sammā vāyāma·sati·samādhi
රූපවාහිනී ධර්ම දේශනා සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි
namō tassa bhagavatō arahatō sammā sambuddhassa
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
ati pūjya mahā saṁgharatnayen avasarayi
매우 우러르는 mahā saṅgha 보배께 허락을 구합니다.
śraddhā buddhi sampanna pinvatuni pinvatiyani pinvat daru dariyani ada apa balāporottu vannē utum vū āryaṣṭhāyaka mārgayehi sammā vāyāma sammā sati kiyana mē mārga aṁga deka mul karagena kiyana mārgāṁga hatak pahak vaḍanakoṭa sakas vena hæṭi vigrahaṭayi.
saddhā와 슬기를 갖춘 puñña 있는 여러분, 아들딸 여러분, 오늘 우리가 하려는 것은 거룩한 ariya aṭṭhaṅgika magga에서 sammā vāyāma와 sammā sati라는 이 두 magga 갈래를 바탕으로, 다섯 갈래를 기를 때 일곱 갈래가 갖추어지는 모습을 풀어 보는 것입니다.
sammā diṭṭhi, sammā saṁkappa sammā vācā sammā kammanta sammā ājīva kiyana menna mē ṭika pūrṇaya karanakoṭa ē parivāra karenna æti sammā vāyāmaya saha sammā satiya tamayi ārya aṭāyika mārgayē itiri mārga ahaṁga dekavannē.
sammā diṭṭhi, sammā saṅkappa, sammā vācā, sammā kammanta, sammā ājīva — 바로 이것들을 채워 갈 때, 그 곁에서 둘러싸 거드는 sammā vāyāma와 sammā sati가 ariya aṭṭhaṅgika magga의 남은 두 갈래입니다.
ehenam dæn api mē kāraṇaya vigraha karalā tērum araganna ōnē āryaṭamika mārgayē mārga hatak pūrṇa vena ākāraya ē nisā api dæn dakinnē kohomada
그렇다면 이제 이것을 풀어서 ariya aṭṭhaṅgika magga의 일곱 갈래가 채워지는 모습을 알아야 합니다. 그러니 우리는 이제 어떻게 보아야 합니까?
mulin dæn api paṭan gatta tæn paṭan lōkaya anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dækalā mesē lōkayē asāratvaya tērum gænīmaṭa paḷamuva daham ahanavā. dharma śravaṇaya karanavā. dharma śravaṇayēdī apiṭa pennavā denavā mē lōkayaṭa ayiti monavada kiyana ṭika.
처음 우리가 시작한 곳에서부터, 세상을 anicca로, dukkha로, anatta로 보아 이렇게 세상의 알맹이 없음을 알기 위해 먼저 dharma를 듣습니다. dharma를 들을 때 이 세상에 속하는 것이 무엇인지를 보여 줍니다.
monavada lōkayaṭa ayiti vennē? æsa lōkayaṭa ayitiyi. rūpayē lōkayaṭa ayiti. kana lōkayaṭa ayitiya, śabdaya lōkayaṭa ayiti. nāsaya lōkayaṭa ayiti, gandhaya lōkayaṭa ayiti, diva lōkayaṭa ayiti, sasa lōkayaṭa ayiti, kaya lōkayaṭa ayiti, koṭṭhabbayō lōkayaṭa ayiti, mana lōkayaṭa ayitiyi, dharma lōkayaṭa ayiti. oya ṭika
무엇이 세상에 속합니까? 눈이 세상에 속합니다. rūpa가 세상에 속합니다. 귀가 세상에 속하고, 소리가 세상에 속합니다. 코가 세상에 속하고, 냄새가 세상에 속합니다. 혀가 세상에 속하고, 맛이 세상에 속합니다. 몸이 세상에 속하고, 닿는 것(phoṭṭhabba)이 세상에 속합니다. 마음(mano)이 세상에 속하고, dhamma가 세상에 속합니다.
ayitiyi, dharma lōkayaṭa ayiti. oya ṭika athæralā tavat lōkayak panavanna kivvot panavanṭa kisima aramuṇak pennanna nǣ.
그것들을 빼고 다른 세상을 내세우라 하면, 내세울 대상을 하나도 보여 줄 수 없습니다.
vigraha karalā bæluvā nam siyaluma lōkaya oya ṭikaṭa koṭu velā ivarayi. ehenam menna mē ṭika tuḷa mūlika dharmāvabōdhayen api labāgannavā.
풀어서 살펴보면 온 세상이 그것들 안에 갇혀 끝납니다. 그러니 바로 이것들 안에서 우리는 dharma에 대한 첫 깨침을 얻습니다.
mokakda? mēvā kohomada haṭagattē? mēvā kohomada pavatinnē? mēmaya svabhāvaya mokakda? anna ē ṭika balāgena yanakoṭa api dakina ekak tiyenavā. mēvā sadātanika vastu nemeyi. anādiya paṭan nonæsī pavatina vastut nemeyi.
무엇입니까? 이것들은 어떻게 생겨났습니까? 어떻게 이어집니까? 그 본바탕은 무엇입니까? 그것을 살펴 가면 우리가 보게 되는 것이 있습니다. 이것들은 늘 그대로인 것이 아닙니다. 처음 없는 때부터 사라지지 않고 이어져 온 것도 아닙니다.
hon̆din vimarśanaya karalā balanakoṭa pēnavā æsa kiyana yamak ætnam hētuvaka phalayak vaśayen haṭagattā.
잘 살펴보면, 눈이라는 것이 있다면 그것은 까닭의 열매로 생겨났음이 보입니다.
rūpa kiyana yamak ætnam anādiya paṭan ekākārava pævaticca nǣ. kalin kala vidyāmāna velā æti sē pēnavā.
rūpa라는 것이 있다면 그것도 처음 없는 때부터 한결같이 이어져 온 것이 아닙니다. 때때로 나타났다 사라진 것으로 보입니다.
kana kiyana ekat, nāsaya kiyana ekat, diva kiyana ekat, kaya kiyana ekat ēvada yam yam kālayaka hētuvak nisā haṭagattā vipariṇāmaya etana paṭan kriyātmaka venavā haṭagænīmē kriyāvaliya paṭan genavat sthira ekak tibuṇē næhæ. mohotak pāsā venas vena, mohotak pāsā vikr̥tiyaṭa patvena kramaya venas vevī yana kriyādhāmayat tuḷinmayi æsa, kana, nāsaya, diva, kaya haṭagattē.
귀, 코, 혀, 몸이라는 것도 어느 때 어떤 까닭으로 생겨났고, 그때부터 vipariṇāma가 움직입니다. 생겨나는 일이 시작될 때부터 굳건한 것은 없었습니다. 순간마다 바뀌고 순간마다 일그러지는, 바뀌고 또 바뀌어 가는 흐름 속에서만 눈, 귀, 코, 혀, 몸이 생겨났습니다.
rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa gena yamak ætnam ēvā labā dena yamkisi dravya vastuvak ætnam. ē hæma deyakma haṭagattē oya kiyannā vū vipariṇāma dharma svabhāvaya mul karagena
rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음이라는 것이 있다면, 그것들을 내어 주는 어떤 물건이 있다면, 그 모두는 앞서 말한 vipariṇāma라는 dharma의 본바탕을 바탕으로 생겨났습니다.
ekākāra yamak ekākārava pihiṭiyā nam eka tænaka venas novī pihiṭiyā nam ēkin tava deyak haṭagena vidyāmāna venna kramayak nǣ.
한결같은 것이 한결같이 머물러 있었다면, 한 곳에 바뀌지 않고 머물러 있었다면, 그것에서 다른 것이 생겨나 드러날 길이 없습니다.
ehenam lōkayē yamak vidyāmāna vennē kumak nisāda? æti svabhāvaya venas venas tattvayaṭa parivartanaya vena sūkṣama kriyādhāmayak nisayi. menna mē sūkṣama kriyādāmaya nisā kiyanavā nitya sē pihiṭīmak mē lōkayē æsa, kana, diva, nāsaya, śarīraya kotana haṭagattat nǣ. ehenam mokakda
그렇다면 세상에서 무언가가 드러나는 것은 무엇 때문입니까? 있는 바탕이 다른, 또 다른 모습으로 바뀌어 가는 섬세한 흐름 때문입니다. 바로 이 섬세한 흐름 때문에, 이 세상에서 눈, 귀, 혀, 코, 몸이 어디서 생겨났든 늘 그대로 머무는 것은 없다고 말합니다.
śarīraya kotana haṭagattat nǣ. ehenam mokakda siddha vennē? nityākāra pihiṭīmak næti mohotak pāsā vipariṇāmayaṭa patvena kriyādhāmayak nisāma. ē kriyādāmayak tuḷin goḍanægena deyak tamayi æsa, kana, nāsaya, diva, kaya siyumva pihiṭiyat, ghanava pihiṭiyat, dura pihiṭiyat, ḷan̆ga pihiṭiyat hīnava pihiṭiyat, praṇītava pihiṭiyat yam tænaka æsa, kana, diva, śarīrayakina yamak haṭagattā nam oya vipariṇāma dharmaya nisāma haṭagattā.
그렇다면 무엇이 일어나는 것입니까? 늘 그대로 머무는 것 없이 순간마다 vipariṇāma에 이르는 흐름 때문입니다. 그 흐름을 통해 쌓이는 것이 바로 눈, 귀, 코, 혀, 몸입니다. 섬세하게 있든 거칠게 있든, 멀리 있든 가까이 있든, 낮게 있든 뛰어나게 있든, 어디서든 눈, 귀, 혀, 몸으로 무언가가 생겨났다면 그것은 오로지 그 vipariṇāma의 dharma 때문에 생겨났습니다.
pera yam taramak eban̆du dē haṭagena tibuṇā nam eban̆du vipariṇāmika dharma svabhāvayak tuḷama vecca kriyāvaliyat tuḷin pera haṭagattē. ēvā dænna nætat pera haṭagena tiyennē ehemayi. matu yam kālayaka æsa, kana diva, nāsayē śarīraya yam tænaka haṭagannavā nam oya vipariṇāmika kriyāvaliya athæralā haṭaganna bæ. oya tuḷinmayi haṭagannē. menna mē ṭika
전에 그런 것이 얼마큼 생겨났었다면, 그것도 그런 vipariṇāma의 dharma 본바탕 안에서 일어난 흐름을 통해 생겨났습니다. 지금 그것들이 없다 해도 전에 생겨난 것은 그렇게 생겨났습니다. 앞으로 어느 때 어디서 눈, 귀, 혀, 코, 몸이 생겨난다면, 그 vipariṇāma의 흐름을 떠나서는 생겨날 수 없습니다. 오로지 그 안에서 생겨납니다.
bæ. oya tuḷinmayi haṭagannē. menna mē ṭika api hariyākārava tērum gattā nam īḷan̆gaṭa dækagata yutu deyak tiyenavā. ēvaṭa gōcara vecca rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa yamakin labā dunnada? ē sǣma vastuvakma vipariṇāmaya mul karagenamayi haṭagattē. ēkē dharmatāvayē haṭagænīma
이것을 우리가 바르게 알았다면 다음에 보아야 할 것이 있습니다. 그것들의 대상이 된 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음을 무엇이 내어 주었든, 그 모든 물건은 vipariṇāma를 바탕으로 해서만 생겨났습니다.
karagenamayi haṭagattē. ēkē dharmatāvayē haṭagænīma vidyāvan vipariṇāmayaṭa patvena sūkṣama venas vīmē kriyādāmayak nisayi. eban̆davannā vū ē kriyādhāmaya nisā haṭagænīma ærenna sthira vū yamak vunānam eyin ehāṭa sakas venna vidihak nǣha. venas vīma æti nisāma venas vīmē kriyādāmaya nisāma goḍanægicca dēval tamayi rūpa, śabda, gandha, rasa, sparśa kiyannē mēvaṭa gōcara vecca siyalu dravya vastu. ehenam api otanadi dakinavā atītayē
그 dharma 본바탕의 생겨남과 드러남은 vipariṇāma에 이르는 섬세한 바뀜의 흐름 때문입니다. 그런 흐름으로 생겨나는 것 말고 굳건한 것이었다면 그 너머로 이루어질 길이 없습니다. 바뀜이 있기에, 바로 바뀜의 흐름 때문에 쌓인 것들이 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음이라 불리는 것이며, 이것들의 대상이 된 모든 물건입니다.
vastu. ehenam api otanadi dakinavā atītayē eban̆du dravyavastu lōkē tibuṇā nam ē siyallama meban̆du vipariṇāmika kriyāvaliyaka pratiphalayi. kavadāvat sthira dēka pratiphalayak venna bæ. dæn yam tænaka eban̆du
그러니 우리는 거기서 봅니다. 지난날 세상에 그런 물건들이 있었다면 그 모두는 이러한 vipariṇāma 흐름의 열매입니다. 결코 굳건한 것의 열매일 수 없습니다.
pratiphalayak venna bæ. dæn yam tænaka eban̆du vannā vū rūpa śabda ganta rasa sparśa yanna dē dena eban̆du dēṭa gōcaraṭa yamkisi dravya vastuvak yam tænaka haṭagattā nam ē siyallama vipariṇāmika kriyāvaliya nisāma vidyāmāna vena ēvayi. matu yam kālayakedī ebandak matu haṭagattā nam haṭagannavā nam haṭagannē oya vipariṇāmika dharmatāvī kriyādāmayak vaśayen. menna mē ṭika hari ākārava tērum
지금 어디서든 그런 rūpa, 소리, 냄새, 맛, 닿음을 내어 주는, 그것들의 대상이 되는 어떤 물건이 어디서 생겨났다면, 그 모두는 오로지 vipariṇāma 흐름 때문에 드러나는 것들입니다. 앞으로 어느 때 그런 것이 생겨난다면, 그것은 그 vipariṇāma라는 dharma 본바탕의 흐름으로 생겨납니다.
vaśayen. menna mē ṭika hari ākārava tērum aragena sihi nuvaṇin hitalā bæluvot mē utum vidyāva āgamakaṭa jātiyakaṭa kuliyakaṭa ven karapu ekak nemeyi. hæmadenāṭama poduyi.
이것을 바르게 알고 sati와 슬기로 생각해 보면, 이 거룩한 앎은 어느 믿음 무리나 겨레나 가문에 따로 떼어 준 것이 아닙니다. 모두에게 똑같습니다.
nuvaṇin menehi karalā bæluvot apiṭa dakinna puḷuvan mēka eka koṭasaṭa ven karapu dahamak nemeyi. bauddhayayinṭa kiyalā venama koṭasakaṭa ven karapu dahamak nemeyi. mēka tamayi lōka dharmatāvaya kiyannē. menna mē lōka dharmatāvaya lōkayē svabhāvaya pennena vidyāvak. menna
슬기롭게 곰곰이 살펴보면, 이것이 한 무리에게만 떼어 준 dharma가 아님을 볼 수 있습니다. Buddha를 따르는 이들에게만 따로 떼어 준 dharma가 아닙니다. 이것이 바로 세상의 dharma 본바탕이라는 것입니다. 이 세상의 dharma 본바탕은 세상의 참모습을 보여 주는 앎입니다.
lōkayē svabhāvaya pennena vidyāvak. menna mē vidyāva tuḷin mesē api dænagattā nam mokakda siddha vennē? ehenam api kavadāvat vipariṇāmayaṭa patvīmen goḍanægena yamak tuḷin mē mesē vēvā. mā mesē venavaṭa kæmatiyi mē ākāraya venas nomavī mesē pavatīvā yana adahasak æti kaḷā nam ēka kavadāvat siddha venna hētu næha. kumak nisāda? vipariṇāmika
이 앎을 통해 우리가 이렇게 알았다면 무엇이 일어납니까? 그렇다면 vipariṇāma로 쌓이는 것을 두고 '이것이 이렇게 되기를, 나는 이렇게 되는 것이 좋다, 이 모습이 바뀌지 않고 이대로 머물기를' 하는 생각을 냈다면, 그것은 결코 이루어질 까닭이 없습니다.
venna hētu næha. kumak nisāda? vipariṇāmika kriyādāmayak sūkṣamava siddha vena kriyādhāmayak tuḷin goḍanægicca deyak tuḷin. ē venas novīvā venas novī pavativāna adahasak mama æti kaḷā nam ēka mōḍa adahasak mulā adahasak misā siddha karanna puḷuvan adahasak nemeyi. vipariṇāmaya nisā
왜 그렇습니까? vipariṇāma의 흐름이 섬세하게 일어나는, 그 흐름을 통해 쌓인 것을 두고 '그것이 바뀌지 않기를, 바뀌지 않고 머물기를' 하는 생각을 내가 냈다면, 그것은 어리석은 생각, 헷갈린 생각일 뿐 이룰 수 있는 생각이 아닙니다.
puḷuvan adahasak nemeyi. vipariṇāmaya nisā vidyāmāna vena hæma āśvādayakma vipariṇāmika kriyāvaliyak tuḷin naniu vidyāmāna vennē. ē vipariṇāmika kriyāvaliya sthira hæduvot āśvādaya dunna kriyāvaliyat ē sparśa etana navatinna ōnē. ehenam sparśayak nætuva vēdanāvak goḍana nægenna vidihak næhæ. ehenam vēdanāvak nætuva āśvādayak labanna vidihak nǣ. ehenam mokakda vennē?
vipariṇāma 때문에 드러나는 모든 assāda는 오로지 vipariṇāma 흐름을 통해서만 드러납니다. 그 vipariṇāma 흐름을 굳혀 버리려 하면, assāda를 준 흐름도, 그 phassa도 거기서 멈춰야 합니다. 그러면 phassa 없이 vedanā가 생겨날 길이 없습니다. 그러면 vedanā 없이 assāda를 얻을 길이 없습니다. 그러면 어떻게 됩니까?
āśvādayak balāporottu vena lōka satvayāṭa ēkāntayen siddha venavā vipariṇāmika lōka ætulakaṭa bahinna. ætulak pavatvanna. ehenam eban̆du vipariṇāmika lōka æturat tuḷa pavatvana satvayā āśvādayakaṭa hita bæn̆dalā meban̆du āśvādayē maṭa mesē pavatīvā mā kæmati sē pavativāna adahasak æti karagattā nam mē kavadāvat siddha venna puḷuvan dharmatāvayak nemeyi. menna mēka vidyānukūla adahasak.
assāda를 바라는 세상의 뭇 삶은 반드시 vipariṇāma 세상 안으로 들어가야 하고, 그 안에 머물러야 합니다. 그렇다면 그런 vipariṇāma 세상 안에 머무는 뭇 삶이 assāda에 마음을 묶어 '이런 assāda가 나에게 이렇게, 내 뜻대로 머물기를' 하는 생각을 내었다면, 그것은 결코 이루어질 수 있는 dharma 본바탕이 아닙니다. 이것은 이치에 맞는 생각입니다.
mēka hariyaṭa tērum gattā nam kumakda api vaṭahāgannē? ehenam mē lōkayē siddha novena deyak balāporottu vena eka nēda mē lōkē satvayāgē svabhāvaya. siddha karanna bæri siddha novena deyak balāporottu venavā mēka venna puḷuvanda balāporottuva yan taramak adhikada ē dharmatāvaya paridi ē balāporottuṭa viruddha vannā vū vænasīma siddha venakoṭa vipariṇāmaya siddha venakoṭa ēkāntayen ohuṭa duk venna siddha venavā. menna mē nisayi kiyannē yamak
이것을 바르게 알았다면 우리는 무엇을 깨닫습니까? 이 세상에서 이루어지지 않을 것을 바라는 것, 그것이 이 세상 뭇 삶의 본바탕 아닙니까? 이룰 수 없고 이루어지지 않을 것을 바랍니다. 이것이 될 수 있습니까? 바람이 크면 클수록, 그 dharma 본바탕대로 그 바람을 거스르는 무너짐이 일어날 때, vipariṇāma가 일어날 때, 그는 반드시 괴로워하게 됩니다.
siddha venavā. menna mē nisayi kiyannē yamak anitya nam ēka duk venavā kivvē onna oya hētuva uda anitya nisā duk venavā kiyana eka vigraha karalā ganna ōnē. kohomada anitya nisā duk vennē? anitya deyak ætuḷu karanna gihillā priyamanāpayak pavatvanna hituvot mēka karanna bæri nisayi ēken dukak æti vennē. menna mē nisā tērum ganna ōnē yamak anitya nam ēka dukayi kivvē onna oya hētuva. ehenam yamak
그래서 '무엇이 anicca이면 그것은 dukkha'라고 말한 것이 바로 그 까닭입니다. anicca이기에 dukkha가 된다는 것을 풀어 알아야 합니다. 어떻게 anicca 때문에 dukkha가 됩니까? anicca인 것을 들여 마음에 드는 것을 붙들어 두려 하면, 그것을 할 수 없기에 거기서 괴로움이 생깁니다. 그러니 '무엇이 anicca이면 그것은 dukkha'라고 한 것은 바로 그 까닭임을 알아야 합니다.
kivvē onna oya hētuva. ehenam yamak anitya nam ēka æsuru karanna giyot tamā kæmati sē pavatvanna giyot siddha karanna bæri nisā haṭaganna asāhanayē duka nisā. ēken ven venna mona jātiyē utsāha kaḷat, mona yāgnā kaḷat kāṭa kivvat mona vidihē kenekgē mārgaya mēka næti karanna hæduvat mē dharmatāvaya ikma yanna navattanna puḷuvan kamak nǣha. menna mē nisā mokada vennē?
그렇다면 무엇이 anicca인데 그것에 기대려 하면, 제 뜻대로 붙들어 두려 하면, 이룰 수 없기에 견디기 힘든 괴로움이 생깁니다. 거기서 벗어나려고 어떤 애를 써도, 어떤 빌기를 해도, 누구에게 말해도, 어떤 이의 길로 이것을 없애려 해도, 이 dharma 본바탕을 넘어서거나 멈출 수는 없습니다. 그러면 어떻게 됩니까?
asāra væḍa piḷivilat tuḷa sāra hoyāgena, sāratvaya hoyāgena særisaraṇa lōka svabhāvayak ætda? mēka tamayi avidyāvaṭa gōcara velā lōkayā goduru vena māyā darśanaya, māyā svabhāvaya. menna mēka hariyaṭa vidyāvak. mē
알맹이 없는 일들 속에서 알맹이를 찾아, 알찬 것을 찾아 헤매는 세상의 모습이 있지 않습니까? 이것이 바로 avijjā에 붙잡혀 세상 사람이 먹잇감이 되는 허깨비 보기, 허깨비의 본바탕입니다.
svabhāvaya. menna mēka hariyaṭa vidyāvak. mē vidyāva hariyaṭa tērum gattā nam mokada vennē? menna mē tuḷin tamayi ē pudgalayā sammā diṭṭhiyaṭa goḍanagā gattē. ohugē saṁkappaya sakas vuṇē. ohu sammā vācāvaṭa pat vuṇē, sammā kammantayaṭa pat vuṇē, sammā ājīvaya sakas vuṇē. ehenam oya eka tænakavat bæn̆dena ēvā nemeyi ælena ēvā nemeyi. ehenam
이것이 참으로 앎입니다. 이 앎을 바르게 알았다면 어떻게 됩니까? 바로 이것을 통해 그 사람은 sammā diṭṭhi를 세웠습니다. 그의 saṅkappa가 갖추어졌습니다. 그는 sammā vācā에 이르렀고, sammā kammanta에 이르렀고, sammā ājīva가 갖추어졌습니다. 그러니 그것들은 어느 한 곳에도 묶이거나 들러붙는 것이 아닙니다.
bæn̆dena ēvā nemeyi ælena ēvā nemeyi. ehenam api ārya mārgaya vaḍanavā kiyannē mokakda? metek kal karagena āpu mulā væḍa piḷivelē yathābōdhaya tuḷin athæriyana vælī midī yana ekayi āryaṣṭhāyaka mārgaya vaḍana ekē pratiphalaya. ehenam ætta bælīmaṭa sihi
그렇다면 우리가 ariya magga를 기른다는 것은 무엇입니까? 지금껏 해 온 헷갈린 길을 있는 그대로 앎으로써 놓아 버리고, 들러붙지 않고 벗어나는 것, 그것이 ariya aṭṭhaṅgika magga를 기르는 열매입니다.
pratiphalaya. ehenam ætta bælīmaṭa sihi karanavā. sihinuvana vaḍanavā. sihinuvanin mē yathārthaya dakinakoṭa pragnāva etana pahaḷa vennē. pragnāven yathārthaya bælīmē pratiphalaya yam deyak yaḷi lōkayē goḍanægena eka nemeyi. meccara kal goḍanagāgena āpu māyāva keḷavara vena ekayi. ehenam menna metandi mokakda siddha
그러니 참을 보려고 sati를 둡니다. sati와 슬기를 기릅니다. sati와 슬기로 이 참모습을 볼 때 paññā가 거기 드러납니다. paññā로 참모습을 본 열매는 무언가를 세상에 다시 쌓는 것이 아닙니다. 지금껏 쌓아 온 허깨비가 끝나는 것입니다.
ekayi. ehenam menna metandi mokakda siddha vennē? yamkisi pævætmahā sambandha vū yamaka athærīmak, novælmak, midīmak siddha vuṇāda? ohu ē maṭṭamen ekin ekaṭa nivana karāḷan̆gā vuṇā, sænasīma karā vuṇā venavā.
그렇다면 여기서 무엇이 일어납니까? 어떤 있음에 얽힌 것을 놓음, 들러붙지 않음, 벗어남이 일어났습니까? 그렇다면 그는 그만큼 하나하나 nibbāna 쪽으로 다가갔고, 고요함 쪽으로 나아간 것입니다.
menna mē ṭika utsāhayen vīriyen yuttava dinan dina karanna paṭan gannakoṭa mokada vennē? sammā vāyāmiya kiyalā kiyannē utsāhayen vīriyen karana yam goḍanægīmak nemeyi. meccara kal goḍanagāgatta lōkayē tibena asāratvaya dækalā anna ē yathābōdha gnānaya puhalā karagattā nam anna ē gnānaya tuḷin goḍanæga deyak tamayi asāra lōkayaka monavaṭa ælennada monavaṭa gæṭennada monavaṭa mulāvennada menna mē adahasa matu velā yanakoṭa mokada vennē? ohugē hita nivanaṭa pihiṭavalā tiyennē. anna satiya pihiṭiyā etanin.
이것을 애쓰고 힘써 날마다 하기 시작하면 어떻게 됩니까? sammā vāyāma란 애쓰고 힘써서 무언가를 쌓아 올리는 것이 아닙니다. 지금껏 쌓아 온 세상의 알맹이 없음을 보고 그 있는 그대로 아는 ñāṇa를 드러냈다면, 그 ñāṇa에서 솟아나는 것이 '알맹이 없는 세상에서 무엇에 들러붙으랴, 무엇에 부딪히랴, 무엇에 헷갈리랴' 하는 생각입니다. 이 생각이 솟아날 때 어떻게 됩니까? 그의 마음은 nibbāna에 놓여 있습니다. 바로 거기서 sati가 자리 잡았습니다.
ehenam monavada ohu gannē? sammā satiyaṭa patvelā enakoṭa kohomada vennē? mē utsāhaya hariyaṭa kriyātmaka venakoṭa satiya diyuṇu venavā kiyalā pennanavā. ehenam satara satipaṭṭhānaya hatara poḷaka satiya pihiṭa vuna hæti pennanavā
그렇다면 그는 무엇을 잡습니까? sammā sati에 이르면 어떻게 됩니까? 이 애씀이 바르게 움직일 때 sati가 자란다고 보여 줍니다. 그래서 네 satipaṭṭhāna, 곧 네 자리에 sati를 세우는 모습을 보여 줍니다.
kāyānupassanā satipaṭṭhāna, vēdanānupassanā satipaṭṭhāna, cittānupassanā satipaṭṭhāna, dhammānupassanā satipaṭṭhāna kiyalā. ehenam mokakda metana mē pennuvē? meccara kālayak
kāyānupassanā satipaṭṭhāna, vedanānupassanā satipaṭṭhāna, cittānupassanā satipaṭṭhāna, dhammānupassanā satipaṭṭhāna라고 합니다. 그러면 여기서 보여 준 것은 무엇입니까?
mokakda metana mē pennuvē? meccara kālayak avidyāven tr̥ṣṇāven yukta velā ætta æti ākārayen vaṭahāganna bæruva mē kaya kriyātmaka kaḷā vividhākāra dē ipadavanna vividhākāra āśvādayan goḍanaganna menna mēka manā sihiyen api yomu karagena innakoṭa apiṭa pēnavā sasara hadāgatta avidyāvē rāmuva tuḷa mama tavat innavada magē kriyākalāpayan ē rāga sahagata dvēśa sahagata mōha sahagata mulā pættē tavat væḍa karanavada mama mē yana gamana bimaṇa karana kiyana dēval
지금껏 avijjā와 taṇhā에 사로잡혀 참을 있는 그대로 알지 못한 채, 갖가지 것을 낳고 갖가지 assāda를 쌓으려고 이 몸을 움직였습니다. 이것을 바른 sati로 마음 기울여 지켜볼 때 우리에게 보입니다. saṃsāra가 만든 avijjā의 틀 안에 나는 아직 있는가, 내 짓들이 rāga 섞인, dosa 섞인, moha 섞인 헷갈린 쪽으로 아직 움직이는가, 내가 오가며 하는 일들이 그러한가 하고 말입니다.
mama yamkisi ākārayen mē kaya mehevalā karana yamtāk dēval tiyenavā nam mē kaya kehi bæn̆dīmak, ræn̆dīmak, situvillak tiyenavā nam mēvā okkoma pævætma hon̆dayi kivva mulāva nisā gatta dē nēda kiyalā. tamā tavat ē tuḷayi kriyātmaka venavada kiyalā manāsiyen innakoṭa pēnavā. menna mē ṭika sasara purudda
내가 어떤 식으로든 이 몸을 부려 하는 일들이 있다면, 이 몸에 묶임, 머묾, 생각이 있다면, 이것들이 모두 '있음이 좋다'는 헷갈림 때문에 잡은 것 아닌가 하고, 자기가 아직 그 안에서 움직이는지를 바른 sati로 지켜보며 있을 때 보입니다.
innakoṭa pēnavā. menna mē ṭika sasara purudda ehema nætnam sasarēdī genāpu gati rāmuva tuḷa mama aragena āpu ṭika nēda? menna mēka nēda? mama tavat passē giyot maṭa siddha vennē meban̆du kriyādhāmayak tava tavat geniyanna nēda? mē mulā kriyādhāmē asāra pætta dækalā anna ē rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētu vennā vū kriyākalāpaya yam tænaka manāsīhen in̆dalā navattanna paṭan gatta nam yathārthaya dækalā.
이것들은 saṃsāra의 버릇, 곧 saṃsāra에서 가져온 버릇의 틀 안에서 내가 들고 온 것들 아닌가? 바로 이것 아닌가? 내가 계속 그 뒤를 따르면 이런 흐름을 더욱더 이어 가게 되지 않는가? 이 헷갈린 흐름의 알맹이 없음을 보고, rāga, dosa, moha의 까닭이 되는 짓을 바른 sati로 머물며 멈추기 시작했다면, 그는 참모습을 본 것입니다.
ohuṭa mokada vennē? ē tibicca mulā balāporottu keḷavara velā kāyika saṁvaratvaya æti venavā. saṁvaraṭṭhayē ena sīlaṁ kiyannā vū tattvayaṭa pat venavā. anna saṁvaratvayē kāya saṁvaratvayē sīlaya. etakoṭa mokada ohuṭa siddha
그에게 무엇이 일어납니까? 품고 있던 헷갈린 바람들이 끝나고 몸의 saṃvara가 생깁니다. 'saṃvaraṭṭhena sīlaṃ'이라 하는 자리에 이릅니다. 그것이 바로 saṃvara, 몸 saṃvara의 sīla입니다.
saṁvaratvayē sīlaya. etakoṭa mokada ohuṭa siddha vennē? mē ākārayen saṁvarabhāvayak ætivenakoṭa ohu dæn vin̆dina vindana tibuṇā. meccara kal sasarēdī āpu priyamanāpa vindana tibuṇā. ēvā vidira vin̆dina eka keḷavara vuṇā. sparśayak mul karagena vindā sparśayaṭa avaśya karana āyatana sakas karagattā. mē ākārayen lōka ehā bæn̆dunā. mohotin mohota vipariṇāmayaṭa
그때 그에게 무엇이 일어납니까? 이렇게 saṃvara가 생길 때, 그가 누리던 누림들이 있었습니다. 지금껏 saṃsāra에서 가져온 마음에 드는 누림들이 있었습니다. 그것들을 누리는 일이 끝났습니다. phassa를 바탕으로 누렸고, phassa에 쓰일 āyatana를 갖추어 왔습니다. 이렇게 세상에 묶였습니다.
bæn̆dunā. mohotin mohota vipariṇāmayaṭa patvelā vænasīma dharmatāvayakē lōkayak ætuḷu karagena meban̆du vannā vū vindanayak mama vin̆dagena āvā nam tavat ē passē yanavada? asāra vannā vū lōkaya tuḷa mē vindanayangen monavā karannada?
순간순간 vipariṇāma에 이르러 무너지는 dharma 본바탕의 세상을 들여 이런 누림을 누려 왔다면, 아직도 그 뒤를 따를 것입니까? 알맹이 없는 세상에서 이 누림들로 무엇을 하겠습니까?
ē nisā meban̆duvannā vū āśvāda vindanayak mama ætuḷu karanavā tavaduraṭat manāsīhiyen tamā tuḷa balā innakoṭa tamanṭa pēnavā. ē vaṭahīma pūrṇa næti nisā tavat ēvā æsuru karana hæṭi. saha balanna hitanavā. āśvāda vin̆dinna hitanavā. eban̆dunnā vū āśvādaya piyayi manāpayi kiyana hæn̆gīma tava gælavilā næha. dr̥ṣṭiya gælavunaṭa saṁgnāva gælavilā næha. ehenam mokada karannē?
그래서 이런 assāda 누림을 내가 아직 들이고 있는지 바른 sati로 자기 안을 지켜볼 때 보입니다. 그 깨침이 아직 온전하지 않아 여전히 그것들에 기대는 모습이 보입니다. 그리고 보고 싶어 하고, assāda를 누리고 싶어 합니다. 그런 assāda가 좋고 마음에 든다는 느낌이 아직 떨어지지 않았습니다. diṭṭhi는 떨어졌어도 saññā는 떨어지지 않았습니다. 그러면 어떻게 합니까?
anna satipaṭṭhānaya mokakda galavannē? bæn̆dilā tibi vecca saṁgnāvayi. ælena svabhāvayak tibuṇā, gæṭena svabhāvayak tibuṇā. ē tavadurat mama ē ælena ēvaṭa viruddha venakoṭa gæṭenavada ælena ēvā piḷigannavada menna mēka manāsiyen balāgena samāda inna vēdanāvan gæna hitā innakoṭa anna vēdanāvala svabhāvaya tamanṭa pēnavā. menna mē ban̆du vēdanāvak haṭagattā mēka
바로 satipaṭṭhāna가 떼어 내는 것은 무엇입니까? 묶여 있던 saññā입니다. 들러붙는 버릇이 있었고, 부딪히는 버릇이 있었습니다. 내가 들러붙던 것을 거스를 때 아직 부딪히는지, 들러붙던 것을 받아들이는지 바른 sati로 지켜보며 고요히 vedanā를 살피고 있을 때, vedanā의 본바탕이 자기에게 보입니다.
pēnavā. menna mē ban̆du vēdanāvak haṭagattā mēka sukha vēdanāvak. mē sukha vēdanāva æyi haṭagattē mama priya kaḷāda? mama ēkē bæn̆dulada? nikan haṭagattē næha. sparśa pratyayen vēdanāvak haṭagattē. ehenam monavada mama sparśa kaḷē? æhen rūpayak sparśa kaḷā. kohomada sparśa kaḷē? piyayi, manāpayi, yahapatayi ēka allanna ōnē kiyalā. ehenam avidyā sahagata sparśayak mama karalā tiyennē. avidyā sahagata sparśayen avidyā sahagata vēdanāvak maṭa læbuṇā. ēka tamayi mē pævætmē āśvāda vēdanāva. menna mē ākārayen ēka tērum
'이런 vedanā가 생겼다. 이것은 sukha vedanā다. 이 sukha vedanā는 왜 생겼나? 내가 좋아했는가? 내가 거기 묶였는가? 그냥 생기지 않았다. phassa를 조건으로 vedanā가 생겼다. 그러면 나는 무엇에 닿았나? 눈으로 rūpa에 닿았다. 어떻게 닿았나? 좋다, 마음에 든다, 좋은 것이다, 잡아야 한다 하며 닿았다. 그러니 나는 avijjā 섞인 phassa를 한 것이다. avijjā 섞인 phassa로 avijjā 섞인 vedanā를 얻었다. 그것이 바로 이 있음의 assāda vedanā다.'
vēdanāva. menna mē ākārayen ēka tērum aragattā nam anna vēdanāva vēdanāva hædena hæṭi dænagannavā. vēdanāvē svabhāvaya dænagannavā. mē vēdanāva æturu karana tākkal sasara gamana keḷavara vennē nǣha kiyalā dænagannavā. menna mē vēdanāva asārā kiyalā dænagattahama amutuven nirōdha karanna deyak nǣha. tamā ē manāsīyen hiṭiyā nam eban̆dunnā
이렇게 그것을 알았다면 vedanā와 vedanā가 생기는 모습을 압니다. vedanā의 본바탕을 압니다. 이 vedanā에 기대는 한 saṃsāra의 길이 끝나지 않는다고 압니다. 이 vedanā가 알맹이 없다고 알고 나면 따로 nirodha 할 것이 없습니다.
nǣha. tamā ē manāsīyen hiṭiyā nam eban̆dunnā vū kriyādhāmaya enakoṭama matak venna paṭan gannavā. asāra vēdanāvak nēda mē balāporottu vennē. mē manasa balāporottu vennē asāra vēdanāvak nēda? matak venakoṭama mokada vennē? anna vēdanā nirōdha vunā nam ohuṭa vēdanā nirōdhayi. mokakda siddha vunē?
자기가 그 바른 sati로 있었다면, 그런 흐름이 오는 순간 곧바로 떠오르기 시작합니다. '이것이 바라는 것은 알맹이 없는 vedanā 아닌가? 이 마음이 바라는 것은 알맹이 없는 vedanā 아닌가?' 떠오르는 순간 어떻게 됩니까? vedanā가 nirodha 되었다면 그에게는 vedanā nirodha입니다. 무엇이 일어났습니까?
vēdanānupassanāva væḍuṇā. vēdanānupassanāva væḍīmen vēdanā nirōdha nam taṇhā nirōdhayi. taṇhā nirōdhana nam upādāna nirōdhayi. upādāna nirōdha nam bhava nirōdhayi. bhava nirōdha nam jāti nirōdhayi jāti nirōdhanaṁ jarā maraṇa sōka paridēva dukkha dōmanassa upāsa siyalla nirōdhayi. menna nirōdhayaṭa patvennā vū vēdanā nirōdhaya.
vedanānupassanā가 자랐습니다. vedanānupassanā가 자라 vedanā nirodha이면 taṇhā nirodha입니다. taṇhā nirodha이면 upādāna nirodha입니다. upādāna nirodha이면 bhava nirodha입니다. bhava nirodha이면 jāti nirodha입니다. jāti nirodha이면 jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa가 모두 nirodha입니다. 이것이 nirodha에 이르는 vedanā nirodha입니다.
mennam api dænagattā vēdanāva dænagattā. vēdanāvaṭa hētuva dænagattā. vēdanā nirōdhaya dænagattā. mārgaya mokakda? pragnāven mē satipaṭṭhānayē yathārthayen væḍīma nisayi. vēdanāvē yathā svabhāvaya pragnāven dænagænīmayi mārgaya. anna ē pragnāmisak mēka vasa parāmarśanaya kirīmak kr̥ta parāmarśanayak nemeyi. sīlabata parāmāyak nemeyi.
이렇게 우리는 vedanā를 알았습니다. vedanā의 까닭을 알았습니다. vedanā nirodha를 알았습니다. magga는 무엇입니까? paññā로 이 satipaṭṭhāna를 참되게 기르는 데서 옵니다. vedanā의 참 본바탕을 paññā로 아는 것이 magga입니다. 그것은 오로지 paññā일 뿐, 무언가를 그릇 붙잡는 parāmāsa가 아니며, sīlabbata parāmāsa도 아닙니다.
dharmānukūlava pragnāven mē yathārthaya dænagattahama vēdanāven midenna āśvāda vēdanāva amutuven karanna deyak næhæ. yathārthaya tuḷin mudavā harinavā. menna mē
dharma에 맞게 paññā로 이 참모습을 알고 나면, vedanā에서 벗어나려고 assāda vedanā에 따로 할 일이 없습니다. 참모습을 통해 풀려납니다.
yathārthaya tuḷin mudavā harinavā. menna mē nisā kiyanavā budupiyāṇan vahansē cētanāven karanna amutu deyak næhæ. menna mē kusala sīlaya tērum maraganna anukūlava piḷipadinna. menna mē dharmaya sihi karanna. pragnāvē dharmaya sihi karanakoṭa yathārthaya karā enavā.
그래서 Buddha께서는 cetanā로 따로 할 것이 없다고 말씀하십니다. 이 kusala sīla를 알고 그에 맞게 지키십시오. 이 dharma를 떠올리십시오. paññā의 dharma를 떠올릴 때 참모습에 이릅니다.
yathārthaya karā āpuvahama dænagannavā. pera meban̆du vēdanāva passē yana mānasikatvayak tibuṇā. eyin mama nidahaban̆du vēdanāva passē yanna maṭa vēdanā nirōdhayi. anna vēdanā nirōdha nam
참모습에 이르면 압니다. '전에는 이런 vedanā를 좇는 마음가짐이 있었다. 이제 나는 거기서 풀려나 그런 vedanā를 좇지 않으니, 나에게는 vedanā nirodha다.'
vēdanā nirōdhayi. anna vēdanā nirōdha nam paṭicca samuppannava tērum gannavā paṭicca samuppādaya nirōdhaya paridi vēdanā nirōdhanam ara vidihaṭa taṇhā, upādāna, bhava jāti, jarā maraṇa sōka paridēva duk domanasa okkoma nirōdhana mārgaya pædunā. adama dænagattā mama ē tattvaya keḷavara kaḷāda vēdanā pahuṇayen keḷavara kaḷā nam edāṭa kiyanavā unvahansē arihatyaṭa patvuṇā vēdanā nirōdha kaḷā sasara gamana ivarayi kiyalā.
vedanā nirodha이면 paṭiccasamuppanna로 알게 됩니다. paṭiccasamuppāda의 nirodha 차례대로, vedanā nirodha이면 앞서처럼 taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarā, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa가 모두 nirodha 되는 magga가 열렸습니다. 내가 오늘 바로 그 자리를 끝냈는지 알았고, vedanā를 버림으로써 끝냈다면, 그날 '그분은 arahant가 되었다, vedanā를 nirodha 했다, saṃsāra의 길이 끝났다'고 말합니다.
ehenam menna mēken api dænaganna ōnē kāya dænagattā, vēdanā dænagattā anika tamayi cittānupassanāva ehenam monavada maṭa haṭaganna hituraṭat sarāga hit haṭagannavada? tavatara sadōṣa dos sahita hit haṭagannavada? dvēśa hit haṭagannavada? mōhaya hit tavaduraṭat haṭagannavada? æyi haṭagannavā nam hētuva meban̆da vannā vū saṁkhāra ætuḷu tamayiban̆du viññāṇa pahaḷa vennē.
그러니 여기서 우리가 알아야 할 것은, kāya를 알았고 vedanā를 알았으며, 다음은 cittānupassanā라는 것입니다. 그러면 나에게 무엇이 생깁니까? 아직도 rāga 섞인 마음이 생깁니까? 아직도 dosa 섞인 마음이 생깁니까? 미워하는 마음이 생깁니까? moha의 마음이 아직 생깁니까? 왜 생기는지, 그 까닭은 이런 saṅkhāra가 들어 있기에 이런 viññāṇa가 드러나는 것입니다.
ehenam eban̆du vannā vū rāga viññāṇayak, dvēśa viññāṇayak, mōha viññāṇayak maṭa tavaduraṭat pahaḷa venavada? kiyalā manāsiyen yuttava mesē balanakoṭa tamanṭa pēnna paṭan gannavā. pahaḷa venavā nam mokada vennē? tava maṭa pūrṇa nǣ ē kāraṇaya ætta dækkaṭa ættē pihiṭiya næti nisā nisayi maṭa mē hita pahaḷa vennē. ehenam væḍak æti deyakda mē pahaḷa
그러면 그런 rāga viññāṇa, dosa viññāṇa, moha viññāṇa가 아직 나에게 드러나는지 바른 sati를 갖추어 이렇게 보면, 자기에게 보이기 시작합니다. 드러난다면 어떻게 됩니까? '아직 나는 온전하지 않다. 참을 보았어도 참이 자리 잡지 않았기에 이 마음이 드러난다.' 그러면 이렇게 드러난 것이 쓸모 있는 것입니까?
vuṇē? harayak nættā vū lōkaya tuḷa pævætmaṭa hētu vennā vū rāga sahagata dvēśa sahagata mōha sahagata hitak pahaḷa venavā nam ē hita asārayi. asāra vannāvū pævætmaṭa gōcara vena mūrva dharmayak tibuṇā. ē tamayi mē avidyātava væhilā tibīma asāra vannāvū mē hit pahaḷa karapu væḍapillama væḍak nǣha. ehenam eban̆da vannā vū væḍapillak tuḷin ven vuṇā giyāda eban̆da vannā vū viññāṇa nirōdhayi.
알맹이 없는 세상에서 있음의 까닭이 되는 rāga 섞인, dosa 섞인, moha 섞인 마음이 드러난다면 그 마음은 알맹이 없습니다. 알맹이 없는 있음에 매이게 하는 바탕이 있었으니, 그것은 avijjā에 덮여 있음입니다. 알맹이 없는 이 마음들을 드러낸 그 일 자체가 쓸모없습니다. 그런 일에서 떨어져 나갔다면 그런 viññāṇa는 nirodha입니다.
viññāṇa nirōdha nam nāma rūpa nirōdhayi. nāma rūpa nirōdha nam salāta nirōdhayi. sparśa vēdanā taṇhā upādāna bhava jāti nirōdhayi melō divi dænagattā mama nirōdha kaḷā. ehenam citta nirōdhavā nam mokada vennē? anna ē pudgalayā etaninma nirōdha kaḷā nam ohu nirōdhaya sampūrṇayi. arihatyaṭa pat vuṇā venavā sampūrṇa kara udā. ehenam dharma nirōdhaya
viññāṇa nirodha이면 nāmarūpa nirodha입니다. nāmarūpa nirodha이면 saḷāyatana nirodha입니다. phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti가 nirodha입니다. 이 삶에서 알았고, 내가 nirodha 했습니다. 그러면 citta가 nirodha 되면 어떻게 됩니까? 그 사람이 바로 거기서 nirodha 했다면 그의 nirodha는 온전합니다. arahant가 된 것이고, 온전히 이룬 것입니다.
sampūrṇa kara udā. ehenam dharma nirōdhaya mokakda? dhammānupassanāva mē lōkayē tibennā vū ādhyātmika bāhira siyalu dharmayangē aniccatāvaya, dukkhatāvaya, anattatāvayen metē balanakoṭa asāra lōkayak tuḷa mama monavā aramuṇu karannada? monavaya hita pihiṭavannada? monavā gæna balanna kiyā balanakoṭa anna animitta samādhiya matu venavā. nimiti vaśayen ganna deyak
그러면 dhamma의 nirodha는 무엇입니까? dhammānupassanā로, 이 세상에 있는 안과 밖의 모든 dharma를 anicca, dukkha, anatta로 이렇게 볼 때 '알맹이 없는 세상에서 내가 무엇을 대상으로 삼으랴? 무엇에 마음을 두랴? 무엇을 바라보랴?' 하고 보면 animitta samādhi가 솟아납니다.
matu venavā. nimiti vaśayen ganna deyak næhæ. aramuṇu karanna deyak næhæ. allanna deyak nætuvahama nidahas bavaṭa pat vunā nam asāra lōkaya athærīmē nidahasa læbuvā nam menna mē nidahasaṭa mama pat vuṇā kivvahama anivitta vuṇā. anivitta vunā nam lōkayē aramuṇu karapu nāma rūpayak nǣha. nāma rūpa athærī giyā. ehenam salāyata nirōdhayi, sparśa vēdanā, taṇhā, upādāna bhava jāti nirōdhayi. ēt utum arihatvaya menna mē
nimitta로 잡을 것이 없습니다. 대상으로 삼을 것이 없습니다. 붙잡을 것이 없어 풀려났다면, 알맹이 없는 세상을 놓는 풀려남을 얻었다면, '나는 이 풀려남에 이르렀다'고 할 때 animitta가 되었습니다. animitta가 되면 세상에서 대상으로 삼던 nāmarūpa가 없습니다. nāmarūpa가 놓여 나갔습니다. 그러면 saḷāyatana nirodha이고, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti가 nirodha입니다.
nirōdhayi. ēt utum arihatvaya menna mē ākārayen satara satipaṭṭhānayen arihatyaṭa patvenna puḷuvan pragnāven dharmaya tērum maraṇena mesē kaṭayutu kaḷot. menna mē ākārayen kaṭayutu kaḷā nam mokada vennē? kaḷā
그러니 거룩한 arahant 됨, 이렇게 네 satipaṭṭhāna로 arahant에 이를 수 있습니다. paññā로 dharma를 알아 이렇게 해 나간다면 말입니다. 이렇게 해 나갔다면 어떻게 됩니까?
ākārayen kaṭayutu kaḷā nam mokada vennē? kaḷā vū utsāhayē sammā vāyāmayayi. væḍuvā vū ē dharmāvabōdhaya læbuṇā vū satiya sammā satiyayi.
그렇게 한 애씀이 sammā vāyāma입니다. 그렇게 기른, dharma 깨침을 얻은 sati가 sammā sati입니다.
menna metanṭa pat vuna kenāṭa eka deyak siddha venavā mokakda? akampiya bhāvaya matu vuṇā. ælenna tibicca hētuva ivarayi, rāga hit ivarayi., dvēśa hit ivarayi, gæṭena dēviccat ivarayi. mulāva nisā moṭa karapu hit ivarayi. rāgakṣayō nibbānaṁ, dvēśakkhayō nibbānaṁ, mōhakkhayō nibbānaṁ kiyapu nibbāna hevat bæn̆dīmen nikmīma siddha vuṇā nam etana kampāva keḷavarayi. matu kampā karanna deyak nǣha. akupōmē cētō vimukti kiyannā vū tattvayaṭa akōppayavannā vū cētō vimuktiya pahaḷa vunā nam sammā samādhiya pūrṇayi. ehenam mokakda
여기에 이른 이에게 한 가지가 일어납니다. 무엇입니까? 흔들리지 않음이 솟아났습니다. 들러붙을 까닭이 끝났고, rāga의 마음이 끝났고, dosa의 마음이 끝났고, 부딪히던 것들도 끝났습니다. 헷갈림 때문에 무디어진 마음이 끝났습니다. 'rāgakkhayo nibbānaṃ, dosakkhayo nibbānaṃ, mohakkhayo nibbānaṃ'이라 한 nibbāna, 곧 묶임에서 빠져나옴이 일어났다면, 거기서 흔들림은 끝입니다. 앞으로 흔들릴 것이 없습니다. 'akuppā me cetovimutti'라는 자리, 흔들리지 않는 cetovimutti가 드러났다면 sammā samādhi는 온전합니다.
nam sammā samādhiya pūrṇayi. ehenam mokakda siddha vennē? mē ākārayen sammā samādhiya parivāra mārgāṁga hatakin vaṭa tibenavā. menna mē samādhiya yam kenekuṭa pahaḷa vuṇā nam ēkaṭa kiyanna puḷuvan ārya vinaya sammā samādhiya pahaḷa vuṇā kiyalā. ehenam mokada vennē?
그러면 무엇이 일어납니까? 이렇게 sammā samādhi는 둘러싼 일곱 magga 갈래에 감싸여 있습니다. 이 samādhi가 누군가에게 드러났다면, ariya vinaya의 sammā samādhi가 드러났다고 말할 수 있습니다. 그러면 어떻게 됩니까?
menna mē sammā samādhiya matu karagatta dāṭa āryaṣṭhāṁgayaka mārgaya pūrṇaya karalā ivarayi. edāṭa mokada vunē yathābōdhayen sammā samādhiya nisā samādhiyē yathābhūtat gnāna darśanayat, yathābhūtat gnāna darśanaya nirvēdayat, nirvēdayē virāgayat virāgayē vimuktiya, aimuktiya, vimukti gnāna darśanayat labā dīlā. metē dharmayō dharmayō pavatvayi. nirvāṇa paraseraṭa yāma san̆dahā dharmayōma dharmayō puravayi kiyalā budupiyāṇan vahansē dēśanā kaḷa ākārayen sammā gnānayat sammā vimuktiyat pūrṇaya karagatta rahatan vahansē sasara gamana keḷavara karā venavā. menna mē ākārayen tērum
이 sammā samādhi를 일으킨 날, ariya aṭṭhaṅgika magga를 채워 마친 것입니다. 그날 무엇이 일어났습니까? 있는 그대로 앎으로, sammā samādhi로 말미암아 samādhi에서 yathābhūta ñāṇadassana가, yathābhūta ñāṇadassana에서 nibbidā가, nibbidā에서 virāga가, virāga에서 vimutti가, vimutti에서 vimutti ñāṇadassana가 주어졌습니다. '이렇게 dharma들이 dharma들을 이어 가고, nibbāna 저 언덕으로 가기 위해 dharma들이 dharma들을 채운다'고 Buddha께서 말씀하신 대로, sammā ñāṇa와 sammā vimutti를 채운 arahant께서는 saṃsāra의 길을 끝내십니다.
karā venavā. menna mē ākārayen tērum aragattahama mē ārya aṣṭhāṁgika mārgaya pūrṇaya kara gænīmen utum vū sammā gnānayat sammā nirōdhaya sammā gnānayat sammā vimuktiyat pūrṇaya karannē nivan sākṣāt karana adhiṣṭhāna karaganna sǣma denāṭa ehapatak vēvā.
이렇게 알고서, 이 ariya aṭṭhaṅgika magga를 채움으로써 거룩한 sammā ñāṇa와 sammā nirodha, sammā ñāṇa와 sammā vimutti를 채워 nibbāna를 몸소 이루겠다고 다짐하는 모든 이에게 좋은 일이 있기를 빕니다.
cittāvatā camēhi sabataṁ puñña sampadaṁ sabbē dēvā anumōdantō sabbē bhūtā anumōdantō sabbē sattā anumōdantū sabba sampatti siddhiyā idammē puññaṁ āsavaṭṭhayā vahaṁ hōtuū sabba dukkhā pamucca sādu sādu sādu
Ettāvatā ca amhehi sambhataṃ puññasampadaṃ, sabbe devā anumodantu, sabbe bhūtā anumodantu, sabbe sattā anumodantu, sabbasampattisiddhiyā. Idaṃ me puññaṃ āsavakkhayāvahaṃ hotu. Sabbadukkhā pamuccatu. (우리가 이만큼 쌓은 puñña의 갖춤을 모든 deva가, 모든 존재가, 모든 뭇 삶이 함께 기뻐하여 모든 좋은 것을 이루기를. 이 나의 puñña가 āsava를 다하게 하기를. 모든 dukkha에서 벗어나기를.) Sādhu, sādhu, sādhu.
da
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)