dharma 이야기 1: tiparivaṭṭa
ධර්ම දේශනා 1 ත්රිපරිවට්ටය.
ada api dam sākaṭa ārambha karamu.
오늘은 dharma 문답을 시작합시다.
praśna samahayakma læbilā tiyenavā. api ekin eka aragena apiṭa avaśya āśvāsa vaṭahā gænīmē daham nyāya tērum ganna balāporottu vemu.
질문이 여러 개 들어와 있습니다. 하나씩 다루면서 우리에게 필요한 것을 깨닫게 하는 dharma의 이치를 알아 가기를 바랍니다.
dhamma cakka pavatvana sūtrayē kiyavena ēval tiparivaṭṭhaṁ dvāsa sahakāraṁ pennanu kāraṇaya pæhædili karalā dennema kiyalīmak karanavā.
Dhammacakkappavattana sutta에 나오는 tiparivaṭṭa dvādasākāra, 곧 세 바퀴와 열두 모습을 보여 주는 까닭을 밝혀 달라는 요청이 있습니다.
gathābhūta gnāna darśanaya kiyana eka saralava pæhædili karalā denna kiyalā kiyanavā.
yathābhūta ñāṇadassana라는 것을 쉽게 풀어 달라고도 합니다.
vaṭṭa tunak æti ākāra dolasak æti caturārya satya dharmaya
세 바퀴(vaṭṭa)와 열두 모습(ākāra)을 갖춘 cattāri ariya sacca dharma입니다.
mē keṭiyen kiyanavā nam mē dukayi kiyalā dakinna ōnē. ē vagēma mē duka pirisida dænagata yutuyi kiyalā dakinna ōnē. ēkama maga anugamanaya karagin avasānayē dakinavā mē duka pirisin̆da dænagattā avasan karapu bava
짧게 말하면, '이것이 dukkha다'라고 보아야 합니다. 또 '이 dukkha는 두루 알아야 한다'고 보아야 합니다. 그 길을 따라가 마침내 '이 dukkha를 두루 알았다, 마쳤다'고 봅니다.
samudaya duru kaḷa yutuyi samudaya duka samudayayi kiyalā dænagannavā. mē duka samudayaṭa ha duka haganna hētuva hētuva duru kaḷa yutu vidiha dænagannavā. ē duru karā kiyalā dænagannavā. arihatyaṭa pat vunāma dænagannavā duru karā kiyalā.
samudaya는 버려야 합니다. '이것이 dukkha samudaya다'라고 압니다. dukkha가 일어나는 원인, 그 원인을 버려야 하는 방식을 압니다. 그리고 버렸다고 압니다. arahant가 되었을 때 버렸다고 압니다.
mē dukkha nirōdhaya kiyalā dænagannavā. mē dukkha nirōdhaya pratyakṣa kaḷa yutuyi kiyalā dænagannavā. pratyakṣa kaḷā kiyalā dænagannavā.
'이것이 dukkha nirodha다'라고 압니다. '이 dukkha nirodha는 몸소 이루어야 한다'고 압니다. '몸소 이루었다'고 압니다.
mē dukkha nirōdhaya san̆dahā tibena mārgaya kiyalā dænagannavā. ē mārgaya væḍiyen yutuyi kiyalā dænagannavā. vaḍalā ivaralā vaḍalayi ivarayi vaḍalā væḍuvā kiyalā dænagannavā.
'이것이 dukkha nirodha로 가는 길(magga)이다'라고 압니다. '그 길을 닦아야 한다'고 압니다. '닦기를 마쳤다, 닦았다'고 압니다.
ōkaṭa kiyanavā vaṭṭu kivvē caturārya satyaya dakinavā. dækkuma caturārya śaktiyen ē vidihen duka pirihan̆da dænagata yutuyi. samudaya duru kaḷa yutuyi. nirōdhaya pratyakṣa kaḷa yutuyi māgaya væḍiya yutuyi kiyana nigamanayaṭa væhælā. ē nuvaṇa pahaḷa vuṇāma ē anukamanaya karagena duka pēnnada dænagattā samudaya duru kaḷā nivana pratyakṣa kaḷā mē nayana nirōdhaya pratyaksa kaḷā mārgaya væḍuvā kiyat nimaya karagannavā. menna mete āpuvahama eka kāraṇayaṭa
이것을 vaṭṭa라고 합니다. cattāri ariya sacca를 봅니다. 보고 나서 그 힘으로 dukkha는 두루 알아야 하고, samudaya는 버려야 하고, nirodha는 몸소 이루어야 하고, magga는 닦아야 한다는 결론에 이릅니다. 그 지혜가 일어나면 그것을 따라가서 dukkha를 두루 알았다, samudaya를 버렸다, nibbāna를 이루었다, 곧 dukkha nirodha를 이루었다, magga를 닦았다고 확정합니다.
karagannavā. menna mete āpuvahama eka kāraṇayaṭa tunagāma caturārya satē kāraṇā hataraṭahasa 12yi. vaṭa tunayi ākāra 12yi kivvē lōkayi.
여기까지 오면 한 항목에 셋씩, cattāri ariya sacca 네 항목에 모두 열둘입니다. 세 바퀴, 열두 모습이라고 한 것이 이것입니다.
keṭiyen kiyanavā nam oya ṭika mē ugā vigraha karaganna kiyanavā duka kiyannē mokakda ēvaru duka pirisida dænaganna ōnē kiyannē mokakda pæra dænagattā kiyannē piḷiban̆da avasthāvakda
간단히 말하면 이것들을 풀어 보라는 것입니다. dukkha란 무엇인가, dukkha를 두루 알아야 한다는 것은 무엇인가, 두루 알았다는 것은 어떤 단계인가 하는 것입니다.
mē ādī vaśayen duka piḷiban̆dava caturāyat ekka api ahalā tiyenavā itin mēka vidihaṭat oba dēśanāvak vigraha karalā tiyenavā. hun̆gak vigraha karanna giyot mē praśna kal yanavā. pænē
이런 식으로 dukkha와 cattāri ariya sacca에 대해 우리는 들어 왔고, 이런 방식으로 풀이한 설법도 있습니다. 너무 자세히 풀다 보면 이 질문들에 시간이 많이 걸립니다.
caturārya satyaya piḷiban̆dava mūlika dænīmak pahara venna ōnē. metenek kal ahapu næti ekak dæn.
cattāri ariya sacca에 대한 기본 앎이 생겨야 합니다. 지금까지 들어 본 적 없는 것입니다.
api meccara kal dækalā tiyena dukak tiyenavā nam ēka lōkē kavurut dakina duka mē kavurut dakina duka pennannā buduvaru lōkē pahaḷa venna avasthē næhæ kārak puḷuvan dænagatta ēt dakinna puḷuvan duka kiyalā dækak.
우리가 지금까지 보아 온 dukkha가 있다면 그것은 세상 누구나 보는 dukkha입니다. 누구나 보는 이 dukkha를 보여 주려고 Buddha들이 세상에 나타날 까닭은 없습니다. 누구라도 알 수 있고 볼 수 있는 dukkha로 보았을 뿐입니다.
etakoṭa dukaṭa hētu hæṭiyaṭa ēgollō dakinavā. ē yampihi duka kiyalā dænagattā nam dukaṭa hētuva mokakda kiyalā āpanāvama ēgollaṭa piḷigannē eka kramayak. lōkaya yabēganna.
그러면 사람들은 dukkha의 원인도 봅니다. 무엇을 dukkha라고 알았다면, dukkha의 원인이 무엇인지 그들 나름대로 받아들이는 방식이 하나 있습니다.
mē minilenavā, gæṭenavā, mulā venavā, mona vecca ākārayen dahanavā, vaḍinavā, hinvī karanavā, hiṁsā karanavā. etakoṭa [ugura kǣrīma] mē dukaṭa hētuva minissu maṭa karaṇaya obavahansē gamanayaṭa pahenavā lōkaya.
사람들이 다투고, 부딪히고, 속이고, 온갖 방식으로 괴롭히고, 때리고, 해를 끼칩니다. 그러면 세상은 이 dukkha의 원인이 사람들이 나에게 하는 짓이라고 봅니다.
minissuṭa karadarē nætnam mama balāporottu saphala venavā nam maṭa dukak nǣ kiyalā ehemat dakinavā.
사람들이 성가시게 하지 않고 내 바람이 이루어진다면 나에게 dukkha가 없다고, 그렇게도 봅니다.
ē kiyannē sæpak tiyenavā nam dukak nǣnē kiyalā mē duka vinda velā tiyennē kāyika mānasika vaśayen duk vinda velā tiyennē mē karadarakārī tattvaya ēkayi duka kiyannē.
곧 즐거움이 있으면 dukkha가 없지 않으냐는 것입니다. 몸과 마음으로 괴로움을 겪은 것은 이 성가신 처지 때문이니, 그것이 dukkha라는 것입니다.
ehema karadara kāgit yannavā hædisilla innavā etana duka næhænē kiyalā mehemat dakinavā.
그런 성가심이 사라지고 편안히 지내면 거기에는 dukkha가 없지 않으냐고, 이렇게도 봅니다.
ehema dilā hanam hon̆daṭa hari hamba karaganna dēlā hadāganna kāma karadarayak nætuva inna gauravayen inna oya vidiyaṭa krama venavā. ēka mārgaya nætta kiyalā. mē lōkayāgē mārgaya
그렇다면 돈을 잘 벌고, 집을 짓고, 아무 성가심 없이 떳떳하게 지내자, 그런 식으로 방법을 찾습니다. 그것이 길이라고 여깁니다. 이것이 세상 사람들의 길입니다.
dæn lōkaya aginna dukak tiyenavā. budurajāṇan vahansē perenavā tavat duk kramayak gæna. hæbæyi ahapu næti dukak.
이렇게 세상이 아는 dukkha가 있습니다. Buddha께서는 또 다른 dukkha에 대해 말씀하십니다. 그런데 그것은 들어 본 적 없는 dukkha입니다.
ēka mokakda kiyalā baluhama ēka dænagannaka nam duka ārya satyaya mokakda kiyalā dænagattē næ.
그것이 무엇인지 살펴보면, 그것을 모른다면 dukkha ariya sacca가 무엇인지 알지 못한 것입니다.
da jāti jātipi dukkhā jarāpi dukkhā vyādhipi dukkhō maraṇaṁpi dukkhaṁ apiya sampayōga dukkhō piya vippayōgō dukkhō yam piṭcaṁ nolabita sampi dukkhaṁ sati sitna paṁca upādānaskandhā dukkhā kiyalā peḷatē vākya tiyenavā.
'jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṃ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ, saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā'라는 경전 구절이 있습니다.
jātiyada dukayi, yarāvada dukayi, vyādiyada dukayi, maraṇayada dukayi, apriyan hā ekvīmaṭada dukayi. priyangī venvīmaṭa dukayi. kæmati yamak læbennē nætnam ēkak dukayi. koṭin kiyanavā nam paṁca upādānaskandhayama dukayi kiyalā mehema vigrahaya tiyenavā.
태어남도 괴롭고, 늙음도 괴롭고, 병도 괴롭고, 죽음도 괴롭고, 싫은 이와 만나는 것도 괴롭고, 좋아하는 이와 헤어지는 것도 괴롭고, 바라는 것을 얻지 못하는 것도 괴롭다. 줄여 말하면 pañca upādānakkhandha 자체가 괴롭다는 풀이입니다.
itin api ahanapa minissungē rūpanat dækilā tiyennē kohomada?
그러면 우리가 사람들에게 물어보면, 그들은 이것을 어떻게 보아 왔을까요?
mona jāti dukadiri
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁlāva pannavot ēkat dukayi. perētaka ava kivvot ēkat dukayi ehema venavā nam api dannē næhæ. venavada nædda kiyalā
짐승으로 태어나면 그것도 괴롭고, peta가 된다면 그것도 괴롭다고 합니다. 그런 일이 일어나는지 안 일어나는지 우리는 모르지만 말입니다.
sāmānyayen hæn̆denavā ahu
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
etakoṭa apāyagayagihiṭāma pan vanāṭa ekak dukayi. api dannē næha ehema yanavāda kiyalā yanavā nam ēkak dukayi. [ugura kǣrīma]
그러면 apāya에 떨어져 태어나면 그것도 괴롭다고 합니다. 그렇게 가는지 우리는 모르지만, 간다면 그것도 괴롭다는 것입니다.
apiṭa dæn tērenavā monavāin mē jāti duka kiyannē kiyalā.
이제 우리는 jāti dukkha가 무엇인지 알겠다고 합니다.
itin api etaṭa okkoma dækkāṭa pada ipadu vīma dukayi kiyalā kiyana ipadīmē duka api dænagattā hariyaṭa kiyanna balanna ōnē.
그런데 거기서 다 보았다고 해서, 태어남이 괴롭다고 하는 그 태어남의 dukkha를 우리가 제대로 알았는지는 따져 보아야 합니다.
sāmānya idahita hitāganna puḷuvan duk vaḍalak tiyenavā. araka ikunot ballunot ēkat dukayi. kohomat kiyanavā duka vanna.
보통 마음으로 짐작할 수 있는 괴로움의 덩어리가 있습니다. 소로 태어나거나 개로 태어나면 그것도 괴롭다, 어쨌든 괴롭다고 말합니다.
itin eyāgē hanavā deviyek kunot dukada ehenam mokada dukak koyi da brahhamayakō eyāṭa īṭayak pētak dulāk tiyennē næ.
그러면 그 사람에게 deva로 태어나도 괴로우냐고 물으면, 그러면 무엇이 괴롭냐, 어디가 괴롭냐고 합니다. brahma가 되면 그에게는 그런 괴로움이 없다고 합니다.
itin oyālagē vaśayen nigamana karanavā.
이렇게 저마다 자기 나름대로 결론을 냅니다.
jarāpati dukkhā jarāvaṭa pat vena eka dukak kiyanavā.
jarāpi dukkhā, 늙음에 이르는 것이 괴로움이라고 합니다.
api ahana musli manussayek oyā jarāvaṭa pat ve næpada oyāṭa kohomada væṭena
우리가 어떤 노인에게 묻습니다. '당신은 늙지 않았습니까? 당신에게는 그것이 어떻게 느껴집니까?'
æyi mamat manu tiyannē vara tērena dæka duka kiyana eka jarāvak tiyenavā manat danna
'왜요, 나도 압니다. 늙음이 괴로움이라는 건 나도 압니다.'
viradiyaṭa lelama ehemayiṭa yanna sæpada mona minissu katāva mē aha tērula ædana maṭa sæpē ēka tērum ganna mē moṭek mama kiyana ahara
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
maraṇayaṭa pat vunot ehama mokada duka kæma mærenakoṭa mærennē duknē mahatsē vennē nædda rūpa
죽음에 이르면 어떻습니까, 괴롭습니까? '죽을 때 죽는 건 괴로운 거지요, 스님, 그렇지 않습니까?'
api ē sampayōga rūpa api yana rūpaṭa kohomada væṭennē kiyalā æhuvot tiyanna mama mulekda moṭēda maṭa apriyan haya mē sæpayi kiyalā hitina ma maṭat apriyan eka denna duka kiyalā. priyangē vennē etakoṭa mē um̆balāgē daralak neme maṭat priyangē vennē duka kiyanna kæmati yamak læbēnam ēka
싫은 이와 만나는 것은 어떻게 느껴지느냐고 물으면, '내가 바보입니까, 멍청이입니까? 싫은 사람과 함께 있는 게 즐겁다고 생각하겠습니까? 나도 싫은 사람과 만나는 건 괴롭다고 합니다.' 좋아하는 이와 헤어지는 것은요? '그건 당신들만의 일이 아닙니다. 나도 좋아하는 이와 헤어지는 건 괴롭습니다.'
vennē duka kiyanna kæmati yamak læbēnam ēka dukayi. obaṭa kæmati yamak læbunē næhæm ēka sæpada kiyalā anit vena igena gannuvot anyāmkārayen āram nopiḷiganna kenek igenaganna. kæmati yamak næbe nam palak dukayi. ē matyak kiyannē. ehenam mokak
바라는 것을 얻지 못하면 그것은 괴롭다고 합니다. '바라는 것을 얻지 못했는데 그게 즐겁냐고 누구에게 물어보면, 그걸 받아들이지 않을 사람이 있겠습니까? 바라는 것을 얻지 못하면 그것도 괴롭지요.' 그것이 그들의 견해입니다.
dukayi. ē matyak kiyannē. ehenam mokak dukkhārya satyaya væṭenavā apiṭa vari
그렇다면 dukkha ariya sacca가 자기들에게 잘 이해된다고 합니다.
mē apen æhuvot ehema ē apiṭa dukayi kiyalā væḍena ekaṭa upat væṭena kiyalā æhuvo bauddhiyak hæṭiyena atampaṭa væṭahena [ugura kǣrīma] dænagāma maṭat væṭahena innē næ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehema kiv um̆balaṭa væṭahena dukkhārya hataya marat væṭahenavā nam mā dukkhārya sahat dækka duka vitarak.
그렇게 말하는 이들에게 이해되는 dukkha ariya sacca가 나에게도 이해되는 것이라면, 내가 본 dukkha ariya sacca도 그 dukkha뿐인 셈입니다.
um̆balagē buduvan næǣm ōka dan̆gin makvana kiyalā ṭa kiyannē næ. oba buduhāmuduruvangē nē lōka kiyanavada api kāgeṭanē næ api hari api sē venavā dæn u kiyanavā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oya ṭika tarin næm̆ba budu hāmuduruvō kiyā in apiṭa mē nikan ahagattā næ apiṭa nikan dænenavā
'그 정도는 Buddha께서 말씀하지 않으셔도, 우리가 그냥 들어서 안 것도 아니고 그냥 느껴집니다.'
ehema kivvā monavā kiyannada
그렇게 말하면 뭐라고 하겠습니까?
nǣ ōka nemeyi obalā kavadāva kavuruvat dakina dukak api dannavā budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dukak api dannavā um̆balā ēka dækalā næha. kiyalā kiyannē api dannavā.
'아니, 그게 아닙니다. 당신들이 말하는 것은 언제나 누구나 보는 dukkha이고, 그것은 우리도 압니다. Buddha께서 설하신 dukkha를 우리는 아는데, 당신들은 그것을 보지 못했습니다.' 이렇게 말하는 것을 우리는 압니다.
api dæka mokakda vennē? apiṭa amata.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
idan dukkhaṁ ariya saccan bhikkhavē pubbē ananusutēsu dhammēsu cakkhuda pāda mahaṇeni mē dukkha ārya satyayayi kiyalā pera noæsū viū dharmayak æhæ pahaḷa vuṇā. gnānā uda pādī pragnāva gnānaya pahasu vuṇā pragnā pahaḷa vuṇā. vidyāva udapāi ē vagēma ālōkō udapāli. ara vidyāvak pahaḷa vuṇā. ālōkayak pahala
'idaṃ dukkhaṃ ariyasaccanti me bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi', 비구들이여, '이것이 dukkha ariya sacca다'라는, 전에 들어 보지 못한 dharma에 대해 눈이 생겼다. 'ñāṇaṃ udapādi', 앎이 생기고 paññā가 생겼다. 'vijjā udapādi', 또 'āloko udapādi', vijjā가 생기고 빛이 생겼다.
pera noæsū virū dukak gæna.
전에 들어 본 적 없는 dukkha에 대해서입니다.
unvahansēvat saṁsārē gamuvat ahalā nǣ ēka unvahansē lovturā buddhayaṭa pat vena avasthāvē caturārya satyaya avabōdha venavā dækka duka ārya satyaya unvahansēvat āna saṁsārayanaṭa ahalā næ. pera noæsu pubē anusaten dhammaya deyak kohomada pāda pera noæsū virū nodækka virū dukak gænayi dækalā tiyennē.
그분조차 saṃsāra에서 한 번도 들어 본 적이 없는 것입니다. 그분은 세상을 넘어선 Buddha가 되시는 때에 cattāri ariya sacca를 깨치십니다. 그때 보신 dukkha ariya sacca는 그분조차 끝없는 saṃsāra에서 들어 본 적이 없습니다. 'pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi', 전에 들어 보지도 보지도 못한 dukkha를 보신 것입니다.
dæn api apit dænaganna ōnē kavadahari dukkhārya satya dænagattā venavā. anna ē dukkhārya satyaya mokakda etan̆ga apiṭat nivan næha. kavurut duka dækalā apiṭa nivan næha. kavurut dakina duka dakina vidihak nǣ.
이제 우리도 알아야 합니다. 언젠가는 dukkha ariya sacca를 알게 될 것입니다. 그 dukkha ariya sacca가 무엇인지 알기 전에는 우리에게도 nibbāna가 없습니다. 누구나 보는 dukkha를 보아서는 우리에게 nibbāna가 없습니다. 누구나 보는 dukkha를 보는 방식으로는 안 됩니다.
anyut dakinavā nam ēka pera noæsira ekak nemeyi mē anyāgēt ætu viru ekak ēkayi.
남들도 본다면 그것은 전에 들어 보지 못한 것이 아니라 남들도 들어 본 것이기 때문입니다.
ehenam etana api dækē duka mokakda dukkhaya satya dæn api dæn pætta mokakda ēka kiyalā.
그렇다면 거기서 우리가 보아야 할 dukkha ariya sacca는 무엇인가, 이제 그것을 살펴봅시다.
budurajāṇan vahansē dēśanā karanā mē caturārya satyayen eka satvayak dækkuva anit tunak dakinavā.
Buddha께서 설하신 이 cattāri ariya sacca 가운데 하나를 보면 나머지 셋도 봅니다.
yamek dukkhārya śaktiya dækka dukkha saṁsādārya satvayak dakinavā dukkha nirōdha ārya satvayak dakina dukkha nirōdha gāmidīna pratipadā ārya satvayak dakinavā.
dukkha ariya sacca를 본 이는 dukkha samudaya ariya sacca를 보고, dukkha nirodha ariya sacca를 보고, dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca를 봅니다.
hæbæyi api ara anik ara ganāgamita næt kenek duka dækkā kiyalā ehema piḷiganna ōna api dækka dækalā tiyenavā kiyalā jarā dukkha apriyan hāyu vīma priyan evven inna duka ē ayaṭat tēruṇā. ēgollanṭat nam duka saṁsārayat tērenna ōnē. dukkha nirōdhārya satyayak nivalak tērenna ōnē māgayat dakinna ōnē. ēka at dækat anit tunak dakinavā. budurajāṇan vahansēgē dēśanā pæti dēśanā karanavā.
그런데 다른 종교를 가진 사람이 dukkha를 보았다고 우리가 인정해야 한다면, 곧 늙음의 괴로움, 싫은 이와 만나는 괴로움, 좋아하는 이와 헤어지는 괴로움을 그들도 알았다고 한다면, 그들에게도 dukkha samudaya가 보여야 하고, dukkha nirodha ariya sacca 곧 nibbāna가 보여야 하고, magga도 보여야 합니다. 하나를 보면 나머지 셋도 본다고 Buddha께서 설하시기 때문입니다.
eku ārya satyayat ara nam anit vunat ēka dakinavā. dæn mē dukkha samudarya satyaya dækkanam oba dukkhārya satvayak dakinavā. duka nirōdhārya satyayak dakinavā. duka nirōdha gāmiṇī pratipadāya sattvayak dakinavā. yamek duka nirōdhārya satvanā dukkha ārya satyayak dakinavā. dukkha saṁsādārya satyayak dakinavā. dukkha nirōdha gāmi pratipadāya hatviyak dakinavā. dæn mē dukkha nirōdha gāma pratipadaya hataya daka dukārya satvayak dakinavā. duka samudāya satvayak dakinavā. duka nirōdhāya satvayak dakinavā. perapasu novī mē dekama ekat tæpot anit venat dakinavā
어느 ariya sacca 하나를 보면 다른 것들도 봅니다. dukkha samudaya ariya sacca를 보았다면 dukkha ariya sacca를 보고, dukkha nirodha ariya sacca를 보고, dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca를 봅니다. dukkha nirodha ariya sacca를 보는 이는 dukkha ariya sacca를 보고, dukkha samudaya ariya sacca를 보고, dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca를 봅니다. dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca를 보는 이는 dukkha ariya sacca를 보고, dukkha samudaya ariya sacca를 보고, dukkha nirodha ariya sacca를 봅니다. 앞뒤 없이, 하나를 보면 나머지도 봅니다.
ehema gæla venavā okkoma nivan dækapu lōkē tiya 99k nivan dækapuyi. oṭa kelennē nætuva tiyennē.
그렇다면 모두가 nibbāna를 본 셈이 되어, 세상의 99퍼센트가 nibbāna를 본 것이 됩니다. 그러나 그렇게 되어 있지 않습니다.
poḍi ekanava apriyan hā ek venaṭa uḍaku pēnnē ū kǣla hanna uḍak īḷan̆ga ven enakoṭa ut kǣna ēka ut dakinavā poḍi eka dakinavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
duka vaṁsayat dakinavā, bauddhayet dakinavā, abauddhayet dakinavā. budurajāṇan vahansē dēśanā karana duka ārya satyaya nam pera noæsū virū dekak.
그런 dukkha는 짐승도 보고, 불자도 보고, 불자 아닌 이도 봅니다. Buddha께서 설하시는 dukkha ariya sacca는 전에 들어 본 적 없는 것입니다.
etakoṭa ēka mokakda?
그러면 그것은 무엇입니까?
dæn apiṭa hoyāganna tiyena lu praśnaya anna
이제 우리가 찾아내야 할 물음이 바로 그것입니다.
lōkayā priyayi, mānāpayi, yahapatayi kiyalā yamkisi deyak gattot lōkē ohu kavadāvat ēka subhayi kiyalā dakinavā.
세상 사람들이 좋고(piya), 마음에 들고(manāpa), 이롭다고 여기는 어떤 것을 든다면, 그는 그것을 늘 좋은 것으로 봅니다.
lōkayē priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyana adahasa tiyenavā. lōkayē mana vaḍana rūpa, mana vaḍana śabda, mana vaḍana gandha, mana vaḍana rasa, mana vaḍana poṭṭhabba mana vaḍana dharma
세상에는 좋다, 마음에 든다, 이롭다는 생각이 있습니다. 세상에서 마음을 끄는 형상, 마음을 끄는 소리, 마음을 끄는 냄새, 마음을 끄는 맛, 마음을 끄는 감촉, 마음을 끄는 dhamma가 있습니다.
mē hita allana hita pæhædina hata hita āhāyen bæn̆dena yamak yam kena muṇa gæhuna obaṭa sæpak kiyalā væṭahenavada dukak kiyalā væṭahenavada? podu lōkaya.
마음을 사로잡고 마음을 기쁘게 하고 욕망으로 묶이게 하는 어떤 것을 만나면, 그것이 즐거움으로 느껴집니까, 괴로움으로 느껴집니까? 보통 세상에서는 말입니다.
sāmānya lōkayāṭa væḍenavā ēka sæpak tiyenavā. ēka dukak kiyalā væṭennē næ.
보통 사람에게는 그것이 즐거움으로 느껴집니다. 괴로움으로 느껴지지 않습니다.
anna ē sæpak kiyalā væṭenna eka dukak kiyalā væṭahicca davasak vunot anna ē dāṭa dukkhārya sattvaya dæka hæbæyi lōkayā dakinnē næti ekak pera ahapu næti ekat ōkayi. sæpas duka kiyalā væṭennē.
그 즐겁다고 느껴지는 것이 괴롭다고 느껴지는 날이 온다면, 그날 dukkha ariya sacca를 본 것입니다. 세상은 보지 못하는 것, 전에 들어 본 적 없는 것이 바로 이것, 즐거움이 괴로움으로 느껴지는 것입니다.
menna metanayi praśnē tiyennē. sæpayi sæpayi kiva ekak duyi kiyalā væṭagicca davasak vunot edā dukkhārya satyaya dæk. mē lōkayā kohomavat dakinna bæri ekak kivvē onna ōkayi.
문제는 바로 여기에 있습니다. 즐겁다, 즐겁다고 하던 것이 괴롭다고 느껴지는 날이 온다면 그날 dukkha ariya sacca를 본 것입니다. 세상이 도저히 볼 수 없다고 한 것이 바로 이것입니다.
lōkayā kavadāvat ārya dharmaya ahalā tērum ganna tuḷa sæpak dukayi kiyalā dækalā næ. sæpa sæpayi gæna kaḷā nikam.
세상 사람들은 ariya dharma를 듣고 이해하지 않고서는 즐거움을 괴로움으로 본 적이 없습니다. 즐거움은 그냥 즐겁다고 여겨 왔습니다.
ehenam duka dukayi kiyannē nigamanaya karana eka rūpayak avasat karana ekak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
āgamak ekaṭa avaśya næha. horuvan molayak tiyenavā nam ehema manē hæṭu tiyanavā. duka dukayi kiyana eka.
그 일에는 종교가 필요 없습니다. 도둑이라도 머리가 있으면 그렇게 압니다, 괴로움은 괴롭다는 것을.
māhaḷu vena ekanu. koḍu velā hæramiṭi yanna ḷa sæpa dæhuvot. kavuruvak dannē næha sæpayi kiyalā. ēka kāṭat tērena dukak.
늙는 것 말입니다. 허리가 굽어 지팡이를 짚고 다니는 것이 즐겁다고 아는 사람은 아무도 없습니다. 그것은 누구에게나 이해되는 괴로움입니다.
itin apit duk aṭahak hitanna. mokada nættē dæn itin apiṭa maharu venna venavā. itin mehema yanna enna bæṭenavā mærenavā itin apriyan samaha ek venna enavā. priyangē velen enna enavā mēvā dukanē innavā.
그래서 우리도 괴로움을 생각합니다. 왜냐하면 이제 우리는 늙어야 하고, 이렇게 오가다 넘어지고, 죽고, 싫은 이와 만나야 하고, 좋아하는 이와 헤어져야 합니다. 이것들이 괴로움이지 않느냐고 합니다.
itin api otu magilā ikaṭa giyot pera nolaæsu vena duka api dækkā kivvā.
그래서 거기까지 가면, 우리가 전에 들어 본 적 없는 dukkha를 보았다고 말했습니다.
ma meccara karu monavā velā tiyanada ōka tērena japatik tiyenavā tavat ōka kiyalā hitimat tiyenavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam ēka dukarya satyayada
그렇다면 그것이 dukkha ariya sacca입니까?
yamak sæpayi sæpayi kiyalā ganna ekak dukada kiyalā æhuda kavuruvak kiyayida? ēka dukayi kiyalā.
즐겁다, 즐겁다고 여기는 것이 괴로우냐고 물으면, 누가 그것이 괴롭다고 하겠습니까?
dæn kæpayi kiyana yamak ætnam ōka dukayi kiyalā dækka davasak tiyenavā. anna edāṭa api dukkhārya satya dækkā.
이제 즐겁다고 하는 것이 있다면, 그것이 괴로움이라고 보는 날이 있습니다. 바로 그날 우리는 dukkha ariya sacca를 본 것입니다.
sæpa dukak kiyalā dakinavā. duka ulak hæṭiyaṭa dakinavā. upēkṣāva anitya hæṭiyaṭa dakinavā. mē vēdanā tunak nisayi lōkayā sæpa nigamanaya karana.
즐거움을 괴로움으로 봅니다. 괴로움을 가시로 봅니다. upekkhā를 anicca로 봅니다. 이 세 가지 vedanā 때문에 세상은 즐거움이라고 결론짓습니다.
sæpa vēdanā, duk vēdanā, upēkṣā vēdanā kiyalā tun ākārē vēdanāvak tiyenavā dænīmak. apiṭa dænena hæra
sukha vedanā, dukkha vedanā, upekkhā vedanā라는 세 가지 vedanā, 곧 느낌이 있습니다.
dænīmak. apiṭa dænena hæra dēval ætuḷunāṭa sæpa vaśayen dænenavā. samahara dēval æturaṭa ēka duka vaśayen dænenavā. samahara dēval dænena eka madhyatva dænenavā. sæpa duka kiyannē dekaṭama ganna bæri madhyastha
우리가 느끼는 것들 가운데 어떤 것은 즐거움으로 느껴지고, 어떤 것은 괴로움으로 느껴지고, 어떤 것은 그 사이로 느껴집니다. 즐거움이라고도 괴로움이라고도 할 수 없는 가운데입니다.
mē poduvē lōka satvayāṭa dænīm tunak oya tiyennē. oya dænīm tuḷa poduvē siyalu lōka satvayanṭama poduyi.
이것이 세상의 산 것들에게 두루 있는 세 가지 느낌이고, 이 느낌은 세상의 모든 산 것에게 똑같습니다.
iṣṭa priyamma ē satyayaṭa ovunṭa iṣṭa priya dē ohuṭa nævayi. ovunṭa anicca apriyēdayak āvot ēkaṭa dukayi kāṭa ē dekē madhyakssē ēvā kāṭat madhyasthayi. mē lōkayā vēdanāva gæna dakina ākāra.
그들에게 바라고 좋아하는 것이 오면 즐겁고, 바라지 않고 싫은 것이 오면 괴롭고, 그 둘 사이의 것은 누구에게나 가운데입니다. 이것이 세상이 vedanā를 보는 방식입니다.
ārayen dakinavā dakinna venavā. lōkayā sæpayi kiyalā nigamanaya kaḷēmakda? ēka dukayi. lōkayā dukak kiyalā ēmē mē aṁ nigamanaya kiyalā yamakda ēka hulak vākaṭa
ariya의 방식으로는 이렇게 보아야 합니다. 세상이 즐겁다고 결론 내린 것은 무엇입니까? 그것은 괴로움입니다. 세상이 괴로움이라고 결론 내린 것은 가시와 같습니다.
utmā karē mokakda ula kiyana eka hari bhayānakayi. æt ehema videnavā kækkoma venavā. dukē satvaya bohō bhayānakayi ulak æenavā nam e dukaṭa mōla dennot ēka ulak vāgē dakinnavā.
왜 가시에 견주었을까요? 가시는 아주 위험합니다. 찔리면 쑤시고 아픕니다. 괴로움의 성품은 아주 위험해서, 가시가 박히는 것과 같습니다. 그래서 괴로움을 가시처럼 봅니다.
sæpa kiyana eka dukak vagē dakinnavā. upēkṣāva allaganna kæmatiyi pavatvanna puḷuvan ekak nemeyi kiyalā dakinna.
즐거움은 괴로움처럼 봅니다. upekkhā는 붙잡고 싶어도 그대로 유지할 수 있는 것이 아니라고 봅니다.
menna mē kāraṇāva nam lōkayā kavadāvat dækalā nǣ. ēka dakin davasaegena dharmaya kavadahari śravaṇaya karanna ōnē. ē anama sīyaka kalpanā karalā nigamanaya karanavā. oya kramayi dakinna bæ.
바로 이 점을 세상은 본 적이 없습니다. 그것을 보려면 언젠가는 dharma를 들어야 합니다. 혼자 백 번 생각해서 결론 내리는 방식으로는 볼 수 없습니다.
yamkisi pudgalayek api mehema himu. lassana ābhayak araya pælan̆dagena innavā. mēka hari vaḍinavā, hari lassanayi. dæn mē kanāvabaraṇayak vaśayen hari pæṇagena innavā. varallak hari vasaya hatē ndagena innavā. ohuṭa hari priyayi.
어떤 사람을 예로 들어 봅시다. 아름다운 장신구를 차고 있습니다. 이것은 아주 값지고 아주 예쁩니다. 귀걸이로 하고 있거나, 팔찌나 반지를 끼고 있습니다. 그에게는 아주 소중합니다.
anik ayaṭa næti jātiyē sataran āvaraṇayak vara tiyenavā. dæn mama mēka bælamā hari lassanayi. mēka hari vaḍinavā.
다른 사람들에게는 없는 종류의 금 장신구가 있습니다. '이것 좀 봐요, 아주 예쁘지요. 아주 값진 겁니다.'
oya jāti inna vanussaṭa kiyanavā obaṭa ōka dakinnē mokaṭada? kāravatvak miccara vatnakoṭa kriyāvak āva
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pædagenu bohoma santōsayen innavā mēkē vaṭinākavaluvatēma lakṣa gānak vaina eccara vaṭinā tē ekak nēda koyinda hambunē maṭa mēka hambavuṇā kohe mona vidihaṭa hambavelā hi
그것을 차고 아주 기뻐하며 지냅니다. 이것의 값어치는 수십만입니다. 그렇게 값진 것이지요? 어디서 얻었습니까? '나는 이것을 어디서 이러저러하게 얻었습니다.'
ōkat væradagena pudgalayā bohoma santōsayen innakoṭa kavuru hari yanavā ōka monavāda ōka rattak
그것을 차고 그 사람이 아주 기뻐하고 있을 때 누군가 와서 묻습니다. '그게 뭡니까? 금입니까?'
rattanam dannavada an̆duranavada? nǣ nē mama hitannē mēka rattan kiyalā. maṭa mē gæna sækayak nǣ.
'금을 압니까? 알아볼 줄 압니까?' '아니요, 나는 이것이 금이라고 생각합니다. 이것에 대해 아무 의심이 없습니다.'
hura gālā bæluvada ēkak nam saralā væruvē næ. ehenam hataran ura gāna kramayak tiyenavā ura gālā balanna nætuva gæna tiyena viśvāsayak etana tiyennē? vaṭinavā kiyalā. menna uragāna kramaya. menna uraganna. menna rattanda nætta kiyalā balanna. ganna amlaya ratāyenna.
'시금석에 문질러 보았습니까?' '그런 건 해 본 적이 없습니다.' '그렇다면 금을 시험하는 방법이 있습니다. 시험해 보지도 않고 값지다고 믿는 믿음이 거기 있을 뿐이지요. 여기 시험하는 방법이 있습니다. 여기 시금석이 있습니다. 금인지 아닌지 보십시오. 이 산(酸) 약품을 받으십시오.'
yamak rattaranmeyinam ēka mē galaya uragāla mē amlē dæmaha picci yanavā. sattara nam picca vennē næ.
'금이 아니라면 이 돌에 문질러 이 산에 넣으면 타 버립니다. 금이라면 타지 않습니다.'
ōka kuḍagāṭa balakam menna gala menna sahāyanin oya deka eyāṭa lunavā.
'이것으로 시험해 보십시오. 여기 돌이 있고 여기 약품이 있습니다.' 그 둘을 그에게 건넵니다.
anna eyāgē hitanavā ætta vaśayenma mēka metana attanda kiyalā balanna ōna poḍḍak purala gālā
그러자 그는 정말로 이것이 금인지 조금 문질러 보아야겠다고 생각합니다.
balalā him ahana pæyat eka dālā balapanā api ipadilā. dæn mokakda ōna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anē meccaraka hiṭāgena hiṭiyē mēka rassanā ekak tiya dæn monavada oya væṭavuna anē mātā kiyavaralā hiṭiyē.
'아이고, 이렇게 오랫동안 이것을 귀한 것이라 여기며 지냈는데.' 이제 무엇이 드러났습니까? '아이고, 내가 속아서 지냈구나.'
mēka nikan vivēśana ekak balannakoṭa mama avada halēka mā kæmanam mēka darāgena mahā vaṭina deyak tiyenavā kiyalā isāra ā mokada galavanna hadannē kiyanna kiyanna pin ida phalayank issara dæn mokak venavada ævillā bæ mēka dannalā mama mē rahat lahi hadālā tavat mulesa ædila inna mēkatnæma nǣ ma eccaraka vennē næt priya dæn mokakda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dænṭa sæpak dænenavada
이제 즐거움이 느껴집니까?
asāra deyak ussagena innā vastaran kiyalā anē mama vagē morē maṭa mēka penna benna mona sæmakda
'알맹이 없는 것을 금이라고 들고 다녔구나. 아이고, 나 같은 바보가 또 있을까. 이게 무슨 즐거움이냐.'
mēka mallagena denna hiṭiya hari āsaya varṇādayak tibuṇā kiyalā. dæn monavāhama mēkē satuṭak vinida ehema ekak tiyenavada
이것을 차고 다니며 아주 좋아하고 자랑하던 것이 있었는데, 이제 이것에서 기쁨을 누릴 수 있습니까? 그런 것이 남아 있습니까?
eccara kal dæka næti venat mānasikatvayak æti vunē næta uragāla karuvaṭa ara hataran kiyalā ha hitāgena hiṭapu mānasikatvayak huragāla pæḷuvanaṭa passē dæn tiyena mānasikatvaya venasak næda loku venasak tiyenavā. ura gālā balalā attak nemeyi kiyalā dænagatta ættaṭa mānasikatvaya īṭa issara kavadāvat notibicca mānasikatvaya
그때까지 보지 못한 다른 마음가짐이 생기지 않았습니까? 금이라고 생각하던 마음가짐과 시금석에 문질러 본 뒤 지금의 마음가짐은 다르지 않습니까? 큰 차이가 있습니다. 문질러 보고 금이 아니라는 것을 안 진짜 마음가짐, 그 전에는 한 번도 없던 마음가짐입니다.
isseṭana hari vaṭinādayak, hari śrēṣa deyak lōkayaṭa pennanna sudu deyak darānna sudu deyak dāgena hiṭa kanē pærada inna sūtra deyak mehema hitāgena hiṭapu kenāṭa dæn venavā ekakvat ma hita nisayinē væradiya. mēkē hirukatā ekakvat næhæ.
전에는 아주 값진 것, 아주 훌륭한 것, 세상에 보여 줄 좋은 것을 차고 다닌다고 여기던 사람에게 이제는 하나도 그렇지 않습니다. 마음 때문에 잘못 알았던 것입니다. 이것에는 알맹이가 하나도 없습니다.
dæn mēka balalāgena hi nikan boru bæṭa kālayaka vivā karalā nikan bela kapānna mēka pættakin dæmak do nonnaeka hiṭiyo mēka utsāgē muē hon̆da vaṭinā sattāntayan ekak tiyenavā vihiyen ælanna hæri mēka aragena yanavā kiyalā ūda karanavā ēka koṭasak dæn marin tiyenavā jīvitayaṭat vināḍa venna poḷuvaṭa mēka pæralaga tiyalā bona monavā pennanna ēkē hæra dæn mēka kaḍā hadāganna ædilā hena mēka ratta aran kiyalā tātāva tavakē pora kāla mata hiṁ hiṁsā karalā mē karā yannat. mama ahanna muḷugoḍa pættak duk vieninna venavā. mēka utsāhitiya. mēka utsāhitiyā kiyalā maṭa ganna kisima harikut næhæ. dæn eyā ehema darā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mē ura dālā bælīma nokarana ākāraya. ohuṭa ætta pēnnē næ. ēkē ē piḷiban̆da yathāya ohudi vennē næ. ē yathātvaya āva nam etek kal tibuṇa priyayi, madhurayi, yāpathayi vaṭina vacana mānasikatvaya ivara vuṇā. anna ē
이것이 시금석에 문질러 보지 않는 방식입니다. 그에게는 진실이 보이지 않습니다. 그것에 대한 있는 그대로의 모습이 그에게 생기지 않습니다. 그 있는 그대로의 모습이 왔다면, 그때까지 있던 좋다, 달콤하다, 이롭다, 값지다는 마음가짐은 끝났을 것입니다.
mānasikatvaya durvaca dālā dakina dækīmayi. ēka aḍu karā balanna api dækīmayi dige viśāla parak velāyak tiyenavā. [ugura kǣrīma]
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mē vagē mē lōkayē sæpayi, lōkayē sæpayi kiyana koṭasak tiyenavā. lōka satyaya ætuḷu karana priyamanāpa ē lōkaya vaṭinavā kiyana dr̥ṣṭiya tiyena nisā.
이와 같이 세상에서 즐겁다, 즐겁다고 하는 부분이 있습니다. 세상의 산 것들이 좋아하고 마음에 들어 하는 것입니다. 그 세상이 값지다는 diṭṭhi가 있기 때문입니다.
ehenam budurajāṇan vahansē dunnā uragāla bā gahalā menna mēka ura gālā balanna.
그래서 Buddha께서 시금석을 주셨습니다. 이것에 문질러 보라고.
niccayi, sæpayi, ātmayi kiyana dr̥ttaṭtiyen hiṭapu vamayaṭa ōgē yathārthaya aniccayi, dukkhayi, anātmayi. menna mēkayi ōkē gālā balanna ōnē.
nicca, sukha, atta라는 견해로 지내던 이에게, 그것의 실상은 anicca, dukkha, anatta입니다. 이것에 문질러 보아야 합니다.
hon̆daṭa gahalayi nam nuva mehe aviccada niccada balapanna ēka dukkhada sukhada balapā anattada attada kiyalā balapa.
잘 문질러 보고, 지혜로 그것이 anicca인지 nicca인지 보라. dukkha인지 sukha인지 보라. anatta인지 atta인지 보라.
paḷaveni eka balanakoṭa ēkak veena.
첫 번째를 살펴보면 그것이 드러납니다.
mēka kavadāvat mama balāporottu venavā mēka midiyē pavatvanna ōnē kiyalā. ē lōkē priyayi, manāpayi, yahapatayi kiyalā api allagatta ēvā vaṭinavā kiyalā allagatta ēvā. ēvā kavadāvat apiṭa ōna hæṭiyaṭa api kæmætta karana pavatina dēval nemeyi. mokada ēvaṭa oma dharmatāvayak tiyenavā.
우리는 이것을 언제까지나 원하는 대로 유지해야 한다고 바랍니다. 세상에서 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 우리가 붙잡은 것, 값지다고 붙잡은 것들은 결코 우리 뜻대로 유지되는 것이 아닙니다. 왜냐하면 그것들에는 그 나름의 dhammatā가 있기 때문입니다.
mohoten mohota vipariṇāmayaṭa pat velā ēka vināśa velā yana dharmatāvaya. [ugura kǣrīma]
순간순간 바뀌어(vipariṇāma) 무너져 가는 dhammatā입니다.
mē lōke vaṭinavāyayi kiyalā hon̆dayi kiyalā gatta yam deyak tiyenavā nam ēka okkaṭa dālā balannakoṭa pēnavā.
이 세상에서 값지다, 좋다고 여긴 것이 있다면, 그것을 그 시금석에 대어 보면 보입니다.
paṭan gatta dænaṭahama hon̆dayi kivvē. ē ākārayen pavatinna ekakvat otana nǣ. hon̆dayi kiyalā udā karagannavā. goḍanægallannavā. goḍanægāgena nivarayak maṭa ēka goḍa næguṇā dæn hon̆dayi kiyalā nigamanaya karaganna.
처음 시작할 때 좋다고 한 그 모습 그대로 머무는 것은 하나도 없습니다. 좋다고 하는 것을 이루어 냅니다. 쌓아 올립니다. 쌓아 올리고 나서 '이제 이것이 이루어졌다, 좋다'고 결론 내립니다.
ē passē āśvāda balalā ēkē buddhiyaṭa yanavā. ēka væhærilā yanavā. ēka væradilā yanavā.
그 뒤 맛(assāda)을 누리는 사이에 그것은 쇠락으로 갑니다. 낡아 갑니다. 어그러져 갑니다.
api balāporottu vena kirīma tenaka apē balāporottu mātrayakaṭavat ina dīlā næhæ. ēka vipariṇāmayavat venas vīma ē dharmatāvayakaṭa gōcara velā siddha vena deyak.
그것은 우리가 바라는 대로, 우리의 바람에 조금도 따르지 않았습니다. 그것은 vipariṇāma, 곧 바뀜이라는 dhammatā에 따라 일어나는 일입니다.
anē mē priyamanāpaya meten pavatīvā maṭa ōna hæṭiyaṭa pavativā kiyalā balāporottuvak æti karagattada ēkē dharmatāvaya apē adahasaṭa anukūlavala kriyātmaka vena ekak nemeyi innavā.
'아이고, 이 좋아하는 것이 이대로, 내가 원하는 대로 머물기를' 하고 바람을 가져도, 그것의 dhammatā는 우리 생각에 맞추어 움직이는 것이 아닙니다.
ēka vipariṇāmayaṭa pat velā vændilā yana ekakma api ehema venakoṭa kæmati nætnam. mona yāgnā kaḷat monavā karat mona vidihin dækkanna nætuvat apē balāporottu vana idriyaka vipariṇāmayaṭa pat velā væṭasīma karā væhærīma vilā vināśaya karā yanavā nam ehema deyak tuḷa magē balāporottuva iṣṭa vēdaya ekaka pariharaṇaya karanavā.
그것은 바뀌어 낡아 가는 것일 뿐입니다. 우리가 그렇게 되기를 원하지 않아도, 어떤 기도를 하든 무엇을 하든 어떤 방식으로 지키려 하든, 우리가 바라는 indriya가 바뀌어 쇠락하고 낡아 무너짐으로 간다면, 그런 것 속에서 내 바람이 이루어질 것이라 여기며 그것을 다루고 있는 것입니다.
menna mē kiyana kāraṇaya hon̆din visāda kiyalā pennavā.
이 점을 잘 풀어서 보여 주십니다.
mama kiyana eka ehema minna ætulennē nætuva onna oya kramayaṭa dālā oyālā tiyenna ōnē balapāna
내가 하는 말을 그냥 받아들이지 말고, 이 방식에 넣어 여러분이 직접 살펴보십시오.
venavāda monavāda mē lōkē tiyennē. ehenam lōkē tiyennē ēvā dænaganna priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā yam deyak yam lōkē yam tænaka hitanavā. ē monavāda? ē lōkē tiyena ēvā monavāda?
이 세상에 무엇이 있는지, 세상에 있는 것들을 알기 위해서입니다. 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 세상 어딘가에서 여기는 것, 그것은 무엇입니까? 그 세상에 있는 것들은 무엇입니까?
anna lōkē koṭas pahanaṭama bedalā pennavā skandha pahanaṭa ven karana.
그래서 세상을 다섯 부분으로, 다섯 khandha로 나누어 보여 주십니다.
oya priyayi manāpayi yahapatayi kiyana ēvalaṭa rūpaskandha kiyana ēvalayi tiyenavā pēnavā. rūpa goḍaval valavala tiyannavā.
좋다, 마음에 든다, 이롭다는 것들에서 rūpakkhandha라는 것이 보입니다. rūpa의 무더기들이 있습니다.
ēvā mul karagena midena vēdanā goḍuvalavada ēvā han̆dunā saṁgnā goḍaval ēvā vaṭinavāyi kiya næs karana goḍaval ēvā hon̆dayiket tiyena balāporottu goḍaval
그것을 바탕으로 일어나는 vedanā의 무더기, 그것을 알아보는 saññā의 무더기, 그것이 값지다고 짓는 무더기, 그것이 좋다는 바람의 무더기가 있습니다.
rūpa goḍaval, vēdanā goḍaval, saṁgnā goḍaval, saṁkhāra goḍaval, viññāṇa goḍaval kiyalā goḍaval pahakaṭa viśvasten balāganna lōkaya hayaveni goḍak ven karanna tava ekak ituru vennē næha. oya goḍaval pahaṭa okkoma adu velā.
rūpa 무더기, vedanā 무더기, saññā 무더기, saṅkhāra 무더기, viññāṇa 무더기, 이렇게 다섯 무더기로 나누어 세상을 보면, 여섯 번째 무더기로 따로 떼어 낼 것이 하나도 남지 않습니다. 이 다섯 무더기에 모두 들어갑니다.
menna mē rōgaya pennapu kramaya.
이것이 세상을 보여 주신 방식입니다.
goḍaval pahakaṭa lōkaya ven karāṭa passē. lōkē tiyena okkoma sita gata ætuva tiyena okkoma oya pahen ehā tāven karanna ekak ituru velā.
세상을 다섯 무더기로 나눈 뒤에는, 세상에 있는 모든 것, 마음과 몸에 있는 모든 것 가운데 이 다섯 너머로 떼어 낼 것이 남지 않습니다.
mama kivvaṭa mēka bigannē nætuva ehema tiyalā hita pala hitalā balanakoṭa penevā. ē kiyana eka ættada boruda kiyalā.
내가 말했다고 그냥 받아들이지 말고 생각해 보십시오. 생각해 보면 그 말이 참인지 거짓인지 보입니다.
siyalla piḷiban̆da yathārtha siyalu ākārayen dat mama goḍaval pahaṭa ven karalā balapuvahama hayavæniyaṭa ven karanna goḍak mama dækkē næ. ē mulāven gatta nigamanayak nemeyi.
모든 것의 실상을 모든 방식으로 아신 분이 '다섯 무더기로 나누어 보니 여섯 번째로 떼어 낼 무더기를 나는 보지 못했다'고 하셨습니다. 그것은 미혹으로 내린 결론이 아닙니다.
siyalu dē tērum ganna puḷuvan yathārthavat gnānayak pahalanat passē balāpuṇā. oya goḍaval pahen nihāraṭa lōken tava ayin karanna mātrayakvat aluyutu velā næha.
모든 것을 이해할 수 있는 참된 앎이 생긴 뒤에 보신 것입니다. 이 다섯 무더기 밖으로 세상에서 더 떼어 낼 것은 티끌만큼도 남아 있지 않습니다.
um̆balat ēka ættada kiyalā um̆balangē mehelā balapāda um̆balaṭat um̆bala nuvanayi æti nuvaṇin hituvot oba tērum ganna mē budupiyāṇan vahansē kivvē eka gannē nætuva apiṭa hitalā balanna hāmuduruva satyayaṭa anukūla deyak vigraha karalā dunnā hitalā balanna oya hon̆dayi kiyana priyayi manāpayi kiyana yam karramak tiyenavā ohoma oya goḍaval paha tunayi tiyennē.
'너희도 그것이 참인지 너희 지혜를 써서 살펴보라. 너희에게 있는 지혜로 생각해 보면 알게 될 것이다.' Buddha께서 하신 말씀이라고 그냥 받아들이지 말고 우리가 생각해 보아야 합니다. 그분은 진실에 맞는 것을 풀어 주셨습니다. 생각해 보십시오. 좋다, 마음에 든다고 하는 어떤 것이 있다면 그것은 이 다섯 무더기 안에 있을 뿐입니다.
tavat hon̆dayi priyayi manāpa kiyalā ganna mē lōkē tiyena goḍak pennanna giyot aṁśu mātrayak oya kuluvala pahagena ekak ituru velā na. ēka ætta kiyalā mama dækkā vāgē um̆bulak dækapal. hitalā balapallā. kiyalā budurajāṇan vahansē mēkaṭa dahapanna ā. menna skandha pahakin lōkē dakina kramaya.
좋다, 마음에 든다고 여기는 세상의 무더기를 더 보여 주려 해도, 이 다섯 무더기 밖에 티끌만큼도 남은 것이 없습니다. '내가 그것이 참이라고 본 것처럼 너희도 보라, 생각해 보라'고 Buddha께서 이것에 대해 설하셨습니다. 이것이 다섯 khandha로 세상을 보는 방식입니다.
tavat kramayak ōna. dhātu asin dækalā tava kramayak. 18kaṭa bidalā pennanavā tava kramayak.
또 다른 방식이 필요하다면, dhātu로 보는 또 다른 방식이 있습니다. 열여덟으로 쪼개어 보여 주는 방식입니다.
cakkhu dhātu, rūpa dhātu, cakkhu viññāṇa dhātu. æhæyi rūpayayi cakkhu viññāṇayayi.
cakkhu dhātu, rūpa dhātu, cakkhu viññāṇa dhātu. 눈과 형상과 cakkhu viññāṇa입니다.
sōta dhātu, sadda dhātu, sōta viññāṇa dhātu. kanayi saddayayi sōta viññāṇaya
sota dhātu, sadda dhātu, sota viññāṇa dhātu. 귀와 소리와 sota viññāṇa입니다.
gāna dhātu, gandha dhātu gahana viññāṇa dhātu nāsayayi, gandhayayi ēt tiyena gahana viññāṇa
ghāna dhātu, gandha dhātu, ghāna viññāṇa dhātu. 코와 냄새, 그리고 그로써 있는 ghāna viññāṇa입니다.
jivhā dhātu, rasa dhātu jivhā viññāṇa dhātu. divayi rasayayi ēka dænaganna diva hā viññāṇayayi.
jivhā dhātu, rasa dhātu, jivhā viññāṇa dhātu. 혀와 맛과, 그것을 아는 jivhā viññāṇa입니다.
kāya dhātu poṭṭhabba dhātu kāya viññāṇa dhātu kaya saha kayaṭa viśāsa vena dēval saha ē nisā haṭaganna hita
kāya dhātu, phoṭṭhabba dhātu, kāya viññāṇa dhātu. 몸과 몸에 닿는 것들과, 그 때문에 일어나는 마음입니다.
oya kāyen ē dhātu tuna manō dhātu, dharma dhātu, manō viññāṇa dhātu. manasat manasaṭa gōcara siyalu matak ahanna vū manasaṭa ena adaha karana. yam katanaya eyak æ dharmayak. ē dharma hæ. oya deka gaṭhari haṭaganna hit velāyi.
몸의 그 세 dhātu에 이어 mano dhātu, dhamma dhātu, mano viññāṇa dhātu가 있습니다. 마음과, 마음의 대상이 되는 모든 기억과 마음에 떠오르는 생각들, 어떤 생각이든 그것이 dhamma입니다. 그 둘이 부딪쳐 일어나는 마음입니다.
onna oya dhātu 14 venṭa patve tavat mē lōkaya kiyana ekayi kriyayi, maturayi yahapatayi kiyana piṭupu yamak ætnam siyallama onna oya 18 dhātuva tuḷa ætulat venavā mihā oyien piṭa asu māttayak tava pennanna lōkaya iduruvak næ.
이렇게 dhātu 열여덟으로 나누면, 세상에서 좋다, 달콤하다, 이롭다고 하는 것이 있다면 모두 이 열여덟 dhātu 안에 들어갑니다. 이것 밖에 티끌만큼도 보여 줄 세상은 남아 있지 않습니다.
menna lōkayē sampūrṇayen balāganna tava kramayak.
이것이 세상을 온전히 살펴보는 또 하나의 방식입니다.
tavat eka kramayak dunnā. cakkāyatanaya rūpāyatanaya sōtāyatanaya śabaddhāyatanaya gānayatanaya gandhāyatanaya jivhāyatanaya rasāyatanaya kāyāyatanaya poṭṭhabbāyatanaya panāyatanaya dharmayatanaya
또 한 가지 방식을 주셨습니다. cakkhāyatana, rūpāyatana, sotāyatana, saddāyatana, ghānāyatana, gandhāyatana, jivhāyatana, rasāyatana, kāyāyatana, phoṭṭhabbāyatana, manāyatana, dhammāyatana입니다.
onna oya āyatana kiyana ēvā 12ē ven karapuhā mē lōkē tiyenavā okkoma 13ma væni āyatanayak ven karanna tavat lōkaya ætuḷa ekak nǣha. lōkayaṭa ayiti ekak næhæ. oya vidihaṭa bedalā balapuvanāma oya lōkaya okkoma ahuvelā tiyena bava moho dækalā tiyennē.
이 āyatana 열둘로 나누면, 세상에 있는 모든 것 가운데 열세 번째 āyatana로 떼어 낼 것이 세상 안에 없습니다. 세상에 속한 것이 더는 없습니다. 그렇게 나누어 보면 세상이 모두 그 안에 잡힌다는 것을 그분이 보셨습니다.
ōgollat hitalā balanna tavat ekak tiyenavada kiyalā. nuvaṇa mehevalā balanna
여러분도 또 다른 것이 있는지 생각해 보십시오. 지혜를 써서 살펴보십시오.
meccara kal bæn̆dunu priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā yam āśvādayaka bæn̆dunānam onna oya āyatana 12 ætulata tiyena ēka bæn̆dilā misā koyin pidda ēka bæn̆dilā næ.
지금까지 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 어떤 즐거움에 묶였다면, 그것은 이 열두 āyatana 안에 있는 것에 묶인 것이지 그 밖의 어디에도 묶이지 않았습니다.
onna oya pæmiṇa siyalu lōkē balāgannavā. oyin pira tavat lōkē ituru haṭiyak pan vunavā kivvot ehema ekak nǣha kiyalā mama yathārtvayen dækkā. obalat hoyana hiṭalā balana ōka pena an edāṭa obalat ætta dækkā.
이렇게 온 세상을 살펴봅니다. '이것 밖에 세상의 남은 부분이 있다고 한다면, 그런 것은 없다고 나는 있는 그대로 보았다. 너희도 찾아보고 살펴보아 그것이 보이면, 그날 너희도 진실을 본 것이다.'
lōke dækkalā.
세상을 본 것입니다.
skandha dhātu āyatana anikaeka paṭicca samuppādaya
khandha, dhātu, āyatana, 그리고 또 하나는 paṭicca samuppāda입니다.
mē lōkē siyalu pævætmaṭa yamak aḍu pævætmayen pennanna puḷuvanda? pævætma tuḷa pennanna puḷuvanda?
이 세상의 모든 존재 가운데 존재 밖에서 무엇인가를 보여 줄 수 있습니까? 존재 안에서 보여 줄 수 있습니까?
avidyā, saṁkhāra, viññāṇa nāmarūpa, saralāyatana, sparśa vēdanā, taṇhā, upādāna bava, jāti, jarāmaraṇa kiyana menna mē 12ṭa venak ven karuvanṭa passē. 13 minida ven karanna rōgaya kǣllak nǣ.
avijjā, saṅkhāra, viññāṇa, nāmarūpa, saḷāyatana, phassa, vedanā, taṇhā, upādāna, bhava, jāti, jarāmaraṇa, 이 열둘로 나눈 뒤에는 열세 번째로 떼어 낼 세상의 조각이 없습니다.
pennanna koccara hevvat avudala kǣllak occarayi tiyennē. onna oya koṭas 12ṭa ayiti hæṭiya tamayi lōkē tiyennē.
아무리 찾아도 남은 조각이 없고 그것뿐입니다. 이 열두 부분에 속한 모습이 곧 세상입니다.
menna paṭicca samuppāda vaśayen lōkē balāganna mē prā.
이것이 paṭicca samuppāda로 세상을 살펴보는 방식입니다.
ekkō skandha vaśayen dakinna, ekkō dhātu vaśayen dakinna, ekkō vāyatana vaśayen dakinna, ekkō paṭicca samapada nnē mē siyalu lōkē dakinna. lōkayaṭa ayiti hæṭiya dakinna.
khandha로 보든, dhātu로 보든, āyatana로 보든, paṭicca samuppāda로 보든, 이렇게 온 세상을 보십시오. 세상에 속한 모습을 보십시오.
yam tanavā priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā api hitāgena hiṭiyā nam onna oya lōke tuḷa tiyena hariyak misak oya piṭasra deyak hitalā nǣhæ lōka satvaya
좋다, 마음에 든다, 이롭다고 우리가 생각해 온 것이 있다면 그것은 이 세상 안에 있는 부분일 뿐, 그 밖의 것을 세상의 산 것들은 생각해 본 적이 없습니다.
ælum karalā tiyenavā nam vaṭinavayi kiyannē mē lōkē. onna oya ṭika tuḷa ætulē tiyena ekaṭa ælum kaḷā nisak. oyen pirak tava ælum karanna deyak lōka satvayāṭa tibilā næhæ. menna lōka satyaya āsā karapu podīma oya tuḷayi tiyennē.
세상의 산 것들이 값지다며 집착해 왔다면, 그것은 이 안에 있는 것에 집착한 것입니다. 이것 밖에 집착할 것이 세상의 산 것들에게 있었던 적이 없습니다. 세상의 산 것들이 바라 온 모든 것이 이 안에 있습니다.
menna mē āsā karana ēvā hari vaṭinavayi kiyalāyi lōkeyā hitennē.
세상은 이 바라는 것들이 아주 값지다고 생각합니다.
rattaran kiyalā hitāgena vaṭinavā kiyalā hitāgena hari tæna tiyenavā api sēka ē mansaya rattan kiyalā hitāgena kiyalā urakāra balana ekak. mē vagē mē lōkayaṭa ayiti vennā vū āśvādanna yantārak dēval nætnam oya ṭika tuḷayi tiyennē.
금이라고 생각하며 값지다고 여긴 그 장신구를 시금석에 대어 보는 것과 같습니다. 이처럼 이 세상에 속한 즐길 거리가 있다면 그것은 이 안에 있습니다.
ehenam mē ṭika ura gālā balanna mokēda? aniccada? niccada? dukkhada? dukada? anatta attada menna mē kiyana gatta dālā balanna mēkaṭa dālā balanna ætta balāgatta
그렇다면 이것들을 무엇에 대어 보아야 합니까? anicca인가 nicca인가, dukkha인가 sukha인가, anatta인가 atta인가. 이 시금석에 넣어 보고, 진실을 확인하십시오.
ehenam oya tuḷa koccara piyayi manāpayi yahapatayi kiyalā nigamanaya karagatta monavā tibuṇāda kæmati sē pavatvanna puḷuvan deyak nǣha vitarāmayaṭa patvelā vināśa vena dharmatāvayamayi oya tuḷa tiyennē.
그렇다면 그 안에서 아무리 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 결론 내린 것이 있었더라도, 원하는 대로 유지할 수 있는 것은 없습니다. 그 안에 있는 것은 바뀌어 무너지는 dhammatā뿐입니다.
æhæ aragattā rūpaya aragattā.
눈을 들어 봅시다. 형상을 들어 봅시다.
dæn æhæ kiyana yamak yam tænaka haṭagatta nam yak kenekuṭa æhæ kiyana sammataka yamak tiyenavā.
눈이라는 것이 어딘가에서 생겨났다면, 누군가에게 눈이라고 부르는 것이 있습니다.
ēka ipadīmak pēnavā. etan paṭan vipariṇāmayaṭa patvīmak pēnavā. ēkē væḍasīmak pēnavā.
그것의 태어남이 보입니다. 그때부터 바뀌어 감이 보입니다. 그것의 무너짐이 보입니다.
ipadīmak næti, vipariṇāmayak næti, vænasīmak næti. æsayayi yam pælavīmak æti.
태어남도 없고 바뀜도 없고 무너짐도 없는 눈이 어디 있습니까?
durati vuṇat, lagati vuṇat, pēnnati vuṇat ē vagēma siyum vuṇat, gana vuṇat, koccara hīna vuṇat, koccara praṇīta vuṇat atītayē tibuṇat dæn tibuṇat atītayē tibuṇat dæn tiyenavā kivvat matu anāgataya ēka haṭagattot haṭaganī kivvat upatakin goḍanægilā. vipariṇāmayaṭa patvelā kisima kenaṭa varalak væṭi vipariṇāmayen kerava maraṇayen keḷavara vana ekak hambavenavā misā. oyaṭa amatarava æhæk lōkaya næ.
멀리 있든 가까이 있든, 드러나 있든 미세하든 거칠든, 아무리 하찮든 아무리 뛰어나든, 과거에 있었든 지금 있든, 앞으로 생겨날 것이든, 태어남으로 이루어지고 바뀌어서, 어느 누구에게나 바뀜으로 끝나고 죽음으로 끝나는 것을 만날 뿐입니다. 그 밖의 눈은 세상에 없습니다.
æhæyi pævvā nam kohoma eka pæyuvak vena ekaṭa næ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam lōka satyayā æhæṭa priyamanālāpayak æti karagattā nam kota hari koyi ākārayaṭada æhæṭa ē upan æhæṭa priyamanāpayak æti karagatta phalayada ēkē vimariṇāmaya venas vennē næ. ēkē venas ven venas veī mōrāyāvama væhæriyāma venas vennē næha. ēkē maraṇaya venas karannada?
그렇다면 세상의 산 것이 눈에 대해 좋아함을 일으켰다면 어떤 방식으로였습니까? 그 태어난 눈에 좋아함을 일으킨 결과로 그것의 바뀜이 달라집니까? 그것의 바뀜, 늙음, 쇠락이 달라지지 않습니다. 그것의 죽음을 바꿀 수 있습니까?
ehenam vipariṇāmayaṭa patvelā væralā yana deyak.
그렇다면 그것은 바뀌어 낡아 가는 것입니다.
utsāhayen vīriyen goḍanaga hon̆da jātiya æhæk hamba vuṇā kiyalā santōsa venna puḷuvan. santōsa ekak ōkē tiyenavā.
애쓰고 힘써서 좋은 눈을 얻었다고 기뻐할 수 있습니다. 그것에 기쁨이 있습니다.
hon̆da æhæ kiyana vacanaya kiyanakoṭat ēka vipariṇāmayaṭa pat velā gevillā ivarak. eka mohotakvat pennanna ekākārava nævaticca deyak næhama venna hon̆da avasthāvaka nævatuna æhæk tiyalā ēkā.
그러나 '좋은 눈'이라는 말을 하는 동안에도 그것은 바뀌어 닳아 가고 있습니다. 한순간이라도 한결같이 머문 것을 보여 줄 수 없습니다. 좋은 상태에서 멈춘 눈은 없습니다.
ē vipariṇāmayen soḷa vecca æhæ kisima satvayekuṭa næ.
바뀜에서 벗어난 눈은 어떤 산 것에게도 없습니다.
kohomada oppu karannē?
어떻게 증명합니까?
mē lōkaya piḷiban̆dava dækkayi kiyana nuvaṇa tiyenavā kivvāya ēgollō dækapu dahamak kiyanavā mē lōka satvayā mehen mē paṭan gattā. divæsa kiyana gnānaya pahaḷa karagattā bohō guhuvayi dæpuvayi divasa pahaḷa kalu dækka nam pēnavā mē æhæ mē æhæ metanin tibilā mē paṭan gannavā mēka vitarak ne.
이 세상에 대해 보았다는 지혜가 있는 이들이 있다고 했습니다. 그들이 본 dharma에서는 세상의 산 것이 여기서부터 시작했다고 합니다. dibbacakkhu라는 앎을 일으킨 이들이 그 눈으로 보면, 이 눈이 여기서 시작하는 이것 하나만이 아님이 보입니다.
mama kiyana saṁgnāven allagattoḍa tuḷa mīṭa atītayak pēnavā. gevilā giya ǣ atītayak. ē gevilā giya ǣṭa atītayē mē vagē ǣt perunavā.
'나'라는 saññā로 붙잡은 것 안에서 이것 이전의 과거가 보입니다. 지나간 먼 과거입니다. 그 지나간 먼 과거에도 이런 눈들이 있었습니다.
dæn api kohomada dænagannē? ehema atītayak tibuṇana nam mē vagē hariyaṭa ananta apramāṇa labalā tibuṇa nam api ē hæma ekē mē magē mēka rækaganna ōnē mēkē hin̆dana kiyalā hituvana.
이제 우리는 어떻게 압니까? 그런 과거가 있었다면, 이런 것을 헤아릴 수 없이 얻었다면, 우리는 그때마다 '이것은 내 것이다, 지켜야 한다, 이것에 머물러야 한다'고 생각했습니다.
api ada ēkē innavā. ehema ekak api ḷan̆ga ituru velā tiyenavā.
우리가 오늘 그것을 지니고 있습니까? 그런 것이 하나라도 우리에게 남아 있습니까?
ehenam ananta apramāṇa sasarēdī mebandha śarīraya ananta apramāṇayak vadalā tibuṇat ē ekakvat ada nætnam ēvecca ættavaṭa mokada vunē? vipariṇāmayaṭa patvelā vædisilā yāma kiyana eka velā. ada dakinna næ.
그렇다면 끝없는 saṃsāra에서 이런 몸을 헤아릴 수 없이 얻었어도 오늘 그 가운데 하나도 없다면, 그 눈들은 어떻게 되었습니까? 바뀌어 무너져 가 버린 것입니다. 오늘은 볼 수 없습니다.
ehenam dæn innē ē jātiyakada? vena jātiyakada?
그렇다면 지금 있는 것은 그 같은 종류입니까, 다른 종류입니까?
vipariṇāmayaṭa patvelā væsaṭa jātiya æs tibicca pera at bærak tibunavā. ē jātiyēma jātiya atdævak nisā mēkayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mēkē tiyennē mē æhæt vipariṇāmayaṭa pat velāma kavadāvak natara karanna bæ.
그래서 이 눈도 바뀌어 가며 결코 멈추게 할 수 없습니다.
epaduyak hon̆dayi kiyalā nigamanaya kara inna matu hadāgattā tavat paviyā kallā vipariṇāmayaṭa patvelā væsenna næti æhæ gora nagāganna puḷuvan. ehema kramayak tiyennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ananta kāyātrayaka paṭan gena mē dakvā læbū apramāṇa śarīra vala haṭagatta æs navatāganna bæri vuṇā vipariṇāmayaṭa pat velā væn̆dunānam. dæn ēkāntayē mē atbævit mē æhæ vipariṇariṇāmayaṭa pat velā væn̆denavā peni pināntaya venavānam. ēka ehema bava dannavana.
끝없는 과거부터 지금까지 얻은 헤아릴 수 없는 몸들에 생긴 눈을 멈추게 할 수 없어 바뀌어 무너졌다면, 이제 이 생의 이 눈도 반드시 바뀌어 무너지고 끝날 것입니다. 그렇다는 것을 압니다.
mebandha jātiya kayak minmatuva haṭagattat ēkayi haṭagannā vū æhæ vipariṇāmayaṭa pat nome vænasennaṭa patmaduva tavaka venak tiyenna. onna ōka kalpanā karannaṭa pēnavā.
이런 몸이 앞으로 생겨난다 해도, 그때 생기는 눈이 바뀌지 않고 무너지지 않는 일은 없습니다. 이것을 곰곰이 생각해 보면 보입니다.
iparināmaṭa patvelā væsīma dharmatāvayaka venna æti ekak mama mēka hon̆dayi kiyalā allagena allanna hadanavā misak. allaganna pavatvāganna maṭa ōna hæṭiyaṭa pavatvanna puḷuvan deyakda mama mē dan̆gē. magē utsāhaya harida sārthaka viruda
바뀌어 무너지는 dhammatā를 지닌 것을, 나는 좋다고 붙잡으려 애쓸 뿐입니다. 붙잡아 유지하려고, 내 뜻대로 유지할 수 있는 것이라 여기며 나는 애쓰고 있습니다. 내 노력이 옳습니까? 성공했습니까?
menna mēka kalpanā karanna penavā asārthaka utsāhayaka in̆dilā innavā. vipariṇāmayaṭa patvelā væsenada svāgāgena ēka magē kiyalā ēka mama kiyalā maṭa ōna hæṭiyaṭa pavatvāganna ōnǣ kiyalā ē san̆dahā utsāha karanavā.
이것을 생각해 보면 보입니다. 실패하는 노력 속에 머물러 있습니다. 바뀌어 무너지는 것을 붙잡고, 그것을 내 것, 나라고 여기며 내 뜻대로 유지해야 한다고 그것을 위해 애씁니다.
meccara kālayak karapu utsāha asārthaka velā vænalā giyānavā. dæn mē karana utsāhaya asārthaka vennē nætuva væḍasa nætuva tiyennē. dæn asārthaka vænasiena utsāhayak misak. sārthaka utsāhayak mē æhæ piḷiban̆divala mama kohe tiyannē?
지금까지 해 온 노력은 실패하여 사라졌습니다. 지금 하는 노력이 실패하지 않고 사라지지 않겠습니까? 지금도 실패하여 사라지는 노력일 뿐입니다. 이 눈에 대해 성공하는 노력이 나에게 어디 있습니까?
ehenam ebuvā æhæ vaṭinavada dæn vaṭinākaraṭa dānna puḷuvanda? monavayenda vaṭinākaraka dānna? vaṭinākaraka dālā in̆dam nigamanaya karanna puḷuvan, lakuṇak denna puḷuvan ekakda mē æhæ kiyannē?
그렇다면 그런 눈이 값집니까? 이제 값을 매길 수 있습니까? 무엇으로 값을 매기겠습니까? 값을 매겨 결론 내릴 수 있는, 점수를 줄 수 있는 것이 이 눈입니까?
anna balamukoṭa pēnavā vaṭinākama lanak ekak dennet apē magē kæmættaṭa eka mātrayakvat tiyennē nætnam kohoda mē æhæṭa lakuṇu sē vaṭinavā kiyalā
살펴보면 보입니다. 값을 매기고 점수를 주는 데 내 뜻이 조금도 미치지 못한다면, 어떻게 이 눈에 점수를 주어 값지다고 하겠습니까.
eham mē æhæ sārada asārada kiyalā ahapunam nigamanaya mokakda mē æhæ asāra misak sārayi kiyannēmanayaṭa ekat nakal denna bæ. onna hētu ætuva dænagattā.
그렇다면 이 눈은 알맹이가 있느냐 없느냐고 물으면 결론은 무엇입니까? 이 눈은 알맹이가 없을 뿐, 알맹이가 있다고 할 만한 것은 하나도 내놓을 수 없습니다. 이렇게 까닭을 갖추어 알았습니다.
dæn mēkaṭa kisima āgan vēdayak nǣha. kula vīdiyak jāti viradiyak næ. dēvala mama manussa vīdiyakut nǣha. tirisaṁgata vēdayakut næha. yassa pirēta bēdayakut næha. monavan hari lōka satyayaṭa æhæk kiyalā æmak yamka haṭagattā nam occalayi duvannē. ē tiyenna svabhāvaya lōka.
여기에는 아무런 종교의 차이도 없습니다. 신분의 차이도 민족의 차이도 없습니다. deva냐 인간이냐의 차이도, 짐승이냐의 차이도, yakkha나 peta의 차이도 없습니다. 어떤 세상의 산 것에게든 눈이라는 것이 생겨났다면 그것뿐입니다. 그것이 세상의 성품입니다.
ehenam ehema ekak aragena mama mēken monavada balāporottu vennē? maṭa vaṭinā deyak læbuṇāyi kiyalā satu veenennē ekakvat tibuṇā.
그렇다면 그런 것을 가지고 나는 무엇을 바랍니까? 나에게 값진 것이 생겼다고 기뻐할 만한 것이 하나라도 있었습니까?
menna mē dharmānukūlava vimasāgena yanakoṭa mēkaṭa kiyanavā æhæ piḷiban̆da vidarśanāvak kaḷā.
이렇게 dharma에 맞게 따져 가는 것을 눈에 대한 vipassanā를 했다고 합니다.
padælakiya kiyalā æhæ aniccayi dukkha anatta æha aniccayi dukkhanat kē tērunē nǣ. ēka padavælak kikvā vitara æhæ piriva.
구절만 외워 '눈은 anicca, dukkha, anatta'라고 해서는 눈이 anicca, dukkha, anatta라는 것이 이해되지 않았습니다. 구절을 외운 것일 뿐입니다.
anna pera noæsūiirū nuvaṇa pahaḷa venna kramayak tibunē næ. ē nuvara pahaḷa nam ēkē yathārthaya vigraha karalā balanna vidarśanā karalā balanna ōna.
그래서는 전에 들어 보지 못한 지혜가 생길 길이 없었습니다. 그 지혜가 생기려면 그것의 실상을 풀어 보고 vipassanā로 살펴보아야 합니다.
menna mehema balāgena inna pēnavā. æhæ kiyalā vaṭinādayak tiyenavā kiyalā hitāgena novaṭināda ēka pavatvanna bæri deyak mē pavatvanna dan̆gana mama uddāmanē hon̆da lassana æs dekak tiyenavā magē æs dekanam mehemayi kiyalā uddāmanam aya kenek. harayak næti dēkaṭa uddāma nisā harayak æti deyak dæn labalā uddāma na.
이렇게 살펴보면 보입니다. 눈이라는 값진 것이 있다고 생각했지만 그것은 값없는 것이고, 유지할 수 없는 것을 유지하려고 애썼습니다. 나는 '아름다운 두 눈이 있다, 내 두 눈은 이렇다'며 들뜨는 사람이었습니다. 알맹이 없는 것에 들떴을 뿐, 알맹이 있는 것을 얻어서 들뜬 것이 아닙니다.
menna mēka dakinakoṭa æhæ piḷiban̆da yam vaṭinākamak nigamanaya karalā tiyenam vaṭinākama kavadahuvaṭa vakinna. arihat phalayaṭa pat venavā kiyalā davasē nuvara væṭiccāṭa vaṭinākama binna. etakama vaṭinākama aḍuvenavā ekak. vaṭinākama ivara velā nækē næhæ.
이것을 보게 되면, 눈에 대해 어떤 값을 매겨 두었든 그 값은 언젠가 깨집니다. arahant의 경지에 이르는 날 그 값이 깨집니다. 그때까지는 값이 줄어드는 것이지, 값이 다 끝난 것은 아닙니다.
dakinna paṭan gattā nam dakina kramaya dænagattā davasita daham æhæ pahaḷa vuṇā. dakina kramaya dænagattā. æhæ piḷiban̆dava dakina kramaya pahaḷa vuṇā. yathā kramaya menna mēkaṭa kiyana yathābhūtat gnāna darśanaya ārambha kaḷā.
보기 시작했다면, 보는 방법을 안 그날 dharma의 눈이 생겼습니다. 보는 방법을 알았습니다. 눈에 대해 보는 방법, 있는 그대로의 방법이 생겼습니다. 이것을 yathābhūta ñāṇadassana가 시작되었다고 합니다.
boruvak ætta kiyalā hitāgena ēka dækkā. boruvaṭa ættayi kiyalā hitāgena hiṭiya. vaṭinnē næti dēṭa vaṭinavāyi kiyalā hitāgiya. yathā bhūta bhūta kiyannē boruva.
거짓을 참이라고 여기며 보았습니다. 거짓을 참이라고 여기며 지냈습니다. 값없는 것을 값지다고 여겼습니다. yathābhūta에서 bhūta란 거짓이라는 뜻입니다.
bhūtayē yathārthaya dækkaṭa passē mokada vennē? boruva boruvak hæṭiyaṭa dakinavā. mulāva mulāvak hæṭiyaṭa dakinavā. onna ōka avidyāva avidyāvak hæṭiyaṭa dækkā. meccara kal sidalā tiyennē avidyāva vidyāvak kiyalā hitalāgena ēkayi praśnē divē.
그 bhūta의 실상을 본 뒤에는 무엇이 됩니까? 거짓을 거짓으로 봅니다. 미혹을 미혹으로 봅니다. avijjā를 avijjā로 보았습니다. 지금까지 일어난 것은 avijjā를 vijjā라고 여긴 것이었고, 그것이 문제였습니다.
mē taram vidyāvak nǣha kiyalā æt dokkara mahattayāṭa yanavā vidyāva hoyanna.
이만한 앎이 없다며 의사 선생님에게 앎을 찾아갑니다.
eyā tamayi æha piḷiban̆da dannē viśēṣatvaya kiyalā. itin atsi vaidya viśēṣagnat kiyalā gahagattahama eyā dannavā kiyalā hitā hiiyā. eyāgē æs dekaṭavat vaidya vidihaṭat ekama tiyenavā. balanakoṭa eyā kaṇnāḍiyak dāgena ma eyāgē gæs balanavā. ēka kālayan giyā.
그 사람이야말로 눈에 대해 아는 전문가라고 여깁니다. 안과 전문의라는 간판을 달면 그가 안다고 생각합니다. 그런데 그의 두 눈에도 의학적으로 똑같은 일이 있습니다. 보면 그도 안경을 끼고 자기 눈을 들여다봅니다. 그도 세월이 갔습니다.
kavuda atthi vaidya viśēṣak nemare. avurudu 50k vina pævaṭa passē tava itin pænsal ganna kal tiyenavā nam anik kenā gæhævanna eyā kaṇnāḍi hadāganna. pōni atsi vacana ik næmangē æhē an̆dura i tiyara gattā. ō dharma sācca piṭupayak. hō æhæ rækkā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam mēṭa iralā hiṭa mahākaru kiyana mahā mahā vidyāt vaidyavalaka tiyenavā. ekkenekvat an̆du māsayakvat æhæṭa pratikal karaganna bæri.
그렇다면 이 세상에는 이름난 대단한 의사들이 있습니다. 그 누구도 자기 눈을 한 달이라도 고쳐 둘 수 없습니다.
minihā avana tāvakālika væḍakaṭa bæhælā mahā viśēṣatvaya vidyātmaya kiyalā nama danna. anti viśēṣat ekka pat velā okkoma næ eyāgē æhæ tara vagēma bæhælā pun velāvē. pasvelā kiyalā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam mē lōkē pahaḷa velā nǣ æhæ upanna. ēka væhærilā puṇu velā vināśa velā noviya manei tatvaya oppu karanna bæhet innavā kiyalā. ē mokada æhē dharmatāvaya uccara.
그렇다면 이 세상에 태어나 눈이 생겨서 쇠약해지고 썩어 무너지지 않는 상태를 증명할 수 있는 사람은 없습니다. 그것은 눈의 dhammatā가 그렇기 때문입니다.
novæk tiya hæki dharmatāvaya venas nokaḷa hæki dharmatāvaya æhæya yamak yam tænaka yam hētuvakin haṭagattā nam vipariṇāmayaṭa pat velā tiyenavā. menna mēkayi æhē dharmatāvaya.
피할 수 없는 dhammatā, 바꿀 수 없는 dhammatā입니다. 눈이라는 것이 어딘가에서 어떤 원인으로 생겨났다면 바뀌어 가게 되어 있습니다. 이것이 눈의 dhammatā입니다.
eban̆du æhē dharmatāvaya lōka bava haṭiyaṭa dækka tarada meban̆du æhæk maṭa hari vaṭinavā. mēka parissam karaganna ōnē. mehema ekak hituvā nam ēka mulāvak bava væṭahilā.
그런 눈의 dhammatā를 있는 그대로 보면, '이런 눈이 나에게 아주 값지다, 이것을 지켜야 한다'고 생각했던 것이 미혹이었음이 드러납니다.
anna īlaṭa vaṭinavayi kiyalā meccara kalapu eka vaṭinnē næti deyak kiyalā dækka davasa mokada vennē?
지금까지 값지다고 여긴 것을 값없는 것이라고 본 날에는 무엇이 됩니까?
ehenam mama mē san̆dahā karannā vū yam yak æ. hari vaṭinādiyak maṭa tibuṇā kiyalā mē æhæ aragena uddāma vīmak æ. mēvā okkoma nis dēval.
그렇다면 내가 이것을 위해 해 온 일이 있고, 아주 값진 것을 가졌다며 이 눈을 두고 들뜬 일이 있습니다. 이것들은 모두 빈 것들입니다.
his deyak passē balāporottu tiyāgena yanavā nam mōḍakamata nævaṭī kiyalā. ēka hon̆dayi. ēka vædagat sudusu
빈 것을 바라며 쫓아간다면 어리석은 짓이라고 알게 됩니다. 그것이 좋은가, 중요한가, 알맞은가 하고 따집니다.
sudusu nǣ kiya dænagatta mokada vennē næ meccara kalin hiṭa vaṭinākama asārayi kiyalā tiyeenē. asāratvaya passē dænagannavā nam dukak koṭagenavā misak læbena harayak nam hambavennē nǣha kiyalā dækadā dālā meccara kala æhæ piḷiban̆da dækka æta ekak dækkā.
알맞지 않다고 알면 무엇이 됩니까? 지금까지 지녀 온 값이 알맹이 없음으로 드러납니다. 알맹이 없음을 알게 되면, 괴로움을 짊어질 뿐 얻을 알맹이는 없다고 보고, 지금까지 눈에 대해 본 것과 다른 것을 보았습니다.
menna æhi priyamanāpaya keḷavara velā. ēka vehesak dukak asāra deyak ē piḷiban̆da priyamanāpaya kiya dækka dā [ugura kǣrīma] priyamanāpaya duka dækkā. æhæ piḷiban̆da priyamanāpaya duka menna æhæ dækka ekak.
이제 눈에 대한 좋아함이 끝났습니다. 그것이 지침이요 괴로움이요 알맹이 없는 것이라고, 그것에 대한 좋아함을 그렇게 본 날, 좋아함이 괴로움임을 보았습니다. 눈에 대한 좋아함이 괴로움입니다. 이것이 눈을 본 것입니다.
itin īṭa passē mē æhæ āyatanayak karagattā nam yamkisi deyak balanna pēna nisā evasa kaṭa mæranakan eḷiyē pēna karanna ōnada karanavā misak. maṭa mēka vaṭinā deyak nam mē æhen balā balalā goḍa gahaganna dēval ehema harayak nam mē æhen ganna bæha.
그 뒤로 이 눈을 āyatana로 삼았다면, 무엇인가를 볼 때 보이니까 죽을 때까지 바깥을 보는 데 쓸 뿐입니다. 나에게 값진 것이라며 이 눈으로 보고 또 보며 쌓아 둘 알맹이는 이 눈에서 얻을 수 없습니다.
āyatanayak vaśayen pariharaṇaya kirīmatnam āyatanaya ivarayi æhulō vitarak ekatu vē. indriya tiyenavā. ēkē bæcca āyatanayavat ekatu karana sthānayak bavaṭa pat karagattē nǣ. āyasthānaya āya kiyannē eka. ek karanna sthānaya tamayi āyasthānaya hevat āyatanaya. monavada bara balā rūpa ekatu karanna prayōjanayaṭa ganna ekak bavaṭa pat karaganna ōna. cakkhāyatanaya vunē rūpayi. cakkhu vindriya cakkāyatanayak vunā.
āyatana로 다루는 일이 끝나면 āyatana는 끝나고 눈만 남습니다. indriya만 있습니다. 그것을 무엇인가를 모으는 자리로 삼지 않습니다. āya란 모음이고, 모으는 자리가 곧 āyatthāna, 다시 말해 āyatana입니다. 형상을 보고 모으는 데 쓰는 것으로 삼았을 때 그렇게 됩니다. 형상 때문에 cakkhāyatana가 되었습니다. cakkhu indriya가 cakkhāyatana가 된 것입니다.
ætta dænagattaṭa passē cakkhu indriya cakkhu indriyak vitarayi væraṭakam hiṭiyē. ōken væḍaganna bæ balāporottu ivarayi. monavāganna
진실을 안 뒤에는 cakkhu indriya가 그저 cakkhu indriya로만 남았습니다. 그것으로 무엇을 얻을 바람은 끝났습니다. 무엇을 얻겠습니까?
ananta apramāṇa saṁsāraya paṭan gena yamkisi mē æhen væragattā nam æhæ āyatanayak karenna mē lōkē hæn̆daru siddhiyakma ekatu karalā tiyenavā manisan harayak deyak ekatu velamak tævicca ekak næhæ. ehenam tava ekatu karat eccara æhen monavā ekatu karannē? æhen ekatu karanna deyak maṭa nǣhæ væḍak nǣhæ kiyalā dækka davasaṭada? āyatanaya gevilā giyā āyatana nirōdhayi.
끝없는 saṃsāra에서부터 이 눈으로 무엇인가를 모아 왔다면, 눈을 āyatana로 삼아 이 세상의 온갖 것을 모아 왔지만, 알맹이 있는 것이 모여 남아 있는 것은 없습니다. 그렇다면 더 모은들 이 눈으로 무엇을 모으겠습니까? 눈으로 모을 것이 나에게 없다, 쓸모가 없다고 본 날, āyatana는 다했습니다. āyatana nirodha입니다.
cakkhu indriya tuḷa tiyenavā gæra. [ugura kǣrīma] ēka āyatanayak næ.
cakkhu indriya로만 남아 있을 뿐, 그것은 āyatana가 아닙니다.
īḷan̆gaṭa balamu rūpayanaya æhæṭa pēna rūpa priyayi, manāpayi, yahapatayi, mana vaḍanavā hari lassanayi. ēvā hari sæpayi. ē patu pasa yanna ōnē. ēvā ekatu karanna ōna. yaḷi yatu karanna ya goḍana aganna ōnē. yaḷi yaśavāda vin̆denna ōnē.
다음으로 rūpāyatana를 봅시다. 눈에 보이는 형상들은 좋고, 마음에 들고, 이롭고, 마음을 끌고, 아주 아름답습니다. 그것들은 아주 즐겁습니다. 그것을 쫓아가야 하고, 모아야 하고, 쌓아 올려야 하고, 다시 그 맛을 누려야 한다고 여깁니다.
dæn mē adahase lō satvayā rūpayaṭa priyamanāpa vaśayen bæn̆denavā. bæn̆dilā ē passē yanavā. ēvā mama karaganna magē karaganna utsāha karanavā.
이런 생각으로 세상의 산 것들은 형상에 좋아함으로 묶입니다. 묶여서 그것을 쫓아갑니다. 그것들을 내 것으로 만들려고 애씁니다.
mēka lōka satyayāṭa hari sæpak. maḍa varna deyak priyamanāpa deyak lōkayāva mækinna læbuṇā. ēka mama karagannat magen karaganna utsāha gæṭunā. lōka sammatayen ohu iḍak læbuvē. maṭa hamba vuṇā magē væḍē hari. magē vāsanāva ēka tamayi magē vastuvak. oya adahasa tiyāgena santōseva innavā.
이것이 세상의 산 것들에게는 큰 즐거움입니다. 마음을 끄는 것, 좋아하는 것을 얻을 기회가 생겼습니다. 그것을 내 것으로 만들려고 애썼습니다. 세상의 기준으로 그는 기회를 얻었습니다. '얻었다, 내 일이 잘됐다, 내 복이다, 그게 내 재산이다'라는 생각을 품고 기뻐합니다.
lōkayā mēkaṭa hari tiyanna. mēka lōkayāṭa sæpa sahagattak. mēka asāra deyak nemeyi hon̆da sāratvayak hambavunā kiyalā satuṭe. mokada rūpayē yathārthaya dækkē næti nisā.
세상은 이것을 옳다고 여깁니다. 이것이 세상 사람들에게는 즐거움입니다. 알맹이 없는 것이 아니라 좋은 알맹이를 얻었다고 기뻐합니다. 왜냐하면 형상의 실상을 보지 못했기 때문입니다.
dæn eyā balamu. budurajāṇan vahansē pennavā oya priyayi, manāpayi, yahapatayi kivva rūpaya ætta balapallā.
이제 그것을 살펴봅시다. Buddha께서 보여 주십니다. 그 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 한 형상의 진실을 보라.
oya æhæ vagēma tamayi lōka. nikan pahaḷa vuṇē nǣ. yam hētuvak goḍanæguṇā. ē goḍanægicca ēvā tamayi æhaṭa pēnnē. ē pēnavā.
저 눈과 마찬가지로 세상의 형상도 그냥 생겨난 것이 아닙니다. 어떤 원인으로 쌓아 올려졌습니다. 그렇게 쌓아 올려진 것들이 눈에 보이는 것입니다. 그것이 보입니다.
priyayi manāpayi kiyalā hituvat, apriyayi, amanāpayi kiyalā hituvat. ē sakas vecca siyaluma dēval hētuvak nisā goḍanægilā. goḍanæguḷu mohotē paṭan inna vipariṇā kriyāvaliyak venas vīmē kriyāvaliyaṭa gōcara vena dharmatāvaya urumikam labalā. ē vagēma væhædilā gihalā væṭisirayak.
좋다, 마음에 든다고 생각하든, 싫다, 마음에 안 든다고 생각하든, 짜여 만들어진 모든 것은 원인 때문에 쌓아 올려졌습니다. 쌓아 올려진 순간부터 바뀌어 가는 과정에 놓이는 dhammatā를 물려받았습니다. 그리고 낡아 가서 무너지는 것입니다.
ehema novana rūpayak mē lōkē kotanakavat næ.
그렇지 않은 형상은 이 세상 어디에도 없습니다.
æhæṭa pen yamtāk rūpayakda vipariṇāmayaṭa patvelā væḍasena ēvā goḍanæguṇā misak api kæmati sē pavatvanna puḷuvan ekakvat tuḷa goḍa nægenna nægilat nǣhæ mat nægena hētut næha. ēkē dharmatāvaya.
눈에 보이는 형상은 무엇이든 바뀌어 무너지는 것으로 쌓아 올려졌을 뿐, 우리 뜻대로 유지할 수 있는 것은 하나도 쌓아 올려지지 않았고, 앞으로 쌓아 올려질 까닭도 없습니다. 그것이 그 dhammatā입니다.
ehenam eban̆du deyak priyayi manāpayi yahapatayi kiyalā hitā hiṭiyē. væhærena deyakma priyayi manāpa yahapatayi kiyalā hitā hiṭiyā væharena navattannada bæ.
그렇다면 그런 것을 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 생각해 왔습니다. 낡아 가는 것을 좋다, 마음에 든다, 이롭다고 생각해 왔는데, 낡아 감을 멈출 수는 없습니다.
ehema novēvā kiya balāporottu nam novena eka navattanna bæha. upanna yamak ætnam væhærilā væsenavā.
그렇게 되지 말기를 바란다 해도, 되어 가는 것을 멈출 수는 없습니다. 생겨난 것이 있다면 낡아서 무너집니다.
eham væhærilā vænasena uruma karagatta deyak mama kæpatiya mohotak pavatvanna bæri deyak. ē dharmatāvayaṭa viruddhava nægenna bæri deyak. mama nægenna hæduvot mama karanna puḷuvan væḍak.
그렇다면 낡아 무너짐을 물려받은 것, 내가 원하는 대로 한순간도 유지할 수 없는 것, 그 dhammatā를 거슬러 일어설 수 없는 것입니다. 내가 거슬러 일어서려 한다면, 그것이 내가 할 수 있는 일입니까?
maṭa koḍanna bæri deyak karanna gihillā. hitana mama duk vindā vedunā venavā. magē balāpot hiṭa vennē næhæ manavaṭa vin̆dina eka tiyenavā.
나는 할 수 없는 일을 하려다 괴로움을 겪었습니다. 내 바람은 이루어지지 않고 마음으로 겪는 것만 남습니다.
væhærilā vænena deyak ærennē tavat lōkē æhæṭa pēna rūpa kiyalā deyak nǣ tava. æhæṭa penna yam taramak rūpayakda hētuvak nisā goḍanægilā ē mohotē paṭan viparināpa kriyāvaliyaṭa gōcara velā. ē svabhāvaya væhædilā gihillā ēka āya avidyāmānayaṭa vænaselā yana ekakma æhæra dækkā nisā. koyi vihārayak æhen dakinna bæ
낡아 무너지는 것 말고는 세상에 눈에 보이는 형상이라는 것은 없습니다. 눈에 보이는 모든 형상은 원인 때문에 쌓아 올려져, 그 순간부터 바뀌어 가는 과정에 놓입니다. 그 성품대로 낡아 무너져 가는 것만을 눈으로 보아 왔으므로, 그렇지 않은 형상은 눈으로 볼 수 없습니다.
mēka ættada kiyalā balapāna manāsaya nuvaṇin balapālā mama kivaṭa epā. mama kivva paliṭa gannē nætuva mama dækka ætta ættak kiyalā mama kivvaṭa ganna nætuva um̆balak nuvaṇa veheta novana meheval balapallā etakoṭa peḷeyi mē kivvē eka ætta kiyalā. anna edālā rūpayē ætta dækka.
이것이 참인지 지혜로 살펴보십시오. 내가 말했다고 그냥 받아들이지 마십시오. 내가 본 진실을 진실이라고 내가 말했다고 받아들이지 말고, 너희 지혜를 써서 살펴보라. 그러면 이 말이 참임이 보일 것이다. 그날 형상의 진실을 본 것입니다.
etakam rūpaya dækkāt rūpaya ætta dæka kavadā hari æhē ætta dækadāṭa rūpaya ætta dækadāṭa æhæt asārayi rūpayat asārayi kiyalā væṭahenavā. anna ættē nika
그때까지는 형상을 보았어도 형상의 진실을 본 것이 아닙니다. 언젠가 눈의 진실을 보는 날, 형상의 진실을 보는 날, 눈도 알맹이 없고 형상도 알맹이 없다는 것이 드러납니다. 그것이 진실입니다.
meccara kam sārayi sārayi kiyalā hitā hitava piṭa nisā tamayi ēkē læbunahama satuṭu vennē. priyamanāpayak æti karaganna sæpayi kiyalā hituve.
지금까지 알맹이 있다, 알맹이 있다고 생각해 왔기 때문에 그것을 얻으면 기뻐했던 것입니다. 좋아함을 일으켜 즐겁다고 생각했던 것입니다.
ætta dækaṭa passē rūpaya ætta dækaṭa passē rūpaya aniccayi, dukkhayi anattayi. kæmati sē pævætmak nǣ. viparināmika vastuvak. ēkāntayen haṭagatta væhærilā yanavā. væn̆dilā yanavā.
진실을 본 뒤에는, 형상의 진실을 본 뒤에는, 형상은 anicca, dukkha, anatta입니다. 원하는 대로 머무는 것이 없습니다. 바뀌어 가는 것입니다. 생겨난 것은 반드시 낡아 가고 무너져 갑니다.
ehemada svabhāvayak mama kiyalā mohotak kivvat mona jātiyē adahasak dæmmat. ē væhærīma væḍasīma mohotakvat navatvanna ēka śaktimak næha. ēka magē mānasika mulāvak vitarayi kiyalā dækalā meccara kal sārayi kiyalā i asāra rūpayaṭa asāra ayaṭa
그런 성품의 것을 한순간 '나'라고 하든 어떤 생각을 집어넣든, 그 낡아 감과 무너짐을 한순간이라도 멈출 힘은 없습니다. 그것은 내 마음의 미혹일 뿐이라고 보고, 지금까지 알맹이 있다고 여긴 알맹이 없는 형상을 알맹이 없는 것으로 봅니다.
asāra æhækin asāra rūpayak dakinakoṭa haṭagannā vū viññāṇayayi dænīmak æti penīma yamak vēda ēka kohomada sthira vennē?
알맹이 없는 눈으로 알맹이 없는 형상을 볼 때 일어나는 viññāṇa, 곧 앎이요 보임인 것이 있다면, 그것이 어떻게 단단할 수 있겠습니까?
asāra deyak nisā goḍanægicca penīmak ætnam venas vena deyak nisā goḍanægicca penīmak ætnam. venas venas vena gānē penīmat venas venavama nēda
알맹이 없는 것 때문에 쌓아 올려진 보임이라면, 바뀌는 것 때문에 쌓아 올려진 보임이라면, 그것이 바뀔 때마다 보임도 바뀌지 않겠습니까?
ehenam venas vena penīmak. æti vuṇē mokak nisāda? penīma haṭagattē æhæ nisā rūpaya nisā nam. æhæṭa rūpaya gaṭṭanaya vīmen nam vipariṇāmayaṭa patvena æhæṭa vipariṇāmayaṭa patvena rūpayak nam gaṭṭanaya vuṇē.
그렇다면 바뀌는 보임입니다. 그것은 무엇 때문에 생겼습니까? 보임이 눈 때문에, 형상 때문에 생겼다면, 눈에 형상이 부딪쳐서 생겼다면, 바뀌어 가는 눈에 바뀌어 가는 형상이 부딪친 것입니다.
tatvaraya kiyalā isselā gaṭṭanaya vecca rūpaya īḷan̆ga tattvaya dakinavā. venas velā.
앞서 부딪친 형상을 다음 순간에 보면 이미 바뀌어 있습니다.
ehenam is rūpayak æhen dækalāt nigamanaya karanna hitak nǣ.
그렇다면 앞의 형상을 눈으로 보았어도 그것으로 결론 낼 근거가 없습니다.
yam penīmak ætnam penīmaṭa gōcara vecca dē venas venavā nam penīmat īṭa anukūlava venas velā yanavā.
어떤 보임이 있다면, 보임의 대상이 된 것이 바뀌면 보임도 그에 맞추어 바뀌어 갑니다.
ada balāpu penīma īḷan̆gaṭa balanakoṭa venas velā. ehenam penīma yanat dænīmak æda penīmayi dænīmak æda onna oya kiyana cakru viññāṇaya venas venavada nædda?
오늘 본 보임은 다음에 볼 때 바뀌어 있습니다. 그렇다면 보임이라는 앎, 곧 cakkhu viññāṇa는 바뀝니까, 바뀌지 않습니까?
apiṭa kæmati ākāra cakkhu viññāṇayak pahaḷa karaganna monavada hētuda?
우리가 원하는 대로 cakkhu viññāṇa를 일으킬 무슨 원인이 있습니까?
cakkhu viññāṇayak penīmak pahaḷa venavā nam dænenna vipariṇāmayaṭa patvena æhækin vipariṇāmayaṭa patvena rūpaya atdækīmen haragatta vipariṇāmika deyak ædada
cakkhu viññāṇa, 곧 보임이 일어난다면, 그것은 바뀌어 가는 눈으로 바뀌어 가는 형상을 겪어서 생긴, 바뀌는 것이 아니겠습니까?
tavat lōkayāṭa penīmayi yamak nætigamanaya karanna puḷuvan.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mēka dakinakoṭa cakkhu viññāṇayayi yamak vidyāpāna venavā nam ēkat vipariṇāmayaṭa pat velā væradena eban̆du vastuvakin goḍanægicca ekak nam kohomada ēka mama pavatvānnē? ēkē harayak koheda mama dakinnē.
이것을 보게 되면, cakkhu viññāṇa라는 것이 드러나 있어도 그것 역시 바뀌어 어그러지는 그런 것들로 쌓아 올려진 것이라면, 내가 그것을 어떻게 유지하겠습니까? 그것의 알맹이를 내가 어디서 보겠습니까?
ehenam æhæ tuḷa æhæ nisā, rūpaya nisā, cakkhu viññāṇaya nisā sāratvayak kivvānam meccarakam kævaṭilā tiyenavā sāratvayak oya tunē varayak.
그렇다면 눈 안에, 눈 때문에, 형상 때문에, cakkhu viññāṇa 때문에 알맹이가 있다고 했다면, 지금까지 그 셋에 알맹이가 있다고 속아 온 것입니다.
onna oya kramayaṭa kanayi, śabdayayi, sōta viññāṇayayi, nāsayayi, gandhayayi, gāna viññāṇayayi. divayi, rasayayi, nihā viññāṇayayi kayayi poṭṭhabbayayi kāya viññāṇayayi manayi dharmayi manō viññāṇayayi tiye onna oya 18 dhātuven sakas vecca siyalla balāgena giyot lōkayema dækana ivarayi.
이런 방식으로 귀와 소리와 sota viññāṇa, 코와 냄새와 ghāna viññāṇa, 혀와 맛과 jivhā viññāṇa, 몸과 감촉과 kāya viññāṇa, 마음과 dhamma와 mano viññāṇa, 이 열여덟 dhātu로 짜인 모든 것을 살펴 나가면 온 세상을 다 본 것입니다.
ehenam mē lōkeṭa ayiti yamaga priyayi, manāpayi, yahapatayi metē pævættiya yutuyi mēka mama mēka mayi kiyalā adahasak æti kaḷā. mulāvakma æti vuṇā nisā mulā adahasakma kriyāt nigamanaya læbuṇā misak. avidyāvē nigamanayakma gonnæm̆bunā misā. satvayak matu velā næha. vidyāvak matu velā næha.
그렇다면 이 세상에 속한 무엇에 대해 '좋다, 마음에 든다, 이롭다, 이대로 머물러야 한다, 이것은 나다, 내 것이다'라는 생각을 일으켰다면, 그것은 미혹이 일어나서 미혹한 생각과 결론을 얻은 것일 뿐입니다. avijjā의 결론이 쌓였을 뿐입니다. 진실이 드러난 것이 아닙니다. vijjā가 드러난 것이 아닙니다.
menna mē ṭika bæluvaṭa passē lōkema asārayi kiyalā dæka davasaṭa lōkē sārayi kiyalā priya manāpayak æti kaḷāna mānasikatvayak mulā mānasikatvayak æti vena nam onna oya kiyana priyamanāpaya giviḍa yanavā.
이것들을 살펴본 뒤 온 세상이 알맹이 없다고 본 날, 세상이 알맹이 있다며 좋아함을 일으켰던 마음가짐, 미혹한 마음가짐이 있었다면 그 좋아함은 무너져 갑니다.
meccara kālayak vadæhuvo priyamanāpaya asāratvaya dakinavā. priyamanāpaya sārayi kiya mulāuna velā giyānam meccara kal dukak passē særisæruvā priyamanāpayak hoyuva asāra deyak passē særisæruvā. ahāra deyak passē habāgiyā. ehenam ē passē meccara kal vedalā tiyennē væḍak næti vehesak dukak venna dukak saha dukaṭa hētuva kiyana dekayi otana tiyennē.
지금까지 누려 온 좋아함의 알맹이 없음을 봅니다. 좋아함에 알맹이가 있다는 미혹에 빠져 왔다면, 지금까지 괴로움을 쫓아 헤맨 것입니다. 좋아함을 찾아 알맹이 없는 것을 쫓아 헤매고, 알맹이 없는 것을 쫓아 달려간 것입니다. 그렇다면 그것을 쫓아 지금까지 겪어 온 것은 쓸모없는 지침과 괴로움입니다. 거기에 있는 것은 괴로움과 괴로움의 원인, 이 둘뿐입니다.
yam hētuvak dukaṭa nam hētu vuṇā. ē priyavanāpaya dukaṭa hētuva vuṇā nisā. ēka kohomada sæpak tiyenavā.
어떤 원인이 괴로움의 원인이 되었다면, 그 좋아함이 괴로움의 원인이 되었으니, 거기에 어떻게 즐거움이 있겠습니까?
yam hētuvak genennē duka. ēka koccara priyamanāpa ganna hæduvada āśvāda dunnā. ēka ara duklēma ugula nēda dukaṭa ædalāna mara ugula hon̆dada vaṭinavada priyamanāpaya kiyannē dukaṭa ædalā tama maragula bava dækkanna passē
어떤 원인이 가져오는 것은 괴로움입니다. 그것을 아무리 좋아하려 해도, 맛을 주었더라도, 그것은 괴로움으로 끌고 가는 덫이지 않습니까? 죽음의 덫이 좋습니까, 값집니까? 좋아함이란 괴로움으로 끌고 가는 죽음의 덫이라는 것을 본 뒤에는 그렇습니다.
māḷuvā koṭu biri kokkaṭa koṭu vena hæma priyamanāpalan māḷuvanṭa vināśayak karana ekakma nisā māḷuvaṭa yahapatāk karana ekak nemeyi midī agā ahulalā tiyena æmada
물고기를 낚싯바늘에 걸리게 하는 모든 좋아 보이는 것은 물고기를 망치는 것이지 물고기를 이롭게 하는 것이 아닙니다. 바늘에 꿰어 둔 미끼일 뿐입니다.
ehenam ēvaṭa mana vaḍana rūpa manavadana śabda kiyana mana vaḍana svabhāvayak æyida harida dukaṭa ædalā damana dukaṭa paṭalavana hæmō oya passē gihin tamayi anatta duk vin̆dalā æn̆duvē duk vunē sōka vuṇē sanivēda vunē okkomanē ōka in̆dalā dan dukaṭa ædalā damana yam yamak ætnam ēka hon̆dayinikama karanna puḷuvan. hon̆da næti deyak æsuru karalā sæpak labanna puḷuvan.
그렇다면 마음을 끄는 형상, 마음을 끄는 소리라는 그 끄는 성품이 옳습니까? 괴로움으로 끌어들이고 괴로움에 얽어매는 것입니다. 모두가 그것을 쫓아가서 끝없는 괴로움을 겪고, 울고, 슬퍼하고, 애통해했습니다. 다 그것 때문입니다. 괴로움으로 끌어들이는 것이 있다면 그것이 어떻게 좋은 일을 할 수 있겠습니까? 좋지 않은 것에 기대어 어떻게 즐거움을 얻을 수 있겠습니까?
menna mēka hariyākāra virenahi karalā yanakoṭa meccara kal sæpayi kiyalā hiṭapu eka dukak vaḍak kiyalā dakinavā. menna mēka dækanna passē kiyanavā dukkha ārya satyaya væḍapuṇa. menna metakan duk satiya væṭagena næ.
이것을 제대로 마음에 두고 따져 가면, 지금까지 즐겁다고 여기던 것이 괴로움의 덩어리라는 것을 봅니다. 이것을 본 뒤에 dukkha ariya sacca가 이해되었다고 합니다. 여기까지 이르기 전에는 dukkha sacca가 이해되지 않은 것입니다.
lōkē vidyāmāna duka passē koccara bala giyā duka ārya satyaya væṭahilāda?
세상에 드러나 있는 괴로움을 아무리 살펴본들 dukkha ariya sacca가 이해되었습니까?
poduvē lōka satyayā dukayi dukayi kiyannē mokakda? mē kuṇu goḍa elli tiyena bādhakayan dukayi kiyalā karanna. væḍak næti asā dekaṭa ellenna tiyana duka ayitiya.
보통 세상의 산 것들이 괴롭다, 괴롭다고 하는 것은 무엇입니까? 이 쓰레기 더미에 매달려 있으면서 생기는 걸림을 괴롭다고 합니다. 쓸모없는 것에 매달리면서 생기는 괴로움입니다.
anē apiṭat pōla apenna tibuṇā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē pævætmakma allagena pævætma bugollak mulāen allagena ēka næti duka vin̆dinavā. balapa saṁsārayaka tiyena duka gæhæti kiyalā tiyenavā.
이 존재 자체를 미혹으로 붙잡고서, 그것이 뜻대로 안 되는 괴로움을 겪습니다. saṃsāra의 괴로움이 어떻다고 하는지 보십시오.
santōsayen inda hinna gedara hiṭā inna bæhæ. gǣ mehema kiyanavā ḷamayin mehema genavā mehema karanavā. kānna karumayak maraṇa paḷa vunē.
'집에서 편히 지낼 수가 없습니다. 아내는 이렇게 말하고, 아이들은 이렇게 굴고 이렇게 합니다. 무슨 업보로 이렇게 태어났는지.'
ēkat tiyenavā. apa ē minihā mahā bālakannā eyā nihama atlu gahanavā etekayi rama veccakayi maṭa vecca kara eka hæṭi kænapilla eten hari nāmaya dī dæn sukhayi ætna va dukayi saṁsārayi eyālā paṭan. dæn saṁsāraya karā nemeyi. kǣṭa vaṭa santōsayen pahu næti vecca eka duka neda mide.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tamanṭa kitu hæṭiyaṭa minihat tænak velā innavā nam ḷamayut tiyena hæṭi innavā nam okkoma harahin tiyenavā nam mata ōna hædivā nam ēka næti ṭika mē ahinṭa mē sasarē pavalā tiyenna. anē maṭa saṁsāret epālā dæna mokada dharmayak kiyana eka han̆dennē nǣhæ. ma hædina eka han̆dennē næhæ. onna eken mē ayalā yanavā. maṭa nam epā velā tiyennē dæjjā inna bæ mēkē magē nam ivarayi.
자기 뜻대로 남편도 제자리에 있고, 아이들도 제대로 있고, 모든 것이 잘되어 있고, 원하는 대로 되었다면 그만이었을 텐데, 그것이 없어서 saṃsāra가 싫다고 합니다. '아이고, 나는 saṃsāra도 싫습니다. 이제 dharma 이야기도 들어오지 않습니다.' 그래서 이들은 떠나 버립니다. '나는 진저리가 났습니다, 더는 못 있겠습니다, 나는 끝났습니다.'
dæn mē duka maṭa nam saṁsārē pā jāti jātiya pavun æhæren. nivanma dakinna ōna dæn mokēda nivan
'이 괴로움 때문에 이제 나에게 saṃsāra는 싫습니다, 태어날 때마다 이러니. 이제 nibbāna를 보아야겠습니다.' 무슨 nibbāna입니까?
dæn mē nivan dækalā mē saṁsāra ekak tibuṇa nǣ mē puḷuvaṭa hidu hæṭiyaṭa bæhæganna næti vecca ekē tiyenavā maga nada mē tiyennē ōkada nivana oya nivanisaraduvē ā nǣ kiyanna epā mama īṭa passē vasan karalā deenā āya jīvitayaṭa ōka kiyana eka hariyannē ættaṭa kramayak tiyenavā kollarat eccarayak gata okkosaṭa paji doruvak dennam han̆dalā ōkaṭa kiyanu tiyana da yanavada dæn ehema kiyanavānē na ēka karaganna vidihak tama mātmaya kulak tamayi sē. ehema karanna puḷuvan anē budu eyā buduravalā taman jīvitayak katāriya budurava eyāṭa budu denavā. taman væni rē samahara penavā. dæn mē lōkayā menna mehema
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
rē samahara penavā. dæn mē lōkayā menna mehema mulāvak tuḷa sæpa hoyenavā duka dænaga nivan hoyenavā duka dæka dækaṭa mē nivak nemeyi mē hoyannē. mēkē lægannē næti amāruvayi mē gækkuṭa kǣga hannē mē nivan dakinna nema.
이제 세상 사람들은 이런 미혹 속에서 즐거움을 찾고, 괴로움을 겪으면 nibbāna를 찾습니다. 괴로움을 겪고서 찾는 것은 nibbāna가 아닙니다. 뜻대로 되지 않는 어려움 때문에 소리치는 것이지 nibbāna를 보려는 것이 아닙니다.
menna mēka mehā nivana piḷiban̆da mityā dr̥ṣṭiya kiyannē. nivana nivana hæṭiyaṭa dakina eka mityā dr̥ṣṭiya. menna mē mityā dr̥ṭiyaṭa pat venalā nivan hoyana aya bohō innavā.
이것이 nibbāna에 대한 micchā diṭṭhi라는 것입니다. 그런 것을 nibbāna로 보는 것이 micchā diṭṭhi입니다. 이 micchā diṭṭhi에 빠져 nibbāna를 찾는 이들이 많습니다.
āya bauddhaya kiyalā ævidilā oya praśnaya ē nisā ēka kalakirīma.
불자라며 다니는 이들의 문제가 바로 그것, 곧 지겨움입니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā karē ōkaṭa kalakivenna nemeyi ōka ōka dharmatāva lōbhayen haṭagatta dvēśayen haṭagatta mōhayen haṭagatta lōkayaṭa oya svabhāvaya nætnam ēkayi budu. ehema næti svabhāvayak pahala vunot ēkayi buddha.
Buddha께서 설하신 것은 그것에 지겨워하라는 것이 아닙니다. 그것은 dhammatā입니다. lobha로 생겨나고 dosa로 생겨나고 moha로 생겨난 세상에 그런 성품이 없다면 그것이 Buddha입니다. 그렇지 않은 성품이 나타난다면 그것이 Buddha입니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē ōka hema yamak mē lōkayē priyayi madhurayi yahapatayi kiyalā malā hinam anna ēkē yathākratvaya balapa anna ēka asāra bava dækka davasaṭa peneyi. asāratvayak pasē priya matura ohe giyā.
Buddha께서 설하신 것은, 이 세상에서 좋다, 달콤하다, 이롭다고 여기는 것이 있다면 그것의 있는 그대로의 모습을 보라는 것입니다. 그것이 알맹이 없음을 본 날 드러날 것입니다. 알맹이 없는 것을 쫓아 좋아함, 달콤함을 찾아 헤맸다는 것이.
āśvādava oyā balāporottu vuṇā. his deyaknē balāporottu vuṇē. oya his āśvādaya asārayi væḍak nǣ kiyalā dæra dā anna dukaṭa hētuva næti karā. dukaṭa hētuva mokakda? yāyaṁ taṇhā pōnō bhavitā nandi rāga sahagatā tatta sattābinanda teyayatayaṁ kāma taṇhā bhava taṇhā vibhava taṇhā mē æḍī æḍī yana āsāva varinavāvayi kiyalā balāgatta balāgena hi dan̆galā mē utsāhaya menna mēkayi hētuva
그대는 맛(assāda)을 바랐습니다. 빈 것을 바란 것입니다. 그 빈 맛이 알맹이 없고 쓸모없다고 본 날, 괴로움의 원인을 없앤 것입니다. 괴로움의 원인은 무엇입니까? 'yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā', 이 이리저리 달라붙는 바람, 값지다고 여기며 애쓰는 이 노력, 바로 이것이 원인입니다.
dukkha nirōdhaya labannē kohomada yōta saṁsā yēva taṇhāya aśēṣaya onna oya kiyana taṇhāsayak nætuva vilā putā nirōdha karā cāgayak attara dæmmā nisaṁ oya piḷigattē næha. muktiyaken midunā anāḷuvaṭa novælī kiyannē. menna metanṭa pat vuna danna nivanak.
dukkha nirodha는 어떻게 얻습니까? 'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo', 그 taṇhā를 남김없이 떠나 그치게 하고, 버리고, 놓아 버리고, 붙잡지 않고, 풀려나고, 매달리지 않는 것입니다. 여기에 이른 것이 nibbāna입니다.
dæn nivana onnam mokakda karanna kivvē duken ahat venna ōnam duka duka kiya inna ekavat duken ahata venna neme sæpayi kiya innē vara dækalā onna ōken atnita nisāda nivana.
그렇다면 nibbāna를 위해 무엇을 하라고 하셨습니까? 괴로움에서 벗어나려면 괴롭다는 것에서 벗어나는 것이 아니라, 즐겁다고 여기던 것의 실상을 보고 그것을 놓아 버리는 것, 그것이 nibbāna입니다.
ehenam ada lōka sammatiyē duken nidahas vīmada nuvaṇa nivana kiyannē. dæn lōka sampataya sæpaye nidahas vecca edāṭa mēvara lōka sampataya sæpa duka tiyā dækadaṭa anna ē sæpen nidahas vena davasak kiyanavā lōka samata sæpen nidahas vena davasak anna ē dāta dakinavā nivan
그렇다면 세상이 말하는 괴로움에서 풀려나는 것이 nibbāna입니까? 세상이 말하는 즐거움에서 풀려나는 그날입니다. 세상이 말하는 즐거움을 괴로움으로 보고, 그 즐거움에서 풀려나는 날, 바로 그날 nibbāna를 봅니다.
yōta ēva taṇhāya aśēṣa virāganna cāgō paṭinisō muktināga onna ē r̥ṣṇā śēṣayak nætuva vilāāgaṭa pudā nirōdha kara daka nivana
'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo', 그 taṇhā를 남김없이 떠나 그치게 한 것이 nibbāna입니다.
ehena āryaṣṭhāṁgika vāgayē tiyennē duken nidahas vennada nemeyi lōka sammata nædahas ta sammata sukha āśvādayan athærannayi āryaṣṭhāṁgika mārgaya tiyennē.
그렇다면 ariya aṭṭhaṅgika magga는 괴로움에서 풀려나기 위한 것이 아니라, 세상이 말하는 즐거움의 맛을 놓아 버리기 위해 있는 것입니다.
api ōkē dakinnē nætuva lōkē dukkha duka atharinna āryaṣṭhāyaka mā vāgaya kiyalā tiyenavā. mokada dukkha nirōdhagāmiṇī paṭipadā ārya hatti mula vacanaya kiyanakoṭa duken nidahas venna nam dæn āryaṣṭhāṁgika vārgaya vanna ōnē kiyalā tiyenavā. hæbæyi ōka yathāt enakoṭa lōka sammata sæpen nidahas venna nam āryasthāka mārgaya vadanna sæpen nidahas venna dātayi kivvanē. mona sæpada lōka sampata sæpaya. anna ē lōka sammata sæpaya nidahas venna puraṇapu māgaya tamayi āryaṣṭhāṁgika mārgaya. api gannē mokakda duken nidahas vena māgadhaya āryaṣṭhāṁgika mādhayaṭa gatta gaman edā dēśanā karapu dharmaya tērum ganna bæruva kiyalā.
우리는 이것을 보지 못하고, 세상의 괴로움을 놓아 버리려고 ariya aṭṭhaṅgika magga가 있다고 여깁니다. dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca의 말뜻대로 하면, 괴로움에서 풀려나려면 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦아야 한다고 되어 있기 때문입니다. 그러나 그 실상에 이르면, 세상이 말하는 즐거움에서 풀려나려면 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦으라는 것, 즐거움에서 풀려나라는 것입니다. 어떤 즐거움입니까? 세상이 말하는 즐거움입니다. 그 세상의 즐거움에서 풀려나기 위해 걷는 길이 ariya aṭṭhaṅgika magga입니다. 우리가 그것을 괴로움에서 풀려나는 길로 받아들이는 순간, 그때 설하신 dharma를 이해하지 못한 것입니다.
dæn metana tamayi pæṭellā tiyennē. api āryaṣṭhāyaka mā vādiya vaḍannē mokakda huvē duken nidahas venna kiyalā kiyē. laukika sæpayi kiyalā mulāin nidahas venna kiyalā gattā nam an hariyaṭa hari. adahapa mē laukikatvayē sæpayi yana mulāvak yanna. menna mē mōha sahagata sæpayi kiyana mulāven nidahas venna āryaṣṭhāgika mārgaya vaḍanna kivvā nam hari anit tēreyi.
이제 여기서 얽혀 있습니다. 우리가 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦는 것은 무엇 때문입니까? 괴로움에서 풀려나기 위해서라고 합니다. 세상의 즐거움이라는 미혹에서 풀려나기 위해서라고 받아들였다면 그것은 맞습니다. 이 세상살이가 즐겁다는 미혹을 버리기 위해, moha가 함께한 이 즐겁다는 미혹에서 풀려나기 위해 ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦으라고 했다면, 맞게 이해한 것입니다.
namut ēka duka kiyalā dækka kenā ārya dækka duka nam ē sæpayi kiyana eka dukayi kiyalā dækalā ēken nidahas velā. anna ē dukkha nirōdha gāmana pratiphala ārārya satyaya kivvē mokakda duka lōkayā sæpayi kiyalā innē eka dukayi kiyalā dækkatā tāṭa dukkhārya satyaya dækkaṭa passē nikamanē menna mē duken nidahas venna ōnē
그런데 그것을 괴로움이라고 본 이, ariya가 본 괴로움이라면, 그 즐거움이라는 것을 괴로움으로 보고 그것에서 풀려난 것입니다. dukkha nirodha gāminī paṭipadā ariya sacca가 말하는 괴로움이 무엇입니까? 세상이 즐겁다고 여기는 것을 괴로움으로 본 이에게, dukkha ariya sacca를 본 뒤에야 '이 괴로움에서 풀려나야 한다'는 것입니다.
n lōka samutaya lōkaya laukikatvaya bæn̆dunu kenāṭa duken nidahas venavā kiyana oya dharmaya væṭahennē næ. mē lōkōttara duka dækkē næ. lōkōttaratvayen duka kiyalā dækkē lōkayā sæpayi kivvēda
세상의 관습과 세상살이에 묶인 이에게는 괴로움에서 풀려난다는 이 dharma가 이해되지 않습니다. 이 lokuttara의 괴로움을 보지 못했습니다. lokuttara의 눈으로 괴로움이라고 본 것은 세상이 즐겁다고 한 것이었습니다.
menna mē sæpayi kiyana ekē dhammānukūlava dukayi kiyalā dækka davasa asālayi kiyannē dækka davasa asāra vannā vū āśvādaya mulāven nidahas venna næhanam dukaṭa dāna marulen nidahas venna ōnē dukaṭa ædalā dāna mara ugulak tiyenavā ēka kohomada sæpa vennē
이 즐겁다는 것을 dharma에 맞게 괴로움이라고 본 날, 알맹이 없다고 본 날, 알맹이 없는 맛이라는 미혹에서 풀려나야 합니다. 곧 괴로움으로 끌고 가는 죽음의 덫에서 풀려나야 합니다. 괴로움으로 끌고 가는 죽음의 덫이 있는데 그것이 어떻게 즐거움이 되겠습니까?
ēka maga ginna ge hiṭiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mē rāga ginna dvēśa ginna mōha ginna kivvē ēkayi mē ginnen nidahas venna ōnē rāgiya suyak hæṭiyaṭa penna mulāma ōgokan iṁgiliyak
rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이라고 한 까닭이 이것입니다. 이 불에서 풀려나야 합니다. rāga를 즐거움으로 보이게 하는 미혹이 바로 불입니다.
ēka dækkē davasaṭa dukkinnen nidahas venavā kiyalā. mokakda duk kiyalā dækkē pera noæsū vira duk innē dækkā. ēka tamayi lōkaya āśvādaya vidiha sabayi tiyennē eka. menna mēka dækkaṭa passē dukkinna kiyalā.
그것을 본 날 괴로움의 불에서 풀려난다고 합니다. 무엇을 괴로움으로 보았습니까? 전에 들어 보지 못한 괴로움을 보았습니다. 그것은 세상이 맛을 누리는 방식, 즐겁다고 여기는 그것입니다. 이것을 본 뒤에 괴로움의 불이라고 합니다.
duk dækka nam dukkinnaṭa hētuvak dakina dukin nirōdhayak dakinavā dukin nirōdha paṭipalabhāvat dakinavā. næ caturā hataya ka dækkā kin menna mē hiṭiya hariyaṭa tērum gattā nam duka dænagattā nam ē dukaṭa hētuva mokakda kiyana lōkayā sæpayi kiyana eka dukayi kiyalā dænagattā. ē sæpahu hoyā yanavayi kiyana eka dukaṭa hētuvayi kiyalā dænagattā. ē sæpa næti kirīma lōkayā hitā inna mulāva duka næti kirīma satvayayi kiyalā dænagattā. lōkaya anē apa venna dan deyak kiyalā anandana hæpi hæpi daka sæpa nætta karanna yanavā kiyana eka ē dænagirīva duken nidahas vīmayi kiyalā dænagannā. ehenam mēka harīma gæm̆buru tænak.
괴로움을 보았다면 괴로움의 원인을 보고, 괴로움의 그침을 보고, 괴로움의 그침으로 가는 길도 봅니다. 그렇게 cattāri ariya sacca를 본 것입니다. 이것을 제대로 이해했다면, 괴로움을 알았다면, 그 괴로움의 원인이 무엇인지, 곧 세상이 즐겁다고 하는 것이 괴로움이라는 것을 알았습니다. 그 즐거움을 찾아가는 것이 괴로움의 원인이라는 것을 알았습니다. 그 즐거움을 없애는 것, 세상이 품고 있는 미혹을 없애는 것이 괴로움을 없애는 것이요 진실이라는 것을 알았습니다. 세상이 좋다고 하는 즐거움을 없애러 간다는 것, 그 앎이 괴로움에서 풀려나는 것이라는 것을 알았습니다. 그렇다면 이것은 아주 깊은 자리입니다.
metana vaṭahāganna taram tuuru ārē kiyana nama tibuna yathārthaya dækkena yathārthaya mātrayak
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tibuna yathārthaya dækkena yathārthaya mātrayak hō dæk karanna dakinna ōnē. sæpa kiyannē dukak kiyana eka dækalā tiyenna ōna. onna ē darśana gnānaya pahala vecca dhārayayi sōtāpannayi
실상을 조금이라도 보아야 합니다. 즐거움이 괴로움이라는 것을 보았어야 합니다. 그 dassana ñāṇa가 생긴 이가 sotāpanna입니다.
ehenam lōkayē sæpa sæpa hæṭiyaṭa duka duka hæṭiyaṭa balanakoṭa lōkayā sæpayi kiyalā duka balāgena innavā. athærīma novædīma vidiyama dukayi kiyalā athara t velā innavā. nivana peni penī ǣt venavā. nivanaṭa pat venna kæmati næha. mēka lōkayagē. mē
그렇다면 세상의 즐거움을 즐거움으로, 괴로움을 괴로움으로 볼 때, 세상 사람들은 괴로움을 즐거움으로 보며 지냅니다. 놓아 버림과 매달리지 않음을 괴롭다고 여겨 멀리합니다. nibbāna를 보면서도 그것에서 멀어집니다. nibbāna에 이르고 싶어 하지 않습니다. 이것이 세상 사람들입니다.
pat venna kæmati næha. mēka lōkayagē. mē dharmaya tuḷin yathārthayanam sampūrṇa lōkē kaṇamiṭa ætta tiyena kaṇapiṭa gahalā. dæn kanapiṭa gahen tamayi ætta kiyalā hitannē. mēka anit pættakala unā tamayi
이 dharma로 보면, 실상은 온 세상이 진실을 거꾸로 세워 두었다는 것입니다. 이제 거꾸로 선 것을 진실이라고 생각합니다.
hitannē. mēka anit pættakala unā tamayi praka vr̥ttiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehena oya ṭika hariyaṭa tērum gattot mē kiyana vaṭṭayi ākārayi væṭena yathābhūtagnāna pahada velā nivan avabōdha karanavā
그러니 이것들을 제대로 이해하면, 이 바퀴와 모습들이 이해되는 yathābhūta ñāṇa가 생겨 nibbāna를 깨닫게 됩니다.
Yeah.
네.