와하라까 코리아
CD027-05

CD027 · 5번째 · 45분 · 원문 녹음

vata 와 sīla

වත , සීලය

eban̆du sīlayaka pihiṭīmenda nivan læbennē kiyana eka dænaganna ōnē. dæn sīlayaka pihiṭīma

그러한 sīla 에 머무름으로써 nibbāna 를 얻는가 하는 것을 알아야 합니다.

kiyana eka dænaganna ōnē. dæn sīlayaka pihiṭīma noyek ākāra sīla tiyenavā. ē vagēma anya paribrājakingē sil krama tiyenavā.

이제 sīla 에 머무는 데에는 여러 가지 sīla 가 있습니다. 또한 다른 paribbājaka 들의 sīla 방식도 있습니다.

ē vagēma śārsanika sīlaya hætiṭat noyek ākāra vividhākāra mata tiyenavā.

또한 sāsana 의 sīla 로서도 여러 갈래의 견해가 있습니다.

apiṭa nivan dakinna avaśya karannē mona sīlayakda kiyana eka api tōraganna ōnē.

우리가 nibbāna 를 보는 데 필요한 것이 어떤 sīla 인지 우리는 가려내야 합니다.

yaṁ samādānaṁ taṁ vataṁ saṁvaraṭṭhēna sīlaṁ yaṁ samādānayak ætda ē vataki saṁvaratyē pihiṭīmak ætdē sīlayen dæn vatayi sīlayayi tōrāganna ōnē.

'yaṃ samādānaṃ taṃ vataṃ, saṃvaraṭṭhena sīlaṃ' — 받아 지님이 있으면 그것이 vata 이고, 단속한다는 뜻으로 머무름이 있으면 그것이 sīla 입니다. 이제 vata 와 sīla 를 가려내야 합니다.

vada kiyana eka devlaṭa inīma magak. ehemayi penna tiyennē. sīlaya kiyana eka samādhi pragnāva vaḍalā nivan avabōdha karanna hētu vena kramayak.

vata 라는 것은 devaloka 에 태어나는 길입니다. 그렇게 보여 주고 있습니다. sīla 라는 것은 samādhi 와 paññā 를 길러 nibbāna 를 깨닫는 데 바탕이 되는 방법입니다.

mēket ārya sīla, ārya samādhi, ārya pragnā menna mē ṭika tōraganna bæ sīlaya atara ārya sīla tiyenavā. yamkisi kenek devlō

여기에도 ariya sīla, ariya samādhi, ariya paññā — 바로 이것들을 가려내야 합니다. sīla 가운데 ariya sīla 가 있습니다.

sīla tiyenavā. yamkisi kenek devlō balāporottu rakinna puḷuvan. eyāṭa ē sīlaya rækkahama eyāgē devlō balāporottu venavāgē kārya sīlayak nemeyi.

어떤 이는 devaloka 를 바라며 sīla 를 지킬 수 있습니다. 그가 그 sīla 를 지키면 그것은 devaloka 를 바라는 것이지 ariya sīla 가 아닙니다.

bam̆balava balāporottu vena sil rakinna puḷuvan. dæn sivil yōgīn innavā. sil

brahmaloka 를 바라며 sīla 를 지킬 수도 있습니다.

puḷuvan. dæn sivil yōgīn innavā. sil vatak rækena ē vagēma yam silayak ārakṣā karalā mē rāga, dvēśa, mōhayan yaṭapat karagena ehema yana kramayak tiyenavā. ē sīlaya bam̆balavaṭa hētu venavā misak ēka nivanaṭa nema. nivanaṭa hētu vena sīlayak tiyenavā ēkaṭa kiyanavā ārya sīlaya.

지금도 yogī 들이 있습니다. sīla 와 vata 를 지키고, 또 어떤 sīla 를 지켜 rāga, dosa, moha 를 눌러 가며 그렇게 나아가는 방법이 있습니다. 그 sīla 는 brahmaloka 의 원인이 될 뿐 nibbāna 로 가는 것이 아닙니다. nibbāna 의 원인이 되는 sīla 가 있는데, 그것을 ariya sīla 라고 합니다.

anna ē ārya sīlaya ārya samādhiya saha ārya pragnāvaṭa hētu venavā. sīlaya samādhiyaṭa saha pragnāvaṭa hētu venavā. sīlaya kivvahama sammā

바로 그 ariya sīla 가 ariya samādhi 와 ariya paññā 의 원인이 됩니다. sīla 는 samādhi 와 paññā 의 원인이 됩니다.

pragnāvaṭa hētu venavā. sīlaya kivvahama sammā diṭṭhiyen haṭagannā vū sil tiyenavā laukika sammā diṭṭhiya tiyenavā.

sīla 라고 하면, sammā diṭṭhi 에서 생겨나는 sīla 가 있고, lokiya sammā diṭṭhi 가 있습니다.

dasa vastuka mityā dr̥ṣṭiyen venvelā dasa vastuka sammā diṭṭhiyē pihiṭalā rakina sīlayak tiyenavā. abuddhōtpāda kālayēt ē ṭika tibuṇā.

dasavatthuka micchā diṭṭhi 에서 벗어나 dasavatthuka sammā diṭṭhi 에 머물러 지키는 sīla 가 있습니다. abuddhuppāda 시기에도 그것들은 있었습니다.

natti dānaṁ, natti iṭṭhaṁ, natti hōdaṁ natti sukhara dukkhānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākaṁ natthi mātā natti pitā itin oya ādi vaśayen ekin eka vigraha karalā tiyenavā dasa ākārayak dasastuka mityā dr̥ṣṭiya kiyalā.

'natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkatānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi mātā, natthi pitā' — 이렇게 하나하나 풀어 놓은 열 가지를 dasavatthuka micchā diṭṭhi 라고 합니다.

ēken mulaṭama venavā atthi dānaṁ atthi sukhaṁ sutaṁ atthihutaṁ ati sukhara dukkhatānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākaṁ atthi mātā atthi pitā oyādī vaśayen yana kramayak tiyenavā. dānayēhi vipāka æta.

그것과 거꾸로 'atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkatānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi mātā, atthi pitā' 하는 식으로 가는 방법이 있습니다. dāna 에는 vipāka 가 있습니다.

ēka ēka sammā diṭṭhiyak. ēka laukika sammā diṭṭhiyak.

그것이 sammā diṭṭhi 이며, lokiya sammā diṭṭhi 입니다.

ē vagē nattima etakoṭa natti dānaṁ nattiiṭṭhaṁ itin iṭṭhaṁ kiyana ekaṭa velā tiyenavā hōma pūjā vaśayen kiyalā tiyennē. namut ōka iṭu kirīma kiyana ekayi oya vacanaya. ukam miṣṭha kirīma. iukam miṣṭha karana ekē ēkat eka sīla guṇayak. ēvā sammā diṭṭhiyak. budukam

그와 같이 'natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ' 에서 yiṭṭhaṃ 이라는 말은 homa pūjā 로 풀이되어 있습니다. 그러나 그 말은 '이루어 냄', 곧 해야 할 일을 다하는 것입니다. 해야 할 일을 다하는 것, 그것도 sīla 의 한 덕입니다. 그것들이 sammā diṭṭhi 입니다.

guṇayak. ēvā sammā diṭṭhiyak. budukam miṭu kirīmē pratiphalayak tiyenavā. ēka hari kiyana eka ēka tērum gannē næhæ. mavpiyanṭa yutukam

해야 할 일을 다하는 데에는 열매가 있습니다. 그것이 옳다는 것을 알아듣지 못하는 이들이 있습니다.

ēka tērum gannē næhæ. mavpiyanṭa yutukam miṭu karanavā. guruvarunṭa yutukam miṭu karanavā. ācāryavarayāṭa ē vagēma tavat mē væḍi hiṭiyanṭa ē tama tamangē itin iṭu kaḷa yutukam mālāvak tiyenavā. ē yutukam mālāva piḷiban̆dava piḷigannē næhæ mityā dr̥ṣṭiyi kiyalā. ēka dasattuka mityā dr̥ṣṭṭiya ayitiya nam eyā ē yutukam piḷigannē næhæ.

부모에게 해야 할 일을 다합니다. 스승에게 해야 할 일을 다합니다. ācariya 에게, 또 윗사람들에게도 저마다 다해야 할 일들이 있습니다. 그 일들을 받아들이지 않는 것이 micchā diṭṭhi 입니다. 그가 dasavatthuka micchā diṭṭhi 에 속한다면 그는 그 해야 할 일들을 받아들이지 않습니다.

etakoṭa eyāgē yutukama tērum araganna mā visin mēka kaḷa yutuyi. maṭa mehema udav karalā tiyenavā. upakāra karana pudgalayā durlabhayi para ē vagēma pr̥thōpakāra karana pudgalayā parama durlabhayi kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. anna itukam iṭu karanavā nam eyā pr̥tōpakāra danna kenek venavā. iṭtaṁ kiyana ekē atya ēkayi.

그러면 자기의 해야 할 일을 알아듣고 '내가 이것을 해야 한다, 나에게 이렇게 도움을 주었다' 하고 압니다. 먼저 도움을 주는 사람은 드물고, 받은 도움을 아는 사람은 더욱 드물다고 부처님께서 말씀하십니다. 해야 할 일을 다한다면 그는 받은 도움을 아는 사람이 됩니다. yiṭṭhaṃ 이라는 말의 참뜻은 그것입니다.

etakoṭa ē vagēma noyek ākāra hōma pūjā agrasya pūjā mē ādī vaśayen hadana pūjā tiyenavā. tamangē iṣṭa karalā dena viśēṣa pūjā. ē vagē ta nattr̥ttaṁ kiyā hitan pennuvē ēkayi. ē kiyannē samaha

또한 여러 가지 homa pūjā, 첫 수확을 바치는 pūjā 같은 것들이 있습니다. 자기 바람을 이루어 주는 특별한 pūjā 입니다. 그와 같이 'natthi hutaṃ' 이라고 보여 준 것이 그것입니다.

kiyā hitan pennuvē ēkayi. ē kiyannē samaha visin dænuvat velā innē mē ban̆duvaṇā pūjāval kaḷa yutuyi. mē ban̆du ayaṭa mē upākāra kaḷa yutuyi. tamanṭa upakāra kaḷat nokaḷat mē utum guṇa meban̆da utum guṇavatunṭa ē vagēma mē guṇayanṭa sælakiya yutuyi garu kaḷa yutuyi kiyalā. mē ākārayen taman visin ē guṇayehi vaṭinākama dænagena ē vagē tamā visin ganna agra sassa pūjā viśēṣayen tamanṭa hituunāma viśēṣayen karana pūjā mē ādi sakas kaḷā karana pūjā tiyenavā. anna ē vagē pūjā ballava

곧 어떤 이는 이러한 pūjā 를 해야 하고, 이러한 이들에게 도움을 주어야 한다는 것을 알고 있습니다. 자기에게 도움을 주었든 주지 않았든 이러한 훌륭한 덕, 이러한 덕을 지닌 이들과 그 덕을 소중히 여기고 받들어야 한다고 압니다. 이렇게 스스로 그 덕의 값어치를 알고, 첫 수확을 바치는 pūjā, 마음이 내킬 때 특별히 하는 pūjā 같은 것들을 마련해서 하는 pūjā 가 있습니다.

pūjā tiyenavā. anna ē vagē pūjā ballava tiyena vipāka tiyenavā phala vipāka tiyenavā ēvā hon̆dayi kiyalā tērum araganna eka ēkat laukika sammā diṭṭhiyak.

그러한 pūjā 에는 열매가 있고 vipāka 가 있으며, 그것들이 좋다고 알아듣는 것, 그것도 lokiya sammā diṭṭhi 입니다.

ē vagēma sæpa duk æti karannā vū karmaphala vipāka tiyenavā. api hon̆da deyak kaḷot ēkaṭa pratiphalaya hon̆da ekak venavā. vipāka vaśayen. naraka deyak siddha kaḷot ēkaṭa vipākaya naraka ekak siddha venavā. dæn mēkat api adahanna ōnē dænaganna ōnē tērum ganna ōnē. etakoṭa ēkat laukika sammā diṭṭhiyak.

또한 즐거움과 괴로움을 낳는 kamma 의 열매와 vipāka 가 있습니다. 우리가 좋은 일을 하면 vipāka 로서 좋은 결과가 옵니다. 나쁜 일을 저지르면 그 vipāka 로 나쁜 일이 일어납니다. 이것도 우리는 믿고, 알고, 알아들어야 합니다. 그것도 lokiya sammā diṭṭhi 입니다.

etakoṭa mav kiyalā kenek viśēṣayen innavā. anit ayaṭa valā mavgē viśēṣatvayak tiyenavā. daru kaṭayutu viśēṣatvayak tiyenavā. ē vagēma piyā kiyalā viśēṣatvayak tiyenavā. sāmānya lōkayaṭa vaḍā viśēṣayi mav piyō denna. menna mē ākārayen ēka samahara kenek ēka piḷigannē næhæ. mav piyava kiyalā viśēṣatvayak salakannē næha. ē viśēṣatvaya salakannē dasa passuka mityā dr̥ṣṭiya ekak.

또 어머니라는 특별한 이가 있습니다. 다른 이들보다 어머니에게는 남다름이 있습니다. 자식을 기르는 일의 남다름이 있습니다. 아버지에게도 남다름이 있습니다. 세상 보통 사람들보다 부모 두 분은 특별합니다. 그런데 어떤 이들은 이것을 받아들이지 않습니다. 부모라고 해서 특별하게 여기지 않습니다. 그 남다름을 여기지 않는 것이 dasavatthuka micchā diṭṭhi 의 하나입니다.

mavpiyanṭa salakanavā mavpiyangē guṇa dakinavā kiyana eka ēka viśēṣa deyak. ēka utum guṇayak sammā diṭṭhiya. laukika sammā diṭṭhiyak. pin pav tiyenavā kiyana eka tērum ganna eka viśvāsa karana eka laukika sammā diṭṭhiya.

부모를 받들고 부모의 덕을 보는 것, 그것은 특별한 일입니다. 그것은 훌륭한 덕이며 sammā diṭṭhi, lokiya sammā diṭṭhi 입니다. puñña 와 pāpa 가 있다는 것을 알아듣고 믿는 것이 lokiya sammā diṭṭhi 입니다.

itin oya vaśayen ē tiyena yahapat pættak tiyenavā. ē pættaṭa kiyanavā laukika sammā diṭṭhiya. anna ē sammā diṭṭhiya pihiṭalā yam kenek hiten kayen vacanayen kaṭayutu karanavā nam ohuṭat læbenavā sīlayak.

이렇게 좋은 쪽이 있습니다. 그 쪽을 lokiya sammā diṭṭhi 라고 합니다. 그 sammā diṭṭhi 에 머물러 누군가가 마음과 몸과 말로 행한다면 그에게도 sīla 가 생깁니다.

ē kaṭayutu kirīma vatak ē tuḷin ohuṭa pihiṭanavā cētanāvak.

그렇게 행하는 것이 vata 이며, 그것을 통해 그에게 cetanā 가 자리 잡습니다.

dæn ē vagēma prāṇaghāta karanna hon̆da næ. etakoṭa prāṇaghāta karanna hon̆da næti nisā nisayi karannē nætuva. maṭena lābhayak nisāvat alābhayak nisāvat nindāvak, prahaṁsāvak nisāvat mama prāṇaghāta karā nætuva innavā nemeyi. dæ bāhira praśnayakaṭa innavā nemeyi. ēka hon̆da næti nisayi duṣcaritayak nisayi nokara yuttak nisayi mama prāṇaghātaya nokarannē. anna ē ākārayen horakam nokaranna

또한 pāṇātipāta 는 좋지 않습니다. pāṇātipāta 가 좋지 않기 때문에 하지 않는 것입니다. 나에게 오는 이득이나 손해 때문에, 비난이나 칭찬 때문에 pāṇātipāta 를 하지 않고 있는 것이 아닙니다. 바깥 문제 때문에 그러는 것이 아닙니다. 그것이 좋지 않기 때문에, duccarita 이기 때문에, 하지 말아야 할 것이기 때문에 나는 pāṇātipāta 를 하지 않습니다.

nokarannē. anna ē ākārayen horakam nokaranna ēkayi. ēka duścayak. nokaḷa yuttā. nogælapena deyak. etumanṭa gælapennē næha. gnānavantaya anumata karannē næha. anumata karanna hētu næha. ē ākārayen dækalā ivaralā hiṭan eban̆du ākārayen sīlayaka pihiṭena guṇayak tiyenavā.

그와 같이 도둑질을 하지 않는 것도 그렇습니다. 그것은 duccarita 입니다. 하지 말아야 할 것, 어울리지 않는 일입니다. 훌륭한 이에게 어울리지 않습니다. 지혜로운 이들이 받아들이지 않습니다. 받아들일 까닭이 없습니다. 그렇게 보고 나서 그러한 방식으로 sīla 에 머무는 덕이 있습니다.

mēkat abuddhōtpāda kālēt tiyena eka. ehema karanna puḷuvan. etæn menna meban̆du sīla tiyenavā. itin eban̆du gannā vū horakam

이것도 abuddhuppāda 시기에도 있는 것입니다. 그렇게 할 수 있습니다. 거기에도 이러한 sīla 들이 있습니다.

tiyenavā. itin eban̆du gannā vū horakam karannē næhæ. kāma mityācāryak karannē næhæ. purulam parisuvada palāpa lōbha taraha mōḍa kiyana mēval karannē nǣha kiyalā dasa akusalayama aveḍat duccayak nokaḷa yuttak kiya dænagena gnānavantayō garahanavā. garahanna hētu tiyenavā. ēvā prahaṁsā karanna hētu va ēvaya næhæ kiyalā tama tērumma aragena ē hētuven dasak kusalaya vaḷakina eka utum guṇayak. abuddhōtpāda kālē

그런 이는 도둑질을 하지 않습니다. kāmamicchācāra 를 하지 않습니다. 거친 말, 이간질, 쓸데없는 말, 탐욕, 성냄, 어리석음 같은 것들을 하지 않습니다. 이렇게 dasa akusala 모두를 해로운 일, duccarita, 하지 말아야 할 것으로 알고, 지혜로운 이들이 나무라며 나무랄 까닭이 있고 칭찬할 까닭은 없다는 것을 스스로 알아듣고, 그 까닭으로 dasa akusala 를 삼가는 것은 훌륭한 덕입니다.

vaḷakina eka utum guṇayak. abuddhōtpāda kālē tō ṭika karanna puḷuvan ē nuvaṇa æti manussayangē nuvaṇa æti gnānavantayen ēka tērum ganna. hæbæyi merayen tērum ganna

abuddhuppāda 시기에도 이것들은 할 수 있습니다. 지혜를 지닌 사람들, 지혜로운 이들은 그것을 알아들을 수 있습니다.

tērum ganna. hæbæyi merayen tērum ganna mē sīlaya itin etana ē maṭṭamen tērum aragena hiṭiyaṭa ēkē sugatiyaṭa geniyana eni magak hā samānayi. oṭa svargayaṭa upadinna puḷuvan. sugatiya upadinna puḷuvan. ē guṇayen hiṭiyot ē sucaritayen hiṭiyot. hæbæyi

그러나 이 sīla 를 그 수준으로 알아듣고 지내는 것은 sugati 로 데려가는 길과 같습니다. 그것으로 sagga 에 태어날 수 있습니다. 그 덕으로, 그 sucarita 로 지낸다면 sugati 에 태어날 수 있습니다.

hiṭiyot ē sucaritayen hiṭiyot. hæbæyi nivan dakīmaṭa nam oyiṭa vaḍā æhayen korasakin ēka tērum aranna tiyenna ōnē. æyi mama prāṇagha gāta nokaranna? duścaritayak bavat hæbæva nokaṭak bavat hæbæva gnānavantayō garahanna deyak bavat hæbæva ēkaṭa praśaṁsā karanna hētu næti bavat hæbæva. ehenam mama ēka nokarannē.

그러나 nibbāna 를 보려면 그보다 더 깊은 눈으로 그것을 알아들어야 합니다. 나는 왜 pāṇātipāta 를 하지 않는가? 그것이 duccarita 라는 것도 참이고, 하지 말아야 할 것이라는 것도 참이고, 지혜로운 이들이 나무라는 것이라는 것도 참이고, 칭찬할 까닭이 없다는 것도 참입니다. 그러면 그래서 내가 그것을 하지 않는 것인가?

anna etenṭa ē praśnayaṭa sāttarayak avaśya venavā. dharmānukūla uttarayak.

바로 거기서 그 물음에 대한 답이 필요해집니다. dharma 에 맞는 답입니다.

mē okkōma karanna hētuva lōka sattvayā mē duścætta karamin hō ēvā karamin ē aæṭa karanna hētuva tamanṭa yamkisi ātma lābhayak balāporottu venavā.

이 모든 것을 하는 까닭, 세상 사람들이 이 duccarita 를 저지르거나 그런 것들을 하는 까닭은 자기에게 어떤 attā 의 이득을 바라기 때문입니다.

ātmalābhayak kiyalā ehenam kiyannē ātmayak tiyenavā kiyana eka nemeyi. lōkayā mityā dr̥ṣṭiyakaṭa bahinavā niccayi, sæpayi, ātmayi kiyalā.

attā 의 이득이라고 하면 attā 가 있다는 말이 아닙니다. 세상 사람들은 'nicca 다, sukha 다, attā 다' 하는 micchā diṭṭhi 에 빠집니다.

mē lōkē bohoma hon̆da kæmati sē pavatvaganna puḷuvan. mama balāporottu vena suvayak nætnam ēka sadātanika suvayak mē lōkē tiyenavā. ēka hari sæpayi. sænasum sahagatayi. ēka harayak tiyenavā. ātmādi vaśayen ganna harayak tiyenavā ēka. menna mē dr̥ṣṭiya nisā lōka satvayā amaka karannē ātma lābhayak æti karanna ātma dr̥ṣṭiyak æti karagena bæn̆dilā. anna ē ātma lābhayaṭa hita tiyenavā.

'이 세상은 아주 좋게, 바라는 대로 지켜 갈 수 있다. 내가 바라는 즐거움, 아니면 영원한 즐거움이 이 세상에 있다. 그것은 참으로 즐겁고 편안하다. 그것에는 알맹이가 있다. attā 같은 것으로 삼을 알맹이가 있다.' 바로 이 diṭṭhi 때문에 세상 사람들은 attā 의 이득을 얻으려고 attā diṭṭhi 를 일으켜 거기 묶입니다. 바로 그 attā 의 이득에 마음을 둡니다.

menna mē hita tiyāgattahama ēkaṭa ēkē ganna viśāla balāporottuvak æti venakoṭa mūlika vaśayen yuktiyen sādhāratvayen hari ēka gannavayi kiyana hæn̆gīmak labāganna balāporottu vena paṁcakāma sampattiya.

이렇게 마음을 두면 거기서 얻을 커다란 바람이 생길 때, 처음에는 바르고 떳떳하게 그것을 얻겠다는 마음을 내며 바라는 것이 pañcakāma sampatti 입니다.

anna ē paṁcakāma sampattiya piḷiban̆da dæḍi balāporottuvak æti karagatta pudgalayā hari vaṭinavā śrēṣṭhayi kiyalā hæn̆gīmakin yuttava ēkē bæn̆dunahama.

그 pañcakāma sampatti 에 대해 깊은 바람을 일으킨 사람은 그것이 아주 값지고 뛰어나다는 느낌으로 거기 묶입니다.

dæn mē tattvaya tamā samahara satu karaganna. mulinma paṭan gannavā yuktiyen sādhāraṇatvaya kenekuṭa avæḍak novena vidihaṭa mama ē ākārayen paṁcakāma sampattiya labāganna mē balāporottuva tibuṇaṭa kavadāvat ē paṁcakāma sampattiya kiyana eka ballan tahuvecca mas katuuvā ugussan tahuvelā tiyena mas kæṭiyakvala.

이것이 무언가를 제 것으로 삼으려는 상태입니다. 처음에는 바르고 떳떳하게, 누구에게도 해가 되지 않게 그렇게 pañcakāma sampatti 를 얻겠다는 바람을 지니지만, pañcakāma sampatti 라는 것은 언제나 개들이 달려드는 고깃덩이, 독수리들이 달려든 고깃덩이와 같습니다.

mokada lōka satvayā paṁcakāmayaṭa pora kahanavā. paṁcakāmaya balāporottu veraṭa særana lōka satvayāṭa īṭa vaḍā vaṭinā deyak ne. ēvā mama karaganna magē karaganna viśāla balāporottuvak æti karagannā.

왜냐하면 세상 사람들은 pañcakāma 를 두고 다투기 때문입니다. pañcakāma 를 바라는 세상 사람들에게 그보다 값진 것은 없습니다. 그것들을 내 것으로 만들려는 커다란 바람을 일으킵니다.

ēvaṭa mama kiyanna. ehenam ē ēvā mā satuvē kiyanna. ēvā magē pirisa satuvē kiyannē. mē ākārayen balāporottu æti karagannavā ē paṁcakāma sampatti.

그것들을 '나'라고 합니다. 그러면 그것들은 내 소유라고 합니다. 그것들은 내 무리의 소유라고 합니다. 이렇게 그 pañcakāma sampatti 에 대한 바람을 일으킵니다.

menna mēkaṭa pahara vadinakoṭa oya eka ākārayen ēkaṭa viruddhatāvayan nægenakoṭa taraṁkāritvaya goḍanægena ēken nikan taran̆geṭa bahinavā. taran̆geṭa bahalā pora kālekaṭa lov karaganna balanavā. ehema karanakoṭa pudgalayā atara asādhāraṇatvaya matuvelā.

이것에 부딪힘이 오고 여러 모로 맞섬이 일어날 때 겨루려는 마음이 생겨나, 그 때문에 그냥 겨루기에 뛰어듭니다. 겨루기에 뛰어들어 다투며 한동안 제 것으로 삼으려 합니다. 그렇게 할 때 사람들 사이에 바르지 못함이 드러납니다.

ekin eka ovun noyēkam valin autukam valin hō oya ē ṭika labāganna hitāgannakamin bæyi nam ayit tiyennē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

īḷan̆gaṭa bahina tīraṇaya ēkayi. īṭa passē mokada karannē ēka labā gænīmaṭa lōkē issellāmat dasa akusalaya ārambha vuṇā ætinavā.

그다음 내리는 결정이 그것입니다. 그 뒤 그것을 얻으려고 세상에서 맨 먼저 dasa akusala 가 시작되었다고 합니다.

ēvā labā gænīma san̆dahā lōka sattvayā boruven paṭan gannavā. horakamen paṭan ganna issellāma.

그것들을 얻으려고 세상 사람들은 거짓말로 시작합니다. 맨 먼저 도둑질로 시작합니다.

mē lōkē sampattiya paṁcakāma sampat nidahasē bhuktidina kālayak mulma kāleṭa tibena venavāyi kiyalā kiyanavā mē lōka ārambhayē.

이 세상의 sampatti, pañcakāma sampatti 를 마음껏 누리던 때가 맨 처음에 있었다고, 이 세상의 시작에 대해 말합니다.

mē lōka ārambhayēdī brahma kalpika manussayō. brahma kāyikava upadinavā. amma eka tāttayagē mē mavkaṭa dīlā ammaya tātta sambandha upadinavā nemeyi. ōpapātika uppattiya labāgena siyalu śarīra valin mē lōkē ipadilā ehema særisaramin mē lōkē gandhayan āgrahaṇaya karamin kramakramaya śarīra gani bavaṭa patvena kramayak gæna kiyenavā. īṭa

이 세상의 시작에는 brahmā 같은 사람들이었습니다. brahmā 의 몸으로 태어납니다. 어머니와 아버지가 어우러져 어머니 태에 들어 태어나는 것이 아닙니다. opapātika 로 태어나 미세한 몸으로 이 세상에 나서 그렇게 떠돌며 이 세상의 냄새를 맡으면서 차츰 몸이 굳어져 가는 과정에 대해 말합니다.

gani bavaṭa patvena kramayak gæna kiyenavā. īṭa passē ehema kramayakin mē lōkē tiyena āśvādayan keḷavarak nætuva tiyenavā. mokada allagattā ēvā kavuruvat næhæ. lōbhayen tarahava mōdakama kiyana mēvāen allagena bæn̆dilā hæn̆dilā næha.

그 뒤 그런 과정으로 이 세상에 있는 맛난 것들이 끝없이 있었습니다. 그것들을 움켜쥔 이가 아무도 없었기 때문입니다. 탐욕, 성냄, 어리석음 같은 것으로 움켜쥐고 묶여 있지 않았습니다.

ēka nisā viśāla læbīmakin soyaṁ jātava mēvā pahaḷa venavā. kanabana āhāra soyaṁ jātayi. ara puṇya śaktin ara nidahas sucarita satyaya guṇaya nisā lōka satvayā ēvaṭa mahansi venna deyak nǣ.

그래서 커다란 얻음으로 이것들이 sayaṃjāta 로, 저절로 생겨납니다. 먹고 마실 것이 저절로 생겨납니다. 그 puñña 의 힘, 그 걸림 없는 sucarita 와 참된 덕 때문에 세상 사람들은 그것들을 위해 애쓸 일이 없습니다.

ē hētuvē phalayak vaśayen ēvā soyaṁ jātava pahaḷa venavā soyaṁ jātal pahaḷa vunāma kiyannē ēkayi. kavidan karanna mahansi venna monavada deyak nē ē puṇya vāsanāva nisāma lōka sattvayāṭa pin phalayak vaśayen ēvā læbenna paṭan ganavā.

그 원인의 열매로 그것들이 저절로 생겨납니다. 'sayaṃjāta 로 생겨났다'는 말이 그것입니다. 땅을 일구느라 애쓸 일이 무엇이 있겠습니까. 그 puñña 의 복 덕분에 세상 사람들에게 puñña 의 열매로 그것들이 주어지기 시작합니다.

mehema læbenna paṭan gattaṭa passē lōka satyaya amata karannē ēvā bhuktin̆dinavā bohoma nidahas ven api vāsaya husma gannavā kavuruvat tahanam karannē næha. tava ituru velā tiyennē occarayi.

이렇게 주어지기 시작한 뒤 세상 사람들은 그것들을 아주 걸림 없이 누립니다. 우리가 공기를 숨 쉬는 것을 아무도 막지 않습니다. 이제 그렇게 남아 있는 것은 그것뿐입니다.

soyaṁ jātava apiṭa læbilā tiyena prayōjanayak pora kannē nætuva ganna tiyennē eccarayi tava. āma husma ganna evā magē ṭika kiyanna deyak næhæ. occarayi tava ituru velā tiyennē. ūṭa ōna taramak gattē maṭa ōna taramak mama gannavā. māva anta denna deyak ēka næhæ ōna taram tiyenavā kiyalā. kiyanna puḷuvan ekama dē tava vātaya vitarak. ada vātaya tibuṇā vāgē jalayak

저절로 우리에게 주어진 것 가운데 다툼 없이 가질 수 있는 것은 이제 그것뿐입니다. 공기를 숨 쉬는 데 '이건 내 몫'이라고 할 것이 없습니다. 이제 남아 있는 것은 그것뿐입니다. '저이는 필요한 만큼 가졌고 나는 필요한 만큼 가진다, 나를 막을 것이 없다, 얼마든지 있다'고 말할 수 있는 단 하나가 이제 공기뿐입니다.

vātaya vitarak. ada vātaya tibuṇā vāgē jalayak edā tibuṇā ē vagē. ada nam jalayaṭat væṭa bæn̆dagatta avasthāva bohoma tiyenavanē. namut deveni vatāvaṭa tiyennē tā jalaya vatura ṭikak illana nodīnnē nætta maṭṭamak tava ēkak tiyenavā. namut tada iralōra kālayak vunot ēkat san̆gagannavā. ē avasthāva ada tiyenavā.

오늘 공기가 있는 것처럼 그때는 물도 그랬습니다. 오늘날에는 물에도 울타리를 친 경우가 아주 많지요. 그래도 물은 두 번째 자리에 있어, 물 좀 달라고 하면 주지 않을 정도까지는 아직 아닙니다. 그러나 심한 가뭄 때가 되면 그것도 숨깁니다. 그런 경우가 오늘날 있습니다.

āhārayaṭa īṭat pallehā tænak tiyenavā. ēka hāma bhayānakayi ēka bohoma hin̆ga velā tiyenavā. mokada hētu vunē lōka satyayā issellāma paṭan gattē mē āhāraya tamangē koṭasaṭa gæp karaganna.

먹을 것은 그보다도 아래 자리에 있습니다. 그것은 아주 위험하며 매우 모자라게 되었습니다. 왜 그렇게 되었느냐 하면 세상 사람들이 맨 먼저 이 먹을 것을 자기 몫으로 쌓아 두기 시작했기 때문입니다.

ara ganīvanā śarīraya æti venakoṭa mē kalpayaṭa issellā kalpaya jīvat vecca manussayō. ē manussayama tamayi ēka lōkaya vināśa venakoṭa ara brahma kalpayaka brahmayō bavaṭa pat vunē.

그 굳은 몸이 생겨날 때, 이 kappa 이전의 kappa 에 살았던 사람들 — 바로 그 사람들이 그 세상이 무너질 때 brahmā 가 된 것입니다.

ābassara næmiti brahma lōkayaṭa yanakamma suddha velā suddha velā gihillā aramuṇu karanna deyak nævilā tævilā okkoma vināśa velā giyāṭa passē allaganna deyak næti nisā æti vuna mē svabhāvayen æti vuṇā dahama tuḷinma æti vuṇa ektarā vidihaka allaganna deyak næti karagena āpu alōbhayak nisā. lōka satyayā nidahas vedas vēvī yāmē pratiphalayak vaśayen ahasa vāgē jīvat vuṇā. ahasē allaganna deyak nætuva oya vagē allaganna deyakna. menna mē gatiyen innakoṭa ēgollanṭa ē gati lakṣaṇaya nisā. caturatta dhyāna mānasikatvaya væḍuṇā.

Ābhassara 라는 brahmaloka 에 이르기까지 맑아지고 맑아져, 붙잡을 것이 없어지고 모두 무너져 버린 뒤, 붙잡을 것이 없기에 생겨난 이 성품, dharma 를 통해 생겨난, 붙잡을 것을 없애며 온 alobha 때문에, 세상 사람들은 걸림 없이 되어 가는 열매로 하늘처럼 살았습니다. 하늘에 붙잡을 것이 없듯 그렇게 붙잡을 것이 없었습니다. 이런 성품으로 지낼 때 그들에게 그 성품 때문에 catuttha jhāna 의 마음이 자라났습니다.

ē nisā melovayin cuta velā gihillā oya gantabba ātma valaṭa gihillā īṭa passē dēvātma vænisatvayaṭa gihillā suddha ātma suddhatāvayanṭa gihillā ēva avabōdhennā vū avabōdhayakin oya dhyāna avabōdha kaḷā lōka sattvaya ē nisā ē atdæv valin cita velā gihillā enam dhyāna lōka ābhassara brahmayen velā upannā.

그래서 이 세상에서 죽어 gandhabba 의 몸으로 가고, 그 뒤 deva 같은 상태로 가고, 맑은 상태로 가서, 그 깨달음으로 jhāna 를 깨달았습니다. 그래서 세상 사람들은 그 몸들에서 죽어 jhāna 세계인 Ābhassara brahmā 로 태어났습니다.

mē ābhasa kararaganna brahma lōkaya āyuṣa gevilā ivara venakoṭa nævatat mē lōkē sakas velā ena kālē sakas velā enavā nævatat

이 Ābhassara brahmaloka 의 수명이 다해 갈 때, 다시 이 세상이 마련되어 오는 때가 다시 옵니다.

ēvā inna brahmīngēma āvuru gevenakoṭa ē gevicca brahmanṭa inna paṭan gannavā kramā kramaya ara paṁcakāmayaṭa yomu vuna ē pættaṭa næm̆buru vecca adaha

거기 있는 brahmā 들의 수명이 다해 갈 때, 수명이 다한 brahmā 에게 차츰 pañcakāma 쪽으로 기우는 생각이 일어나기 시작합니다.

apiṭa mana vaḍanu rūpa śabda gandha rasa sparśa æsuru karagena innavā nam koccara hon̆da ēvā ekakvat nætuva nemeyi mehema innē ehema inna tiyenavānam ara pæraṇi issellā hiṭapu kalpaya tibicca mānasikatvayan āyet matuvelā enavā. mē matuvelā enakoṭa ē ayaṭa

'마음에 드는 rūpa, sadda, gandha, rasa, phoṭṭhabba 를 가까이하며 지낼 수 있다면 얼마나 좋을까. 그런 것 하나 없이 이렇게 지낼 것이 아니라.' 그렇게 지낼 수 있다면 하는 마음 — 예전 kappa 에 있던 마음가짐들이 다시 떠오릅니다.

matuvelā enavā. mē matuvelā enakoṭa ē ayaṭa ætivena citta rūpa ē citta rūpa mul karagena ēken haṭagannavā sampattakara mahāmēgaya kiyalā hitan ektarā vidihaka śaktiyak.

이렇게 떠오를 때 그들에게 생기는 citta rūpa, 그 citta rūpa 를 바탕으로 그것에서 sampattikara mahāmegha 라고 하는 어떤 힘이 생겨납니다.

ēka rūpa bavaṭa pat velā æti vunāma valāpulakvā lōkē ārambhaka rūpa haṭagannavā kāma lōkayak niṣpādanaya karanna. kāma lōkayak niṣpādanaya karanna sudusu pættaṭayi ēvaya ākarśanē. ehenam mē manussa lōkayē tiyena pættaṭayi ēvā ædalā innē.

그것이 rūpa 가 되어 생겨나면 구름 덩어리처럼 세상의 처음 rūpa 들이 생겨나 kāma 세계를 만들어 냅니다. kāma 세계를 만들기에 알맞은 쪽으로 그것들이 끌립니다. 곧 이 사람 세계가 있는 쪽으로 그것들이 끌려 있습니다.

bam̆ba talayē in̆dalā ē adahasa æti karanakoṭa ara catura dhyānayē hiṭapu tr̥tiyan talayaṭa enavā. āya dutiya dhyānaya talaya sakas velāṭa enavā. prathama dhyānaya sakas velā ēka mahā brahma kiyana tattvayaṭa ē ekkenek ōkaṭa ævidilā tamayi magē kæmættaṭayi mēka pahaḷa vuṇē. magē balāporottu parēdī mē lōkē pahaḷa vuṇē. ēka nāyakayā mamayi kiyalā. ehema dr̥ṣṭiyak aragena eyā mama siyalla ḷan̆gīma piyā kiyana nama aragannavā.

brahma 층에 있으면서 그 생각을 일으킬 때, catuttha jhāna 에 있던 이는 tatiya 층으로 옵니다. 다시 dutiya jhāna 층이 마련되면 그리로 옵니다. paṭhama jhāna 가 마련되면 거기에 Mahābrahmā 라는 상태로 한 이가 와서 '내 뜻대로 이것이 생겨났다. 내 바람대로 이 세상이 생겨났다. 그 우두머리는 나다' 하고 그런 diṭṭhi 를 지니며, '나는 모든 것의 아버지'라는 이름을 지닙니다.

maṭa āśraya karanna tava pirisak hiṭiyā nam koccara hon̆da eyāṭa svabhāvaya hitak enakoṭa eyā hituvaṭa nemeyi. ara āyu gevicca brahmayō gati lakṣaṇa anuva ara bam̆ba talayē upadinakoṭa ara issellāma upama brahmayāṭa hitenavā. magē balāporottuva iṣṭa velā tamayi ara kenek pahaḷa vunē. eyā dannē næhæ meyā metenṭa āvē kohomada kiyalā. eyā hitā innavā.

'나와 함께 어울릴 무리가 더 있었다면 얼마나 좋을까' 하는 마음이 그에게 저절로 들 때, 그가 생각해서 그런 것이 아닌데도, 수명이 다한 brahmā 들이 그 성품에 따라 그 brahma 층에 태어나면 맨 처음 태어난 brahmā 는 '내 바람이 이루어져 저이가 생겨났다'고 생각합니다. 그는 저이가 어떻게 여기에 왔는지 모릅니다. 그렇게 여기고 있습니다.

ē brahmayā idin pahaḷa vīmakda ōnē næ. ē brahmayā sarala lōkema hiṭapu kenek. ara issellā catudhyāna lōkē hiṭalā kramakrama tr̥tiya adhyāna talayaṭa ipadilā. ēkē eyāvi gevilā hitannam ditiya adhyāna talayaṭa ævidilā ēka yāyugilā prathama adhyāna talayaṭa ena tattvayaṭa manasa enakoṭa eyāṭa hitenavā.

그 brahmā 는 새로 생겨날 필요가 없었습니다. 그 brahmā 는 그 세상에 원래 있던 이입니다. 앞서 catuttha jhāna 세계에 있다가 차츰 tatiya jhāna 층에 태어나고, 거기서 수명이 다해 dutiya jhāna 층에 오고, 거기서도 수명이 다해 paṭhama jhāna 층으로 마음이 오게 되었을 때 그에게 생각이 듭니다.

maṭat rūpa kāya rūpa kāya tiyennē siyum kāya tavama tāma siyum kāya tavama siyum kāya manōmaya kāya tiyennē. minis velā næ nǣ minis bavaṭa pat vunē næha tava manōmaya kāyika śarīrayakin tamayi ē bam̆balava in̆dalā krama kramayen pallehāṭa gati lakṣaṇaya venas venna venas vennē ennē. upēkṣā

'나에게도 rūpa kāya 가…' rūpa kāya 라 해도 아직 미세한 몸, 아직 미세한 몸, manomaya kāya 일 뿐입니다. 사람이 된 것이 아닙니다. 아직 사람이 되지 않았습니다. 아직 manomaya 몸으로 그 brahmaloka 에서 차츰 아래로 성품이 바뀌어 가는 것입니다.

venna venas vennē ennē. upēkṣā ēkāgratāvīn inna mānasikatvayak tiyenavā kalla eyā bam̆bala upadinnē catuttayana bam̆balava eyāṭa mē mē kāyika vaśayen sænasumak suvayak koccara hon̆dada kiyalā hæn̆gīmak āvot upēkṣāva ahak velā sukhaya næginna paṭan gannavā. sukha ēkaggatā kiyana tattvayaṭa pat venavā. tavama mahā visak ehema āvē næhæ. kāmayanṭa gæṭi vuṇē næ. sukhaya tamayi īḷan̆gaṭa eyāgē hitaṭa ennē. kayaṭa

upekkhā 와 ekaggatā 로 지내는 마음이 있을 때 그는 catuttha jhāna 의 brahmaloka 에 태어납니다. 그에게 '몸으로 편안함과 즐거움을 누리면 얼마나 좋을까' 하는 느낌이 들면 upekkhā 가 물러나고 sukha 가 일어나기 시작합니다. sukha 와 ekaggatā 라는 상태가 됩니다. 아직 큰 독 같은 것이 온 것은 아닙니다. kāma 에 걸린 것은 아닙니다.

næ. sukhaya tamayi īḷan̆gaṭa eyāgē hitaṭa ennē. kayaṭa dænenakoṭa ē adahasa enakoṭama mokada sukhaya agatāvaya brahmayāṭa gōcarayi. ē adahasa gattot eyāṭa suva sahagata kayak æti karana siyum kayak æti karana mānasikatvayak æti venavā. ēka koccara śāntada praṇītada kiyalā āpahu hæenavā.

그다음 그의 마음에 오는 것은 sukha 입니다. 몸으로 느낄 때, 그 생각이 오자마자 — sukha 와 ekaggatā 는 brahmā 가 알 수 있는 것이기 때문입니다. 그 생각을 붙들면 그에게 즐거움 어린 몸, 미세한 몸을 만드는 마음이 생깁니다. 그것이 얼마나 고요하고 뛰어난지 다시 생각합니다.

ē saṁkhārayen gonnægilā innakoṭa brahmayā āyuṣa keḷavaru vunot eyā sukha ēkak saha saṁkhārayen ēkaṭa kælanna sr̥tiya dhyāna talayaṭa sakas velā ēkē upadinavā.

그 saṅkhāra 로 쌓여 지낼 때 brahmā 의 수명이 다하면 그는 sukha 와 ekaggatā 의 saṅkhāra 에 맞추어 tatiya jhāna 층에 태어납니다.

eban̆du brahmayengē haṭagattahama āyu gevicca paḷaveni brahmayā tamayi ēkaṭa ennē.

그러한 brahmā 들이 생겨날 때, 수명이 다한 첫 brahmā 가 거기로 옵니다.

ēkaṭa āvaṭa passē eyāṭa matak venavā īrālaṭa nitara nitara sukhayen matak venna hari prītiyak enavā. prītiyen pinā yanna paṭan gannavā. prīti sukhatā tiyena mānasikatvaya æti venavā. ēka tamayi द्विtiya dhyāntalaya davasē mānasikatvaya.

거기 온 뒤 그에게 자꾸자꾸 sukha 가 떠오르면서 pīti 가 옵니다. pīti 로 들뜨기 시작합니다. pīti 와 sukha 가 있는 마음이 생깁니다. 그것이 dutiya jhāna 층의 마음입니다.

ē hētuven ēkeb āyuṣa kivvanahama sr̥taya talaya āyuṣa kivvahama ohu ē saṁkhārayaṭa anukūlava dtiya dhyāna salē brahmaya kiyalā upadivā.

그 까닭으로 tatiya 층의 수명이 다하면 그는 그 saṅkhāra 에 맞추어 dutiya jhāna 층의 brahmā 로 태어납니다.

īṭa passē etanṭa āvaṭa passē. eyāṭa hitanna hitenavā. noyek situivili naganna hienavā. vividhākāraya yahapat situivili naganna hiṭiyē. pirisa hiṭiyā nam, samagin samādānayen inna tibuṇam adahas suvamāru karaganna tibuṇā nam ekatu velā inna tibunam apiṭa koccara hon̆da tava kāmayak āvē næ.

거기에 온 뒤 그에게 생각하고 싶은 마음이 듭니다. 여러 생각을 일으키고 싶어집니다. 여러 가지 좋은 생각을 일으키고 싶어집니다. '무리가 있었다면, 함께 사이좋게 지낼 수 있었다면, 생각을 주고받을 수 있었다면, 모여 지낼 수 있었다면 얼마나 좋을까.' 아직 kāma 는 오지 않았습니다.

puṁci ḷamayi dennek pāluvaṭa tava kenek hoyā innavā vāgē mānasikatvaya ehemayi. dæn puṁci ḷamē taniyen inna kæmati næhæ kavuru hari inna kæmati kāma mē san̆dahā namut ē pāluva yanna ekkenek innavā nam kiyana hæn̆gīmak ēlamatak tiyenavā. mē poḍi eka ahanna nam bōnik eka hari aragena bala balā hūva eka katā karanna paṭan gannē kāmayaṭa nemeyi. ē tava kenek næti nisā. mēkat apē mānasikatvayaka svabhāvayak. menna mē mānasika sita svabhāvayak matuvenavā. savitakka savicāra deka sahitava

어린아이가 심심해서 다른 아이를 찾는 것 같은 마음이 그렇습니다. 어린아이는 혼자 있기를 싫어하고 누군가 있기를 바라는데, kāma 때문이 아닙니다. 그 심심함을 덜어 줄 누군가가 있었으면 하는 느낌이 아이에게 있습니다. 이 꼬마는 인형이라도 들고 바라보며 이야기하기 시작하는데, kāma 때문이 아니라 다른 누군가가 없기 때문입니다. 이것도 우리 마음의 한 성품입니다. 바로 이런 마음의 성품이 떠오릅니다. savitakka 와 savicāra 두 가지와 함께.

menna mē dtiyana talayē in brahmayā mē situvilimalāvan passē ham̆bāgayanna paṭan gattaha ē saṁkhārayen yuktava væḍenakoṭa ara ditiya adhyayan talayē āyuśaya gevunahama eyā upadinavā prathamadhyāna salaya

이 dutiya 층에 있는 brahmā 가 이 생각의 줄기를 쫓아가기 시작하면, 그 saṅkhāra 와 함께 자라 dutiya jhāna 층의 수명이 다할 때 그는 paṭhama jhāna 층에 태어납니다.

ara balāporottuva anuva tamayi ætivena citta kiraṇa suddhāsaya kiyana rūpa kalāpa lōkayaṭa īṭa anukūlava niṣpādanalā vihidena kiraṇa valin ekkenek nemeyi kōṭi prakōṭi brahmayengen ōka vihidenavā. ē siyalla ḷan̆gama podu śaktiya tuḷin ara prathamadhyāna talayaṭa avaśya karana ara rūpa kalāpa goḍanægena nisā. īṭa gælapena sthānaya ē lōkē hædenavā ē brahmayek antima āyuṣa gevena kālaya laṁ venakoṭa. itin

그 바람에 따라 생기는 citta 의 빛살, suddhaṭṭhaka 라는 rūpa kalāpa 세계에 맞추어 만들어져 뻗어 나가는 빛살들이 한 이가 아니라 셀 수 없이 많은 brahmā 들에게서 뻗어 나갑니다. 그 모든 것이 함께하는 힘을 통해 paṭhama jhāna 층에 필요한 rūpa kalāpa 들이 쌓이기 때문에, 그 brahmā 의 마지막 수명이 다해 갈 무렵 그에 맞는 자리가 그 세상에 만들어집니다.

antima āyuṣa gevena kālaya laṁ venakoṭa. itin otanin issellāma mokada karannē ēka abrahhamayagē āyuṣa kiyalā ōkē upannaṭa pat ve. eyā hitāpu ekamayi maṭa hambavunē kiyalā eyā dannē næ ani aya ehema ekak hitalā anik ayagē sambandhayak mēkaṭa āpu eyā taniyen hitanavā. mama tamayi hituvē mama tamayi maṭa tamayi mē pahaḷa vunē kavuruvat mēkē nættē mama neyi mēka karagattē. dæn mēka magē. mē lōket magē. mama vitarayi mēkē innē.

그래서 거기서 맨 먼저, 그 brahmā 의 수명이 다해 거기에 태어나게 됩니다. 그는 '내가 생각한 것이 바로 나에게 주어졌다'고 여깁니다. 다른 이들도 그런 것을 생각했고 다른 이들과의 얽힘으로 여기에 왔다는 것을 그는 모릅니다. 혼자 생각합니다. '내가 생각했다, 바로 나에게 이것이 생겨났다, 여기엔 아무도 없다, 이것을 이룬 것은 나 아닌가. 이제 이것은 내 것이다. 이 세상도 내 것이다. 여기엔 나 혼자뿐이다.'

abæven atvayaṭa parivartanaya velā enakoṭa atītayē hiṭapu tæna mataka næti venavā. ēnisā eyā kalpanā karalā balaṭa mama kohē in̆dalaṭada metenṭa āvē kiyalā. ēvā tērum gænīmē hækiyāvak gnāna śaktiyak nætuva venavā.

한 존재에서 다른 존재로 바뀌어 올 때 지난날 있던 자리를 잊게 됩니다. 그래서 그는 '나는 어디에서 여기로 왔는가' 하고 곰곰이 생각해 보아도 그것을 알아낼 수 있는 앎의 힘이 없게 됩니다.

etakoṭa eyāṭa hitenna paṭan gannavā mama tamayi mūlikayā. mama mula kalpanā karalā balanakoṭa mataka nǣ kohe in̆danda āvē. ēṭa hiṭiyā matakayi kohē yahari inna æti. maṭa matakayi ahaval. namut īṭa ehā mama inna ōnē. nætnam kohinda mama ehenam mama sadātana nikayi. anna ē æhægīmē yaṭahenavā.

그러자 그에게 '내가 처음이다' 하는 생각이 들기 시작합니다. '처음을 곰곰이 생각해 보면 어디서 왔는지 기억이 나지 않는다. 있었다는 것은 기억나니 어딘가에 있었을 것이다. 나는 무엇무엇을 기억한다. 그러나 그 너머에도 내가 있어야 한다. 아니면 내가 어디서 왔겠는가. 그러면 나는 영원하다.' 그는 그 느낌에 사로잡힙니다.

ē maṭa hambavecca lōkaya mēka issara maṭa mataka nætuva mēka magēma lōkaya.

'내게 주어진 이 세상은, 예전 기억은 없지만, 바로 내 세상이다.'

dæn apen æhuvot oyā ipadilada mē lōkeṭa āvē. api mē anik aya upadina aya dækalā tiyena hindā api dannavā ov ehema tamayi mahat ævidina tiyennē kiyalā.

이제 우리에게 '당신은 태어나서 이 세상에 왔습니까?' 하고 묻는다면, 우리는 다른 이들이 태어나는 것을 보았기 때문에 '그렇다, 그렇게 온 것이다' 하고 압니다.

mama upan hæṭiya genihillā ven karalā tiyalā hiṭan hæduvā nam mama upan hæṭiya maṭa han̆gavāganna han̆dunāganna bāhira tiyenavena yamkisi atdækīmak labanna kramayak tibunē næhanam. mama koyinda mē lōkayaṭa kiyalā kalpanā karaḷot apiṭat avurudu tunak yanakam matakā. maṭa matakayi menna mehema kālayak tibuṇā. mē kālē menna mehema næ. īṭa issellā upan hæṭiyan matakā. hæbæyi api etakoṭa ē nigamanayak karaganna mama in̆dalā tiyenna ōtaka nætuva

내가 태어난 일을 떼어 놓고, 내가 어떻게 태어났는지 알아낼 수 있는 바깥 경험을 얻을 길이 없었다면, '나는 어디서 이 세상에 왔는가' 하고 생각해 보아도 우리 역시 세 살 무렵까지만 기억합니다. '이런 때가 있었던 것은 기억난다. 이때는 이렇지 않았다.' 그보다 앞서 태어난 모습은 기억하지 못합니다. 그러면 우리는 '기억은 없어도 나는 있었을 것이다' 하는 결론을 내리게 됩니다.

maṭa vena nirmātr̥varayek næhæ. mama mē lōkayaṭa pahala vecca vena kramayak nǣha. ehenam mē lōkē amataka velā hiṭiyat mama in̆dalā tiyenavā. īṭa vaḍā ehā inna kenek katāva nǣnē. mamanē mēka mūlikayak.

'나에게 다른 만든 이는 없다. 내가 이 세상에 나타날 다른 길은 없다. 그러면 이 세상을 잊고 있었어도 나는 있었다. 나보다 앞선 이가 있다는 말은 없지 않은가. 이것의 처음은 나다.'

oya avasthāvē innakoṭa situivili mālāvak haṭagattē. tava kenek ekkalā samagiyen samādānayen satuṭen katābaha karenna ehema innavā nam kiyana hæn̆gīma tibunē. oya hæn̆gīma opanæn̆gilā enavā. namut āyugi vecca brahmaṇayak ævidilā oya lōkē ē svabhāva dahama paridi upadinavā. eyā dakinnē næha tava kenek mēṭa āvā kiyalā. magē lōkē mama hituvā maṭa tava kenek katābaha kara innavāna ehema mama oyā kenek tava kenek innam koccara va ē magē balāporottuva tamayi mē iṣṭa velā hitan mē paṭan gattē. ehenam mē pudgalayāgē nirmātr̥vū mamayi. mama tamayi mē pudgalayā magē hitallen ipadennē.

그런 때에 생각의 줄기가 생겨났습니다. '다른 이와 함께 사이좋게, 즐겁게 이야기하며 지낼 수 있다면' 하는 느낌이 있었습니다. 그 느낌이 부풀어 오릅니다. 그런데 수명이 다한 brahmā 가 와서 그 세상에 제 흐름대로 태어납니다. 그는 다른 누가 여기 왔다고 보지 않습니다. '내 세상에서 나는 다른 이와 이야기하며 지내고 싶다고, 다른 누가 있었으면 얼마나 좋을까 하고 생각했다. 그 내 바람이 이루어져 이렇게 시작되었다. 그러면 이 사람을 만든 이는 나다. 이 사람은 내 생각에서 태어난 것이다.'

muḷu lōkema ara tiyena citta prahādiya maṭṭamaṭa kotana kavuru pant eyāṭa pēnavā. ipaduna gama mokada karannē eyāgē balāporot velā vidahaṭa gihillā nnin hiṭavata oba magē oba magē putā mayi oba mævvē. ē nisā mā ḷan̆gaṭa enna kiyalā kiyanakoṭa ara āgantaka brahmayaṭat amatakayi oha idan etana pahala nē kiyalā mokavartaya venas vena mataka æti venavā. eyā ara dunnā dahasa tamayi dæn hitaṭa ennē. ættana innavā mama mehāṭa mē lōkē mama kohen āvat dannē næ.

온 세상의 citta 의 맑음 정도에 따라 어디에 누가 있는지 그에게 보입니다. 태어나자 그는 자기 바람대로 가서 '그대는 나의, 그대는 나의 아들이다. 내가 그대를 만들었다. 그러니 내게로 오라' 하고 말합니다. 그러자 낯선 brahmā 도 자기가 어디서 왔는지 잊었습니다. 존재가 바뀌며 기억이 흐려진 것입니다. 이제 그의 마음에 떠오르는 것은 그 말뿐입니다. '참으로 그렇다. 나는 이 세상에 어디서 왔는지 모른다.'

dænenakoṭama maṭa pahaḷa velā næ mē kivvā menna mē tamayi mævvē kiyalā. ehenam magē piyā kiyana mama salakannē ēvā. ē piyāgē putrava tamayi api. eyā tamayi api mævvē. onna oya dr̥ṭṭiya enavā. oya dr̥ṣṭiyaṭa āvaṭa passē paḷamu

'느끼자마자 내가 생겨났고, 저이가 바로 자기가 만들었다고 했다. 그러면 나는 그를 내 아버지로 여긴다. 우리는 그 아버지의 아들이다. 그가 우리를 만들었다.' 바로 이런 diṭṭhi 가 옵니다.

dr̥ṭṭiya enavā. oya dr̥ṣṭiyaṭa āvaṭa passē paḷamu satvayāṭa oya sarisarāgena enakoṭa lōkayak vināśa velā næha sakvalak vināśa velā yaḷi sakvalayak goḍa næægilā enakoṭa ætta kiyā denna kenekut næhæ. tērum ganna novanakut næhæ. ē pudgalayā etanin sævaṭlā hitanna. hæma enena ē pudgalayā mokada karannē? apē piyā mahā brahma mē tamayi apē piyā. api eyāgē daruvō. eyā kiyana vidihaṭa eyā saturu karamin api eyāgē daruvō hæṭiyaṭa jīvat venavā piyā saman̆ga kiyalā innakoṭa oya okkoma cittaprahādayen jīvat venavā samagiya.

이 diṭṭhi 에 이른 뒤, 존재들이 이렇게 떠돌아 올 때, 세상이 무너지고 cakkavāḷa 가 무너졌다가 다시 cakkavāḷa 가 일어나는 동안 참을 알려 줄 이도 없고 알아들을 이도 없습니다. 그 사람은 거기서 그렇게 생각합니다. 거기 오는 모든 사람이 어떻게 하느냐 하면, '우리 아버지는 Mahābrahmā, 이분이 우리 아버지다. 우리는 그분의 자식이다. 그분 말씀대로 그분을 기쁘게 하며 우리는 그분의 자식으로 아버지와 함께 산다' 하며 지낼 때, 그 모두가 citta 의 맑음으로 사이좋게 삽니다.

ē hæma kenekma salakanavā. kriyā hæriyaṭa ara issellāma upāya karanavā. etana strī puruṣa bēdayak bhedayatāva næha. kāma na strī puruṣa bhēdennē kāmaya āpu kāmayak otana næhæ. rūpāvacara vitarayi mē. rūpāvacara lōkayak nisā priyamanāpayen inna kæmatiyi. samagī samādhānayen katābahagena pāḷu kapāgena inna kæmatiyi. eccarayi itin yāḷuva

모두가 그를 받듭니다. 맨 먼저 그렇게 합니다. 거기에는 여자와 남자의 나뉨이 없습니다. kāma 가 없습니다. 여자와 남자의 나뉨은 kāma 가 오면서 생기는 것인데, 거기엔 kāma 가 없습니다. 이것은 rūpāvacara 일 뿐입니다. rūpāvacara 세계이기에 다정하게 지내기를 좋아합니다. 사이좋게 어울려 이야기하며 심심함을 달래며 지내기를 좋아합니다. 그것뿐입니다.

inna kæmatiyi. eccarayi itin yāḷuva dennek ekatu velā katābaha kara innavā nam ē yāḷuvō denna atara kāmayak næha. hæbæyi hari yāḷukamak tiyenavā. ē yāḷukama kāmayaṭa væḍihama balavat. īṭa væḍiya balavat ekak ēka. menna mē vagē tamayi pirisa ekatu vennē. kāmaya kiyannē mokakda kiyalavā vitara ennē.

친구 둘이 모여 이야기하며 지낸다면 그 둘 사이에 kāma 는 없습니다. 그러나 깊은 우정이 있습니다. 그 우정은 kāma 보다 더 강합니다. 그보다 더 강한 것입니다. 이와 같이 무리가 모입니다. kāma 가 무엇인지는 그쯤에서 알게 됩니다.

oya kramaya pr̥sak jīvat venavā. menna mehema jīvat veva inna kālēdī oya brahmayangē prathama dhyānaṭat āyuṣa gevenavā. āyuṣa gevenakoṭa ē mānasikatvaya venas venavā. dæn āyusarayak enna tiyennē ara kāma lōkaya issellā hiṭapu kālē hadapu kāma saṁkhārayangen gonnanægena mānasikatvaya.

그런 방식으로 오래 삽니다. 이렇게 살던 때에 그 brahmā 들의 paṭhama jhāna 수명도 다해 갑니다. 수명이 다할 때 그 마음이 바뀝니다. 이제 새 수명으로 오게 되는 것은 예전에 kāma 세계에 있을 때 지어 놓은 kāma saṅkhāra 들로 쌓인 마음입니다.

anna manasaṭa aramuṇu venna paṭan gannavā kāma adaha. issellā āpu ekak bava dakinnē nǣ. ē hiṭapu iriyavva ē rūpa svabhāva ēvā hæn̆gavilā adahasa vitarak matu venavā. kramak adahasa matuvenakoṭa ēgollan tērenavā mē īṭa vaḍā suvayak amutu ekak tiyenavā mona hari. tava apiṭa dænennē næha kohoma enavada kiyalā tērennē. [ugura kǣrīma] nāhē tiyenavā. akriyava tibuṇē. rūpāraya tibuṇā.

그러자 마음에 kāma 생각이 대상으로 떠오르기 시작합니다. 예전에 왔던 것이라고는 알지 못합니다. 그때 지내던 모습, 그 rūpa 의 성품은 감추어진 채 생각만 떠오릅니다. 차츰 생각이 떠오를 때 그들은 '무언가 이보다 더 큰 즐거움, 색다른 것이 있다'고 느낍니다. 아직은 그것이 어떻게 오는지 느끼지도 알지도 못합니다. [목을 가다듬음] 코는 있었습니다. 움직이지 않고 있었습니다. rūpa 는 있었습니다.

dæn mokada vennē kramakramaya parivartanaya venakoṭa dæn minis bavaṭa parivartanaya vena āsanna kālē venakoṭa anna gandhaya aramuṇu vena ākārayaṭa nāsayē prasāda rūpaya nægilā yanavā karma śaktiya pudgalayā parivartana vuṇā. dæn minis bavaṭa nætnam minis bavaṭa parivartanaya vīmaṭa araken cuta velā minis bavaṭa patvenna pera tibuna saṁkhāra goḍanægilā.

이제 차츰 바뀌어 사람으로 바뀔 때가 가까워지면, 냄새를 대상으로 하도록 코의 pasāda rūpa 가 솟아오릅니다. kamma 의 힘입니다. 그 사람은 바뀌었습니다. 이제 사람으로, 곧 사람으로 바뀌려고 거기서 죽어 사람이 되기 전에 있던 saṅkhāra 들이 쌓였습니다.

anna minis kāyaṭa avaśya vena gandha rāsa poṭṭhabbana mēvā labā gænīmaṭa avaśyana prasāda rūpayan krama kramaya næginna paṭan gannā. ōken issellāma mōralā ennē āgrahaṇaya kirīmaṭa avaśya karana prasāda rūpaya. gāna prasāda rūpaya.

바로 사람 몸에 필요한 gandha, rasa, phoṭṭhabba 를 얻는 데 필요한 pasāda rūpa 들이 차츰 솟기 시작합니다. 그 가운데 맨 먼저 무르익는 것은 냄새를 맡는 데 필요한 pasāda rūpa, 곧 코의 pasāda rūpa 입니다.

kāma lōkayaṭa nira āyusarayak aluten haṭaganna hæ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

menna mē avasthāva venakoṭa ē ayaṭa adahas velā ivarayi. gandha, rasa, sparśa kiyana ēvayen āśvāda labā gænīmē mānasikatvaya dæn nægilā.

이때가 되면 그들의 생각은 이미 굳어졌습니다. gandha, rasa, phoṭṭhabba 로 즐거움을 얻으려는 마음이 이제 솟았습니다.

dæn mē tuḷin nægennē kāma lōkayan niṣpādanaya karanna avaśya karana mānasikatvayak saha pasubayak æti karannā vū mūla dharmaya. menna mē velēda tiyena citta rūpa kāma lōkayak nirmāṇaya kirīmaṭa avaśya karana mūla citta rūpa venavā.

이제 이것을 통해 솟는 것은 kāma 세계를 만들어 내는 데 필요한 마음과, 그 바탕을 이루는 뿌리 dharma 입니다. 이때 있는 citta rūpa 가 kāma 세계를 짓는 데 필요한 뿌리 citta rūpa 가 됩니다.

menna mēvayen ara ætivennā vū deyak tamayi kāmaya mul karagena bæn̆dīma mul karagena aragænīmēdī jalāśrita bava pradhāna lakṣaṇayak daranavā kāmaya hā sambandhaya. ehenam kāmayē mula jalaya jala svabhāvaya adat lōka satvayāṭa kāmayak vin̆dinna eǣ jala svabhāvaya næ.

이것들로 생기는 것이 있는데, kāma 를 바탕으로, 묶임을 바탕으로 붙잡을 때 물에 기대는 성질이 kāma 와 관련된 주된 특징입니다. 그러니 kāma 의 뿌리는 물, 물의 성품입니다. 오늘날에도 세상 사람들이 kāma 를 누리려면 물의 성품이 없어서는 안 됩니다.

āśvāda kāmayak vidim jala svabhāvayak avaśyayi. ēkat ekayi ē āśvāda kāmaya ræn̆dīnnē. menna mē gati lakṣaṇaya nisāma jala gati lakṣaṇaya āpō gati lakṣaṇaya hitaṭa enakoṭa ēka tamayi etanin pradhāna vennē. mūla dravya pradhāna eka tamayi āpō lakṣaṇaya. menna mē āpō lakṣaṇa mānasikatvayen gonagannē āpō dhātuva niṣpādanaya karalā ē tuḷin parivartanaya karagena ara kiyana śarīraya æti karalā nætnam gandha rasaya sparśa æti karanna avaśya karana dē ipademiya mula mūla mūla dravya ōkayi. menna mē nisā issellāma æti venavā jala vāstra kiyana eka ætivīmaṭa avaśya karana mula.

즐거움인 kāma 를 누리려면 물의 성품이 필요합니다. 그 즐거움의 kāma 가 머무는 것도 거기입니다. 바로 이 성품 때문에 물의 성품, āpo 의 성품이 마음에 올 때 거기서 그것이 으뜸이 됩니다. 뿌리 재료 가운데 으뜸은 āpo 의 특징입니다. 이 āpo 특징의 마음으로 쌓이는 것은, āpo dhātu 를 만들어 내고 그것을 통해 바뀌어 그 몸을 만들거나 gandha, rasa, phoṭṭhabba 를 일으키는 데 필요한 것을 낳는 뿌리 재료입니다. 이 때문에 맨 먼저 수증기가 생기는 데 필요한 뿌리가 생깁니다.

vāyumaya śarīrayakin tamayi hiṭiyē. dæn vāyuvama parivartanaya karalā haṭan jala vāspa bavaṭa pat karana kramayak adat api dannavā. hayiḍrajan vāyuvayi oksijan vāyuvayi kiyana mē bhāvayu deka ēkaṭa saṁyōga velā hitanam jalānuvak hædenavā kiyalā api ahalā tiyenavā vidyāvak kiyalā. mē idan aragattet ohoma

기체 같은 몸으로 있었습니다. 기체를 바꾸어 수증기로 만드는 방법을 오늘날 우리도 압니다. 하이드로젠 가스와 옥시젠 가스라는 두 기체가 결합하면 물 알갱이가 생긴다는 것을 우리는 과학이라며 들었습니다. 그때 시작된 것도 그렇게입니다.

ē vāyu deka dæn api nan dāgena tiyenavā hayiḍrajan vāyuva oksijan vāyuva kiyalā. ē api dæn passē dāgatta nam oya vāyu dekē svabhāvaya tamayi. oya sthānayaṭa sakas velā innē.

그 두 기체에 이제 우리가 하이드로젠, 옥시젠이라는 이름을 붙였습니다. 그것은 우리가 나중에 붙인 이름입니다. 그 두 기체의 성품이 그 자리에 마련되어 있는 것입니다.

hayiḍrajan vāyuva kiyana vacanaya tuḷin ōkema niruktiyak hædenavā.

하이드로젠이라는 말에서 바로 그 nirutti 가 만들어집니다.

apiṭa yamkisi ganīva gandha rasa sparśa æsuru karanna nam ara siyum śarīrayaṭa ghanī bhavana hayiya ekak avaśya venavā. īṭa vaḍā saviktiya æti rūpayak avaśyayi.

우리가 굳은 gandha, rasa, phoṭṭhabba 를 가까이하려면 그 미세한 몸에 굳어지는 힘(hayiya)이 필요해집니다. 그보다 힘 있는 rūpa 가 필요합니다.

anna ē san̆dahā sakas karalā pahaḷa kirīmaṭa janita kirīmaṭa avaśya karannā vū anusakas vīma tamayi hayaṭa bæhæ gænīmaṭa janita karana anu kiyana eka tamayi hayi pjan kiyana ekē niruddhiya harahā

바로 그것을 위해 마련하여 나타나게 하고 낳는 데 필요한 알갱이의 마련됨, 곧 힘(hayi)으로 내려앉게 하려고 낳는(jana) 알갱이라는 것이 하이드로젠이라는 말의 nirutti 를 통해 나옵니다.

api æti okkam tibenna ōnē okkam tiyenavenavā kiyannē ēka upata ē san̆dahā ekatu venna ōnē

우리가 있으려면 okkanti 가 있어야 합니다. okkanti 가 있다는 것은 태어남이며, 그것을 위해 모여야 합니다.

ē san̆dahā sihiganna vemin janita karannā vū anuva mokakda oksijan okkantiya karā sihinnavamin janita karana anu kiyana eka tamayi oksijan kiyannē. iṁgrīsi vacanaya venna puḷuvan. hæbæyi nirr̥triyak tiyenavā mē lōkē hædenna hayaṭa dēkuyi ēka samaha ekkena manasakuyi ægattahama saviśaktiya æti deyak naipadavanna avaśya balavēgaya hayajana vāyuva namin ipadenavā. [ugura kǣrīma]

그것을 위해 낳는 알갱이가 무엇인가 하면 옥시젠입니다. okkanti 쪽으로 이끌며 낳는 알갱이라는 것이 옥시젠입니다. 영어 낱말일 수 있습니다. 그러나 nirutti 가 있습니다. 이 세상이 생기려면 힘이 되는 것과 그와 어울리는 마음이 만나 굳센 것을 낳는 데 필요한 힘이 하이드로젠 가스라는 이름으로 생겨납니다. [목을 가다듬음]

anna cittada rūpaṭa valin sakas karalā dunnē eka. ē karā ekatu vīmaṭa okkanti vīmaṭa upata karā ēmaṭa avaśya adahasin oksijan kiyana eka āva.

바로 citta rūpa 들로 마련해 준 것이 그것입니다. 그것과 어울려 okkanti 하고 태어남으로 오려는 뜻으로 옥시젠이라는 것이 왔습니다.

ē vāyu svabhāvaya dekaṭada? hayiḍrajan vāyuva saha oksijan vāyugē. dæn mē deka ekatu venna ōnē mē væḍē kerenna bæ. ehenam hayiḍrajan oksijan tika saṁyōga vuṇā kiyalā api kiyannē ēkaṭa ekatu vunahama haṭagattā jalānuvak. anna lōkaya haṭagænīma kāma lōkaya haṭaganna jalāṇu haṭaganna mula æn potta lōkē api dharmānukūlava tērum ganna ōnē ōka dravya padārtha gnānayaṭayi gōcara vennē.

그 기체 성품은 두 가지인가? 하이드로젠 가스와 옥시젠 가스입니다. 이제 이 둘이 모이지 않으면 이 일은 이루어지지 않습니다. 그래서 하이드로젠과 옥시젠이 결합했다고 우리가 말하는 것, 그것이 모이면 물 알갱이가 생깁니다. 바로 세상이 생겨나고 kāma 세계가 생겨나는, 물 알갱이가 생기는 뿌리입니다. 우리는 이것을 dharma 에 맞게 알아들어야 합니다. 이것은 물질을 아는 앎에 닿는 것입니다.

budurajāṇan vahansē ōka hædena hæṭi kiyanna deyak næhæ. yam śrāvakinṭa dravya padārtha gnānaya nævati gnānaya matu venakoṭa onnam ōvā hoyāganna puḷuvan. namut ōvā passē yanna passē næha. mēka nyāya dharmayaṭa anukūlayi kiyana eka tērum ganna vitarayi apiṭa ōka ōnē. ahamben haṭagatta ēvā nemeyi dharmānukūlava hitē haṭaganna svabhāvayaṭa anukūlava rūpa kalāpa naipadavīlā īṭa anukūlava saṁyōga velā haṭaganna kramayak tiyenavā mē lōkē kiyana eka dænaganna vitarayi. menna mē haṭaganna jalā mūlaya sakas karalā dunnē mokakda? kāma lōkayaka ārambhaya. kāma lōkayaka ārambhaya. jalayen ārambha kālā kivē onna ōkayi. īṭa passē ara saṁyōgaya

부처님께서는 이것이 생기는 방식을 말씀하실 일이 없었습니다. 어떤 sāvaka 들에게 물질을 아는 앎을 넘어선 앎이 떠오르면 그때 이런 것들을 찾아낼 수 있습니다. 그러나 이런 것들을 쫓아갈 일은 없습니다. 이것이 nyāya dharma 에 맞는다는 것을 알아듣기 위해서만 우리에게 이것이 필요합니다. 우연히 생긴 것이 아니라, dharma 에 맞게 마음에서 생기는 성품에 맞추어 rūpa kalāpa 를 낳고 그에 맞게 결합하여 생기는 방식이 이 세상에 있다는 것을 알기 위해서일 뿐입니다. 이렇게 생기는 물의 뿌리가 마련해 준 것은 무엇인가? kāma 세계의 시작입니다. kāma 세계의 시작입니다. 물에서 시작되었다고 한 것이 바로 그것입니다.

kālā kivē onna ōkayi. īṭa passē ara saṁyōgaya ekatu velā ekatu velā mokada vennē? jalānu hun̆gāk ekatu vunāma jala vāspa bavaṭa pat venavā. ehenam valākuḷu bavaṭa pat venavā. valāpatalayak hā sama tattvayaṭa pat vunā onna ōka gæṭivelā

그 뒤 그 결합이 모이고 모이면 어떻게 되는가? 물 알갱이가 많이 모이면 수증기가 됩니다. 그러면 구름이 됩니다. 구름 층과 같은 상태가 되어 그것이 뭉칩니다.

ē kāma lōkaya haṭagænīmaṭa avaśya tennaṭa jalaya bavaṭa patvevī æti venna paṭan gannakoṭa itāma siyum manu ekatu velā īṭa vaḍā si ganī bava anu bavaṭa patvelā. ēvayen tavat īṭa vaḍā puṁci kæṭi hædilā. væhi poda hædilā. mē ākārayen poda væssak hā samānava ē aitu venna paṭan gannavā eka tænaka menna mēkaṭa āpu api hama kiyanavā sampatikara mahāmīga vara satvayāgē puṇya satvayen haṭagattā tiya. mē tamayi lōka ārambhaya mula.

그 kāma 세계가 생겨나는 데 필요한 곳에서 물이 되어 생기기 시작할 때, 아주 미세한 알갱이들이 모여 그보다 굵은 알갱이가 되고, 그것들로 더 큰 덩이들이 생기고, 빗방울이 생깁니다. 이렇게 이슬비처럼 그것이 한곳에 내리기 시작합니다. 이것에 이르러 우리는 sampattikara mahāmegha 라고 하는데, 존재들의 puñña 의 힘으로 생겨난 것입니다. 이것이 세상 시작의 뿌리입니다.

menna mēken kāma lōkayak bihivanna yamkisi tenakda ē sakvala tuḷa niyama ē sthānaya karā ē ākarṣaṇayen ædilā ædilā æn̆di mahā jalagōlayak bavaṭa pat venavā.

이것으로 kāma 세계가 생겨날 곳, 그 cakkavāḷa 안의 꼭 맞는 자리로 그 끌림으로 끌리고 끌려 커다란 물 덩이가 됩니다.

dæn itin apiṭa issellāma jala poḷovak hambana kramaya ōkayi.

이제 우리에게 맨 먼저 물의 땅이 주어지는 방식이 그것입니다.

dæn etakoṭa aragollangē hitē ākarṣaṇaya tiyennet anukūla rūpa karāpayan karā nisā mē puḷuvan karāmayi manasa væḍa karannē ākarṣaṇaya væḍennē.

그때 그들 마음의 끌림도 그에 맞는 rūpa kalāpa 쪽으로 있기 때문에, 그쪽으로 마음이 움직이고 끌림이 자랍니다.

dæn mēkaṭa āvaṭa passē mēkedī īḷan̆gaṭa priyamanāpa deyak niṣpādanaya venna ōnē. mēkaṭa avaśya āhāraya ipadenna ē pævætmaṭa avaśya karana śarīra pahaḷa karanna.

이제 여기에 온 뒤 다음으로 마음에 드는 것이 만들어져야 합니다. 이것에 필요한 먹을 것이 생기고, 그 삶에 필요한 몸들이 나타나야 합니다.

dæn ati sūkṣama rūpakalāpayangen haṭagatta manōmaya kāyika minis paṭisandhiya labalā manōmaya kāyika manussayō hæṭiyaṭa ārambha karalā bam̆bala valin mē lōkayaṭa ākarṣaṇaya balāgena innavā mē lōkē hædenaga.

이제 아주 미세한 rūpa kalāpa 들로 생긴 manomaya kāya 의 사람 paṭisandhi 를 얻어 manomaya 몸의 사람으로 시작하여, brahmaloka 에서 이 세상으로 끌림을 지닌 채 이 세상이 생기기를 지켜보고 있습니다.

anna etakoṭa mokada vennē? mē satvayenṭa āhārayak avasayi kāma lōkayē mūlika āhāraya mēkaṭa avaśya karana āhāraya tamayi kiriyō deyak vāha mē lōkē vaṭē hiṭiyennē. anna ēkaṭa tamayi lōka satvayā ælā ennē. dæn mēka lōka satvayā nodanna æti mēvā tiyenavā.

그러자 어떻게 되는가? 이 존재들에게 먹을 것이 필요합니다. kāma 세계의 기본 먹을 것, 이것에 필요한 먹을 것은 이 세상 둘레에 생긴 젖 같은 것입니다. 바로 그것에 세상 존재들이 끌려옵니다. 세상 사람들이 모르는 이런 것들이 있습니다.

api balāporottu vena suvan̆da nemeyi. kāma suvan̆da kiyalā tava ekak tiyenavā. kāmayaṭa avaśyana yodayak tava ekak tiyenavā. menna mē hā samāna yodayak tamayi mē lōkē bhūmi paṭaka kiyalā issellā lōkē haṭaganna ara jalagōlaya vaṭā haṭaganna siviyi.

우리가 바라는 향기가 아닙니다. kāma 의 향기라는 것이 따로 있습니다. kāma 에 필요한 섞임이 따로 있습니다. 이와 같은 섞임이 이 세상에서 bhūmipappaṭaka 라고 하는 것으로, 먼저 세상에 생긴 그 물 덩이 둘레에 생긴 껍질입니다.

ada okkanti velā satvaya gihillā koharida pihiṭannē gæbakaṭa yannē mokak nisāda? kumara gandhayak allagenada? śukra gandhayak allagena eka.

오늘날 okkanti 하여 존재가 어디에 자리 잡는가, 태에 드는 것은 무엇 때문인가? 어떤 냄새를 붙잡아서인가? sukka 의 냄새를 붙잡아서입니다.

adat ædalā yannē ē raṭāvaṭama gæm̆ba yanna. menna meban̆du gandhayak æti deyak tamayi ara kiyana bhūmi paṭhaka vaśayen ara lōkē pihiṭanna gandha. paṭalē ara jalayen issellāma parivartanaya karanavā. śukra dhātuvaki svabhāvayaka paṭalayak bavaṭa ēka tamayi ēka notiyak kiriyō deyak væni paṭalayak mēka lōkē vaṭēma hædilā ē gandhaya āgrāṇīya karalā brahmayō ēkaṭa ākarṣaṇaya velā ædalā enavā kiyalā.

오늘날에도 그 무늬 그대로 태로 끌려 갑니다. 이러한 냄새를 지닌 것이 bhūmipappaṭaka 로 그 세상에 자리 잡은 냄새입니다. 그 막을 맨 먼저 물에서 바꾸어 냅니다. sukka dhātu 성품의 막으로. 젖 같은 막이 이 세상 둘레에 생겨, 그 냄새를 맡고 brahmā 들이 거기에 끌려 온다고 합니다.

nætnam ara apē śarīraya tuḷa tiyena mas dhātu lē dhātu, æṭa dhātu, æṭa miduru dhātu mē ākārayen sukrala dhātu kiyalā sapta dhātuvak hædenavā kiyalā kiyanavā. sapta dhātu vardhanaya sapta dhātu vardhanayen gihillā siyumma eka tamayi sukra dhātu vardhanaya. menna meban̆du dhātu vardhanayaka haṭaganna koṭasak tamayi issellāma āpahu kaya nirmāṇaya kara gænīmaṭa lōkē pahaḷa vennē.

또는 우리 몸 안에 있는 살 dhātu, 피 dhātu, 뼈 dhātu, 골수 dhātu, 이렇게 sukka dhātu 까지 satta dhātu 가 만들어진다고 합니다. satta dhātu 가 자라고, satta dhātu 가 자라 가며 가장 미세한 것이 sukka dhātu 의 자람입니다. 이러한 dhātu 의 자람에서 생기는 부분이 맨 먼저 다시 몸을 지어내려고 세상에 나타나는 것입니다.

menna mē āgrahaṇaya allagena ævidilā tamayi ēkē āśvādaya labanna hitannē.

바로 이 냄새를 붙잡고 와서 그것의 맛을 누리려 합니다.

lōka hat eyā mokada karannē? ara mūlika dæn minis labalā tiyennē kāma lōkaya kayi siyumma avasthāva gaṇubhavaṇaya venna tiyennē. oya dhātuva tamayi lōkaya ævidilā haṭa mē lōkaya aragena kaṭa gālā balannē. æn̆gillaṭa aragena lōlā balanavā kivvē onna ōkayi.

세상에 와서 그는 무엇을 하는가? 이제 사람이 얻은 기본 kāma 세계의 가장 미세한 단계가 굳어지려 할 때, 바로 이 dhātu 를 세상에 와서 집어 입에 대 봅니다. 손가락으로 찍어 핥아 보았다고 한 것이 그것입니다.

etakoṭa mokada vennē? kāma ākarṣaṇaya musa pat velā yanavā śarīra. api hita innē api balanavā vagē kiri rahā vagē rahanna æda kiyalā. ē rasayē nemeyi oya kiyannē. oya kiyannē kāma āśvāda rasaya musa pat venavā ara pudgalayek.

그러자 어떻게 되는가? kāma 의 끌림에 몸이 홀립니다. 우리는 젖 맛처럼 맛있다는 그 맛을 생각하는데, 그 맛을 말하는 것이 아닙니다. kāma 즐거움의 맛에 그 사람이 홀린다는 뜻입니다.

anna etakoṭa kāma lōkayē tiyena usas suvaya mēkanē kiyāhilā. dālalā yanna bæruva yanavā. etana paṭan gena tamayi kāma kayak haṭagænīmaṭa ārambhaka ghanībhāna kāyakaṭa mula purānnē.

그러자 '이것이 kāma 세계의 가장 높은 즐거움이구나' 하며 버리고 떠날 수 없게 됩니다. 거기서부터 kāma 의 몸이 생겨나는, 처음 굳은 몸의 뿌리가 놓입니다.

anna ēken ārambha kāya tamayi. ara mav gæbak ætulē kayak hædena kramayaṭa anukūlava venas kramayakin oya kramayaṭa mē kaya kāmayaṭa anukūla vannā vū indriyan pahaḷa karamin ganīvanavā. ārambha karanna.

바로 그것에서 처음 몸이, 어머니 태 안에서 몸이 만들어지는 방식과 맞으면서도 다른 방식으로, kāma 에 맞는 indriya 들을 드러내며 굳어지기 시작합니다.

mē velāvēdī pera istrī gati lakṣaṇaya tibicca aya ē kāma indriyan sahita śarīrayē īṭa anukūla śarīrayē ē lakṣaṇayangen goḍanæginna paṭan gāna. puruṣa lakṣaṇa tibuṇā ayaṭa puruṣa svabhāvayen goḍanæginna paṭan gannavā.

이때 예전에 여자의 성품을 지녔던 이들은 kāma indriya 를 갖춘 몸, 그에 맞는 몸의 특징들로 자라나기 시작합니다. 남자의 특징을 지녔던 이들은 남자의 성품으로 자라나기 시작합니다.

menna mē ākārayen goḍanægīgena goḍanægīgena enakoṭa dæn dennek ekatu vīmē ara āśvādaya san̆dahā dennek ekatu vīmaṭa avaśya karanavā. mānasikatvayaṭa avaśya pasutalaya gonnægilā. istrīnṭa puruṣayin pēnavā, puruṣayiṭa istrīn pēnavā. strī lakṣaṇayayi puruṣa lakṣaṇayayi dekēdī ara bhūmi paṭhaka vaśayen soyaṁjātava pahaḷa vecca kaṭāla gatta āśvādaya dæn vena kramayakin ganna paṭan gannā. dennek eka kiyalā labanna

이렇게 자라나고 자라나 올 때, 이제 둘이 만나는 그 즐거움을 위해 둘이 만나는 것이 필요해집니다. 마음에 필요한 바탕이 쌓였습니다. 여자에게는 남자가, 남자에게는 여자가 보입니다. 여자의 특징과 남자의 특징 둘에서, bhūmipappaṭaka 로 저절로 생긴 것을 입에 대어 얻던 즐거움을 이제 다른 방식으로 얻기 시작합니다. 둘이 하나 되어 얻으려 합니다.

mē velāvēdī ara samagiyayi ekatu vīmayi ēkat ekkaṭa sambandha vecca kāmaka væn̆dīmayi kiyana mēka ekatu venakoṭa menna mēken kramakramayen haṭagannavā am̆bu sambandhayak.

이때 그 어울림과 만남, 그와 이어진 kāma 의 묶임이 모일 때, 이것에서 차츰 짝을 이루는 관계가 생겨납니다.

menna mē sambandha vunāṭa passē pudgalayan ḷan̆gē tibena podu samagiya venuvaṭa ekina ekāṭa æti vuno badāgena ē ēāvaṭa kaṭayutu karana gati lakṣaṇa pahaḷa venavā.

이렇게 관계가 생긴 뒤, 사람들 사이에 함께하던 어울림 대신 둘씩 서로 끌어안고 그들끼리만 행하는 성품이 나타납니다.

menna mē velāvēdī ara tibuṇā lōkayē tibuna ara āśvādaya soyan soyan mē soyaṁ jāta āśvādaya nætivelā. kramakramayen utsāhayen, vīrayen pudgalayen labāgata yutu āśvādayak bavaṭa patvenavā.

이때 세상에 있던 그 즐거움, 저절로 생기던 즐거움이 사라졌습니다. 차츰 애씀과 힘씀으로 사람이 얻어야 하는 즐거움이 됩니다.

gati lakṣaṇayē yam lāvak kiyannē velena eka. pirimayagē svabhāvaya badana eka. badana ekayi velena ekayi kiyana dekē gati lakṣaṇayak tamayi badāḷa atā kiyana gati lakṣaṇaya. bāhira lōkayak īṭa anukūla velā hiṭan ara tibuṇa soyaṁjātava labā dunna ara āśvāda rasaya genaddanna tibca ōja svabhāvaya venas velā gihillā ē śaktiya ekatu velā badāḷa atā kiyana eken batala kiyalā api kiyana ekē mūlambhaya paṭan gannā. apiṭa kiyanavā batala ē tamayi lōkē issellāma āhāraya badā atā kiyalā tamayi edā ēkaṭa pennannē.

성품으로 보면 덩굴(lā)이라는 것은 감기는 것이고, 남자의 성품은 끌어안는 것입니다. 끌어안는 것과 감기는 것, 두 가지의 성품이 badālatā 라는 성품입니다. 바깥 세상이 그에 맞추어, 저절로 주어지던 그 즐거움의 맛을 가져다주던 ojā 의 성품이 바뀌고 그 힘이 모여, badālatā 라는 것으로 우리가 batala(고구마)라고 하는 것의 처음 시작이 비롯됩니다. 우리는 batala 라고 합니다. 그것이 세상의 맨 처음 먹을 것인데, 그때는 그것을 badālatā 라고 일컬었습니다.

anna væl vargayak haṭagannavā allagena ōka haṭaganna illā hatu vargayak haṭagannavā. ēkē haṭagannē bimmal væni hatu vargayak issellāma.

바로 덩굴 종류가 생겨납니다. 그것을 붙잡고 버섯 종류가 생겨납니다. 거기서 맨 먼저 생기는 것은 땅버섯 같은 버섯 종류입니다.

ēkaṭa avaśya karannā vū gati lakṣaṇaya aragena tamayi api aragattē ekinekā kirehi viparyāsayan dakinna kæmatiyi. ekākāraya ikmavā gihillā iritu viparayāsayan venas vīma dakina kæmati venavā. anna ē iratu svabhāvayaṭa hita bæn̆dunahama tamayi. ekina ekāgē an̆ga pasan̆ga dakinna kæmatiyi.

그에 필요한 성품을 지니고서 우리가 지닌 것은, 서로에게서 달라짐을 보고 싶어 하는 마음입니다. 한결같음을 넘어서 utu 의 달라짐, 바뀜을 보고 싶어 합니다. 그 utu 의 성품에 마음이 묶이면 서로의 몸 구석구석을 보고 싶어 합니다.

menna mē mānasikatvaya tamayi saṁvāsayakaṭa issellā pudgalayinṭa æti vennē. edā mūlika manussayanṭa

바로 이 마음이 함께 살기에 앞서 사람들에게 생깁니다. 그 옛날 처음 사람들에게.

menna mē æti vuṇa paravāsaya bælīmaṭa gena nisā tamayi iratu balānottuvē.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

itin ēkaṭa ada ē navaṭa kuṇuharapatayak tiyenavā. r̥ttu bæluvā kiyana ekaṭa ada kiyannē vena vacanaya. anna ē gati lakṣaṭa tanuva tamā hatu pahaḷa venna hētuva.

그것에 대해 오늘날에는 상스러운 말이 있습니다. 'utu 를 보았다'는 것을 오늘날에는 다른 말로 합니다. 바로 그 성품에 따라 버섯이 나타난 것입니다.

īṭa passē hatu bhuktiya in̆dagena innavā śarīra ganībhānaya vemayi kāmaya karā kramak kramen næm̆buru karamin tāma dasa akusal pahaḷa vuṇē næ.

그 뒤 버섯을 먹으며 지내면서 몸이 굳어지고 차츰 kāma 쪽으로 기울지만, 아직 dasa akusala 는 나타나지 않았습니다.

kāmaya pahaḷa vuṇā. hæbæyi kāmaya pav nemeyi. kāmaya kāma lōkayaṭa hētu venavā. kāma lōkaya goḍannagannayi mē hētu vennē. tava pavuguvalaṭa gonnaganna hētu vuṇē tava etaṭa mēuvē næha. menna metanṭa āvaṭa passē tamayi

kāma 가 나타났습니다. 그러나 kāma 는 pāpa 가 아닙니다. kāma 는 kāma 세계의 원인이 됩니다. kāma 세계를 쌓는 데 원인이 되는 것입니다. 아직 pāpa 를 쌓는 데 원인이 될 만큼 이르지는 않았습니다.

mēuvē næha. menna metanṭa āvaṭa passē tamayi ekatu vīmē badā gænīmāva belīma kiyana mē kāraṇā deka gati lakṣaṇaya enakoṭa anna badāḷā kiyana maṭṭamen lōkayē ganībhavayana āhāra niṣpādanaya paṭan gattā. pudgalayā ækinna ekaṭa væḷan̆daganna gati lakṣaṇayen sipaganna gati lakṣaṇayen mē gati lakṣaṇayaṭa kramakramaya parivarśana vennē.

여기에 온 뒤, 모임과 끌어안음, 바라봄이라는 성품이 올 때, badālatā 수준으로 세상에서 굳은 먹을 것이 만들어지기 시작했습니다. 사람이 끌어안고 함께 감싸는 성품, 입 맞추는 성품으로 차츰 바뀌어 갑니다.

menna metanṭa āvaṭa passē mokada vennē? dæn lōkayaṭa alut deyak matu vuṇā. mokakda matu vennē? priyamanāpaya goḍagæhenavā. ēka goḍak vennē. etakoṭa ēkaṭa gōcara karagattē næti sælenna paṭan gannavā. manasælenna paṭan gannavā. vikṣi venna paṭan gannavā. apiva piḷigannē næhænē. api ē tattvaya gannē næhænē.

여기에 온 뒤 어떻게 되는가? 이제 세상에 새것이 떠올랐습니다. 무엇이 떠오르는가? 다정함이 쌓입니다. 그것이 많아집니다. 그러자 거기에 끼지 못한 이들이 흔들리기 시작합니다. 마음이 흔들리기 시작합니다. 어지러워지기 시작합니다. '우리를 받아 주지 않는구나. 우리는 그런 자리에 들지 못하는구나.'

lassana lassana kaṭṭiya ekatu velā api kætayi kiyalā api varṇayen aḍuyi kiyalā api kerehi priyamanāpayak nǣhænē kiyalā. lassana avalassana bhēdaya tamayi lōkē ahan issellāma ārambhayēdī dūṣiya mānasikatvaya paṭan ganna haṭagattē.

'예쁜 이들끼리 모여서 우리는 못생겼다고, 빛깔이 모자란다고 우리를 다정하게 대하지 않는구나.' 예쁨과 못생김의 나뉨이, 세상 시작에 맨 먼저 더러워진 마음이 시작되며 생겨난 것입니다.

kaḷu sudu vēdaya kiyalā api ada kiyannē ēkenma ekak tamayi edā lassana saha avalassana bhēdaya. dæn manussa bavaṭa patvelā parivartanaya mē avurudu kōṭi gānak tuḷadī mohotin mohota ṭiken ṭika vena parivartanayak mē vigraha karalā kiyannē.

오늘날 우리가 검은 이와 흰 이의 나뉨이라고 하는 것도 바로 그것에서 나온 것, 그때의 예쁨과 못생김의 나뉨입니다. 이제 사람이 되기까지, 수많은 koṭi 의 해 동안 순간순간 조금씩 일어난 바뀜을 풀어서 말하는 것입니다.

avurudu kōṭi gaṇan āyusayi mē śarīra valaṭa avurudu 100 gaṇaka mærenayi nemeyi. mē vagē viśāla kāleka parivartanayaka vena ākāraya keṭiyen kiyannē.

이 몸들의 수명은 수많은 koṭi 의 해입니다. 백 년쯤에 죽는 것이 아닙니다. 이처럼 아주 긴 때에 걸친 바뀜이 일어나는 모습을 짧게 말하는 것입니다.

menna mē parivartanaya vunāṭa passē mokada vennē? mānasikatvaya dūṣaya velā hitanam pirisak ekatu velā anit aya kam karanna paṭan gannavā. kæta aya kon karanavā. ē ayaṭa sælenna paṭan gannavā.

이렇게 바뀐 뒤 어떻게 되는가? 마음이 더러워져서 한 무리가 모여 다른 이들을 따돌리기 시작합니다. 못생긴 이들을 밀어냅니다. 그들은 흔들리기 시작합니다.

mahat velā inna kaṭaya mahatta venavā. api viśēṣa aya anna mānasikatvaya venas velā giyā ṭikak. anit kaṭiya sælenna paṭan gannavā. api halapu kaṭṭiya hælilā inna kaṭṭiya. ēgollō ven venavā tava pættakaṭa

살찐 무리는 더 살이 찝니다. '우리는 특별한 이들이다.' 마음이 조금 바뀌어 갔습니다. 다른 무리는 흔들리기 시작합니다. '우리는 버림받은 무리다.' 여윈 무리들. 그들은 다른 쪽으로 갈라섭니다.

dæn hælavī inna kaṭṭiyayi mahatvī inna kaṭṭiyayi vegen vunahama lōkē āhārayak haṭagannavā anukūlava māī saha hælvī kiyalā. lōkē issellāma va varga dekak haṭagatta mula tava manōmaya vagē itāma siyum.

이제 여윈 무리와 살찐 무리가 갈라서자 세상에 그에 맞추어 먹을 것이 생겨나는데, māvī 와 hälvī 라는 것입니다. 세상에 맨 먼저 생긴 두 가지 벼의 시작입니다. 아직 manomaya 같은, 아주 미세한 것입니다.

devlōka tiyena nætnam yasengē tiyena oya kuruduvē vena ehema tiyenavā kiyanavā vagē api mē mas æhæṭa balapu pēna maṭṭama mēvā nemeyi. namut itāma siyum ārambhaka vī vargaya

devaloka 나 yakkha 들에게 있다고들 하는 것처럼, 우리가 살눈으로 볼 수 있는 수준의 것이 아닙니다. 아주 미세한 처음 벼 종류입니다.

dæn ōvat soyaṁ jātava haṭagannavā. soya jātan tavat ē puṇya śaktiya pirihē nǣhæ dasa kusalayaṭa āpu næti nisā.

이제 그것들도 저절로 생겨납니다. 아직 저절로 생기게 하는 그 puñña 의 힘이 무너지지 않았습니다. dasa akusala 에 이르지 않았기 때문입니다.

dæn ēvā haṭagattaṭa passē mokada karannē? pudgalayāgē masa ṭiken ṭika dūenakoṭa soyaṁ jātaya læbena mārgaya aḍuvevī gihillā kramakramen poḍḍa poḍḍa ēvara vehesenna venavā.

이제 그것들이 생겨난 뒤 어떻게 되는가? 사람의 마음이 조금씩 더러워지면서 저절로 주어지는 길이 줄어들어, 차츰 조금씩 그것들을 위해 애써야 하게 됩니다.

dæn īṭa passē mokada vennē? potu næti dahiyā næti. ara siyumba haṭagena īṭa passē ōvā bhuktimē ārambhaya paṭan gannē.

그 뒤 어떻게 되는가? 껍질도 없고 겨도 없는 그 미세한 것이 생겨, 그 뒤 그것을 먹는 일이 시작됩니다.

enna enna manussayā tuḷa ratvīmak haṭagannavā. rāgayen rat venavā. dvēśaya, mōhaya tava matuvelā tadayaṭa āvi nætuvaṭa rāgaya tamayi dæn rat vevī kiyalā nættē. sat vena gati lakṣaṇaya enakoṭa āhārayak sat karalā kanna avaśya karana vidihaṭa parivartanaya venavā mē pættē. ēkaṭa avaśya lōkaya sakas venavā ē pættē. oya kramayen lōkayāṭa siddha venavā koyāgena ævidilā rat karalā kanna. dæn mē nisā mokada karannē? mūlika soyaṁjāta hæl haṭagattahama oya vidihaṭa ārambhayak paṭan gannavā rat karalā sabalā kanna kramayak. menna mē kramayaṭa tamayi lōkē ārambhaya paṭan gannē.

갈수록 사람 안에 뜨거워짐이 생겨납니다. rāga 로 뜨거워집니다. dosa 와 moha 는 아직 드러나 세게 오지는 않았지만, rāga 로는 이제 뜨거워졌습니다. 뜨거워지는 성품이 올 때 먹을 것을 데워서 먹어야 하도록 이쪽이 바뀝니다. 그것에 필요하게 세상이 저쪽에서 마련됩니다. 그렇게 해서 세상 사람들은 베어 와서 데워 먹게 됩니다. 이 때문에 어떻게 되는가? 처음 저절로 생긴 hāl 이 생겨나자 그렇게 데우고 익혀 먹는 방식이 시작됩니다. 바로 이렇게 세상의 시작이 비롯됩니다.

mē paṭan gi nirumpa karada kara lōka satvayā kramakramayen kāmayanṭa sambandha velā enakoṭa mē ayatara viśēṣa pudgala koṭasak nava upakrama hoyāgannavā.

이렇게 시작되어 세상 사람들이 차츰 kāma 에 얽혀 올 때, 그들 가운데 특별한 한 무리가 새 꾀를 찾아냅니다.

mē mē kramaya kāmaya vidina kramayak dennek ekatu velā kāmaya tiyena kramayak bohoma parēṣana valadī hambavunahama ē kramaya horen anugamanaya karanna paṭan gannē. anik ayaṭa tiyenavā mahā vikr̥tiyak. pirisakaṭa mahā læcca næti væḍak. monavada mē manussayō karana vikāra noya eka ākārayen nigraha karanna paṭan gannē.

이 방식, kāma 를 누리는 방식, 둘이 만나 kāma 를 누리는 방식을 여러 번 해 본 끝에 얻자 그 방식을 몰래 따르기 시작합니다. 다른 이들에게는 그것이 아주 뒤틀린 일입니다. 한 무리에게는 아주 부끄러움 없는 짓입니다. '이 사람들이 하는 이 망측한 짓은 무엇인가' 하며 여러 모로 꾸짖기 시작합니다.

mæḍa venakoṭa lōkē kramakramaya pariharta velā ara goḍan gæhenakoṭa goḍa hædenavā. mæḍa vena kaṭṭiyagē manasayak āt tiyenavā maḍak matu venavā. goḍayi maḍayi ekat lōkē bihi venavā. dæn maḍa gatiyenakoṭa ara kāmayangen mæḍenakoṭa ē ayaṭa maḍa gahanavā. adat maḍa gahanavā kiyana katāva apē tiyenavā. maḍa gahanna epā. maḍa etana nǣha. namut apahasa karanavarak kiyannē maḍa gahanak. oya maḍin tamayi paṭan gattē.

짓눌릴(mäḍa) 때 세상이 차츰 바뀌어, 쌓일 때 마른 땅이 생깁니다. 짓눌리는 무리의 마음에 따라 진흙(maḍa)이 떠오릅니다. 마른 땅과 진흙이 함께 세상에 생겨납니다. 이제 진흙의 성품이 올 때, kāma 로 짓눌릴 때 그들에게 진흙을 던집니다. 오늘날에도 '진흙을 던진다'는 말이 우리에게 있습니다. '진흙을 던지지 마라.' 거기에 진흙은 없습니다. 그러나 헐뜯는 것을 진흙 던지기라고 합니다. 바로 그 진흙에서 시작된 것입니다.

anukūlavak gæhuvā. lōkē bihi venavā anukūlava ē vænut gahanavā. hon̆da ekak nǣhænē gahanna naraka ekaṭa narakayakin gahanna ōnē. jarāvaṭa pat vena ekak kilṭi venakin tamayi gamā gahannē. oya kāraṇa æn̆dun āgiya mahaṇa hadana ēvā nemeyi. ēvā puṇya vidiyen pahaḷa venavā. ē satvayāṭa gati lakṣaṇa yana puṇya salu pahaḷa venavā. ē salu valin vaṭa venavā. ēvā tamayi ē kālē pahaḷa vunē.

그에 맞추어 던졌습니다. 세상에 생겨나니 그에 맞추어 그것을 던집니다. 좋은 것을 던질 수는 없지요, 나쁜 것에는 나쁜 것으로 던져야 합니다. 더러워지는 것을 더러운 것으로 던집니다. 그 무렵 옷은 사람이 지어 만드는 것이 아닙니다. 그것들은 puñña 로 나타납니다. 그 존재의 성품에 따라 puñña 의 옷이 나타납니다. 그 옷으로 몸이 감싸입니다. 그때 나타난 것이 그것들입니다.

itin otana innavā oṭṭu venna puḷuvan aya ōna værakaṭa oṭṭu vevā kiyalā bæhæyi ada kiyannē. ē vagē haya hattiyak tiyena kāryasūratvayak tiyena kenekgē praśnayakidi pisan̆danna idiripat venna hækiyāvak tiyennē ānavantayi. oṭṭu ayaṭa oṭuṇu pahaḷa venavā. oṭṭuṇu rakṣaṇaya tamā oṭunna kivvē.

그런데 거기에 겨룰(oṭṭu) 수 있는 이들이 있습니다. 오늘날 '얼마든지 겨룰 수 있다'고 말하는 것처럼, 그런 담력과 일솜씨가 있는 이, 문제가 생기면 풀려고 나설 수 있는 이는 지혜롭습니다. 겨루는 이들에게 머리 장식(oṭuṇu)이 나타납니다. 겨룸의 표지를 oṭunna 라고 했습니다.

anna rajaka pelapataṭa mūla ārambhayahi næha. kiraṇa uṭuṇu pahaḷa venavā. dæn anik ayaṭa vaḍā hadā ē pirisa venas.

바로 임금 혈통의 처음 뿌리가 여기 있습니다. 빛살의 oṭuṇu 가 나타납니다. 이제 그 무리는 다른 이들과 다릅니다.

mīṭa perat īṭa hētu vāsanā tibicca puṇyavantayinṭa anik aya saman̆ga oṭṭu venna puḷuvan gati lakṣaṇa matuvelā ē gatiruvaṭa anuva oṭu sahita śarīra pahaḷa venavā.

그 이전에 그럴 원인이 되는 복을 지녔던 puñña 있는 이들에게 다른 이들과 겨룰 수 있는 성품이 떠올라, 그 성품에 따라 oṭuṇu 가 있는 몸이 나타납니다.

itin ē aya anik ayaṭa viśēṣayak. anik aya ēgollō agraka salakanavā. oṭuṇu tiyena ekak ēkē saṁkētaya tamayi mē kālē rajjuruvanṭa oṭunnaknam venna hētu vunē. edā vecca ēvaya saṁkēta.

그래서 그들은 다른 이들과 다릅니다. 다른 이들은 그들을 으뜸으로 받듭니다. oṭuṇu 가 있다는 것, 그 표지가 오늘날 임금에게 oṭunna 가 있게 된 까닭입니다. 그때 일어난 것들의 표지입니다.

itin menna mē kramayaṭa lōkē parivartanaya ohoma siyummava kramā kramaya siddha velā ennē.

그래서 이렇게 세상의 바뀜이 그렇게 미세하게 차츰 일어나 온 것입니다.

menna mē siddha vīmēdī anti vera mokada vennē? dæn soyaṁjāta hæl pahaḷa vunāṭa ēvā dæn kapāgena ævidilā hadāgena kanna puḷuvan vidihaṭa enakoṭa mē priyabhāvayan pavatvanna dennek atarin iḍa dennē næti āssak mullak hoyāganna ōna.

이렇게 일어나는 가운데 마지막에 어떻게 되는가? 이제 저절로 생기는 hāl 이 나타나긴 해도 그것을 베어 와서 손질해 먹어야 하게 될 때, 이 정다움을 이어 가려면 둘 사이에 남이 끼어들지 못할 구석, 모퉁이를 찾아야 합니다.

priya karanna assak hadāgattahama ēkaṭa enavā priya assa hevat piyassa anna geyak haṭā gænīmē piyasa kiyana vacanaya adat api ḷan̆ga tiyenavā piyasaṭa mula vahagena ālaya karanna paṭan gannakoṭa vaha ālaya vahalē vuṇā atara piyasaṭa vahalayak tib.

사랑하려고 구석(assa)을 만들자 그것을 '사랑의 구석(priya assa)', 곧 piyassa 라고 합니다. 집을 짓는 데 쓰는 piyasa 라는 낱말이 오늘날에도 우리에게 있습니다. piyasa 의 뿌리를 덮고(vaha) 사랑(āla)하기 시작할 때 '덮어 사랑함'이 vahala(지붕)가 되었고, piyasa 에 지붕이 생겼습니다.

anna poḍi pæltak hædunā kiyalā api kiyapu ekē mulama ēkaṭa adat piyassa kiyanavā vahalaṭa vahalē kiyanavā. vahagena ālaya karanna vaha gattā mokada uḍi yana kaṭiyaṭa tava ahas gamanyi yanna puḷuvan. eban iradi bala tiyenavā siyum śarīraya tiyenavā. vaṭen haṁga gattat ḍī yanuvaṭa pēnavā. en vahagena ālaya karanna paṭan gattā pēnavā. priya karanna assak hadāgattā ēkaṭa gē tiyagattā.

작은 오두막이 생겼다고 우리가 말한 것의 뿌리가 그것입니다. 오늘날에도 piyassa 라고 하고 지붕을 vahala 라고 합니다. 덮고 사랑하려고 덮은 것입니다. 왜냐하면 위로 다니는 무리는 아직 하늘을 날아갈 수 있습니다. 그들에게는 iddhi 의 힘이 있고 미세한 몸이 있습니다. 둘레를 가려도 위로 다니는 이들에게는 보입니다. 그래서 덮고 사랑하기 시작했습니다. 사랑하려고 구석을 만들고 그것을 집으로 삼았습니다.

dæn mēka tamayi gēkama mula.

이제 이것이 집의 뿌리입니다.

gærahiya yuttō atani kivā gr̥hiyō gæhiya gærahiya yuttō kiyana vacanaya tamayi garhitiyō garahitayō kiyana eken tamayi eyaṭa hæn̆dīnnē. anna garahitiyō inna hadāgatta tæn. garahitiya ayinṭa hadāgatta etana tamayi gihiya ayinna tæna gr̥haya vunē. gal hitā inna tæna tamayi gr̥haya kivvē ēkaṭa. ara piyasara gr̥haya kivvē. ēka tamayi api ada giyē kiyannē. anna geyak hadā gænīmē mula.

나무람을 받아야 할 이들이라 하여 gahī, gihī 라고 했습니다. '나무람 받아야 할 이들'이라는 말, garahita 라는 데서 그 이름이 붙었습니다. 바로 나무람 받는 이들이 지내려고 지은 곳입니다. 나무람 받는 이들을 위해 지은 그곳이 gihī 들이 사는 곳, gṛha 가 되었습니다. 나무람 받는 이가 사는 곳을 gṛha 라고 했고, piyasa 를 gṛha 라고 했습니다. 그것을 오늘날 우리는 ge(집)라고 합니다. 바로 집 짓기의 뿌리입니다.

dæn metenṭa āvaṭa passē mokada dannē kavuru monavā kivavat mē āśvādayē læbū kaṭṭiyaṭa ēka okkoṭa vaṭayi. ōna nindā apahasa pættaka tivicca āvē apē væḍē api karaganavā kiyalā. ēgollō oya vidihaṭa jīvat venna paṭan gattahama itin ōka anugamanaya karalā kramak karana ōka sāmānya deyak vunā lōkeṭa. issellā gærahiya yutu deyak vunāṭa itin anik ayatakaren at hatā balanakoṭa ēkat hari unṭat hari oyima veyiin mokada næyi podu lōkayē sāmānya siddhiyak bavaṭa pat vuṇā ara gærehiya yutuyi kiyana gihi kiyana kramaya.

여기에 온 뒤, 누가 무슨 말을 하든 이 즐거움을 얻은 무리에게는 그것이 모든 것보다 값집니다. 비난과 헐뜯음은 옆으로 제쳐 두고 '우리 일은 우리가 한다' 합니다. 그들이 그렇게 살기 시작하자 다른 이들도 그것을 따라 차츰 그것이 세상에 흔한 일이 되었습니다. 처음에는 나무람 받을 일이었지만 다른 이들도 하나둘 해 보니 '그것도 괜찮다, 저들에게도 괜찮으니 뭐 어떠냐' 하여, 나무람 받아야 한다던 그 gihī 의 방식이 온 세상에 흔한 일이 되었습니다.

ē aya dæn oya vidihaṭa ven karalā hadāgena dæn innakoṭa. ara tibena soyaṁ jāta hæl haṭaganna ekat mē mē anuva krama kramayen krama kramaya venas venna paṭan gannā.

그들이 이제 그렇게 따로 집을 짓고 지낼 때, 저절로 생기던 hāl 도 이에 따라 차츰 바뀌기 시작합니다.

mehema venas venna venas venna guṇa hin̆ga venakoṭa ē soyaṁ jāta hælut kramakramaya hin̆gavenna paṭan gannavā.

이렇게 바뀌고 바뀌어 덕이 모자라게 되자 그 저절로 생기던 hāl 도 차츰 모자라기 시작합니다.

dæn ara vāsataya api ada āśvāsa karanna vāsaya gannakoṭa ōna taram tiyenavā vagē tibi vecca eka dæn krama kramen aḍu velā āhāraya piḷiban̆da. āhāraya kāṭavat haṁgāganna ōnakamak nǣha. ōna taram mærenavā. avaśya taram ganna puḷuvan. vena kisima vaṭinākamakaṭa ven karalā tiyāgena vaṭinākamak ganna deyak nǣha. ānna oyāṭa magin kiyalak denna deyak nǣha. dæn huḷan̆ga aragena apiṭa ā magen āśvāsa karanna vāsaya ṭikak kiyā denna ōnē nætuva vāgē. menna āhāra ṭikak kiyalā tava kenekuṭa denna deyak ē kālē tibunē.

오늘날 우리가 숨 쉴 공기를 들이마실 때 얼마든지 있는 것처럼 있던 것이, 먹을 것에 대해서는 이제 차츰 줄어들었습니다. 그때는 먹을 것을 아무도 숨길 까닭이 없었습니다. 얼마든지 있었습니다. 필요한 만큼 가질 수 있었습니다. 따로 떼어 두고 값을 받을 것이 없었습니다. '자, 내가 너에게 얼마를 주마' 할 것이 없었습니다. 공기를 들이마시는데 '자, 내게서 숨 쉴 공기를 좀 가져가라' 할 필요가 없는 것처럼, '자, 먹을 것 좀 받아라' 하며 남에게 줄 것이 그때는 없었습니다.

mehema mūlikatvayak tamayi ē mul kālē tibuṇē.

그 처음 때에는 이런 바탕이 있었습니다.

anna ēken paṭan gattaṭa passē kramā kramen æ ven vunahama ara gr̥haya nætnam gærahīmaṭa æilā inna ekana tamayi gr̥haṇiyē. ēka ævililā innē ekanē. eyā tamayi kāntāva istiya.

그것에서 시작된 뒤 차츰 따로 갈라지자, 그 gṛha, 곧 나무람 받을 일에 달아올라 있는 이가 gṛhiṇī 입니다. 그 일에 달아올라 있는 이니까요. 그가 바로 여인, itthī 입니다.

eyā mokada karannē? tamangē puruṣayā sīmāven piṭa mohotak hari ǣt velā innavānam dakinna nodæka inna bæ. ē nisā hæmadēma dakinna kæmatiyi. æsurē inna kæmatiyi. ara āhāraka inna gihillā hiṭan ara soyan jāta hara kapāgena in yana velāvaṭa hoyāgena inna yana velāvaṭa pahaḷuvak dǣ kiyalā kiyanavā. heṭat ekka æti venna eka tava gēnna upakramayak æti.

그는 어떻게 하는가? 자기 남자가 곁을 떠나 잠시라도 멀리 있으면 보지 않고는 견디지 못합니다. 그래서 늘 보고 싶어 합니다. 곁에 있고 싶어 합니다. 먹을 것을 찾으러 가서, 저절로 생긴 hāl 을 베러 가는 때, 찾으러 가는 때에 '외롭다'고 말합니다. '내일 몫까지 넉넉하게 더 가져오는 꾀가 있을 텐데.'

genahalā gæp karalā tiyāganna. etakoṭa apiṭa e yanna ōnē næ. ekkenek denna ōka paṭan ganna itin oyālāt ehema karanna oyāt hema karanna pilā anik ayat oya upadi

'가져와 쌓아 두세요. 그러면 우리는 갈 필요가 없어요.' 한 사람이 그렇게 시작하자 '당신들도 그렇게 해라, 당신도 그렇게 해라' 하고 다른 이들에게도 일러 줍니다.

dæn okkoma mokada karannē davas dekakaṭa genāhalā tiyāganna āyet upakramayak denavā ara istrī dehekaṭa særayak yanna ōna. tava tiyenavanē. etakoṭa davas tunakaṭa vitara gihinnā. mē oyālat gēnnakō. antima davas tunakaṭa genat tiyāgena hatarakaṭa genāva pahakaṭa genāvā hayakaṭa kenat tiyādā hataragena tiyāgannakoṭa hin̆ga vuṇā.

이제 모두가 어떻게 하는가 하면 이틀 치를 가져와 쌓아 둡니다. 그 여인이 또 꾀를 냅니다. '이틀에 한 번 가야 하나요? 더 있잖아요.' 그러자 사흘 치쯤 가져갑니다. '당신들도 가져오세요.' 결국 사흘 치를 가져와 쌓고, 나흘 치를 가져오고, 닷새 치를 가져오고, 엿새 치를 가져와 쌓아 두자 모자라게 되었습니다.

dina hatakaṭa āhāra genak tiyāgannakoṭa soyaṁjāta næti velā giyā.

이레 치 먹을 것을 가져와 쌓아 둘 때 저절로 생기던 것이 사라져 버렸습니다.

dæn hari væḍi vunē genat tiyāgatta ēvā kanna gihillā ekayi kǣ.

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

mē gæp karagattē poduvē lōkayāṭa pahaḷa vecca dē tamangē ātmalābhaya mul karagena āśvādaya mul karagena ēkaṭa upakramayak vaśayen. anungē eka genahallā hat davasaya ætivena gedara tiyāgatta ekē pāpaya tamayi. sāpaya tamayi. ara soyaṁ jāta hæli næti velā yanna hētuva. īṭa passē kovitin karagena kanna siddha vuṇā.

이 쌓아 둠은 온 세상 사람에게 함께 나타난 것을 자기 attā 의 이득과 즐거움을 바탕으로 꾀를 부려 차지한 것입니다. 남의 몫을 가져와 이레 치나 되게 집에 쌓아 둔 것의 pāpa, 그 저주가 저절로 생기던 hāl 이 사라진 까닭입니다. 그 뒤 땅을 일구어 먹어야 하게 되었습니다.

arava ṭikak dāpuhama mēka hædenenna dæn alut kramayak haṭagattā īṭa passē mokada karannē ṭikak kanna gattahamahama ituru ṭikak vapura venavā vapurapu ikmaṭa hædilā enavā. ada oya kala yana ēvā nemeyi. ada oya puravā nam heṭa hædilā ē vagē ārambhayak āvā. dæn īṭa passē mokada karannē?

그것을 조금 뿌리면 이것이 자란다는 새 방식이 생겼습니다. 그 뒤 어떻게 하는가 하면, 조금 먹고 남은 조금을 뿌립니다. 뿌리면 금세 자라 옵니다. 오늘날처럼 오래 걸리는 것이 아닙니다. 오늘 뿌리면 내일 자라나는, 그런 시작이 왔습니다. 이제 그 뒤 어떻게 하는가?

va

(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)

번역 고르기