḍi vala haṭagænīmak venavā. manussayek upanna penunā. īṭa passē mærena vayasa vihena vayasa vihin innavā pēnavā. vayasaṭa yanavā pēnavada?

우리는 그것을 달리 알 수 없습니다. 우리가 보는 것은 무엇입니까? 그것들이 뭉쳐 생긴 작은 생겨남들입니다. 사람이 태어난 것이 보였습니다. 그 뒤 나이 들어 죽을 때까지 사는 것이 보입니다. 늙어 가는 것이 보입니까?

dæn magē kes gaha æhunahama æhilā pēnavā. tēruṇāda? kaḷuvara tiyenakoṭa kaḷuvara tiyenavā

제 머리카락이 세면 센 것이 보입니다. 아시겠습니까? 검을 때는 검은 것이 보입니다.

pēnavā. mē tetta ædilā tiyenavā pēnavā. kæpuva udaravaṭama kæpuvā nam ædilā nætuva pēnavā tava dæn ædena avasthāvaka hō pæhena avasthāvak duk tiyenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pæhilā tiyenavā pēnavā nisā pæhena avasthāva pēnavada?

익은 것이 보인다고 해서 익어 가는 순간이 보입니까?

puṁci ḷamayā loku avuruddakin giya baā loku innē dæn dharma mama giya ē avurudukada puṁci ina kiyalā. metana gedara ammā dātā okkoma

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hiṭiyā otana. ov mama dækkā mē īyē dæn tattvaya mē mē satvaya menna metana lakuṇā īḷan̆ga tattvaya menna meccara lunā. pæyakaṭa meccara ugulalā a inna ehema dækkada pæyak kiyannē vipariṇāmayan haṭagænīm bin̆dīm koyi taram avasthāva kampidalā yanna davasak kiyannē ēvala koccara ganna

'네, 어제 보았습니다.' 그런데 이 중생이 여기서 이만큼 자랐다, 다음엔 이만큼 자랐다, 한 시간에 이만큼 자랐다 하는 것을 보았습니까? 한 시간이란 얼마나 많은 바뀜, 생겨남, 부서짐이 뭉쳐 간 것이며, 하루란 또 얼마나 많은 것입니까?

muḷu dæn ada udē bæluvā ḷamayā menna īyē tava ada lūkaya kiyanna dakinavada davasak tuḷa koccara gannavat venas velāda ē venasavat api dakinavada uppāda bhaṁga giyē davati koṭasaka īyē ḷamayā menna mē lavaṭiyē. ōn hata meccara mōralā inna mē apiṭa kiyanna puḷuvanda

오늘 아침에 아이를 보고 '어제는 이랬는데 오늘 컸다'고 봅니까? 하루 안에 얼마나 바뀌었든 그 바뀜이라도 봅니까? 하루의 한 부분에서 일어나고 부서진 것을, 어제 아이가 이랬는데 지금 이만큼 자랐다고 말할 수 있습니까?

giya māsē ḷamayi mē gāṇapatiya. dæn davas 15kaṭa passē mē næ mē kāṭa kiyalā kiyana yāntaṁ hon̆da parissanayak davas pahaḷakadī puṁci ḷamayāgē venasak dækka. davasen davasē venas venna apiṭa pēnavā. dhanaya dihā balāgena hidilā pēnavā ōmma bōrāgena enavā. ōmma lokugena enavā. ehema pēnavada? itin hon̆dayi mona givæsaṭa mona kārada puḷuvan tiyannē ōka dakinna ōna.

지난달 아이는 이만했습니다. 열닷새쯤 지나면 겨우 잘 살펴보아야 열닷새 동안 어린아이의 바뀜이 보입니다. 날마다 바뀌는 것이 보입니까? 아이를 바라보고 앉아 있으면 저렇게 여물어 가고 커 가는 것이 보입니까? 그러니 어떤 하늘 눈으로 그것을 볼 수 있겠습니까?

namut apiṭa dakinna puḷuvan ektarā kāla sīmāva tuḷa oya viśāla parivartanayada haṭagænīm bidīma haṭagænīm bin̆dīmadī yana mē parivartanayada sampiḍanayak gattahama kālīmāvalā æti venasak nam apiṭa nirṇaya kaḷa hæmē. mama giya avuruduṭa mē ḷamayā pun tiyennē. ada mē ḷamayā meccara loku venavā. ammarak pēnavā, tāttaṭak pēnavā. savata rōgarak pēnavā. poḍi eka loku veena hædi oya vidihaṭa dæn māsēvaṭa parissaya bæluvot giya māsēṭa harahā gaḍika loku veyi. ehemat davasaṭa bæluva puḷuvan kuvada?

하지만 우리는 어떤 기간 안에서 그 큰 바뀜, 생겨남과 부서짐의 바뀜을 뭉쳐 잡으면 기간에 따른 바뀜은 가늠할 수 있습니다. 작년에 이 아이는 작았는데 오늘 이만큼 컸다. 엄마에게도 아빠에게도 보입니다. 어린것이 그렇게 커 갑니다. 달마다 살펴보면 지난달보다 조금 큽니다. 그런데 날마다 보아서 알 수 있습니까?

davasalavot api dāganna tiya. davasaka occara parimāṇayak apiṭa dænaganna manasak kiyana kāṭada ehenam puḷuvanda æhipiya gāna vatā kōṭi lakṣayaṭa metuvot ehema taruva ninnana maṭa penavā kiyanna puḷuvanda baṁgaya dakida upattī

하루로는 알 수 없습니다. 하루에 그만한 크기를 알아챌 마음이 누구에게 있습니까? 그렇다면 눈 깜빡하는 사이 천억 번에 이르는 바뀜을 내가 본다고 할 수 있습니까? 부서짐을, 생겨남을 봅니까?

api ōka pragnāven dakinnak tiyenavā. api hitamu māseṭa mē ḷamayāgē poḍi venasak perunā kiyalā apiṭa puṁci ḷamayā upan ḷamayi māsaka ḷamayi kiyannē. dæn māseka ḷamayi lokuvaṭa penavā. upānaka liya kæṭiyā vagē pēnavā. dæn api pragnāven dakina kramayak tiyenavā.

그것은 paññā로 보아야 합니다. 한 달이면 이 아이에게 작은 바뀜이 보인다고 합시다. 갓난아이와 한 달 된 아이 말입니다. 한 달 된 아이는 크게 보이고, 갓 태어난 아이는 작은 덩어리처럼 보입니다. 이제 paññā로 보는 방법이 있습니다.

mē māsayaṭa davas 100k dennam. api gala vaśayen yanavā davas 30k mātaya. ehenam māsayaka nokirīma maṭa pēnavā. ehenam māsē paḷaveni davasēdī mē ḷan̆ga hima tattvaya. mama ēka dækkā mataka. ava māsē 30veni davasē mē gana tatvaya mē ekayi. dæn mē davas ē ætulaṭa venasen mē 30veni davasē maṭa pina pēnavā. paḷaveni davasē venasa pēnavā. paḷaveni dē tiyennē laba tattvaya venayi. veni davasē mōrama tattvaya venama pēnavā. dæn api pragnāvenma mayinnē neme him mē paḷaveni davasē haṭagatta venasaveni davasē ekama paradi vuṇā.

한 달을 30일로 셈합시다. 그러면 한 달의 바뀜이 저에게 보입니다. 달의 첫날 이 아이의 상태를 저는 보았고 기억합니다. 30째 날의 상태는 이것입니다. 그 바뀜으로 30째 날에 첫날과 다른 것이 보입니다. 첫날의 어린 상태와 30째 날의 여문 상태가 다르게 보입니다. 이제 paññā로 따져 봅니다. 첫날부터의 바뀜이 30째 날에 한꺼번에 일어났습니까?

nǣ. davas 30k tinam davas 30kaṭa mē venasen 30 eka dinna eka davasa gānaelā tiyenna ōnē.

아닙니다. 30일이라면 이 바뀜은 30일 가운데 날마다 일어났어야 합니다.

līmen tamayi mē ēsaveni eka sāpuhatayi maṭa mē vena da māsayak mōṭa ḷama api innē. ehenam mē māsaṭa davas

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mōṭa ḷama api innē. ehenam mē māsaṭa davas davas 20k tibuṇā nam davasa gānē venas vīmak vecca nisāma tamayi śiṣya venasa pēnnē. anna tērum gatta pragnāven buddhiyen balavā kiyannē ōkayi. pragnāva dakina ēka boru karanna bæhæ. ē vidyāven apiṭa dakinna.

그러니 한 달이 30일이었다면 날마다 바뀜이 있었기 때문에 그 바뀜이 보이는 것입니다. paññā로, 슬기로 본다는 것이 바로 이것입니다. paññā가 보는 것은 거짓으로 만들 수 없습니다. 그 vijjā로 우리는 봅니다.

æhenna nemeyi. æhæṭa pena darśanayen nemeyi. hitaṭa pēna vena darśanayakatuunot venavā. væsakaṭat nemeyi. menna pragnāven dakinavā kiyana pragnā æta pragnā dakṣaya kiyannē onna ōkaṭayi. īṭa passē eyā dakinavā.

눈으로가 아닙니다. 눈에 보이는 봄으로도, 마음에 보이는 다른 봄으로도, 하늘 눈으로도 아닙니다. 이것이 paññā로 본다는 것이며, 'paññā udapādi', paññā-dassana라는 것은 이것을 말합니다. 그 뒤에 그는 봅니다.

hon̆dayi davasakaṭa venas vīmak ēkāṁśaya velā tamayi davasē davasē æti ekatu velā tamayi 30 ta 30k eka tiyalā mē venasa āvē. ehenam ēkāntayen metana api oya nyāya dharmayen dakina pragnāven eka davasaṭa venas vīmak ēkāntayē velā tiyenavā. davasaṭa pæya 24k tiyenavā. gattā pæya 24 velā. mē davasē venas vīmak hæbæpu velā tiyenavā nam mē davasē pæya 24 tuḷin koyi pæyēda mē venasaku vin karanna bæha. api dannavā pæya 24ka venas vīma kriyādāmayē phalaya tamayi mē davasē venas vīma velā tiyenna ōnē. ehenam pæyakat venas vīmak velā tiyenna ōnē. anna pragnāven dækkā.

좋습니다. 하루에 바뀜이 틀림없이 있었고, 날마다의 것이 모여 30일이 되어 이 바뀜이 왔습니다. 그러니 이 원리로 보는 paññā로 하루에 바뀜이 틀림없이 있었습니다. 하루는 24시간입니다. 이 하루에 바뀜이 있었다면, 24시간 가운데 어느 시간에 이 바뀜이 일어났는지 정할 수 없습니다. 24시간의 바뀜의 흐름이 낳은 열매가 이 하루의 바뀜이어야 함을 우리는 압니다. 그러니 한 시간에도 바뀜이 있었어야 합니다. paññā로 보았습니다.

vidyāpaya mē dækē. onna vidyāva. anna etakoṭa mokada karannē? pæyaṭa venas vīmak velā tiyena bava api dæn api hētu velā gihin ivarayi. āyi næha kiyanna. dæn pæyaṭa tatpara kīyak tiyenavada? tattvara hæṭa pæya ekayi. hon̆dayi pæyaka venas vīma koyi tattvarayenda siddha vunē kivvot oya pætu eka tattvayakaṭa dānna bæhæ. dæn tatvarayak dānna venas vīmak novanā nam kotana hari mē puddaya pæyaka venas vīma metana vennada bæhæ. ehenam pæyē venas vīmen hæṭen ekak atrayen divelā api inna ōnē.

vijjā로 본 것입니다. 그것이 vijjā입니다. 그러면 어떻게 합니까? 한 시간에 바뀜이 있었다는 것을 우리는 이미 따져 마쳤습니다. 없다고 할 수 없습니다. 한 시간은 몇 분입니까? 60분이 한 시간입니다. 좋습니다. 한 시간의 바뀜이 어느 분에 일어났느냐고 하면 한 분에 몰아넣을 수 없습니다. 한 분 동안 바뀜이 없었다면 한 시간의 바뀜도 여기서 일어날 수 없습니다. 그러니 한 시간의 바뀜은 60분 하나하나에서 일어났다고 받아들여야 합니다.

etakoṭa upattama penna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vināḍiyadī velā tiyenna ōnē. ehenam vināḍiyaka vunā nam mē vināḍiyaṭa tatva tiyenavā. vināḍiyaṭa venas vana venas vīma tatva hæṭa koyi tattvayaṭa siddha vunē kivvot api dannavā tatvarayana ven karalā dānna bæha. tatvayak tatvayak gāna vecca venas vīmak hētu karagena vināḍiya venas vīmak velā tiyenavā. vināḍiyata vināḍiya venas vīmak hētu vuna pæyaka venas vīmak velā tiyenavā. pæyen pæya venas vīmak hētu vuna davasaṭa venas vīmak velā tiyenavā. davasen davasa venas vīma hētu vena davas 30kin venas vīmak kiyalā maṭa pēnnē. davas

1분 동안에도 있었어야 합니다. 1분에 있었다면 1분에는 60초가 있습니다. 1분의 바뀜이 60초 가운데 어느 초에 일어났느냐고 하면 초를 떼어 낼 수 없음을 우리는 압니다. 초마다 일어난 바뀜 때문에 1분의 바뀜이 있었습니다. 분마다의 바뀜 때문에 한 시간의 바뀜이 있었습니다. 시간마다의 바뀜 때문에 하루의 바뀜이 있었습니다. 날마다의 바뀜 때문에 30일의 바뀜이 저에게 보이는 것입니다.

deka tattvayaṭa veda satva kīyakda davasa ehenam ē tattvaya venas vīmat api dakinna bæri.

하루가 몇 초입니까? 그러니 그 초의 바뀜은 우리가 볼 수 없습니다.

tatvaraye kōṭilayaṭa bælapuva neda mokakda tiyennē? hæbæyi apit dannavā oya tattvayaṭa kōṭi lakṣayaṭa beduvot tatvayen kōṭi lakṣin pandutakadī siddha vunamē koyi panveda mē kattaraya venas vīma ehema ganna bæhæ. eha katsarayen kōda laga pandu bava venas vīmak haṭa vana tamayi kattaraya venas vīma kæpi nigamanaya kaḷā vidyāve. menna vidyāva.

초를 천억으로 나누어 보면 무엇이 있습니까? 하지만 초를 천억으로 나누면 그 천억 조각 가운데 어느 조각에서 초의 바뀜이 일어났다고 할 수 없음을 우리는 압니다. 천억 조각 하나하나에서 바뀜이 일어나 초의 바뀜이 되었다고 결론지은 것이 vijjā입니다. 이것이 vijjā입니다.

pragnāva dæn mēka boru kiyannē kisima udda molayak poḷuvak tiyena vidyāgnayakaṭa oya paśna ohoma idiripat karoro eyāṭa viruddha viruddha dē eya piḷiganna bæ. eyā vena ekak kiyavanavā. ehema inna bæhæ ehema piḷigannē næhæ ma piḷigannē næhæ. davasaṭa ehema ida eka pahak velā davasa gihillā ehemayi mama piḷigannē. ehema kiyannē. ehema karamayak oya lōkē næhænē. ehenam menna mēkē pragnāpō veccarayi kiyannē. sarkavāda vitarayi takkāva vitarayi.

paññā — 제대로 된 머리를 가진 과학자라면 이 물음을 이렇게 내놓을 때 이것을 거짓이라 할 수 없고, 반대되는 것을 받아들일 수 없습니다. 그래도 다른 말을 한다면 — '그렇게는 안 된다, 그렇게는 받아들이지 않는다, 하루에 한꺼번에 바뀌었다, 나는 그렇게 받아들인다' — 그런 과정은 세상에 없습니다. 그것은 paññā가 아니라 그저 논쟁, 그저 따지기일 뿐입니다.

menna mē venasen api dænagannavā mohotakvat ekākāra pavatina eka avasthāvak kotanahari tibuṇa nam ekākāra vunā nam ēka venas venna bæhæ. ehenam sadāka venna ōna. ehenam mē lōkē hæmadēma venas venavā pēnavā nam ekākāra mohotak oya tilā tiyenna bæhæ.

이 바뀜으로 우리는 압니다. 어딘가에 한순간이라도 그대로 머무는 상태가 있었다면 그것은 바뀔 수 없고, 그러면 영원해야 합니다. 그러니 이 세상 모든 것이 바뀌는 것이 보인다면 그대로 머무는 순간은 있을 수 없습니다.

anna pragnāven gatiyak dīlā kiyavana ekākāra mokadat ekākārava tiyana rūpayak, vēdanāvak, saṁgnāvat, saṁkhārayak, viññāṇayak pennanna puḷuvan nam va oppu karanna kivvot mē lōkē monavā ara ran̆gak pennannada? dæn menna meten kiyalā ekākāra mohotakvat ekākārava tiyenavānam ekākāra mohotak hari ātma dr̥ṣṭiyak tiyenna ōnē. ātma dr̥ṣṭi mātrayak næti venam ōka dakinna ōnē. dækaṭa passē lōkē n ātma dr̥ṣṭiya sampūrṇa. menna vidyāven dakina. hæṭa pragnāvayi vidyāva karana. mē daham ginna kramayak næhæ.

paññā로 말하건대, 그대로 머무는 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa를 보여 줄 수 있다면 증명해 보라고 하면, 이 세상에서 무엇을 보여 주겠습니까? 여기 한순간이라도 그대로 머무는 것이 있다면 그 순간만큼은 ātma 견해가 있어야 합니다. ātma 견해가 티끌만큼도 없으려면 이것을 보아야 합니다. 본 뒤에는 세상에 대한 ātma 견해가 완전히 끝납니다. 이것이 vijjā로 보는 것입니다. paññā와 vijjā가 하는 일입니다. dhamma를 보는 다른 방법은 없습니다.

ōka hitā bala bala bala ba balalā venas vena næhænē venas vennē maṭa penavā penavā kiyana hiṭiyāṭa mahalāvakaṭa hævælā ehenam manō lōkayak mēka api dæ mē vida ekak tiyenavā nisā mē avuralā maramāṇuva dækkā venas vena dækkā kiyalā mulāvaṭa pat velā katā karanavā nisā ōka dakinna samahamenna næ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mēkē antima cittakṣaṇa kiyalā hindā budurajāṇan vahansē pinva cittakṣaṇa citta vīkyak menna mehemayi kiyalā api ōka kāṭat pennanna puḷuvan kavada mōtaya api daru ōkaṭa

여기 마지막 citta 찰나라고 하며 부처님께서 citta 찰나, citta-vīthi가 이렇다고 하셨는데, 우리가 그것을 누구에게 보여 줄 수 있습니까? 보여 줄 수 없습니다.

ōkaṭa pennanna bæhæ. anna anāmak gnānayaṭa mēka pēnavā kiyalā nǣhæ kiyanna bæhæ budupiyāṇan vahansē nyāya dharmaya pennuvā nam mulē dæn ataṭa yana apiṭa balāganna penna ōka api dannē nætuva kiyi kiyā dunnaṭa passē apiṭa puḷuvan lassanaṭa vigraha venna yannē.

그렇다고 걸림 없는 앎(anāvaraṇa-ñāṇa)에 그것이 보인다는 것을 아니라고 할 수는 없습니다. 부처님께서 처음에 그 원리를 보여 주셨기에, 우리가 모르던 것을 가르쳐 주신 뒤에야 우리는 그것을 아름답게 풀어 볼 수 있습니다.

hæbæyi mula nikan kāpa hoyāganna bæ ṭarā bilā hiṭanā karana menna mēkayi budurajāṇan vahansēgē vidiha satyaya dharmaya vidiha satvaya mē ōka tērum ganna ōna ōka tērum gattahama

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē ōka tērum ganna ōna ōka tērum gattahama api hitā gatta maga baṁkūratvaya pennuvō ehema nætnam yam upādāya pennuva kiyalā yamek kiyanavā nam sitiyaṭiya penu kiyalā yamek kiyanavā nam mēka pihiganna bæ.

그것을 이해해야 합니다. 그것을 이해하고 나면, 누군가 우리가 지어낸 찰나의 부서짐을 보여 주었다거나, 어떤 upādāya를 보여 주었다거나, ṭhiti를 보여 주었다고 한다면 그것은 받아들일 수 없습니다.

vena dakina kramayak nǣ. dænīmaṭa gōcara venavā nam gōcara vennē oya padāsayak tuḷa siddha vena sampiḍanayak tuḷa siddha venasak kiyalā tiyena bava bæ. hæbæyi oya ṭika itin api vidyāka parivēṣaṇayen gihillā tiyenavā ekākāravat mohotak ekākāravat nam ehema venasa venna bæha. etana navatinna ōnē. ehenam ekākārava pavatina mohotakat tibuṇa nam veḍa vidhākāra venna vidihak næhæ. ehenam āyaṭa kenek venas venna vidihak næhæ. ehenam mē lōkaya kisima tænaka satvayekva pudya gravyayak vastuvak venas nona ṭikak nætnam oya dharmatāvaya īṭa pastuvak hædilā. ehenam mama

달리 보는 방법은 없습니다. 앎의 범위에 들어온다면, 들어오는 것은 어떤 물질 안에서 뭉쳐진 가운데 바뀜이 있다는 정도입니다. 하지만 우리는 그것을 vijjā의 살핌으로 따라가 보았습니다. 한순간이라도 그대로라면 바뀜은 일어날 수 없다는 데서 멈추어야 합니다. 그대로 머무는 순간이 하나라도 있었다면 여러 모습이 될 길이 없습니다. 그러면 누구도 바뀔 길이 없습니다. 그러니 이 세상 어디에도 바뀌지 않는 중생, 사람, 물질, 사물이 없다면 그 dhammatā가 —

dharmatāvaya īṭa pastuvak hædilā. ehenam mama kiyana avasthāvaṭa dæn tattva gāna katparayak kiyanna. mama kiyannē. satvayak ekākāraya rastuvak tibunē nætnam mama kiyalā pennana eka tuḷa oba kiyalā pennana ekat tuḷa oba kiyalā pennana ekak tuḷa ehenam api aingamanaya karagannā mē hæma ekakma māyā dharma valin pævidilā kiyana ekak misak satvaya ōka nemeyi. anna dharmaya tērum gannē næhæ.

그러면 '나'라고 하는 것을 순간마다, 초마다 보여 보십시오. 그대로 머무는 중생이나 실체가 없었다면, '나'라고 보이는 것 안에서도, '너'라고 보이는 것 안에서도 우리가 결론짓는 것은 하나하나가 모두 환영의 dhamma로 이루어졌다는 것일 뿐, 중생은 그것이 아닙니다. 그런데 이 dhamma를 이해하지 못합니다.

edāṭam vidyāva vidyā kāṭavat næhæ kiyanna ōnē. molē næti boruva ahanna bæga

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kiyanna ōnē. molē næti boruva ahanna bæga molē tiyena miniha ihāsā katā karanna vidihak næhæ. anna dharmaya tōragannē næ. onna oya pragnāvaṭa gōcara karama api dakinavā mohotak mama kiyalā tiyāganna bæri bava mama vidyāven dækkā.

머리 있는 사람은 머리 없는 거짓을 들을 수도, 비웃으며 말할 수도 없습니다. 그런데도 dhamma를 가려내지 못합니다. 그렇게 paññā의 범위로 가져와 우리는 한순간도 '나'라고 지닐 수 없음을 봅니다. 나는 그것을 vijjā로 보았습니다.

vidyā udapāda vilā tiyennē vidyā pahaḷa velā. dæn mokada vennē? lōkaya allagena

'vijjā udapādi', vijjā가 일어난 것입니다. 이제 어떻게 됩니까?

kiyanam lōka velāvatayak nema ālōkaya aluttara venavā. ālōka uddhapādaya anatta yōgayak alōka ālōka uddhapāla kiyi ō

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

cakkhu mudapāi baṇa ahalā mē daham nyā dakinna ōnē. gnānaṁ udapāi tamangē gnānayaṭa mēka ganna ōnē. pragnā udapadi mē prakāra hatā mē vidiyaha dakinna ōnē. mēkayi vena prakāraya tiyannē. vidyāva udē vidyā rūkula nigan dīlāṭa bæhæganna ōnē ālōkō mēka allanna harayak nǣhæ kiyalā asarayi kiyanna ōnē. onna oyaṭa kiyannam

'cakkhuṃ udapādi' — 설법을 듣고 이 dhamma의 원리를 보아야 합니다. 'ñāṇaṃ udapādi' — 이것을 자기 앎으로 받아들여야 합니다. 'paññā udapādi' — 이 방식, 이 길을 보아야 합니다. 바로 이것이 그 방식입니다. 'vijjā udapādi' — 거기까지 내려가야 합니다. 'āloko' — 여기에는 붙잡을 알맹이가 없다, 알맹이 없음(asāra)이라고 말해야 합니다. 그것을 말씀드리겠습니다.

oya kāraṇā pahaḷa velā ivara. oya kramat yanna oya kramaya acælā vena kramayakaṭa bhāvanā karalā maṭa mehema ekak pahala dænīmak pahala dækīmak pahanavā mama ē dækīmē metana ē dækkā kivvā nam ē. amūlika boruvak mulāvakaṭa kæmatika

그것들이 일어나면 끝납니다. 그 길을 버리고 다른 방식으로 명상하여 '나에게 이런 앎이 일어났다, 이런 봄이 일어났다, 그 봄에서 이것을 보았다'고 한다면, 그것은 터무니없는 거짓입니다.

ṭikak kāla ti. velā tiyennē dækkā dækkā kiyapu eka apa gana karan giya dækka hāmuduruva kiyana gæṭan yanna gihalā soran deyak næhæ giyanna vicē oya baṇa paḷaveni passē oya kiyala api

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

nævata kalayak loppu velāva tiyenavā. mokakda dækalā tiyennē dæka dækkē næti eka dakinna tamayi aindīma. anna kiyanna tiyenavā eccarayi vena kiyanna deyak næ

무엇을 보았다는 것입니까? 본다는 것은 보지 못했던 것을 보는 것입니다. 말할 것은 그것뿐이고, 다른 말할 것은 없습니다.

itin apē sī dena hætinavādana kṣaṇa ban̆du tatvaya balanna

그러니 찰나에 부서지는 상태를 보십시오.

itin yathāya tōraganna ōnē. budurajāṇan vahansē dharma dēśanā kiyalā kiḷi apiṭa væṭenna balanna mahaṇeni obalā novæṭenna ekak mama pennannē næhæ. hētum ganna bæri deyak pennannē næhæ. ælak nuvaṇanṭa gōcara eyā mama kiyannē. ōgolla væṭahena deyak caturāstaya avuda hētu dæn ma dēśanā karanavā kiyalā budun vahansēē dēśanā kānam ē dēśanāva tunē api dænaganna kramayak tiyenavā. ǣ mama mē pennana dahama divæs

그러니 실상을 가려내야 합니다. 부처님께서는 '비구들이여, 그대들이 잡을 수 없는 것을 나는 보여 주지 않는다. 이해할 수 없는 것을 보여 주지 않는다. 지혜로운 이의 범위에 드는 것, 그대들이 알아들을 수 있는 것을 말한다. 원인과 함께 네 가지 거룩한 진리를 설한다'고 하셨습니다. 부처님께서 그렇게 설하셨다면 그 가르침 안에 우리가 알 수 있는 길이 있습니다.

tiyenavā. ǣ mama mē pennana dahama divæs hæṭiyaṭa ayaṭa pamaṇayi udan vahansē dēśanā karana pragnāvantaṁsāyan dhamma nāyan dhamma duppaññā mēka pragnāvantayak. divæt æti pragnāvantaya vitarak neme mēka aya piṭita pragnāva tiyenavā. pragnāvantayaṭa ara dēśanā karanavā. devæntiya iddhi bala tiyena eka nam mē magē balalā ehema ekak dēśanā kaḷē næhæ.

'내가 보여 주는 이 dhamma는 하늘 눈을 가진 이들만을 위한 것'이라고 부처님께서 설하셨습니까? 'paññavantassāyaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo duppaññassa' — 이것은 지혜로운 이를 위한 것입니다. 하늘 눈을 가진 지혜로운 이만이 아니라 보통 사람에게도 paññā가 있습니다. 지혜로운 이에게 설하시는 것입니다. 하늘 눈이나 iddhi의 힘을 가진 이만 나의 것을 본다고 설하지 않으셨습니다.

magē banda dēśanā kiyalā bhāvanāven vaḍāgatta kenāṭa pamaṇak kiya ehema ekak dēśanā kaḷē. magē dakinna dækkaṭa passē bhāvanāvē pahaṭa hamba karanna. tava ehāṭa yanna ōna. ēken dænganna balannē mokakda? dækapu dahama eya bihi karanna.

나의 dhamma는 bhāvanā로 닦은 이에게만이라고 설하지도 않으셨습니다. 보고 난 뒤에 bhāvanā로 더 얻고, 더 나아가야 합니다. 그것으로 알려는 것은 무엇입니까? 본 dhamma를 키워 내고, 그것을 실상으로 보려는 것입니다.

bihi kara ēka yamārtē vakinna. bhāvanā kivva nayi. hita ek karannakam budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē. ektæna karaganna koheda tiyennē.

bhāvanā를 마음을 한곳에 모으는 것이라고 부처님께서 설하셨습니까? 한곳에 모으라는 말씀이 어디에 있습니까?

budurajāṇan vahansē nna itin yathārthaya dænagena lōbha, dvēśa, mōha ayin karanna. samataya karannē lōkayi. lōbha dvēśa mōha onna oya samataya karaganna vædagat hadannē mokakda

부처님께서는 실상을 알아 lobha, dosa, moha를 없애라고 하셨습니다. samatha가 가라앉히는 것은 lobha, dosa, moha입니다. 그것을 가라앉히는 것입니다. 중요하게 만드는 것이 무엇입니까?

sitek karanavā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā nokarapu pættaṭa tira karanna budurajāṇan vahansē kotanadaka hitan karagena hiṭiyē? hita ek kenada manō vigatiyen hiṭiya mē edā mē kiyannē kavuda ara catuullantaka hāmuduruvō iradi catutta dhyānaya abhignāpataka dæhæ samilā abhignā dāt mavāgena innavā. dahama væranavā.

마음을 한곳에 모은다는, 부처님께서 설하지 않으신 쪽에 매달리는데, 부처님께서 어디서 마음을 한곳에 묶어 두고 계셨습니까? 그 Cūḷapanthaka 스님은 넷째 jhāna에서 abhiññā로 천 명을 지어내고 dhamma를 설하고 있었습니다. 마음을 한곳에 붙들어 매어 둔 것이 아닙니다.

hitet tæna adinna. kavuda kavuda culla panta kiyannē? ekaniya ahanna æhunnē næ. mama cullabanda kiyana uttaraya han̆dun næ. sitek næ etana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē mama cilla panda kiyanna kiyana eka kavuru kīda ahanakoṭa abhignā næti velā inna mama culla panda kiyana dāna tiyenavā mila panda mila padana poḍihari ē kaṭiyana

'Cūḷapanthaka가 누구냐'고 물을 때 abhiññā가 사라지지 않은 채 '내가 Cūḷapanthaka다'라고 답했습니다.

hiṭiyama kiyalā samādhiya neme poḍi samādhiya idilā tiyennē samādhiya kæṭanam da uttara denakoṭa ehena hiṭa kriyātmaka vunē næd ek

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

abhibhū kiyana maharahatan vahansē babalavaṭa gihillā dasa dahasak sakalaṭa æhenna ārabata nikramata viññata buddha śāsanaya nuta mat vusē ehenam narāgāraṭa puṁcō kiyana gāthāva dēśanā karana dahapa sakvala tæuṇā. abhignā bādhaka ræhæ gihillā babalavaṭa gilā niva gāthāvē dharmayak dēśanā karanā. dæn samāja dharma dēśanā kiyana ē bana kohomada

Abhibhū라는 큰 arahant께서는 Brahma 세계에 가서 만 개의 세계가 듣도록 'ārabhatha nikkamatha yuñjatha buddhasāsane, dhunātha maccuno senaṃ naḷāgāraṃva kuñjaro'라는 게송을 설하셨고, 만 개의 세계가 그것을 들었습니다. Brahma 세계에 가서 게송으로 dhamma를 설하셨습니다. 그러면 지금 samādhi dhamma를 설한다는 그 가르침은 어떻습니까?

ē budu baṇa aturu dahana ada ena gal pirimē tibbā vāgē hema dennē nætuva karaḷuvak æn̆gaṭa udannē nætuva innam samādhiya uda ninda gihinna.

오늘날 놓아둔 돌처럼 꼼짝하지 않고, 몸에 개미 한 마리 기어오르지 않게 앉아 있는 것이 samādhi라면, 그것은 잠든 것입니다.

maranikada innē? irana samādhiya inna nirōdhaya æhuvot kiyannē monavada nirōdhaya inna kenāṭa rahin gihillā svāmīn oba vahansē katā karanavā budun vahansē ē anit nætta lōkayaṭa samādiyana lan̆gaṭa gahasin kiṭak gāk næ mēvāpa oha nidan gihin siṭilā næhæ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn nirōdhayen inna ara tiyennē bellen allā hollā takka æhægē iva æhuga nirōdhayen inna. budurajāṇan vahansē dēśanā karana nirōdhaya kohomada svāmīni oba vahansēṭa katā karanavā adhiṣṭhāna nirōdhaya sambinavā. gu magē guharuvō nætnam magē upādhāyan vahansē maṭa katā kaḷu. mē mohota mā samādhiyan ahalā kiya aitra karagannavā. ayin kara gal giṭi

지금 nirodha에 들었다는 이는 목을 잡고 흔들어도 그대로 nirodha에 있다고 합니다. 부처님께서 설하신 nirodha는 어떻습니까? '스님, 부르십니다' — adhiṭṭhāna를 하고 nirodha에 듭니다. '나의 스승이나 나의 upajjhāya께서 나를 부르시면 그 순간 samādhi에서 나오겠다'고 다짐해 둡니다.

vagē innavā. ē velāva pūca. hæbæyi ḷan̆gaṭa ævi rāgīn kipavat ara adhisan mayi svāmīn vansē rasāganna ṭan āpahu dæn ē anna ēkayi anna nirōdhaya nirōdhaya tiyennē kalin inna puḷuvan śramayen inna puḷuvan ehema ekak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

oya kiyana samādhiya mokakda

그들이 말하는 samādhi란 무엇입니까?

hon̆daṭa hon̆daṭa budiyāgena ira karagena italā hiṭam ū hollalā dan̆galā dan̆galā hæruvan kiyalā oya tiya nirōdhaya hiṭiya mama dannē ekak monava

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē vagē moṭṭakam valaṭa kævatilā ada aparādhi mē minissun jīvita bhāvanāven naharenna yātaya bida pælalā kālaya venavā. mēkama hatara denavā. ō anumata karanavā nam ēkama hatara denavā. dharmayaṭa atula nætuva anumataka. koten anutakō

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budujāṇan vahansē dēśanā karana nirōdhaya lassanō ekakvat næ.

부처님께서 설하신 nirodha의 아름다움은 하나도 없습니다.

nirōdha samāpattiya harava væduna nam husma bæluva nam husma inna. pratirē kampanaya kara mona anda sūtrayak dānna nam pravē kampanayak næhæ. oya dæn nirōdhaya innavā kiyalā galgiḍisayaṭa inna ayin bæluvot giḍi giḍigiḍi galā æti kenek.

참으로 nirodha samāpatti에 들었다면 숨을 살펴보면 숨이 없습니다. 몸의 떨림을 재는 어떤 기구를 대어도 떨림이 없습니다. 지금 nirodha에 든다며 돌처럼 앉아 있는 이들을 살펴보면 여느 사람처럼 심장이 뛰고 있을 것입니다.

mohama karanna ævot kiyannē nǣ monavā vasaruvat mama ahannē næ yanna ōna kalpanā karalā balanna api itin api mulāvaṭa pat vennē mokaṭada dharmaya dharmaya hæṭiya tiyannē dharmānula magak tiyennē yanna puḷuvan kramayak tiyenna tiye. etakoṭa mokakda mē karaganna mēka mulāvaṭa sæpasenna epā. dharmayaṭa anukūlava venas api ēkaṭa anuma dharmaya venas karanna yanna æn avaśya vennē dharmānukūlava api uttara venna puḷuvanda kanat

이것을 물으러 가면 '나는 아무것도 듣지 않겠다, 가라'고 합니다. 깊이 생각해 보십시오. 우리가 왜 미혹되어야 합니까? dhamma는 dhamma대로 있고, dhamma에 맞는 길이 있고, 갈 수 있는 방법이 있습니다. 그러면 무엇을 해야 합니까? 미혹에 넘어가지 마십시오. 우리에게 맞추어 dhamma를 바꾸려 하지 말고, 필요한 것은 dhamma에 맞게 우리가 답할 수 있느냐입니다.

api kavadāvat mē ituvi manda katā karanna kiyanna hariyannē næhæ. hari api mulāvaṭamat venavā. ehema katā karā buruvaṭa karan evādayen jayagatta apiṭa yanna siddha vennē kohæṭada? sasara gamana anātaya velā yana gamana keravarak karaganna bæri dannavā. ēkayi

아무렇게나 말해서는 결코 안 됩니다. 그러면 우리는 미혹에 빠집니다. 그렇게 말해 논쟁에서 이긴들 우리는 어디로 가게 됩니까? 끝없이 이어지는 saṃsāra 여정을 끝낼 수 없다는 것을 압니다. 그래서입니다.

itin api dharmānukūlava dækalā dharmānukūlava samādhiya tērum ganna ōnē. dharmānukūlava samādhiya tenna ōna.

그러니 우리는 dhamma에 맞게 보고, dhamma에 맞게 samādhi를 이해하고, dhamma에 맞게 samādhi를 닦아야 합니다.

oya praśna uttara mama hitana dæma æti svāmīn vahansa

그 물음과 답은 이 정도면 된 것 같습니다. (물음) 스님.

ov śaktiya anuva yan āya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

karma śariya yamkisi pudgalayek goṇapu velāvēdī dæn hæma vema mama jīvat vemin oya adahasa ætulē tiyennē mokada mama balanna mata maṭa balanna ōnē maṭa ahanna ōnē næha maṭa gan̆da suvan̆da dænaganna ōnē næhæ maṭa raha dænaganna ōnē maṭa sparśa dænaganna ōnē maṭa oyavā gæna hitanna ōnē maṭa oya tuḷa inna ōnē onna ōka tamayi sasara pævætma āsāva āvanna vigraha karalā tiyenavā

어떤 사람이 karma를 쌓을 때, 늘 살아가면서 그 뜻 안에 있는 것은 무엇입니까? '나는 보고 싶다, 듣고 싶다, 냄새를 맡고 싶다, 맛을 알고 싶다, 닿음을 느끼고 싶다, 그것들을 생각하고 싶다, 그 안에 있고 싶다' — 이것이 saṃsāra에 머물고 싶은 바람으로 풀이되어 있습니다.

maṭa rūpa balanna ōnē. dæn balamuka dæn minihekuṭa maṭa jīvitaya epā velā vahabivā kiyalā minihe vahabīlā innavā. vahabīlā innakoṭa kavuruhari tava mærilā næhæ. ehe buddhiya poḍḍak hi tava tiyenavānē ena pēna

'나는 형상을 보고 싶다.' 이제 어떤 사람이 삶이 싫어져 독을 마셨다고 해 봅시다. 독을 마시고 누워 있는데 아직 죽지 않았습니다. 아직 의식이 조금 남아 있어 보입니다.

tiyenavā. oya velāvē navaru ḷan̆gāva tin balanna næta tiyennē katā kara katā karanna iti.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn ekmā æhenavā pēnavā okkoma tiyenavā eyā balanavā ahanavā okkomat ahana āsāva balana avasthāva næti karada ēka næti neralāna dæn jīvitaya næti karagattā kiv āhā duru karana āsahā duru karā nemeyi ena āsāvan jīvitaya velā ivasaganna kækkumaṭayi mē jīvitaya æti karanna balannē. āsāva duru karalā nemeyi.

이제 그는 듣고 보며 모든 것이 그대로 있습니다. 보고 듣습니다. 듣고 싶고 보고 싶은 바람이 사라졌습니까? 사라지지 않았습니다. 그는 목숨을 끊으려 했지만 바람을 없앤 것입니까? 바람을 없앤 것이 아니라, 오는 바람들을 견딜 수 없는 아픔 때문에 삶을 끝내려 한 것입니다. 바람을 없앤 것이 아닙니다.

jīvita āsāva duru karā ē jīvitayē ē kayak aragena ē kiyana idalā balāporottuva ista karaganna bæri. paṁcakāma balāporottuva eka karaganna bæri vecca ahaṇaya daralāganna bæhæ hari amāruyi. ē amāru esāganna bæru ahapuvā. jīvitaya paya velā ahapenavā kiyana eka lā tiyennē. ēkē tiyennē dati lakṣaṇaya bæluvot tiyanna anitya dharmanna bæri antama ducca avasthāvak tiyenavā.

삶의 바람을 없앤 것이 아니라, 그 삶에서 그 몸으로 바라던 것을 이루지 못한 것입니다. 다섯 감각의 즐거움에 대한 바람을 이루지 못한 아픔을 견딜 수 없고, 너무 힘듭니다. 그 힘듦을 견딜 수 없는 것을 두고 삶이 싫어졌다고 하는 것입니다. 그 특징을 보면, 덧없는 dhamma를 견딜 수 없는 극심한 dukkha의 상태가 있습니다.

itin mē yathārthayak nemeyi kiyalā. itin ē nisā anna ē ākārayen pudgalayā yamkamasi viśāla balāporottuvak tiyenavā mē pævætma

그러니 그것은 실상이 아닙니다. 그처럼 사람은 이 존재에 대해 큰 바람을 지니고 있습니다.

ē pævætmē tiyena balāporottu balu gatiyat ekka āvānna. ū pavatinnē baḷu væḍa karannaṭa āsāvak baḷu væḍavalin āsava inna balāporottu parivartanā vana dæn baḷu væḍavaṭa nam ō gati rakṣaṇaya āvē ulaṭa tiyennē baḷu gatiya minis kaya balu gatiya dæn balu gatiya vardhanaya venna hētu jīvat venna āpa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē gatirakṣanaya ivat karanna tiyennē. anna śaktiyak nikut karanavā ē gatirakṣaṇaya tuḷa yam kāla sīmāva hæn̆dī ōka atara paṁca pat varina bǣnē atraganna anna śaktiya koccara balu gatteṭa pihiṭiyada ēka tamayi baḷuvā āvisa haṭaganna hiṭiyē.

그 성향의 특징(gati-lakkhaṇa)을 없애야 합니다. 그 성향 안에서 힘이 나옵니다. 어떤 기간 동안 그 힘이 개의 성향에 얼마나 자리 잡았느냐, 그것이 개로 생겨나게 한 것입니다.

harakek ovāgē jātiya væḍa karana vidihaṭa tiyeenē. haraka kavada tamayi meheṭa væliyē. ū ē

소는 제 종이 살아가는 방식대로 있습니다.

væṭana hari āsa pirisan væṭalaṭa āsa ē satvangē væṭalaṭa āsāva ē āsāva kiyannē ēkaṭa væcca kālīmāva sinīraṇayaka næhæ. jīvitaya pavatvanna ā ekak ēkaṭa jīvitaya pavatvanna ākāra vecca āgantō pat velēsayak tamayi ēka ē ēkē jātiya atdæva pavatānna tiyena āsāva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ē gatiyaṭa tiyena āsavāyan ē gatiya lōka satyayayi innavā. ē gatiya ayin karā ida maṭa nam bæhæ vitara anna gatiya ayin karagatta væḍi eka tamayi ē gatiyē āyuṣa pihiṭanna hētu.

그 성향에 대한 바람으로 그 성향이 세상의 중생으로 있습니다. '나는 그 성향을 없앨 수 없다' — 그 성향을 얼마나 지니느냐가 그 성향의 수명이 자리 잡는 까닭입니다.

ē atdævara kālayak kāvu æhē hædi hētuva ēka pīḍama gatiya koccara kālayak tuḷa pīḍevvada pīḍama gati lakṣaṇaya eccarayi. gatiya pahaḷa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pīḍama gati lakṣaṇaya eccarayi. gatiya pahaḷa kerevvā ara saṁkhāra vuṇā. saṁkhāra paccayā viññāṇaṁ kiyalā parisandhi viññāṇaya kiyadā onna oya gatiya dvārakta viññāṇaya kivvet ēkayi. paṭisaṁ yana viññāṇaya dvāramuktayi. ehenam æhæ cakkutvāraya sōtāvārayen mula vitarayi gattē. ēken ara in̆dilā manōtvārayaṭa gattaṭa passē gatiyak pahaḷa vuṇā hitaṭa gatiya pahala vana eka davārayak sambandha næhæ. gatiya pavatinna. gæt karapu satvayen gatiya kriyātmaka venavā. anna dvāra mukta citta kivva anna ēka. ēka tamayi bhavaṁga tiyennē dvārata diṭṭhiya.

성향이 일어나 saṅkhāra가 되었습니다. 'saṅkhāra-paccayā viññāṇaṃ'이라는 paṭisandhi viññāṇa, 곧 그 성향을 문 없는(dvāra-vimutta) viññāṇa라고 한 것도 그래서입니다. paṭisandhi viññāṇa는 문에서 벗어나 있습니다. 눈의 문, 귀의 문은 처음에만 받았고, 그것으로 마음의 문에 받은 뒤에 성향이 일어났습니다. 마음에 성향이 일어나는 데에는 어떤 문도 관계하지 않습니다. 성향이 이어지도록, 붙잡은 중생에게서 성향이 작동합니다. 문 없는 citta라는 것이 그것입니다. 그것이 bhavaṅga입니다.

ēka tamayi ara śaktiya aragena bhavaya pavatvāgena yannē ē gatiya ta. ē gatiya adan dahavasaṭa evæni gatiya śaktiya śaktiya gatiyak pahaḷa karāṭa passē gatiya venas karanna nam ekkō nævata vārayak gatiyaṭa viruddha gatiyak haṭaganna ōna avaśya āyasayak æsa karana dēvanādī śarīrayē mana kiyana eka ara gæp karanna ōnē. nava gatiyak parivartanaya karaganna ēka. ehema nava dharmayak indriyangē dunna nætnam ātu gatiya venas karanna bæ.

그것이 그 힘을 받아 bhava를 이어 가는 그 성향입니다. 힘이 성향을 일으킨 뒤에 그 성향을 바꾸려면 다시 그 성향에 맞서는 성향이 생겨야 합니다. 그에 필요한 것을 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음으로 붙잡아 새 성향으로 바꾸어야 합니다. 그렇게 감각 기관에 새 dhamma를 주지 않으면 그 성향을 바꿀 수 없습니다.

ē nisā yamkisi gatiyakin uppattiyak læbenam gatiyē śaktiya tiyena kayi yanavā. oyāṭa mē venas karanam æsakana divanāya śarīraya mana kiyana indriya valaṭa dvāratila mahā mahā papahu denna vena nava gatiyak haṭaganna ōna. naraka gatiyak na hon̆da gatiya ravati kara denna ōnē.

그래서 어떤 성향으로 태어남을 얻으면 그 성향의 힘이 있는 동안 이어집니다. 이것을 바꾸려면 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음이라는 감각 기관의 문으로 거듭 새 성향이 생겨야 합니다. 나쁜 성향을 좋은 성향으로 바꾸어 주어야 합니다.

anna saṁkhāra valin āyu viññāṇayak haṭagattahama nava hon̆da pirisidu viññāṇayak hæṭa gatiyak haṭagannavā. balu gatiya devana dæn minis gatiyak danna bulu gatiya deveni ilā minis gatiya paḷaveni vecca mohotak velāvakārē ē ada kiyanavaṭa api uta yanakoṭama yanakoṭama gati parivartanayak vunā itin mis gatiṭa parivarta. dæn minit gatiyaṭa api gatiya hadalā dunnā āyē lōka kaṭavargayaṭa āyē indriyangen denna ōnē gati

saṅkhāra로부터 다시 viññāṇa가 생기면 새롭고 좋고 깨끗한 viññāṇa, 곧 성향이 생겨납니다. 개의 성향이 둘째로 밀려나고 사람의 성향이 첫째가 되는 순간, 그렇게 가는 가운데 성향의 바뀜이 일어나 사람의 성향으로 바뀝니다. 사람의 성향을 만들어 준 뒤에 다시 다른 쪽으로 바꾸려면 또 감각 기관으로 주어야 합니다.

parivartanayak karanna. gatiya gatiya gatiyakin parivartanaya karanna nam indrayan sambandha karalā gatiyak goḍanāgenavā. gatiyaṭa śaktiyanāva kapa ganna bæ. nævata gatiya venas karanna ōna nam indriya sambandhayen gatiyak æti karanna nava gatiyak. æti karama ara tiviṭiya gaṭṭiya parāṇaya karanna dunna gatiyaṭiya balavat vecca dāt araki uda vuṇā. nava paṭisandhayak apiṭa læbuvana aṁ atdæka yannē.

성향을 다른 성향으로 바꾸려면 감각 기관을 이어 성향을 쌓아야 합니다. 성향은 힘만으로 끊을 수 없습니다. 다시 성향을 바꾸려면 감각 기관으로 새 성향을 일으켜야 합니다. 그렇게 일으킨 성향이 더 강해지면, 우리는 새 paṭisandhi를 받아 새 존재로 갑니다.

dæn ṭika væṭa vuṇānē nætnam kiyanna bæ kæṭiyā ganna ekak.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

viśuddhiyan monavādayi pæhædili kara denna kiyalā tava praśnayak idalā. suddhiyayi visuddhiyayi tōrāganna ōnē. yamkisi deyak suddha karāṭa passē nævata nævatak kuṇu gǣganam viśēṣa suddhiya velā næha.

visuddhi가 무엇인지 설명해 달라는 물음도 있었습니다. suddhi와 visuddhi를 가려야 합니다. 무언가를 깨끗이 한 뒤에 다시 더러워진다면 특별한 깨끗함이 된 것이 아닙니다.

viśēṣa suddhiya venasak tiyenavā. viśēṣa suddhiya tamayi viśuddhiya. suddha karāṭa passē nævata puru gǣ vennē nætnam ēka viddhiya kuṇu gāvaṭa allan nætnam ælennē nætnam ē tuna æriyaṭa passē menna mēka visuddhiya

특별한 깨끗함은 다릅니다. 특별한 깨끗함이 visuddhi입니다. 깨끗이 한 뒤에 다시 더러워지지 않는다면, 더러움이 들러붙지 않는다면, 그것을 없앤 뒤의 이것이 visuddhi입니다.

yamkisi kenek duccaritayak kara kara innavā. onnam eyāṭa puḷuvan duṣcaritaya nokara ismagen idara duṣcaritaya ayinlā dæn issera namak duccarita karā mama dæn karanna inna puḷuvan. hæbæyi ēkaṭa hētu sāka aramuṇak āyi kohomadaṭa āvot ehema ara dut ættē. āye dut ættaṭa væṭenavā. mama dæn bonna nǣ issaranam bivvā vagē eka innavā. ohu bonnema nǣ kiya eka in̆dalā balanakoṭa sa eyāgē gælama yāru hadayak hædilā ara hon̆dama ṭikak dāgena naranakoṭa matak venavā pæmiṇi pivitarapu venna. bǣ bæhæ inna bæhæ. idiyak bama maṭa mata ṭikak ōt paṭan āya paṭan gannavā. ehenam eyā mat pæhæn duścarayen ayin velā iuddha velā tibimati ṭika davasaṭa viśuddhiyak labalā tiyalā nē.

어떤 사람이 나쁜 짓을 하며 지냅니다. 그는 나쁜 짓을 하지 않고 멀리하며 '전에는 나쁜 짓을 했지만 이제는 안 하고 지낼 수 있다'고 할 수 있습니다. 하지만 그럴 까닭이나 대상이 다시 오면 다시 나쁜 짓에 빠집니다. '전에는 마셨지만 이제는 안 마신다'는 사람이 있습니다. 전혀 안 마시겠다며 지내다가, 친구들이 모여 좋은 술을 내놓으면 생각이 나서 '못 참겠다, 조금만 다오' 하며 다시 시작합니다. 그는 술이라는 나쁜 짓에서 벗어나 며칠 깨끗했지만, 그것이 visuddhi를 얻은 것입니까?

dæn viśuddhiya kiyannē mokakda? yamkisi hētukārayak sahamulin samucchēdam prahāṇayen bidilā kiyanā nam yænaka dusatya pihiṭa āyu særayak mona jātē ara vunāvat ē at dr̥ṣṭa ayinnē næha. athærapu eka tamayi athærapu guṇāva væṭennē næ. menna mē tattvayaṭa yam taramak pat vunānam ē taramē visuddhayi.

그러면 visuddhi란 무엇입니까? 어떤 까닭이 samuccheda-pahāna로 뿌리째 부서졌다면, 다시는 어떤 태어남에서도 그것이 돌아오지 않습니다. 버린 것은 버린 채로 다시 빠지지 않습니다. 이 상태에 얼마만큼 이르렀다면 그만큼 visuddhi입니다.

viśuddha kiyannē onna ehenam ārya tuḷa mē ārya tuḷa yathārthaya dækalā yam kenek suddha vuṇā yathārthaya boru vennē næha kavadāvat ē aya yathābōdhaya venas karannat bæhæ. ē nisā nævata varapu athærapu ducca satyaya āpahu ganna. ganna hētu næ. ē mat viddha vuṇā. mē

visuddhi란 ariya 안에서, 실상을 보고 깨끗해진 사람에게는 실상이 결코 거짓이 되지 않으며, 그들은 그 깨달음을 바꿀 수도 없습니다. 그래서 버린 나쁜 짓을 다시 붙잡을 까닭이 없습니다. 그것이 visuddhi입니다.

ganna. ganna hētu næ. ē mat viddha vuṇā. mē mokada sīlayen viśuddha venavā. śikṣaṇaya venavā. paṁca ducca venavā kramakramayen gihillā hatara apāgatena sōtāpanna phalayaṭa patvenakoṭa satara apāta venna tibi yam pāsa doccarayak tiyanam siyalla sahu valin bilā giyā giyāmayi nævata vāgē yavuṭa vædinna tiyennē. anna viśēṣa suntiyaṭa pat venavā. anna anna sōtāpanna pudgalayāgē sīla visuddhiya.

어떻게입니까? sīla로 깨끗해집니다. 익힘이 생깁니다. 다섯 가지 나쁜 짓을 차츰 버려 가다가 sotāpanna의 열매에 이르면, 네 apāya로 이끌 나쁜 짓이 있었다면 모두 뿌리째 부서져 다시는 그리로 들어가지 않습니다. 특별한 깨끗함에 이릅니다. 그것이 sotāpanna의 sīla-visuddhi입니다.

suddhāgāmī anāgāmī ādī enakoṭa dæ citta pāra dudgaya vidiṭa vardhanaya venavā. dhyānalāyaṭa pat venavā yathā vū dē ārya dhyānayaṭa patvenavā. ārya dhyānayaṭa āvot

sakadāgāmī, anāgāmī로 오면 citta-visuddhi가 자랍니다. jhāna에 이르고, 참된 ariya jhāna에 이릅니다.

ehema āpavāya kiyalā phalayava hinna anē viśuddhiya dā ē læbuva visuddhiya venas vennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mē aniccayi dukkhayi anattayi lōkē svabhāvaya mēkak dharmānukūlava yathārthaya dækkāma mokada vennē? āka duṭṭhiya bidilā giyā dit visuddhiya læbilā. āyusarayak eka āyuhasarayak mityā dr̥ṣṭiyaṭa væṭennē næ. væṭenna hētu næhæ. menna mēka dæn vihē vidiṭa patanavā dr̥ṣṭiya. mēka diṭṭhiya vidiha tiyena.

anicca, dukkha, anatta가 세상의 성질이라는 이 실상을 dhamma에 맞게 보면 어떻게 됩니까? 잘못된 견해가 부서지고 diṭṭhi-visuddhi를 얻습니다. 다시는 micchā-diṭṭhi에 빠지지 않습니다. 빠질 까닭이 없습니다. 이것이 diṭṭhi-visuddhi입니다.

īṭa passē mokada karannē? sasara gamanen etera vīmaṭa mokakda māttē kiyalā menna mē kayē mārgaya dækka nam īṭa passē uṭa sækayak æti vennē næha venat mārgayak ædda? mē mārgaya guruvannēda? ē jaya sækayak hæṭiyaṭa dækalā ivarayi. laṁkāva vitarē ka laṁkāven etera kaḷā. sæken etera kaḷā. laṁkāva vitara viśuddhi āyacara kāpahu yanna. menna mārgaya.

그 뒤에는 어떻게 됩니까? saṃsāra 여정을 건너는 길이 무엇인지, 이 길을 보았다면 그 뒤로는 다른 길이 있을까, 이 길이 틀렸을까 하는 의심이 생기지 않습니다. 의심을 넘어 보았습니다. 의심을 건넜습니다(kaṅkhā-vitaraṇa). 그것이 kaṅkhāvitaraṇa-visuddhi입니다.

menna amāgaya menna lōka mārgaya menna nivan mārgaya dækalā ivarayi. āyasanayak ohaga nuvaṭa amutu dānna vidihak næha śaktiya dækka nisā maggāma magya gnāna dakṣaya dækalā viśēṣa santiyaṭa pat velā ivarayi. eya kara pura venas karanavā. mēka mārgaya manna. menna mēka lōka mārgaya menna devi dēva mārgaya menna brahha lōkeṭa yana mārgaya menna minit lōkayaṭa yana mārgaya menna apāgata vena menna tirisan vena mārgaya. ōka dækalā ivarayi. menna buddha mārgaya nivan dakina mārgaya ōka dækanam magāmaga dækkaṭa passē maggāmaga gnāna dassana minisun tiya læbu.

여기가 길, 여기가 길 아닌 것, 여기가 세상의 길, 여기가 nibbāna의 길임을 보아 마쳤습니다. 다시는 거기에 다른 것을 끼워 넣을 수 없습니다. 보았기에 maggāmagga-ñāṇadassana로 특별한 깨끗함에 이르렀습니다. 이것이 세상의 길, 여기가 deva 세계로 가는 길, Brahma 세계로 가는 길, 사람 세계로 가는 길, apāya로 떨어지는 길, 짐승으로 태어나는 길 — 그것을 보아 마쳤습니다. 여기가 부처님의 길, nibbāna를 보는 길입니다. 이렇게 길과 길 아닌 것을 본 뒤에 maggāmagga-ñāṇadassana-visuddhi를 얻습니다.

dæn mama yanna ōnē lōka pættaṭa nemeyi nivana pættaṭayi kiyalā dækaṭa passē pratipadāva dækalā ē magē nāsta vennē mēka tamayi āyata pratipadāva āya ēka venas vennē saṭipadā gnā lassaniya ēkin caturārya satya avadhaya pūrṇa kara caturārya satya dukkhē gnāṇan dukkha samudadhaya gnān ātu mēka ara tipivatta dvāda sā api issellā pennunē vattu tunak ākārē caturārya satya vena dækīma pūrṇa kara āta gnāsana suddhiya pahædi unvahansē apu bava davasa vennē næha. sata siddhiya pūrṇayi.

'나는 세상 쪽이 아니라 nibbāna 쪽으로 가야 한다'고 본 뒤에 실천(paṭipadā)을 보고, 이것이 바른 실천이며 다시 바뀌지 않는다고 하면 paṭipadā-ñāṇadassana-visuddhi입니다. 그것으로 네 가지 거룩한 진리의 깨달음을 다 이룹니다. dukkhe ñāṇaṃ, dukkha-samudaye ñāṇaṃ — 앞서 보여 드린 tiparivaṭṭa dvādasākāra, 세 바퀴 열두 모습으로 네 진리를 보는 것을 다 이루면 ñāṇadassana-visuddhi이며, 그것은 결코 바뀌지 않습니다. 일곱 visuddhi가 다 이루어집니다.

enna viśuddhi pūrṇatāvaya oya ākārayen dakinna ōna. etakoṭa tamayi viśuddhiya kiyannē mokakda nivan dækīmaṭa avaśya satva viśuddhiya mokakda kiyalā tērum ganna. tērunē nætnam mē praśnayaṭa nævata ahanna.

visuddhi를 다 이룬다는 것을 그렇게 보아야 합니다. 그러면 visuddhi가 무엇이며, nibbāna를 보는 데 필요한 일곱 visuddhi가 무엇인지 이해하십시오. 이해되지 않았다면 이 물음을 다시 하십시오.

sōvān mārgayen ārambha vana mārga phalayan læbīma san̆dahā yamek kaṭayutu kirīmēdī ema tænættāṭa mārga phalayan valaṭa eḷam̆biya ayagē dharma śravaṇaya kirīmaṭa hētu vāsanā novuna hō obaṭa ohu obaṭa mārgaphala læbīmaṭa nohæti vēda sōtāpanna phalayaṭa vitarayi mē

(물음) sotāpatti의 길에서 시작하는 길과 열매를 얻으려고 애쓰는 사람이, 길과 열매에 이른 이들에게서 dhamma를 들을 복이 없다면 길과 열매를 얻을 수 없습니까?

nohæti vēda sōtāpanna phalayaṭa vitarayi mē paratōkōsana bhattayē avaśya vennē kalyāṇa mitra sampattiyakin ārya pudgalayaka hambavelā avaśya vennē taman ārya pudgalaya bavaṭa patvena ekak.

(답) 이 parato-ghosa, 남의 목소리는 sotāpanna의 열매에만 필요합니다. kalyāṇa-mitta를 갖추어 ariya를 만나는 것이 스스로 ariya가 되는 데 필요합니다.

dæn api hitamu mehema dē. gahak tiyenavā gahaṭa vælaṭa panī yanna bæ. væra diva tiyenavā. væra ædenavā. væḷaṭa velā kevatu velā tiilā uḍaṭa yanna giyot aḍiyak vitarat dak dekama værenavā. væl tuna hatarak vidilā uḍaṭa yanna giyot aḍiyaeka hamāragalā ædiṭa væṭe. 18 naginna 18ṭa yavanna sān puḷuvan kamak na. hæṭā eka vælayi tiyennē panavaṭa puṁci vælak. api dæn oya væla tiyenakoṭa yam piṭi hiṭak hari devalak hari monavā hari balak hari tibbā gahē in̆dalā hayiya kǣllak tibbā. ara væralāganna. [ugura kǣrīma]

이렇게 생각해 봅시다. 나무가 있습니다. 덩굴은 나무로 뛰어오를 수 없습니다. 덩굴은 기어갑니다. 덩굴이 제 몸을 감아 위로 올라가려 하면 한 자쯤에서 쓰러집니다. 덩굴 서너 가닥이 꼬여 올라가도 한 자 반쯤에서 쓰러집니다. 높이 오를 수가 없습니다. 작은 덩굴 하나뿐입니다. 그 덩굴이 있을 때 우리가 막대나 장대나 무언가 튼튼한 것을 나무에서부터 대어 주어 덩굴이 붙잡게 합니다.

dæn væra mokada karannē? ara līya æti. giyalā gaha badāganna. gaha badāgattaṭa passē mokada karannē? ara lī kǣlla galavala dæmma væla væṭenavā. dæn īṭa passē væla mōra mōra loku venna gaha uḍaṭa yanna. dæn āyusa harahā giyana. anna śrāvakayā vælvāgena budurajāṇan vahansē gahavālā

그러면 덩굴은 어떻게 합니까? 그 막대를 타고 가서 나무를 감습니다. 나무를 감은 뒤에 막대를 빼 버려도 덩굴은 쓰러지지 않습니다. 그 뒤로 덩굴은 여물고 커지며 나무 위로 올라갑니다. 이제 다시는 쓰러지지 않습니다. 제자(sāvaka)는 덩굴, 부처님은 나무와 같습니다.

buddha vr̥ttayaṭa yanna śrāvaka væl kalyāṇa uttarayā nævæti ādhārakaya ōna buddha vr̥ttiya etura kiyanna sōvān phalayaṭa pat vunāma dharmaya bahala karalā ivarayi. giyen etilā ivarannā. āyu særayak eyāṭa tava vælak avaśya tavat gahak avaśya næhæ. etanin mē sitak avaśya næhæ. gaha ādhāraekē hon̆da væṭyan viṭayi ivaraganna.

부처님이라는 나무에 이르려면 제자라는 덩굴에게는 kalyāṇa-mitta라는 받침이 필요합니다. sotāpanna의 열매에 이르면 dhamma를 붙잡아 감아 마친 것입니다. 다시는 다른 덩굴도, 다른 나무도 필요 없습니다. 거기서부터는 나무를 의지해 올라갑니다.

kavuru lilin allagattaṭa passē pallak tibicca ara kǣnē ekak avaśya næhæ. hæbæyi

나무를 붙잡은 뒤에는 대어 주었던 그 막대가 필요 없습니다.

dæn oya vælī dina yanna bæ tava vena dahen etilā tiyena vælī tava venak hitilā yanavā. ēkanat tiyennē. mokada væra væṭennē næha. mul væla gahenilā tiyennē. ēkē ākārayen giyā tava pænak kiyalā gaha allagannavā. dæn væri dekak gæhivā. oya

그런데 그 덩굴만 오르는 것이 아니라, 거기에 감긴 다른 덩굴도 타고 오릅니다. 덩굴이 쓰러지지 않으니까요. 첫 덩굴이 나무를 감고 있으니, 그렇게 다른 덩굴도 타고 가서 나무를 붙잡습니다.

dekama ekatu karannē ōgē deka kavan hiṭa yanna bætuḷa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi kavuru hari væliya kamalak duvot ehema yam davasaka āyasarayak okkoma tiya āyu ehenam āyu særayak āyijātē siḍak tiyanna æssellā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

geniyanna siḍak ahuvē nætnam āyurayak yanna. ē vagē tarāgya kavada hari ivara vecca ārya pudgalayō nævata vārayak buddha nævati vr̥ṣayen pās karalā denna vayana.

이끌어 줄 막대가 없으면 다시는 오를 수 없습니다. 그처럼 언젠가 ariya들이 다 끊긴다면, 다시 부처님이라는 나무를 거쳐야 합니다.

anna buddha vuṣatvayaṭa viśēṣayak tiyenavā. śrāvakatvaya ædalāganna śaktiyak. ē śaktiyan tamayi buddha vr̥ṣaya lāgē issellāma bungen baṇa ahalā kenek etanaṭa vædagannē. anna ēkayi tuna. eham matula muturā buduvara pahala nan āya śrāvaka saṁgharatnayak hamba vennē næhæ magaphalāva

부처님이라는 나무에는 특별함이 있습니다. 제자를 끌어당기는 힘입니다. 그 힘으로 맨 처음 부처님께 직접 설법을 듣고 누군가 거기에 붙습니다. 그래서 앞으로 부처님이 나시기 전까지는 다시 제자 saṅgha라는 보배, 길과 열매를 만날 수 없습니다.

antima sōvān pudgalaya vecca daka. dæn mē ārya buddhi baṇa ahalā giyāṭa passē ohuṭat puḷuvan ōhagahen baṇa ahalā kavara giyā. tarapura koccara harida ṭa mænakayi yanavā. kavada hari giya ārya parapura okkoma iranot ehema sōvān pudgalen nætuva giyot dharmaya tibena ara hariyannē næha. dharmaya haran nivan dakinna bæ. ēka hari vidiha tēra.

마지막 sotāpanna가 남을 때까지 — ariya에게서 설법을 듣고 간 뒤에 그도 남에게 설하고 남이 들을 수 있으니, 그 이어짐이 얼마 동안 갑니다. 언젠가 ariya의 이어짐이 다 끊겨 sotāpanna가 없어지면, dhamma가 남아 있어도 통하지 않습니다. dhamma만으로는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그것이 바른 길임을 아십시오.

hitaṭa atyāvaśya atyāvaśya deyak tiyenavā. dæn mēka hon̆daṭa tērum ganna mehema dēkin.

마음에 꼭 필요한 것이 있습니다. 이것을 이런 예로 잘 이해해 보십시오.

api hitamu yamkisi denaka mē an̆gal dekaka tuḷa dæk tiyenavā. sivenṭi gættak hari paḷipelak hari tiyenavā. poḍi ḷamaya otelā paṭa balalā innavā ehe dahalā dakinna. dæn api dakinavā puṁci

어딘가에 폭이 두 치밖에 안 되는 시멘트 턱이나 담장 끝이 있다고 해 봅시다. 어린아이가 거기 서서 아래를 내려다보고 있습니다.

gætta tiyennē. ēka kiyanna taram denna væṭilā din salin puṁcici kǣllak na poḍḍak gæṭa yan̆ga icra. i apiṭa gaṇan danna denna ēka dækat api nikan innavā. otana ṭikak aḍiyak etana ehema kiyanavā nam ātrē poḍak mehāṭa væṭiya. væḍanu poḍḍak vāla venna api rakṣaya kiyanavā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

api ē matamaṭa api apē manasa venavā. balapuhamahama potak tiyenavā aḍi diya gānama prādayak. ḷamayā innē ehema tænaka. dæn apiṭa puḷuvanda balā innē. āhātē væṭana vipāilā pætakalā innavada apiṭa puḷuvan kak tiyenavada dækama panalā gihilalā usarayaṭa mē hadagannavā.

살펴보니 수백 자 깊이의 낭떠러지입니다. 아이가 그런 곳에 있습니다. 그런데 우리가 가만히 보고만 있을 수 있습니까? 떨어질까 걱정하며 그냥 있을 수 있습니까? 보자마자 뛰어가 붙잡지 않겠습니까?

appacciyāva poḍḍak velā giyā ennē mahā bhayānaka væḍak mēkayi vitarayi. kavurut næt næti ka mēka ayiti vitā. dæn api etana tamayi

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

api da mahā kulapa velā innē. ḷamayā gihi ænpat tibuṇa nam ḷamayā bērāganna ōnakamak tibuṇā nam mēs tenna giyē poḍi ekā poḍḍa venas vunā nam æḍi siya gānaeka prālā mē kǣli ituru vennet næ.

그때 우리는 몹시 다급해집니다. 아이를 구하고 싶은 마음이 있다면, 어린것이 조금만 움직여도 수백 자 아래로 떨어져 조각조차 남지 않을 테니까요.

dæn mehema api dakinavā vistaraya menna mē vagē ārya vecca dæn katan mē satara gamē tiyena bhayānakatvaya dakinnē mahā prapātayakaṭa væṭunā vāgē mē læbicca avasthāva ikmadi yam satvaya

이것을 보듯이, ariya가 된 이는 saṃsāra에 있는 위험을 큰 낭떠러지에 떨어지는 것처럼 봅니다. 이렇게 얻은 기회를 서둘러…

ē nisā ēmakaṭa ganna niyadukārayek passē manussayakā innavānam ē manussayā eyā dakinakoṭa sasara gan̆dana pr̥thagjanava innavā nam mē prapātaya metana pænalā giyot ehema væṭahena prātiya kavadā goḍa ida kavadā hasaren goḍa innēda kohomahari mē pudgalayā metanin samathāganna puḷuvan nam dara nna puḷuvan hæma piyavarakma gannavā kiyalā mānasikatvayak æti vena āryan

그래서 뒤에 어떤 사람이 있다면, 그가 볼 때 saṃsāra에서 puthujjana로 있다면 이 낭떠러지로 뛰어내리면 언제 saṃsāra에서 올라오겠느냐 하며, 어떻게든 이 사람을 여기서 구할 수 있다면 할 수 있는 모든 걸음을 내딛겠다는 마음이 ariya에게 생깁니다.

ē āryayangē mānasikatvaya ehema vennē mokada spayak mahā bhayānaka sasara dænīma pr̥thagjanayaṭa sasara hari vinōda nirthānayak hæṭiyaṭa dakinavā misak ohoma bhayānakatvayen

ariya의 마음이 그런 까닭은 saṃsāra가 몹시 위험하다는 것을 알기 때문입니다. puthujjana는 saṃsāra를 아주 즐거운 놀이터로 볼 뿐, 그런 위험으로는…

dakinnē næ. sasara baya kiyana eka namaṭa katāda kiyanavā misak obaṭa sasara bayak næ. sasaraṭa tiyennē ælu.

(그런 위험으로는) 보지 않습니다. saṃsāra가 두렵다는 말은 입으로만 할 뿐, 여러분에게는 saṃsāra에 대한 두려움이 없습니다. saṃsāra에 대해 있는 것은 집착입니다.

sasaraṭa ælum karana kenāṭa kohoma tava kenek tava kenek sasaradælūm karagena bēda ōē mānasikatvaya matu venavada?

saṃsāra에 집착하는 사람에게 어떻게 다른 사람을 saṃsāra에서 건져 내려는 그런 마음가짐이 일어나겠습니까?

ven karaganna. ēken nidahas karaganna mānasikatvaya vihāra phalayak ārya bhalayak pihila ōnē. anna ē ārya phalaya tunen tamayi anya pudgala eha vasarita gannē.

떼어 놓고, 거기서 풀어 주려는 마음가짐에는 ariya의 열매(phala)가 자리 잡아야 합니다. 바로 그 ariya phala로써 다른 사람을 거기서 건져 냅니다.

etanin mahā bhayānakayi mē gamana vahama apahuva hæriyanna. læbicca avasthāve yōjana gani re venna epā. maṭa karanna puḷuvan nam usselā ganna puḷuvan nam magē siyalu denā daru ussalā gannavā. monavā karannada? hikman

거기서부터 '이 길은 몹시 위험하니 곧장 되돌아오라. 얻은 기회를 헛되이 하지 마라. 내가 할 수 있다면, 끌어올릴 수 있다면 모든 이를 내 자식처럼 끌어올리겠다.' 무엇을 하겠습니까? 길들여 이끕니다.

karanavā. mehema mahā viśāla mānasikatvayan evanna śaktiyak uṭanāgalā piṭaganna menna mē samādhi śaktiya. anna ē pudgalayā vasana karalā

이렇게 큰 마음가짐으로 힘을 일으켜 끌어내는 것, 그것이 바로 이 samādhi의 힘입니다.

tiyenavā hitu mataya denna. anna avasīna ga ara gahaṭa yana vala balāpaṭa tibbi vēga anna ē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ākārayagen tamayi kalyāṇa mitra ādhāraya vuṇē kivvē. tava kenekuṭa koteda innē? sanī

바로 그런 방식으로 kalyāṇamitta의 도움이 되었다고 말한 것입니다.

kivvē. tava kenekuṭa koteda innē? sanī hitannada kiyalā. dæn hita in̆dalā balanna mehema kiyalā api guvan idiruliyen hō rūpa vāñña bara katāvak ahanakoṭa tiyenavā apē mānasikatvayayi. apiṭa hitana hiṭīmē tiyennē.

다른 사람에게는 그것이 어디 있겠습니까? 금방 생각할 수 있겠습니까? 이제 마음을 두고 살펴보십시오. 라디오나 텔레비전에서 무거운 이야기를 들을 때 우리의 마음가짐이 어떠한지.

mānasikatvayayi. apiṭa hitana hiṭīmē tiyennē. dæn metandi velāvaṭa hitana pihin̆danna. yanavanē hiṭa gedaraṭa yānna nætuva yavanna puḷuvanda venahāṭa yavanna nætuva ē pættaṭa yanavā mehelā hitunaka sǣnak bæn̆dalā mehāṭa ædalagena innavā maṭa yanna denna næhæ maṭa hituma hitanna dennē næha kiyanna næhæ ēka ekak næ.

우리에게는 생각하며 머무는 것이 있습니다. 이제 여기서 그때 생각을 붙잡아 보십시오. 마음이 집으로 가지 않게 할 수 있습니까? 다른 데로 보내지 않아도 그쪽으로 갑니다. 마치 사슬로 묶어 이쪽으로 끌어당기는 것처럼요. '가게 두지 않는다, 생각하게 두지 않는다'고 말할 수도 없습니다. 그런 것은 없습니다.

avadhānaya velā tibunā mē pættaṭa koccara hitanna hæduvapat dæn hitanna bæ. taniyen bhāvanā karanna kiḷada balannē

주의가 이쪽으로 쏠려 있으면 아무리 생각하려 해도 이제 생각할 수가 없습니다. 혼자 bhāvanā를 하려고 앉아 보십시오.

dahas kōṭi gānak hituvili vaṭa karagena ehāṭa adinavā mehāṭa adinavā. koccara dæn karmasthā inna bæhænē maṭa ohoma tiyennē.

수천억 가지 생각이 둘러싸고 저쪽으로 끌고 이쪽으로 끕니다. 아무리 kammaṭṭhāna에 머물려 해도 머물 수가 없지요. 나에게는 그렇습니다.

dæn mē dharmaśravaṇaya karat adhimada kavuda venasak [ugura kǣrīma] næda kiyalā idalā balanna. hæbæyi hæma tænaka ehema himika balanna īṭa hæma kenāga mahan karat ehemada nǣ dora tōciyak næhæ. eka ekkenāgē etedara katāvaya anit anit bava katāvak etalan vara vecca ekak mara mehema ekak dunā. mē balanavā. ē hāmuduruvō kiyagiya epatarak kiyanavā aragaten ærak katā kara. dæn hiṭa koheda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

aragaten ærak katā kara. dæn hiṭa koheda duvannē næ. dæn ē divinyi mēke venasak næ. dæn maṭa tērum ganna vidiha. hæbæyi

이제 마음이 어디로도 달아나지 않습니다. 이제 그것과 이것 사이에 차이가 없습니다. 이제 내가 이해하는 방식은 이렇습니다.

næ. dæn maṭa tērum ganna vidiha. hæbæyi sasara mē nivanṭa hētu vāsanā tiyena kenāgē hitaṭa mēka ædilā hitavaganna puḷuvan. siyalu lōka satyayāgē hitā inna bæha.

그러나 saṃsāra에서 nibbāna로 이끄는 인연(hetu vāsanā)이 있는 사람의 마음에는 이것이 끌려 들어와 붙잡을 수 있습니다. 모든 세상 중생의 마음이 그렇게 머물 수는 없습니다.

ē āryō tænalā baṇa kiyanna yannē næ. moha

그 ariya들은 일부러 찾아다니며 설법하러 가지 않습니다.

divara værayi næti.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

sudu saha sudusu tæn mala pipunaha bam̆baru enavā misak. mala bam̆buru karā yannē næ. ē suvan̆daṭa bam̆baru venavā. ennē bam̆baru misan gilamaæsu nemeyi. ē nisā bam̆ba rasa malē ayitiva āgaya.

알맞은 곳에 꽃이 피면 벌이 오는 것이지, 꽃이 벌에게 가지는 않습니다. 그 향기에 벌이 옵니다. 오는 것은 벌이지 다른 것이 아닙니다. 그래서 꿀맛은 꽃에 속한 것입니다.

dharma śravaṇaya karanna. hētu vāsanāva antaya āpuvahama anna sudussa ayii. dæn ē sudu gaman karannē næhat dharmaya samādhiya dharma samādhiyaṭa velā tiyennē.

dharma를 들으십시오. 인연이 무르익어 오면 바로 알맞은 이들이 옵니다. 그 알맞은 이들은 돌아다니지 않아도 dharma samādhi에 들어 있습니다.

e mama ēkayi kiyannē lususā bayāvata ehem metana kanavā. anik aya væḍi karagannat. ē kiyena sudurinna bayan depā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn hari amāru bāhira kaṭṭiya āuvahama ara dharmānukūlava ē san̆dahā kaṭṭiyaṭat ē væḍē karagannā. ē hari amāru tamayi anik ayaṭa bāhirahā hituma karanna tamayi vacanayak kiyannē nætnam anit ayaṭa mēka katā karanna epā mēkaṭa avabadhānaya ou karanna vacanayak kiyanna avaśya næhæ. dharmaya paṭan gattan paṭan dēśanā paṭan

이제 바깥 사람들이 오면 몹시 어렵습니다. dharma에 맞게 그 사람들도 그 일을 해 내게 하는 것이 어렵습니다. 다른 이들에게는 바깥으로 생각이 가지 않게 하려고 한마디 해야 하지만, 이 사람에게는 '다른 이야기 하지 마라, 여기에 주의를 기울여라' 하고 말할 필요가 없습니다.

næhæ. dharmaya paṭan gattan paṭan dēśanā paṭan gatta tan paṭan samādhiya pihidilā. etakoṭa dasa akusala cētanāva næhaya budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā paṁca nīvaraṇa mattaṭa yanavā. sædæhæ itin baṇa ahana kenāṭa paṁca nīvaraṇaya baṇa ahana velā.

dharma가 시작된 때부터, 설법이 시작된 때부터 samādhi가 자리 잡습니다. 그러면 열 가지 akusala cetanā가 없습니다. 붓다께서 설하시기를, pañca nīvaraṇa가 물러갑니다. 믿음을 지니고 설법을 듣는 이에게는 설법을 듣는 동안 pañca nīvaraṇa가 (가라앉아) 있습니다.

menna mē tadaṁga prahāṇayen mē avasthāva siddha velā hiṭiya. eyā ara samādhiyē ē mohotē tiyenavā. samathaya tiyenavā. vidarśanāvaṭa avaśya yannā vū dharmaya dēśanā karana samatha vidarśanā ni yugiddavalā ē mohotē māgaphala avabōdhaya labanavā. anē visi

바로 이 tadaṅga pahāna(그때그때 물리침)로 이 상태가 일어나 있었습니다. 그는 그 순간 samādhi에 있습니다. samatha가 있습니다. vipassanā에 필요한 dharma를 설하면 samatha와 vipassanā가 짝을 이루어(yuganaddha) 그 순간 magga-phala의 깨달음을 얻습니다.

avabōdhaya labanavā. anē visi samatha læbennē. saniyen samata karanna digot ehema lēsi væḍak nemeyi. ēka tamanma hitanna bhāvanā karmasthānayak karagena saniyen korama giyahama koccara māru hita tiyāganna puḷuvan ēkaṭa avadhānaya karana anna ēka viditvaya

samatha가 그렇게 얻어집니다. 혼자서 금방 samatha를 이루려 들면 그리 쉬운 일이 아닙니다. 스스로 생각하여 bhāvanā kammaṭṭhāna를 하며 서둘러 해 보면, 마음을 붙잡아 두기가 얼마나 어려운지, 거기에 주의를 기울이는 것이 얼마나 힘든지 압니다.

itin ē nisā oya vidihaṭa ē phalaya læbuvaṭa passē anit ayagē ākārayak āvar eyā āryayen velā ivarannavā. āryagē hadana nivaren mimiṭa koccara hadavanna heḷuvak

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hadavanna bæ. hētu vuna næ. āśvādayak ædilā yanna puḷuvan. hæbæyi giya giya tekinavā dahama harayak næē harayak næhænē monavaṭa passē yanavada mē passē yanavada væḍak næhænē. ē āsavādaya viññāgi venavā. væḍak næti āśvādaya dækapuda hambanavā pēnnē ēkayi. ē mohotak

(그런) 원인이 되지 않습니다. assāda에 끌려갈 수는 있습니다. 그러나 가고 또 가면서 알게 됩니다. '알맹이가 없구나, 알맹이가 없지 않은가, 무엇을 뒤쫓아 가는가, 이것을 뒤쫓아 봐야 쓸모가 없다.' 쓸모없는 assāda임이 보이는 것이 그것입니다.

dækapuda hambanavā pēnnē ēkayi. ē mohotak ganna vidarśanāvemē āśvādaya ādīnava dænagæpa ven venavā. ē nisā eyā gæna passē pannalā

그 순간을 붙잡아 vipassanā로 이 assāda와 ādīnava를 알고 떨어져 나옵니다.

ven venavā. ē nisā eyā gæna passē pannalā budurajāṇan vahansē hari giyē nættē hon̆dada kavuruvat yanna deyak næhænē. koccara āsa yanna dihā palayanna kohomada dihā innē pala

그래서 붓다께서도 그를 뒤쫓아 가지 않으셨지요? 누구도 따라갈 일이 없습니다. 아무리 바라는 쪽으로 가라고 해도,

yanna dihā palayanna kohomada dihā innē pala idahara tiyennē. danava diga tiyena ekaṭa ara yannē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

okkoma dalā āsvādayan passē pantāṭāma āsvādayan passē isā gihi palahapē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi yannē næti bahu devan vahansēlā dānē anēsanna væḍak næha harayak næha vasa dænlā pavuda venavā. dannada bæ taraha vena ā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dænlā pavuda venavā. dannada bæ taraha vena ā paden taraha budurajāṇan vahansē taraha vennē næhæ. ehema nemeyi yam hētu valin

화를 내십니까? 붓다께서는 화를 내지 않으십니다.

næhæ. ehema nemeyi yam hētu valin āśvādayak na anē magē saruṇa kālē neme kālē tava āśvādayak idaganna tiya kāla yanna ōnē kiyalā hitunē. a phalaya

그런 것이 아니라, 어떤 원인으로 assāda가 (끌어당겨) '아, 나의 젊은 시절에 즐거움을 더 누리러 가야겠다'고 생각한 것입니다.

kiyalā hitunē. a phalaya vihalā idakin hitara kāla

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ektarā bōla hāmuduruvō kenek duka hāmuduruvanta salakan inna gaman eyāṭa hitenavā mē vagē mē karuṇakāra mokakda karannē mida anik ayanam kāma sampat paṁca kāma sampat in̆dagena innavā. itin mama metana mē hāmuduruvanṭa sæpa upasthāna karā metan ilan sanī kara innavā. mokakda mēkē tēruma kiyana kalpanā karanakoṭa pudgalayāgē manasa bohoma dura gihin tiyena bava dækalā unvahansē cētō paṭi gnānaya yomu karalā bæluva dæn monavada mē gōlayan hitanna

어떤 제자 스님이 있었습니다. 스승 스님을 곁에서 시중들며 지내는 동안 그에게 생각이 듭니다. '나는 여기서 무엇을 하고 있나. 다른 이들은 다섯 가지 kāma 재물을 누리며 사는데, 나는 여기서 이 스님께 편안하도록 시중이나 들며 지내고 있다. 이게 무슨 뜻이 있나.' 그렇게 생각할 때 그 사람의 마음이 아주 멀리 가 있는 것을 보시고, 스님께서 cetopariya ñāṇa를 기울여 이 제자가 무엇을 생각하는지 살펴보셨습니다.

etana mē hitaṭa yanavā. ohoma yanagāvama pata karannē kamak nǣhæ. mama ohoma in̆dalā horema yanavā venavā. gihillā hitanna hon̆da kānkhāvak saraṇāva vagē mē vidiṭa mama giyak dorak ehema hadāgena in manō sādya yanavā dæn hiṭa

그 마음이 그쪽으로 갑니다. '이렇게 가는 것도 괜찮다. 나는 이렇게 지내다가 몰래 떠나겠다. 가서 좋은 ... 이런 식으로 내가 가서 집 하나 지어 살겠다' 하고 마음속으로 지어 갑니다.

hadāgena in manō sādya yanavā dæn hiṭa aragena pavasala tala inna kavita vidiyaṭa tannē ohoma gihillā kiyanavā dæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vidiyaṭa tannē ohoma gihillā kiyanavā dæn itin mama horennē ginna. ehenam vicara sīlavanta vena vinavanta unvahansēṭa nu kiyiyagē aparādhaya. īṭa passē mama gihil vala

그렇게 가서 생각합니다. '이제 내가 몰래 떠나 버리면, 계를 잘 지키고 율을 지키시는 스승님께 말씀도 드리지 않는 것이 잘못이다.'

kiyiyagē aparādhaya. īṭa passē mama gihil vala magē nōnat ekka ḷamayat ekkalā tavat ekama nægamahayi ē vidihaṭa kaman karagannavā. magē

'그 뒤에 나는 가서 아내와 아이와 함께 그렇게 살림을 꾸린다.'

nægamahayi ē vidihaṭa kaman karagannavā. magē vecca vara hari væḍiyana. kǣni gat vara ē gænavat kisima nǣhæ priyuddhiya gæn kaya vaṭa ha inna dan̆ga ḷamayā ata innavada kiyalā matakak næhæ. anē ḷamayā væṭana deka kak tātta avuru hari de. etan mē passa gæla gænvara

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

kārak galakṭa dānavā kiyalā gahalā vallavalaṭa hāmuduruva ṭa væda kā

…라며 내리쳤는데, 그것이 스님께 맞았습니다.

æyi poḍi tæna gæhilā gāna næda maṭa genaha anna abhavara hæmāvāda

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

passē giyā ādīnayat dækkā. āśvādaya vaśayen pasē gihillā gihillā antima vana dækkā mē vagē giyot menna mē jātiyenavā. mokada daham purudu karalā tibena ē

뒤쫓아 갔다가 ādīnava도 보았습니다. assāda로 뒤쫓아 가고 또 가다가 마지막에 '이렇게 가면 바로 이런 꼴이 된다'는 것을 보았습니다.

jātiyenavā. mokada daham purudu karalā tibena ē pættaṭa āśvāda passē yanna vitarak nemeyi. yanakoṭa ādīnavat balanavā. ādīnavat pr̥thagjanayāgē svabhāvaya ādīnava pēnnē næ āśvādaya kara dahas lakṣa guṇayak velā pēnavā. ē nisā pr̥thagjanaya pævatilā mulāvaṭa pat venavā. ārya pudgalaya ara vidihaṭa yanna giyat ē tiyena āśvādaya ādīnava dakinavā. āśvāla mæddē tiyena ādīnava

왜냐하면 dharma를 익혀 둔 그쪽은 assāda를 뒤쫓기만 하지 않습니다. 가면서 ādīnava도 봅니다. puthujjana의 성질은 ādīnava가 보이지 않고 assāda가 수천 수십만 배로 보입니다. 그래서 puthujjana는 거기에 머물러 미혹에 빠집니다. ariya는 그렇게 가려다가도 그 assāda에서 ādīnava를 봅니다. assāda 한가운데 있는 ādīnava를 봅니다.

dakinna. ādīnē væḍak tiyanna pahak peralā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

apē ānanda hāmuduruvō bhūruvek velā idirayi japu kālayaka apē ōrastān vahansē lūduva

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hariyaṭa kalpanā karanavalu dæn oya taruṇa vayasa anē mama taniyen innē. itin mē tiyennē utumā katāva dæn itin maṭa itin mehema in̆dalā mokaṭada anē anitya ūpu denak maṭa næhænē.

몹시 생각에 잠겼답니다. '이제 이 젊은 나이에, 아, 나는 혼자 있구나.' 그래서 이것이 그 이야기입니다. '이제 이렇게 지내서 무엇하나. 나에게는 아무것도 없지 않은가.'

gē tiye lōkaya vevī inna væḍak karannet næhæ væḍak gannat bæ. ētayi bohoma satāṇan vahansē æhu mokada magē hitavaṭa mē taram saṁkal saṁvēgayen. monavada aḍupādaya?

'세상에 섞여 일을 하는 것도 아니고 일을 얻을 수도 없다.' 그러자 스승 스님께서 물으셨습니다. '왜 내 제자가 이토록 시름에 잠겨 있느냐? 무엇이 모자라느냐?'

ehen kivvaṭa bohoma amāruven maṭa bōdu vena deyak næha.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ōkaṭa occara dan̆galan deyakda obaṭa mē vagē tangeriyak vagē hombak tiyena menna mē vagē lassana tiyena bula denā mamat dennavā. oba kæmatiyi. anna ēka koccara gama tiya.

'그것 때문에 그렇게 애태울 일이냐? 너에게 이렇게 생긴 주둥이를 가진, 이렇게 예쁜 암컷 당나귀 한 마리를 내가 주겠다. 너는 좋아하겠지.'

hæbæyi itin maṭa oba tayi deyi hamba karanna bæha. um̆baṭa dena āhārayen deken paduvak mama evidiṭa denavā. mokada deken paduranē. dæn obaṭa dena āhāraya ēmayi tiyennē. maṭa koyak næhæ maṭa dinekuṭa hamba karanna bæhæ. buru denek nam denna. hæbæyi um̆bē āhārayen ban̆davak denna. itin ōkē um̆balā itin denna kiyalā vāgē kalā hari um̆bulagē ōnakin pæṭiya hadāgattaṭa passē pæṭiyak koṭasa tava koṭasak

'그러나 나는 너를 위해 따로 벌어 줄 수 없다. 너에게 주는 음식에서 반을 그렇게 (당나귀에게) 나누어 주어라. 둘로 나누는 것이니까. 이제 너에게 주는 음식은 이것뿐이다. 나에게는 아무것도 없고, 날마다 벌어 줄 수도 없다. 당나귀라면 주겠다. 그러나 네 음식에서 몫을 떼어 주어라.' 그렇게 해서 새끼를 낳고 나면, 새끼가 한 몫, 또 한 몫을 (가져갑니다).

et karanavā æla deen ilo tavat madenavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

īṭa passē butui dænena eka kiyana eka ahannē næhæ mēkē mē mē vidihaṭa giyā passē ēka ipaṭika karanna mokak in̆dā n bērāgannat balanavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

siddha venavā. anē anē apē nnē svāmīni maṭa gurudekgē utu vena væḍak næhæ. magē

그런 일이 일어납니다. '아, 아, 스승님, 저에게는 그런 일이 필요 없습니다.'

paḍi hassē inṭarana kiyalā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

īṭa passē ara saṁkhāva okkamara mahā dukin mama gælavunē. ē aya buru denāmatalā buduva apūrava jīvat vana dæn mē api karana katāva

그 뒤로 '그 모든 걱정에서, 큰 괴로움에서 나는 벗어났다' 하고, 당나귀 이야기를 듣고서 놀랍게 살아갔습니다. 이제 우리가 하는 이야기는 이것입니다.

menna mē vagē āhādīnava bæluvanam āśvādaya vitarak nobala. satvaya oya ādīnayaṭa koṭu vennē næha. dæn ārya dharmaya anugamanaya karapu kenā issellāma bahina ekak tamayi āśvādayangē ādīnava dakinnē.

이렇게 assāda만 보지 않고 ādīnava를 보았다면 중생은 그 ādīnava에 갇히지 않습니다. 이제 ariya dharma를 따르는 사람이 맨 먼저 하는 일이 바로 assāda의 ādīnava를 보는 것입니다.

āśvādaya ætulaṭa giyāhama tiyena āśvādaya ugulak vāgē væṭakinavā. ē āśvādaya passē giyahama mahā ājīna gōcara venna balāpenna. menna mē ādīnava sihi karagena yanakoṭa hita yam āśvādayaka bætenada vahamat yanavā. novæḍi midī yanavā. vena nivan tērum ganna niva

assāda 안으로 들어가면 그 assāda는 덫처럼 걸려듭니다. 그 assāda를 뒤쫓아 가면 큰 ādīnava의 먹이가 되는 것을 보십시오. 이 ādīnava를 마음에 새기며 가면, 마음이 어떤 assāda에 빠지려 해도 곧바로 벗어납니다. 붙들리지 않고 벗어납니다. 그렇게 nibbāna를 이해하게 됩니다.

itin mēka karanna epā mēka karanna epā kivvaṭa hāhā kiyanna nikan innē ekak nemeyi buduhāmu. karanna epā kiyannē næha. ke teruvot menna mēkaṭayi ādīna. oya āśvādaya menna mehema ādīnava vaṭēdahas gānak ādīnamaya vaṭelā tiyennē. oya āśvādaya māyāvak ugulak ehenam oba in̆dalā balanna onna pæṭi tiyenavā. hæbæyi siddha vennē menna mē

그러니 '이것을 하지 마라, 저것을 하지 마라' 했다고 '예, 예' 하고 가만히 있게 하는 분이 아닙니다, 붓다는. 하지 말라고만 하지 않으십니다. 이해시키십니다. '이것이 ādīnava다. 그 assāda는 이렇게 ādīnava로, 수천 가지 ādīnava로 둘러싸여 있다. 그 assāda는 환상이고 덫이다. 그렇다면 직접 앉아서 살펴보아라.'

tiyenavā. hæbæyi siddha vennē menna mē ṭika kiyādunaṭa passē ādīnavaya dahas giren sihivenna siha veda ādīnava ekakin jaya ganna bæri yanavā. ādīnavā sadaha000s gāṇak dakinakoṭa

그런데 일어나는 일은, 이것을 일러 준 뒤에는 ādīnava가 수천 가지로 떠오릅니다. 떠오르면 ādīnava 하나로는 이길 수 없던 것도, ādīnava를 수천 가지로 보게 되면 (이겨 냅니다).

araganna ēka mē grǣm ekak dānavā. sarādiyi eka pættaṭa āśavāda grǣm ekaṭirōl ekak dānavā ādīna āya ara garǣm ekak dā pættē ehema pallanna vahinē. bali ē pættaṭa ædannē næhæ ē pættē nikan udiyā. āśirvaya dækka pættaṭa gihama ē

저울을 가져와 한쪽에 assāda 1그램을 놓고, 다른 쪽에 ādīnava 1킬로그램을 놓습니다. 그러면 그 1그램 쪽으로 저울이 기울겠습니까? 그쪽으로는 끌려가지 않고 그쪽은 그냥 올라가 버립니다.

nikan udiyā. āśirvaya dækka pættaṭa gihama ē pætta væṭa giyama āyatanayak ælīma. anē ara āśvāda mahattayaṭa dahas kōṭiyak ārya navatina pætta balanna venavā āryayen āryaṭa kahava davasa āśvādaya āśvāda maṭṭamen dinna balanna bæ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ādīnavaya mohotak gannē dakinna paṭan gannavā. gahaganna yannē næti vænaganna yannē næti ōkayi. ada mēkaṭa vacanayak kiyanna giyot anikā vacana dekak kiyannavā. mama ekak kiyanna giyot anika maṭa gaha. gahanna giyot ehema

ādīnava를 순간순간 보기 시작합니다. 싸우러 가지 않고, 맞붙으러 가지 않는 것이 그것입니다. 오늘 이 사람에게 한마디 하면 상대는 두 마디를 합니다. 내가 하나를 말하면 상대는 나를 칩니다. 치러 가면 그렇게,

metanin ani kat hædi mēkaṭa pætinnē. īṭa muḷu pavulama kaḍākāk kala mē mē vidiyaṭa mama kalakiyāgē innē kohoma hon̆da guḍiyak ānōra

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

valin anna āśvāda ādīnava dækkā eka kiyanna giyot vena ādīnava gæṭīmē ādīnava ælīmaṭa giyot menna mē ākāraya vināyak enavā ælīmē ādīna mulāvaṭa pat vunot mehemayi ādīna kiyalā dakinakoṭa menna mēken tamayi sasara gamanen midinnada ārya mārgaya. menna mēkayi budurajāṇan vahansē dēśanā karapu mārgaya kiyalā. nivan dakina mārgaya ōkē pættækin vena tænakin nivan dakina hæsara kavadāvat takiṭa kramayak ahuvennē

assāda와 ādīnava를 보았습니다. 한마디 하려 들면 다툼의 ādīnava, 집착하러 가면 이런 식으로 파멸이 온다는 집착의 ādīnava, 미혹에 빠지면 이렇다는 ādīnava를 볼 때, 바로 이것으로 saṃsāra 여정에서 벗어나는 것이 ariya magga입니다. 이것이 붓다께서 설하신 길입니다. nibbāna를 보는 길은 이쪽이지, 다른 데서 nibbāna를 보는 방법은 결코 잡히지 않습니다.

āśvādaya āśvādaya vaṭinādayak kiyalā balanna giyot ēka pr̥tagjana væḍapilak misak kæpa tiyenavā. eka āśvādayak īhas gānak kōṭi lassa kōṭi gānak ādīnavæyi kiyalā vahalā ēkaṭa koṭu vunot menna mehemayi mama koṭu vennē. ehema oya āśvāda mātrayaṭa giḍunot ehema hitenna menna mē vināśayayi kiyalā dakinakoṭa āśvāda mātīyaṭa balāporottu sampūraṇa midi yanavā.

assāda를 값진 것이라고 보려 하면 그것은 puthujjana의 방식일 뿐입니다. assāda 하나에 수천, 수천만 가지 ādīnava가 있다고 보고, '여기에 갇히면 이렇게 내가 갇힌다, assāda에만 빠지면 이런 파멸이 온다'고 볼 때, assāda에 대한 기대에서 완전히 벗어납니다.

āśvāda mātīya nisā asahanayak aragena tibena mokakda nisāda ājīnava nokalā āśvādaya āś vaṭinā hæṭiyaṭa balanna gihiṭiya nisā. ēken haṭagatta kahaṭa viññāṇayak kāda viññāṇaya vædicca nisā. anna ē kahaṭa viññāṇaya væḍunāma ē viññāṇaya illā hinnā vū illīma tamayi asāhanaya kiyannē. nætuva væḍuvenna asāhanaya onna ōna. nobīna manussayāṭa kisima gānak nǣha.

assāda 때문에 불안을 안고 있는 것은 무엇 때문입니까? ādīnava를 보지 않고 assāda를 값진 것으로 보았기 때문입니다. 거기서 생긴 얼룩진 viññāṇa가 배어들었기 때문입니다. 그 얼룩진 viññāṇa가 자라나면 그 viññāṇa가 요구하는 것, 그것이 바로 불안입니다. 그렇지 않다면 불안이 있을 까닭이 없습니다. 술을 마시지 않는 사람에게는 아무렇지도 않습니다.

dækkat bōtal pēnaṭi venat gānakna. avurudu 25 vitara giyāṭa passē hi bonna paṭan gannē. avuhatak pahak kiyanna bivvara passē viñahaṭa dæn navatāganna bæ. navastā ganna kivvot ehema navattan kivvot ōka dōcarayak kiyalā mahāsāhanayakin bienavā.

술병을 보아도 아무렇지 않습니다. 스물다섯 살쯤 지나서 마시기 시작합니다. 일곱 해, 다섯 해 마신 뒤에는 이제 멈출 수가 없습니다. 멈추라고 하면 큰 불안 속에서도 계속 마십니다.

dæn mokada vunē? api goḍanagāgatta ekak hædunē asāhanakāgē mānasikatvayak goḍanægiccan praśnaya. api goḍanagāgatta næti kālē mokut vennē. api eten ādīnava sihi karā yamkisi kālayak tuḷa ayi nova hiṭiyama mokada vennē?

이제 무엇이 일어났습니까? 우리가 쌓아 올린 것이 생긴 것입니다. 불안한 사람의 마음가짐이 쌓인 것, 그것이 문제입니다. 쌓아 올리지 않았던 때에는 아무 일도 없었습니다. 거기서 ādīnava를 떠올리며 얼마 동안 (마시지) 않고 지내면 어떻게 됩니까?

apē manasa ara issellā suntvayaṭa pat venavā. āyuhasarayak bōdal penī bin̆dena hiti vunat ara avasānaya næti venavā manasa. manasa balāporottu vecca eka næti venavā. menna mē vagē rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma nna paṁca kāmayan piḷiban̆dava balāporottuvak vaenī pudgalayā. kāmayangē

우리 마음은 먼저 가라앉습니다. 다시 술병을 보아도 그 불안이 사라집니다. 마음이 바라던 것이 사라집니다. 이처럼 rūpa kāma, sadda kāma, gandha kāma, rasa kāma, phoṭṭhabba kāma라는 pañcakāma에 대해 기대를 지닌 사람이,

balāporottuvak vaenī pudgalayā. kāmayangē ādīnava nitarera balanna paṭan gattahama venvīmē ānisaṁsana tana sihi karanna paṭan gattahama ara viññāṇa pāpa viññāṇa duruvelā gihillā ār ārya gnānaya kiya dennā vū mānasikatvayak pahaḷa venavā. kusala mūla patvayen haṭaganna viññāṇayak pahaḷa venavā. ē velāva bihidenavā.

kāma의 ādīnava를 늘 보기 시작하고, 떨어져 나옴의 ānisaṃsa를 떠올리기 시작하면, 그 viññāṇa, pāpa viññāṇa가 물러가고 ariya ñāṇa라 할 마음가짐이 나타납니다. kusala mūla를 조건으로 생기는 viññāṇa가 나타납니다. 그때가 열립니다.

aniya udavalā koccara hon̆da maṭa mē daham tuḷa innavā nam bhāvanāni niyōgīva inna tiyenavā nam ē vagēma āryan ætura inna tiyenavā nam dan dēval tiyenavā nam pansala æturē inna tiyenavā nam koccara sāntada maṭa kiyanna. anna ārya viññāṇayaka pahaḷa vennē. ekak

'아, 얼마나 좋은가. 내가 이 dharma 안에 있다면, bhāvanā에 몰두해 있을 수 있다면, ariya들 사이에 있을 수 있다면, dāna할 것이 있다면, 절 안에 있을 수 있다면 얼마나 고요할까.' 바로 그때 ariya viññāṇa가 나타납니다.

anna ārya viññāṇayaka pahaḷa vennē. ekak viññāṇayak tamayi. hæbæyi hon̆daṭa pæt allapu viññāṇayak. naraka pættat allapu ekak nemeyi. ē viññāṇaya inakoṭa pævætma tuḷa tibennā vū asātvaya dakinakoṭa anē kotana hiṭiyat væḍak næhanē harayak næha. athæraka nænī midī giya mārga phala avabōdhaya karagattahama viññāṇa nirōdhayi. edāṭa pin viññāṇayet

그것도 viññāṇa이기는 합니다. 다만 좋은 쪽을 붙잡은 viññāṇa이지 나쁜 쪽을 붙잡은 것이 아닙니다. 그 viññāṇa로 있으면서 존재 속의 알맹이 없음을 볼 때 '아, 어디에 있어도 쓸모없구나, 알맹이가 없구나' 하고 놓아 버리고 붙들리지 않고 벗어나 magga-phala를 깨달으면 viññāṇa nirodha입니다.

viññāṇa nirōdhayi. edāṭa pin viññāṇayet næhæ. pav viññāṇayet næhæ. ēken dekenma tiyena asāhanayet næhæ. dekenma tiyana balāporottu vunē næhæ. kotana ida maṭa etana kotanada ēkayi. lōkaya lōkē hæṭiya. ælīma

그날에는 puñña viññāṇa도 없고 pāpa viññāṇa도 없습니다. 그 둘에 딸린 불안도 없습니다. 그 둘에 딸린 기대도 없습니다. 내가 어디에 있든, 그곳이 어디든 상관없다는 것, 그것입니다.

etana kotanada ēkayi. lōkaya lōkē hæṭiya. ælīma kæṭīma lōkē hæṭiya. mama æluvannē væṭennē nætuva lōkaya ælenavā gæṭenavā. monavā karanna denna. innaekan jīvat venavā. yanna denak

세상은 세상대로입니다. 집착과 부딪힘은 세상의 방식입니다. 나는 집착하지도 걸려 넘어지지도 않고, 세상은 집착하고 부딪힙니다. 어쩌겠습니까, 그냥 두십시오. 있는 동안 살아갑니다.

denna. innaekan jīvat venavā. yanna denak tiyena lōkē mēge tænaṭa annahæ gæm̆buraṭa yanna daham pirenna væḍenna hita kohevat allannē nætuva yanna. hon̆da allanna yannet næhæ lōkē kiyana narakayek allanna yanna ennē næhæ. puñña pāpa pahīnassaṭa pahasenavā

갈 수 있는 이 세상에서 그 깊은 곳으로 가고, dharma가 차오르고 자라도록, 마음이 어디에도 붙잡히지 않고 갑니다. 좋은 것을 붙잡으러 가지도 않고, 세상이라는 나쁜 것을 붙잡으러 가지도 않습니다.

ennē næhæ. puñña pāpa pahīnassaṭa pahasenavā arihat pinppidakama yannē. puṇya saṁkhāra pāpa saṁkhāra dekama i menna mē vagē yathāya dakinna ōnē.

'puññapāpapahīna(공덕과 악을 모두 버린 이)'라는 것은 arahant가 공덕마저 넘어선다는 뜻입니다. puñña saṅkhāra와 pāpa saṅkhāra 둘 다를. 이렇게 있는 그대로를 보아야 합니다.

tava praśnayak tiyena yamekuṭa sihi buddhiyen yutuva maraṇayaṭa mulṭa avasthāva læbunot ē avasthāvē sihipat karagata yutu karuṇu kesē viya yutudæyi pahadā venama vennē. ēvā karanavā. dæn metendi dæka yutu vædagat deyak tiyenavā. ma dæn api hitamu

또 다른 질문이 있습니다. 누군가 sati와 슬기를 지닌 채 죽음을 맞이할 기회를 얻는다면, 그때 떠올려야 할 것들이 어떠해야 하는지 설명해 달라는 것입니다. 그렇게 하겠습니다. 이제 여기서 보아야 할 중요한 것이 있습니다. 우리 생각해 봅시다.

kal sakas karalā saṁvidhānaya karaganna tiyena mādhyayak tiyenavā. ælīmaṭa gæṭīmaṭa mulāvaṭa hētukāraka yamak ætnam ēka duru karaganna tiyena mārgayak kalpatiyā sakas karanna tiyenavā maraṇa mohotaṭa vidihaṭa jīvat venā hon̆daṭa innavā.

미리 준비하고 갖추어 둘 수 있는 방법이 있습니다. 집착과 부딪힘과 미혹의 원인이 되는 것이 있다면, 그것을 없애는 길을 미리 마련해 둘 수 있습니다. 죽음의 순간에 맞게 살아가는 사람은 (그때) 잘 지냅니다.

ēka harak karagatta kenekuda amutuven maraṇa mohotēdī sihipat karanna gahalā amayan karanna deyak næhæ.

그것을 바르게 해 둔 사람에게는 죽음의 순간에 따로 떠올리게 하려고 애쓸 것이 없습니다.

api sihipat karalā denna yanakoṭa api hon̆dayi kiyana ēvayi, narakayi kiyana ēvayi ōkagēma lōkayā hā balāporottu vennē. tamangē paṁcakāma āśvādaya nam puhuṇu nokarapu hita hæma balāporottu vennē ē

우리가 떠올려 주려 할 때, 우리가 좋다고 하는 것과 나쁘다고 하는 것은 그 사람 자신의 세상과 기대 그대로입니다. 자기 pañcakāma assāda를 다스리도록 길들이지 않은 마음은 늘 그것을 기대합니다.

puhuṇu nokarapu hitak æti pudgalayā pansala dāpu gahama vaṭaviṭa balannē mokada kiyalā balanna kalpanā karana āyē baṇa ahanna āvē dāna dē. væḍi kohedaṭa balannē?

길들이지 않은 마음을 가진 사람은 절에 오면 주위를 둘러보며 무엇이 있나 살핍니다. 설법을 들으러, dāna를 하러 왔으면서 주로 어디를 봅니까?

mana vaḍana rūpayak, mana vaḍana śabdayak, mana varana gandhayak, mana tayak, mana sparśayak dihayen bævā misak. vena mokakda ihada balana

마음을 즐겁게 하는 형상, 마음을 즐겁게 하는 소리, 냄새, 맛, 감촉 쪽을 보는 것이지, 다른 무엇을 보겠습니까?

aramuṇa mokakda dan dunnā bhikṣu bhikṣun upāsaya upāsaya asin uparisak ætulaṭa āvā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hon̆dayi væṭagat tæna aramuṇu velā tiyennē. aramuṇu karapu eken gannē monavada bē? etana koheda manavara rūpayak tiyennē? koyi ekinda koyi ekāsada lassana ædalā innē.

좋습니다, 소중한 곳이 목적이 되어 있습니다. 그런데 목적한 것에서 무엇을 얻습니까? 거기 어디에 마음에 드는 형상이 있습니까? 누가, 누가 예쁘게 차려입고 있나 (하고 봅니다).

mōnema kohomada hæḍa væla tiyena ekak ōkada vasanna ekak ōka torēma æhæ yanavā ēka gihillā aragena ehema nætnam æpupatna

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

karamin dæn eten dænilā mokakda karē tiyennē bala

이제 거기서 무엇을 했는지 살펴보십시오.

dæn hon̆dayi oyāṭa matak karalā dunnot ehema mærena mohotana velāvē hon̆da velāvak oyā ahaval dānē dunna velāva oma matak karalā dunnā

자, 죽는 순간에 '당신이 아무개 dāna를 베푼 그때는 좋은 때였지요' 하고 떠올려 주었다고 합시다.

maṭa matak denek ættana ehenam ē velāvē mama hari in̆dagena inna hindā atana kellak illa kiyā metana kollek illagena hiṭiyā menna mehemayi ē kiyannē mehema in̆dunē

'그래, 생각난다. 그때 내가 앉아 있었는데 저쪽에는 아가씨가, 여기에는 젊은이가 있었지. 이렇게, 이렇게 있었지.'

āvama matak venavā manasa dæn itin mokakda tiyennē dæn manōrūpaya mokakda gati karma

그렇게 떠오릅니다. 그러면 마음에 이제 무엇이 있습니까?

tiyennē dæn manōrūpaya mokakda gati karma navida mokakda onnā vū karma niruddha dānē pætakaṭa vecca ma katā karanna ōnē manō lōkaya

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

pætakaṭa vecca ma katā karanna ōnē manō lōkaya yanavā itin mē manō lōkaya haridaha tamanṭa ōna hæṭiyaṭa sagamanna ōna katā karana tamangē hitaṭama tamayi vasan̆ga innē. yanna api athæ ya denna

마음의 세계로 갑니다. 이 마음의 세계는 자기가 원하는 대로 흘러가니, 결국 자기 마음에 휘둘려 있는 것입니다.

tamayi vasan̆ga innē. yanna api athæ ya denna kiyalā giyā balakatuma madana denna. madanē anik ævit eka anna vecca eka dæn mavatak velā ada da mē passē tiyanna itin api dænagannē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ada da mē passē tiyanna itin api dænagannē mēvat ekkarā vidiyahaṭa apē mulāvak maraṇa mohotēdī sihigannanna issellā api vara jīvat velā inna ōna sik balanna ōnē.

그래서 우리가 알아야 할 것은, 이런 것들과 함께 우리의 미혹을, 죽음의 순간에 떠올리기 전에 살아 있는 동안 미리 살펴보아야 한다는 것입니다.

piḷiban̆dava avasthāvak āpuma magē manasa eban tænakada tiyennē? anna mohotēdī sihi karannak onnanam. dæn balanna ōnē kalpanā karalā ē vagē mohotakagē magē manasa kohomada ibudē? magē manasa kumakda balāporottu vunē? paṁcakāmayaṭa gōcara vena deyak ē sudu tæna balāporottu vunāda pin issara allanna giyāma ehema nam balāporottu avaṁkavaṭa

그런 때가 왔을 때 내 마음은 어디에 기울어 있습니까? 그 순간에 떠올릴 것이 필요하다면, 지금 생각해 보아야 합니다. 그런 순간에 내 마음은 어떠했나? 내 마음은 무엇을 바랐나? 그 깨끗한 곳에서 pañcakāma의 먹이가 되는 것을 바랐나? 공덕을 지으러 갔을 때 그런 바람이었나? 솔직하게.

ēka nam samādha eyāṭa amutun sihi karanna deyak hitara dīlā tiyenavada næmudu kavuruvat supunna ganna deyak eyāṭa ōnē nǣ.

그것이 고요하다면, 그에게 따로 떠올리게 할 무언가를 마음에 넣어 줄 필요가 있겠습니까? 누가 따로 일깨워 줄 것이 그에게는 필요 없습니다.

ehenam maraṇa mohotēdī budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā maraṇa avasthāvēdī hama udavvak karanna. hæbæyi mē udavva karanna tiyennē sōtāpanna phalayaṭa pat vecca kenek udak. sr̥tak dænaṭa mē udavva karanna digin kiyalā hariyannē næhæ.

그렇다면 죽음의 순간에, 붓다께서는 죽음의 때에 도움을 주라고 설하십니다. 그러나 이 도움을 줄 수 있는 것은 sotāpatti phala에 이른 사람입니다. 그저 이 도움을 준다고 나선다고 되는 일이 아닙니다.

etakoṭa dæn paṭan ena arihatyaṭa pat karanna puḷuvan avasthāvak tiyenavā. eyā daham æsa pahaṭa vecca kenek daham dækapu kenek. ē nisā eyāṭa giyapuvahama lassanaṭa dahama tuḷin dalāgena galāgena yanavā lōkaya athara galā

그러면 이제 arahant에 이르게 할 수 있는 기회가 있습니다. 그는 dharma의 눈이 열린 사람, dharma를 본 사람입니다. 그래서 그에게 일러 주면 dharma를 따라 아름답게 흘러가며 세상을 놓아 버리고 흘러갑니다.

enam rǣ kāla bhāgayak ætulaṭa lōkē kessi tena hitā allanna næti vānsikatvayak gonnalā hitanna etanin vætakayā api piṭama pāna arihat. sasaragamaṭa yanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi mēka buddhayakaṭa horanna bæ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ektarā upāsaka mav kenekuṭa dam̆bala diva vandanāgama vicisanā kiyalā dam̆badiva vandanā gamanak gihillā mærelāda matak karalā denna kiyalā ehenam kiyapu avasthāvala mē maraṇāsanna mohota enakoṭa etanin damadī vandanāva matak karalā dunnā. harima santōsayi hita tiyāgena æsṭa mehemayi giyā giyā

어떤 upāsikā 어머니가 인도(Dambadiva) 순례를 다녀왔기에, 죽을 때 그것을 떠올려 달라고 했던 터라, 임종의 순간이 오자 인도 순례를 떠올려 주었습니다. 매우 기뻐하며 마음을 두고 눈앞에 그리며 가고 또 갔습니다.

gihillā hiṭiyāvē mē deyak batkanṭa hiṭagattā kata gahak gena pōt gaha kappatiyi mulitalā sudu gāna pot ara āsāya dakilā panagilā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn dam̆badivada kiyi kalpanā karanna vecca mokakda kiyalā dæn puḷuvan vunā davasa ganna upandana anikaṭa mēka tiyannaṭa hita tiyanna puḷuvan vunā nam æyi bæri vunē gamanē yanakoṭama hita upādānaya karalā tibunē mokakda ara pōsdaha

이제 인도라고 하니, 무엇이 일어났는지 생각해 보십시오. 마음을 다른 데 둘 수 있었다면 왜 못 했겠습니까? 순례 길을 가면서 이미 마음이 붙잡고(upādāna) 있던 것이 무엇이었습니까? 그 잭프루트 나무였습니다.

in nivā dakinna devarōya æyiida mē mahaṭa upattalā yayida etanama dakinavā anēma madak magē patvē kos gaha ehema kos gahak vunā yanna ōna pælayak gæṭiyān idiyus gala panna mehe marā kavuruvakdat danna gandhabbaya yanavā koharaṭa hoyannē vadæn

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hadanna. ē tibicca hæṭiyaṭa tamayi æṭa hamba vennē. hari væḍiya gihin balanakoṭa lōpaya muru karena āsāva muru karagena haṭagatta nam pirihīmaṭa hētu venakīmak ennē næhæ karma satyaya kiyana ekak bihen bæluvat gahaya ræskiriyak ne. dæn itin mokada karannē koskiriyak sammāgena kanna tibuṇa.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

aragandhabba lōkē tiyena pēta lōkayak etarā pēta lōkayak dekak koskiriyak sambandhinavā kos vayak. æyitin balalā balana gannē gahaṭa pos. hari væḍē baḍigini. dæn mokada karaganna

그 gandhabba 세계에 있는 peta 세계, 어떤 peta 세계 한두 곳은 잭프루트 열매와 이어져 있습니다. 잭프루트 나무를 올려다보며 지내는데, 정말 배가 고픕니다.

pos. hari væḍē baḍigini. dæn mokada karaganna oya vidiṭa alluvāpuvat yakyak kosṭa nam koharen hari kaḍāgena innavā. meyāṭa mævenavā itin vatura. vena kārmayak vipāda venna. giyāṭa passē ahuvenavā ē lōkē venna bhavaya sōvāda magi kālaya kos karanna kiyalā mara padaya kiyana gahanak poḷu vara.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin karma sakyaya nisā mænennē nǣ. ara butikāva vēdanāva menna mē jātiyē mānasikatvayak æti prēta lōka tiyenna. ē vayagila upadinavā onna omma un

그러니 kamma의 진리 때문에 피할 수 없습니다. 그 굶주림의 고통, 이런 종류의 마음가짐을 지닌 peta 세계들이 있습니다. 그곳에 태어납니다, 바로 그렇게.

itin ē nisayi kiyannē mē hari amāru deyak upakramīvīva pr̥tagjana tattvaya inna kenek ussalā ganna

그래서 말하는 것입니다. puthujjana 상태에 있는 사람을 방편으로 끌어올리는 것은 몹시 어려운 일이라고.

etana ganna issellāma obaṭa budun kirī citta prasādayak acara prasādayak tiyenavā. dharmaya kirehi atana prasādayak tiyenavā. saṁghā kire atana prahādayak tiyenavā. oba daham dækalā tiyenavā. duhiraṭa sækayak næhæ. mē ṭika ætta nēda

거기서 맨 먼저 이렇게 말합니다. '당신에게는 붓다에 대한 cittappasāda, 흔들림 없는 믿음(aveccappasāda)이 있습니다. dharma에 대한 흔들림 없는 믿음이 있습니다. saṅgha에 대한 흔들림 없는 믿음이 있습니다. 당신은 dharma를 보았습니다. 의심이 없습니다. 이것이 사실이지요?'

æyi nættē svāmīni ættana maṭa hon̆daṭama ṭahæinna. budurajāṇan vahansēga asīmita prasādayak maṭa tiyenavā. anna paṭan gannēṭama paṁca nīvara gælavena.

'왜 아니겠습니까, 스님, 사실입니다. 저에게 아주 분명합니다. 붓다께 끝없는 믿음이 저에게 있습니다.' 바로 그때부터 pañca nīvaraṇa가 벗겨지기 시작합니다.

itin ehema tiyennē. mēka manussa lōkē monavada tiyena haraya dæn oya manussa lōkaya na mecca kal tiyennē. meccara avurudu dānaṭa monavada horagannē nidahas tiyana sæpada dukaṭa kalpanā karalā balanna anna ē maṭanam væḍak næhæ manussa lōkēṭi maṭa dæn hon̆daṭa væṭaharilā

'그렇습니다. 이 인간 세상에 무슨 알맹이가 있습니까. 그 인간 세상에 이토록 오래 있었습니다. 이토록 여러 해 동안 무엇을 얻었습니까, 즐거움입니까 괴로움입니까, 생각해 보십시오.' '그렇습니다, 저에게 인간 세상은 쓸모없습니다. 이제 잘 알겠습니다.'

dhātu maharaha digiya balannakō piṭa koccara hon̆dē ēkē tattvaye mena hētuvāsanā tiyenavā paṁca nīvaraṇagayen torayi manasaṭa gōcara venavā cātu mahārājaya tevula ananta apramāṇa saṁsārayē særi sarava matak velā tiyennē. otana navatannē næ. oyaṭa ama dekak tiyenavā. ara bala tāvatītiya

'Cātummahārājika 천상을 보십시오. 얼마나 좋습니까. 그곳에 맞는 인연이 당신에게 있습니다.' pañca nīvaraṇa가 없으니 마음에 Cātummahārājika가 보입니다. 끝없고 헤아릴 수 없는 saṃsāra를 떠돌며 기억 속에 있던 것입니다. 거기서 멈추지 않습니다.

næ. oyaṭa ama dekak tiyenavā. ara bala tāvatītiya gæna balanna mokada dharma metana pudgalayā ennē dharmaya tuḷa innēmē dharma caryiyāvē sacariyāvē jīvat vena pudda patanapatamak tiyena nam pēnavā issara īḷan̆ga lōkeṭa hitunot velā ē vagē hiṭa yanna.

'거기에도 두 가지가 있습니다. 저 Tāvatiṃsa를 보십시오.' 왜냐하면 dharma 안에 머무는 사람이 그리로 오기 때문입니다. dharma의 실천, 바른 실천 속에 사는 사람은 바라면 보입니다. 다음 세계로 마음이 향하면 그렇게 갑니다.

upacītta. hæbæyi upādāna karanna dennē næhæ. īḷan̆ga īḷan̆ga lōkē gæna kiyāgena yanavā. aṁca kiyanavā oya rāga gini, dvēśa gini, mōha gini okkoma haṭaganna kāma lōkeṭa giya koccara śāntada bam̆balē balanna bam̆bala hitara. hitanaṭa brahmaya pēnavā. kāma okkoma atæralā giyē. lōka ōkē upannat væḍak næva

그러나 붙잡게(upādāna) 두지 않습니다. 다음, 또 다음 세계를 일러 갑니다. 그리고 말합니다. 'rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 모두 일어나는 kāma 세계에 간들 무엇하겠습니까. brahmaloka는 얼마나 고요합니까. brahmaloka를 생각해 보십시오.' 생각하면 brahma가 보입니다. kāma를 다 버리고 갑니다. '그 세계에 태어나도 쓸모없습니다.'

kotē allanna brahma vunat væḍak nættana mara kolla væḍak. nicca alla mæruṇaṭa bi pirenavā pāranamitak allanna denak næha gamana in̆dalā. menna mē upakramaya varṇa mohota

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

in̆dalā. menna mē upakramaya varṇa mohota kelehi pudgalayā kelava ara ragen arihat pat karana mehema kramayak tiyena budurajāṇan vahansē mēka hari kalyāṇa mitra sampattiyak kalyāṇa vitarālē vāsanāvak mē upāsaka upāsikāva tiya. anna ehema kramayak tiyenavā.

이 방편으로 죽음의 순간에 사람을 arahant에 이르게 하는 이런 방법이 붓다의 가르침에 있습니다. 이것은 큰 kalyāṇamitta의 복이요, kalyāṇamitta를 만난 행운이 이 upāsaka, upāsikā에게 있는 것입니다. 그런 방법이 있습니다.

ēka mē [ugura kǣrīma] sāmānya hariyanna ekak nemeyi. itin api kal tiyahā dænaganna ōnē mē vagē maraṇayaṭa muhuṇa dīmaṭa api niryavama næha venna ōnē.

이것은 아무렇게나 되는 일이 아닙니다. 그러니 우리는 미리 알아 두어야 합니다. 이런 죽음을 맞을 때 우리는 두려움 없이 있어야 합니다.

apiṭa ara pāpayak nætnam. api dasak kusala dharmayangema ven venna iḍa tiyennē. ārya mārgiya vaḍalā nivana mul karagena api karmasthānaya vitara vadanna. amutuven kiyanna dannē næha. amūlakō ēva karōci kālaṁ āyukaya brahma nivāsa ganna. eyāṭa kiyannē ēken dharmatāvaya in velā tiyenna. mulāvak næta hō kal karanavā. āyu kara bam̆balakoṭa upadinavā. āyē manussa lōkevat tava pævætmaka hitti venavā bala upadinavā. ēkat ivara karagattā nam etana piruṇā pānavā arihat velā tiyenavā. oya kiyana

우리에게 그 pāpa가 없다면, 우리는 열 가지 akusala dhamma에서 떨어질 수 있습니다. ariya magga를 닦고 nibbāna를 근본으로 kammaṭṭhāna를 닦으십시오. 따로 일러 줄 것이 없습니다. 'asammūḷho kālaṃ karoti, brahmalokūpago' — 그에게 말하는 것은 그로써 dharma의 이치에 머물러 있다는 것입니다. 미혹 없이 죽습니다. 죽으면 brahmaloka에 태어납니다. 다시 인간 세상이나 다른 존재로 (돌아오지 않고) 그곳에 태어납니다. 그것마저 끝내면 거기서 완성되어 arahant가 됩니다. 그런 것입니다.

mē anungen pirisanna ganna mærena mohota koyi mohotada api dannē næhæ passē kiyannaṭa peṭilā væṭit puḷuvan. tarikālān mærennat puḷuvan. noyakākāra mārgaya hādæka monavā hari mærenna puḷuvan. nānā prakārayen maraṇaya venna puḷuvan. mē velāvē api him ehem mærena velāva taman hari udavvak upakārayak karanna mi ekak kal tiyā læṭi eka ganna ē haṭa vaḍā mōdakama api dænaganna ōnē ēkē dinayaṭa

남의 도움을 바라기에는, 죽는 순간이 언제인지 우리는 모릅니다. 넘어져서도 죽을 수 있습니다. 갑자기 죽을 수도 있습니다. 여러 가지 사고로 죽을 수도 있습니다. 갖가지로 죽음이 올 수 있습니다. 그때 누가 와서 도와주리라고 미리 기대하기보다, 우리가 더 분명히 알아 두어야 합니다.

api dænaganna ōnē ēkē dinayaṭa mūla denā hæti venna ōna. koyi mohotē kohoma arat maḷan̆ga satarak pahena pāpa karma næha. maṭa dharmāvabōdhaya tiyenavā. mama mē lōkē adana balāporottuven mama balannā vū vaḍana saṁkhārayak næha. mēka athærīn noælī vidiha nivanaṭa etarama siha velā tiye. menna metana

(이렇게) 확인해 두어야 합니다. '언제 어떻게 (죽든) 나에게는 네 악처로 이끄는 pāpa kamma가 없다. 나에게는 dharma의 깨달음이 있다. 나는 이 세상에 기대를 걸고 지어 가는 saṅkhāra가 없다. 이것을 놓아 버리고 붙들리지 않는 방식으로 nibbāna를 향해 sati가 서 있다.'

nivanaṭa etarama siha velā tiye. menna metana inna o lōkayaṭa mama mē santiya vēvā kiyā mama pæṭumak patanavā. āśirvādayak lahitaṭa āśarayana iṭīmak kriyāvala kriyātmaka karanavā. eban̆da kriyātma venna karana maṭa menna mē kiyannā vū mettā karuṇāva muttā upēkṣāin satara brahma viharalā tiyenavā. satara brahma viharaṇa vaḍamin inna mama koyi mohotē balana ussarayakin balapayak gahalā mala haræti praśnaya ahanna. mokak nisā kāma dharmayaṭa kavadāvat ē

'여기 있는 세상에 평안이 있기를' 하고 나는 바람을 일으킵니다. 축복을 담아 그 바람을 행동으로 옮깁니다. 그렇게 실천하는 나에게 mettā, karuṇā, muditā, upekkhā라는 네 brahmavihāra가 있습니다. 네 brahmavihāra를 닦으며 지내는 나는 어느 순간에 (죽든) 상관없습니다.

ahanna. mokak nisā kāma dharmayaṭa kavadāvat ē hitāganna bæhæ. kāma dharmayakaṭa mæḍa vatā ganna bæhæ. ē hindā kāmayōvaṭa pavatvalā gihillā brahma guṇayen mulāvanta kalpaya karalā bam̆balakan dharma upadinavā misak upadina hētu venā upadinnē bam̆bulava āpuven inna. anna etendinna taman kaṭayutu karaganna ōnē. haraka

왜냐하면 kāma dhamma로는 결코 그 마음을 붙잡을 수 없습니다. kāma dhamma가 그것을 짓누를 수 없습니다. 그래서 kāma를 넘어서서 brahma의 덕으로 미혹 없이 죽어 brahmaloka에 태어나는 것입니다. 바로 거기서 자기 할 일을 해야 합니다.

etendinna taman kaṭayutu karaganna ōnē. haraka anugē balāgin śaktiya mulāva hæmadēma balanna ōnē mē anungē pirisanna balā inna ōna kālayak nemeyi mē tiyennē. buddhaham babalana

그 힘과 미혹, 모든 것을 살펴보아야 합니다. 지금은 남의 도움만 바라보고 있을 때가 아닙니다.

kālayak nemeyi mē tiyennē. buddhaham babalana kālaya svairīva samādhi mādhya kāgan tiyena kālaya otana koyi mohotē varā kamak nǣhæ kiyada dæyagena santōsayen inna puḷuvan kālayak tamā dharmānukūlava karuṇu tēruṇu aragena duṣcaritayangen ven velā dasa akusalayanṭa hitamin venvelā ārya mārgayaṭa hita tiyāgena lōkayaṭa ē ārya maitriya vaḍamin kaṭayutu karana pudgalayā mona vidihen marayā kamak nidā hā savavānu babalama tiyenavā nisā āpahu væṭennē nǣhæ ē kavadā etanin diga diā keḷavara karan ivarin keḷavara karanā mi nisā nævata pena kenekut nemeyi. anna ē uttarī vitara vaṭinākama sǣma kenekuṭamagē anukiya tiyennē.

지금은 붓다의 가르침이 빛나는 때, 스스로 samādhi의 방법을 지닐 수 있는 때, 어디서 어느 순간 죽어도 괜찮다고 알고 기쁘게 지낼 수 있는 때입니다. dharma에 맞게 이치를 깨달아 악행에서 떨어지고, 열 가지 akusala에서 마음으로 떨어지고, 마음을 ariya magga에 두고, 세상에 ariya mettā를 펼치며 사는 사람은, 어떤 식으로 죽든 상관없이 (그 덕이) 빛나고 있기 때문에 다시 떨어지지 않습니다. 언젠가 거기서 끝을 맺는 사람이니 다시 돌아오는 사람이 아닙니다. 그 더없는 가치가 모든 이에게 열려 있습니다.

kenek kenek hidilā tavantava hidi dharmaya tuḷa nam deva lōkayēṭa upadī tavat hilā manussa lōkaya eka dugatiyaṭiyaṭa upadi kāma sugatiyaṭa dugatiyaṭiyak kohomada

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

budurajāṇan vahansēgē śraddhā mātrayak pēma mātrayak pin kenāgata vennē næha kiyalā api penna næ ē mātrayak æti karanna bæha nam api muku

붓다에 대한 믿음 한 줌(saddhā-matta), 사랑 한 줌(pema-matta)이 공덕 있는 이에게 생기지 않는다고 우리는 보지 않습니다. 그만큼도 일으킬 수 없다면 우리는 아무것도 아닙니다.

tērum ganna ōna dharmaya harahā dharmaya tuḷin budurajāṇan vahansē pæhædilikaṭa ganna ōnē pilimayat tiyāgena atagayak nam mēka hariyannē næhæ. ēka lōkē bhaktiyak vitarayi. dharmaya tuḷin dakinna ōnē budurajāṇan vahansē kiri pæhædili.

이해해야 합니다. dharma를 거쳐, dharma 안에서 붓다를 분명히 알아야 합니다. 불상을 모셔 두고 손만 모은다고 되는 것이 아닙니다. 그것은 세속의 신앙(bhakti)일 뿐입니다. dharma를 통해 붓다께 대한 분명한 믿음을 보아야 합니다.

uttama dharmayak budurajāṇan vahansē dēśanā karalā tiyenavā apiṭa vimuktiya læbenavā kiya ēkan hari bava apiṭa nyāya dharmayaṭa pēnavā. eban̆du sānt lōkayaṭa gena ati uttama unvahansēgē vaṭinākama koccarada unvahansēgē dhayā kaṇāvē atīvitatya koccarada kiyalā mehema siha karanna paṭan venada budun kenek avicca prahādaya haṭaganna. haḍanna bæri avicca prahādaya

붓다께서 더없는 dharma를 설하셨고, 그로써 우리가 해탈(vimutti)을 얻는다는 것, 그것이 옳다는 것이 이치로 보입니다. 그런 평안을 세상에 가져오신 더없이 높으신 그분의 가치가 얼마나 큰지, 그분의 자비가 얼마나 지극한지 이렇게 떠올리기 시작하면 붓다께 흔들림 없는 믿음(aveccappasāda)이 생깁니다. 깨뜨릴 수 없는 aveccappasāda입니다.

dæn avicca prahādaya kiyannē nosel nokæḍena kiyalā kivvē. avicca prahādaya kiyannē ōka.

aveccappasāda란 흔들리지 않고 깨지지 않는다는 뜻입니다. aveccappasāda라는 것이 그것입니다.

icca velā tiyennē paṁcakāmayanṭa kæmatiyi ōkaṭa avicca kiyannē paṁcakāmaya athærannā vū daham santa budurajāṇan vahansē dækkahama matak vennē mokada paṁcakāmayangē ādīnava pelā vendīmē vimuktiya ānisaṁsa pennalā maga pennā dunna uttamayan vahansē mama garu karannē. ēkayi maṭa pæhædili. nicca māva avakara prahāda avicca prahādaya

icca(바람)가 되어 있는 것은 pañcakāma를 좋아하는 것입니다. 그래서 a-icca라 하는 것은 pañcakāma를 놓아 버리는 것입니다. dharma로 고요해지신 붓다를 볼 때 떠오르는 것은 이것입니다. 'pañcakāma의 ādīnava를 보여 주시고, 떨어져 나옴의 해탈과 ānisaṃsa를 보여 주시며 길을 일러 주신 더없이 높으신 분을 나는 공경한다. 그것이 나에게 분명하다.' 바람을 없앤 믿음, 그것이 aveccappasāda입니다.

dharmaya avicca prahādaya daham pot ṭikak kiyannē dugallā innē kae dharmaya aviprahārayak nemanē. mē daham pot vala tiyena daham karuṇu galapuvahama paṁcakāmayangē ādīnava dækalā venvīma mē ānisaṁsakataya nisā. ēkaṭa dahamak mama æt balanē saṁkēta tuna. mē daham saṁkēta tamayi akuru kiyannet ēvā pent dunna saṁkēta. hæbæyi mē saṁkēta tuḷin mama balāpu saṁkēta valin mama dænagattā. menna mē lōkē ādīnava mēvayi. nivana ānisaṁsa mehemayi. anna ē nisā icca bava avakaranna hētu vuṇā vū prahā guṇaya nisā ē citta prahāṇaya mē pot valin læbu nisā mama mē pota paranavā. mē potak bohoma vædagat. anna etakoṭa dhammaya

dharma에 대한 aveccappasāda는 dharma 책 몇 권을 들고 다니는 것이 아닙니다. 이 dharma 책에 있는 가르침을 맞추어 보면 pañcakāma의 ādīnava를 보고 떨어져 나옴의 ānisaṃsa를 보게 되기 때문입니다. 내가 보는 것은 기호입니다. 글자라는 것도 그것을 가리켜 준 기호입니다. 그러나 이 기호를 통해, 내가 본 기호로 나는 알았습니다. '이 세상의 ādīnava는 이것이고, nibbāna의 ānisaṃsa는 이렇다.' 그래서 바람을 없애는 원인이 된 믿음의 덕 때문에, 그 cittappasāda를 이 책에서 얻었기 때문에 나는 이 책을 아낍니다. 이 책은 매우 소중합니다.

potak bohoma vædagat. anna etakoṭa dhammaya avicca apraha ka dharma dēśakayan vahansēṭa balakenavā mama mehema paraṇak ætulā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

paṁcakāmayangē iccitāvaya avakalā mara koccara hæn̆duma anna ē mā dunnā vū dharmayan vahansēṭa mama garu karanavā anna ē garu karapu dhammaya avidyāpāra mē saṁgharatnaya æn̆duru karagena innakoṭa

pañcakāma에 대한 바람을 없애는 길을 주신 dharma를 나는 공경합니다. 그렇게 공경한 dharma에 대한 aveccappasāda로, 이 saṅgha ratana를 의지하고 있을 때,

yamkisi rūpa kāma saddha kāma gandha kāma rasa kāma poṭṭhabba kāma kiyana paṁca kāmaya ēvā atilā ēvan ādīnava dækalā ēvan ven karalā ven vīmē nikmayā ānisaṁsatiya dækalā ēkaṭa hētukāra kiyā maṭa darśanaya vuṇā. ē vagēma obalant æhuvā eban̆di yahapatak karalā dunna saṁgharatnaya menna mē iccatāvayan avakaranna dunnā vū mārgaya maṭa koccara śāntaya vaśayen læbuṇāda menna mē sama prasādayaṭa patvelā.

rūpa kāma, sadda kāma, gandha kāma, rasa kāma, phoṭṭhabba kāma라는 pañcakāma를 놓아 버리고, 그것들의 ādīnava를 보고 떼어 내고, 떨어져 나옴(nekkhamma)의 ānisaṃsa를 보는 것, 그 원인이 나에게 보여졌습니다. 또한 여러분도 들었습니다, 그런 이로움을 베풀어 준 saṅgha ratana가 이 바람을 없애도록 준 길이 나에게 얼마나 큰 평안으로 다가왔는지. 이렇게 그 믿음에 이릅니다.

saṁghiyāveccā prasāda kiyavanna ōna mē cittahā mārayā vanā nam menna mehema rāga vinaya dvēśa vena vinaya mōha vinaya karagena yannē. mehema kaṭayutu karannē ragen sat vunā nam avati. dvēśayen devuṇā nam navatiyi mōhayen mulā vunam ēka navatiyi. mini viraya kivva vidihaṭa karagena yana atdækīm læbenaṭa pēnavā. ætta na hari śikṣāva ahara nivan dækīmaṭa tiyena mārgaya paṁcakāmayangē kæmætta icca avakaranna hituna. ēken mama nivi sænasī yanavā. ē nisā maṭa eban̆du

saṅgha에 대한 aveccappasāda를 이렇게 이해해야 합니다. 이 마음이 rāga를 다스리고(vinaya), dosa를 다스리고, moha를 다스려 갑니다. 그렇게 행하면 rāga에 물들었더라도 멈춥니다. dosa로 화가 났더라도 멈춥니다. moha로 미혹되었더라도 멈춥니다. 일러 준 대로 해 나가는 체험이 얻어지는 것이 보입니다. 참으로 바른 sikkhā, nibbāna를 보는 길, pañcakāma에 대한 바람을 없애려는 마음입니다. 그것으로 나는 고요히 평안해집니다.

ēken mama nivi sænasī yanavā. ē nisā maṭa eban̆du maga pādāna dharmaya koyi taram śēṣada iya dharmaya kirehi avidyā prahādaya haṭaganna. dharmaya kiyannē śikṣāva kerehi anna icca bava avakara prahādaya haṭagannavā. mē śikṣāva tuḷin maṭa mē śāntiya hambē. ehenam mē śissā koccara vælaganna menna mē uttama nivana patana.

그래서 나에게 그런 길을 열어 준 dharma가 얼마나 뛰어난가 하고 dharma에 대한 aveccappasāda가 생깁니다. dharma라는 것은 sikkhā에 대한 것이니, 바람을 없앤 믿음이 생깁니다. '이 sikkhā를 통해 나는 이 평안을 얻었다. 그렇다면 이 sikkhā를 얼마나 소중히 해야 하는가.' 이 더없는 nibbāna를 바랍니다.

[ugura kǣrīma] anna nivana mul karagena mihinnā vū buddha dhamma saṁgha saṁissā kiyana hatara kenehi prasādayan haṭagattahama eyā kavadāvat apahagata venna. ōkē mātrayak haṭagatta nam apāgata vennē næ.

바로 nibbāna를 근본으로 하여 일어나는 Buddha, Dhamma, Saṅgha, Sikkhā라는 네 가지에 대한 믿음이 생기면, 그는 결코 apāya에 떨어지지 않습니다. 그만큼만 생겨도 apāya에 떨어지지 않습니다.

annayi śraddhā mātrayak ehema mātrayak inna apāgata vennē næga onna oya ṭika. eham dharmaya dækalā iṭi karalā tiyenna. itin meccara dharmaya kiyana kālē paṁcakāma sampattiyaka innē nætuvaka paṁcakāma vipattiya dænagattā. poḍḍak hituvanam. oya māsayak pahala nam apāgata vīmen nidahas etana. itin ōkaṭa

바로 그것이 믿음 한 줌, 사랑 한 줌이 있으면 apāya에 떨어지지 않는다는 말입니다. 그만큼입니다. 그렇게 dharma를 보고 지녀야 합니다. 이만큼 dharma를 일러 주는 때에, pañcakāma 재물 속에 있지 않아도 pañcakāma의 재앙을 알게 됩니다. 조금만 생각한다면, 한 달쯤이면 apāya에 떨어지는 것에서 벗어납니다.

apāgata vīmen nidahas etana. itin ōkaṭa karagattaṭa passē koyi vilak paman næ. monavā

그것을 이루고 나면 어느 때든 상관없습니다.

hari kamma ahanna kuṇuṭa daralāgena avadæ ikmanivara karalā yanavā.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ē adahasanta venavā. kavadāva taven mulāvenma ōka kalpaya karannē næ. ē buddhiya kaya karanavā. ē vagēma upaditu tæna upadi ē avasanāva tiyenavā.

그런 생각이 됩니다. 결코 미혹 속에서 죽지 않습니다. 슬기를 지니고 죽습니다. 그리고 태어날 곳에 태어나는 그 행운이 있습니다.

dæn mē bōdhi pūjāvak pavatvana niværadi ākāraya mokakda kiyalā ahanavā. dæn niværadi ākāraya mē tuḷinma api dakinna ōnē. bōdhi pūjāvak pavatvanavā kiyalā kiyanakoṭa api dænagannē næ bōdhi pūjāva mokakda kiyalā.

이제 bodhi pūjā를 올리는 바른 방법이 무엇이냐고 묻습니다. 바른 방법을 바로 이 안에서 보아야 합니다. bodhi pūjā를 올린다고 할 때, 우리는 bodhi pūjā가 무엇인지 모릅니다.

bōdhi kiyana vacanayen ganna ōnē caturārya satya dharmaya avabōdhaya pradhānama kāraṇa yamkisi caturārya satyaya avabōdha kara gænīma san̆dahā yamkisi deyak avaśyada ū kiyannē āhāraya jā kiyannē janita karana pūjā karanavā kiyannē āhārayak janita karagannavalā kiyanavā pūjāvak karana

bodhi라는 말에서 받아들여야 할 것은 cattāri ariyasaccāni dharma의 깨달음이 가장 중요한 것이라는 점입니다. cattāri ariyasaccāni를 깨닫기 위해 무언가가 필요하지요. 'pū'는 먹을거리(āhāra), 'jā'는 생겨나게 함입니다. pūjā를 올린다는 것은 먹을거리를 생겨나게 하는 것이라 하여 pūjā라고 합니다.

monavaṭa āhārayakda ārya mārgaya pūrṇaya karamin caturārya satyaya avabōdha kara gænīmada avaśya karana āyuṣa varṇaya sæpayē balaya nuvaṇada yam tænakin upayā denavada anna ē upāyā dena janita pūja janita karalā dena nisā ē vagē pūjā. caturārya satya dharmaya avabōdha kara gænīma nisā avaśya karana āyuṣa varṇaya sæpaya phalaya nuvaṇa yam tenakin yam kramayakin labā denavā nam menna mēkaṭa kiyanavā bōdhi pūjāva pradhāna

무엇을 위한 먹을거리입니까? ariya magga를 완성하며 cattāri ariyasaccāni를 깨닫는 데 필요한 목숨(āyu), 빛깔(vaṇṇa), 즐거움(sukha), 힘(bala), 슬기(ñāṇa)를 어디선가 마련해 준다면, 그렇게 마련해 주어 생겨나게 하기 때문에 pūjā입니다. cattāri ariyasaccāni를 깨닫기 위해 필요한 āyu, vaṇṇa, sukha, bala, ñāṇa를 어떤 곳에서 어떤 방법으로 얻게 해 준다면, 바로 이것을 bodhi pūjā라고 합니다.

ē vagē caturārya satyaya avabōdha kara gænīmaṭa budupiyāṇan vahansēṭa bhāvika āyatanayak vaśayen kriyātmaka veccē jayanī mahōdhīn vahansēgen vihiennē ara pāramitā āśirvāda balaya. ē āśirvāda balaya apiṭa ēkaṭa næm̆buru vunā āyuṣa varṇaya, sæpaya, balaya nuvaṇa labāmaṭa avaśya karana pasu phalaya labā denna. ēka bāhira lōkin apiṭa dena ādhāra karana. dæn bōdhīn vahansē tamā tirehi karanna gattē. budurajāṇan vahansēṭa ē lovturā buddha rājaya pahaḷa kirannaṭa pāramitā balata vastun lōkaya pahaḷa vuṇā ādhāra venna. menna mē ādhāra vastuva tamayi mē jayaśrī mahā babōdhīn vahansē.

그처럼 붓다께서 cattāri ariyasaccāni를 깨달으실 때 바깥의 바탕(āyatana)으로 작용한 것이 Jaya Śrī Mahā Bodhi이며, 그 나무에서 퍼져 나오는 것은 pāramī의 축복의 힘입니다. 그 축복의 힘이 우리를 그쪽으로 기울게 하여, āyu, vaṇṇa, sukha, bala, ñāṇa를 얻는 데 필요한 열매를 줍니다. 그것은 바깥 세계에서 우리에게 주는 도움입니다. bodhi 나무께서 붓다께 lokuttara Buddha의 자리가 나타나도록 pāramī의 힘으로 이 세상에 나타나 도운 바깥의 대상, 바로 그것이 Jaya Śrī Mahā Bodhi입니다.

ē jaitriya mahā bōdhīn vahansēgen yamkisi bījayakin keravā kalakin puru karagin vēvā. sambandha velā yamkisi rōpanaya vecca yam tava bhōdhiyak nætnam parapuraṭa ayiut menna meban̆du bōdhīn vahansē namak tamayi sambandha velā hitannē. apē budupiyāṇan vahansē ē lovturā buddhagnatnaya mahā gnānaya mohu purā yanna avasthāvala padina bāhira āyatanaya.

그 Jaya Śrī Mahā Bodhi에서 어떤 씨앗으로든 어떤 가지로든 이어져 심어진 다른 bodhi, 혹은 그 혈통에 속한 bodhi 나무와 이어져 생각하는 것입니다. 우리 붓다께서 lokuttara Buddha ñāṇa라는 큰 슬기를 완성하실 때 의지하신 바깥의 바탕입니다.

banda uttara śaktiya gæm̆bilā tiyennē ē bōdhi vahansēgē śaktiya. unvahansēgē śrāvakayek kiyanavaṭat pihiṭāva ē ā caturārya sat dharmaya avabōdha karaganna āyuṣak nē sæpa apē balaya maṭa avaśyayi. nuvana avasthayi. nætuva mē lōkē bhukti vin̆da sæpagena inna kāma sampatti e mama mēvā hoyannē. ehenam maṭa menna mē nivan dækīma san̆dahā menna mē śaktiya maṭa vardhanaya venna maṭa āvēda ōna nisā jīvat venna dēval. yam śaktiyak āśirvādayak læbenavā nam anna ēkaṭayi mama balāporottu vennē kiyalā gatta nam.

더없는 힘이 깃든 것은 그 bodhi의 힘입니다. 그분의 제자라고 하는 이도 이렇게 마음을 둡니다. '그 cattāri ariyasaccāni를 깨닫기 위해 목숨과 즐거움과 힘이 나에게 필요하다. 슬기가 필요하다. 이 세상에서 누리며 즐겁게 지낼 kāma 재물 때문에 내가 이것을 찾는 것이 아니다. nibbāna를 보기 위해 이 힘이 나에게 자라나도록, 그 때문에 살아갈 것들이 필요하다. 어떤 힘과 축복을 얻는다면 바로 그것을 나는 바란다.' 이렇게 받아들였다면,

śraddhā sīla, tyāga pragnā kiyana kāraṇā valin yuktavayi ohu itin hadiya gatta saddyā sīla, suta ttayaga pragnā kiyana kāraṇā pahakin yuktavayi ē kāraṇaya sihi karanavā. anya pasu śraddhā sīla sukha tyāga pragnāyana kāraṇā pahakin yutta pāpa hitakin yuktava pāpa hitakin venvelā patana pætumak ætna nam ēkāntayen issarenavā kiyalā buduāṇan vahansē dēśanā karanā. ehenam evada

saddhā, sīla, cāga, paññā라는 것들을 갖추고 그는 마음을 다잡습니다. saddhā, sīla, suta, cāga, paññā라는 다섯 가지를 갖추고 그것을 떠올립니다. saddhā, sīla, suta, cāga, paññā라는 다섯 가지를 갖추고 악한 마음에서 떨어져 비는 바람이 있다면 반드시 이루어진다고 붓다께서 설하십니다.

buduāṇan vahansē dēśanā karanā. ehenam evada ākārayen satu patala pætuk ætnam magē jīvat vīma kāma sambhōdhayan balāporottuva nemeyi. magē jīvat vīma ārya māgiya pūrṇaya karaganna ē nisā maṭa kiyana mārgaya dunna vēvā. magē jīvat vīma caturā satyaya avabōdhana mē sasara dukin etera vīmaṭa ē nisā maṭa ē san̆dahā prabōdhaya pahaḷa venavā.

그렇다면 그런 방식으로 바람을 빈다면 이렇습니다. '나의 삶은 kāma를 누리기를 바라는 것이 아니다. 나의 삶은 ariya magga를 완성하기 위함이니, 그 길이 주어지기를. 나의 삶은 cattāri ariyasaccāni를 깨달아 이 saṃsāra의 괴로움을 건너기 위함이다.' 그래서 그를 위한 깨어남이 나타납니다.

ē vagēma kāyika mānika sæpaya balaya nuvaṇa pahaḷa venavā. ē san̆dahā læbēvā kiyalā. oya adhiṣṭhāna aragattā nam ēkāntayen hiṭena ē hatarak vitara venavā.

'또한 몸과 마음의 즐거움, 힘, 슬기가 나타나도록, 그것을 위해 얻어지기를.' 이런 결심(adhiṭṭhāna)을 했다면 반드시 그 네 가지쯤은 이루어집니다.

mārgayakin gælavenna bērenna yakisi kramayak tibanam ēkāsa śaktiya okkoma læbevā. mokada śraddhā kīla suddhāga pragnā kiyana kāraṇā pahent ayiyava pætu. ē vagēma dhātu kusalayen tōrā. dharma caryāvē sabaryayen padana karapu tissa venavā kiyalā dēśanā

'어떤 길로든 벗어나고 구원될 방법이 있다면 그 모든 힘을 얻기를.' 왜냐하면 saddhā, sīla, suta, cāga, paññā라는 다섯 가지를 갖추고 빌었기 때문입니다. 또한 kusala를 갖추고, dharma 실천과 바른 실천으로 빈 것은 이루어진다고 설하셨습니다.

dæn bōdhi pūjāvak tiyenavā kivvahama itin kāvugaphala duru karannē mokakda balāporottu vennē senaturugē apala duru karagena iccara kāla vivāhaya paravāda vennē senaturugē apala

이제 bodhi pūjā를 올린다고 하면, 무엇을 없애려고 무엇을 기대합니까? 'Senasuru(토성)의 액운을 없애야지. 이렇게 오래 결혼이 늦어지는 것은 Senasuru의 액운 때문이다.'

kohomahari gihina tiyapan oya minihā na inna minissu minihat aya yanna tarahalā. næhanam oya yāḷu vecca yama yaṭan katāva dīlā bahā dīlā tiyenavā. oya gænisa epā kiyalā

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ikman karalā bōdhi pūjā karaganna.

'서둘러 bodhi pūjā를 올려라.'

itin ōgē sambandhayak æti karaganna puḷuvan patten bōdhi pūjāva dīlā giyāṭa passē kotanada innē? paramāttaya mokakda? menna mē vagē dēval.

그런 인연을 맺으려고 bodhi pūjā를 올리고 간 뒤에는 (마음이) 어디에 있습니까? 궁극의 목적(paramattha)이 무엇입니까? 바로 이런 것들입니다.

ehema nætnam rassāvaṭa illanam meccara ekak kiyalā. dæn anikvanē vaṭak varak sudusukam tiyenavā. kohomahari mama gihillā bōdhi pūjāvak kiyalā deviṭa gihillā mama yanna ōnē tiya.

아니면 일자리를 구하면서 '이만큼 (사람들이 지원했다). 이제 다른 이들도 저마다 자격을 갖추고 있다. 어떻게든 내가 가서 bodhi pūjā를 올리고 신(deviyo)에게도 가서 내가 붙어야 한다'고 합니다.

dæn magē balāhama porossa tiyenavā mokakda salayaṁkāyen anicca pādaya karalā ogē tæna æti karalā kohoma hiṭa manin karaganna dæn otana tibunē mokakda māṁsikatvaya balana

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin giyāṭa passē mokadanna bōdhi pōjā tiyara em balāporot velā innavā. maṭa vaṭam anika tiyenavā meccara sahatika. dæn ēkaṭa vaḍā ōka

그래서 가서 bodhi pūjā를 올리며 이것을 기대하고 있습니다. '나에게는 다른 사람보다 이렇게 많은 자격증이 있다.'

tiyenavā meccara sahatika. dæn ēkaṭa vaḍā ōka ēkaṭa eyi midenna. magē cittara rahata dēśaya paḷaveni tæn de. oya jātiya balāporottu

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

paḷaveni tæn de. oya jātiya balāporottu vennē nēda api yannē. dæn mē tamangē ātmalābhayak ista karaganna tiyena bōdhi pūjāva monavada læbena pratipatta dæn ōka ṭa passē mokada aōjayaṭa

이런 종류를 기대하며 우리가 가는 것 아닙니까. 이제 이것은 자기 이익(attalābha)을 이루려는 bodhi pūjā입니다. 무슨 결과를 얻습니까? 그 뒤에는 어떻게 됩니까?

payina ælla hitenavā arucara gattā maṭa etænak ættē. bærilē tamanṭa hara velā dæn mulot ehema mayeka behe dakenavā. hitanak bōdhiyanṭa pattu vula terayi tiyeena. īṭa vaḍā dayi ōka bælum bæta vennē. ha hitanavā mehe æyi aparādayaṭayi tiyennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

dæn mokakda karalā tiyennē purama tamangē manasa vaṁcanika vaśayengena tiyenavā mēka tamanma dannē næha. dæn mehema dēval lōkika vadinnē pudannē garu satkāra karannē mokada kiyalā nivana balāporottuva sæda karalā neveyi. hæbæyi nivana balāporottuva kaṭayutu karapu kenāṭa ōvā kohomat læbenavā. hæbæyi ēvā nævana balāporottu vena kiyalā balāporota ehema yannet næ. ēkat macika.

이제 무엇을 한 것입니까? 자기 마음을 속이는 식으로 하고 있는데, 그것을 자기도 모릅니다. 이렇게 세속의 일로 경배하고 공양하고 받드는 것은 nibbāna를 바라서 하는 것이 아닙니다. 그러나 nibbāna를 바라며 행한 사람에게는 이런 것들이 어차피 얻어집니다. 다만 그는 그것을 바라고 가지도 않습니다.

api dharmaya ahalā dharmaya tuḷin issellāma apiṭa paramārthayak æti. nivana hærenna tavat sanasumak nǣha kiyalā. etanaṭa paṭan bauddhayi.

우리는 dharma를 듣고 dharma를 통해 맨 먼저 목적을 가져야 합니다. nibbāna 말고 다른 평안은 없다는 것. 거기서부터 붓다를 따르는 이(bauddha)입니다.

anna ē bauddhayāra yamkisi karadarayak ætnam hō hæmadē balannē anē ē maṭa mē nivan magiliya nivan magaṭa bādhakayak pæmiṇī ehema bādhakayak nopæmina magē jīvitaya kaṭayutu dāna nam maṭa kamak nē. hæbæyi bādhaka pæmiṇinna nam ehema ekak pādenṭa hipu kenāṭa ara kiyana alōbha admōha guṇihillā tiyenavā. ōṭa am karanna deyak næhæ. alōkaya læbīmaṭa addēśaya samagīṭa amōhaya novanaṭa hētu venavā. læbīmayi samagin nuvaṇayi okkoma læbīmaṭa oya diga hētu vennē. deviyangē āśirvādaya ārakṣāvaṭa sælenavā vagē

그 bauddha는 어떤 어려움이 있어도 늘 이렇게 봅니다. '아, 나의 이 nibbāna 길에 장애가 왔구나. 장애가 오지 않고 내 삶이 꾸려진다면 나는 괜찮다.' 그런데 장애가 오더라도, 그런 사람에게는 alobha, adosa, amoha의 덕이 있습니다. 그에게는 따로 할 것이 없습니다. alobha는 얻음의, adosa는 화합의, amoha는 슬기의 원인이 됩니다. 얻음과 화합과 슬기 모두를 얻는 데 그것들이 원인이 됩니다.

deviyangē āśirvādaya ārakṣāvaṭa sælenavā vagē illatak dēvatā rakna deviyangē ārakṣā læbe. manussānaṁpiya ōti amanutsānaṁpiti amanunussaya andharana karmayak altara kara bhūtayā væn̆dalā kiyanna puḷuvan bæn̆du bhūtayak piri evvahama nætavanavā ḷan̆gaṭa. baḷu piri evhama marāgena yanna evannanē. matara gugama valin mehema ēvā tiyenavā. hæbæyi āryālaṭa evahama ū ḷan̆gaṭa velā nætta navanē

신들의 축복을 보호로 청하는 것처럼, 'devatā rakkhanti' — 신들의 보호를 받습니다. 'manussānaṃ piyo hoti, amanussānaṃ piyo hoti.' 사람 아닌 것(amanussa)에게도 사랑받습니다. 어떤 주술을 부려 귀신(bhūta)을 부리면, 귀신 무리를 보내면 (보통 사람에게는) 가까이 옵니다. 귀신 무리를 보내 죽이려고 보내지요. 주술 같은 것으로 이런 일이 있습니다. 그러나 ariya에게 보내면 가까이 가지 못합니다.

ū kada manussānāpiya oba damanusānapiya damanusē ṭiyaṭa samut vanna kiyalā. hæbæyi avastha væḍīmak pēnna ōna næhæ tamangē cāṭuvaṭa met vanna læbenavā. dharmaya hariyaṭa avabōdha karagena

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vanna læbenavā. dharmaya hariyaṭa avabōdha karagena dayānukampāven lōka satyayaṭat anēmaya ota nivan suva hæṭi tava suyak ættē næhæ. haturak vitarayi kiyalā vēdayak nemeyi ungē moṭakaṭama ē tiyennē. saturukam kiyannē. ē nisā ovunṭa kavada hari yathābhūtaya læbēvā kiyalā mē karuṇā maitriya hæn̆dīma paturanna puḷuvan vunā nam eyāṭa satarama vikaraṇaya vædenavā.

dharma를 바르게 깨달아 자비로 세상 중생에게도 '아, nibbāna의 평안만 한 다른 평안은 없다'고 여기고, 원수라 해도 미워할 것이 아니니, 그들에게도 언젠가 있는 그대로(yathābhūta)를 보는 일이 얻어지기를 바라며 karuṇā와 mettā의 마음을 펼칠 수 있다면, 그 이로움이 그에게 미칩니다.

ehenam ēgollō sānsaṁsa væn̆denavā. vasa visavalin maranna bæ. āyuta valin kapannakoṭada avasthāvat ehema ṭikak ennē næhæ maga ærilā yanavā. manussānaṁ piyōha hōti amanussānaṁ piyōha hōti nāsa aginvā visaṁvā sattaṁvā kamati. gindaren viṭin bālakayā karadarayak ennē næ. dēvatā rakkan devivā ārakṣā karanavā.

그렇다면 그들에게 ānisaṃsa가 미칩니다. 독으로 죽일 수 없습니다. 무기로 베려 해도 기회조차 오지 않고 비켜 갑니다. 'manussānaṃ piyo hoti, amanussānaṃ piyo hoti, nāssa aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati.' 불이나 독이나 칼로 해가 오지 않습니다. 'devatā rakkhanti' — 신들이 지켜 줍니다.

itin oyādi vaśayen kiyalā num̆bulāvatiya karanavā. melōdī arihatyaṭa pat vuno bam̆balava ibidilā jābōdhaya puhuṇu karagannā sasara gamane karapanna. mē melova maralova nivan næ dunna abhivr̥ddhiya labā dena ārya mārgayak tiyenavā. mē mārgaya hariyen ætta kenāda

그렇게 이어지며 미혹 없이 죽습니다. 이 세상에서 arahant에 이르거나, brahmaloka에 태어나 거기서 깨달음을 닦아 saṃsāra 여정을 끝냅니다. 이 세상과 저 세상과 nibbāna까지 번영을 주는 ariya magga가 있습니다.

tiyenavā. mē mārgaya hariyen ætta kenāda amutuven bōdhi pūjā tiyanna takut næhæ. tibba bōdhi pūjāvak sārthaka venavā. hæbæyi ō kavadāvat mē asādhāraṇa væḍak ganna asādhāraṇa lābha ganna bōdhi pūjā tiyanna yannē næha.

이 길을 바르게 걷는 사람은 따로 bodhi pūjā를 올릴 필요도 없습니다. 올린 bodhi pūjā는 이루어집니다. 그러나 그는 결코 부당한 일, 부당한 이익을 얻으려고 bodhi pūjā를 올리러 가지 않습니다.

ohu ē hæma karma karana anē magē mē jīvitaya pavatinavā nam mē jīvitaya mama balāporottu vennē ārē mār hispulayaka mærenna ma kæmatina. mē læbuṇu sena sampattiyen uparima prayōjana ganna mama jīvat vennē. verehi karaganna magē paḷaveni paramārgaya ōkayi kiyalā menna metana hitapu kenāda oya hæma pūjāvakma sārtha karā.

그는 모든 일을 하면서 이렇게 생각합니다. '아, 나의 이 삶이 이어진다면, 내가 이 삶에서 바라는 것은 ariya magga의 열매를 얻고 죽는 것이다. 이 얻은 행운에서 가장 큰 이로움을 얻으려고 나는 산다. 나의 첫째 목적은 이것이다.' 이렇게 마음먹은 사람에게는 모든 pūjā가 이루어집니다.

asādhāraṇa sæmak nǣ. avidyāpata sætumak næha. kusala mūla patya væḍena saṁkhārayak ohuṭa væḍenavā. ēka alōbhayi, aēsayi, amōhayi. ohuṭa læbīma tiyenavā samagī tiyenavā nōna tiyenavā. ēvan pālanaya.

부당한 바람이 없습니다. avijjā에 찬 바람이 없습니다. kusala mūla를 조건으로 자라는 saṅkhāra가 그에게 자랍니다. 그것은 alobha, adosa, amoha입니다. 그에게는 얻음이 있고, 화합이 있고, 슬기가 있습니다. 그것들을 다스림이 있습니다.

menna mē kramayaṭa bōdhi pūjā pavatvanakoṭama bōdhi pūjāvak śaktiyak læbenna ehemayi. api oya ṭika kiyannē vena monavaṭa karanna kiyalā kiyiyannē næha. api a apiṭa avasthavāganna. yathārthaya dakinna ōna.

이런 방식으로 bodhi pūjā를 올릴 때 bodhi pūjā의 힘이 얻어집니다. 우리가 이것을 말하는 것은 다른 무엇을 하라는 것이 아닙니다. 우리가 기회를 잡도록, 실상을 보아야 한다는 것입니다.

tava praśnayak tiyenavā mahā kassapatēra bojjhaṁga ādīvannāmē bojjhaṁga sūtra valadī rahatan vahansēlāt rōga valin sampūrṇayenma midunāyi kiyalā mehema pennama tæn pelā tiyennē. mahā kasapa tēra puṁjangē mahā moggallāna tēra bojjhaṁga ādī vaśayen ē mahā sinda tēra bojjhaṁgē paridi mē væṭi pennalā tiyenavā. budurajāṇan vahansēlā haṭagatta ekē udāvak sahamulinma næti velā giyā kiyalā mahatana datyana goḍangayē dēśanā karana velāva unvahansēgenma aharaṣa dharmaya unvahansēṭama dēśanā kaḷā. ē dharmaya kiyagena unvahansēṭa citta prahādayak hadagattā. menna mēka viśēṣa deyak.

또 질문이 있습니다. Mahā Kassapa thera의 bojjhaṅga 같은 bojjhaṅga sutta에서 arahant들도 병에서 완전히 벗어났다고 경전(pāḷi)에 나타나 있습니다. Mahā Kassapa thera, Mahā Moggallāna thera의 bojjhaṅga, 그리고 Mahā Cunda thera의 bojjhaṅga처럼 이것이 나타나 있습니다. 붓다께서 생긴 병이 완전히 사라졌다고 하는 그때, 그분께 들은 dharma를 그분께 다시 설했습니다. 그 dharma를 말하며 그분께 cittappasāda가 생겼습니다. 이것은 특별한 일입니다.

budu guṇa daham guṇa san̆guṇa mē ādī vaśayen guṇa menehi kirīmat dharmaya guṇa menehi kirīmat pradhāna vaśayen tērena oya tēra bojjhaṁga dharmavala bojjhaṁga pirit ē pirit vala mē budu guṇa, daham guṇa, san̆gaguṇa sihi karanna sihi karanna lōka satvayā vīta rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī guṇayaṭa pat karapu viśēṣa guṇayak tiyennē.

Buddha의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕 같은 덕을 마음에 새기는 것과 dharma의 덕을 새기는 것이 주로 드러나는 이 bojjhaṅga dharma, bojjhaṅga paritta에서, 그 paritta에서 Buddha의 덕, dharma의 덕, saṅgha의 덕을 떠올리고 떠올릴수록, 세상 중생을 vīta-rāga, vīta-dosa, vīta-moha의 덕에 이르게 한 특별한 덕이 있습니다.

menna mē guṇaya daham sihi karanna sihi karanna rahatan vahansēlā apitma suta viharaṇaya læbenavā. unvahansēlāṭa dahama suvē saturak tiyenavā. lōkayē siyalu tēru ælīm avidyā sahagata ælīm duru karapu unvahansēlā mē dharmaya nisā lōka sattvaya koccara midenavada mē dharmaya śravaṇaya kirīma nisā lōka sattvayaṭa koccara śāntiyak siddha venavada mē dharmayaṭa væḍi kæn̆dumak lōkē næhænē kiyalā. menna mē citta prahādaya haṭagannakoṭa vīta rāgī, vīta dōṣī vīta mōhī citta prahādayak haṭagannavā.

이 덕, 이 dharma를 떠올리고 떠올릴수록 arahant들께도 즐거운 머묾(sukha vihāra)이 얻어집니다. 그분들에게는 dharma의 즐거움과 기쁨이 있습니다. 세상의 모든 집착, avijjā에 찬 집착을 없앤 그분들이 '이 dharma로 세상 중생이 얼마나 벗어나는가, 이 dharma를 들음으로 세상 중생에게 얼마나 큰 평안이 일어나는가, 이 dharma보다 더 나은 것은 세상에 없다'고 하며 이 cittappasāda가 일어날 때, vīta-rāga, vīta-dosa, vīta-moha의 cittappasāda가 생깁니다.

menna mē citta prahādaya haṭaganna mohotak gāne citta rūpa nægenata rāgī, vīta dōṣī, vīta mōhī guṇiya. ē vagēma eban̆du māgī daham prasādaya æti citta rūpayak citta mē cittāviyā pænā yam kenekuṭa ē citta svabhāvayen nægena citta durūpa hari balavat.

이 cittappasāda가 생기는 순간마다 cittaja rūpa가 일어납니다. vīta-rāga, vīta-dosa, vīta-moha의 덕을 지닌 것입니다. 또한 그런 길과 dharma에 대한 믿음을 지닌 마음이 일어나는 사람에게는, 그 마음의 성질에서 일어나는 cittaja rūpa가 매우 강합니다.

ēvā hæmadēma rāgara, dvēśa, mōha kiyana mēvaṭa torayi. ēvayaṭa viruddhayi. rāgaya nisā haṭagata visama rāgaya, visama, dōṣaya, visama mōhaya nisā haṭagatta ē tamayi vāca kiyana mē tundot haṭagænīmē mula ēka vipākaya.

그것들은 모두 rāga, dosa, moha에서 벗어나 있고 그것들과 반대됩니다. rāga로 생긴 어긋난 rāga, 어긋난 dosa, 어긋난 moha로 생긴 것, 그것이 vāta 같은 세 가지 몸의 탈(dosa)이 생기는 뿌리이며, 그 vipāka입니다.

ēkaṭa hētuva mokakda? rāgaya, se haṭaganna, dvēśaya satva rōga haṭaganna, mōhaya vāsa rōga haṭaganna hituvē. rāgayen, dvēśayen, mōhayen karagena abhiva vipākaya tamayi apiṭa vā rōga, bhikṣōga, kerōgiyā ayitiyē.

그 원인은 무엇입니까? rāga로 semha(가래)의 탈이, dosa로 pitta(쓸개즙)의 병이, moha로 vāta(바람)의 병이 생긴다고 봅니다. rāga, dosa, moha로 지은 일의 vipāka가 바로 우리에게 vāta 병, pitta 병, semha 병으로 옵니다.

saṁsāraya karalāda vipāsayak tibā vāsen haṭagæna sāra dvēṣa, mōha sahagata. pravr̥tta vipāka vaśayen paḷunna avasthāvaka apiṭa ē rōgaya mul karagena ē vipākaya mul karagena ēkaṭa avaśya karana pastalayak hædenakoṭa mē bāhira lōkayēt apiṭa æn̆gē tibipicca pratiśaktiya næti velā yanavā. vipāka vantiya. prati śaktiya aḍunahama lōkayē tibena upadravala denna poḍik ahuṇuvanat yantā væssaṭa devenunat sinma pirisāva hædinnat puḷuva. ēka nāk velā inam ēkema gihillā gihillā usanna vipātaka hæṭat puḷuvan . mē vidihaṭa væḍi velā yanna puḷuvan.

saṃsāra에서 지은 vipāka가 있어, 그것이 rāga, dosa, moha에 찬 pavatti vipāka로 익는 때에, 그 병을, 그 vipāka를 바탕으로 그에 필요한 바탕이 마련되면, 바깥 세계에 대해 우리 몸에 있던 막아 내는 힘이 사라집니다. vipāka의 힘입니다. 막아 내는 힘이 줄면 세상의 해로운 것에 조금만 닿아도, 비에 조금만 젖어도 곧바로 감기가 들 수 있습니다. 그것이 오래가면 점점 더 큰 탈이 될 수도 있습니다. 이렇게 늘어 갈 수 있습니다.

etakoṭa vipākayakin mulā ārambha karā pratisadaya næti kaḷā. ē nisā kana bona āhāraya mavavā ajīraṇa velā yanavā. piṭa visa karalā tiyennē. hita visa karavaṭa pansē ajī velā yana kǣma piḷivannē nætuva yanavā. vāsaya visa karapuma hæmatænama hira karanavā. vātaya hariyaṭa dhamānukūlava kriyātmaka vennē nætuva venavā. śarīraya apadavī ivat karanna nætuva yanavā. menna mē vagē vāpiccen dōṣa haṭagænīma nisā haṭaganna rōga tamayi mē kayaṭa hædena rōga.

그러니 vipāka에서 시작하여 막아 내는 힘을 없앴습니다. 그래서 먹고 마신 음식이 소화되지 않습니다. pitta가 독을 품었습니다. 마음이 독을 품으니 소화되지 않는 음식이 받아들여지지 않습니다. vāta가 독을 품으면 곳곳이 막힙니다. vāta가 제대로 움직이지 않게 됩니다. 몸이 노폐물을 내보내지 못하게 됩니다. 이렇게 vāta, pitta, semha의 탈이 생겨 일어나는 병, 그것이 이 몸에 생기는 병입니다.

karma śaktiya nisā mokakda karannē? eban̆du vannā vū ē śarīrayaṭa pratiśakda vana śaktiya matu karannē nætuva. etakoṭa ē apat āhāraya væṭicca gamakma apatta velā dæn ara vipari vāsen vikr̥ti vīma nisā rōga valaṭa mul. ēvā tamayi hæma tæna hæmatænama geḍi vana piḷigāha hæṭennat aṁsa bhāga hædennat oya hæmehekaṭama mūlika. karma śaktiya mul velā āvahama bāhira lōkaya kiyama ēvaṭa pratiśaktiya agaya æti karalā ara bāhira lōkayen ganaka ēva apiṭa apa karanavā. bāhira parisælayama apiṭa apa karanavā. ē nisā apiṭa haṭagannavā rōgiyak.

kamma의 힘이 무엇을 합니까? 그런 몸에 막아 내는 힘을 일으키지 않습니다. 그러면 해로운 음식이 들어가자마자 해가 되어, 그 vāta 등의 뒤틀림 때문에 병의 뿌리가 됩니다. 그것이 곳곳에 혹이 생기고 마비가 오는 등 모든 것의 근본입니다. kamma의 힘이 뿌리가 되어 오면 바깥 세계에 대한 막아 내는 힘이 약해져, 바깥 세계에서 받아들이는 것들이 우리를 해칩니다. 바깥 환경이 우리를 해칩니다. 그래서 우리에게 병이 생깁니다.

samaharavaṭa ēka edā haṭagatta anunṭa karapu dē yam rōga lakṣaṇaya keṭiya tamanṭat ē vagē rōgaya kiyalā goduruva hētu vena kāraṇayak kodiya poḍ næge. dæn metana tiyennē alōbha,

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

poḍ næge. dæn metana tiyennē alōbha, addēśa amōhaya tibakmiya vīta rāgī, vīta dsī, vīta mōdhī daha daham sidivili ē daham cittaprahādaya nægena ē dahama lōkayaṭa koccara væḍalā kiyalā eha koccara lōka satyayāmē lōbhakṣaya, dvēśakya, mōhakṣaya satara dukē midenavada anatta saṁsā keḷavara karagannavada mē dharmaya lōka satvayanṭa mīṭa vaḍā tavat śāntak tiyā lōkē tiyenava kiri tænaka nǣhænē ēka vidihalā. mē dahama kiyanakoṭa dahama menehi venakoṭa dahama sihi karanna sihi karanna onna oya citta prahāda cittaja rūpa nægilā mē nægena citta rūpa pratiśa karuṇak śarīrayaṭa viśāla auṣadhayak. menna mē pratiśaktiya śarīrayē dhātuva hamu mokada vennē? pratiśaktiya nisā śarīraya prabōdha velā innavā.

이제 여기 있는 것은 alobha, adosa, amoha입니다. vīta-rāga, vīta-dosa, vīta-moha의 dharma를 떠올리면 그 dharma에 대한 cittappasāda가 일어납니다. '이 dharma가 세상에 얼마나 (이로운가), 얼마나 많은 세상 중생이 이로써 lobha의 다함, dosa의 다함, moha의 다함으로 네 가지 괴로움에서 벗어나는가, 끝없는 saṃsāra를 끝내는가, 이 dharma보다 더한 평안이 세상 어디에도 없다.' 이 dharma를 말할 때, dharma를 마음에 새길 때, dharma를 떠올리고 떠올릴수록 그 cittappasāda와 cittaja rūpa가 일어납니다. 이렇게 일어나는 cittaja rūpa는 막아 내는 힘을 주는 것으로, 몸에 큰 약입니다. 이 막아 내는 힘이 몸의 dhātu를 만나면 어떻게 됩니까? 그 힘 때문에 몸이 생기를 얻습니다.

ē yamkisi lōbha dvēśa yamkisi vāpiccayen mida karapu yamkisi jarāvak tibuṇā æn̆di. ēka ivat karanna avaśya karannā vū nārātmaka venavā. īṭa passē mokada vennē? midahæralā gihillā æn̆gē tibiviṭa rasāyanika tava ipadalā ē nahara prabōdha velā ara kuṇu okkoma vadalā gihillā iraṭa passē rē ivarā. menna mē ākārayen liṭarka araganna kramayak tiyenavā. ēkat auṣadha patti vena kramayakna. auṣadha niṣpādanayak venavā.

lobha, dosa, 그리고 vāta, pitta, semha로 쌓인 어떤 찌꺼기가 있었다면, 그것을 없애는 데 필요한 작용이 일어납니다. 그 뒤에는 어떻게 됩니까? 막힌 것이 풀리고 몸에 약물질(rasāyana)이 생겨나, 그 핏줄들이 생기를 얻어 더러운 것을 모두 씻어 내고 병이 끝납니다. 이런 식으로 (약을) 얻는 방법이 있습니다. 그것도 약이 만들어지는 방법이지요. 약이 만들어지는 것입니다.

dæn mē auṣadha niṣpādanaya navīna vidyāvenut hada oppu karalā tiyenavā. tarahagiya pudgalayekgē kaṭen yana vātaya praśvāsa karana vātaya aragena karuṇā maitrī sitaka inna pudgalayāgē praśvāsa vātaya aragena mēmǣya tibennāvū ekatu velā tiyena hatāyana yanna monavada kiyalā saṁik viśvēśa karalā balanakoṭa ēkē kiyanavā ara dvēśa sahagata pudgalayāgē piṭa karapuvā paha vinā. karuṇā maitrī hitakin yuttava api hiṭapu ō santiyak nætnam ehema kenek gattāma mēka auṣadhayak.

이제 이렇게 약이 만들어지는 것은 오늘날의 학문으로도 증명되었습니다. 화난 사람의 입에서 나오는 숨, 내쉬는 숨을 받고, karuṇā와 mettā의 마음으로 있는 사람의 내쉬는 숨을 받아, 거기에 섞여 있는 성분이 무엇인지 분석해 보니, 화난 사람이 내쉰 것은 독이라고 합니다. karuṇā와 mettā의 마음으로 평안히 지내는 사람에게서 받은 것은 약입니다.

kan̆duḷu aran parīkṣā karalā balanavā. duk an̆duru eka vidik haturu kan̆duru tava vidik saturu kan̆du vala autarayak tiya. duk an̆duravala visaktiya.

눈물을 받아 검사해 봅니다. 슬픔의 눈물은 한 가지, 기쁨의 눈물은 또 한 가지입니다. 기쁨의 눈물에는 약 성분이 있습니다. 슬픔의 눈물에는 독이 있습니다.

dæn mēken apiṭa hon̆daṭa pēnavā. duka, sōkaya, satudādī hæma deyakma karuṇāva maitriyak okkoma hitē haṭaganna dahama hita tuḷa haṭagattahama gataṭa pratiśakti æti karalā gata tuḷa rasāyanayak niṣpādanaya karana hækiyāva auṣadha niṣpādanaya karana hækiyāva hitē tiyena bava hon̆daṭa pæhædiliva pēnnē. ehenam leḍē æriyē api hitapu eka nisā nitpāda vecca auṣī śaktiya sahana auṣadhī śaktiya nirmāṇaya vuṇē api ḷan̆ga æti karapu prabōdha vitaya hita prabōdha vunāma ēken siddha vuṇā gataṭa avaśya karannā vū pratisak karana avussaনি viṣpādana

이제 이로써 우리는 분명히 봅니다. 슬픔, 근심, 기쁨 같은 모든 것, karuṇā와 mettā 모두 마음에 생기는 것입니다. dharma가 마음에 생기면 몸에 막아 내는 힘을 일으키고, 몸 안에서 약물질을 만들어 내는 능력, 약을 만드는 능력이 마음에 있다는 것이 분명히 보입니다. 그렇다면 병이 나은 것은 우리가 마음먹은 것 때문에 만들어진 약의 힘 때문입니다. 그 약의 힘이 만들어진 것은 우리가 일으킨 생기 있는 마음 때문입니다. 마음이 생기를 얻으면, 그로써 몸에 필요한 막아 내는 힘과 약이 만들어졌습니다.

æn̆gē nirṇanā grantha bohō tiyenavā. api danna grantha ṭikayi. ē ē avuramō niṣpādanaya kara granti æn̆gē keḷavarak.

몸에는 샘(granthi)이 많이 있습니다. 우리가 아는 샘은 몇 개뿐입니다. 그 샘들이 저마다 무언가를 만들어 냅니다.

mē śarīraya mē śarīraya molē pættakaṭa tiyenavā. sakriyava mē śarīraya ahasin ussagena yanna puḷuvan śaktiya tiyena koṭasamak. ē rasāyanayak tiyenavā niṣpādanaya kara eyā vahilā tiyennē. anna eyā viruddha karuvahama abhignā vala labanavā kiyanavā vir̥ṣaṇa. yam dasaka viruddha vunot ehema śarīrayē viśāla śaktiya pihiṭavanna puḷuvan. mahā balavēgaya kriyātmaka karanna puḷuvan. śarīraya ahagena ussagena yanna puḷuvan. oya balaya æti vennē anna ē gatti kriyātmaka karaganna śaktiya.

이 몸, 뇌 한쪽에, 이 몸을 하늘로 들어 올려 갈 수 있는 힘을 지닌 부분이 있습니다. 그 물질을 만들어 내는 그것이 닫혀 있습니다. 그것이 열리면 abhiññā를 얻는다고 합니다. 그것이 열리면 몸에 큰 힘을 세울 수 있습니다. 큰 힘을 작동시킬 수 있습니다. 몸을 하늘로 들어 올려 갈 수 있습니다. 그 힘이 생기는 것은 그것을 작동시키는 능력 때문입니다.

ehema śakti viśiyā śarīraya niṣpādanaya karanna puḷuvan apē sitaṭa annu abhignā cittōṭa anu kiyannē ēkayi. ēkaṭa asulavannā vū sit niśppādanaya karanna citta prahāṇaya matu karalā gattā.

그런 힘을 몸이 만들어 내게 할 수 있는 것이 우리 마음입니다. abhiññā citta라고 하는 것이 그것입니다. 그에 맞는 마음을 만들어 내도록 cittappasāda를 일으켰습니다.

itin ē nisā dæn itin ōken api dakinna ōnē menna mēka tamayi mēkē tiyena dharmatāvaya. hēta hō hon̆da vennē bojjhaṁga pirit kiyana ōkayi. bojjhaṁga patit vala tiyennē dharmaya gænamayi kiyalā tiyennē.

그러니 이로써 우리가 보아야 할 것은, 이것이 여기에 있는 dharma의 이치라는 것입니다. 병이 낫는 것은 bojjhaṅga paritta라 하는 그것 때문입니다. bojjhaṅga paritta에 있는 것은 오직 dharma에 대한 것이라고 되어 있습니다.

sati sambuddhaṁ gattaṭa sammadakkhātō ādī vaśayen vigraha kiyannē mokada mē ēka satya sambujjangē menna mē ākārayi. ēke dækkaṭa passē ēkē tibennā vū guṇaya mehemani. dhamma vibjaṁgaya mehemayi. prīti sambujjaṁgaya passaddha sambanya mehemayi kiyalā mē bojjhaṁgayaṭa vistara mē kiyana bojjhaṁga dharma gæna vistaralā tiyenavā. nivan avabōdha karannada hētukāra vannā māri aya puj dharma vala pennalā tiyennē. itin ē dharma

'sati sambojjhaṅgo ... svākkhāto' 하는 식으로 풀이하는 까닭은, 이 sati sambojjhaṅga는 이런 모습이고, 그것을 본 뒤에 그 덕은 이렇다, dhammavicaya sambojjhaṅga는 이렇다, pīti sambojjhaṅga, passaddhi sambojjhaṅga는 이렇다 하고 bojjhaṅga dharma에 대해 자세히 풀어 놓았기 때문입니다. nibbāna를 깨닫는 원인이 되는 것들을 그 dharma에서 보여 주었습니다.

dharma vala pennalā tiyennē. itin ē dharma valin pennannē siyaluma lōka satyaya ara kavada hari saṁsārayen nidahas velā midenna tiyena nivan dakina kiyana mārgaya onna oya daham kiyanna tērum gannē. itin menna mēkē vaṭinākama dharmayē vaṭinākama jī venakoṭa ætiena citta prasāda vennē ati balavat. menna mē śaktiya tuḷin tamayi ara leḍa rōga suva avaśyen rasāyanaya śarīraya ipada vennē.

그 dharma로 보여 주는 것은, 모든 세상 중생이 언젠가 saṃsāra에서 풀려나 벗어날 수 있는 nibbāna를 보는 길입니다. 그 dharma를 그렇게 이해합니다. 그러니 이 dharma의 가치를 떠올릴 때 생기는 cittappasāda는 매우 강합니다. 바로 이 힘을 통해 병을 낫게 하는 데 필요한 약물질이 몸에 생겨납니다.

lovturā budurajāṇan vahansē dæn ahanna puḷuvan unvahansēgē cittayat monā suddha karanna tiyenna kiyalā. niṣpādanayak karana avavā budurajāṇan vahansē kriyātmaka karannē nǣ.

이제 '붓다께서도 그분의 마음으로 깨끗이 할 무엇이 있었느냐'고 물을 수 있습니다. 붓다께서는 (자신을 위해) 그런 것을 만들어 내는 일을 하지 않으십니다.

unvahansē okkoma pættaken kiyalā keravaraṭa bayida arihata unvahansēt mehema

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē lōkē prayōjanayak ganna ōnē kiyalā ehema tamanṭa pudgalaya prōjanayak gænīmaṭa vidiha karanna deyak næhæ. namut mē vagē avasthāvak tuḷa mē dharmaya sihi karapu etana citta prasādaya svabhāvaya dharmatāvayak tiyenavā. ē ætivena cittaprasādaya ara satvayan ipadē. daranna bæri akisiṭi ākāraya vin̆dak karātma sukha vēraṇaya mul kare unvahansēṭat ē san̆dahāma karanna puḷuvan.

'이 세상에서 이익을 얻어야 한다'고 자기 개인의 이익을 얻으려고 할 일은 없습니다. 그러나 이런 때에 이 dharma를 떠올리면 거기에 cittappasāda의 성질, 하나의 이치(dhammatā)가 있습니다. 그렇게 생긴 cittappasāda가 중생에게 일어납니다. 견디기 어려운 느낌이 올 때, 즐거운 느낌을 바탕으로 그분께도 그렇게 할 수 있습니다.

næta goḍa lan̆gāgena ndha rājaya nā kiyalā nǣha anit aya anna ēt nætuva inna nætnam apiṭa koccara hon̆dē ē jātiya adahas unvahansē rāśa æduna særiccāva næddāvaya næveni davasa

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi yamak nisā viśāla vēdanā dukṭa enavanē mærēvāpālana vena avasthāvennē nemeyinam ē velāvaṭa upakramaya jīvitayen kriyātmaka karalā ham ara citta prahādaya matu karalā śaktiya aragena ēka saṁsidava ganna namut ēka kavadāvat chandara rāgayen æḍīmak næhæ. ēkayi

그러나 어떤 일로 큰 고통과 괴로움이 올 때, 죽음에 이를 때가 아니라면, 그때 방편을 삶에서 써서 그 cittappasāda를 일으켜 힘을 얻어 그것을 가라앉힙니다. 그러나 그것은 결코 chanda-rāga로 매달리는 것이 아닙니다. 그것입니다.

dæn mē artha kamatāna yōgaya pahasalā denna kiyalā tiyenavā. dæn attha kelamatāni yōgayayi kāma sukallikāna yōgayayi mē dekama pahaḷava ganna dekama tērum ganna ōnē ekak nemeyi.

이제 attakilamathānuyoga를 설명해 달라고 합니다. attakilamathānuyoga와 kāmasukhallikānuyoga, 이 둘을 함께 설명해야 합니다. 둘 다 이해해야지 하나만이 아닙니다.

dæn api dakinavā mehema dē. dæn mēken api dakinnē śarīrayaṭa duk dena eka atthiramatāniyōgaya kiyalā muna eka hitā. kayaṭa [ugura kǣrīma] sæpa dena eka kāmakallikāyōgaya kiyalā hitā inavā. mēṭa vaḍā gæm̆buru alda hatak metanaṭa tiyennē.

이제 우리는 이런 것을 봅니다. 지금 우리가 보기에는 몸에 고통을 주는 것을 attakilamathānuyoga라고 생각합니다. 몸에 즐거움을 주는 것을 kāmasukhallikānuyoga라고 생각하고 있습니다. 여기에는 이보다 깊은 뜻이 있습니다.

yamkisi pudgalayek nivana balāporottu nivan maga novanamakak aragena mē atdæva vehesaṭa pat karanavā vitarayi ēken kavadāvak vena sænasumak labā dennē næti mādhyak. tamangē mulāva nisā tamanṭa tērennē. ēkaṭa ehema ekak. ehema kramayakin nivan dakinna ōnē hærasumak labāganna ōnē kiyalā. nivan dakinavā tamayi budurajāṇan vahansē pennapu nivana daha dænennē. sænasumak labāganna ōnē kiyalā. nivani kiyalā hætu.

어떤 사람이 nibbāna를 바라면서 nibbāna의 길이 아닌 것을 잡아 자신을 지치게만 하는데, 그것은 결코 다른 평안을 주지 못하는 방법입니다. 자기 미혹 때문에 자기에게는 그렇게 보입니다. 그런 방법으로 nibbāna를 보아야 한다, 평안을 얻어야 한다고. 그는 그것이 붓다께서 보이신 nibbāna라고 여깁니다. 평안을 얻어야 한다, 그것이 nibbāna라고 생각합니다.

duk hara nætuva sænasillē icca tattvayak pat venna ōnē. ōka tamayi lōkayā nivan pēnnē. kænasillē inna tænak nam lōkē nǣha kiyā dækalā hitannam sænasuma labana meccara kal allagatta mulāvak tara kiyalā kelavala karaganna ēka budurajāṇan vahansē pennapu

괴로움과 거리낌 없이 평안히 지내는 상태에 이르러야 한다 — 그것이 세상 사람들이 보는 nibbāna입니다. 그러나 평안히 머물 곳이 세상에는 없다고 보고 생각하면 평안을 얻습니다. 이토록 오래 붙잡아 온 미혹을 끝내는 것, 그것이 붓다께서 보이신 것입니다.

vimuktiya kiyana vacanaya lōkē edat tibuṇā adat tiyenavā. vimuktiya balāporottu ven tamayi okkoma saṭan karannē. vimukti kāmaya saṭan karannē vimuktiya kiyalā vacanaya mūru

vimutti라는 말은 세상에 그때도 있었고 지금도 있습니다. 모두가 vimutti를 바라며 싸웁니다. 해방을 바라며 싸우는 것도 vimutti라는 말 때문입니다.

vimuktiya labāganna bæhæ mehema haṭaganiharapiyav kiyamat næhæ. ehemat vimuktiya hoenavā. ēt tēbarō hitannē ēka

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

vimuktiya hoenavā. ēt tēbarō hitannē ēka vimuktiya kiyalā.

그런데도 그들은 그것을 vimutti라고 생각합니다.

vimukti kiyana vacanayē laukikatvaya ekāda laukikatvayen hæma velēma vimuktiya kiyannē sænasiri indriya ekanam eka eka vidihaṭa hadanavā.

vimutti라는 말의 세속적인 뜻, 세속에서 늘 vimutti라 하는 것은 평안히 지내는 것입니다. 그것을 사람마다 저마다 다르게 만듭니다.

maṭa nivan læbuṇa vagē tamayi menna mē væḍiya hari tiyanna. mē kella gecca tiyena karadara tuunā nam mama nivan giyava namut ammalā ammā nilā tenna iyē. anē mē kollanṭa vivāhayak karalā dæn mē koccara kalanā balanavada ēka karalā denā okkoma bāgalā maṭa nivan giyā ohoma katāvak api atema

'이 일만 잘되면 나는 nibbāna를 얻은 것 같다. 이 딸에게 걸린 걱정거리가 끝나면 나는 nibbāna에 간 것이다.' 어머니들도 그렇게 말합니다. '아, 이 아들들을 결혼시키느라 얼마나 애를 썼나. 그것을 다 해 주고 나니 나는 nibbāna에 간 것 같다.' 이런 이야기를 우리는 늘 듣습니다.

kohomahari maṭa rasāvak hambunā menehiya karanna nivan giva tavat kenek kohomat tiyenavā. mē okkoma nivan giyāva kiyalā kiyannē maṭa dukak harasayak nætuva sænasumak læbilānē. ōka tamā mūlika arthaya.

'어떻게든 나에게 일자리가 생겼으니 nibbāna에 간 것 같다'고 하는 사람도 늘 있습니다. 이 모두가 nibbāna에 갔다고 하는 것은 '나에게 괴로움과 방해 없이 평안이 얻어졌다'는 뜻이지요. 그것이 기본 뜻입니다.

itin menna mē arthaya balāporottuven tamayi lōkē satvayō obaṭa krama hoyannē. nivan yanaka kramayakmayi hoyannē. nivan novana paṁcakāma sahagata āśvādayō nivan tilā hitāgatta koṭasakut nivan hoyanavā paṁcakāmaya kiyalā ē tavak kiyalayi nivan hituvā.

그러니 바로 이 뜻을 바라며 세상 중생은 방법을 찾습니다. nibbāna에 가는 방법만을 찾습니다. nibbāna가 아닌 pañcakāma에 찬 assāda를 nibbāna라고 여긴 한 무리도 pañcakāma에서 nibbāna를 찾습니다. 그것을 nibbāna라고 생각했습니다.

tava samahara kenek mē kāma lōkaya uppattiya nisā mēka hari sahanayak labanna bæ. kāmagini, rāgirini, dvēśa gini enavā. mē ahak tiyanavā bam̆bala bam̆balavaṭa giyā nam nivan giyā. dæn avabuddhōtpāda kāla vala nivan hoyāgena bam̆balavaṭa giyē ōka

또 어떤 이들은 '이 kāma 세계에 태어나서는 평안을 얻을 수 없다. kāma의 불, rāga의 불, dosa의 불이 온다. 저기 있는 brahmaloka에 가면 nibbāna에 간 것이다'라고 합니다. 붓다가 나지 않은 시대에 nibbāna를 찾아 brahmaloka로 간 것이 그것입니다.

otana gihin bæluvamat mē lōkē ivæsaṭa pēnavā. kapā gannavā, gaha barā gannavā lōka satya arūpa lōkaya upannayima ekak pirinnē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

yam hitaṭa tamayi nivan. tava kenek nivan oya vidiyaṭa honē. mehema eka ekkenā nivan hirevvā krama tiyennē.

어떤 이의 마음에는 그것이 nibbāna입니다. 또 다른 이는 nibbāna를 그런 식으로 찾습니다. 이렇게 저마다 nibbāna를 찾는 방법이 있습니다.

nivan hoyāgena giya āyatanayen budurajāṇan vahansē tamayi hētuphala ætuva pratya ākāraya satyaya tuḷin nivana pinvatunē. itin mē hæma kenekma nivan hoyāgena yanakoṭa budupiyāṇan vahansē pennapu satva mārgaya nodat lōkayak. nivan hoyāgena ē krama anugamanaya karanavā.

nibbāna를 찾아 나선 이들 가운데 붓다께서 원인과 결과(hetu-phala)를 갖춘 조건의 방식(paccayākāra)의 진리를 통해 nibbāna를 보이셨습니다, 공덕 있는 이들이여. 그러니 모두가 nibbāna를 찾아갈 때, 붓다께서 보이신 진리의 길을 모르는 세상은 nibbāna를 찾아 그 방법들을 따릅니다.

samahara kenek kāmāśavādayangē kænama nivana kiyalā hitāgena ēka tamayi nivan tiyennē kiyalā. ēka ættaṭa avaśya karannā dēval hoyanna noyē darana menna mē kāma sukhayehi æli ælī karannā vū yōgayak vehesak yanna eyin nivan vatā innakoṭa karana dæna sænasuma hoyāgena karana vehesak yanna menna mē vehesaṭa kiyanavā kāma sukallikāna yōgaya

어떤 이들은 kāma assāda를 nibbāna라고 여기고 그것이 nibbāna라고 생각하여, 그것에 필요한 것들을 찾으려고 애씁니다. 이렇게 kāma sukha에 집착하고 집착하며 하는 노력, 수고, 그것으로 nibbāna에 이르려 하며 평안을 찾아 하는 수고, 이 수고를 kāmasukhallikānuyoga라고 합니다.

sasa dænena ekavat suvan̆da dænena ekavat ēvā mē paṁca āśvāda indriya paha āśvāda pahaḷa læbena ēvā nemeyi mē rōgī kāmaniāyōgī kiyannē. mē āśvādayava tamayi sænasa. mē āśvādayaṭa ta vena sænasamak lōkē næha. menna mēken pūrṇa vunānam yamcanayayi mē sænasīma tiyennē. mē nigamanaya mē dr̥ṣṭiyē pihidilā. ēvā goḍaga katā karanna yamkisi utsāhayak, vīriyak, nolavassā dara darā yanavada? ē panta ham̆bā yanavada? menna mēka kāmasukallikāṇōga.

맛을 느끼는 것이나 향기를 느끼는 것, 다섯 감관으로 다섯 가지 assāda를 얻는 것 자체가 kāmasukhallikānuyoga라는 것이 아닙니다. '이 assāda가 평안이다. 이 assāda 말고 다른 평안은 세상에 없다. 이것으로 채워지면 그것이 평안이다' 하는 결론, 이 견해(diṭṭhi)에 자리 잡아, 그것들을 쌓으려고 어떤 노력과 힘을 들여 애쓰며 그것을 뒤쫓아 가는가 — 이것이 kāmasukhallikānuyoga입니다.

yamkisi indriyanṭa iṣṭa priya aramuṇa hamba venavā. mana vaḍana rūpa mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha rasa sparśa enavā. mēvā sasara karalāda pin ē tiyennē pinphalaya paridi yam yam ākārayen eka ekkenāṭa aḍu væḍavi eka ekkenāṭa vividhākārayen ē āśvāda læbennē.

어떤 감관에 바라고 좋아하는 대상이 얻어집니다. 마음에 드는 형상, 마음에 드는 소리, 마음에 드는 냄새, 맛, 감촉이 옵니다. 이것들은 saṃsāra에서 지은 공덕(puñña)입니다. 공덕의 열매에 따라 사람마다 많고 적게, 갖가지로 그 assāda가 얻어지는 것입니다.

mē āśvādaya āśvādaya eka nemeyi kāma sukhayē tiyenavā. kāmita saṁyōgaya tiyenavā. menna mē paṁcakāmayō nivan vagē hæṭiyaṭa nætnam paṁcakāmayō sænasuma hæṭiyaṭa hoyāginna. ehema tīraṇaya karalā væhælā ē kāmayangen saṁśr̥kyaṭa patvenna higinna yam taramak vehesakārī kaṭṭu hiten kalen vadanakin karanna bæhælā væḍa karanavada menna mēkaṭa kiyanavā ekāntayak. kāma kalukan

이 assāda, assāda 자체가 아니라 kāma sukha에 대한 매임(saṃyoga)이 문제입니다. 이 pañcakāma를 nibbāna처럼, 혹은 평안으로 찾아 나섭니다. 그렇게 정하고 매달려 그 kāma로 만족에 이르려고 어느 정도 힘든 일을 마음과 몸과 말로 한다면, 이것을 하나의 극단(anta)이라고 합니다. kāmasukhallikānuyoga입니다.

etakoṭa mēka ehema ganna bæhæ. kāma sukaya ævil gælī mēka ganna bæhæ. mēkē duk viابه ōna. kavadāvat sænasumakin nivana hambavennē sænasuma hambavennē næ. mē paṁcakāmaya in̆dalā. mēken venvelā hadan noyē sākara utpāpak dakinna ōnē. monavā hari oya ennē śarīra vividhākāra duk kiyalā ehenam balanavā keles taman vā kelesena daham paṁcakāmaya kiyannē. kavarahansa paṁcakāma nævati kelēsē tava harinna monavā hari kramayak ganna ōnē kiyalā. perak dhyāna

그러면 (다른 이들은) 이것을 그렇게 받아들일 수 없다, kāma sukha에 빠져서는 안 된다, 여기서는 고통을 겪어야 한다고 합니다. '이 pañcakāma에 있어서는 결코 즐거움으로 nibbāna가 얻어지지 않는다, 평안이 얻어지지 않는다. 여기서 떨어져 갖가지 고행을 해야 한다. 몸에 갖가지 고통을 주어야 한다.' 그렇게 kilesa를 살핍니다. 'kilesa로 더럽히는 것이 pañcakāma다. pañcakāma를 멈추고 kilesa를 더 없애려면 어떤 방법을 써야 한다'고.

varana.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

samaharayi eka uru sapas dakinavā. mē vagē eka kae kenā eka kramā aragannavā. aragena śarīraya vehesaṭa pat karagena balanavā. ara kiyannā vū sānaya labāgannavā. paṁcakāmaya vemuca sahanayak labāgannavā. menna mē mulāta vū pudgalayangē mepadu væḍapilā tiyenavā duk vidiha. menna mē væḍapiḷiṭa vehesana kiyanavā īṭa ayiti karana vēdana attilamatā niyōgaya

이렇게 사람마다 저마다 한 가지 방법을 잡습니다. 잡아서 몸을 지치게 하며 살핍니다. 그 평안을 얻으려고, pañcakāma에서 떨어진 평안을 얻으려고. 이렇게 미혹된 사람들의 이런 방식에는 고통이 있습니다. 이 방식으로 지치는 것을 attakilamathānuyoga라고 합니다.

śarīrayaṭa duk vīma atthimatāyōgayayi. sæpadīma kāmallikāyōgiyā kiyalā ada artha dennē mē vidiyahaṭa. hæbæyi budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā maslē viyavā sannæṭa vēvā. gatta adhiṣṭhānen arihat pat venanna mæde næginna nævot malāgena mehema in̆dagannavā.

몸에 고통을 주는 것이 attakilamathānuyoga요, 즐거움을 주는 것이 kāmasukhallikānuyoga라고 오늘날 이렇게 풀이합니다. 그러나 붓다께서는 '살과 피가 말라 버릴지언정' 하시며, 굳은 결심으로 arahant에 이르기 전에는 일어나지 않겠다고 다리를 꼬고 이렇게 앉으셨습니다.

puḷuvan nam mēka hari tiya. āya næti mærut navā maraṇaya maraṇaya deveni karalā mārgayē phalaya paḷaveni kaṭa in̆dagannā. nævat malāva mīṭa passē

할 수 있다면 이것이 옳습니다. 죽더라도 괜찮다, 죽음은 둘째로 두고 magga-phala를 첫째로 하여 앉았습니다.

paḷaveni kaṭa in̆dagannā. nævat malāva mīṭa passē ara galavaṭalā in̆dagena kāṭa buduganna eka hat namak in̆dagattā kiyannē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

anna ehema in̆dagattā. hētu tiyenavā læbenavā.

그렇게 앉았습니다. 원인이 있으면 얻어집니다.

nætnam itin pāramitamak tiyena nættē ē tunē piṭennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

aḍupādayak tiyena nam gilagat bæ. læbenavā nam læbenna tiyama læbe. menna mē ākārayen gannā vū lōkayakin idaganna tiyavā. śarīraya dr̥ṭ vīma atakila patāyōgaya vunā nam ehema issellāma gatta paricchāna atakila patānē.

모자람이 있다면 이룰 수 없습니다. 얻어질 것이라면 얻어집니다. 이런 방식으로 앉을 수 있습니다. 몸을 괴롭히는 것이 attakilamathānuyoga라면, 맨 처음 잡은 그 결심이 attakilamatha입니다.

maslē valā giyā hadarilā giyak kamak nǣha. nægiṭennē nǣhæ kiyalā in̆dagattahama koyi dukak innē vilā dānē in̆dagattā. śarīrayaṭa dudde hituva ēka attakinōgaya vunā nam attakina matanōga nivan dakinna puḷuvanda ēka nivan magaṭa ayiti

'살과 피가 말라도, 무너져도 괜찮다. 일어나지 않겠다' 하고 앉았을 때 얼마나 큰 고통이 있었겠습니까. 그렇게 앉으셨습니다. 몸에 고통을 주는 것이 attakilamathānuyoga라면, attakilamathānuyoga로 nibbāna를 볼 수 있습니까? 그것이 nibbāna의 길에 속합니까?

ehenam śarīrayaṭa duk denaka nivan maga kiyana ekaṭa dharmayaṭa bahā balanakoṭa gælapennē næha bahā hiṭinnē næ.

그렇다면 몸에 고통을 주는 것이 nibbāna의 길이라는 것은 dharma에 비추어 보면 맞지 않습니다. 들어맞지 않습니다.

nivana balāporottu ven onna oyagen nivana novana pættaka paṁcakāma āśvādayō nemeyi nivana kiyannē. ēken venvena pættak ēka labāganna nam menna mē bu baḷut dakinna ōnē. menna mē gavr̥taya dakinna ōnē. nirvastava nirantayō kiyalā menna mē vidiṭa inna ōnē. cītala usa monavā kiyalat kambhā vennē nætuva inna ōnē. mē ādī vaśayen vikr̥ti daham krama vikr̥ti krama anugamanaya kaḷā avidyāpāra śarīrayaṭa duki nivan sorava nivan nodena væḍapilak pat yana væḍavillak tiyenavā. menna mē væḍēdi nihannē. atthiramatā niyayōgaya antayak bavaṭa pat velā ēkē nivan matak nemeyi. ēka atharinna tiye.

nibbāna를 바라면서 nibbāna가 아닌 쪽으로 갑니다. pañcakāma assāda가 nibbāna가 아니니, 거기서 떨어진 쪽을 얻으려면 이런 서원, 소 서원(govata)을 지켜야 한다, 옷 없이 지내야 한다, 추위와 더위 무엇에도 흔들리지 않고 있어야 한다 — 이렇게 뒤틀린 dharma 방법, 뒤틀린 방법을 avijjā로 따르며 몸에 고통을 주어 nibbāna를 찾지만 nibbāna를 주지 않는 방식이 있습니다. 이 일에서 attakilamathānuyoga가 하나의 극단이 되어, 그것은 nibbāna의 길이 아닙니다. 그것은 버려야 할 것입니다.

kāma sukhaya hoya hoyā karannā vū vēdaya nivan hambavelana ēkat variya læbena duka hæpa neveyi mē kiyannē. duka hæpa kiyana eka karma vipāka ē vipākayana hæṭiya tiyennē.

kāma sukha를 찾고 또 찾으며 하는 수고로 nibbāna를 얻는다는 것, 그것도 버려야 합니다. 여기서 말하는 것은 (삶에서) 얻어지는 괴로움과 즐거움이 아닙니다. 괴로움과 즐거움이라는 것은 kamma vipāka이고, 그 vipāka의 방식대로 있는 것입니다.

hæpena hari o saṁsārayen dīlā tibi vecca kenāda saṁsāraya nemenna gaman nemeyi. yahapat viham karalā tibi vecca kenāda pun iradiya matuvenavā. viśāla væḍiyam mē

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

ēvā eyāgē nivanaṭa bādhāvak nemeyi. ēkē canda rāgayen bæn̆dīmak ædda ēka nivana bādhāva chandarāgayen ē mata bæn̆dilā ē mataya yōga kirīmak æda ēka kāma sukan adhikāna yōgayak.

그것들은 그의 nibbāna에 장애가 아닙니다. 거기에 chanda-rāga로 묶임이 있으면 그것이 nibbāna의 장애입니다. chanda-rāga로 그 견해에 묶여 그 견해에 매달리는 것이 있으면, 그것이 kāmasukhallikānuyoga입니다.

duka karadara enavada metana duka karadarin nivan dakinna nivan maga novana magak allagiyē ēkē vehesenna giyona atdæva vehesaṭa pat karagena yōga karanavā vehedenavā. nivan magak neveyi bihivā. menna mē ēka tiyenavā atthimatānōgayayi kāmatiphalatānōgaya at karalā mādhyaya duen nivan dakinna.

여기서 괴로움과 어려움이 옵니까? 괴로움과 어려움으로 nibbāna를 보려고 nibbāna의 길이 아닌 길을 잡아 거기서 애쓰면, 스스로를 지치게 하며 매달려 지칠 뿐입니다. nibbāna의 길이 아닙니다. 이렇게 attakilamathānuyoga와 kāmasukhallikānuyoga를 놓아두고 가운데 길(majjhimā)로 nibbāna를 보십시오.

hētuphala ætuva dakinna ōnē. æyi apiṭa sōkaya ennē? susum lannē æyi? æyi mē kāla mānasika duka ennē? aṭahanaritvaya mokak nisāda? jarā maraṇa nisā. api balāporottu vena dē læbennē næhanam. ē dē væharilā yanavā nam apē balāporotturatava væḍalā yanavā nam anna ē hētu venna apiṭa goḍanægenavā mē kiyannāvū duk kiyā dækkahama jarā marasana nisā tamayi mē sōka paridēva duk domnasa upāyāsayaṭa mula anna vidyāvakin dækkā. hētuphala vaśayen dækkā.

원인과 결과로 보아야 합니다. 왜 우리에게 근심이 옵니까? 왜 한숨을 쉽니까? 왜 이런 마음의 괴로움이 옵니까? 불안은 무엇 때문입니까? jarā-maraṇa 때문입니다. 우리가 바라는 것이 얻어지지 않으면, 그것이 시들어 가면, 우리의 기대가 무너지면, 그 때문에 이 괴로움이 쌓인다고 볼 때, jarā-maraṇa 때문에 이 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 생긴다는 그 뿌리를 vijjā로 보았습니다. 원인과 결과로 보았습니다.

onna ōkin paṭan paṭicca samahama pāliya mulaṭa enakan dækaganna kramayak tiya dharmaya duva jarā maraṇa kiv tamayi mēka vennē. dæn dukaṭa mula jarā maraṇa jarā maranavaṭa mula mokakda ipadunot tamayi jarāvaṭa pat vennē maraṇayaṭa pat vennē. yamak upandē nætnam jarāvaṭa pat venna maraṇayaṭa pat venna deyak. ehenam upadīma næti kara davasaṭa jarā maraṇaya ivarayi. ehenam sōka paridēva duddhamanas upādāyasaya ivarayi. anna mula hoyāgena næ. asahanaya duru

바로 거기서부터 paṭicca samuppāda pāḷi의 뿌리에 이르기까지 보는 방법이 있습니다. jarā-maraṇa라고 한 것이 이것입니다. 이제 괴로움의 뿌리는 jarā-maraṇa입니다. jarā-maraṇa의 뿌리는 무엇입니까? 태어나야 늙고 죽습니다. 태어난 것이 없다면 늙고 죽을 것도 없습니다. 그렇다면 태어남을 없애는 날 jarā-maraṇa는 끝납니다. 그러면 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 끝납니다.

ivarayi. anna mula hoyāgena næ. asahanaya duru karalā tahanaya labāgatanna śravaṇayen hoyāgena yannē næ. śōka paridēva duk tuomnat upāyāsaya asāhana kālaya ēkayi passē duka. duken nidahas venna ōna nam ēvā næti venna ōnē. ehenam ēvā næti vennam ēvā æti vennē mokenda? kiyalā hoyanna ōnē jātiya nisā jarāvak næti vennē.

(세상은) 그렇게 뿌리를 찾지 않습니다. 불안을 없애고 평안을 얻으려 하면서도 그렇게 찾아가지 않습니다. soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa, 불안한 시간, 그것이 뒤따르는 괴로움입니다. 괴로움에서 벗어나려면 그것들이 없어져야 합니다. 그것들이 없어지려면, 그것들이 무엇으로 생기는지 찾아야 합니다. jāti 때문에 jarā가 있고, (jāti가 없으면) jarā가 없어집니다.

ehenam jātiya mokak nisāda haṭagannē? jātiya kiyana eka mēka navattanna ōnē. dæn jātiya næti karanna mokada karanna ōnē? ēkaṭa mula bhavaya dakinavā. bhava pratyayen jāti venavā. bhava nirōdha karalā jāti nirōdha venavā. vena kramayak.

그렇다면 jāti는 무엇 때문에 생깁니까? jāti라는 이것을 멈추어야 합니다. 이제 jāti를 없애려면 어떻게 해야 합니까? 그 뿌리로 bhava를 봅니다. bhava를 조건으로 jāti가 있고, bhava가 소멸(nirodha)하면 jāti가 소멸합니다. 다른 방법은 없습니다.

mē kiyana eka vigraha siṭiyen kiyanna ōna k paṭicca samuppādaya vigraha karalā tiyenna. dahama cila vigraha karalā tiyenavā. itin bhavayak æti kaḷot jāliyana. ehenam bhava næti karanna mokada karanna ōnē? upādāna æti bava haṭagannavā. upādāna nætnam bhavayanē. ehenam mama mokada karannē? upādānaya kohoma ganna næti karaganna ōnē upādāna kohomada haṭagannē? taṇhā patvayen upādānaya venavā taṇhā nirōdha venā upādā nirōdha venavā ehenam taṇhāva tiyan upādānaya æti karaganna bæ taṇhāva æti karaganna ōna. taṇhāvak nisā haṭagannavā.

이것은 풀이해서 말해야 하는 것으로, paṭicca samuppāda를 풀이해 놓은 것입니다. dharma를 그렇게 풀이해 놓았습니다. 그러니 bhava를 일으키면 jāti가 있습니다. 그렇다면 bhava를 없애려면 무엇을 해야 합니까? upādāna가 있으면 bhava가 생깁니다. upādāna가 없으면 bhava가 없지요. 그렇다면 나는 어떻게 합니까? upādāna를 없애야 합니다. upādāna는 어떻게 생깁니까? taṇhā를 조건으로 upādāna가 있고, taṇhā가 소멸하면 upādāna가 소멸합니다. 그렇다면 taṇhā를 둔 채로는 upādāna를 없앨 수 없습니다. taṇhā를 (다스려야) 합니다. (upādāna는) taṇhā 때문에 생깁니다.

anna etenṭa api gannavā vēdanā patvayā panna mana vēdanāva iṣṭa vū priya vū manāpa vū vindrayan yam taramak æti ēvaṭa bæn̆dī hæḍī gannā vū yamkisi ākāra vēdanāvak æti karagattā nam saṁspardhaya hara sampassajā vēdanāvak æti karagattot tamayi mē kiyannā vū tattvaya haṭagannē. taṇhāva haṭagannē. vēdanā duru karanavā kiyalā sampassa jā vēdanā duru karaganna ōna.

바로 거기서 우리는 vedanā를 조건으로 (taṇhā가 있음을) 봅니다. 마음의 vedanā — 바라고 좋아하고 마음에 드는 감관의 대상에 묶이고 들러붙는 어떤 vedanā를 일으켰다면, phassa에서 생긴 vedanā(samphassajā vedanā)를 일으키면 바로 이 상태가 생깁니다. taṇhā가 생깁니다. vedanā를 없앤다는 것은 samphassajā vedanā를 없애야 한다는 것입니다.

avidyāva samaga ekatu velā haṭagattā ē avidyāva sparśaya ja dænita vecca vēdanāva sampāsa avavā tamayi hari spriyayi, hari suvayi hari manāpayi maṭa mēvā vin̆dinna nam maṭa mēvā vin mānasikatvaya goḍanāganna. onna oya vindanaya tamayi taṇhāvaṭa sihi vennē. [ugura kǣrīma] ehenam ēka haṭagannē mokak nisāda? avidyāva sahagatava mē vagē sparśa karanavā manin saṁsyen haṭagannā vū vēdanāvak ædenavā. anna saṁsya duru karavot vēdanā nirōdha sampassatā vēdanā nirōdhayi.

avijjā와 함께 생겼습니다. 그 avijjā와 phassa로 생긴 vedanā를 두고 '정말 사랑스럽다, 정말 즐겁다, 정말 마음에 든다, 이것을 누리고 싶다' 하는 마음가짐을 쌓습니다. 바로 그 누림이 taṇhā로 이어집니다. 그렇다면 그것은 무엇 때문에 생깁니까? avijjā에 찬 채 이렇게 접촉하여 phassa로 생긴 vedanā를 끌어당깁니다. 그 phassa를 없애면 vedanā nirodha, samphassajā vedanā nirodha입니다.

saṁsparśa kohomada hadagannē? anna salāyatana patyā passava siddhāntayē salāyatanayen æsa kana divanāsaya śarīrayē avidyā sahagata tr̥ṣṇā sahata lōkaya vaṭinavā kiyannā vū tattvaya æhen rūpa balanna kanen sadda ahanna diven rasa gandha nāsayen gandhaya ganna kayen poṭṭambanna hiten ē manavaḍa dharmayan gæna hitanna ēvaṭa āyatana karagattā nam anna ēka tamayi mēkaṭa hiṭiya.

phassa는 어떻게 생깁니까? 바로 saḷāyatana를 조건으로 phassa가 있다는 원리입니다. saḷāyatana로, 눈·귀·혀·코·몸이 avijjā와 taṇhā에 찬 채 '세상은 값지다'는 상태에서, 눈으로 형상을 보고, 귀로 소리를 듣고, 혀로 맛을, 코로 냄새를 맡고, 몸으로 감촉을 느끼고, 마음으로 마음에 드는 dhamma를 생각하도록 그것들을 āyatana로 삼았다면, 그것이 이것의 원인입니다.

nikanma æsa vastuvak hæṭiyaṭa kana vastuvak hæṭiyaṭa itinā nam ehema mēka vennē næhæ. menna mē ehema kiyanna dæn āyatana bavaṭa pat karaganna nisāyi mēka kivvē. ehenam āyatana avasthāva duru karaganna vastu vastu hæṭiyaṭa tiyenavā. cakkhu vastuvak hæṭiyaṭa tiyenavā nisa mēka āyatanayak karenna lōkē pasē yannē næhæ. sōta sōta vastuvak vaśayen tiyenavā nisā mē kana āyatanayak karenna lōkē passē yannē næhæ. anna ē ākārayen mudalavā gatalā sarāyatana nirōdha. sarāyatana nirōdha tamayi sparśa nirōdha vennē. sarāyatana nirōdha karagannē kohomada? nāma rūpaccā sarā nāma rūpayan nisā saralāyatana hataganna nāma rūpa tiyenavā.

그저 눈을 바탕(vatthu)으로, 귀를 바탕으로 둔다면 이런 일은 일어나지 않습니다. āyatana로 삼았기 때문에 이것을 말한 것입니다. 그렇다면 āyatana 상태를 없애려면 vatthu를 vatthu로 둡니다. cakkhu를 vatthu로 두기 때문에 이것을 āyatana로 삼아 세상을 뒤쫓지 않습니다. sota를 vatthu로 두기 때문에 이 귀를 āyatana로 삼아 세상을 뒤쫓지 않습니다. 그런 방식으로 풀려나 saḷāyatana nirodha입니다. saḷāyatana nirodha로 phassa nirodha가 됩니다. saḷāyatana nirodha는 어떻게 이룹니까? nāmarūpa를 조건으로 saḷāyatana가 있으니, nāmarūpa 때문에 saḷāyatana가 생깁니다.

saralāyatana hataganna nāma rūpa tiyenavā. avidyāven tr̥ṣṇāven mē lōkayē rūpa śabda gandha rasa sparṇa dharma mē aramuṇaṭa bæn̆dilā. mēvaṭa avaśya karannā vū dēval deken aya æsuru karamin ēval avaśya karannā vū mānasikatvayaṭa vædagathama tamayi bērenna bæri. menna mēvāyē nāma rūpa kiyannē. menna mē nāma rūpa nætnam mē yannā vū væṭaganna dēvanāsē ēvaṭa āyatana vennē næhæ. indriya āyatana vennē næha. indriya indriya hæṭiyaṭa tiyenavā āyatanayak bavaṭa pat vennē.

nāmarūpa가 있습니다. avijjā와 taṇhā로 이 세상의 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma라는 대상에 묶여, 이것들에 필요한 것들을 의지하며 그것들을 원하는 마음가짐에 빠지면 벗어날 수 없습니다. 이것이 nāmarūpa입니다. 이 nāmarūpa가 없으면 이 눈·귀·코 같은 것들이 āyatana가 되지 않습니다. 감관(indriya)이 āyatana가 되지 않습니다. 감관은 감관으로 있을 뿐 āyatana가 되지 않습니다.

ehenam menna mē ākārayen nāma rūpa nirōdha karaganna nam mokada karanna ōnē? viññāṇaya nirōdha karaganna nāma rūpa bahimā balāporottu sahagata manasak tiyenavā nam ē lōkaya gæna lōkaya bæn̆dīma monavada rūpa gæna, śabda kiyannē, gandha, rasa, sparśa gæna ēvā hoyā balā yana habā yana mānasikatvayak udā velā tiyenavā nam balāporottu sahita manasak tiyenavā nam menna mēka viññāṇa. menna mē viññāṇa næti karagattot tamayi nāma rūpa næti vennē. ē

그렇다면 이런 방식으로 nāmarūpa를 소멸시키려면 무엇을 해야 합니까? viññāṇa를 소멸시켜야 합니다. nāmarūpa를 품고 기대에 찬 마음이 있다면, 세상에 대한 묶임, 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉에 대해 그것을 찾아다니고 뒤쫓는 마음가짐이 생겨 있다면, 기대에 찬 마음이 있다면, 그것이 viññāṇa입니다. 이 viññāṇa를 없애면 nāmarūpa가 없어집니다.

karagattot tamayi nāma rūpa næti vennē. ē viññāṇa mokakda nisāda hatagannē? saṁkhāra pratyayen viññāṇa haṭaganna. hiten ken vacanayen ēvā hon̆dayi hon̆dayi kiyalā kaṭayutu karalā tamayi oya viññāṇaya hadāgattē. dæn saṁkhāra nætikaṭa kivvot oya viññāṇa valaṭa āhāra nǣhæ. viññāṇaya nirōdha vennē. dæn saṁkhāra kohomada næti karagannē? avidyā prattayen haṭaganna saṁkhāra ætta æti ākārayen dækāna vaṭinādiyak enāva dr̥ṣṭiya duruvelā kiyannam novaṭinādiyā passē monavaṭa hitannada kiyannada? namak næ.

그 viññāṇa는 무엇 때문에 생깁니까? saṅkhāra를 조건으로 viññāṇa가 생깁니다. 마음과 몸과 말로 '좋다, 좋다' 하며 행하여 그 viññāṇa를 만든 것입니다. 이제 saṅkhāra를 없애면 그 viññāṇa에 먹이가 없습니다. viññāṇa가 소멸합니다. 이제 saṅkhāra는 어떻게 없앱니까? avijjā를 조건으로 생기는 saṅkhāra — 있는 그대로 보아 '값진 것'이라는 견해가 사라지면, 값없는 것을 위해 무엇을 생각하고 말하겠습니까? 아무것도 없습니다.

balalāporottu ivara nam saṁkhāra nirō. dæn avidyāva nirōdha kara gattot væla ē hæṭiya kiyanna. avidyāva nirōdha karanna mokada karanna ōnē? vaṭinā deyakda mē hon̆dayi hon̆dayi kiyalā allagena innē. vaṭinā deyak kiyalā hitāga nisā tamayi mē dukala mulaku vunē. a novaṭinā asāra deyā sārayi kiyalā hitāgatta mulāva tamayi mē menna mē yanuva anicca nam mēvā ekakvat kæmati sē pævætmak næhæ.

기대가 끝나면 saṅkhāra nirodha입니다. 이제 avijjā를 소멸시키면 나머지도 그대로 됩니다. avijjā를 소멸시키려면 무엇을 해야 합니까? '좋다, 좋다' 하며 붙잡고 있는 이것이 값진 것입니까? 값진 것이라고 여겼기 때문에 이것이 괴로움의 뿌리가 되었습니다. 값없고 알맹이 없는 것을 알맹이 있다고 여긴 미혹이 바로 이것입니다. 이것이 anicca라면, 이것들 가운데 무엇 하나도 원하는 대로 머무는 것이 없습니다.

kæmati sē pævatana yam piccaṁ nolabampi dukkam kæmati dē yamak nægil læbennē dukaṭa ehenam eban̆dunnāvū dukaṭa hitu vennāvagē allagena vaḍinavā kiyalā jarāvaṭa patvena deyak, væhærīmaṭa patvena deyak, maraṇayaṭa patvena deyak ævisa pævætmak næta viśāla ādīnava goḍak āśvādaya venna allagatta mulāva nisā tamayi mē olluka hædunē. ehenam

'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ' — 원하는 것을 얻지 못하는 것도 괴로움입니다. 그런 괴로움이 될 것을 값지다고 붙잡아, 늙어 가는 것, 시드는 것, 죽어 가는 것, 머묾이 없는 것, 큰 ādīnava 덩어리를 assāda로 붙잡은 미혹 때문에 이 모든 것이 생겼습니다.

mulāva nisā tamayi mē olluka hædunē. ehenam mēkē āśvādaya balapu ma āśvāda mātrayaṭa ādīnakō kiyalā. eban̆dannā vū lōkayak nede nemeyi æhækangē vahansē śarīraya mana kiyannē rūpa sabda gandha rasala dharma kiyannē. ov eban̆du harayak nættā vū lōkaya tuḷa monavā vaṭinavā kiyalā ganna. novaṭina lōkaya novaṭinavā misak vaṭinnē næhæ kiyalā hitanna dharmāvabōdhaya læbāgat dāṭa avidyāva ivarayi. anna

그렇다면 이것의 assāda를 보면서도 그 assāda에 ādīnava가 있다고 봅니다. 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음이라는 것과 형상, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma라는 것 — 그렇게 알맹이 없는 세상에서 무엇을 값지다고 붙잡겠습니까. 값없는 세상은 값없을 뿐 값지지 않다고 여기는 dharma의 깨달음을 얻은 날, avijjā는 끝납니다.

læbāgat dāṭa avidyāva ivarayi. anna avidyā nirōdha onna oya ṭika karagattā nam saṁkhāra nirōdhayi viññā nirōdhayi nāma rūpa nirōdhayi salāyata sparśa vēdanā taṇhā upādāna bavajā jarāma vakmana nirōdhayi. ehenam sōka paridēva duk domnasa pāyasayan ipadunā duk vinna ivarayi. anna nivana. menna mē dharmaya

바로 avijjā nirodha입니다. 그것을 이루었다면 saṅkhāra nirodha, viññāṇa nirodha, nāmarūpa nirodha, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarā-maraṇa nirodha입니다. 그렇다면 soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa로 생겨난 괴로움을 겪는 일이 끝납니다. 바로 nibbāna입니다.

vinna ivarayi. anna nivana. menna mē dharmaya tuḷin paṭicca samupadāna sārayen mē vidiya dækanna. dæka penā eten dænagannavā nivīma hæra sænasīma hæra nivīma ka sænasīma nam mē ṭikayi menna mehā ekak nǣhæ kiyalā dænagatta nam yō paṭicca samuppādana passatisō dhamma panta ṭika yama paṭicca samuppādaya ṭada oba dharmaya dakiya dahama tasa pahaḷa karagat aya. menna mē ṭika pahaḷa karagattā nam ohu nivan maga hoyāgattāvaṭa mādhyaya hambā. anna ē tētē ugavantaya yanakoṭama majjhimā paṭipadā pāvaya tiyena abhisambuddha unvahansē budupiyāṇan vahansē abhisa sambuddhatvayaṭa pat vuna kramaya menna mēkayi kiyalā api dunnā. obalat mēka karaganna menna pratipadāva. onna mādhyaya

이 dharma를 통해 paṭicca samuppāda의 알맹이를 이렇게 보십시오. 보고 나면 거기서 압니다. 꺼짐과 평안 말고는, 꺼짐이라는 평안은 이것뿐이고 이 밖에는 없다고. 그것을 알았다면, 'yo paṭiccasamuppādaṃ passati so dhammaṃ passati' — paṭicca samuppāda를 보는 이는 dharma를 보는 이, dharma의 눈을 연 이입니다. 이것을 열었다면 그는 nibbāna의 길을 찾았으니 가운데 길을 만난 것입니다. 그렇게 갈 때 majjhimā paṭipadā가 있습니다. 붓다께서 abhisambuddha가 되신 방법이 이것이라고 우리에게 주셨습니다. '여러분도 이것을 하십시오, 여기 paṭipadā가 있습니다, 여기 가운데 길이 있습니다.'

artha dekaṭa yanna nætuva mādhya tuḷin gihillā api karaganna kiyalā pennavā. ō dænagattahama

두 극단으로 가지 않고 가운데로 가서 이루라고 보여 주십니다. 이것을 알게 되면,

hon̆dama æti apiṭa nivan maga tōrāganna vimuktiya labāganna mūla dharmayan tērum ganna ōnē bhāvanā karanna istē. bhāvanāvaṭa vadinna puḷuvan mūla dharmaya tōragena daham æsa pahaḷa karagattaṭa pasvā. api taram utsāha karanna ōnē baṇa ahanavā daham masa pahaḷa karaganna mē mehema

가장 좋은 것은, 우리가 nibbāna의 길을 고르고 vimutti를 얻으려면 bhāvanā를 하기 전에 근본 dharma를 이해해야 한다는 것입니다. bhāvanā에 들 수 있는 근본 dharma를 알고 dharma의 눈을 연 뒤에 (bhāvanā를 합니다). 우리는 힘껏 애써야 합니다. 설법을 듣고 dharma의 눈을 열도록.

nokiyanna nekuṭayi mē ādāḷu velā tiyennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

davasa gānē ma ahanu vanē mē paritmāpāla cakraya gæna hon̆daṭa pæhædiliva pēna paṭan gana poḍilā mǣṭa bāra yanavā vagē hon̆daṭa lassaṭa yanna puḷuvan daham māya

날마다 듣다 보면 이 paṭicca samuppāda의 바퀴(cakka)가 분명히 보이기 시작하여, dharma의 길로 아름답게 나아갈 수 있습니다.

itin oya ṭika davasa gaṁci gæṭiya suddha karaganna ōnē. mokadanna mārgaya vahala mārgaya dakina darśanat gnānaya pahala namanā sōvān pudgalayek venavā. etana paṭan genna ituru sakr̥dāgāmī anāgāmī arihena kavurut upades denna deyak næhæ tamanṭa balapāganna puḷuvan. samādhiya væḍīmaṭa avaśya kara pastālana hædenavā. samādhi pragnāva pūrṇaya karagena nivaninma keḷavara karanna puḷuvan kiyalā tiyenavā. itin

그러니 날마다 그 매듭을 깨끗이 풀어야 합니다. 왜냐하면 길을 열어 길을 보는 dassana ñāṇa가 나타나면 sotāpanna가 됩니다. 거기서부터 나머지 sakadāgāmī, anāgāmī, arahant는 누가 가르쳐 줄 것도 없이 스스로 이룰 수 있습니다. samādhi를 키우는 데 필요한 바탕이 마련됩니다. samādhi와 paññā를 완성하여 nibbāna로 끝맺을 수 있다고 되어 있습니다.

keḷavara karanna puḷuvan kiyalā tiyenavā. itin davasē kannē mahalana kohoma hari oya vacana ṭikat vacana ṭikē arthayat ekkalā enakoṭa ahanakoṭa niāyāsayen purudu venavā. ēka purudu karaganna ōnē. ōka nikan igena ganna bæhæ. mē vagē sākacchāvalaṭa gannakoṭa hæma lehema ganna ōnē. ēka idrīsi padayakvat danna æti

그러니 날마다 어떻게든 그 낱말들과 낱말의 뜻이 함께 들려오면, 들으면서 저절로 익숙해집니다. 그것을 익혀야 합니다. 그것은 그냥 외워서 배울 수 없습니다. 이런 이야기 자리에 함께할 때마다 그렇게 받아들여야 합니다.

ōnē. ēka idrīsi padayakvat danna æti ēkanen næ bhāṣāva padayakvat dannē næti eken mehen gihillā vena hakaṭa yanavā. bihin aḍā innavā kavuruvat næhæ tamanṭa katā karanna kiyut næhæ. tamangē bhāṣāva danna kenekut næhæ. mē kaṭahavalā innavā ara minisa kiyannē mokakda karannē mokakda kiyalā gedara inna mē mehe væḍakama dænakoṭa igena gatta mukut næti kenek ammā kenek mehen gihillā hima hon̆da lassana katā karā. avurudu hadayak klayi balamukoṭa ṭēra ē hari katā kara

영어 낱말 하나 모르는, 그 나라 말 한마디 모르는 사람이 여기서 다른 나라로 갑니다. 가서 울고 있습니다. 아무도 없고, 말 걸 사람도 없습니다. 자기 말을 아는 사람도 없습니다. 입만 벌리고 있습니다. 저 사람들이 무슨 말을 하는지, 무엇을 하는지. 집에만 있던, 배운 것이라곤 아무것도 없는 어머니가 여기서 가서 아주 멋지게 말을 했습니다. 몇 해 지나 보니 제대로 말을 했습니다.

kohomada igena gattē? potpat daḷuvet næ. rāgayen pahagattet næ. vena allaganna ekak himica næti hindā katāba paha karanna vena mahadiyak himica næti hindā hon̆da avadhānaya hindā igena eyā kohomayi duka sē aḍāyaṭa ahagena innakoṭa mē mehema hadas gannē mē vacanaya kiyanna. mē adahasa mē haṭa næ mē ammā kiyanna mē tā kiyannē mē putā kiyannē.

어떻게 배웠습니까? 책을 들춰 본 것도 아닙니다. 어디서 배운 것도 아닙니다. 다른 붙잡을 것이 없었기 때문에, 말을 나눌 다른 방법이 없었기 때문에, 깊이 주의를 기울였기 때문에 배운 것입니다. 괴로움 속에서 울면서도 귀 기울여 듣고 있다가, '이럴 때 이 말을 하는구나, 이런 뜻이구나, 이것은 엄마라고 하는구나, 이것은 아빠, 이것은 아들이라고 하는구나' 하고.

phalayangiṭa vyapan kiyanna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin dæn mē vacanayen ahannē ko hāl koccara gattada itin ohoma ekin eka deken na kiyana vacana passē mahāsayē idalān ahagannam mehema han̆ḍak nagalā mē vacanayak piṭannē menna mē adahasa ganna kiyalā. ē tamanma igena gannavā. kavuvat na uganvanna kenek hiṭiyē næhæ. bhāṣāvak ōgallā hitan mē kaṭagiya kenekuṭa ehema ekak kiyā denna kenek hiṭiyē næhæ.

이제 이 말로 묻는 것은 '쌀을 얼마나 샀나' 같은 것이지요. 그렇게 하나씩 둘씩 말들을 뒤에서 큰 관심으로 들으며, '이렇게 소리를 내어 이 말을 하면 이런 뜻을 받아들이는구나' 하고. 그렇게 스스로 배웁니다. 가르쳐 줄 사람은 아무도 없었습니다. 그 말을 처음 접한 사람에게 그런 것을 가르쳐 줄 사람은 없었습니다.

kiyana eka tamayi mē pot ṭika koccaraka vena ungē bhāṣāven balā inna tara anāḍanā aya hari mokada karannē kiya eka tōraganna ohoma o ōna.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

hæbæyi māsayak hatak karanakoṭa lassanaṭa væṭiya. menna mē vagē poranna deyak næhæ. maṭa dē vennē næhæ kivva avidyā pratyāganna monavada saṁkhāra monavada viññāṇa monavada monavada mada vacana api nam ahanna ahapu kē vitarayi ohoma kivvarak deyak næhæ. an̆ḍa āka kamak næhæ. ahalā ahalā dha000k innakoṭa ṭiken ṭika væṭahena paṭan ganiya oya vacana arthaya. phalaya pihin̆da paṭan gannē. etakoṭa daham katāva væṭahena paṭan gannē. ohoma ahanakoṭa ahanna hariyā. væḍi

그러나 한 달, 일곱 달 하다 보면 멋지게 알아듣게 됩니다. 이처럼 걱정할 것이 없습니다. '나는 안 된다, avijjā paccayā saṅkhārā가 무엇이며, saṅkhāra는 무엇이고 viññāṇa는 무엇인지, 이 낱말들을 나는 들어 보기만 했다' 하고 말할 필요가 없습니다. 울면서 해도 괜찮습니다. 듣고 또 들으며 있으면 조금씩 그 낱말들의 뜻이 이해되기 시작합니다. 열매가 맺히기 시작합니다. 그러면 dharma 이야기가 이해되기 시작합니다. 그렇게 들으면 바르게 들립니다.

gannē. ohoma ahanakoṭa ahanna hariyā. væḍi yanna. ē nisāya pudgalayā kiyana ekkenā hada kiyana mē ahanakoṭa tērum aragena tērum aragena nuvaṇa tērum karagena daham avabōdhaya labāgannā bahu kāle avuruddayak hari kamak nǣ æturu karalā yanakoṭa oya ahana yali ali ahanakoṭa yali ali karanakoṭa matak velā sakas velā ehema karanuna karaganna

더 나아가십시오. 그러니 사람은 들으면서 이해하고 또 이해하며 슬기로 깨우쳐 dharma의 깨달음을 얻는 것입니다. 오랜 시간, 한 해가 걸려도 괜찮습니다. 그렇게 해 나가며 듣는 것을 거듭 듣고 거듭 되새기다 보면, 마음에 새겨지고 정리되어 그렇게 이룰 수 있습니다.

번역 고르기