anicca 풀이
අනිච්ඡ විග්රහය.
rāt mē praśnayak tiyenavā gigālōda sūtraya kiyannē ēkaṭa kalma ēka viśēṣayen mahā vistarayak karanna tiyeena ekak sūtraya gæna itin mē sūtrayet hæbæyi api ara karuṇīya mata sūtraya kivvā vagē venas karalā næhæ. ē taram deyak etana næha mokika dēval piḷiban̆dava vigraha karapu sūtrayak mēgālōda sūtraya mēka ē taram gæm̆burē hā hoyanna balanna deyak næhæ. araka bhāvanāvak hitena sūtrayak karmasthāna sūtrayak nisā tamayi api ara maitrī bhāvanāva vigraha karalā gattē vidiha. mē hæma sūtrayakma piḷiban̆da ēvā venas velā næha.
이제 물음이 하나 있습니다. Sigālovāda sutta 말인데, 그 sutta 는 따로 길게 풀어 말할 것이 별로 없습니다. 다만 이 sutta 도 우리가 앞서 Karaṇīyamettā sutta 를 두고 말한 것처럼 바뀐 것은 아닙니다. 거기에는 그만한 것이 없습니다. Sigālovāda sutta 는 여느 일들에 대해 풀어 놓은 sutta 일 뿐, 그렇게 깊거나 파고들어 볼 것이 없습니다. 저쪽(Karaṇīyamettā sutta)은 bhāvanā 를 다루는 sutta, kammaṭṭhāna sutta 이기 때문에 우리가 mettā bhāvanā 를 그런 식으로 풀어 본 것입니다. 모든 sutta 가 다 바뀐 것은 아닙니다.
sāmānyayen oya vacana eka venasak tibuna vanavot ævenna ēvā eccara sadala vidiyaha venasak næhæ. kathana sūtraya eyā ahanavā itin
보통 그런 낱말 하나쯤 다른 데가 있더라도 그렇게 큰 차이는 없습니다.
venasak næhæ. kathana sūtraya eyā ahanavā itin ē vagēmayi. ēvaya hita bala venasak næhæ. ōka ē da
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēvā karmasthānaya. viśēṣayen karmasthānayak passē nna dunna ekak tamayi karmīvatta sūtraya. ēka tamayi ōkē tiyennē praśnaya pæla venna hētuva.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
api nodannavā namut apē karmasthāna krama daham væḍīmaṭa avaśya karana mūla dharmavala mūla krama mē trittagē artha hæn̆gavilā tiyenavā.
우리가 모르고 있지만, 우리의 kammaṭṭhāna 방법들, 곧 dharma 를 키우는 데 필요한 뿌리 dharma 의 뿌리 방법들이 이 tipiṭaka 의 뜻 속에 담겨 있습니다.
hæn̆gavilada han̆gavalada kiyalā hitana taravaṭayi ēka tiyennē. ibē hæn̆gavilā nam etayaṭa ehema tiyenavā. hæbæyi nivan dækīmaṭa gnāna mārgaya pragnā mārgaya goḍanægenna tiyena vidihē arthayak tiyana ekak tamayi vahala tiyennē. hoyanna bærivena vidiha væhīmak tiyennē.
그것은 저절로 담긴 것인지, 누가 담아 놓은 것인지 생각하게 되는 꼴로 있습니다. 저절로 담긴 것이라면 그대로 거기 있습니다. 그런데 nibbāna 를 보는 데 쓰이는 앎의 길, paññā 의 길이 세워지게 하는 뜻을 지닌 것, 바로 그것이 덮여 있습니다. 찾아낼 수 없게 덮여 있는 것입니다.
itin ē vagē avasthāvala api tērum ganna bæri venavā. mēka vahalada væhilāda kiyalā mē vivēdanaya karanna bæri vidiha sambandha goḍanægilakda kiyalā. ēkē taram balavat. itin apiṭa ēvā vivētanaya karanna avaśya næha.
그래서 그런 경우에 우리는 알아듣지 못하게 됩니다. 이것이 누가 덮은 것인지 저절로 덮인 것인지, 따져 볼 수 없게 얽혀 쌓인 것인지 말입니다. 그만큼 힘이 셉니다. 그러니 우리가 그런 것까지 따질 필요는 없습니다.
dæn ehema ekak tiyana anicca dukkha anatta kiyana mē piḷiban̆da bohō tævalaṭa vigraha venavā. yada aniccantaṁ dukkhayi yandukan tadanattā kiyana mē vākyaya aragena oya vākya tiyena kramaya api mēkaṭa dena kramaya rahat paṭi venas dekak.
이제 그런 것 하나가 있는데, anicca, dukkha, anatta 라는 이것은 여러 곳에서 풀이됩니다. 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라는 이 글월을 두고 보면, 그 글월이 놓인 방식과 우리가 이것에 붙이는 방식은 아주 다른 두 가지입니다.
yamak visthira nætnam ēka dukayi. ēka duka nam ēka anātmayi kiyana eka tamayi lōkē tava venakan tiyennē. ē arthayama tamayi ara yadaniccaṁ sandukkaṁ yaṁdukkhaṁ sadanattā kiyana bhāṣā vilāsayen dīlā tiyennē ē ara pēnna tamayi bhāṣāvē mē padæla hadalā tiyennē.
어떤 것이 늘 그대로가 아니면 그것은 dukkha 이고, dukkha 이면 그것은 anatta 라는 것이 지금까지 세상에 있는 뜻입니다. 바로 그 뜻을 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라는 말투로 내놓았고, 그렇게 보이도록 말의 낱말들을 짜 놓은 것입니다.
næt dæn api dina ekē bhāṣāva pada væḍa etana næ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam api kohenda gattē ehenam dharmaya galapannē kohomada kiyalā praśnayak enna.
그렇다면 우리는 어디에서 가져왔는가, 그렇다면 dharma 에 어떻게 맞추어 보는가 하는 물음이 나옵니다.
api kat gattē budurajāṇan vahansē caturārya śaktiya pulugannā dēśanā karapu paḷaveni maṁgala dharma dēśanāva dēśanā avasānayē 18 kōṭiyak nivan dækapu sūtraye mēka tamayi paḷaveni maṁgala dharma dēśanāva dhamma cakkāpa pavatvana sūtraya. menna mē dhamma cakkāpa pavatva sūtraya budurajāṇan vahansēge muvayen vigraha karalā denna puḷuvan ekama kenā særīt maharahatan vahansēga budurajāṇan vahansē anumasa karalā prahaṁsā karalā. anna ē vistaraya unvahansēṭa dēśanā karanna idǣlā avasthāva dīlā unvahansē væragiyā. mē velāvēdī ēka ēka ē ṭika dēśanā karapu sūtraya tamayi dhamma cakka pavatva vigraha karapu tamayi særiyut hāmuduruvō visin pennalā dunna sacca vibhaṁga sūtraya
우리가 가져온 곳은 Buddha 께서 catu ariyasacca 를 펼쳐 처음 설하신 첫 maṅgala dharma 설법, 설법이 끝나자 18 koṭi 가 nibbāna 를 본 sutta, 곧 첫 maṅgala dharma 설법인 Dhammacakkappavattana sutta 입니다. Buddha 의 입에서 나온 이 Dhammacakkappavattana sutta 를 풀어 줄 수 있는 단 한 분은 큰 arahant Sāriputta 이셨고, Buddha 께서 그분을 인정하고 기리셨습니다. 그 풀이를 그분이 설하도록 자리를 내어 주시고 Buddha 께서는 물러나셨습니다. 그때 그것을 설한 sutta, 곧 Dhammacakkappavattana 를 풀이한 것이 Sāriputta 스님께서 보여 주신 Saccavibhaṅga sutta 입니다.
menna mē dhamma cakka pavatvadana sūtrayayi sacca vibhavaṁga sūtrayayi kiyana mē sūtra deka dharmaya hadavatavā mūla dharmaya sampūrṇa vigraha velā ætivelā tiyennē.
이 Dhammacakkappavattana sutta 와 Saccavibhaṅga sutta 라는 두 sutta 에 dharma 의 심장, 곧 뿌리 dharma 가 남김없이 풀이되어 있습니다.
onna otanin aragena balapu hāmu anna tiyenavā anicca dukkha anatta kiyana trilakkhayannaṭa avaśya kiyana vacana peḷan̆ga hariyahana niyama arthaya ena kramaya
바로 거기서부터 가져와 보면, anicca, dukkha, anatta 라는 tilakkhaṇa 에 필요한 낱말들의 참뜻이 제대로 드러나는 길이 거기 있습니다.
etakoṭa anna etanin aragena balapuvahama ara passē pasē liva sūtra kramayaṭa ēka paraspārayi. hæbæyi paraspāra velā tiyennē śabdaya nemeyi liyāpu vacana valin
그렇게 거기서부터 가져와 보면, 나중에 적힌 sutta 들의 방식과는 서로 어긋납니다. 하지만 어긋난 것은 소리가 아니라 적어 놓은 글자입니다.
anicca kiyana vacanayada ayanna ninna kayanna bæyanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē anitya kiyana eka tamayi yada aniccaṁ kiyanakoṭa anit hari tiyennē.
'yad aniccaṃ'이라고 할 때 들어 있는 것이 바로 그 anitya 라는 말입니다.
yaṁcaṁbi tattva dukkhā icca sē læbennē nætnam ēka dukayi kiyana eka tamayi tiyennē dhamma cakkapa pavatana sūtraya.
'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ', 곧 원하는 대로 얻지 못하면 그것이 dukkha 라는 것이 Dhammacakkappavattana sutta 에 있는 것입니다.
etana tiyennē jayana jayanna jayanna piyanna kayanna bænna jaya tayanna yaṁdiccaṁ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna etanadi penavā icca sē nǣ kiyana eka. icca sē næti nisā dukayi kiyana eka pelā tiyennē dhammadākam pavatana sūtraya
바로 거기서 '원하는 대로가 아니다'라는 것이 드러납니다. 원하는 대로가 아니기 때문에 dukkha 라는 것이 Dhammacakkappavattana sutta 에 나와 있습니다.
iccaya næti nisā dukayi kiyana eka pelā tiyennē bāhira sūtravada
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
eha dhamma cakkapa pavatana sūtraya kiyannē siyalu sūtra pættakaṭa tibbā dhamma cakkapa pavatana sūtraya anit pættaṭa tibbānam kama karannada bæ.
Dhammacakkappavattana sutta 란, 다른 모든 sutta 를 한쪽에 놓고 Dhammacakkappavattana sutta 를 다른 쪽에 놓는다 해도 견줄 수가 없는 것입니다.
dēśanā pæhædivā kiyannē deviyekuṭa brahhamekuṭa māraya lōka kisima kenekuṭa mē dharma cakraya pavatvanna bæ menna ē dharma cakrayaṭa
설법에서 밝히기를, deva 도 brahmā 도 Māra 도 세상 그 누구도 이 dharma 의 바퀴를 굴릴 수 없다고 했습니다. 바로 그 dharma 의 바퀴에,
anna ē dharma cakraya ē nam mārgaphala læbahanam dahaṭa pōdiyak nivan dækka nam divyat ēka sūtrayē tiyena yamkisi kramayak tiyenavā nam apiṭa ēka allagattahama nivan dakina hon̆daṭama æti. ehenam īṭa anukūlaya nætnam anit sūtraya kaṭayada ōna næha. æyi nættē. æyi ēka
그 dharma 의 바퀴로 magga 와 phala 를 얻고 18 koṭi 가 nibbāna 를 보았고 deva 들도 보았다면, 그 sutta 에 있는 어떤 방법을 우리가 붙잡기만 해도 nibbāna 를 보기에 넉넉합니다. 그렇다면 그것에 맞지 않는 다른 sutta 는 우리에게 쓸모가 없습니다.
sūtraya kaṭayada ōna næha. æyi nættē. æyi ēka rælakennē næha.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
yamak isra nætnam dukayi kiyana adahasa dhamma cakkapa pavatta sūtraya hō sacca vibhaṁga sūtraya hō dekehema næha. yamak kæmati sē nætnam ēkē dukayi kiyanako sūtra deken pæhædilida vigraha karanavā.
어떤 것이 늘 그대로가 아니면 dukkha 라는 생각은 Dhammacakkappavattana sutta 에도 Saccavibhaṅga sutta 에도, 두 곳 어디에도 없습니다. 어떤 것이 원하는 대로가 아니면 그것이 dukkha 라는 것은 두 sutta 가 또렷이 풀이합니다.
asārayi kiyana vacanaya
그리고 asāra(속이 없음)라는 낱말이 있습니다.
lōkayē duka haṭagannē yamakda? dukaṭa hētuva yam tr̥ṣṇāvakda?
세상에서 dukkha 는 무엇으로 일어납니까? dukkha 의 까닭은 어떤 taṇhā 입니까?
mē duka saha dukaṭa hētuva ætivelā lōka pævætmiya anta deka hædilā tiyenavā. ekak tamayi kāma sukallikāyōgaya anika tamayi atti kiyalāmatāniyōgaya atthilamatāniyi kāmasu sukallikāna yōgayayi kiyannē. muḷu lōka pævætma ven karalā tiyena koṭas deka
이 dukkha 와 dukkha 의 까닭이 생겨나 세상살이의 두 끝이 만들어졌습니다. 하나는 kāmasukhallikānuyoga 이고 다른 하나는 attakilamathānuyoga 입니다. attakilamathānuyoga 와 kāmasukhallikānuyoga, 이것이 온 세상살이를 갈라 놓은 두 몫입니다.
abuddhōtpāda kālayakē lōkē innē oya desan vitarayi. ē degollana mē ahata dekē koṭa hari. madhyama pratipadā kavuruvat nā.
Buddha 가 나지 않은 때에 세상에는 이 두 무리만 있습니다. 그 두 무리는 이 두 끝 가운데 어느 한쪽에 있습니다. majjhimā paṭipadā 에 있는 이는 아무도 없습니다.
ehenam menna mē pævætmayiti siyallama hīnō gammō pōtu janikō anakiyō anatta anhitō kiyalā anatta kiyana vacana dīlā tiyenavā. ōkaṭa anattayi kiyalā. yōjāyaṁ atta kiyalā kiyana prasānaya ōkō dukkhō aniyō anatta saṁhi anna anatta metanat tiyennē. anattayi anatta sahitayi. ehenam mē attilamatāna yōgayayi kāmatukallikānu yōgayayi kiyana pævætmaṭayi yamak ættē anatta sahitayi anattayi kiyana vacana otana tiyennē.
그렇다면 이 세상살이 모두에 대해 'hīno gammo pothujjaniko anariyo anattasaṃhito'라고 하여 anatta 라는 낱말을 붙여 놓았습니다. 이것이 anatta 라는 것입니다. 'yo cāyaṃ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anattasaṃhito'라는 대목, 여기에도 anatta 가 있습니다. anatta 이고 anattasaṃhita 입니다. 그렇다면 attakilamathānuyoga 와 kāmasukhallikānuyoga 라는 세상살이에 붙은 낱말이 anattasaṃhita, anatta 입니다.
ehenam yamak kæmati sē nædda. kivvā anta deka kæmati sē næhæ. anta deka rati okkoma kæmati sē næhæ. ē nisā anta deka rati okkoma dukayi.
그렇다면 무엇이 원하는 대로가 아닙니까? 두 끝이 원하는 대로가 아니라고 했습니다. 두 끝의 즐거움이 모두 원하는 대로가 아닙니다. 그래서 두 끝의 즐거움은 모두 dukkha 입니다.
kāma sukalikānōgaya artha kalimataṁ yōgayak dekamayinē dukkha koṭasa yadayaṁ sandukkhaṁ yamak katē nætda ēka dukayi tiyena koṭasa. ēka pæhædiliva dēśanā karalā tiyenavā sūtrē.
kāmasukhallikānuyoga 와 attakilamathānuyoga 둘 다 dukkha 의 몫, 'yad... taṃ dukkhaṃ', 곧 원하는 대로가 아닌 것은 dukkha 라는 몫입니다. 그것이 sutta 에 또렷이 설해져 있습니다.
ehenam ipanṭa diṭē svabhāvaya mokakda anattayi. yam dukkhaṁ tada anattayi. anna ēka duka nam ēka anattayi. anatta sahitayi. menna anicca
그렇다면 그다음 성품은 무엇입니까? anatta 입니다. 'yaṃ dukkhaṃ tad anattā', 곧 그것이 dukkha 라면 그것은 anatta, anattasaṃhita 입니다.
ēka anattayi. anatta sahitayi. menna anicca dukkha anatta kiyana ekē trilakṣaṇaya hariyaṭa vigraha karalā tiyena sūtra deka mokakda maṁgala dharma dēśanā dhamma cakkapāva sūtrayayi. mēkē vigraha karapu sacca vibhaṁga sūtrayayi.
자, anicca, dukkha, anatta 라는 tilakkhaṇa 를 제대로 풀이해 놓은 두 sutta 는 무엇입니까? 첫 maṅgala dharma 설법인 Dhammacakkappavattana sutta 와, 그것을 풀이한 Saccavibhaṅga sutta 입니다.
oya sūtra deka tuḷin tiyenavā nam ēkāntayen nivan maga pæhædiliva tiyenavā tavat nivan magak ituru karaduvamayi dēśanā kaḷē. aḍupāḍuvak nætuva caturārya satyaya sampūrṇayen dēśanā karapu sūtraya deka.
그 두 sutta 를 거쳐 가면 nibbāna 의 길은 틀림없이 또렷합니다. nibbāna 의 길을 더 남겨 두지 않고 다 설하신 것입니다. 모자람 없이 catu ariyasacca 를 남김없이 설한 두 sutta 입니다.
oya sūtra deket caturārya satyaya dēśanā kā nam nivan dakinna avaśya passē nērulūma kāraṇaya mūla dharmaya otana tiyenavā. ehenam etana tiyenavā nam anicca dukkha anatta kiyalā yam arthayak ē arthaya tamayi niyama anicca dukkha anatta arthaya.
그 두 sutta 에서 catu ariyasacca 를 설했다면, nibbāna 를 보는 데 필요한 핵심, 뿌리 dharma 가 거기 있습니다. 그렇다면 거기에 anicca, dukkha, anatta 라는 어떤 뜻이 있다면, 그 뜻이 바로 참된 anicca, dukkha, anatta 의 뜻입니다.
ehenam īṭa passē mokada karalā tiyennē? anitya venas velā nemeyi venas karalā. nasaniccaṁ sandukkhaṁ kiyana tæna tiyenna tiyennē yamak kæmati nætda kiyana jayanu jaya saddayehamayi. yaṁdukkaṁ sadānastā kiyanaetana tiyennē saddayehekamayi.
그러면 그 뒤에 무엇을 한 것입니까? anicca 가 저절로 바뀐 것이 아니라 누가 바꾼 것입니다. 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ'이라는 자리에 있어야 할 것은 '원하는 것이 아닌 것'이라는 'icchā'의 소리 그대로입니다. 'yaṃ dukkhaṃ tad anattā'라는 자리에 있는 것도 같은 소리입니다.
akula venas karan giyēda?
글자를 바꾸어 간 것입니까?
oya apura hari kiyanna anit sūtra nivan dakina vāgē pæhædiliva tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē adālaka kiyannē anitya nam dukayi. anitya nam dukayi kiyanavā. idiriyaṭa nætnam dukayi. ēka arthayak. kæmati dē nætnam dukayi.
여기서 말하는 것은 anicca 이면 dukkha 라는 것입니다. anicca 이면 dukkha 라고 합니다. 늘 그대로가 아니면 dukkha 라는 것, 그것이 한 가지 뜻입니다. 원하는 것이 없으면 dukkha 라는 것.
yamak itiyara nætnam. kæmætta anuravat nætnam. ēka asārayi. anna asāratvaya væheddi davasaṭa athærīmak enavā.
어떤 것이 늘 그대로가 아니면, 원하는 대로가 아니면 그것은 asāra 입니다. 그 asāra 임이 와닿을 때 바로 놓아 버림이 옵니다.
dæn api hita gæm̆bulaṭa danna deyak næha. sāmānyayen adahasak aran balamu mehema deyak.
이제 우리가 깊이 알아야 할 것은 없습니다. 흔한 보기를 하나 들어 봅시다.
okpuvak tiyenavā dela ira næti nisā mēka poḷak kæḍilā.
컵이 하나 있는데, 늘 그대로가 아니어서 이 손잡이가 깨졌습니다.
poliyā allanakoṭa irena matakala gæhenilā dālā dæm okkoma paraṇayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn paraṇa gama nisā mē poḷi allannat bæranē
이제 낡아서 이 손잡이를 쥘 수도 없습니다.
okko paraṇa velā kælēda eyā. dæn vināśaya nan ēka citteṭa nætikama nisā okko dæn gevilā vināśa venna hodanna kiyalā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
api hitanavā ada inna hotnam pættakin tiyenavā. ēvā maraṇa nǣ. [hūllayi]
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēkanat tavat tiyāgannat puḷuvan kālayak ē kolona
그것도 한동안 더 둘 수는 있습니다.
hæbæyi ada mihi kolē ada gihillā api dālā tiyenavā pætta.
그런데 오늘 우리는 그것을 가져가 한쪽에 치워 두었습니다.
hæbæyi okko dīlā kænenna ōnē nemeda kiyalā. ēma mēkē foṭōpayak gahana tiyāganna vana parisam karalā tiyanna kiyalā ēka almari mona denaka tiyā tiyenavā kæḍi ætta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn isthira næti nisā nam api dukayi ē hindānam harayak nædda mē rahaṭa dānna. mama kiyalā ganna epā athæranna ōna kiya. dæn
이제 늘 그대로가 아니어서 dukkha 라면, 그러니 속이 없는 것 아니냐, '나'라고 붙잡지 말고 놓아야 한다고 말합니다.
kiyalā ganna epā athæranna ōna kiya. dæn dirapanna pæhædila pēnnē dæn ravapuva dæn api gaha karalā dānē mokakda hada piru kavadin
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn his tiyanna bæluvot ehema ahaka dānna vennē okkoma nāsaya ṭika ahaga dānna ōna.
이제 비워 두려고 보면 모두 내다 버려야 합니다. 망가진 것들을 내다 버려야 합니다.
isriyan ahaga dānavā kiyalā vacanayak gatto.
'늘 그대로가 아닌 것을 내다 버린다'는 말을 하나 들어 봅시다.
idirapa ka hæḍi eka menet ena væḍak hæṭi eka isti næti eka væḍena okkoḷē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tava tiyāganna puḷuvan hadalā dænnā. ēka tara dīralā næhæ kæḍilā næhæ.
그것은 아직 더 쓸 수 있습니다. 그리 낡지도 않았고 깨지지도 않았습니다.
hæbæyi ahaṭa dāna mokakda kiyalā bæluva poḷē ahaṭa dāna nisā tibunē nætuva koppu ahaṭa dānava anna æti vennē venasa mokakda vunē?
그런데 무엇을 내다 버리는지 보면, 손잡이가 떨어져 나가서 컵을 내다 버립니다. 그러면 무엇이 달라진 것입니까?
ahagānna hētu vunē asāratvaya saha sāratvaya
내다 버리게 된 까닭은 asāra 임과 sāra 임입니다.
asārayi kiyalā yana væḍa innanam anatīralā dāpu kolē asāratvaya væḍiya yutu. okkoccara dīlā tibena tava sārayi kiyana kǣllagena hiṭapu ēka parisan karanavā asārayi kiyapu kaḍē kaha danna menehi karanavā. ehenam lōkayā adat apē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menehi karanavā. ehenam lōkayā adat apē atītiya tiyena atdækīma asārayi kiyalā vaḍahā gattot yamak ēkat midā.
그렇다면 세상 사람들이 오늘 우리가 지나온 겪음을 asāra 라고 알아차린다면 그것에서도 벗어납니다.
isra næhæ gæḍinavā bidinavā kimē dakvā hari allakuvama kæḍena kolē tiyennē bidena kolē tiyennē okkuva birilā
늘 그대로가 아니어서 깨지고 부서집니다. 쥐기만 해도 깨지는 컵, 부서지는 컵, 모두 낡았습니다.
dæn kæḍena nisā genavanna nisā asāraya kiyana ehema hamba ēka magē kiyalā ganna vidinnē næhæ attārinna kiyalā kivvot
이제 깨지니까, 부서지니까 asāra 이고 그래서 '내 것'이라고 붙잡을 것이 없으니 놓으라고 말한다면,
dæn gæṭena vidi eken atharinna nam ada mē sadāpu kolē īṭa tiyāganna puḷuvan.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi ē athat næha api ara kærilaṭa bidunāda hopuva atharinnē næhæ. næka alut karanna balāgena tiyāganna
그런데 놓지 않습니다. 우리는 깨지고 부서졌다고 놓지 않습니다. 새로 고치려고 두고 봅니다.
agiṭa hadenna næhæ kæḍenna vidennē okko visi karanna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ara ata gihillā dāpula ekak visi karanavā. ēka tamayi kæṭiliyannē okko taram panna velā nē. ēt ēka visi karanavā. dæn visi karanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
nē. ēt ēka visi karanavā. dæn visi karanna hētu vennē mokakda? asāratvaya væṭena nam athæriya yanavā.
그래도 그것을 던져 버립니다. 이제 던져 버리게 되는 까닭은 무엇입니까? asāra 임이 와닿으면 놓아 버리게 됩니다.
sāraya kiyana hæn̆gīma tiyenakan kæḍenakoṭa bidenakoṭa tava ekak ahadana.
sāra 가 있다는 느낌이 있는 한, 깨지고 부서지면 또 하나를 만듭니다.
kæḍenavā bin̆dinavā dækka gaman sāratvaya æruē nætnam. lōka satyayak tāva ekak gonna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kæḍenna bidena bava koma dannavā. hæbæyi ataharinnē nættē sāratvayaka dr̥ṣṭiya nikan. kæḍena pidana bava dænagattāma lōkaya atvirenavā kiv kaṭētu næhænē tiyennē. [ugura kǣrīma]
깨지고 부서진다는 것은 누구나 압니다. 그런데 놓지 않는 것은 그저 sāra 가 있다는 diṭṭhi 때문입니다. 깨지고 부서진다는 것을 안다고 해서 세상을 놓게 될 까닭은 없지 않습니까. [목을 가다듬음]
udælalā aran enavā. hon̆daṭa kæpenavā. hæbæyi
괭이를 가져옵니다. 잘 팝니다. 그런데
kūra vælakaṭa guru mahattayā dannavā maya gum̆bura hæṭiyaṭa særayayi dekayi tunayi mē vidalē væḍa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
karanna puḷuvan mēka gevenavā. āya væḍaganna bæri pat vena patyenavā. dæn mokada karannē?
이것은 닳아 갑니다. 다시 쓸 수 없게 됩니다. 이제 어떻게 합니까?
ōka kalāāturin hamba vennē ahuvecca velāvē puḷuvan tarama geḍak tiyāganna tava tiyāgena hari velāya velā hari kamadu hatarak paha genahalā aṭaha dāganna ōna.
그것은 어쩌다 한 번 손에 들어오니, 구했을 때 되도록 많이 마련해 두려고, 넷이든 다섯이든 더 사다가 쌓아 두어야 합니다.
dira nisā athæriyā nemeyi dira nisā vena ekak. mokada hē? ēka hon̆dayi kiyana dr̥ṣṭiya tibicca nisā. sārāvak kiyana hæn̆gīma tibicca nisā. ehenam jamak atharinnē. kæḍena pidana hindā nemeyi. asārayi kiyalā dækkahamayi.
닳았다고 놓은 것이 아니라, 닳았기에 다른 것을 구한 것입니다. 왜 그렇습니까? 그것이 좋다는 diṭṭhi 가 있었기 때문입니다. sāra 가 있다는 느낌이 있었기 때문입니다. 그렇다면 무엇을 놓게 됩니까? 깨지고 부서져서가 아닙니다. asāra 라고 보았을 때입니다.
itin menna mē vædagat asārayi kiyana vacanaya anattā kiyana vacanayaṭa dānna nætuva. mēka ātma neveyi kiyana vacanayaṭa dālā gannavā misak.
그런데 이 소중한 asāra 라는 낱말을 anattā 라는 낱말에 넣지 않고, 이것을 '자아가 아니다'라는 말로 넣어서 받아들이고 있습니다.
mēkē niyama yadāya dennē nætuvahama asāraya kiyalā vaṭahāganna mokada? dennē nætuva vuhama siddha vennē mokakda ēka athariṭa tiyena mānasikatvaya gollanægennē. athæriyot nivana, novælunot nivana, midunot nivana ēn divaṭa maga væhenavā. asārayi kiyana eka venakoṭa venavā næhæ.
이것의 참뜻을 주지 않으면 asāra 라고 알아차리는 것은 어떻게 됩니까? 주지 않으면 무슨 일이 벌어집니까? 그것을 놓으려는 마음가짐이 세워지지 않습니다. 놓으면 nibbāna, 들러붙지 않으면 nibbāna, 벗어나면 nibbāna 인데, 그 길이 덮여 버립니다. asāra 라는 것이 되지 않습니다.
kæmati dē sē nætnam. ov vēka pavatvanē kæmati næ. isra nætnam kæmati sē nǣha kiyana eka ennē næ. idiriyaṭada ēvaṭa kæmatiyi pavatvannē næhæ kiyana eka adahasa āvē nætnam. is nætnam mokakda ganna tiyarannē?
원하는 대로가 아니라면, 그렇습니다, 이것을 원하는 대로 이어 갈 수 없습니다. 늘 그대로가 아니라고 하면 '원하는 대로가 아니다'라는 것은 나오지 않습니다. 늘 그대로냐 하는 것으로는, 그것들을 원하는 대로 이어 갈 수 없다는 생각이 오지 않는다면, 늘 그대로가 아니라는 데서 무엇을 얻을 수 있겠습니까?
kæmaṭē kiyana dē mē ahak karanna vidihak nǣhæ. itira nǣha kiyanakoṭa ira næhæ vena ekak nagāganna tava ekak hadāgamu. hon̆daṭa lōka satyayā bahinavā.
원하는 마음이라는 것을 치워 버릴 길이 없습니다. 늘 그대로가 아니라고 하면, 늘 그대로가 아니니 다른 것을 하나 세우자, 또 하나 만들자 합니다. 세상의 참과 아주 잘 맞아떨어집니다.
ehenam budurajāṇan vahansē mennuvē istira næva nisā dukayi nemeyi niyama vacanaya yam viñña labati sampi dukkhaṁ kæmati sē yamak nædda ēkayi duka.
그렇다면 Buddha 께서 보이신 것은 늘 그대로가 아니어서 dukkha 라는 것이 아닙니다. 참된 말은 'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ', 곧 무엇이든 원하는 대로가 아니면 그것이 dukkha 라는 것입니다.
jāti dhammānaṁ bhikkhavē jāti dhammānaṁ āvaṭa dæn mahattaga sūtrayē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vigraha vennē. a jāti dhammānaṁ āvatō ēvaṁ iāya passambbaṁ mē ādī vaśayen vigrahayaṭa yanna ahō vatamayaṁ na jāti assā nata vata sō oya net
'jātidhammānaṃ āvuso sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati' 하는 식으로 풀이가 이어집니다. 'aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā'.
mē vidi maṭa haṭiyama vigraha karanna magē potaka balanna enaga
이것을 이렇게 자세히 풀이한 것은 제 책에서 보십시오.
mē jāti ākacchē jātiya ādī vaśayen tiyennē. itin kiyannē mokakda? jātiya dharmatāvayakaṭa æti mē satvayā anē maṭa mepadu mepadu jāti pahaḷa novēvā kiyalā balāporottuvak æti karagannavā.
여기에는 'jāti āgaccheyya' 하는 식으로 나옵니다. 그러면 무엇을 말합니까? jāti 를 dhammatā 로 지닌 이 중생이 '아, 나에게 이런 jāti 가 나타나지 않기를' 하고 바람을 일으킵니다.
esē balāporottuvak æti karagattot ē kæmætta anuva ēka siddha vena ekak nemeyi. ē kæmætta ekē iṣṭa vennē næ. ē dharmatāvaya anuva ēka siddha venavā misak. kæmætta anuva siddha vena ekak ēkē næhæ. menna mēsā jātiya kiyannē mokakda? kæmati sē nætiē nisā dukla deyak. kæmati dē næti nisā duka æti karana nisayi jāti duka kiyannē. menna jāti duka hædena hæṭi davas vigraha karanavā.
그렇게 바람을 일으켜도 그 바람대로 일이 되는 것이 아닙니다. 그 바람은 이루어지지 않습니다. dhammatā 대로 일이 될 뿐, 바람대로 되는 것은 거기에 없습니다. 그렇다면 jāti 란 무엇입니까? 원하는 대로가 아니어서 괴로운 것입니다. 원하는 것이 없어서 dukkha 를 일으키기 때문에 jāti 를 dukkha 라고 합니다. 여기서 jāti dukkha 가 생기는 모습을 풀이합니다.
jarāva dharmatāvayaka næti lōka satvayā. anē maṭa meban̆da jarāvak pahaḷa novenavā nam koccara hon̆dada mē hæn̆gīmak æti karaganna. balāporottuvak æti karagannavā. namut ovunṭa ē balāporottuvak vitarak misak ohugē kæmætta kavadā tista vennē næ jarāvaṭa pat venavā. menna mēkat jarāva mul kara duka enavā. hevat kæmati næti nisā duka pæhædiliva karalā vigraha karalā tiyenavā.
jarā 를 dhammatā 로 지닌 세상 중생은 '아, 나에게 이런 jarā 가 나타나지 않는다면 얼마나 좋을까' 하는 느낌을 일으키고 바람을 일으킵니다. 그러나 그것은 바람일 뿐, 그의 바람은 결코 이루어지지 않고 jarā 에 이릅니다. 여기서도 jarā 를 뿌리로 dukkha 가 옵니다. 곧 원하는 대로가 아니어서 dukkha 라는 것을 또렷이 풀이해 놓았습니다.
kæmati vēda nisā janārā dukaya næha. [ugura kǣrīma]
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vyādhiya mul karagatta lōka satvayā dharmatāvaya karagat lōka satvayāṭa anē maṭa mepadu vyādhiyak, rōgayak āvē nætnam koccara hon̆dada kiyalā kæmættak æti venavā. hæbæyi ē vyādhi dharmatāvaya karagatta dē vyādhiyaṭa pat venavā mēka vaganna ebæyi ara kæmætta ara pættekaṭa balannē næha. menna mē velāvēdī kæmati dē næti tatvayaṭa patvīma nisā vyādhiya nisā duka haṭaganna. vyādhi duka haṭagannē næ.
vyādhi 를 dhammatā 로 지닌 세상 중생에게는 '아, 나에게 이런 vyādhi, 이런 병이 오지 않는다면 얼마나 좋을까' 하는 바람이 생깁니다. 그러나 vyādhi 를 dhammatā 로 지닌 것은 vyādhi 에 이르고, 그 바람 쪽은 돌아보지 않습니다. 이때 원하는 것이 아닌 처지에 놓이기 때문에 vyādhi 로 말미암아 dukkha 가 생깁니다. 그렇지 않으면 vyādhi dukkha 는 생기지 않습니다.
maraṇa dharmatāvayaka nættā vū lōka satvayā anē maṭa meban̆du maraṇayak novīnavā nam koccara hon̆dē adahasak æti karagannā. ohugē ē adahasa koccara æti venat ohu kæmati sē siddha vennē ara maraṇa dharmatāna mærienavā. menna mē nisā maraṇaya kiyannē kæmati sē pavatvaganna bærida? ē nisā duka haṭagænīmaṭa hē pārakayak. menna maraṇa dharmatāvaya hæda.
maraṇa 를 dhammatā 로 지닌 세상 중생은 '아, 나에게 이런 maraṇa 가 오지 않는다면 얼마나 좋을까' 하는 생각을 일으킵니다. 그 생각이 아무리 일어나도 그가 바라는 대로 되지 않고, maraṇa 를 dhammatā 로 지닌 그는 죽습니다. 그래서 maraṇa 란 원하는 대로 이어 갈 수 없는 것이고, 그래서 dukkha 가 생기는 까닭이 됩니다. 이것이 maraṇa 라는 dhammatā 입니다.
menna mē ākārayen jāti, jarā vyādhi maraṇa sōka pariva duk domna upādāsa kiyana mē okkoṭama pelā tiyenavā. mē kæmati sē pavatvanna bæri nisayi mēvaṭa gōcara vena nisayi mē dukayi kiyannē kiyalā.
이렇게 jāti, jarā, vyādhi, maraṇa, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa 이 모두에 대해, 원하는 대로 이어 갈 수 없기 때문에, 그것들에 떨어지기 때문에 dukkha 라고 한다고 밝혀 놓았습니다.
dæn meccara pæhædiliva dēśanā karalā tiyenavā dukkha ārya śiyatiya dænagannē menna mēka dænagat ōnē. kæmati sē næti nisā dukayi kiyana eka dækkāṭayi dukkhārya satyaya væṭahennē kiyalā. oya kiyana saccaraga sūtrayē pæhædiliva vigraha karalā tiyenavā. ma ara kiyana dhamma cakkapa pavatana sūtraya vistara anukūlava.
이렇게나 또렷이 설해 놓았습니다. dukkha ariyasacca 를 알려면 바로 이것을 알아야 합니다. 원하는 대로가 아니어서 dukkha 라는 것을 보아야 dukkha ariyasacca 가 와닿는다고, 앞서 말한 Saccavibhaṅga sutta 에 또렷이 풀이해 놓았습니다. 앞서 말한 Dhammacakkappavattana sutta 의 내용에 맞게 말입니다.
namut oya eka tænakavat vuruttara dekema næha. istira næti nisā dukayi kiyalā panavapu siddhāntayak. namut īṭa passē apiṭa dīlā tiyenavā. dæn olin pennannē yamak istira nætnam ēka dukayi kiyana siddhāntayak tamayi api pennannē.
그러나 그 두 sutta 어디에도, 단 한 곳에도 늘 그대로가 아니어서 dukkha 라고 세운 가르침은 없습니다. 그런데 그 뒤에 그것이 우리에게 주어졌습니다. 지금 보여 주는 것은 어떤 것이 늘 그대로가 아니면 그것이 dukkha 라는 가르침입니다.
api dænagattā nam kæmati sē nǣha kiyalā.
우리가 '원하는 대로가 아니다'라는 것을 알았다면,
yaḷi yaḷi bihi venna bihivenna kæmati dē næti eka kohomada pavatva dharmayama nægilā enavā. dharmōdhayama læbenavā. menna mēken kæmæti sē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dharmōdhayama læbenavā. menna mēken kæmæti sē næti dē dukayi kiyana eka tamayi mūla dharmayaṭa anukūlava labā dennē yam piccan valāpati sampiduk kiyana eka tamayi yadaniccaṁ saṁdukkaṁ kiyana ekē mūla dharmaya. oya mūla dharmaya hariyaṭa balāgena yanakoṭa balā inna ædda lōkē asāratvaya væṭahenavā. asāra lōkē monava allannada? asāra lōkē monavat dækalannada mē adahasalā daham avabōdha ennē onna oya kæmati sē nætnam ēkaṭa dukayi kiyalā tērum gata karana.
이것으로 '원하는 대로가 아닌 것은 dukkha'라는 것이 뿌리 dharma 에 맞게 주어집니다. 'yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ'이라는 것이 'yad aniccaṃ taṃ dukkhaṃ'의 뿌리 dharma 입니다. 이 뿌리 dharma 를 제대로 살펴 나가면 세상의 asāra 임이 와닿습니다. asāra 한 세상에서 무엇을 붙잡겠습니까? asāra 한 세상에서 무엇에 들러붙겠습니까? 이런 생각, dharma 의 깨달음은 바로 원하는 대로가 아니면 그것이 dukkha 라고 알아들을 때 옵니다.
istira nætnam ēkaṭa dukayi kiyanakoṭa istira nætnam lōka satvayā istira næti bava danna hindāma tamayi tava ekak utnagannē. mokada stiya næti vuṇānavat neme hari suvayi suvayi kiyana ekat athæruvē næ.
늘 그대로가 아니면 dukkha 라고 하면, 세상 중생은 늘 그대로가 아니라는 것을 알기 때문에 오히려 또 하나를 세웁니다. 늘 그대로가 아니게 되었어도 '좋다, 좋다' 하는 것은 놓지 않았기 때문입니다.
asārayi kiyalā arthayak āvē næ. mēka hari sāka
asāra 라는 뜻은 오지 않았습니다. '이것은 참...'
hari āśvādayi. hæbæyi kalvallā hiṭiyenna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam mokada karannē āśvādaya ekā tava hadāganna mēka nætnam ēken harinna puḷuvan parivartanaya venavā. āśvādaya hæn̆gīma ena ākārayi. isra nætnam mokada karannē? vena ekak allagannavā.
그러면 어떻게 합니까? assāda 를 또 하나 만들고, 이것이 아니면 저것으로 갈아탈 수 있게 바뀝니다. 이것이 assāda 의 느낌이 오는 방식입니다. 늘 그대로가 아니면 어떻게 합니까? 다른 것 하나를 붙잡습니다.
āśvādaya ganna ekama asārayi kiyalā dænagattahama ēkat asārayi mēkat asārayi. asārayi kiyana hæn̆gīma atharinna vælena vidiha kiyannē mānasikatvayakoenavā. isra næha kivvaṭa asārayi kiyana mānasikatvaya goḍa nægennē næ.
assāda 를 붙잡는 일 자체가 asāra 라는 것을 알게 되면, 그것도 asāra, 이것도 asāra 입니다. asāra 라는 느낌이 놓아 버리게 하는 그 방식이 하나의 마음가짐이 됩니다. 늘 그대로가 아니라고 말해서는 asāra 라는 마음가짐이 세워지지 않습니다.
ē nisā tamayi koccara itira næhæ okkoma hi næhæ anityayi anityayi kiyana eka hiṭiyaṭa kisima gānakaṭa nætuva itin pol vaḍiya hālaṭa
그래서 아무리 '늘 그대로가 아니다, 모두 anicca 다, anicca 다' 하고 있어도 아무렇지도 않게,
kisima gānakaṭa nætuva itin pol vaḍiya hālaṭa yanna ilā nætuva innē. katāyen udēna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
yanna ilā nætuva innē. katāyen udēna ræhælā tiyana aniccayi aniccayi okkoma aniccayi væḍaknē dālā yanna ōna
아침마다 'anicca, anicca, 모두 anicca 이니 버리고 떠나야 한다'고 되뇝니다.
dālā gihin næ balanakoṭa mærilā anti balana ratunā mē tiyanna ōna.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi udēna kiyaddī okkoma anityayi budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā æhiṭiya gahana taram mohotak anitya menehi kaḷā nam mahadan dunnaṭa væḍiya 86 dahatak mahadan dunnalaṭa væḍiya ē mohotē læbena ē mohotē læbena śaktiya kusalaya balavat
그런데 아침에 '모두 anicca'라고 할 때, Buddha 께서 설하시기를, 눈 한 번 깜빡할 만큼의 순간이라도 anicca 를 마음에 새긴다면, 큰 dāna 를 베푼 것보다, 86,000 번 큰 dāna 를 베푼 것보다 그 순간에 얻는 힘, 그 kusala 가 더 크다고 하셨습니다.
ehenam ada upāsakam valā upāsaka mahatturu anityayi anityayi kiyana vadana midī ekana ottara karana
그렇다면 오늘 upāsikā, upāsaka 분들이 'anicca, anicca' 하는 말을 되뇌고 있는데,
mala peneka venna puḷuvanda værennē bhūtayek venna puḷuvanda vena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi lōkē kæmati sē nǣha kiyana arthayen aniccayi kiyalā menehi karanna giyā nam anna ara budurajāṇan vahansēga kiya eka siddha venavā. ē dēśanāva kiyanna mohotak karana ekak lōkaya athærīmaṭa hētu venavā. isra næha istara nǣha kiyana vidihaṭa hariyannē næha. dakinna ōnē dharmayak ōna.
그러나 '세상은 원하는 대로가 아니다'라는 뜻으로 anicca 를 마음에 새기려 했다면, Buddha 께서 말씀하신 그것이 일어납니다. 그 설법대로 한순간이라도 하는 것이 세상을 놓아 버리는 까닭이 됩니다. '늘 그대로가 아니다, 늘 그대로가 아니다' 하는 식으로는 맞지 않습니다. 볼 수 있는 dharma 가 있어야 합니다.
dæn ō gæm̆buru viśēṣayen lipenna velā hari ōka denna ōnē sampūrṇa gælapena hæṭi pennalā. etakoṭa æli yali balanakoṭa mē pæṭavilā tiyena mē trilakṣaṇaya tērum ganna puḷuvan. oya ṭika hariya tērum gattahama nivan maga etanama tiyenavā. ḍalā baṇa hitanna kiyanna deyak næha.
이제 그것을 따로 깊이 적어야 하더라도, 남김없이 맞아떨어지는 모습을 보여 주며 내놓아야 합니다. 그러면 거듭거듭 살펴볼 때 여기에 짜여 있는 이 tilakkhaṇa 를 알아들을 수 있습니다. 이것을 제대로 알아들으면 nibbāna 의 길은 바로 거기 있습니다. 더 생각하고 말할 설법이 없습니다.
namut mē kiyanakoṭa apiṭa viplavīya vidihē mē yamkisi abhivaga valaṭa mul denna siddha venavā. mokada meccaraka harāgena āpu paḷaveni arthayak mehema venas karalā katā karanavāna minissu piḷigannat bayayi eka pættakin piḷiganna bayayi. anit kālayē kohon̆dayi piḷigannē meccara mē hāmuduruvō hiṭiyā meccara kivvā meccara kālayak tiyenavā mē kiyannē kohomada mē kiyalā praśna matu venavā. itin ōkē sūtra valin sādhaka pennalāma venasa pennalāma pennanna ōnē. mēka kramaya væradi nǣha kiyana eka pennanna ōnē.
그러나 이것을 말하면 우리는 뒤엎는 듯한 어떤 도전들에 뿌리를 대 주게 됩니다. 이토록 오래 지녀 온 첫 뜻을 이렇게 바꾸어 말하면, 사람들은 받아들이기를 두려워합니다. 한편으로는 받아들이기 두렵고, 또 한편으로는 '이렇게 많은 스님들이 계셨고, 이렇게 많이 말했고, 이렇게 오랜 세월이 흘렀는데, 이게 무슨 말이냐' 하는 물음이 일어납니다. 그러니 sutta 에서 근거를 보여 주며, 다른 점을 보여 주며 드러내야 합니다. 이 방법이 틀리지 않았다는 것을 보여 주어야 합니다.
mēka pæhædilivama 18kōṭa yanna nat dakuṇu pramen kohomada varadinnē? ēkē pelā tiyena satvaya menna menna ēkē pelā tiyena ilakṣaṇaya kiyalā. oya ṭika pennuvaṭa passē baya hæṭena baya hætivelā api anikava borun kiyanna yannē næhæ. boru vunat ekayi ætta vunat ekayi. mēka nemeyi 18 poḍiyak nivan dækkama.
이것으로 분명히 18 koṭi 가 nibbāna 를 보았는데 어떻게 틀릴 수 있겠습니까? '여기 드러난 참이 이것이고, 여기 드러난 lakkhaṇa 가 이것이다' 하고 그것을 보여 주고 나면, 두려움이 사라져, 우리가 다른 것을 거짓이라고 몰아붙이러 나서지 않습니다. 거짓이든 참이든 상관없습니다. 중요한 것은 18 koṭi 가 nibbāna 를 보았다는 것입니다.
ehenam væḍipurama lōkaya nivan dækena sūtrayakam ē tuḷa ēkāntaya caturārya satyaya tiyenavā nam ēkē kiyā ē dharmaya tiyat caturārya satyaya apiṭa nivan dakinna hētu venavā nam hon̆da. anikayidanaya karanna apiṭa ōnē næhæ.
그렇다면 가장 많은 세상 사람이 nibbāna 를 본 sutta 안에 틀림없이 catu ariyasacca 가 있고, 거기서 말하는 그 dharma, 그 catu ariyasacca 가 우리를 nibbāna 로 이끈다면 그것으로 좋습니다. 다른 것을 따질 필요는 없습니다.
ehenam api kiyana vacanaya dharmānukūla kiyana eka haravak dānna bæhæ. mona hētu vaninvat oya kiyana mahā sūtrayen karuṇu pennayi pennalā tiyennē. itin ē nisā apiṭa passē makak kævenavā. mē vacanayē loku praśnayak. mokada dala venakoṭa samahara ayiyalā ohu uddēgayak æti kara kavuda ohoma kiyā tiyennē mola potēda ovalā tiyennē oya adi vaśayen ituu matayakda ōka oya vaśayen. itin ēken midenna nam ara mahā rūpa dekema karuṇu pennalā balanna itiyena o vigraha karalā denna ōnē.
그렇다면 우리가 하는 말이 dharma 에 맞지 않는다고 뒤집을 수 없습니다. 어떤 까닭으로든, 앞서 말한 큰 sutta 에서 근거를 보여 주며 드러낸 것입니다. 그래도 나중에 우리에게 무언가가 따라옵니다. 이 말에는 큰 물음이 있습니다. 퍼져 나갈 때 어떤 이들이 들고일어나 '누가 그렇게 말했느냐, 어느 책에 있느냐, 그저 제 생각 아니냐' 하고 나옵니다. 그것에서 벗어나려면 그 두 큰 sutta 에서 근거를 보여 주며 풀이해 주어야 합니다.
itin isthi næti nisā dukayi kiyalā pennapu siddhāntayak. oya sūtra dekama næha. kæmati sē næti nisā dukayi kivva tana hæma tænakama tiyenavā. pæhædiliva mē kæmati dē næti nisā, duka nisā anatta saṁhitayi kiyalā anattayi ēvat asārayi kiyana ekak tiyenavā.
그러니 늘 그대로가 아니어서 dukkha 라고 내세운 가르침은 그 두 sutta 어디에도 없습니다. 원하는 대로가 아니어서 dukkha 라고 한 곳은 곳곳마다 또렷이 있습니다. 원하는 것이 아니어서, dukkha 이기에 anattasaṃhita, anatta 이고 그것들은 asāra 라는 것이 있습니다.
ehenam anicca, dukkha, anatta kiyana trilakṣaṇaya gæbvelā tiyenavā caturārya satyaya saman̆gama oya sūtra deka. itin ēka hæmatænama hariyakaṭa karuṇu pennalā. ehenam mēkaṭa anitya nam dukayi, duka nam mama nemeyi magē nemeyi ātmayi anātmayi kiyalā pennapu katāva ē adahasa mē rūtra deken gat karalā pennanna.
그렇다면 anicca, dukkha, anatta 라는 tilakkhaṇa 는 catu ariyasacca 와 함께 그 두 sutta 안에 담겨 있습니다. 곳곳마다 제대로 근거를 보여 놓았습니다. 그렇다면 'anicca 이면 dukkha, dukkha 이면 나가 아니고 내 것이 아니며 attā 가 아니다'라고 내세운 이야기, 그 생각을 이 두 sutta 에서 찾아 보여 보라고 할 수 있습니다.
mokada ēkāntayen mēka kārgayavat kiyanna bæhæ. mēka ārya mārgaya misak venak kiyalā dhammayak apa pavatvana sūtraya. ōkaṭa tava sūtrayak caturārya satyaya pēnada tava næhæ. ehenam ē sūtrayan pēna caturārya satyaya dakinavā kiyannē mē nēda anicca dukāna atta dækka anityayi ē nisā dukayi ē nisā anātmayi kiyalā arthaya puḷuvan nam oya sūtraya deken pennanna kiyalā abhiyōgayak karanna puḷuvan.
이것이 ariya magga 가 아니라고 그 누구도 딱 잘라 말할 수 없기 때문입니다. 이것은 ariya magga 일 뿐 다른 것이 아니라는 Dhammacakkappavattana sutta 입니다. 이보다 catu ariyasacca 를 더 보여 주는 sutta 는 없습니다. 그렇다면 그 sutta 에 드러난 catu ariyasacca 를 본다는 것이 곧 anicca, dukkha, anatta 를 본 것 아닙니까? '늘 그대로가 아니다, 그래서 dukkha, 그래서 anatta'라는 뜻을 할 수 있다면 그 두 sutta 에서 보여 보라고 도전할 수 있습니다.
itin api ēkaṭa balamu vidihaṭa avaśya kāraṇā siddha karanna. oya apiṭa ōnē lōkayaṭa abhiyōgayak kiyalā api jayaganna nemeyi. mona tarika hari mē nivan dakina ætta lōkeṭa kiyā denna.
그래서 우리는 필요한 것들을 밝혀 보이도록 살펴보겠습니다. 세상에 도전해서 이기려는 것이 아닙니다. 어떻게든 nibbāna 를 보는 이 참을 세상에 가르쳐 주려는 것입니다.
atdækīma tiyena ayaṭa praśnayak næha. kavuru monavā kivvat mē dahama sihi karata bara vicaraka tibicca adahasa dæn lihil velā gihillā kiyalā. tava tamanṭa pæhædiliva pēna nisā ē api ætuḷu karanavā ēka kisi praśnayak næhæ. ēgala sæka danna dēkut ēka næhæ. tamangē atdækīm tiyena nisā. namut mē lōkayāṭa magalika vaśayen tava lōkayā inna ahapu næti aya ē ayat ōka praśnayak. samahara velāvaṭa pennanna puḷuvan. itin ē hæmadenāgama ahavapatana ē vidihaṭa vigraha karalā passē sakas karalā denna
몸소 겪어 본 이들에게는 아무 문제가 없습니다. 누가 무슨 말을 하든 이 dharma 를 떠올리면 무겁게 지니던 생각이 이제 느슨해졌다는 것을 압니다. 또 자기에게 또렷이 보이기 때문에 받아들입니다. 아무 문제가 없습니다. 의심할 것도 없습니다. 자기 겪음이 있기 때문입니다. 그러나 세상 사람들, 무엇보다 아직 들어 보지 못한 세상 사람들에게는 그것이 문제입니다. 때로는 보여 줄 수 있습니다. 그래서 그 모두를 위해 그렇게 풀이하고 나중에 가다듬어 내놓으려고
utsāha kara sǣma piḷivena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)