nibbāna를 얻으려면 할 일 · byāmamatte gāthā 풀이
නිවන ලැබීමට කලයුතු දෙය. බ්යාම මත්තේ ගාථා විග්රහය
apiṭa ada praśna samukhayak læbilā tiyenavā. api ekin eka aragena arthavassa vigraha karalā dharmāvabōdhayak labāganna balāporottu vemu.
오늘 우리에게 물음이 여럿 들어왔습니다. 하나씩 들어 뜻을 풀어 보며 dhamma를 깨닫기를 바랍니다.
anicca dukkha anatta piḷiban̆dava avabōdhayaka siṭimi. idiriyaṭa mē mārgaya væḍiya yuttē eka sēda kiyalā pahadā denna kiyalā ēka praśnayak tiyenavā.
'anicca, dukkha, anatta에 대한 앎 속에 머물고 있습니다. 앞으로 이 길을 어떻게 닦아야 하는지 풀어 주십시오' 하는 물음이 있습니다.
ēka avasthāvaka apē svāmīn vahansē namakken ahanavā budurajāṇan vahansē væḍa inna kālē sōtāpanna phalayaṭa patvenna mokakda karanna ōnē.
한번은 부처님이 계시던 때에 어떤 스님께 sotāpatti-phala에 이르려면 무엇을 해야 하느냐고 묻습니다.
mē paṁca upādānaskandha dharmayan nætnam mē paṁcaskandha dharmayan anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen sihi karanna ōnē. ē piḷiban̆dava dænuvat venna ōnē.
이 pañcupādānakkhandha, 곧 pañcakkhandha를 anicca로, dukkha로, anatta로 마음에 새겨야 하고, 그것을 똑똑히 알아야 한다고 합니다.
etakoṭa etana eka kāraṇayak vitarayi mē sōvān vīmaṭa avaśya karana aṁgayak tiyenavā. kalyāṇa mica sampattiyak ōnē. saddharma śravaṇaya karanna ōnē mudanin menehi karanna ōnē. dharmāna pratipattiya yuttava kaṭayutu karanna ōnē menna mē ṭika karanakoṭa tamayi ēkaṭa avaśya karana mārgaya pæhædili dē. itin anicca
그런데 sotāpanna가 되는 데 꼭 갖추어야 할 것들이 있습니다. kalyāṇamitta를 갖추어야 하고, saddhamma를 들어야 하고, yoniso manasikāra를 해야 하고, dhammānudhamma-paṭipatti를 따라 살아야 합니다. 이것들을 할 때 그에 필요한 길이 뚜렷해집니다.
vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen lōkaya piḷiban̆dava ākarśana karuṇu yaḷi yaḷi bihi karanavā. yaḷi yaḷiya avabōdhaya vardhanaya karaganna ōnē. ē vardhanaya kara gænīma nisā pūrva bhāga nuvaṇa væḍenavā.
그래서 세상을 anicca로, dukkha로, anatta로 거듭거듭 되새기며 앎을 거듭 키워야 합니다. 그렇게 키우면 pubbabhāga ñāṇa가 자랍니다.
mārgaphala avabōdhayaṭa sudusu avasthāva læbunahama oya kiyana kāraṇā hatara sampūrṇa vecca mohotaka sōvān phalayaṭat pat venavā.
magga-phala를 깨닫기에 알맞은 때가 오면, 말한 네 가지가 다 갖추어진 순간 sotāpatti-phala에 이릅니다.
sōvān phalayaṭa patvecca kenek īḷan̆gaṭa mārgaya varanna mokakda karanna velā oya vidihaṭama pennalā.
sotāpanna가 된 이가 그다음 길을 닦으려면 무엇을 해야 하는지도 똑같이 보여 줍니다.
paṁcaskandhaya piḷiban̆da anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen menehi karanna ōnē.
pañcakkhandha를 anicca로, dukkha로, anatta로 마음에 새겨야 합니다.
sakr̥dāgāmī pudgalaya anta karanna ōnē. ēt ara vidihaṭama pennanavā. amatuka kramayak nemeyi ē ṭikamayi praśnē.
sakadāgāmī도 해야 할 것이 같습니다. 그것도 똑같이 보여 줍니다. 다른 방법이 아니라 바로 그것뿐입니다.
paṁcaskandhayan piḷiban̆da anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dakinna ōnē.
pañcakkhandha를 anicca로, dukkha로, anatta로 보아야 합니다.
atara anāgāmī phalayaṭa pat vecca pudgala karanna ōnē ētayikama.
anāgāmī-phala에 이른 이가 해야 할 것도 바로 그것입니다.
arihatun vahansēma karaganna ōnē hatama kiyana paṁcaskandhaya piḷiban̆da nicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen menehi karanna ōnē.
arahant께서도 해야 할 것이 pañcakkhandha를 anicca로, dukkha로, anatta로 마음에 새기는 것입니다.
itin ævætni kaḷa yutu siyalla karalā ivaranavā. dhammacariyāva pūrṇaya kaḷā nam ē rahatan vahansē mokaṭada aṁca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen balanna ehātma sukha vēraṇayaṭa hētu venavā kiyalā pennavā.
'벗이여, 해야 할 것을 다 해 마쳤고 brahmacariya를 다 채웠다면 그 arahant는 왜 anicca로, dukkha로, anatta로 보아야 합니까?' 하니, 그것이 diṭṭhadhamma-sukhavihāra에 이바지한다고 보여 줍니다.
amutuven phalayak labanna næha. namut ehātma sukha viharaṇaya ē kiyannē jīvat velā inna kālē pinavāpānakam sukha viharaṇaya san̆dahā hētu venavā. ehenam apiṭa antimanā karanna tiyenna.
새로 얻을 열매는 없습니다. 그러나 diṭṭhadhamma-sukhavihāra, 곧 살아 있는 동안 즐겁게 머무는 데 이바지합니다. 그렇다면 우리가 끝까지 해야 할 것이 그것입니다.
dæn metandi samahara ayaṭa varṇa mæn karanna. paṁcaskandhaya duppayen menehi karanna kivvahama budurajāṇan vahansē ehema ekak dēśanā karalā nǣha kiyalā kiya mǣyaṭa cestarā
그런데 여기서 어떤 이들은 pañcakkhandha를 dukkha로 마음에 새기라고 하면 부처님은 그런 것을 설하신 적이 없다고 말합니다.
mahattayan māttakaṭa o tarkayak karanna kiyalā maḍa velā hiṭiya. ilā tērum karanna bæri nisak.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mama upamāvakin talā kiyā nikan hilā. mama kivvā yahaku buṭṭiyak tiyenavānam ōka vut miniyek mærenavā. maraṇaya samāna rūpaṭa pat venavā.
저는 비유로 말해 주었습니다. 독이 한 병 있으면 그것을 마신 사람은 죽습니다. 죽음과 같은 괴로움에 이릅니다.
ēka nobī pættakin tibbot ēka vahakut kiyana vena ekak venavāda ēkaṭa vaha kiyana nætta vena ekak kiyanna puḷuvan. pættakipak vaha vahana.
그것을 마시지 않고 한쪽에 두면 그것이 독 말고 다른 것이 됩니까? 그것을 독이 아닌 다른 것이라 말할 수 있습니까? 한쪽에 두어도 독은 독입니다.
[ugura kǣrīma]
(헛기침)
ehenam paṁca upādānaskandhaya kiyalā kiyana paṁcaskandhaya piḷiban̆da chandara rāgayen bæn̆dīma chandara rāgayen bæn̆dena hāmudurāna vaha pāvicci kaḷā vabā vagē ara dukkhaskandhaya darāgena duk vin̆dinna.
그렇다면 pañcupādānakkhandha라는 것은 pañcakkhandha에 chandarāga로 묶이는 것입니다. chandarāga로 묶이는 것은 독을 마신 것과 같아서, 그 dukkhakkhandha를 짊어지고 괴로움을 겪게 됩니다.
itin paṁca upādānaskandhaya dukayi kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā. paṁcaskandhaya dukayi kiyalat dēśanā karanavā.
그래서 부처님은 pañcupādānakkhandha가 dukkha라고 설하시고, pañcakkhandha가 dukkha라고도 설하십니다.
ē pālāva kalpayak tripiṭakaya kotana bava paṁcaskandhayan dukayi kiyalā tēru dek næhæ. ēka magē matayak hæṭiya.
그 사람은 tipiṭaka 어디에도 pañcakkhandha가 dukkha라고 나와 있지 않으며 그것은 제 생각일 뿐이라고 했습니다.
itin saṁiuta nikāyē sūtrīyak tiyenavā itin eyāṭa kiyanna kiyalā næhæ ahanna tīraṇayaṭa pæhæta katā karanna deyak næhæ.
그래서 Saṃyutta Nikāya에 그런 sutta가 있다고 말해 주었지만 들으려 하지 않았습니다. 이미 결론을 내린 사람과는 이야기할 것이 없습니다.
sammatayak dannavā ekkō eyā danna kenek ekkō mōḍa oya denna nǣ ekkenek venna ōna vimarśanaya karana kenek sākacchā kaḷa hæki tīraṇayaṭa pæhæn sākacchā karanna mala ehak tiyalā næhæ dharma dēśanakamak næhæ. ēka tamayi nindenavā.
아는 사람이거나 어리석은 사람이거나, 둘 중 하나는 아니어야 합니다. 살펴보려는 사람이라야 함께 따져 볼 수 있습니다. 이미 결론을 내린 사람과는 따져 볼 여지도 없고 dhamma를 설할 수도 없습니다. 그것이 그 까닭입니다.
ē mahatmayā gihillā hitam maga gihillā giyā tiyenavā. kiyanna ōna kivvā.
그분은 제 갈 길로 가 버렸습니다. 말해야 할 것은 말했습니다.
hāmuduruvō kaḷuvāḍuva dænagattā nam hāmuduruvō nimanā maṭa āsanē dilā vaḍinavā. mē dækkā kiya monavā karanna tiya itin mōḍayak maranna ē nikan kiya
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁta nika tiyenavā anicca sūtra dukkha sūtra anatta sūtra kiyalā sūtra bāha anicca sūtra bāha dukkha sūtra bāhira anatta sūtra kiyalā sūtra kiyalā tiyenavā.
Saṃyutta Nikāya에는 anicca sutta, dukkha sutta, anatta sutta가 있고, 바깥을 다룬 bāhira anicca sutta, bāhira dukkha sutta, bāhira anatta sutta도 있습니다.
itin mē ādī vaśayen aragannakoṭa paṁcaskandhaya kiyava kaya misak kaya hā sambandha hita kaya nisā bāhira deyak gæna budurajāṇan vahansē anicca duka panat vaśayen pennannē næhæ kiyalā oya vidihaṭa kiyanakoṭa oya sūtra valama sadoṭa pæhædili ven karalā tiyenavā. mē lōkayē aniccana dukkhana anattana deyak næhæ.
이렇게 놓고 보면, 부처님은 pañcakkhandha, 곧 몸과 몸에 딸린 마음만 anicca, dukkha, anatta로 보이셨지 바깥 것은 그렇게 보이지 않으셨다고 말하는 것을, 바로 그 sutta들이 분명히 가려 놓았습니다. 이 세상에 anicca 아닌 것, dukkha 아닌 것, anatta 아닌 것은 없습니다.
lōkaya kivvahama kaya vitarak aragena nemeyi bāhira lōkayak varaganna peralā tiyenavā. abhyantara lōkaya vana æsa kanna niāsaya śarīraya mana kiyana mē ṭikē hari bāhira lōkayaṭa tiyena rūpa śabda gandha rasapan karma kiyana oya ṭikē hari anicca navana dukkha nōvana anattana deyak næhæ.
세상이라 하면 몸만 가리키는 것이 아니라 바깥 세상까지 아울러 펼쳐 놓았습니다. 안의 세상인 눈, 귀, 코, 혀, 몸, 마음에서도, 바깥 세상의 형색, 소리, 냄새, 맛, 감촉, dhamma에서도 anicca 아닌 것, dukkha 아닌 것, anatta 아닌 것은 없습니다.
dæn paṁcaskandhayat aniccayi, dukkhayi anattayi. ēka dannē nætuva mōṭakamaṭa æsuru karanna giyāma aniccatāvaya nisā, dukkhatāvaya nisā, anattatāvaya nisā yam dukak vin̆dinna venavada? ēkanōt duk vil venavā.
pañcakkhandha도 anicca이고 dukkha이고 anatta입니다. 그것을 모르고 어리석게 가까이하면 anicca이기 때문에, dukkha이기 때문에, anatta이기 때문에 괴로움을 겪게 되지 않겠습니까? 그로 말미암아 괴로움을 겪게 됩니다.
menna mēsānasā itin vaha bivvot vaha vininda venavā. pættaka bala vaha vahanna vaha vaha bava dænagatta kenā bonnē næha. ēken viśēṣa.
그러니 독을 마시면 독의 아픔을 겪습니다. 한쪽에 두어도 독은 독입니다. 독이 독인 줄 아는 이는 마시지 않습니다. 그래서 벗어납니다.
etakoṭa paṁcaskandhaya anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen dænagatta kenā paṁcaskandhaya allaganna yannē næha. ēken vicē. ēkayi kāraṇaya [ugura kǣrīma]
마찬가지로 pañcakkhandha를 anicca로, dukkha로, anatta로 안 이는 pañcakkhandha를 붙잡으러 가지 않습니다. 그래서 벗어납니다. 그것이 요점입니다. (헛기침)
ē budurajāṇan vahansēgē dēśanāva viruddhuvē apiṭa katā karanna bæhæ bāhara anitya sukhānatta nætda ahamā kiyanavā kiyalā dēśanā karalā tiyena sūtra tiyenavā nam apiṭa ēmanā api ēka nǣha kiyanna bæhæ. api ēkaṭa anukūlava tērum ganna ōnē.
부처님의 가르침을 거슬러 말할 수는 없습니다. 바깥도 anicca, dukkha, anatta라고 설하신 sutta가 있다면 우리는 그것을 없다고 할 수 없고, 그에 맞게 이해해야 합니다.
itin mē anicca, dukkha, anatta kiyana mē vacanayēdī noyek ākāraya vigraha kiyanavā. dæn mēvat hariyaṭa tēruṇā. eka vacanayaṭa vividhākāra artha tiyenavā.
그런데 anicca, dukkha, anatta라는 이 말을 여러 가지로 풀이합니다. 이것을 바르게 알아야 합니다. 한 낱말에 여러 뜻이 있습니다.
anitya kiyana vacanaya śāsanika artha tiyenavā lōka sambandha lōka sammata artha tiyenavā. eyā lōka arthayen gihillā kavadāvak nivan dakinna bæha. ēkaṭa pennapu śāsanika arthayen tamayi yathābōdhaya læbē.
anicca라는 낱말에는 sāsana의 뜻이 있고, 세상이 받아들이는 뜻이 있습니다. 세상의 뜻을 따라가서는 결코 nibbāna를 볼 수 없습니다. 그것을 위해 보여 주신 sāsana의 뜻으로라야 참된 깨달음을 얻습니다.
ātmayak ætda kiyalā ahapu nam budurajāṇan vahansē uttara dunnē næha. ātmayak nædda kiyalā ahanakoṭa ēka uttara dunnet næ. ætanu ekatayagē næta yana eka. mē anta dakina lōka satyayā væṭenavā.
attā가 있느냐고 물었을 때 부처님은 답하지 않으셨습니다. attā가 없느냐고 물었을 때도 답하지 않으셨습니다. '있다'는 것도 한 끝이고 '없다'는 것도 한 끝입니다. 세상 사람들은 이 끝을 보며 거기에 빠집니다.
samahara aya kiyanavā ātmayak tiyenavā kiyalā. dæn mē lōkayāgē nigamanaya. koheda ātmaya tiyennē? mē praśnayaṭa lōkayā bæhæralā inna nigamanayak tiyenavā.
어떤 이들은 attā가 있다고 말합니다. 이것이 세상 사람들의 결론입니다. attā는 어디에 있습니까? 이 물음에 대해 세상 사람들이 빠져 있는 결론이 있습니다.
rūpayehi ātmaya tiyenavā, vēdanāvehi ātmaya tiyenavā, saṁgnāvehi ātmaya tiyenavā, saṁkhārayehi ātmaya tiyenavā viññāṇayehi ātmaya tiyenavā kiyalā. bæhægatta dr̥ṭtiyak tiyenavā.
rūpa에 attā가 있다, vedanā에 attā가 있다, saññā에 attā가 있다, saṅkhāra에 attā가 있다, viññāṇa에 attā가 있다고 합니다. 이렇게 빠져든 diṭṭhi가 있습니다.
eka eka rūpayaṭa, vēdanāvaṭa, saṁgnāvaṭa, saṁkhārayaṭa, viññāṇayaṭa hatara ākārayen ātmana siddha tiyenavā manussayek dharmaya nodak dharmāvabōdhayak næti br̥jjana lōka satvayak rūpaya ātmayayi kiyalā gannavā.
rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 하나하나에 대해 네 가지로 attā를 세웁니다. dhamma를 보지 못하고 깨달음이 없는 puthujjana 중생은 rūpa를 attā라고 여깁니다.
ātmaya rūpayayi kiyalā gannavā. rūpaya tuḷa ātmaya tiyenavā. ātmaya tuḷa rūpaya tiyenavā. menna rūpaya mul karagena hatara avasthāvaka dr̥ṣṭiyaṭa bæn̆denavā. ātma dr̥ṣṭiya
attā를 rūpa라고 여깁니다. rūpa 안에 attā가 있다, attā 안에 rūpa가 있다고 여깁니다. 이렇게 rūpa를 바탕으로 네 가지로 diṭṭhi, 곧 atta-diṭṭhi에 묶입니다.
vēdanāva ātmayayi kiyalā gannavā. ātmaya vēdanāvayi kiyalā gannavā. vēdanāva tuḷa ātmaya tiyenavā. ātmaya tuḷa vēdanāva tiyenavā kiyalā hatara akārayakin buddhiyaṭa padenavā.
vedanā를 attā라고 여기고, attā를 vedanā라고 여기고, vedanā 안에 attā가 있다, attā 안에 vedanā가 있다고 하여 네 가지로 diṭṭhi에 빠집니다.
saṁgnāva ātmayayi kiyalā gannavā ātmaya saṁgnāvayi kiyalā gannavā. saṁgnāva tuḷa ātmaya tiyenavā kiyalā gannavā ātmaya tuḷa saṁgnāva tiyenavā kiyalā gannavā. hatara ākārayakin dr̥ṣṭiyaṭa gæṭenavā.
saññā를 attā라고 여기고, attā를 saññā라고 여기고, saññā 안에 attā가 있다, attā 안에 saññā가 있다고 여깁니다. 네 가지로 diṭṭhi에 걸립니다.
saṁkhāra ātmayayi kiyalā gannavā. ātmaya saṁkhārayi kiyalā dannā. saṁkhāraya tuḷa ātmaya tiyenavā. ātmaya tuḷa saṁkhāra tiyenavā kiyalā dannavā. mama hatara ākārayen saṁkhāra piḷiban̆da vatr̥ṭṭiyaṭa
saṅkhāra를 attā라고 여기고, attā를 saṅkhāra라고 여기고, saṅkhāra 안에 attā가 있다, attā 안에 saṅkhāra가 있다고 여깁니다. 이렇게 네 가지로 saṅkhāra에 대한 diṭṭhi에 빠집니다.
viññāṇaya ātmaya kiyalā gannavā ātmaya viññāṇaya kiyalā. viññāṇaya ātmaya tuḷa tiyenavā ātmaya viññāṇaya tuḷa tiyenavā kiyalā hatarakin viññāṇaya piḷiban̆da dr̥ṣṭiyaṭa balanna. oya
viññāṇa를 attā라고 여기고, attā를 viññāṇa라고 여기고, viññāṇa가 attā 안에 있다, attā가 viññāṇa 안에 있다고 하여 네 가지로 viññāṇa에 대한 diṭṭhi에 빠집니다.
ākārayen rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa kiyana mē pahasa hatara ākārayakin vidi ākārayak ven karē. menna mē visi ākārayen kōgeku ātmaya tiyenavā kiyalā dr̥ṣṭiyaṭa balanavā. bæhæ kiyana ātma dr̥ṣṭiya bæhælā innavā lōka satvayā
이렇게 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa 다섯을 네 가지씩 하여 스무 가지로 나누었습니다. 이 스무 가지로 어딘가에 attā가 있다는 diṭṭhi에 빠집니다. 세상 중생은 이 atta-diṭṭhi에 빠져 있습니다.
mēka tamayi lōka satvayāgē ātmaya.
이것이 세상 중생의 attā입니다.
rūpaya ātmayek nǣhæ, vēdanāvē ātmayek næhæ. pragnāvē ātmayek næhæ. saṁkhārayā ātmayek næhæ. viññāṇaya ātmet næhæ. kohomakat ātme næha. ātmayak kiyana ekak næha.
rūpa에도 attā가 없고, vedanā에도 attā가 없고, saññā에도 attā가 없고, saṅkhāra에도 attā가 없고, viññāṇa에도 attā가 없다. 어디에도 attā는 없다. attā라는 것은 없다.
ātmayak kiyalā ekak nǣhæ laukika vir̥ṭiyakaṭa penavā. ātmayak nǣha kiyana eka tamayi natma tamayi anātma. eham lōkayāgē anātma saṁkalpaya ekak.
attā라는 것은 없다는 세속의 diṭṭhi에 빠집니다. attā가 없다는 것, 그것이 anatta라고 합니다. 그렇다면 세상의 anatta 개념이 하나 있고,
āryayangē anātma saṁkalpaya tava ekak.
ariya의 anatta 개념이 또 하나 있습니다.
ātmaya nǣha kiyalā gatta pudgalaya mokada karannē? ātmayak nætnam vin̆dinna ekut næhæ. pavpatun palenna ennē næhæ. mē magani okkoma ivarayi. āpō dhātuva āpō dhātuṭa enavā. tējō dhātuva, tējō dhātuvaṭa yanavā. vāyō dhātuva vāyō dhātuṭa yanavā. paṭhavi dhātuva paṭhavi dhātuvaṭa yanavā. viññāṇa dhātuva ākāśayaṭa yanavā.
attā가 없다고 받아들인 사람은 어떻게 합니까? attā가 없으면 겪을 이도 없다, pāpa와 puñña의 열매도 오지 않는다, 여기서 다 끝난다. āpo-dhātu는 āpo-dhātu로, tejo-dhātu는 tejo-dhātu로, vāyo-dhātu는 vāyo-dhātu로, pathavī-dhātu는 pathavī-dhātu로 가고, viññāṇa-dhātu는 허공으로 간다고 합니다.
okkoma vivarayi. ekakvat matu upadina kenekut næhæ, hædena ehekut næhæ. pin kaḷāṭa væḍakut næhæ. pavka velāvaṭa væḍakut næhæ. mona jātiya ēvā karat pinva kiyana palina dēkut næhæ. guṇa dharma ehekut næhæ. mē okkoma boru katā. itin mehema noyē dr̥ṭṭa bahinavā. mē uccēda vr̥ttiya
다 끝났다, 다시 태어나는 이도 없고 생겨나는 것도 없다, puñña를 해도 쓸모없고 pāpa를 해도 상관없다, 무엇을 하든 puñña니 열매니 하는 것은 없다, guṇa-dhamma 같은 것도 없다, 다 거짓말이다 — 이렇게 갖가지 diṭṭhi에 빠집니다. 이것이 uccheda-diṭṭhi입니다.
menna mehema bahinna anātma vr̥ṣṭiyak tiyenavā lōkaya. ē lōkayāgē anātha ātmayak nǣha kiyalā dr̥ṣṭiyen bæhæraganna tīraṇaya vena ekak.
이렇게 빠져드는 anatta diṭṭhi가 세상에 있습니다. 그것은 attā가 없다는 diṭṭhi에 빠져 세상 사람들이 내린 결론입니다.
āryanget tiyenavā anātma dr̥ṣṭiyak. ōka hæṁga nisā ada loku praśnayak tiyenavā yathābōdhaya labanna ōka tērum gat nætnam bæ.
ariya에게도 anatta diṭṭhi가 있습니다. 그것이 감추어졌기 때문에 오늘 큰 문제가 생겼습니다. 그것을 이해하지 못하면 참된 깨달음을 얻을 수 없습니다.
kayakna aniccā, bhayaṭana dukkhā asārēna anattā kiyalā. kṣayārthayen anityayi, bhayārthayen dukkhayi asārārthayen anattayi kiyalā.
'khayaṭṭhena aniccaṃ, bhayaṭṭhena dukkhaṃ, asārakaṭṭhena anattā' — 무너진다는 뜻으로 anicca, 두렵다는 뜻으로 dukkha, 알맹이가 없다는 뜻으로 anatta라는 것입니다.
anicca dukkha anatta venna kramayak tiyenavā buduhāmuduruvō. menna mē arthayen anicca dukkha anatta vaṭahā gatta kenāṭa nivan valā tiyenavā.
부처님께서는 anicca, dukkha, anatta를 보는 길을 두셨습니다. 이 뜻으로 anicca, dukkha, anatta를 깨달은 이에게 nibbāna가 열려 있습니다.
arakina vidihaṭa ātmayak æta ātmayak næta dukaṭiyaṭa bæt lōkayē śāsta dr̥ṣṭiya saha utya dr̥ṣṭiya kiyana dekaṭa vædalā asaraṇa venavā anātha venavā.
앞의 방식대로 attā가 있다, attā가 없다는 diṭṭhi에 빠지면 세상의 sassata-diṭṭhi와 uccheda-diṭṭhi 둘에 걸려 기댈 데 없이, 의지할 데 없이 됩니다.
ē nisā mēken api ātma anātma deka tōrāganna ōnē.
그러니 여기서 우리는 attā와 anatta 둘을 가려내야 합니다.
mokakda kiyannē? lōkaya ātma kiyannē eka arthaya. āryō ātma kiyannē tava arthaya.
무슨 말이냐 하면, 세상이 attā라고 하는 것은 한 뜻이고 ariya가 attā라고 하는 것은 또 다른 뜻입니다.
lōkayā dukkha arthayaki āryō duka kiyannē tava arthayaka. lōkayā anatta kiyannē tava ekak arthayakin āryō anatta kiyannē tavattamayakin.
세상이 dukkha라고 하는 것은 한 뜻이고 ariya가 dukkha라고 하는 것은 또 다른 뜻입니다. 세상이 anatta라고 하는 것은 한 뜻이고 ariya가 anatta라고 하는 것은 또 다른 뜻입니다.
ārya atyaya varahā væhilā gīlāpanna apiṭa tilakṣaṇaya væhilā giyā. trilakṣaṇaya væhilā giya tæn paṭan nivan maga væra.
ariya의 뜻이 가려져 버리자 우리에게 tilakkhaṇa가 가려졌습니다. tilakkhaṇa가 가려진 때부터 nibbāna로 가는 길이 막혔습니다.
dæn mēkayi velā tiyennē.
지금 이렇게 되어 있습니다.
lōkayā anitya kiyana vacanayen panenakoṭa metana tiyennē anityayi. ēkaṭat utra nǣ kiyanavā. isra nǣ kiyalā arthayakin gannavā.
세상 사람들은 anicca라는 말을 들으면 여기 있는 것은 anicca라 하면서 그것을 '굳건하지 않다'고 말합니다. '굳건하지 않다'는 뜻으로 받아들입니다.
iskut nætnam ēken horanna puḷuvan dēkut næhæ pavatanī dēkut nǣha.
굳건하지 않다면 그것에서 붙들 만한 것도 없고 이어지는 것도 없다고 합니다.
ehema kiyalā hita mokada karannē pinkā kiyalā væra næhæ ēkat sthira næ. pav karannē ēka sthira.
그렇게 말하며 마음은 어떻게 합니까? puñña를 해도 소용없다, 그것도 굳건하지 않다, pāpa를 하는 것도 굳건한가 하고 말입니다.
lōkē monavat sthira istira næti deyak tuḷa anāgatayak balāporottu vennē put ēt næti ucchēdaya.
세상에 굳건한 것은 아무것도 없다, 굳건하지 않은 것 속에서 앞날을 바랄 수 없다, 그것도 없다 — 이것이 uccheda입니다.
ehenam kayak tiyena anityā kiyanakoṭa kal dekak tiyenavā
그렇다면 'khayaṭṭhena aniccaṃ'이라고 할 때 두 가지가 있습니다.
mokakda kaya kiyannē? gevila yana arthayaṭat vēgayak tiyenavā. haṭagatta deyak gevena arthayak tiyenavā. gevuṇu svabhāvayak tiyenavā. ēkaṭat kṣayaka ekak tiyenavā.
khaya란 무엇입니까? 닳아 없어진다는 뜻에도 하나가 있습니다. 생겨난 것이 닳아 간다는 뜻이 있고, 닳아 버린 성질이 있습니다. 거기에도 khaya가 하나 있습니다.
gevena nisā væḍak nǣ kiyalā kivvaṭa hita midenavada yamak isdira næti nisā væḍak nǣha kiyalā kivvot āśvādayen hitavāgannē kohomada
닳아 없어지니 쓸모없다고 말한다고 마음이 벗어납니까? 무엇이 굳건하지 않으니 쓸모없다고 말한다면, assāda로 붙든 마음을 어떻게 놓겠습니까?
itira nætnam eyā āśvādayak etakoṭa istira nætnam eyā kiyalā tava ekak hampa karaganna ēka isma næti nisā tava tana ēka pina
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
oyamaṭa satvayā habāgama gamanak æti karagannavā istira næ kiyalā kiyā dænakas ara midinna hon̆da deyak kiyana ekam āśvādayen gattā nam hon̆dayi kiyana saṁgnāva ahak karannē nætuva esthira næha kiyalā saṁgnāva vitarak aragena sattvayaṭa midenna bæ.
이렇게 중생은 뒤쫓는 걸음을 이어 갑니다. 굳건하지 않다고 알아도 벗어나지 못합니다. 좋은 것이라는 생각을 assāda로 붙잡았다면, 좋다는 saññā는 치우지 않고 굳건하지 않다는 saññā만 가지고는 중생이 벗어날 수 없습니다.
hon̆dayi kiyana saṁgnāva næti ēka mahā baya mē dænagattot væḍak nǣ kiyalā edāṭa midena hon̆dayi vaṭinavā kiyana arthaya yanakam isti nǣha kiyalā dænagattahama hon̆dayi vaṭinavā kiyana arthaya næti vunē nætnam ohu ē ayati kavikayā
좋다는 saññā가 사라지고 그것이 크게 두렵다는 것, 쓸모없다는 것을 알 때 벗어납니다. 좋다, 값지다는 뜻이 사라질 때까지는 그렇지 않습니다. 굳건하지 않다고 알았어도 좋다, 값지다는 뜻이 사라지지 않았다면 그는 여전히 그것의 주인 노릇을 합니다.
dæn ōka mē lōka pæhædiliva pēna dē mona deyak hari visthira nætnam devila yanavā nam eyā karā ekak hoyāganna
이것은 세상에서 뚜렷이 보이는 일입니다. 무엇이든 굳건하지 않고 닳아 간다면 사람은 또 다른 것을 찾아 나섭니다.
mē bā bahira lōkayat æralā tātvaya dakinnat bæhæ oktama dakinna ōnē. æn̆gat dakinna ōnē
바깥 세상을 떼어 놓고는 참모습을 볼 수 없습니다. 모두 보아야 합니다. 몸도 보아야 합니다.
vā mēt dakinna bæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn piya nālā okkoma karalā piyavuru dāgena pīḍāgena 18yi lassana venavā. eyā dannavā lassana vunāṭa varuvak yanna issellā mēka okkoma gævilā kesti gulelā yanavā. ara dāpu tīrut ivarayikkamat ivarayi gāpu pārat ivarayi æn̆dunagannunā
목욕하고 다 갖추고 분을 바르고 머리를 빗어 열여덟 살처럼 예뻐집니다. 그는 예뻐져도 반나절이 가기 전에 다 닳아 머리는 헝클어지고, 바른 분도 지워지고 칠한 빛깔도 지워진다는 것을 압니다.
sthira næ. dakinavā mokada karannē āyuharayak æn̆du hogannavā. āyuharayak nā gannavā. āyuharaya akaḍu tiyalāā gannavā. āyuharayak piriyak dāgannavā. āyuharaya lassana balā is næti nisā mokada āyuṣayak kara idirenayak kiyannē navatvanna
굳건하지 않다는 것을 봅니다. 그래서 어떻게 합니까? 다시 차려입고, 다시 씻고, 다시 꾸미고, 다시 분을 바르고, 다시 예뻐 보이려 합니다. 굳건하지 않다고 해서 그 애씀을 멈추지는 않습니다.
hæbæyi lōkē dænagattā nam mēka maṭa vināśayak pat venanna væḍak kiyama dænagattot oya kramaya tuḷa ehema kramayak tiyanavā.
그러나 이것이 나를 무너뜨리는 일이라는 것을 안다면, 그 안에 벗어날 길이 있습니다.
dassana velā sundara velā innē mokak balāgena mokakda vida hadāgannē rūpa kāma rūpa kāmaya mul karagena lassana venna hadanavā sundara venna hadanavā.
예쁘고 아름답게 지내는 것은 무엇을 바라보며 무엇을 꾸미는 것입니까? rūpa-kāma입니다. rūpa-kāma를 바탕으로 예뻐지려 하고 아름다워지려 합니다.
dæn mē rūpa kāmaya, sabda kāmaya, gandha kāmaya, rasa kāmaya, poṭṭhabba kāmaya kiyana paṁcakāmaya mul karagena lōka satvayā āśvāda hoyamin ē passē yanavā.
rūpa-kāma, sadda-kāma, gandha-kāma, rasa-kāma, phoṭṭhabba-kāma라는 pañca-kāma를 바탕으로 세상 중생은 assāda를 찾으며 그 뒤를 따라갑니다.
mēka næti venavā gevenavā istira næha stira næhæ kiyalā dænagatta kenavā. sthira næti
이것이 사라지고 닳아 가며 굳건하지 않다는 것을 아는 사람도 있습니다.
nisā pada kasana bhāpa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kayak kiyana aniccā kiyana eka tōrāganna ōnē gæm̆buru kiyalā. mokakda ē?
'khayaṭṭhena aniccaṃ'이라는 것을 깊이 가려내야 합니다. 그것이 무엇입니까?
dæn api samahara manussayangē sit dækalā. hon̆daṭa manussayā væradi værayak karanna paṭan gattaha vināśayi. mihā vināśayi kiyalā kiv.
우리는 사람들의 마음을 보아 왔습니다. 착하던 사람이 잘못을 저지르기 시작하면 '망했다, 그 사람 망했다'고 말합니다.
dæn vināśayayi kiyannē minihāgē værenavā kiyana nēda? guṇa vināsa venavā. pina pahak bavaṭa værenavā. hon̆da satvaya vināśayi.
망했다는 것은 그 사람이 무너진다는 말 아닙니까? 덕이 무너집니다. puñña가 pāpa로 바뀝니다. 좋은 성품이 무너집니다.
menna mē vagē lōkē satvayāgē hon̆da satvaya vināśa vennē.
이렇게 세상 중생의 좋은 성품이 무너집니다.
hētu paṁcakārṇa nivækinnē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kāmayaṭa hitana denāma ohuṭa haṭaganna hita rāgika hitāda kāṭa kāṭama hitak yam kenekuṭa haṭagattā nam obaṭa vināśayaṭa hētu venavā. mona vināśaya? ohu manasen dūṣaya bhāvitayaṭa patvelā.
kāma를 생각하는 이에게 일어나는 마음은 rāga에 물든 마음 아닙니까? 누구에게든 그런 마음이 일어났다면 그것이 무너짐의 까닭이 됩니다. 어떤 무너짐입니까? 그는 마음이 더럽혀진 상태에 이르렀습니다.
yam canda rāgayak ætda ē chanda rāgaya tamayi rūpaya piḷiban̆davena rūpa rāga vennē. śabdayaṭa bæn̆denamma śabda rāgaya haṭagannavā. chanda rāgayak . kāma kāmagayak sabda kāmaya rūpa kāmī, śabda kāmaya, gandha kāmīya, rasa kāmaya, poṭṭhabba kāmē kiyana kāma paha haṭagannē menna mē chanda rāgaya saṁgha rūpa, śabda gandha, rasa, sparda kriyayi, manāpayi mulavayi kiyalā vaḍinavā kiyalā gatta.
chandarāga가 있다면 그 chandarāga가 rūpa에 대한 rūpa-rāga가 됩니다. 소리에 묶이면 sadda-rāga가 일어납니다. rūpa-kāma, sadda-kāma, gandha-kāma, rasa-kāma, phoṭṭhabba-kāma라는 다섯 kāma가 일어나는 것은 이 chandarāga 때문입니다. 형색, 소리, 냄새, 맛, 감촉이 사랑스럽고 마음에 들고 달콤하다고 여기기 때문입니다.
ē priya svabhāvaya madhura svabhāvaya nætnam lōka satyaya sasaraṭa sævisarannē næha. mēka atharinnē næha.
그 사랑스러운 성질, 달콤한 성질이 없다면 세상 중생은 saṃsāra를 떠돌지 않습니다. 그런데 이것을 놓지 않습니다.
atharinnē mokakda dækalā ēkē ādīnavayak dæka iddi nǣha kiyalā dækkaṭa hariyannē næ. ēken læbena ādīnavaya dakinnada
무엇을 보고 놓습니까? 그것의 ādīnava를 보고 놓습니다. 굳건하지 않다고 보는 것만으로는 안 됩니다. 그것에서 오는 ādīnava를 보아야 합니다.
chandarāgayen bæn̆dunahama ohuṭa ēka ælum karanna siddha venavā. ælum karanna siddha vunāma ēka vaṭinavayi kiyana dr̥ṭtiya enavā. vaṭinādaya aharinna bæhæ. ēka allaganna ōnē kiyalā hitenavā.
chandarāga로 묶이면 그것을 좋아하게 됩니다. 좋아하게 되면 그것이 값지다는 diṭṭhi가 생깁니다. 값진 것은 놓을 수 없다, 붙잡아야 한다고 생각하게 됩니다.
ēka mama kiyalā magē kiyalā pariharaṇaya karanna ōna kiyalā dr̥ṣṭṭhiyaṭa bæ. mamayi magē kiyana parihanaṭa vr̥ttiya væhælā ennam rūpa habda gandha rasa passē allagena ē passē ham̆bānna viya. ē puddī ara rāga sahagata
그것을 '나'로, '내 것'으로 다루어야 한다는 diṭṭhi에 빠집니다. '나'와 '내 것'이라는 diṭṭhi에 빠지면 형색, 소리, 냄새, 맛을 붙잡고 그 뒤를 쫓게 됩니다.
hit ætivelā ē rāga sahagata hit ætivelā tiyennē noyek ākāra viruddhatāvayan æti ballan ahuvet mat aṭuni. ukusa ahuvaṭa mat kæṭi væni paṁcakāma vastuvanṭa nisā. ē vastuvan mama karaganna magē karaganna noyek eka ākārayaka utsāhasa karanavā vigrahaya karanavā.
그러면서 rāga에 물든 마음이 일어나는데, 그 마음이 일어나는 것은 뼈를 두고 다투는 개들처럼, 고깃덩이를 두고 다투는 매처럼 pañca-kāma 대상들 때문입니다. 그 대상들을 '나'로, '내 것'으로 만들려고 갖가지로 애쓰고 다툽니다.
ēvaṭa lōbha satvaya porakam. ēkin nikan ayiti karaganna hadanavā ara mulā lōka satvaya
탐욕스러운 중생은 그것들을 두고 서로 다툽니다. 미혹한 세상 중생은 그렇게 그것을 차지하려 합니다.
ē pora kanna hadanakoṭa api nikan innaṭa puraṭa ida tiyenavā. apiṭa siddha vennavat gæṭalā hari. taraya karalā gæṭala saṇḍu velā gaha marāgena hari. ēka mama kiyanakoṭa hadāganna api utsāhara.
그렇게 다툴 때 우리는 가만있지 않습니다. 부딪치든, 싸우든, 때려죽이든 그것을 '내 것'으로 만들려고 애씁니다.
ehet nætuva ganna puḷuvan balan taman canak gatta nidahasaya kanna eheṭa ayin balalā idennē næhæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ōkaṭa poranna ēka vēraganna nam ohuṭa aḍuvena radura. goravanna venavā habāganna venavā. caṇḍi balalā tamayi
그것을 두고 다투려면, 그것을 지키려면 사나워져야 하고 으르렁거려야 하고 쫓아내야 합니다. 사나운 기세를 보여야 합니다.
mastara saran yannē urē yanna bæhæ eka passē itin hapana.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mē nisā viśāla gæṭīmakaṭa dūpāvaṭa mulada denna tibanna sēvī.
이 때문에 큰 다툼에 휘말려 무너짐(khaya)에 이릅니다.
dæn guṇavaṭa kenalā nidahasē inna bæ. vīta rāgī tatvayaṭa vīta lōhī mīta mōhī guṇavatāgē yam śāntiyak ætta ē śāntiyaṭa patvenna bæ.
이제 덕 있는 이로 자유롭게 지낼 수 없습니다. vītarāga, vītadosa, vītamoha인 덕 있는 이가 누리는 고요함, 그 고요함에 이를 수 없습니다.
yam rāgakṣayak ætta, dvēśakyak ætta, mōhakyak ætta menna mēka kṣaya novīma. kṣēya novena pættakayi. oya kṣaya novena pættaṭa patvenna puḷuvankamak næhæ. chandarāgayen ara vastuvala væn̆dunā.
rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya가 있다면, 그것이 무너지지 않음입니다. 무너지지 않는 쪽입니다. 그런데 그 무너지지 않는 쪽에 이를 수 없습니다. chandarāga로 그 대상들에 묶였기 때문입니다.
ovun ēkātayen sēvaya pudgalayek vedenavā. sēvaya pudgalayā pāpī pudgalayā. onna lōkayē sēvīma kiyannē gevilā giyā vināśa vuṇā kiyana eka.
그들은 틀림없이 무너지는 사람이 됩니다. 무너지는 사람은 악한 사람입니다. 세상에서 khaya라 하는 것은 닳아 없어지고 망가졌다는 뜻입니다.
metana sē vuṇā ekak monavada guṇa gevilā giyā guṇa vināsa vuṇā. guṇa venāśanam ōkaṭa śāntiyak næha.
여기서 무너진 것은 무엇입니까? 덕이 닳아 없어졌고 덕이 망가졌습니다. 덕이 망가지면 고요함이 없습니다.
rāgakinnayen, dvēśakinna, mōhaka ginnayen midīmak næha. guṇa tērunot vennē kāgīka, dvēśa sahagata, mōha sahagata velā rāginnaṭa, dvēśa ginnaṭa, mōha ginnaṭa pas venavā.
rāga의 불, dosa의 불, moha의 불에서 벗어나지 못합니다. 덕이 무너지면 rāga에, dosa에, moha에 물들어 rāga의 불, dosa의 불, moha의 불에 빠집니다.
etakoṭa mokada vennē? jātikini, jarāgena, maraṇa gini, sōkini, parisēva geni, duk gini, dōmanasa geni, upādāsa gini kiyana mē ekoḷot innakaṭa væṭenna siddha venavā. menna sēvī. menna ārya dakina sēvīma.
그러면 어떻게 됩니까? jāti의 불, jarā의 불, maraṇa의 불, soka의 불, parideva의 불, dukkha의 불, domanassa의 불, upāyāsa의 불, 이 열한 가지 불에 떨어지게 됩니다. 이것이 khaya입니다. 이것이 ariya가 보는 khaya입니다.
menna mēka dækkahama koccara priya vuṇat manāpa vunat menna mēka giniganna ekak nēda. dāhaya haṭaganna ekak nēda? dūṣaya vena ekak nēda? nivana ǣt karana ekak nēda?
이것을 보면, 아무리 사랑스럽고 마음에 들어도 이것은 불붙는 것 아닙니까? 타오르는 것 아닙니까? 더럽혀지는 것 아닙니까? nibbāna를 멀어지게 하는 것 아닙니까?
yam śāntiyak ædda nivīmē sænasīmē śāntiyak ætnam ahalakaṭa varaṭa ḷan̆ga bæhe śāntiya mokada vennē? rāginnaṭa, dvēśa ginnaṭa, mōha ginnaṭa ahapu venavā. jātikin, jarāgini, maraṇa gi, sōki, paridēveni duk gena, dōmanasa kiyana upāyaki mē ginnaṭa væṭenna siddha venavā. menna mē ginnaṭa væṭenavā satvayā jīvat velā hiṭiyat kṣē venavā.
꺼짐의, 편안함의 고요함이 있다면 그 근처에도 갈 수 없습니다. 고요함은 어떻게 됩니까? rāga의 불, dosa의 불, moha의 불에 붙잡힙니다. jāti의 불, jarā의 불, maraṇa의 불, soka의 불, parideva의 불, dukkha의 불, domanassa의 불, upāyāsa의 불에 떨어지게 됩니다. 이 불에 떨어지면 중생은 살아 있어도 무너집니다.
anna sēvena ākāraya
그것이 무너지는 모습입니다.
appamādō amata padaṁ pamādō macunōpadaṁ pramādu buddhā maraṇa padin inna. sēvenna pætta tannē ēkayi.
'appamādo amatapadaṃ, pamādo maccuno padaṃ.' 게으른 이는 죽음의 자리에 있습니다. 무너지는 쪽이 바로 그것입니다.
apamassanna mīya hari. apramāda pudgalayā mærennē næha. ē kiyannē upan karā mærennē næha kiyana eka neme apramādī pudgalayā guṇayen mærennē. ē pamaskā yatā matā pramāda pudgalayek kiyana nomæranat maraṇayak mærina.
'appamattā na mīyanti' — 게으르지 않은 이는 죽지 않습니다. 태어난 이가 죽지 않는다는 말이 아니라, 게으르지 않은 이는 덕이 죽지 않는다는 것입니다. 'ye pamattā yathā matā' — 게으른 이는 죽지 않았어도 죽은 것과 같습니다.
menna ārya vinaya maraṇaya ārya vinaya maraṇaya kiyalā gannē mē śarīrayē maraṇaya maraṇaya hō maraṇaya samāna duka kiyalā bhikṣūn vahansēṭa yanavā.
이것이 ariya vinaya의 죽음입니다. ariya vinaya의 죽음은 이 몸의 죽음이 아닙니다. '죽음이나 죽음과 같은 괴로움'이라는 말이 bhikkhu들에게 해당됩니다.
ævatak siddha vunot maraṇaya samāna duka pārādhikāṭa pat vunot maraṇaya mē jīvat venna.
āpatti를 범하면 죽음과 같은 괴로움이고, pārājika에 이르면 살아 있어도 죽음입니다.
hæbæyi hanavīma mara menna sē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sayat tiyena aniccā kṣayā dakinna ōna mē anicca kivvē.
'khayaṭṭhena aniccaṃ' — 여기서 anicca라 한 것은 이 khaya를 보아야 한다는 것입니다.
kæmætta mokakda ginnen dævenna kæmati næha. ekoḷot ginnen dævena eka dāhayak. ēkaṭa kæmati næha.
바라는 것이 무엇입니까? 불에 타기를 바라지 않습니다. 열한 가지 불에 타는 것은 타오르는 괴로움입니다. 그것을 바라지 않습니다.
hæbæyi kæmati næti vunāṭa æsuru karanna giyot mokada vennē? chandarāgaya bæn̆denna giyot dævenna binda venavā kæpena næti kena.
그러나 바라지 않아도 가까이하면 어떻게 됩니까? chandarāga로 묶이면 타게 됩니다.
menna mēka dækkaṭa passē dakinavā. mēvā aniccayi.
이것을 본 뒤에 봅니다. 이것들은 anicca입니다.
apē kæmætta rāgayen nimenna nam, dvēśaya nimāganna nam, mōhayen nimāganna nam rāgi, dvēśa gihi, mōha gena satios mahā ginnen midenna nam. ē ginna dukak nam. ē ginna dāhayak nam. apē kæmættē dāhayen nimāganna nam. mē canda rāgayen mēvā æsuru karanna æsuru karanna kavadāvat apē kæmætta iṣṭa vennē nǣ.
우리의 바람이 rāga를 끄고 dosa를 끄고 moha를 끄는 것이라면, rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이라는 큰 불에서 벗어나는 것이라면, 그 불이 괴로움이고 타오름이라면, 우리 바람이 그 타오름을 끄는 것이라면 — chandarāga로 이것들을 가까이하는 한 우리 바람은 결코 이루어지지 않습니다.
anē maṭa mārgaphala avabōdha vēvā anē maṁ arihatyaṭa pat vēvā kiyalā kivvā sākacchē maṭa vēvā kiyalā kivvā. vena vidihak nǣ chandarāgayen æsuru kara mahā bhayānak.
'아, 저에게 magga-phala의 깨달음이 있기를, 아, 제가 arahant가 되기를' 하고 아무리 말해도 다른 길은 없습니다. chandarāga로 가까이하는 것은 매우 두렵습니다.
menna mēka bhayāna bava dækkanahama bayak tiyena dukak.
이것이 두렵다는 것을 보았다면, 그것이 두려움이 있는 괴로움입니다.
menna baya dakinna ōna. duka dakinavā onna otana āśvādayen paṁcakāmaya passē ham̆bāyanna giyot baya venna hiṭiyaeka mahā bhayānnakayi. ōka dakinna ōnē.
이 두려움을 보아야 합니다. 그래야 괴로움을 봅니다. assāda로 pañca-kāma를 쫓아가면 두려워해야 할 일이 매우 두렵습니다. 그것을 보아야 합니다.
menna mē balaya dækkanna nam anna duka dækkanna. mē kavurut dakina duka lōkaya ōna kenek dakinavā. ōka nemeyi mē ārya duka. bhayat pēna dukkhā bhayātvayen dukayi.
이 두려움을 보았다면 그것이 괴로움을 본 것입니다. 누구나 보는 괴로움은 세상 누구라도 봅니다. 그것은 ariya의 dukkha가 아닙니다. 'bhayaṭṭhena dukkhaṃ' — 두렵다는 뜻으로 dukkha입니다.
mokakda baya vennē? paṁcakāmīva næmagē maragul valaṭa væṭunaṭa pat veda mē mahā ginnaṭa væṭilā mēken goḍa inna væḍi. mēka bhayānakayi.
무엇이 두렵습니까? pañca-kāma라는 덫에 빠지면 이 큰 불에 떨어져 여기서 빠져나오기 어렵습니다. 이것이 두렵습니다.
dæn āśvādaya dækkaṭa bhayānaka bava dækkaṭa passē āśvādaya lā vædenavā. anna āśvādaya ādīnava dækkā etakoṭa gevilā yanavā gevila yanavā israk kivaṭa dækkē nænē. mokakda gevennē?
assāda를 보고 그 두려움을 본 뒤에야 assāda에서 물러납니다. 그때 assāda와 ādīnava를 본 것입니다. 닳아 간다, 굳건하지 않다고 말하는 것만으로는 본 것이 아닙니다. 무엇이 닳아 갑니까?
vastuva gevilā yanavā nam vastuva sundarayi givilā ægima tiyana nam gevanāma kāya ekak hadāganna.
대상이 닳아 간다 해도 대상이 아름답다고 여기는 한, 닳으면 또 하나를 만들어 냅니다.
lōka satyayāgē balāporottu mokakda geveni nisā nætnam istilaya næti nisā anityayi.
세상 중생이 보는 것은 무엇입니까? 닳아 가니까, 곧 굳건하지 않으니까 anicca라는 것입니다.
āryagē balāporottuva mokakda satabhāvaya hehevat sthirabhāvaya nivana menna mē nivana hā sambandha næti nisā. sthira nægi onna ōkayi.
ariya가 바라는 것은 무엇입니까? 고요함, 곧 굳건한 nibbāna입니다. 이것이 그 nibbāna와 이어져 있지 않기 때문에 굳건하지 않다는 것, 그것이 바로 그 뜻입니다.
dæn api yana sthira næ kiyalā mokeda balamu? laukika arthayen nistira næti nisā saha dukayi kiyalā gattot apiṭa duka væṭennē næha kavadāvak. mokada hētu api ēkē atvaya dækkē næha bhayānakatvaya dækkē næha. kṣē mokakda kiyalā dækkē næha. kṣē vennē monavada?
이제 굳건하지 않다는 것이 무엇인지 봅시다. 세속의 뜻으로 굳건하지 않으니 dukkha라고 받아들이면 우리는 결코 dukkha를 보지 못합니다. 왜냐하면 그것의 두려움을 보지 못했고, khaya가 무엇인지 보지 못했기 때문입니다. 무엇이 무너집니까?
nivana nivan maga kṣē karanavā. ohuṭa kavadāvat mahā bhayānakaṭa muhuṇa denna venavā misa. sataramayaṭa muhuṇa denna venavā misak. ohuṭa kavadāvat sænasumak nǣha. ēkot ginnaṭa muhuṇa dinna venavā misak sænasumak næhæ.
nibbāna가, nibbāna로 가는 길이 무너집니다. 그는 늘 큰 두려움과 마주하고 네 apāya와 마주할 뿐 결코 편안함이 없습니다. 열한 가지 불과 마주할 뿐 편안함이 없습니다.
anna ē kēṭa væṭenna hon̆da āśvāda koccara sundara vastu āśvādenavā kiyalā peni pirena tibuṇāda koccara manavaḍana rūpa tibuṇāda mana vaḍana śabda mana vaḍana gandha mana vaḍana sada mana vaḍana sparśanā.
그 khaya에 떨어지게 되는 것은 — assāda를 주는 아름다운 대상이 아무리 가득 보여도, 마음을 끄는 형색, 마음을 끄는 소리, 마음을 끄는 냄새, 마음을 끄는 맛, 마음을 끄는 감촉이 아무리 있어도 마찬가지입니다.
api mōḍakamaṭa api ōvā balāganna giyomu. pundarayi piyayi manāpayi kiyalā. apiṭa siddha vennē mahā ginnaṭa væṭilā hitanna sata bhāvayaṭa hevat mē nivantak patvenna bærida? nivan magin kṣaya velā. pahak bavaṭa pat vennavā. gini bavaṭa pat vēvā.
우리는 어리석게도 아름답다, 사랑스럽다, 마음에 든다며 그것들을 바라보러 갔습니다. 그러면 큰 불에 떨어져 고요함, 곧 nibbāna에 이를 수 없게 됩니다. nibbāna로 가는 길에서 무너져 pāpa가 되고 불이 됩니다.
menna mēka tæna dānna sundarayi kiyana eka æti velāva. sundaratvaya hitana æti onna otana hari vaṭinavā hari āśvādayi kiyalā hitāganna mulāva næti vennē otana.
이것을 내려놓아야 할 때는 아름답다는 생각이 일어날 때입니다. 아름답다는 생각이 일어나는 바로 그 자리에서, 값지다, 즐겁다고 여기는 미혹이 사라집니다.
ehenam api dakinna ōnē kṣērabhāvaya aniccayi kiyannē mokakda aniccayi kivvē mokakda kiyalā?
그렇다면 우리가 보아야 할 것은 무너지는 성질입니다. anicca가 무엇인지, anicca라 한 것이 무엇인지 보아야 합니다.
icca venna ōnē kæmati venna ōnē nivanaṭa. nivanen piṭa kāṭama kæmati venna ekak næha. gini gannavā nam yamak, gævenavā nam yamak ēkaṭa kæmati vunot mulā ehenam ēkaṭa ēkaṭa bādhāva navā nam ē kæmætta iṣṭa karannē nætnam. ē nivana næmati śāntaya dennē nætnam. menna mē kæmætta denna næti nisā icca dē næha. aniccayi.
icca, 곧 바라야 할 것은 nibbāna입니다. nibbāna 말고는 누구도 바랄 만한 것이 없습니다. 불타는 것, 닳는 것을 바란다면 미혹입니다. 그것이 걸림이 된다면, 그 바람을 이루어 주지 못한다면, nibbāna라는 고요함을 주지 못한다면, 이 바람을 채워 주지 못하므로 icca가 없습니다. 그래서 anicca입니다.
menna mē ākārayen anicca tērum gattahama lōkōttara arthaya tuḷin anicca tōragattā.
이렇게 anicca를 이해하면 lokuttara의 뜻으로 anicca를 가려낸 것입니다.
itin mē hari āryayen mēka kivvahama meccara kaḍāpa dr̥ṣṭiya kapāgannā. anitya nam anitya nam dukayi kiyana vacanaya aragattaṭa passē monavā kivvat hariyannē næha. ov eka
이렇게 바르게 ariya의 뜻으로 말해 주면 그토록 굳은 diṭṭhi를 끊어 냅니다. 'anicca이면 dukkha'라는 말만 받아들인 뒤로는 무엇을 말해도 맞지 않습니다.
ekak eka puru baha kiyanavā balamu æhædi karanna hadanavā. tilakna vipuru karalā dæn mē davasaṭa tavat vināśa venavā dharmayati ohoma katā kiyana.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē hitalā balanna mokakda vināśa vennē? mokakda maraṇaya? budurajāṇan vahansē dēśanā karapu maraṇaya mokakda maraṇaya samāna duka mokakda?
생각해 보십시오. 무엇이 무너집니까? 죽음이란 무엇입니까? 부처님이 설하신 죽음은 무엇이고, 죽음과 같은 괴로움은 무엇입니까?
gihiyek vēvā, pæviddek vēvā, nivan maga vuṇā baṇa. ē ohugē maraṇaya nivan maga væsena væḍa karanavā nam maraṇaya samāna duka
재가자든 출가자든 nibbāna로 가는 길이 막혔다면 그것이 그의 죽음입니다. nibbāna로 가는 길을 막는 일을 한다면 그것이 죽음과 같은 괴로움입니다.
lōka sammatiyē tiyena maraṇaya hō maraṇaya samānava innā vū lōka sammatiya duk vēdanā lōkayen innam vividha venavā. ēken varakinavā. ēken vaḷakinna kramayak nirōdhaya nǣ. upan eka mærika vaḷakinnē maraṇaya samāna vennā vū duk vēdanāvaluvō vakinnē. upan ekāṭa nam tænak nǣha kohesavat. ēken pērenna kramayak mē lōkē tuḷa næha.
세상이 말하는 죽음이나 죽음과 같은 아픔은 세상에 사는 한 겪어야 합니다. 그것을 피할 길, 그침은 없습니다. 태어난 이가 죽음을 피하고 죽음과 같은 아픔을 피할 곳은 어디에도 없습니다. 이 세상 안에는 그것에서 벗어날 길이 없습니다.
hæbæyi lōkē maraṇayak tiyenavā varakinna puḷuvan maraṇaya mokakda? guṇa marā gattot ohu maraṇayen oba maraṇaya samaha dukaṭa yanavā.
그러나 피할 수 있는 죽음이 있습니다. 그 죽음은 무엇입니까? 덕을 죽이면 그는 죽음이나 죽음과 같은 괴로움으로 갑니다.
guṇa marāgatē nætnam mona vidiyakinvat puḷuvan kamak nǣhæ maraṇaya hō maraṇaya samahara dukaṭa pat venna guṇa maraṇayaṭa pat karanna bæ. guṇayen maraṇaya hā samāda dukaṭa upat karava karanna bæ. menna kāgāvat karanna væradi
덕을 죽이지 않는다면 어떤 수로도 그를 죽음이나 죽음과 같은 괴로움에 이르게 할 수 없습니다. 덕을 죽게 할 수 없고, 덕으로 하여금 죽음과 같은 괴로움에 빠지게 할 수 없습니다. 이것은 누구도 할 수 없습니다.
taman guṇā nam yathārgayen guṇa vunānam onna ohu maraṇayen nidahas mona varada hadagatta kaya væṭilā dilā yana eken nemeyi. ohu guṇaharanna bæhu guṇa varṇayen nidaha anna maraṇaya dænagattā kiyannē onna vaṭayi.
자기가 참으로 덕 있는 이가 되었다면 그는 죽음에서 자유롭습니다. 몸이 쓰러져 가는 것을 두고 하는 말이 아닙니다. 그의 덕은 빼앗을 수 없고 그는 덕의 죽음에서 자유롭습니다. 죽음을 알았다는 것이 바로 그것입니다.
budurajāṇan vahansē maraṇaya dāya gatta namut kaya vitinavā kiyalā. hæbæyi unvahansē maru jaya gattā. maru jaya gattā kiyannē maraṇaya jaya gattā kivvahama upan kāgē maraṇaya jaya gatta nam budurajāṇan vahansē jīvat venna ōnē. hayak jīvat venna ōnē.
부처님은 죽음을 이기셨어도 몸은 무너졌습니다. 그러나 그분은 Māra를 이기셨습니다. Māra를 이겼다는 것을 죽음을 이긴 것, 곧 태어난 이의 죽음을 이긴 것이라 한다면 부처님은 지금도 살아 계셔야 합니다. 언제까지나 살아 계셔야 합니다.
ehenam mokakda mærunē? maran̆gaṭa mæruvā. maragena kiyannē rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi mæruva. taṇhā rati nan̆gā mæruva. oya tamayi rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi sāpu maraṇaya maraṇaya mæruvā.
그렇다면 무엇이 죽었습니까? Māra를 죽이셨습니다. Māra란 rāga, dosa, moha이니 그것을 죽이셨습니다. Taṇhā, Arati, Ragā를 죽이셨습니다. 그것이 rāga, dosa, moha라는 죽음, 그 죽음을 죽이신 것입니다.
guṇa maraṇaya mæruvā. unvahansē kavadāvat guṇa maranna bæha unvahansēgē budu guṇa maranna bæhæ. daham guṇa maranna bæhæ. san̆ga guṇa maranna bæhæ. anna amara daham nomærena daham kiyannē ev.
덕의 죽음을 죽이셨습니다. 그분의 덕은 결코 죽일 수 없습니다. buddha-guṇa를 죽일 수 없고, dhamma-guṇa를 죽일 수 없고, saṅgha-guṇa를 죽일 수 없습니다. 죽지 않는 dhamma, amara dhamma란 그것입니다.
dharmānukūlava otennaṭa pat vunot yam kenek ohu maraṇayen væyagattā. mona maraṇayada monavā karalā lavavat, gahalāvat, bænlavat, nindā karalāvat mona jātiya adanta hitan karalā ohugē guṇa maraṇa.
dhamma에 맞게 그 자리에 이른 이는 죽음을 이겼습니다. 어떤 죽음입니까? 무엇을 하든, 때리든, 꾸짖든, 헐뜯든, 어떤 해를 끼치든 그의 덕을 죽일 수 없습니다.
anna noværena dæna menna mē maraṇa jaya gænīma api kaḷa yutu bauddhiya.
그것이 죽지 않는 것입니다. 이 죽음을 이기는 것이 우리가 지녀야 할 불자다움입니다.
maṭa nindā kaḷā, maṭa apahavasa karā, maṭa gæhuvā, maṭa bænnā maṭa nīṭata karā kiyan lōkē hita rūtiya karavanna bærinam. ehema praśyak mē dharmaya tuḷin pat vuṇā. ohu maraṇaya væyagatta kene.
나를 헐뜯었다, 모욕했다, 때렸다, 꾸짖었다, 짓눌렀다 해도 세상이 그 마음을 흔들 수 없다면, 이 dhamma로 그런 사람이 되었다면, 그는 죽음을 이긴 사람입니다.
mona vagēda jīvatvē upan kenā upadinavā kenā mē svabhāvika maraṇayen midira nemeyi mē kiyannē. onna oya maraṇaya
어떻게 사는 것입니까? 태어난 이가 이 자연스러운 죽음에서 벗어난다는 말이 아닙니다. 바로 앞서 말한 그 죽음입니다.
menna mēka jayaganna kramayak tiyenavā. hæbæyi āryayanṭa misak mēka anārya karanna puḷuvan ekak nemeyi.
이것을 이길 길이 있습니다. 그러나 ariya만 할 수 있지 anariya가 할 수 있는 것이 아닙니다.
anāryava hæmavīma maraṇaya hō maraṇaya samāna dukaṭa pat venavā. mokak nisāda? paṁcakama paṁcakāma āśvādayaṭa upādāna vaśayen bæn̆dilā paṁca upādānaskandhaya nisā.
anariya는 늘 죽음이나 죽음과 같은 괴로움에 이릅니다. 왜입니까? pañca-kāma의 assāda에 upādāna로 묶인 pañcupādānakkhandha 때문입니다.
yam tænaka paṁca upādānaskandhaya pavatinavā nam etana innē mæricca eka nisā jīvat vena eka nemeyi.
pañcupādānakkhandha가 있는 곳에 있는 것은 죽은 것이지 살아 있는 것이 아닙니다.
kala tiyenavā. paṇa tiyenavā. saṁgnā sindayi, mana sinyi. kaya tiyenavā. hæbæyi mævilā
숨도 있고 목숨도 있고 saññā도 마음도 있고 몸도 있습니다. 그러나 죽어 있습니다.
anna pamādava maccunōpa pramādi pudgalayā upādānaskandhaya badāgatta ekā pramādayi.
그것이 'pamādo maccuno padaṃ'입니다. 게으른 이란 upādānakkhandha를 끌어안은 자이니, 그가 게으른 자입니다.
paṁcaskandhaya yam chanda rāgayak ætta ē upādānaya menna mē chanda rāgaya duru karanna puḷuvan. chandara rāgaya duru karavā nam ohu akampaya bavaṭa patvuṇā ohugē guṇa bæha. maraṇaya jayagattā kivvanna ōka.
pañcakkhandha에 대한 chandarāga, 그것이 upādāna입니다. 이 chandarāga는 없앨 수 있습니다. chandarāga를 없앴다면 그는 흔들리지 않는 이가 되었고 그의 덕은 죽일 수 없습니다. 죽음을 이겼다는 것은 그것을 말합니다.
menna mē maraṇaya dænagatta kenāṭa amaraṇīyatvaya ēvat nivana tiyenavā.
이 죽음을 안 이에게 죽지 않음, 곧 nibbāna가 있습니다.
anna ē nivanaṭa giya kenā rāgaya nivā, dvēśaya mivvā, mōhaya nivvā. nævata matu nonna rāgayayi, dvēśayayi, mōhayayi nivā dæmmā nam maraṇaya mæruvā. mara daham mæruvā.
그 nibbāna에 간 이는 rāga를 끄고 dosa를 끄고 moha를 껐습니다. 다시 일어나지 않게 rāga, dosa, moha를 꺼 버렸다면 죽음을 죽인 것입니다. 죽음의 dhamma를 죽인 것입니다.
svāmīni māra māra kiyanavā monavaṭada māra kiyannē? ektarā bhikṣūn vahansē nama budupan vahansēgen ahana buduprajāṇan vahansē dēśanā karanavā mahana rūpaskandhaya mārayi vēdanā skandhaya mārayi saṁgnā skandhayē mārayi saṁkhāra skandhaya mārayi viññāṇa skandhaya māra māradahama
'스승이시여, Māra, Māra 하는데 무엇을 Māra라 합니까?' 어떤 bhikkhu가 부처님께 여쭙니다. 부처님은 설하십니다. 'bhikkhu여, rūpakkhandha가 Māra이고, vedanākkhandha가 Māra이고, saññākkhandha가 Māra이고, saṅkhārakkhandha가 Māra이고, viññāṇakkhandha가 Māra이다.' 이것이 Māra의 dhamma입니다.
mēka upādānaya karavot maru upādānaya kaḷā. maru upādānaya kaḷot maru bavaṭa mat venavā. maru samagaya bhavaya pǣna. bhava pajjā jāti velā marujātaya upadivā. ohu
이것을 upādāna하면 Māra를 upādāna한 것입니다. Māra를 upādāna하면 Māra가 됩니다. Māra와 함께 bhava가 생깁니다. bhava로 말미암아 jāti가 되어 Māra로 태어납니다.
marusava marusāgē inakan maraṇaya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ehenam maru ahak karannē kavakda? paṁcaskandhaya ehi chanda rāgaya duru karapu vudāṭa maru samaka tiyena letukama ivarayi. væjī sambandhayen ivarayi.
그렇다면 Māra를 치우는 것은 언제입니까? pañcakkhandha에 대한 chandarāga를 없앤 날, Māra와의 핏줄 같은 인연이 끝납니다. 이어짐이 끝납니다.
edāṭa guṇa bæ. monaguṇa rāgakṣaya guṇayak, dvēśakya guṇayak, mōhakṣaya guṇayak mē ārika guṇa uccarayi. kæṭi karagatta siyallama kæṭi karapu guṇaccara.
그날부터 덕은 죽일 수 없습니다. 어떤 덕입니까? rāgakkhaya의 덕, dosakkhaya의 덕, mohakkhaya의 덕, 이 ariya의 덕은 드높습니다. 모든 것을 단단히 다져 놓은 드높은 덕입니다.
rāgakṣaya karapu guṇaya maranna bæhæ nævata rāgayen karanna bæri. dvēśak sē vunā nam nævata dvēśayaṭa daganna bæinavā. mōhak sē karanna nam guṇa mæruvā. ara nam maru mæruvā. ōgo nætnam mōha ādi karanna bæ. maru dǣgattā o nate. itin mēka api dakinna ōnē
rāgakkhaya를 이룬 덕은 죽일 수 없고 다시 rāga로 되돌릴 수 없습니다. dosakkhaya를 이루었다면 다시 dosa에 빠지게 할 수 없습니다. mohakkhaya를 이루었다면 덕을 죽일 수 없으니 Māra를 죽인 것입니다. 다시 moha 따위를 일으킬 수 없습니다. Māra를 이긴 것입니다. 그러니 우리는 이것을 보아야 합니다.
ārya vinaya maru kavuda? lōkayē tiyena sammata maru kavuda
ariya vinaya에서 Māra는 누구이고, 세상이 말하는 Māra는 누구인가 하는 것입니다.
lōka sammatayē tibennāvū diva maraṇayaka apiṭa navattanna bæhæ. mærena eka navattanna bæha. hæbæyi guṇa marama eka guṇa værena eka navatā ganna puḷuvan guṇayek velā dharmānukūlava satvaya dænena satyābōdhayen guṇavatek vunānam ohuṭa maranna ekak nǣha. guṇa maranna bæ. muḷu lōkayaka dāko balanna bæ.
세상이 말하는 몸의 죽음은 우리가 멈출 수 없습니다. 죽는 것은 멈출 수 없습니다. 그러나 덕을 죽이는 것, 덕이 무너지는 것은 멈출 수 있습니다. dhamma에 맞게 참을 깨달아 덕 있는 이가 되었다면 그를 죽일 것이 없습니다. 덕을 죽일 수 없습니다. 온 세상이 달려들어도 할 수 없습니다.
menna mē guṇa maraṇa tattvayaṭa patvenavā nam amaratvayaṭa pat vuṇā amaraṇīyatvayaṭa patvuṇā. menna ārya amaraṇīyatvayanna bærina tæna menna mēka api dakinna ōnē.
덕이 죽지 않는 이 상태에 이르면 죽지 않음에 이른 것입니다. 이것이 ariya의 죽지 않음, 죽일 수 없는 자리입니다. 이것을 우리가 보아야 합니다.
ehenam kṣē karanna bǣ vu anicca ikmavanna ōnē. kayak tiyeena anicca kṣaya karana arthaya nemeyi anicca kiyannē.
그렇다면 무너질 수 없는 것으로 anicca를 넘어서야 합니다. 'khayaṭṭhena aniccaṃ'에서 anicca란 몸이 닳는다는 뜻이 아닙니다.
lōkē anityayi. lōkē kivvē mokakda? paṁca kāma sahagatavannāvū siyallama kāma lōka rūpa rāga arūpa rāga sahagatavannā vū rāgika lōkē okkoma rūpa lōkaya saha arūpa lōkaya
세상은 anicca입니다. 세상이란 무엇입니까? pañca-kāma에 얽힌 모든 것이 kāmaloka이고, rūpa-rāga와 arūpa-rāga에 얽힌 rāga의 세상은 모두 rūpaloka와 arūpaloka입니다.
onna kāma lōkayē rūpa lōkaya arūpa lōkayē kāma bhavayayi rūpa bhavayayi arūpa bhavayayi kiyalā mē bhavaya kivvat lōkaya kivvat. onna ōkaṭa candarāgayen bæn̆dilā inna sāka ohuṭa guṇa hærilā ohu ēkaṭa innē.
kāmaloka, rūpaloka, arūpaloka라 하든, kāmabhava, rūpabhava, arūpabhava라 하든, bhava라 하든 세상이라 하든, 거기에 chandarāga로 묶여 있는 한 그는 덕을 잃고 그 안에 머뭅니다.
maraṇaya jayagattā vennē oya tunē tibennāvū chandara rāgaya duru karamu dāsa [ugura kǣrīma] menna kṣaya jayagattā. anicca jayagatta pudgalayā.
죽음을 이기는 것은 그 셋에 대한 chandarāga를 없앤 날입니다. (헛기침) 그것이 khaya를 이긴 것이고, 그가 anicca를 이긴 사람입니다.
ohu iccatvayaṭa patvuṇā. ohugē kæmætta iṣṭa vuṇā. mokakda kæmætta dharmaya tuḷin sākacchā kaḷā ēra kaḷāmayi nævata vārayak kṣaya karanna deyak nǣhæ. balāporottu iṣṭa vuṇā.
그는 icca에 이르렀습니다. 그의 바람이 이루어졌습니다. 무슨 바람입니까? dhamma로 rāgakkhaya를 이루었으니 다시 무너질 것이 없습니다. 바람이 이루어졌습니다.
dvēśak kṣaya karalā sæsenna balāporottu vuṇā ēka karagattā. mōhak kṣaya karalā sænasidunā balāporottu karagattā.
dosakkhaya를 이루어 편안해지기를 바랐는데 그것을 이루었고, mohakkhaya를 이루어 편안해지기를 바랐는데 그것을 이루었습니다.
dæn ohuṭa kavadāvat ē iccatvaya ē kæmætta ekka dhimē næti karanna bæri nisā aniccayaṭa pat vunavā. aniccayaṭa patvunā. menna mē anicca nicca tōrāganna ōnē karamānutū
이제 그 icca, 그 바람을 결코 없앨 수 없으니 nicca에 이르렀습니다. 이렇게 anicca와 nicca를 가려내야 합니다.
menna sē kaya geviyāma vayasaṭa geviyāma sē nemeyi.
이것이 khaya입니다. 몸이 닳는 것, 늙어서 닳는 것이 khaya가 아닙니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā nula pīṭu sūtraya kiyana sūtraye nakula pīṭu kiyana ekkenā svāmīni maṭa dæn vayasa avurudu asuvavā. dæn mē kaya daralāgena ussana nægiṭagannat taman æn̆gaṭa hari vihasayi. dæn mehema tattvaya mama patvelā innē.
부처님이 설하십니다. Nakulapitā sutta라는 sutta에서 Nakulapitā라는 이가 말합니다. '스승이시여, 저는 이제 여든 살입니다. 이 몸을 지고 일어서는 것조차 몸에 아주 버겁습니다. 이런 처지에 이르렀습니다.'
itin budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā naliyutu væhærilā yana leḍa hædena mē kaya piḷiban̆da nirōgīndaya pratignā karanavā nam mōḍakama hæra bava mokakda?
그러자 부처님이 설하십니다. 'Nakulapitā여, 쇠약해지고 병드는 이 몸이 병 없다고 내세운다면 어리석음 말고 무엇이겠는가.'
væhærena kayak æti magē manasa nirōgī karagannavā. menna mē adahasa gannē. væhærena kaya hæṭiya magē manasa væhærennē. manasa nirōgī karagannavā. nirōgī karanna puḷuvan ma onna oveyi nirō karaganna menna mē pennavā.
쇠약해지는 몸을 가졌어도 내 마음은 병 없게 하겠다 — 이런 뜻을 받아들이라는 것입니다. 쇠약해지는 몸처럼 내 마음까지 쇠약해지게 두지 않고 마음을 병 없게 합니다. 병 없게 할 수 있는 것이 바로 그것, 마음입니다. 이것을 보여 줍니다.
menna manasa kē vennē nǣ kaya sēvena yanavā. kaya sēvenartikin isthira nǣha kiyalā ekak lōkē tiyenavā.
마음은 무너지지 않아도 몸은 무너져 갑니다. 몸이 무너진다는 뜻으로 굳건하지 않다는 것은 세상에 있습니다.
hæbæyi manasa kṣaya vena kramayak tiyenavā. mokakda? manasa suddha karagatta kenāda? nævatat pahatbhāvayaṭa manasa væṭennē næ. nævata mandha rāgayaṭa væṭenavā nam, dvēśayaṭa væṭenavā nam, mōhayaṭa væṭenavā, upadrēsayā væḷan̆da gannavā nam menna kṣē.
그러나 마음이 무너지는 길이 있습니다. 무엇입니까? 마음을 깨끗이 한 이의 마음은 다시 낮은 데로 떨어지지 않습니다. 다시 rāga에, dosa에, moha에 떨어지고 번뇌를 끌어안는다면 그것이 khaya입니다.
onna oya kṣē vena arthaya kiyanavā ohu kæmati dē labanna bæ. kayak tiyena aniccak menna āryan visin dækiya yutu anitya
그것이 무너진다는 뜻입니다. 그는 바라는 것을 얻을 수 없습니다. 'khayaṭṭhena aniccaṃ' — 이것이 ariya가 보아야 할 anicca입니다.
isra nǣhæ isra nǣhæ kiyalā koccara daka meccara kiraḍiya ōka tamayi ōka nodanna kenek næhæ. bauddha kiyana nāma mātrayak danna eka sciyā kiyannē mokakda hitana
굳건하지 않다, 굳건하지 않다고 아무리 떠들어도 그것은 모르는 이가 없는 것입니다. 이름만 불자인 사람도 아는 것입니다.
ehenam mokak istira nætnam dukayi. ititta nætnam anātmayi. ōka tamayi dina uttara.
그렇다면 굳건하지 않으면 dukkha이고, 굳건하지 않으면 anatta라는 것, 이것이 늘 하는 대답입니다.
sākaccha velā tiyenavada poḍḍak hari dvēśakya mōha ehema vuṇāda
그래서 rāgakkhaya가 조금이라도 되었습니까? dosakkhaya, mohakkhaya가 되었습니까?
lokuma pannicyā posgē mæsē yanna ba. lokuma dēśaguvot
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
sītiya uccarayi. hæbæyi mama okkoma dækalā tiyennē kiyalā. pratiphala balapahama vacanayak ehāgena hayanna bæhæ.
생각은 드높아서 '나는 다 보았다'고 합니다. 그러나 결과를 보면 말 한 마디도 견디지 못합니다.
āva hagena næ. ṇayāva hēba kō velā tiyennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anna budurajāṇan vahansē dēśanā karapu dharmaya tuḷa pennapu anitya kayak kiyana anicca dakina varada sē vennē monavada kiyalā dakinnē næti varada sē vena daham monavada sē novannē mokakda
그것이 부처님이 설하신 dhamma에서 보여 주신 'khayaṭṭhena aniccaṃ'을 보는 데서 생긴 잘못, 무엇이 무너지는지 보지 못한 잘못입니다. 무너지는 dhamma는 무엇이고 무너지지 않는 것은 무엇인가 하는 것입니다.
nivanaṭa patvec kenek kavadāvat rāgaya nisā kṣē vennē næhæ. dvēśaya nisā sē vennē nǣha. mōhaya nisā sē vennē. sē ivat karanna. menna metanṭa patvenna puḷuvan nam lōkē kṣayaṭa ayit. nivana kṣayen vidilā
nibbāna에 이른 이는 결코 rāga로 무너지지 않고, dosa로 무너지지 않고, moha로 무너지지 않습니다. 무너짐을 치워 버렸습니다. 여기에 이를 수 있다면, 세상은 khaya에 속하고 nibbāna는 khaya에서 벗어나 있습니다.
kayat pēna aniccā kṣayātvayen aniccayi tiyennē. ehenam mē lōka satyaya anitya gaman karanavā. kṣaya vistara gaman karanavā. kṣaya vena tæna innavā. anitya jayagattē næha.
'khayaṭṭhena aniccaṃ', 무너진다는 뜻으로 anicca입니다. 그렇다면 세상 중생은 anicca로 가고 있고, khaya로 가고 있고, 무너지는 자리에 있습니다. anicca를 이기지 못했습니다.
daham væhilā nisā kiyavu tæn valin væhilā nisā mēvā pot vala vigraha karanna kiyalā mehema vigraha velā. mēvā nættē mokada apē heḷātuvā ada nisā. edāgicca heḷātuvālin tamayi dharmaya ova ehema tamayi vigraha karalā tiyennē. ēvā ada pattiruvakvat dakinna næha.
dhamma가 가려졌기 때문에, 주석들이 가려졌기 때문에 책에서 이렇게 풀이되지 않습니다. 이것이 없는 까닭은 오늘 우리의 Sīhaḷaṭṭhakathā가 없기 때문입니다. 그 옛 Sīhaḷaṭṭhakathā에서는 dhamma를 그렇게 풀이해 두었습니다. 그런데 오늘은 그 한 장도 볼 수 없습니다.
ēvā næti velā gilā tava tava sarasa katāva īṭa passē kavuru gattat edā paṭan ada venakan hīnayak hīnayak vitarayak vagē tamayi mē amāragaphala sarakṣaya dvēśakya mōhakya hīnayak velā tiyennē. koccara dahama avabōdha karalan
그것들이 사라져 버리고, 그 뒤로 누가 맡았든 그때부터 오늘까지 magga-phala, rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya는 그저 꿈처럼 되어 버렸습니다.
koccara bhāvanā karana rāgakṣaya velā næhæ, dvēśakya velā næhæ mōhak sēya velā næha. kænasuma læbilā næ. rāginna, dvēśa ginna, mōha ginna hæmiyama davanavā tava udēna rǣ vanakan
아무리 dhamma를 깨쳤다 하고 아무리 bhāvanā를 해도 rāgakkhaya도, dosakkhaya도, mohakkhaya도 되지 않았습니다. 편안함을 얻지 못했습니다. rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 늘 태웁니다. 아침부터 밤까지 bhāvanā를 해도 그렇습니다.
bhāvanā karalā ikan idaganna. poḍi eka poḍḍak vaelā u næda vitarak raṭaval cak hadāgena mangen mara karadarayak bhāvanāva karagannat næhæ velā tiyena karuma eka hæṭi paṭan gatta ivarayak næ sēlā hari tiyannē mokakda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
hæbæyi budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē ḷamayek kænillen yanna kiyalā occara pala harenavā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mahaṇeni mē jētavanārāmē dālā tiyennē mē sanakoḷa poḷa roḍu minissu atu gālā dānavā kuṭacca velā dānavā gihin dānavā. mokada hitennē valā syen monavā hilā dālā ē vagē allaganna vaṭinā deyak ē vennē næhænē. amutu hirakkanna deyak næha.
'bhikkhu들이여, 이 Jetavana에 떨어진 풀, 잎, 나뭇가지, 쓰레기를 사람들이 쓸어 모아 태우거나 가져다 버린다. 어떻게 생각하는가?' 그것은 붙잡을 만한 값진 것이 아닙니다. 따로 아까워할 것이 없습니다.
ehenam mahannē kavadā hari tava tamangē kaya piḷiban̆dava onna oya tattvayaṭa mānasikatvaya hari kiyiyava. mē kayak ara koḷagoḍa genehin danavā kavuruvak genihin dæmmā kanna vidalā dæmmat. maṭakampāvak nǣha kiyana maṭṭamaṭa yathārthaya dækko. anna ē dāna hari.
'bhikkhu들이여, 언젠가는 자기 몸에 대해서도 그런 마음가짐이 되어야 한다. 이 몸을 저 잎 더미처럼 누가 가져다 버리든, 먹으라고 던져 버리든 흔들림이 없는 데까지 참모습을 보았다면 그것이 바른 것이다.'
anna magē śrāvakatvaya tuḷa magē bādhaya tuḷa pūrṇa.
'그것이 나의 제자로서, 나의 가르침 안에서 온전한 것이다.'
dæn budurajāṇan vahansē mehema dēśanāvak. rāgak vīmē dvēśakya vīmē mōhakya vīmē ihaḷama dænīraya kaḍalā dæmmat, bedalā dæmmat, gahalā dæmmat, hiṁgi hiṁsā kaḷat, monavā kaḷat kampānatvayaṭa pat venna puḷuvan nam ara ahakāma dara koḷa ṭikak kol kolayak. oya vælā tiyenako koḷoṭiyak ahara bæhama dāna manasa tiyennē ecca velā nætnam kampāvak dharmaya tuḷa avabōdhayen onna oteṭa āva kavada hari mē dharmaya tuḷa væḍi.
부처님은 이렇게 설하십니다. rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya의 가장 높은 앎에 이르러, 쪼개 버려도, 나누어 버려도, 때려도, 해쳐도, 무엇을 해도 흔들리지 않을 수 있다면, 저 마른 잎 몇 장을 내다 버리는 마음처럼 아무 흔들림이 없다면, dhamma 안에서 깨달음으로 거기에 이르렀다면, 언젠가 이 dhamma 안에서 자라게 됩니다.
menna mē buddha ara rāgaya næti nisā, dvēśaya næti nisā, mōhaya næti nisā rāgaya ginnē nǣhæ, dvēśa gi nǣha, mōha ginna nǣ. sēvāya nidaha
이렇게 rāga가 없으니, dosa가 없으니, moha가 없으니 rāga의 불도 없고 dosa의 불도 없고 moha의 불도 없습니다. khaya에서 자유롭습니다.
menna metendi kayak tiyena aniccānam kaya næti tena anicca nǣ. anit pætta næti karapu āsa nivana
여기서, 'khayaṭṭhena aniccaṃ'이라면 khaya가 없는 곳에는 anicca가 없습니다. 그 반대쪽, anicca를 없앤 곳이 nibbāna입니다.
bayat pēnnē dukkhā. mē dukayi dukayi kiyalā kavurut dakina etakoṭa lōkē kavurut dakinavā. api duka duka dakinna bhayātvaya.
'bhayaṭṭhena dukkhaṃ.' 이것이 괴롭다, 괴롭다 하는 것은 누구나 봅니다. 세상 누구라도 봅니다. 우리는 괴로움을 두려움으로 보아야 합니다.
monavaṭada baya vennē? gahana varanāvaṭa nemeyi baya vennē otana tiyennē baya āsāvan passē yanna giyot ehema poḍḍak hari in̆da in̆dunot ehema mahā bayā venavā. mokada vennē? kavadāvat mē kiyana nā ekoḷos ginnen midenna bæ.
무엇을 두려워합니까? 때리고 꾸짖는 것을 두려워하는 것이 아닙니다. 거기 있는 두려움은 이것입니다. 욕망을 쫓아가 조금이라도 거기 머물면 크게 두려운 일이 됩니다. 왜입니까? 이 열한 가지 불에서 결코 벗어날 수 없기 때문입니다.
ekoḷos ginnen nomidi nivan dakinna bæ. nivīmē sākṣiyaṭa pat venna bæ. nivīmē sānyaṭa patnava kenekuṭa sasara gamaninma yanna bæ. mē sasara mahā bhayānakayi.
열한 가지 불에서 벗어나지 않고는 nibbāna를 볼 수 없습니다. 꺼짐을 실현할 수 없습니다. 꺼짐의 고요에 이르지 못한 이는 saṃsāra의 걸음에서 벗어날 수 없습니다. 이 saṃsāra는 매우 두렵습니다.
bhayānaka vū sasaraṭa væṭennē mokak nisāda? menna mē āśvādayaṭa hari vaṭinā dēval kiyalā gatta mulāva nikayi. āśvādayan passē yana eka mahā bayānayi.
두려운 saṃsāra에 떨어지는 것은 무엇 때문입니까? 이 assāda를 값진 것이라 여긴 미혹 때문입니다. assāda를 쫓아가는 것은 매우 두렵습니다.
giyot hitenna onna oyā ādī
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
onna oya arthayen baya dænagattā nam api baya vennē monavaṭa rāgayanṭa baya venavā, dvēśayaṭa baya venavā, mōhayaṭa baya venavā. rāgaya baya viya yuttak, mē baya viya yuttak, mōhaya baya viya yuttak kumak nisāda ēkaṭa baya vedē rāgaya tiyenakan, dvēśaya tiyenakan, mōhaya tiyenakan ginnen midilā næ. ētā dāu giniāma geniyanavā.
그런 뜻으로 두려움을 알았다면 우리는 무엇을 두려워합니까? rāga를 두려워하고, dosa를 두려워하고, moha를 두려워합니다. rāga도 dosa도 moha도 두려워해야 할 것입니다. 왜 두려워합니까? rāga가 있는 한, dosa가 있는 한, moha가 있는 한 불에서 벗어나지 못했기 때문입니다. 그것들은 불로만 끌고 갑니다.
upatak upatak karā bhavayak bhavayak harahā gini karāma geniyanna gini bhavayanma haṭagannavā. ginnen miliyan nætnam mahanavā. sænasuma næ. dævenavā tævenavā. kāyaka mānasaya duginiyavalaṭa bani hētu venavā.
태어남에서 태어남으로, bhava에서 bhava로 불을 향해서만 끌고 가니 불의 bhava만 생겨납니다. 불에서 벗어나지 않으면 죽습니다. 편안함이 없습니다. 타고 괴롭습니다. 몸과 마음의 괴로움과 duggati의 까닭이 됩니다.
ehenam ē væḍapiriyaṭa mahā bhayānakayi. mona væḍapida bhayāna kāga væḍapiriyala, dvēśa væḍapila, mōha væḍapila bhayānakayi kiyat ara bhayat ē dukkhā menna duka dakinavā kiyana metana ēkayi.
그렇다면 그런 행태는 매우 두렵습니다. 어떤 행태가 두렵습니까? rāga의 행태, dosa의 행태, moha의 행태가 두렵다는 것, 그것이 'bhayaṭṭhena dukkhaṃ'입니다. 괴로움을 본다는 것이 여기서는 그것입니다.
budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷē duka nirōdha ārya satyaya mokakda yō tassa yēva taṇhāya aśēṣa virāga nirōdhō cāgō pati nissō mukti anā
부처님이 설하셨습니다. dukkha-nirodha ariyasacca란 무엇인가? 'yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.'
duken nidahas venna ōnam mokakda duken nidahasa kiyannē mē tr̥ṣṇāva piḷiban̆dava śēṣayak nætuva virāgayaṭa nirōdhayaṭa pat kaḷāma ēka ivat kaḷānama piḷi nogattama ēken midunnanam ēka noæluṇam menna mēkaṭa kiyanavā duken nidahas ve.
괴로움에서 자유로워지려면 — 괴로움에서 자유로워진다는 것은 무엇입니까? 이 taṇhā를 남김없이 virāga와 nirodha에 이르게 하고, 그것을 버리고, 받아들이지 않고, 그것에서 벗어나고, 그것에 들러붙지 않으면, 이것을 괴로움에서 자유로워졌다고 합니다.
dæn duken nidahas venavā karanna kivvē mokakda lōkaya ahitā inna rāgaya sæpayi kiyana eka nidahas vīma anna duken nidahas vīma. ārya duken nidahas venna ōna nam kramaya mokakda? sæpen nidahas vennē.
괴로움에서 자유로워지라고 한 것은 무엇입니까? 세상이 붙들고 있는, rāga를 즐거움이라 하는 그것에서 자유로워지는 것, 그것이 괴로움에서 자유로워지는 것입니다. ariya의 뜻으로 괴로움에서 자유로워지려면 그 길은 무엇입니까? 즐거움이라 여긴 것에서 자유로워지는 것입니다.
rāgayen nidahas venna eka duken nidahas vīma. dvēśaya nidahas vīmak æta duken nidahas vīma. mōhayen nidahas vīmak æta duken nidahas vīma.
rāga에서 자유로워지는 것이 괴로움에서 자유로워지는 것입니다. dosa에서 자유로워짐이 있다면 그것이 괴로움에서 자유로워지는 것입니다. moha에서 자유로워짐이 있다면 그것이 괴로움에서 자유로워지는 것입니다.
ehenam rāgayen, dvēśayen, mōhayen in̆dalā rāgaya nægennē kotanada kumak allagennada æyi æyi rāgayē nægennē? dvēśaya nægennē kumakinda kumak allagennēda? æyi ēken dvēśayen nægennē. mōhaya nægennē kumak allagennē kotanada kohoma kohomada ēken mōhayen vinnē kohomada
그렇다면 rāga, dosa, moha를 두고 보아야 합니다. rāga는 어디서, 무엇을 붙잡고, 왜 일어납니까? dosa는 무엇으로, 무엇을 붙잡고, 왜 일어납니까? moha는 무엇을 붙잡고, 어디서, 어떻게 일어납니까?
menna mē rāgayen, dvēśayen, mōhayen ena væḍapiṭa mahā bhayānatayi kiyalā dænagattā nam bhayatna dukkhā onavā duka dakina tāgayē dukak, dvēśayen dukak, mōhaya dukak.
이 rāga, dosa, moha에서 오는 행태가 매우 두렵다는 것을 알았다면 그것이 'bhayaṭṭhena dukkhaṃ', 괴로움을 보는 것입니다. rāga로 인한 괴로움, dosa로 인한 괴로움, moha로 인한 괴로움입니다.
dæn duken nidahas venna mokada karanna ōnē rāgakṣaya karanna ōnæśakkhaya karanna ōnæhæ mōhaya karanna ōnē. menna duken nidahas vīma ēvāk nirōdha
그러면 괴로움에서 자유로워지려면 무엇을 해야 합니까? rāgakkhaya, dosakkhaya, mohakkhaya를 해야 합니다. 이것이 괴로움에서 자유로워짐, 곧 그것들의 nirodha입니다.
duka næti karagannavā kiyana vacana gattot ēka mehen jīvat velā inna tākkal mærena ekak mokenda duka næti karannē. haṭagatta ekaṭa iḍin vividhī hæḍīma bin̆dīma vināśaya inavā. kaḍanavā, bin̆dinavā, vināśa karanavā, horu bæhæragannavā. noyē ākāra vannā vū isara gona tera venna siddha venavā. ē ākāra ēken nidahas venna bæha.
괴로움을 없앤다는 말을 그냥 받아들이면, 여기 살아 있는 동안 결국 죽을 것인데 무엇으로 괴로움을 없앱니까? 생겨난 것에는 부서지고 깨지고 망가지는 일이 닥칩니다. 부수고, 깨고, 망가뜨리고, 도둑이 가져갑니다. 갖가지 일을 겪어야 합니다. 그런 식으로는 거기서 자유로워질 수 없습니다.
haṭagatta eka kiyuvē kohomada tiyada yam tænaka haṭagænīmak nædda kæḍenna deyak nǣhæ, vin̆denna deyak næhæ,enna deyak næhæ. leḍahæena deyak næhæ. karadara karanna deyak næhæ. kāṭavat bōdhena kisima deyak næha. karadarakārayatvayaṭa nirōgana deyak næti nisā etana duka nǣha. anna ē duka nætiṭa pat karanna mokakda gata hētuva?
생겨난 것이 어떻게 그대로 남겠습니까? 생겨남이 없는 곳이 있다면, 거기엔 부서질 것도, 깨질 것도, 썩을 것도, 병날 것도 없고, 괴롭힐 것도 없고, 누구에게도 해를 줄 것이 없습니다. 괴롭힘을 당할 것이 없으니 거기엔 괴로움이 없습니다. 그 괴로움 없음에 이르게 하는 까닭은 무엇입니까?
dukaṭa hētuva duru karanna ōna. dukaṭa hētuva mokakda? rāgaya, dvēśaya, mōhaya onna ē rāgaya hētu bava dænenna, dvēśaya hētu bava dænenna mōhaya hēta bava dænagena rāgaya kerehi bhayānakayi dvēśaya bhayānakayi mōhaya bhayānakayi kiyā duka oya vidihaṭa dækkā bayak tiyena dukā kiyalā dækka
괴로움의 까닭을 없애야 합니다. 괴로움의 까닭은 무엇입니까? rāga, dosa, moha입니다. rāga가 까닭임을, dosa가 까닭임을, moha가 까닭임을 알고, rāga는 두렵다, dosa는 두렵다, moha는 두렵다고 그렇게 괴로움을 보았습니다. 두려움이 있는 괴로움으로 보았습니다.
ehenam oya maga asāra asārak tiyena āsā oya jātiya væḍapila sārayak nǣha kiyalā dækkanam harayak nǣha kiyalā dækkanna harayak næti vunāṭa passē avabōdhi karaganna mokakda asāravannāva rāga passē mama mokaṭa yanna ōnē asāra ālaya vanna dvēśaya passē asāra vana ōya passē monavaṭa yanna mahā bhayānakara
그렇다면 그 길은 'asārakaṭṭhena anattā'입니다. 그런 행태에 알맹이가 없다고 보았다면, 속이 없다고 보았다면, 속이 없음을 깨달은 뒤에는 어떻습니까? 알맹이 없는 rāga를 내가 왜 쫓아가야 합니까? 알맹이 없는 dosa를, 알맹이 없는 moha를 왜 쫓아가야 합니까? 매우 두렵습니다.
ōkē ugula ōkin sē bhāvitayaṭa pat karanna ōken mē pahak bavaṭa hædalā dāna
그것은 덫이고, 그것으로 무너짐에 이르게 하며, 그것으로 pāpa가 되게 만들어 버립니다.
onna oya poḍḍa tērum gattā nam bauddhayakuṭa maga hambavelā ivarayi. dæn kavuda ituruē? maṭa rāga ætinnē mona mona ara āramaṇa karapuvā kiya mamayi dānnē.
이 조금만 이해했다면 불자에게 길은 이미 찾아진 것입니다. 이제 남은 이는 누구입니까? 나에게 어떤 대상을 두고 rāga가 일어나는지는 내가 압니다.
anit kenāṭa rāgayak æti mona mona aramuṇu karapu ohoma videnā. ē ē pudgalayāṭa sāgaya tiyenna mokada kiyalā kiyanavā ē pudgalayā hitannē.
다른 이에게 어떤 대상을 두고 rāga가 일어나는지는 그 사람이 겪는 것입니다. 저마다 왜 rāga가 있는지는 그 사람이 살펴야 합니다.
dænnē māgyāva aṁgaha mārgaya dænagattā oya vidihaṭa budurajāṇan vahansēgē dharmaya tuḷin mārgaya vaḍannē tamā nitara æhen, kanen, nāsayen, diven, kayen aramuṇu karannē monavada ē ē aramuṇu karana rūpayan piḷiban̆da rāgaya ennē, dvēśaya innē, mōhaya ennē monavanavā aramuṇu karanakoṭa monavana adahasa enakoṭada manāga sihiyen en in̆dalā onna ōka varak karanna ōna.
이제 길을 알았으니, 그렇게 부처님의 dhamma로 길을 닦는다는 것은 이것입니다. 자기가 늘 눈, 귀, 코, 혀, 몸으로 무엇을 대상으로 삼는지, 그 대상으로 삼는 형색들에 대해 rāga가 오는지, dosa가 오는지, moha가 오는지, 무엇을 대상으로 삼을 때, 어떤 생각이 올 때 그런지 바른 sati로 지켜보며 그것을 막아야 합니다.
menna māgaya kavut mēka kiyā denna bæhæ pota patē mēkē liyanna bæhæ menna mēkat æravā mēkat æramavā eta midenavā kiyanna bæhæ.
이것이 길입니다. 누구도 이것을 가르쳐 줄 수 없고, 책에 쓸 수도 없습니다. 이것도 놓고 저것도 놓으면 벗어난다고 말할 수 없습니다.
hari bhayaka deyak neme eka ekkenāṭa rāgayak tiyennē vividhākāra aramuṇu vassē potē kohomada ivarasannada mē aramuṇa apramāṇa mē mē aramuṇat mē mē aramuṇat arapiyā potē liyanna bæhæ.
어려운 것이 아닙니다. 사람마다 rāga가 생기는 것은 갖가지 대상 때문인데 책에 어떻게 다 담겠습니까? 대상은 헤아릴 수 없습니다. 이 대상, 저 대상을 놓으라고 책에 다 쓸 수는 없습니다.
itin obaṭa rāgayak enakoṭa menna mē ara rāga mēkaṭa ahavenā ehema ohoma hata kiya mē lōkē mē okkot pot liyanna puḷuvanda kohomada avura
그러니 그대에게 rāga가 올 때 이 rāga는 여기에 걸린다고 이렇게 일일이, 이 세상 모든 것을 책에 쓸 수 있겠습니까? 어떻게 그러겠습니까?
cakraya dunnā hoyāganna hæki dænaganna dharmaya tuḷin tamā vimarśanayen yutta satara satipaṭṭhānayen yuttava kaṭayutu karalā dakinna ōnē. mama kaya han̆duruvannē kohomada?
그것은 스스로 찾아 알아야 하며, dhamma를 따라 스스로 살펴보면서 네 satipaṭṭhāna를 갖추어 행하며 보아야 합니다. 나는 몸을 어떻게 쓰고 있는가?
mama kaya han̆duruvana kriyākārakādaya dækkahama ēken nemeyi rāgayaṭa dvēśayaṭa mōhayaṭa hētu vena aramuṇu mona monavada? ē aramuṇa nisā maṭa æyi rāgaya æti vennē? mama ē nunuvanin menehi karanavā. vaṭinā deyak menehi karanavā. vaṭinā deyakna
몸을 쓰는 움직임을 보았다면, 그것만이 아니라 rāga, dosa, moha의 까닭이 되는 대상이 무엇무엇인지, 그 대상 때문에 왜 나에게 rāga가 일어나는지 봅니다. 나는 그것을 어리석게 마음에 두고, 값진 것으로 마음에 둡니다. 값진 것으로 말입니다.
ē maga ætura karanna giyot maṭa siddha vennē kṣēda? nætnam rāgīra dēśayaṭa mōhayaṭa pat vennada? rāgīra dēśayaṭa mōhayaṭa pat venavā nam kṣē venavā.
그 길로 가까이하면 나는 무너지게 됩니까, 아니면 rāga, dosa, moha에 이르게 됩니까? rāga, dosa, moha에 이른다면 무너집니다.
ehenam midenna mokada karanna tiya kṣē dharmayak bava dænaganna. rāgayaṭa pat karana dharmayak. æsuru kaḷoṭa rāgayaṭa pat venavā.
그렇다면 벗어나려면 무엇을 해야 합니까? 그것이 무너지는 dhamma임을 알아야 합니다. rāga에 이르게 하는 dhamma입니다. 가까이하면 rāga에 이릅니다.
mē dē æsuru karanakoṭa aramuṇu vuna pariyaṭa rāgaya ennē nætnam, dvēśayē ennē nætnam, mōhaya ennē næha. maṭa ēkē ayin karana deyak næha. ēken midenna deyak næha.
어떤 것을 가까이할 때 대상이 되었는데도 rāga가 오지 않고, dosa가 오지 않고, moha가 오지 않는다면 나는 그것에서 치울 것이 없습니다. 그것에서 벗어날 것이 없습니다.
yamak yamak karuṇu karanakoṭa rāgaya enavā nam, dvēśaya enavā nam, mōhaya enavā nam anna mama dænaganna balā ekak. anna kṣaya sē bavaṭa pat velā paṭaki. ēka hari bhayānnakayi.
무엇을 대상으로 삼을 때 rāga가 오고, dosa가 오고, moha가 온다면 그것을 나는 알아야 합니다. 그것이 khaya, 무너짐으로 이끄는 덫입니다. 그것은 매우 두렵습니다.
læbena væḍivilā sāra sāratvayak ēka
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
menna mēka api siṁhalen tōragattā nam api anicca tænatta tōragannā. oyiṭa amatara poten tōranna giyakam meccara kālina vinē ōkayi.
이것을 우리말 Sinhala로 가려냈다면 우리는 anicca와 anatta를 가려낸 것입니다. 그 밖에 책으로만 가려내려 한 것이 이토록 오랫동안 망가뜨린 까닭입니다.
yathahattara tōrāganna ōnē anicca duka anatta eka
anicca, dukkha, anatta는 참뜻대로 가려내야 합니다.
ekkenā tamayi kamak. dænagattā hāmuduruva dennē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
anitya yam taramak ætda rāga sahagata dvēśa sahagata mōha sahagata lōkaya tuḷada ḷan̆ga tibuṇat piṭa tibuṇat kohē tibunat kamak nǣha oya diga venavā nam ēka bayanna. ēkaṭa sēlasā æturu karan giyot vināśa venna.
rāga에 얽히고 dosa에 얽히고 moha에 얽힌 세상 안에 anicca가 있는 만큼, 가까이 있든 멀리 있든 어디 있든 상관없이 그렇게 된다면 그것은 두렵습니다. 그것을 가까이하면 무너집니다.
ḷan̆ga tibuṇat, piḍa tibuṇat kohē tibuṇat æsuraṭa giya rāgaya, vēśaya, mūhaya haṭaganna bava pēnavā nam ēka bayaganna. bayak tiyena dukkhu
가까이 있든 멀리 있든 어디 있든, 가까이했을 때 rāga, dosa, moha가 일어나는 것이 보인다면 그것은 두렵습니다. 두려움이 있는 dukkha입니다.
sārama kiyalā ganna kiyanam mulāvaṭa pat venavā. ē dē ætula karalā rāgaya, dvēśaya, mōhaya haṭagannavā nam ēvā asārayi. asāra attaya dæka gattama mokada karannē asāra vannā vū væḍapila atkī hæra noyala hæridīma hæra tavat sænasenna kramayak nǣhæ ginnen midenna kramayak næhæ. duken midenna kramayak næhæ. dæn
그것을 알맹이 있다고 여기면 미혹에 빠집니다. 그것을 가까이해 rāga, dosa, moha가 일어난다면 그것들은 asāra입니다. asāra임을 보면 어떻게 합니까? 알맹이 없는 행태를 놓고, 들러붙지 않고, 벗어나는 것 말고는 편안해질 길이 없습니다. 불에서 벗어날 길이 없고, 괴로움에서 벗어날 길이 없습니다.
duken midenna mokada karanna ōnē? rāgayen midenna ōnē.
그러면 괴로움에서 벗어나려면 무엇을 해야 합니까? rāga에서 벗어나야 합니다.
vena duken midena kramayak nǣhæ. hētuven midenna ōna. hētuva ayin karāṭa phalaya næ. phalaya midena hētuva kiyanavā. dæn mokakda hētuva? rāgayē hētuvak dvēśayē hētuvak mōhaya hētuvak sasara.
괴로움에서 벗어나는 다른 길은 없습니다. 까닭에서 벗어나야 합니다. 까닭을 치우면 결과가 없습니다. 결과에서 벗어나는 것은 까닭에서 벗어남으로써라는 것입니다. 그러면 까닭은 무엇입니까? rāga도 까닭이고, dosa도 까닭이고, moha도 까닭, 곧 saṃsāra의 까닭입니다.
rāgak kṣaya karanna nam hētu ivarayi. dvēśak kṣaya karanna nam hētu ivarayi. mōhak kṣaya kā nam hētu ivarayi. asāratvaya nodæki. rāga
rāgakkhaya를 하면 까닭이 끝납니다. dosakkhaya를 하면 까닭이 끝납니다. mohakkhaya를 하면 까닭이 끝납니다.
aramuṇu asārayi kiyalā dækka nætnam, dvēśa araṇu asāraya kiyalā dækkena nætnam, mōha aramuṇu asārayi kiyalā dækka nætnam atharinna bæhæ noværenna bæhæ vidinna bæ. ehenam oya kiyana kāraṇā tuna athara nivan
asāra임을 보지 못하면 — rāga의 대상이 asāra라고 보지 못하고, dosa의 대상이 asāra라고 보지 못하고, moha의 대상이 asāra라고 보지 못했다면 — 놓을 수 없고, 들러붙지 않을 수 없고, 벗어날 수 없습니다. 그렇다면 이 세 가지를 놓지 않고는 nibbāna를 볼 수 없습니다.
dakinna bæhæ. ehenam anicca dukkha anatta tōrāgannakoṭa metana mē tōraganna ōnē.
그러니 anicca, dukkha, anatta를 가려낼 때 바로 여기서 이것을 가려내야 합니다.
ātma nemeyi ātma nemeyi ātma kiyalā ekak næhæ. ātma næha ekakvat ātma næhæ kiyana eka apiṭa tērennē næha. næta yana antaya pættakin kiyalā apiṭa ēken prayōdanayak nǣha.
attā가 아니다, attā가 아니다, attā라는 것은 없다, 어느 하나도 attā가 아니다 하는 말은 우리에게 와닿지 않습니다. '없다'는 한 끝을 따로 떼어 말해도 우리에게는 쓸모가 없습니다.
apē hitana vennē asārayi kiyalā dænaganna. sārayi kiyalā dænaganna ākāra monavā kisivat hariyannē næ vidi sārayi sārā kiyalā adahasa kiyanna eka mama nemeyi magē nemeyi magē ātmayan nemeyi kiya koccara aragena kiyannē
우리가 할 일은 asāra임을 아는 것입니다. sāra라고 아는 방식으로는 어떤 것도 맞지 않습니다. sāra라는 생각을 지닌 채로 '나가 아니다, 내 것이 아니다, 나의 attā가 아니다'라고 아무리 말해도 소용없습니다.
akhāra sārada kiyana parivēṣaṇaya noka ē parvēṣaṇayen nirīkṣaṇaya karalā asārada sārada kiyannē nirīkṣaṇaya vetta enna tīraṇaya asārayi kiyana tīraṇaya āpu dāna asāra nam athærīma ara novælama hæra midīma hæraya vena ekak næha kiyana pragnā tīraṇaya ēlā athæra asārattaya dæka ēka athæriyā kivvot vennē næ. kumak asārayi kiyalā dænaganna ōnē.
asāra인가 sāra인가를 살피고, 그 살핌으로 지켜보아 asāra인가 sāra인가에 대한 결론이 나야 합니다. asāra라는 결론이 난 날, asāra라면 놓고 들러붙지 않고 벗어나는 것 말고는 다른 길이 없다는 paññā의 결론이 와서 놓게 됩니다. asāra임을 보고 놓았다고 말만 한다고 되는 것이 아닙니다. 무엇이 asāra인지 알아야 합니다.
rāgaya asārayi, dvēśaya asārayi, mōhaya asārayi. menna mēka dækkanam tavat ayaṭa anatta dænaganna deyak nemeyi. arattē anattayi. onna dænaganna ōna
rāga가 asāra이고, dosa가 asāra이고, moha가 asāra입니다. 이것을 보았다면 따로 anatta를 알아야 할 것이 없습니다. 바로 그것이 anatta입니다. 그것을 알아야 합니다.
muḷu lōkema asārayi kiyalā api dænaganna atharinna deyak næhæ. allagatta hari atharinna hari. kavuda mula lōkema allaganna ekayi satvayen ekama mokada karannē. satvayek hæṭiyen jīvat vena mohota bæluvot
온 세상이 asāra라고 안다고 해서 놓을 것이 생기는 것이 아닙니다. 붙잡든 놓든 말입니다. 누가 온 세상을 붙잡습니까? 중생으로서 하는 일은 무엇입니까? 중생으로 사는 순간을 보면,
[ugura kǣrīma]
(헛기침)
dænīm sahitava rūpa sahitava vēdanā sahitava saṁgnā sahitava saṁkhāra sahitava viññāṇa sahitava yam tænaka yam mohota goḍanægena anna etana satvayā goḍanægevā. gandha rāgayen bæn̆dilā.
앎과 함께, rūpa와 함께, vedanā와 함께, saññā와 함께, saṅkhāra와 함께, viññāṇa와 함께 어느 곳에서 어느 순간 세워지면, 바로 그곳에 중생이 세워집니다. chandarāga로 묶여서 말입니다.
rūpa sahitava nætnam vēdanā sahitava, saṁgnā sahitava, saṁkhāra sahitava, viññāṇa sahitava yam tænaka yamā goḍanægilā. onna ē goḍanægicca mātraya satvaya. vidyāpā
rūpa와 함께, 또는 vedanā와 함께, saññā와 함께, saṅkhāra와 함께, viññāṇa와 함께 어느 곳에서 세워진 그만큼이 중생으로 있는 것(vijjamāna)입니다.
apiṭa vahapu tæn tiyenavā.
우리에게 가려진 곳들이 있습니다.
dayāma vattē kalēvarin saññimñami samanaki lōkaṁca saṁgnā vēmi bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa saṁgnā sahita vū mana sahita vū bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa lōkaya panuvanavā kiyalā pennuvāyi kiyalā artha katāvaṭa dīlā tiyenavā.
'byāmamatte kaḷevare saññimhi samanake lokañca paññāpemi' — 한 길쯤 되는 몸 안, saññā가 있고 마음이 있는 한 길쯤 되는 몸 안에서 세상을 펼쳐 보인다고 하셨다고 주석서에 풀이해 놓았습니다.
vam̆bayak pamaṇa vū kayahi lōkaya panavenavā kiyalā budurajāṇan vahansē dēśanā karalā tiyenēvā. onna oya vacana gidagena tamayi kayen ahaka vidarśanā karanna deyak nǣhæ. kaya tuḷamayi okkoma tiyennē kiyalā nigamanayaṭa væs.
한 길쯤 되는 몸 안에서 세상을 펼친다고 부처님이 설해 두셨다는 것입니다. 그 말을 붙들고, 몸 밖에서 vipassanā할 것은 없다, 모든 것이 몸 안에 있다는 결론에 빠졌습니다.
okkoma tiyennē bam̆bayak pamaṇa vū paya tuḷa budurajāṇan vahansē dēśanā karana dekak tiyenavā menna ahalā sūtrayē oya tiyennē rōhidasa sūtraya rōhitasagē divatayaṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karalā kiyana
모든 것이 한 길쯤 되는 몸 안에 있다고 부처님이 설하신 것이 있다고 합니다. 들어 보면 그 sutta가 Rohitassa sutta입니다. Rohitassa 천신에게 부처님이 설하셨다는 것입니다.
śāktiyak pennavā pirisa dæn siṭipiṭakē daham kapanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dāma mattē kalēvaraya kiyanakoṭa bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa pennuvā. avas ōka darāgena adinakam viśāla praśnaya æti karagannā.
'byāmamatte kaḷevare'라고 하니 한 길쯤 되는 몸 안에서 보이신 것이라 하고, 그것을 붙들고 끌어오면서 큰 문제를 만들었습니다.
vidarśanā karana okkoma kiyana kaya æti. piṭē ekakvat nǣ. ōka tamayi viśuddhi mārgayen tamayi arthaya dīlā tiyennē ōka tamayi ara.
vipassanā할 것은 모두 몸에 있다, 밖에는 하나도 없다는 것입니다. 그것을 Visuddhimagga에서 그런 뜻으로 풀이해 두었습니다. 바로 그것입니다.
budurajāṇan vahansē satvayāna vala tiyennē kotanada? bam̆bayak pamaṇa vū kaya tullanam satvayā pani satta avurudu hāmuduruvak nivasakiva.
부처님 말씀에서 중생이 있는 곳은 어디입니까? 한 길쯤 되는 몸 안이라면, 일곱 살 어린 스님은 nibbāna를 볼 수 없게 됩니다.
lōkē panavalā tiyennē, lōkē samudaya panvalā tiyennē, lōka nirōdhaya panavalā tiyennē, lōka nirōdha māgiya panavalā tiyennē bam̆bayak pamaṇa ōka ayatnam hattāura hāmuduruva avurudu 10k karana bam̆bayak isariyot bæ.
세상을 펼친 것, 세상의 samudaya를 펼친 것, 세상의 nirodha를 펼친 것, 세상의 nirodha에 이르는 길을 펼친 것이 한 길쯤 되는 몸에 속한다면, 열 살쯤 된 어린 스님은 키가 한 길에 미치지 못하니 안 됩니다.
æyi bam̆bayak pamaṇayi caturādak tiyennē bam̆bayaṭa pallaeka.
왜냐하면 네 ariyasacca가 한 길쯤 되는 몸에만 있다고 하기 때문입니다.
hæbæyi kavuruhari gihillā māga vagena yanakoṭa allanna kakuda dekak nam bamī bæsā bhavayē deken paluva kakul deka kakul dekaka paṭan nivan nænē ē bam̆bayak æti venavā
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
bam̆bayak pamaṇa kayannē kakul dekak de. itin oluvayi balāyi kakul dekayi. oluvayi kan̆dayi kakul dekayi okkoma bama hæṭiyē. bamen aḍu kenaharat nivan næha væḍi kenāt nivan næha.
한 길쯤 되는 몸이란 두 다리까지 합친 것입니다. 머리와 몸통과 두 다리를 다 합쳐 한 길이라면, 한 길보다 작은 이에게도 nibbāna가 없고 큰 이에게도 nibbāna가 없습니다.
æyi budurajāṇan vahansē dēśanā karana bam̆bayak pamaṇa āya buddha dēśanāva nataya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
bam̆bayak pamaṇa ōka kāyaṭa nivana bæn̆duvot bhavayaṭa væḍi ayaṭat nǣha bamīṭa atuu ayaṭat.
한 길쯤 되는 몸에 nibbāna를 묶어 버리면 한 길보다 큰 이에게도, 한 길에 못 미치는 이에게도 nibbāna가 없습니다.
samahara brahmayangaṭunna vitarak gaunakusala. bam̆bayā pamana kǣ nivan pænavā brahmayā anāgayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
n brahmayāgē oṭunak gav gānak na brahmayā koccarada samahara brahmayangē śarīraya nagarayat taram, pradēśayak aran gamak taram viśāla. ē taram mahā viśāla śarīrayak tiyenavā.
왕관만 해도 몇 gāvuta나 되는 brahmā는 얼마나 크겠습니까? 어떤 brahmā의 몸은 도시만 하고, 한 지방이나 마을만큼 큽니다. 그렇게 아주 큰 몸을 지녔습니다.
eyāṭa nivan hara næ bam̆bēṭa nivan panavara. bam̆bayak pavatta avurudu hāmuduruvangē ahadi tunayi hatarayi isa aḍi hayak nǣnē.
그에게는 nibbāna가 없고 한 길쯤 되는 몸에만 nibbāna를 펼친다는 셈입니다. 한 길이라 해도, 어린 스님의 키는 세 자, 네 자이지 여섯 자가 아닙니다.
dæn mē budu dahama okuva gætiya tiyennē?
그렇다면 이 부처님 가르침은 어떻게 되어 있는 것입니까?
yaṁ kenaka rūpaya vēdanāva saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa vidyāpāmānada? santarāgayen yuktada etana satvayā itiyā mānayi.
어느 곳에든 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 있는가(vijjamāna)? chandarāga와 함께하는가? 그렇다면 그곳에 중생이 있습니다.
dæn bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa gænīmē vyāmaya kiyana vacanayē bam̆bayak mataraga. vyāma kiyanavā bam̆bayaṭa vyāma mattaya kiyanavā bam̆ba mattaya kiyanavā mātraya. dæn bam̆bayak pamaṇa vū mātra kiyalā ganna puḷuvanda
이제 '한 길쯤 되는 몸 안'이라고 받아들인 것을 봅시다. byāma라는 말을 한 길로 보았습니다. byāma를 한 길이라 하고, byāmamatta를 한 길만큼이라 하며, matta는 '만큼'이라는 것입니다. 그런데 정말 '한 길만큼'이라고 받아들일 수 있습니까?
vyāma pramāṇakin kalin kivvā nam bam̆bayak pamaṇa vū ka mē kaya tuḷa kiya vyāma mattē kaya vyāma mātraya
byāma를 크기로 앞서 말했다면 '한 길쯤 되는 이 몸 안'이라 하겠지요. byāmamatte kāye, byāmamatta.
dæn vyāma kiyana vacana tōraganna ōnē eccara abhyāpajja kivvot avyāpajjaya vyā vyā mē vyāyannen kiyana vaca vacanaya īḷan̆gaṭa ādēśa īḷan̆ga akura venavaṭa apurak ādēśa venavā. utara sorādēśayak. ē venakoṭa vyāpa
이제 byāma라는 낱말을 가려내야 합니다. abyāpajja라고 하면 avyāpajja입니다. 이 vyā라는 낱말에서 다음 글자 자리에 다른 글자가 바뀌어 들어옵니다. 소리 바꿈입니다. 그렇게 되면 vyāpa가 됩니다.
abhyāpāda avyāpāda abhyāpajja avyāpajjaya vyā kiyanakoṭa vyā kiyana eka ādēśa venavā. vamattaya kiyannē vyāmatvaya vyāmaya kiyannē bhavaya nemeyi.
abyāpāda는 avyāpāda, abyāpajja는 avyāpajja입니다. vyā라고 할 때 vyā가 바뀌어 들어갑니다. byāmatta란 vyāmatta입니다. vyāma는 한 길이 아닙니다.
vama vayāma kiyana vacana dekak venavā vyāyāma venavā. vyāmaya kiyannē mokakda api kiyannē kriyā kalāpaya. kriyāvaṭa kriyāva sambandha venna sambandha gattahama vyāyāmayak æti. vayāma vayāmayak vyāyāmayak.
vyāma라는 말은 두 갈래가 되어 vāyāma가 됩니다. vyāma란 무엇이냐 하면 우리가 말하는 움직임의 흐름입니다. 움직임에 움직임이 이어져 묶이면 vāyāma, 곧 애씀이 됩니다.
hæbæyi pada nirukti danna næti nisā ēka paṭalava danna.
그런데 낱말 풀이(pada-nirutti)를 모르기 때문에 그것을 뒤섞어 버렸습니다.
ehenam mokakda pēnnē? mē kayehi kriyā mātrayak.
그렇다면 무엇이 보입니까? 이 몸에서의 움직임만큼,
vǣyam mātrayak tuḷa vayāma mātrayak tuḷa tamayi mē caturārya satyaya panavanna satvayā vidyāmāna vennē.
애씀의 matta 안에서, vāyāma matta 안에서 바로 cattāri ariyasacca를 세우기 위한 satta가 드러납니다.
dæn mēka hariyaṭa vigraha karanna abhidharmayaṭa bahinna ōna. abhidharmayaṭa bahina nætuva satvayā haranna epæ.
이제 이것을 제대로 풀이하려면 abhidhamma로 들어가야 합니다. abhidhamma로 들어가지 않고는 satta를 가려낼 수 없지요.
asura sænak gahana mokada nætnam etat itāma siyum kṣaṇaya asura sænayaku tava paṁgu lassana kōṭa yanna beda gattahama kṣaṇaya tatvayāgē mātr̥m. mātraya dakinnē otanada
손가락 한 번 튕기는 순간, 아니 그보다 훨씬 더 미세한 찰나, 손가락 튕김 한 번을 다시 수없이 쪼갠 그 찰나가 satta의 matta입니다. matta를 보는 곳이 바로 거기입니다.
onna ē mātrayak tuḷa satvayā kriyātmaka vena hædi dakinna ōna.
바로 그 matta 안에서 satta가 어떻게 작동하는지를 보아야 합니다.
viññāṇa hētuphala sahitayi. hētuvaka phalayak vaśayen viññāṇaya goranægenavā misak.
viññāṇa는 원인과 결과를 지닙니다. viññāṇa는 원인의 결과로 생겨날 뿐입니다.
ehema novanna viññāṇayan mōḍaya kavuda panavalā tiyennē kiyalā. budurajāṇan vahansē ektarā bhikṣuvi vagēma ahanavā. śāti ektarā bhikṣuvi vage maṭa mataka æti śātiya kiyana bhikṣuva eyāgen ahanavā. æyi mōḍayō kavuruhama ekak panavalā tiyennē. yana viññāṇayak ena viññāṇayak gæna mama pænevā kiyalā obā tiyenavā ætta vena kohoda mama hik panavadinnē koheda
그렇지 않다면 '어리석은 자여, 누가 그런 viññāṇa를 세웠느냐' 하고 부처님께서 어떤 bhikkhu에게 물으십니다. Sāti라는 bhikkhu였던 것으로 기억합니다. 그에게 물으십니다. '어리석은 자여, 내가 누구에게 그런 것을 세워 주었느냐. 가는 viññāṇa, 오는 viññāṇa에 대해 내가 설했다고 그대는 말하는데, 실제로 내가 어디서 그렇게 세웠느냐, 어디서?'
mokē mama viññāṇaya kiyalā kiyannē hētuphalayan bava pennalā tiyenavā nēda idiriyaṭa yanna ekak pavatinna ekak ehema ekak tiyenavanē
'내가 viññāṇa라고 하는 것은 원인과 결과임을 보여 주지 않았느냐. 앞으로 나아가는 것, 계속 머무는 것, 그런 것이 있느냐?
ē ē mohotē hētuvē phalaya vaśayen viññāṇayak goḍanægennē etana ē hētuven tororava viññāṇayak koheda goḍanægennē
그때그때 원인의 결과로 viññāṇa가 생겨나는 것이다. 그 원인 없이 viññāṇa가 어디서 생겨나겠느냐?
hētuvak eka oba vahansēlā tiyena viññāṇaya mokakda mama ehema ekak dēśanā karalā tiyenavā tadan vahansē nigraha karalā
원인 없이 그대가 말하는 viññāṇa란 무엇이냐, 내가 그런 것을 설한 적이 있느냐?' 하고 그분께서 꾸짖으셨습니다.
ehenam bam̆bayak pamaṇa vū kaya tuḷa viññāṇaya kīyak tiyenavanē bam̆bayak pamaṇa vū kayaṭa monavada tiyennē? bam̆bayak nemeyi kaya duka gattahama kaya tuḷa monavada tiyennē?
그렇다면 한 길(byāma) 되는 몸 안에 viññāṇa가 몇 개나 있습니까? 한 길 되는 몸에 무엇이 있습니까? 한 길이 아니라 몸 전체를 놓고 보면, 몸 안에 무엇이 있습니까?
æs dekak tiyenavā, kan dekak tiyenavā, nāyak tiyenavā, divak tiyenavā, kayak tiyenavā manak tiyenavā.
눈이 둘 있고, 귀가 둘 있고, 코가 있고, 혀가 있고, 몸이 있고, 마음(mano)이 있습니다.
indriya hayak tiyenavānē kayak tiya aḍu væḍi venna puḷuvan. vipāken aḍu væḍi venna puḷuvanda? ehema nætnam yamkisimayaṭa æsayi, kanayi mārayi kiyana mē tuḷa mul karagena prahāda rūpa tiyenna puḷuvan. kāma lōkayē divanāsaya śarīraya haya prahāda rūpa tiyenna puḷuvan. monavayan hari antayaka mē indriya hayak sampīḍanayak ædda?
indriya가 여섯 있지요. 몸에 따라 줄거나 늘 수 있습니다. vipāka에 따라 줄거나 늘 수 있지 않습니까? 어떤 경우에는 눈, 귀, 마음, 이것을 바탕으로 pasāda rūpa가 있을 수 있고, kāma 세계에서는 혀, 코, 몸까지 여섯 pasāda rūpa가 있을 수 있습니다. 어떻든 결국 이 여섯 indriya의 결합이 있지 않습니까?
menna mē indriya hayē sampin ætuvin kayak hædenavā. kaya kiyana eka ōkayi.
바로 이 여섯 indriya의 결합으로 몸이 만들어집니다. 몸이란 그것입니다.
dæn kayē viññāṇaya haya ākārayakin hæde. yam mohotakin cakkhu viññāṇaya pahaḷa velā tiyena velāvē oya kayaṭa tava eka viññāṇayak panavā. cakkhu viññāṇaya vitarayi.
이제 몸의 viññāṇa는 여섯 가지 방식으로 생깁니다. 어느 순간 cakkhu viññāṇa가 일어나 있을 때, 그 몸에 다른 viññāṇa를 하나 더 세울 수 있습니까? cakkhu viññāṇa뿐입니다.
ehenam viññāṇaya yam tænaka. etana tamayi vēdanā tiyennē, saṁgnā tiyennē, saṁkhāra tiyennē ē viññāṇayat ekka ēkaṭa rūpayak tiyenavā.
그렇다면 viññāṇa가 있는 곳, 바로 거기에 vedanā가 있고, saññā가 있고, saṅkhāra가 있습니다, 그 viññāṇa와 함께. 거기에 rūpa도 있습니다.
rūpayen torava, vēdanāven tarō, saṁgnāven tarava saṁkhāraya torava viññāṇayaka gamanak hōk hō, væḍiyak hōtiyaṭiyak hō nokiyan
rūpa 없이, vedanā 없이, saññā 없이, saṅkhāra 없이 viññāṇa가 오거나 가거나 늘거나 머문다고는 말하지 않습니다.
rūpayi, vēdanayi, saṁgnāyi, saṁkhārayi, viññāṇayi yam tænaka ætda anna ē mātraya tamayi vayāma mātraya. vī mātmaya uttarayi onna satvayā dakinna hampi
rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa가 있는 곳, 바로 그 matta가 vyāma matta입니다. 그 matta가 답입니다. 자, 여기서 satta를 보십시오.
cakkhuṁca paṭicca rūpēca uppajjaci cakkhu viññāṇa menna satvayāgē mātr̥ka velāva
cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. 바로 여기가 satta의 matta인 때입니다.
bælīmē kriyāvaliyē siddha vennē yam mātrayak ætnā. diṭṭhēva diṭṭha mattaṁ kivva dækīma dækīm mātrayak nisā tava ekak nǣha kivva anna ē mātr̥ gattahama onna oya mātrī monavada kriyātmaka vennē?
보는 과정에서 일어나는 어떤 matta가 있습니다. 'diṭṭhe diṭṭhamattaṃ'이라 하신 것은, 봄은 봄의 matta일 뿐이어서 다른 것이 없다는 말씀입니다. 그 matta를 놓고 보면, 그 matta에서 무엇이 작동합니까?
cakkhuṁca [ugura kǣrīma] paṭicca rūpēca uppajjaticati cakkhu viññāṇaṁ onna cakkhu rūpayayi rūpa rūpayayi deka ekatu venavā. rūpaskandhayaṭa rūpa ekatu vunā anna rūpa
cakkhuñca [헛기침] paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. 여기서 눈이라는 rūpa와 형색이라는 rūpa, 둘이 모입니다. rūpakkhandha에 rūpa가 모였습니다. 그것이 rūpa입니다.
cakkhuṁca paṭicca rūpayaṭa uppadī catu viññāṇa evakanē viññāṇaya mokakda cakkhu rūpayat rūpa rūpayat rūpa vaśayen gatta ē mātrī viññāṇaya cakkhu viññāṇa
cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. 그때 viññāṇa는 무엇입니까? 눈 rūpa와 형색 rūpa를 rūpa로 받아들인 그 matta에서, viññāṇa는 cakkhu viññāṇa입니다.
oya cakkhu viññāṇa vāya tiyena mohotada? sōta viññāṇayak hōghāna viññāṇayak hō jivahā viññāṇayak hō kāya viññāṇayak hō manō viññāṇayak hō nǣ.
그 cakkhu viññāṇa가 있는 순간에는 sota viññāṇa도, ghāna viññāṇa도, jivhā viññāṇa도, kāya viññāṇa도, mano viññāṇa도 없습니다.
otana itin sat viññāṇa mātraya vitarayi. viññāṇa mātra dekak satvayaṭa pihiṭenavā kivvo dharmayaṭa viruddhayi.
거기에는 그 viññāṇa의 matta 하나뿐입니다. 두 viññāṇa matta가 satta에게 자리 잡는다고 하면 dharma에 어긋납니다.
lōka satvayā kævaṭīlā innavā adhi vēgayen kriyātmaka vana mē kriyāvaliya nisā ēkama viññāṇayak tiyenavā kiyalā. ēka lōka
세상 사람들은 아주 빠르게 돌아가는 이 과정 때문에 하나의 같은 viññāṇa가 있다고 속고 있습니다.
viññāṇayak tiyenavā kiyalā. ēka lōka satvayāgē āpr̥ttaṭṭhiya nævatina.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ætta mokakda? penena velāvaṭa penena hita vitarayi tava eka hitak adhi vēgavatvada mēka kriyātmakalā cakraya nisā
진실은 무엇입니까? 보일 때에는 보는 마음뿐입니다. 이것이 바퀴처럼 아주 빠르게 돌아가기 때문에 다른 마음이 하나 더 있는 듯 보일 뿐입니다.
pēna velāvaṭa pēnavā guhama ē velāvema dænenavā ē velāvama æhenavā ē velāvama væn̆da suvak denavā mama unā kakā kiya rahat maṭa ē velāvema dænenavā sparśayak dænenavā hitannat puḷuvan okkoma eka puḷuvannē menna mē dr̥ṣṭiyaṭa api an̆durenavā.
보일 때 보고, 바로 그때 느끼고, 바로 그때 듣고, 바로 그때 냄새를 맡고, 맛도 바로 그때 느끼고, 감촉도 느끼고, 생각도 할 수 있다, 모든 것이 한꺼번에 가능하다는 이 견해에 우리는 빠집니다.
apiṭa tērum ganna bæri nisayi ehema okkoma hayak ekaṭa hadagannavā kiyalā.
우리가 이해하지 못하기 때문에 여섯 가지를 모두 한꺼번에 만들어 낸다고 여기는 것입니다.
koyima velāvakavat pudgalayekuṭa viññāṇa varga dekak eka særē pahaḷa vennē nǣ. varga dekaka cittak citta vidi dekak ēka hærē kriyātmaka vennē.
어떤 때에도 한 사람에게 두 종류의 viññāṇa가 한꺼번에 일어나지 않습니다. 두 종류의 마음, 두 citta vīthi가 동시에 작동하지 않습니다.
cakkhutvā citta viddhiyak kriyātmaka vennaṭa paṭan gattahama ē citta vidi avasāna venakam tava ekama citta viyakvat næha. tavat viññāṇayak pahaḷa velā ituru ehekut næ.
cakkhudvāra citta vīthi가 작동하기 시작하면 그 citta vīthi가 끝날 때까지 다른 citta vīthi는 하나도 없습니다. 다른 viññāṇa가 일어나 남아 있는 것도 없습니다.
ehenam cakkhut dvāraya kriyātmaka vena velāvaṭa cakkhu viññāṇaya pahaḷa vecca velāvaṭa cakkhu viññāṇa mātraya vitarayi. ēken dækīmak æti karagena dækīma mātrayak æti karana penīma mātrayak æti karanavā. ēka dittēva diṭṭha mas
그렇다면 cakkhudvāra가 작동할 때, cakkhu viññāṇa가 일어난 때에는 cakkhu viññāṇa matta뿐입니다. 그것으로 봄을 일으키고, 봄의 matta, 보임의 matta를 일으킵니다. 그것이 diṭṭhe diṭṭhamattaṃ입니다.
menna satvayā jīvat vena mokakda?
satta가 산다는 것이 무엇입니까? 바로 이것입니다.
sutēva sukhamattā æhena velāvaṭa æhin mātrayak evana satvayāgē matta
sute sutamattaṃ. 들릴 때는 들음의 matta뿐이니, 그것이 satta의 matta입니다.
æhīm mātrayaka satvayā avidyāva dæn penī mātrī satvayak nǣ. gandha sula dænīm mātrī satvayak næhæ rasa dænīm mātrī satvayak næhæ. sparśa dænī mātrī satvayak næhæ. hitī mātrī satvayak nǣha.
들음의 matta에는 보는 matta의 satta가 존재하지 않습니다. 냄새를 아는 matta의 satta도 없고, 맛을 아는 matta의 satta도 없고, 감촉을 아는 matta의 satta도 없고, 생각하는 matta의 satta도 없습니다.
dæn mokakda satvaya? onna satvayā tōraganna ōnē satvayā kiyana mē podu allagatta podiyaṭa ēkīya satvaya kiyalā hitā innē ātma dr̥ṣṭiya
그러면 satta란 무엇입니까? 여기서 satta를 가려내야 합니다. satta라는 이 함께 움켜쥔 꾸러미를 하나의 단일한 satta라고 여기는 것이 attadiṭṭhi입니다.
onna oya dr̥ṣṭiya ænakam yathārya dakinna bæha. etakan dakina pudgalayek innavā, satvayek innavā.
이 견해가 있는 한 실상을 볼 수 없습니다. 그때까지는 보는 사람이 있고, satta가 있습니다.
menna mē śaktiya innavā kiyana dr̥ṣṭiya tiyāgattā tākkāliya yathābōdhaya labāgannada? innavā vāgē pēna māyāvak tiyenavā nætta ē māyāva rækinna. ætta mokakda eka mātrayakadī oya kiyana kriyā mātraya vitarayi.
이렇게 '있다'는 견해를 지니고 있는 한 yathābodha를 얻을 수 있겠습니까? 있는 것처럼 보이는 māyā가 있을 뿐이고, 그 māyā를 지키고 있는 것입니다. 진실은, 한 matta에는 말씀드린 그 작용의 matta뿐이라는 것입니다.
kriyā mātra dekak ēka siddha vennē næ. balana velāvaṭa bæn̆dīm mātraya vitarayi ahana velāvaṭa æhīm mātraya vitarayi.
두 작용의 matta가 한꺼번에 일어나지 않습니다. 볼 때는 봄의 matta뿐이고, 들을 때는 들음의 matta뿐입니다.
muttē muttamattā dænenakoṭa dænena mātra gan̆da suvan̆da dænelā ara gan̆da sasuva dænena mātraya vitarayi raha dænena rena mātraya vitarayi sparśa dænagaṭa sparśa mātraya vitarayi. viññātaya viññāta ma dænena velāvaṭa hiten yamak dænaganna velāvaṭa hiten dænaganna velāva vitarak.
mute mutamattaṃ. 느낄 때는 느낌의 matta, 냄새를 느낄 때는 냄새 느낌의 matta뿐, 맛을 느낄 때는 맛의 matta뿐, 감촉을 느낄 때는 감촉의 matta뿐입니다. viññāte viññātamattaṃ. 마음으로 무엇을 알 때는 마음으로 아는 그때뿐입니다.
eka mokaka tava indriyak kriyātmaka vennē næhæ. ehenam indriya dekak tuḷa eka særē jīvat vena satvaya panavanna bæri.
그때 다른 indriya는 작동하지 않습니다. 그러니 두 indriya 안에서 한꺼번에 사는 satta를 세울 수 없습니다.
ehenam mē kaya tuḷamayi ōka vennē. kaya tuḷa kriyā mātrayak siddha venavā onna ohu. onna ē kriyā mātriya tuḷa tamayi sparśagennē, vēdanā næginnē, saṁgnā næginnē, cētanāgennet, manasikāraṇa nægennet okkoma nægennē. ē kriyātvē penin kriyātya nam kriyātmaka vennē æhīma sambandha vannā vū viññāṇayakut nǣ. æhīma sambandha sparśayak vēdanā bava saṁgnāvak kriyakvat nǣ.
그렇다면 이것은 바로 이 몸 안에서 일어납니다. 몸 안에서 작용의 matta가 일어납니다. 바로 그 작용의 matta 안에서 phassa가 일어나고, vedanā가 일어나고, saññā가 일어나고, cetanā도, manasikāra도, 모두 일어납니다. 그 작용에서 봄의 작용이 작동한다면 들음과 관련된 viññāṇa는 없습니다. 들음과 관련된 phassa, vedanā, saññā, 어떤 작용도 없습니다.
ehenam rūpayak samaga vēdanāvak samaga saṁgnāvak samaga saṁkhārayak samaga viññāṇayak samaga kriyāpōdiyak haṭagattanam onna oya mātrayaṭa kiyanavā satvaya onna occarayi satvaya mama kiyanaeka satvaya koheda
그렇다면 rūpa와, vedanā와, saññā와, saṅkhāra와, viññāṇa와 함께 작용의 꾸러미가 생겨났다면, 바로 그 matta를 satta라고 합니다. satta는 그뿐입니다. '나'라고 하는 satta가 어디 있습니까?
ai vēgayen ekin eka bin̆dagena yanavā ekin eka æsī mātrayen penīm mātraya giyā nam ēka giyāṭa ma æhīm mātrayak āvā. dæn penīm mātraya tiyenavā æhīm mātraya næha. ēka kiyavurunē.
아주 빠르게 하나씩 부서져 갑니다. 봄의 matta가 갔다면, 그것이 가자마자 들음의 matta가 왔습니다. 들음의 matta가 있을 때 봄의 matta는 없습니다. 그렇게 말씀드렸지요.
ehenam balapu satvayā ivarayi ahana satvayā ahana ekak ahanaekan ahanna satvayā vidyāva ē mātraya mātya
그렇다면 보던 satta는 끝났습니다. 듣는 satta는 들을 때에만 존재합니다. 그 matta, 그 matta일 뿐입니다.
gan̆da suva taram ganna velāvaṭa penena satvayak nǣhæ, æhena satvayak nǣhæ. gan̆da suvan̆da dænaganna satvaya vidyāva
냄새를 맡을 때는 보는 satta도 없고, 듣는 satta도 없습니다. 냄새를 아는 satta만 존재합니다.
sahajanaya davasa penena satvayak næhæ, æhena satvayak næhæ. gan̆da suva dænaganna satvayak næhæ. sasa dænaganna satvaya atana vidyāvak.
맛을 볼 때는 보는 satta도 없고, 듣는 satta도 없고, 냄새를 아는 satta도 없습니다. 맛을 아는 satta만 존재합니다.
pahatak labanaṭa ayin penena satvayak nǣhæ, æhena satvayak nǣhæ, gan̆da suva dænaganna satvayak næhæ, rasa dænaganna satvayak næhæ. vitpartaya labannā vū mātr̥kayak tiyenavā.
감촉을 얻을 때는 보는 satta도, 듣는 satta도, 냄새를 아는 satta도, 맛을 아는 satta도 없습니다. 감촉을 얻는 matta가 있습니다.
okkomat hitana velāvaṭa manōdhāraya kriyātma velāvaṭa pena satvayak nǣhæ, ehena satvayak næhæ gata su dænena satvayak næhæ, rasa dænena satvayak næhæ sparśanā lana satvayak næhæ. hitana satvayak avidyāva
그리고 생각할 때, manodvāra가 작동할 때에는 보는 satta도, 듣는 satta도, 냄새를 느끼는 satta도, 맛을 느끼는 satta도, 감촉을 얻는 satta도 없습니다. 생각하는 satta만 존재합니다.
ajiva ēgavat satva parivartanaya venna mehema venehi. mē saṁpidanaya ekama satvaya kiyalā mulā dr̥ṣṭiyen gænīma nisā lōka satvayā satva pudgalaya kiyanna dr̥ṣṭiyaṭa væṭenavā.
이렇게 아주 빠르게 satta가 바뀝니다. 이 결합을 하나의 같은 satta라고 착각의 견해로 받아들이기 때문에 세상 사람들은 satta, puggala라는 견해에 떨어집니다.
væṭahenam pavatikina satvayek innavā ē satyak koha in̆dan dāvē koheda yannē oya dr̥ṣṭiyaṭa væṭena. kaya tuḷa satvayek innavā mamek innavā kiyalā dr̥ṣṭiyaṭa bahinavā.
그러면 지속하는 satta가 있고, 그 satta가 어디서 와서 어디로 가는가 하는 견해에 떨어집니다. 몸 안에 satta가 있다, '나'가 있다는 견해로 들어갑니다.
menna mē dr̥ṣṭiya bin̆daganna mātr̥ dakinna ōna. mātraya tērum ganna ōna dharma mē harvacōcara dahamak tērum gannayi dharmaya dēśanā karalā tiyennē.
이 견해를 깨려면 matta를 보아야 합니다. matta를 이해해야 합니다. 이 dharma를 이해하도록 dharma를 설하신 것입니다.
ehenam menna mē nisā kiyanavā yamkisi mohotakadī mē kaya æsuru karena mana sahitavannāvū saṁgnā sahita vannā vū kaya onna oya mātraya dakinna ōnē. onna oya mātraya tuḷa tamayi duka nægennet.
그래서 이렇게 말합니다. 어느 순간에 이 몸을 의지하는, 마음을 지닌, saññā를 지닌 몸, 바로 그 matta를 보아야 합니다. 바로 그 matta 안에서 dukkha가 일어납니다.
dukaṭa hētuva nægennet, dukkha nirōdhaya næginnet mārgaya tiyennet okkoma næginnē oya ṭika avabōdhaya labāganna otana itin otanaṭa gattaṭa passē cakkhu viññāṇaya vitarak anira pahaḷa vennē næ.
dukkha의 원인도 일어나고, dukkha nirodha도 일어나고, magga도 거기 있습니다. 모두 거기서 일어나니, 그것을 깨닫는 것도 거기서입니다. 그렇게 거기로 가져간 뒤에 보면, cakkhu viññāṇa만 따로 일어나지는 않습니다.
ēka pahaḷa vennē cakkhut dvāra citta vī rītiya. cakkhut dvāra citta rītiyaka eka cittakṣaṇayak vitarayi cakkhu viññāṇa kiyannē.
그것은 cakkhudvāra citta vīthi로 일어납니다. cakkhudvāra citta vīthi에서 단 한 cittakkhaṇa만이 cakkhu viññāṇa입니다.
anit okkoma cittakṣana manō viññāṇa cakkhut dvāra aramen āśrita manō viññāṇa sampajjana kiyana ē avasthāva enakoṭa tava cittakṣaṇayak etana satvayek næhæ. satvayā hætina vidyāva samparicca cittakṣaṇaya vitarayi viññāṇa tiyenna.
나머지 cittakkhaṇa는 모두 mano viññāṇa, cakkhudvāra의 대상에 의지한 mano viññāṇa입니다. sampaṭicchana라는 단계가 오면 또 다른 cittakkhaṇa이니, 거기에는 앞의 satta가 없습니다. sampaṭicchana cittakkhaṇa의 viññāṇa만 존재합니다.
santīraṇa kiyalā īḷan̆gaṭa cittakṣaṇayak kiya samparicca cittakṣaṇaya ivarayi. ēkē nǣ. ē cittakṣaṇa mātraya tamayi satya avidyā maraṇa.
그다음 santīraṇa라는 cittakkhaṇa에서는 sampaṭicchana cittakkhaṇa가 끝났습니다. 그 안에는 없습니다. 그 cittakkhaṇa의 matta만이 satta로 존재합니다.
vatta panagena cittakṣaṇayak kiyanavā īḷan̆ga ēvayaṭa sampariccayat nǣhæ, santīnat næhæ āvardhayat næhæ. vattamana cittakṣaṇaya vitara satvaya
다음의 votthapana cittakkhaṇa에서는 sampaṭicchana도 없고, santīraṇa도 없고, āvajjana도 없습니다. votthapana cittakkhaṇa만이 satta입니다.
īṭa passē paḷaveni javanaya enakoṭa paḷaveni javanaya inakāna anit eka javanayakvat næha cassellā ēvada satvayāgē viññāṇayen paḷaveni javanaya æn̆duru karagena
그 뒤 첫 javana가 오면, 첫 javana가 있는 동안 다른 javana는 하나도 없고 앞의 것들도 없습니다. satta의 viññāṇa는 첫 javana를 의지하여 있습니다.
ēka ikma giyā deveni javanayaṭa deveni javanaya æsuru karana viññāṇaya pahaḷa vagā icci viññāṇaya āvanna etana hētu phalayak vaśayen pahaḷa vahenam tunveni javana inaṭa paḷaveni deveni cittantara okkoma gevilā ēvā atītayi.
그것이 지나가면 두 번째 javana로, 두 번째 javana를 의지하는 viññāṇa가 일어납니다. 그 viññāṇa는 거기서 원인과 결과로 일어나는 것입니다. 세 번째 javana에 이르면 첫째와 둘째 cittakkhaṇa는 모두 지나가 과거가 됩니다.
ehenam vartamāna satvayā kiyannē onna oya kriyā mātrayaṭa kiyanavā vyāma mātraya kriyā mātraya koheda oya haṭagannē mē kayē kaya æsuru karagena
그렇다면 지금의 satta란 바로 그 작용의 matta이고, 그것을 vyāma matta라고 합니다. 그 작용의 matta는 어디서 생깁니까? 이 몸에서, 몸을 의지하여 생깁니다.
kaya æsuru karagattaṭa kaya satvayek nemeyi jīvana namut dæn satvayā kaya satyaya kiyalā panavāgatta mulābhayen dharmaya vigraha karanna gihillā bam̆bayak pamaṇa vū kayaṭa budurajāṇan vahansē caturārya satyaya bænavā kiyalā
몸을 의지한다고 해서 몸이 satta인 것은 아닙니다. 그런데 satta가 몸을 satta라고 세운 착각으로 dharma를 풀이하려다 보니, 한 길 되는 몸에 부처님께서 cattāri ariyasacca를 세우셨다고 말합니다.
tiyenavā. avabalaṭa hari.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ātma dr̥ṣṭiyen caturā satiya paṇapu katāvanē
attadiṭṭhi로 cattāri ariyasacca를 세운 이야기지요.
kiyā tiyavayak pavaṇu kāyaṭa karana ē vagē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
saṁgnā sahita mana sahita bam̆bayak pamaṇa vū kaya kriyātmayaka vana ākārayē atdæva kiyannē mokakda satvayā kiyannē mona mātrayada oya mātraya kiyā kivva ekaṭa bam̆bayak pamaṇa kǣla gatta nisā bāhamattaya kiyana eka dakinna bæricca nisā dharmaya væhuṇā.
saññā를 지니고 마음을 지닌 한 길 되는 몸이 작동하는 방식의 체험이 무엇인지, satta란 어떤 matta인지를 말씀하신 것인데, 그 matta를 한 길 되는 몸뚱이로 받아들였기 때문에, byāmamatta라는 것을 보지 못했기 때문에 dharma가 가려졌습니다.
vyāma mātra kiyannē vyāma mātra kriyā mātrayak menna mē kriyā mātraya tuḷayi satvayā panavanna. duka panavada tiyennet otana
vyāma matta란 작용의 matta입니다. 바로 이 작용의 matta 안에서 satta를 세우는 것입니다. dukkha를 세운 것도 거기입니다.
kotana dænaginna canda rāgayak ætda ē māya tamayi dukkha samudaya parava tiyennē. oya chan oya oya candanā mātraya givilā giyā nam ehema hiti. dukkha nirōdhayak etana panavā.
어디서든 chandarāga가 있다면 그 matta에 dukkha samudaya가 세워집니다. 그 chanda, 그 chandarāga의 matta가 사라졌다면 거기에 dukkha nirodha를 세웁니다.
yathābōdhaya pragnāva venavā nam ē pragnāvat otana pana. ehenam oya ṭiken tamayi yathābōdhaya dænaganna ōnē.
yathābodha의 paññā가 생긴다면 그 paññā도 거기에 세웁니다. 그러니 바로 이것으로 yathābodha를 알아야 합니다.
ehenam citta vīdiyak pahaḷa venakoṭa viññāṇayak pahaḷa vunā nam cakkhutvā citta vītiyak pahaḷa vuṇāna cakkhu viññāṇa valin caturārya satya avabōdha karanna bæha.
그렇다면 citta vīthi가 일어날 때, cakkhudvāra citta vīthi가 일어났다면, cakkhu viññāṇa로는 cattāri ariyasacca를 깨달을 수 없습니다.
ēka æti vennē ektarā hitak haṭagannavā. hitanna puḷuvan śaktiyak ēkē næha. ēka vipāka cittayā.
그것이 일어날 때 어떤 마음 하나가 생깁니다. 그 마음에는 생각할 힘이 없습니다. 그것은 vipāka citta입니다.
ē etakoṭa cakkhu viññāṇa pahaḷa venaka sampariccara satyanna kiyalā ēka piḷiganna vipāka hiṭiyak tiyenavā.
그때 cakkhu viññāṇa가 일어나면, sampaṭicchana라는, 그것을 받아들이는 vipāka 마음이 있습니다.
vōratapana kiyalā kriyā hitak tiyenavā. āvarjanayak kriyā hitak. āvarjana karana mātrayaṭa eganna bæhæ.
votthapana라는 kiriya 마음이 있습니다. āvajjana도 kiriya 마음입니다. āvajjana하는 matta로는 깨달을 수 없습니다.
onnapanē kriyākārī enakoṭa pratiphalaya labalā tibunā pragnāva pahaḷa velā tibunam vaṭṭapana cittakṣayana nægi pragnā jaitē tīraṇayak labā denavā ē muru karena matuvaṭa kaya karannē kohomada kiyalā
votthapana kiriya가 올 때, 이미 결과를 얻어 paññā가 일어나 있었다면, votthapana cittakkhaṇa에서 일어난 paññā가 결정을 내립니다. 그것을 의지하여 앞으로 어떻게 할 것인가를.
rāgaya nisā peḷamenna, dvēśaya nisā peḷamenna, mōhaya nisā peḷamenna maṭa mē āpu varṇa piḷiban̆da allanna deyak næhæ. onna oten tiyenavā adahasak allanna deyak næhæ kiyalā.
'rāga 때문에 괴롭고, dosa 때문에 괴롭고, moha 때문에 괴롭다. 내게 온 이 형색에 대해 붙잡을 것이 없다.' 바로 거기에 붙잡을 것이 없다는 생각이 있습니다.
anna ē adahasa āvā nam mārga phaliyangē mārgaphala læbū mātr̥ta.
그 생각이 왔다면 그것이 maggaphala를 얻는 matta입니다.
ē citta vidi īṭa passē javana. ē samukūlava tamangatī anukūlava javanaya enakoṭa hit javana pahaḷa vennē rāga, dvēśa, mōha næ.
그 citta vīthi에서 그 뒤에 javana가 옵니다. 그에 맞추어 javana가 올 때 일어나는 javana 마음에는 rāga, dosa, moha가 없습니다.
anna ē kriyāvaliya giyāṭa passē mokada vennē paricāra anulōma kiyaṭam cittakṣaṇa kramayak tiyenavā. ehemayā gōcara bhūtanam sr̥tagjana gōcaraya ikmalā īḷan̆ga cittakṣaṇayen mārgakṣaṇayagē paralakṣaṇaya labāṣama mohotak
그 과정이 지난 뒤에는 무엇이 일어납니까? parikamma, anuloma 같은 cittakkhaṇa의 차례가 있습니다. 그리고 gotrabhū가 되면 puthujjana의 gotra를 넘어서, 다음 cittakkhaṇa에서 maggakkhaṇa와 phalakkhaṇa를 얻는 순간이 옵니다.
hari gæduruva æ novā kiyalā magaphala labanna bæri vennē næhæ. o siddhāntayayi ovē. ōka dænagena inna avaśya næhæ mārgaphala avabōdha karanna.
이것을 정확히 모른다고 해서 maggaphala를 얻지 못하는 것은 아닙니다. 그것은 이론입니다. maggaphala를 깨닫는 데 그것을 알 필요는 없습니다.
namut mulāvaṭa patvecca pudgalayek mē poduven hadāgatta goḍaval ekak hæṭiyaṭa aragena āsava dr̥ṣṭiyen bæn̆dilā. oya āśrr̥ṣṭiyē pihillā ævilā nivan dakina hæduvaṭa ē avabōdhaya yathābōdhaya dakinakan ēka tērum ganna.
그러나 착각에 빠진 사람은 이렇게 함께 만들어진 덩어리를 하나로 받아들여 atta 견해에 묶입니다. 그 atta 견해에 서서 nibbāna를 보려 해도, yathābodha를 볼 때까지는 그것을 이해하지 못합니다.
hæbæyi yathārthaya læbenna yana kenā oya ṭika vigraha karalā dannē nætat asāra lōkē maṭa monavā allanna kiyalā adahasa vāē. ē adahasa āvā nam eyā nivana avabōdha karanavā.
하지만 실상에 이르려는 사람은 이것을 풀어서 알지 못하더라도 '알맹이 없는 세상에서 내가 무엇을 붙잡겠는가' 하는 생각이 옵니다. 그 생각이 오면 그는 nibbāna를 깨닫습니다.
hæbæyi api vunē kohomada kiyalā balapahama dharma cakrayak tiyenavā vigraha venna. anna ē cakraya vigraha velā tiyenavā o ēka mē dænagena hiṭiya siddha vennē kohoma
하지만 그것이 어떻게 일어났는지 살펴보면 풀이할 dharma의 바퀴가 있습니다. 그 바퀴는 풀이되어 있습니다. 그것을 알고 있으면 어떻게 일어나는지 알 수 있습니다.
itin mēka vigraha karalā dænaganna ōnē mokada mulāvaṭa pat velā bum̆baru baṇa kiyanavā tērum ganna bælō kiyanakoṭa vigraha karanna abhidharmaya tiyenna ōnē ōvā tōranna abhidharmaya karot ō tōranna bæhæ kivvē
그러니 이것을 풀어서 알아야 합니다. 왜냐하면 착각에 빠진 많은 이들이 법문을 하며 알아듣지 못할 것을 말할 때, 그것을 풀이하려면 abhidhamma가 있어야 하고, 그것을 가려내려면 abhidhamma가 필요합니다. abhidhamma 없이는 가려낼 수 없다고 한 것입니다.
itin bam̆bayak pamaṇa vū kayaṭa budurajāṇan vahansē duka pævā kivvot dharma virōdhī bava penṇan ē pēnnē
그러니 한 길 되는 몸에 부처님께서 dukkha를 세우셨다고 하면 dharma에 어긋난다는 것이 드러납니다.
ehenam vayāma mātraya kiyannē mokakda onna oya kriyā mātraya ēka buduāṇan vahansē pæhædilivama dēśanā karalā tiyenavā
그렇다면 vyāma matta란 무엇입니까? 바로 그 작용의 matta입니다. 그것을 부처님께서 분명히 설하셨습니다.
dækīma dækīma mātrayayi. diṭṭhayava nitya mat sutasēva sutamattaṁ muttēva mutta mattaṁ oya puṁci ṭika kiya oya poḍḍa dīlā hitam pera dhāra pīriya ariha satvayaṭa pat vunā oya poḍḍa aha ehenam oya poḍē muḷu dharmaya dīlā tiye.
봄은 봄의 matta일 뿐입니다. diṭṭhe diṭṭhamattaṃ, sute sutamattaṃ, mute mutamattaṃ. 이 짧은 말씀, 이 조금을 주셨을 뿐인데 Bāhiya Dārucīriya는 arahant가 되었습니다. 이 조금을 듣고서요. 그렇다면 이 조금 안에 dharma 전체를 주신 것입니다.
apiṭa hoyāganna bæri apē kīkarana pragnāva adhikama.
우리가 그것을 찾아내지 못하는 것은 우리의 paññā가 모자라기 때문입니다.
nætnam oya mātrayak nivan dannē nivan avabōdha karaganna mokakda ē kiyadā dāgattā tērum gatta
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin ēkē api dakinnē anicca dukkha anatta kiyana āya vinaya pennava
그래서 거기서 우리는 anicca, dukkha, anatta라는 ariya vinaya가 드러나는 것을 봅니다.
ektarā anatta ekkayi gihillā anatta kiyannē anātha nā atta nātayi nēda ēkin eka samīkaraṇayak venna ayi nēda n atta nāta atdæva nāta
어떤 이는 anatta를 붙들고 가서, anatta는 anātha(의지할 데 없음)이니 atta는 nātha(의지처)가 아니냐고 합니다. 그렇게 하나씩 등식을 만들려는 것이지요. atta는 nātha라고.
ē manugisa væradi deyak pēnavā pennanna magī karnayak pennanavā.
그런 사람은 잘못된 것을 보여 주려고 꾀를 부립니다.
itin mokakda atta mokakda anatta ārya arthayen anatta kiyana ekē anātha kiyalā aragena laukika arthayen atta kiyana eka aran ahanen ahanavā atta nāta nædda kiyalā.
그러면 무엇이 atta이고 무엇이 anatta입니까? ariya의 뜻에서 anatta를 anātha로 받아들이고, 세간의 뜻에서 atta를 가져와서 'atta는 nātha가 아니냐'고 묻는 것입니다.
atta nātama tamayi. hæbæyi ārya vena atta ārya venaya atta kivvē mokakda lōkaya atta kiyannē mokakda lōkaya ātma dr̥ṣṭiyen atta kiyalā kiyanam mē śarīraya allagena hita bera. ē lōkē hariyāt
atta는 nātha가 맞습니다. 하지만 ariya vinaya에서 atta라고 한 것은 무엇이고, 세상이 atta라고 하는 것은 무엇입니까? 세상이 atta 견해로 atta라고 하는 것은 이 몸을 붙잡고 마음을 붙잡는 것입니다. 그것이 세상의 방식입니다.
budurajāṇan vahansēē ātma dr̥ṣṭiyaka næti væni
부처님께는 그런 atta 견해가 없었습니다.
vacagotta sūtrayēna sūtrayē vacagotta paribrātīya ātmāva gæna ahanakoṭa budurajāṇan vahansē dēśanā karanavā mē ārya vinaya ātmabhāva tunak tiyenavā.
Vacchagotta sutta에서 Vacchagotta paribbājaka가 attā에 대해 묻자 부처님께서 말씀하십니다. '이 ariya vinaya에는 attabhāva가 셋 있다.'
anna ē dr̥ṣṭiyak anna ē liyak darana oba mama mē āryaṇiya ātmabhāvaṭa kohoma piḷigannē? kohoṭara datta yannē? oba ē datta yannē næ.
'다른 견해, 다른 믿음을 지닌 그대가 이 ariya의 attabhāva를 어떻게 받아들이겠는가? 어떻게 알겠는가? 그대는 그것을 알지 못한다.'
mē lōkayā ōlāika karña kāya ātmabhāvaya rūpaya manōmaya ātmabhāvaya arūpīya saṁgnāma mē ātmabhāvaya ātma bava tunak panavanavā kiyalayi pin.
이 세상 사람들은 oḷārika 몸의 attabhāva인 rūpa, manomaya attabhāva, arūpa saññāmaya attabhāva, 이렇게 세 attabhāva를 세운다고 합니다.
mē budurajāṇan vahansē eka hæk eka dahavalak eka aḍayak eka aḍa dahavalak ekākāraya ara kiyana ōlāriya karaṇa kāyak puḷuvanda ehema mātmayak panavanna puḷuvanda ōlāriya karāya ōlārikō kiyannē tada tiyena kana monavāharin læbennē mē maslē kaya itin hitayi gataya æti mē kayaṭa ātmabhāvayak panavanna puḷuvanda eka sæyak ēka ada aḍayak eka dahavalak eka ada aḍavalak ekākārava pavatinnē næti mē ban̆dun ākārayaṭa ātma bhavayak pananna mokē tē
부처님께서 물으십니다. '하룻밤, 반나절, 한낮, 반낮 동안 한결같은 그 oḷārika 몸, 그렇게 attā를 세울 수 있겠는가?' oḷārika란 거친 것, 먹는 것 따위로 얻어지는 이 살덩이 몸입니다. '마음과 몸이 있는 이 몸에 attabhāva를 세울 수 있겠는가? 하룻밤, 반나절, 한낮, 반낮 동안 한결같이 머물지 않는 이 몸의 모습으로 attabhāva를 세울 수 있겠는가?'
svāmīn ēka nam mulāvak misak ēka ātma vælakenna bæhænē ēkākāra nǣhænē.
'스승이시여, 그것은 착각일 뿐 attā가 될 수 없습니다. 한결같지 않으니까요.'
mē rūpayē manōmaya ātma bā siyalu an̆ga pasan innut rūpī vū manōmaya kayak mavalā ēken kæḍaranavā. ēken yanna puḷuvan enna puḷuvan. anna ēkayi mē deveni ātmabhāvaya pæ.
rūpa로 된 manomaya attabhāva란, 모든 사지와 기관을 갖춘 rūpa를 지닌 마음으로 된 몸을 만들어 그것으로 떠나는 것입니다. 그것으로 갈 수도 있고 올 수도 있습니다. 그것이 두 번째 attabhāva입니다.
mē eka rǣyak eka aṭayak eka daha velak eka aṭadaha velak eka ākāra pavatina oya vidiha rūpaya an̆ga pasagæti manōmaya vū ātmāvayak sanavanna puḷuvan. hasak tiyenavada ehema kara nǣ ēkat venas venavāda mohotin mohota venas velā bæhæna ēka ekak ehenam ēkē ātmāvayak pananna kota
'하룻밤, 반밤, 한낮, 반낮 동안 한결같이 머무는, 사지와 기관을 갖춘 manomaya attabhāva를 세울 수 있겠는가? 그런 것이 있는가?' '없습니다. 그것도 순간순간 바뀌어 갑니다.' '그렇다면 거기에 attabhāva를 세울 수 있겠는가?'
ēkat tiyena tamayi ēkat ayin karana.
그것도 그렇게 물리칩니다.
etakoṭa svāmī arūpī saṁgnāvē ātmabhāvaya gæna katāvak karannē paridivā kiyalā ē gæna ātmabhāvayak.
그러고 나서 arūpa saññā의 attabhāva에 대해서도 이야기하십니다.
eka rǣyak, eka ada rǣyak, eka rahavak eka ada davalak eka ākārava pavatina saṁgnāvak pennanna puḷuvan ēka saṁgnāvak tiyenavada?
'하룻밤, 반밤, 한낮, 반낮 동안 한결같이 머무는 saññā를 보여 줄 수 있는가? 그런 saññā가 있는가?'
hētuphala dharmayak vaśayen goḍægilā ē hētupha keḷavara vena mokataka kriyādāmayak ærenna ōnē. tavat saṁgnāvak koheda tiye. ehenam saṁgnāvakin ābhavayak panavanna puḷuvan. oya tunama pratikṣēpavā nēduva æti.
원인과 결과의 dharma로 생겨나 그 원인과 결과가 끝나는 순간의 과정일 뿐, 다른 saññā가 어디 있습니까? 그런데 saññā로 attabhāva를 세울 수 있겠습니까? 세 가지 모두 물리치신 것이지요.
itin budurajāṇan vahansēgen ahanavā itin svāmīni mē āryavaya ātmabhāva monavada etakoṭa tamayi kivvē mama ē tattvaya næti oba mama ātmabhāvaya gæna kiyana moken mēka tērum gattē?
그래서 부처님께 묻습니다. '스승이시여, 그러면 ariya의 attabhāva는 무엇입니까?' 그때 말씀하셨습니다. '그런 바탕이 없는 그대가 내가 attabhāva에 대해 말하는 것을 무엇으로 이해하겠느냐?'
svāmīni oba vahansē kiyannakō mama magē muvin mē hǣha oba vahansē kiyana ekā ma tērum gannā.
'스승이시여, 말씀해 주십시오. 제 입으로는 말하지 않겠습니다. 말씀하시는 대로 이해하겠습니다.'
ē ahaba tuna ātma bava hatabava tunak tiyenavā. mokakda ōlā ariya karkāyābhāvaya rūpaya manōmayā ātmabhāvaya arūpaya saṁgnā mē patbhāvaya oya padaturama dunnā.
그러자 attabhāva가 셋 있다, 무엇인가, oḷārika 몸의 attabhāva인 rūpa, manomaya attabhāva, arūpa saññāmaya attabhāva, 이 세 낱말을 주셨습니다.
dæn vacata parinidāya kiyalā buduma hitenavā. dæn issellā mē ātmāva tuḷama haganavā mēka ātmabhāva nemeyi kiyalā hētu ætuva pera. paṭicca karā. karana hētulā tiyennē. āyaṭa ahana unvahansē ēkama kiyanavā. ōlā kayakāyā āātmabhāvaya rūpaya maranava mē ātmabhāvaya arūpaya saṁgnā mē ātmabhāvaya
이제 Vaccha paribbājaka는 혼란스러워집니다. 앞서는 이 attabhāva 하나하나에 대해 이것은 attabhāva가 아니라고 이유를 들어 말씀하셨는데, 다시 물으니 그분께서 같은 것을 말씀하십니다. oḷārika 몸의 attabhāva인 rūpa, manomaya attabhāva, arūpa saññāmaya attabhāva.
itin svāmīni mokakda mēkē tēru eccara ātma bava nemeyi kivvanē. dæn ātmabhāva kiyalā. mama kohomat tērum ganna. mama ēken kivvē. anya dr̥ṣṭiyak anya labdayak darana anya gaṇanāyakayen vaśayen inna oba ē dattaya nætuva mēka tōrāgannē kohoma bǣhæ kiyalā kivvaka.
'스승이시여, 이것이 무슨 뜻입니까? 그것은 attā가 아니라고 하시고는 이제 attabhāva라고 하시니, 저는 도무지 이해할 수 없습니다.' '그래서 내가 말한 것이다. 다른 견해, 다른 믿음을 지니고 다른 무리의 우두머리로 있는 그대가 그 바탕 없이 이것을 어떻게 가려내겠느냐, 못한다고 말한 것이다.'
anē hā vigaharalā denna. etakoṭa mama tōragatta mama pratiśēva karannē næha nē oba mahat maṭa vistara karanna mama piḷiganna
'부디 풀어서 일러 주십시오. 그러면 제가 가려내겠습니다. 거부하지 않겠습니다. 설명해 주시면 받아들이겠습니다.'
menna velāvē budurajāṇan vahansē vigraha karalā dunnā.
그때 부처님께서 풀어서 일러 주셨습니다.
mē āryavanayē ōlārika raja kāyātbhāvaya kiyana kaya nemeyi. ēka læbena kramayak tiyenavā.
'이 ariya vinaya에서 oḷārika 몸의 attabhāva라고 하는 것은 몸을 말하는 것이 아니다. 그것을 얻는 방법이 있다.
aribhisat vū sayak sambuddha vū, vidyā dharma sampanna vū sugata vū lōka vena vida vū navamahā budu kiyalā tathāgatayan vahansē lōkē pahaḷa venavā. unvahansē mula yahapat mæda yahapat aga yahapat artha sahita vū vyaṁjana sahitava sarvākārayen paripuṇa śāsana bhacariyāva dēśanā karanavā. sædæhæt kulapurayek mē dharmaya ahanavā. ē dharmāvabōdhaya labāgena ohu etana.
arahant이시고 sammāsambuddha이시며 vijjācaraṇasampanna, sugata, lokavidū이신, 아홉 덕을 갖춘 tathāgata께서 세상에 나신다. 그분은 처음도 좋고 중간도 좋고 끝도 좋으며, 뜻과 글을 갖추어 모든 면에서 완전한 sāsana brahmacariya를 설하신다. 믿음 있는 좋은 집안의 사람이 이 dharma를 듣는다. 그 dharma를 깨닫고 그는 생각한다.
keles sahitavannāvamē gihi jīvitaya kamkarṇa sahita vannāva gihi jīvitaya aṁga pūrṇa vū brahmacarayā pūrṇaya karanna maṭa apahasu. sudu tænak nemeyi. ē nisā mama pasukālaya kavadā hari pæviddaṭa gihillā anagārika śāsanaya pævidilā.
'kilesa가 따르는 이 재가의 삶, 일거리가 많은 재가의 삶에서는 온전한 brahmacariya를 완성하기 어렵다. 깨끗한 자리가 아니다. 그러니 나는 언젠가 집을 떠나 집 없는 sāsana에서 pabbajjā를 하리라.'
apramādava vanna puḷuvan mē śāsana brahmacariyāva sampūrṇaya vaḍanna puḷuvan pasupadayaṭa pat venavā. pat velā hakam mama hiṭiya karaganna eka adahasak æti karagannā.
방일하지 않고 이 sāsana brahmacariya를 온전히 닦을 수 있는 pabbajjā에 이르리라는 하나의 생각을 일으킵니다.
ē bulapurayā bahu kāleka kuḍā mahat vū nǣ dǣ pirisa atæralā ama daru pirisa atæralā dēpola atæralā vatara kivurapun̆galaṭa pāt karapu agarika śāsanaya ayin kara. oya pavatvena ākāraya dokupu hæṭi. kotana paṭan gan
그 좋은 집안의 사람은 얼마 뒤 작고 큰 친척 무리를 버리고, 아내와 자식을 버리고, 재산을 버리고, cīvara를 걸치고 집 없는 sāsana로 들어갑니다. 그것이 이어지는 방식을 보여 주신 것입니다.
pavatvena ākāraya dokupu hæṭi. kotana paṭan gan nisā sīla, madhyama sīla, mahā sīla kiyalā śiṣaṇaya vīmaṭa avaśya karannā vū væḍapiṭa mē dharma avabōdhaya ættayi mē kiyavē. anicca vaśayen, dukkha vaśayen, anatta vaśayen yathātvaya śaktiyen dækkayin mē yannē.
어디서 시작하는가 하면, 작은 sīla, 중간 sīla, 큰 sīla라는, 수련에 필요한 과정입니다. 이 dharma의 깨달음이 참이라는 것을 말하는 것입니다. anicca로, dukkha로, anatta로 실상을 힘 있게 보았기 때문에 이 길을 가는 것입니다.
ehenam ehæ yanakoṭama sōtān etanaṭa giyē pæviddaganna tōrāsaka ituru kiyagannayi idiyi.
그렇다면 그 길을 갈 때 이미 sotāpanna입니다. 거기에 간 것은 pabbajjā를 하여 남은 것을 이루기 위해서입니다.
dæn metanaṭa giya pudgalayālā mokada karannē. dæn itin ekana ekaṭa pennanavā mē lōkē tibena śikṣaṇa væḍapive laukika gihi væḍapilak ætnam ē gihi væḍapillen midina. rāga dvēśa mōha rahagata væḍapilak ætda ēken ven venavā. kāyika kriyāvak ven karagena ē vagēma eban̆du vindanayan passē yannet nætuva ebat gusaya hit pahaḷa karannet nætuva ebat gusaya dharma kāryan passē mulāvaṭa patveī ē vaṭara ham̆bā yannet nætuva menna oya kivvē satara satipaṭṭhānaya vitayi kiyana sasarē.
이제 거기에 간 사람은 무엇을 합니까? 이제 하나하나 보여 줍니다. 이 세상에 세간의 재가 일과가 있다면 그 재가 일과에서 벗어납니다. rāga, dosa, moha가 섞인 일이 있다면 그것에서 떨어져 나옵니다. 몸의 행위를 떼어 놓고, 또한 그런 느낌을 뒤쫓지도 않고, 그런 마음을 일으키지도 않고, 그런 dharma들을 착각 속에 뒤쫓아 가지도 않습니다. 바로 이것을 satipaṭṭhāna 넷을 닦는다고 하는 것입니다.
menna mē vidihaṭa kaṭayutu karana kenāda kāmacchanda vyāpāda thīnaddha uddaccaṭṭha vitiriccā kiyana menna mē nīvaraṇa dharma pahati yanavā.
이렇게 행하는 사람에게서 kāmacchanda, byāpāda, thīnamiddha, uddhaccakukkucca, vicikicchā라는 이 다섯 nīvaraṇa가 떨어져 나갑니다.
menna mē dharmāvabōdhaya kaṭayutu karana mæenenāṭa menna mē ṭika. ohugē manasen ivat velā mana duddha venavā. menna mē suddha manasak æti pudgalayā viśāla satōṣayak labanavā.
이 dharma의 깨달음대로 행하는 사람의 마음에서 이것들이 사라져 마음이 깨끗해집니다. 깨끗한 마음을 지닌 이 사람은 큰 기쁨을 얻습니다.
mahā hiragayakaṭa ahuvelā hiṭapu kenek hiragen midalā. ē vagēma pira taḷuven midiyā nidahas vunahama satuṭu vennē yam sē
큰 감옥에 갇혔던 사람이 감옥에서 풀려나고, 또 족쇄에서 벗어나 자유로워졌을 때 기뻐하듯이,
mahā rōgayak hædilā hiṭā asādhaya rōgayak hædilā hiṭapu kenekgē rōgaya satcēda nirōgī velā nirōgīva satuṭu venna yam
큰 병, 고칠 수 없는 병에 걸렸던 사람이 병이 나아 건강해져 기뻐하듯이,
vahalṭa bæn̆dilā hena kenekgē vahala bavin nidahas velā ehakam tamanṭa nidahas venna sampadā nidahasen jīvat vennam satuṭu vennē yam.
종살이에 묶였던 사람이 종의 처지에서 풀려나 자유롭게 살게 되어 기뻐하듯이,
kāntārayaka giya yamkisi pudgalayekgē kāntāvayen eka velā mahā bhayānaka kāntārayak ekatu velā sēva mūlaya sakat pæmi kiyalā satuṭu vennē yam sē
사막을 가던 어떤 사람이 크고 무서운 사막을 건너 안전한 곳에 이르러 기뻐하듯이,
menna mē vagē mē nīvarṇa paha duruvīmē satuṭa patvenavā.
이와 같이 다섯 nīvaraṇa를 없앤 기쁨에 이릅니다.
vacana hitē næ. eyā mē lōkaya æsuru nokarana puda kalāva tamangē pāḷuvē innakoṭa hari pāḷu væḍi kiyalā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
vacana ehema denavā nam ēka væradi. ē sāmānya lōkayaṭa ehema hitunaṭa mē paṁca nīvaraga duru karapu ēka sān
그렇게 말한다면 그것은 잘못입니다. 보통 세상 사람에게는 그렇게 생각되겠지만, 다섯 nīvaraṇa를 없앤 이에게 그것은 고요입니다.
ohu ektarā mē kayen kanabana āhāra kamin bamin mē kaya pariharaṇaya karamin indraya kiyalā. onna oya śāntiyaṭa pat venavā. menna mē śāntiya nævata gihillā yana ekak nemeyi.
그는 이 몸으로 먹고 마시며 이 몸을 돌보면서도 그 고요에 이릅니다. 이 고요는 다시 사라져 버리는 것이 아닙니다.
mokada? kāgakṣē nisā, dvēśak sē nisā, mōhak sē nisā, dharmāvabōdhaya nisā læbuna śāntiya satvaya dækalā patvuna tænak. satvaya dækīmē læbuṇāma menna mē śāntiya kavadā venas vennē næ.
왜냐하면 rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다하여, dharma를 깨달아 얻은 고요, 진리를 보고 이른 자리이기 때문입니다. 진리를 보아 얻은 것이니 이 고요는 결코 바뀌지 않습니다.
menna mē śāntiya yahapatak sāra dharma menna mē sāra dharmaya mē āryavanaya ātmabhāvaya
이 고요는 좋은 것, sāra dharma입니다. 이 sāra dharma가 ariya vinaya의 attabhāva입니다.
menna suci attānaṁ pariharaṁ suṭi vū ātma bhāyā pariharaṇaya kiyana menna mēkaṭa kana bona āhāra kanavanavā. maslēkāyē sahitava innavā. puda kalāē vēsīva menna mē citta prahādayen nidahas ven innavā. menna meha ēka nidahas vū eyak ædda menna mēka ōlārikaya pariharaṇaya karagena læbena ātmāva onna ōka menna āye ātbhāvaya kiyana ekaṭa ātmabhāva tuna magrahaya nisā hun̆gak venanna nisā ekak ātmabhāvaya pa vistara karannayi oyaṭa gannē
'suciṃ attānaṃ pariharaṃ', 깨끗한 attabhāva를 돌본다고 하는 것이 바로 이것입니다. 먹고 마십니다. 살덩이 몸을 지니고 있습니다. 홀로 머물며 이 마음의 맑음으로 자유롭게 지냅니다. 이렇게 자유로운 것이 있다면, 이것이 oḷārika 몸을 돌보며 얻는 attabhāva입니다. 이것이 ariya attabhāva입니다. 세 attabhāva를 모두 풀이하면 길어지니 하나의 attabhāva를 설명하는 것으로 그칩니다.
menna ārya vinaya ātmabhāva kiyannē mevvat lōkayā mē matuva ekak nætnam rūpaya vēdanāva saṁgnāva saṁkhāra viññāṇa kiyana paṁcaskandhaya āt bhāvayaṭa panavannā
ariya vinaya의 attabhāva란 이런 것입니다. 세상 사람들은 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa라는 pañcakkhandha를 attabhāva로 세웁니다.
budurajāṇan vahansē paṁcaskandhaya ātbhāvaya apiṭa panavanna næhænē ārya ārya dhara ru tuḷa yannē niba śāntiyak harahā pæenavada śāntiyak labanavada menna mē śāntiya avasthāvala tamayi pinve avasthā tuna tamayi oya ātmāva tuḷama nivan śāntī avasthā tunak ehenam ārya ātmāva kiyannē oya lōkayi.
부처님께서는 pañcakkhandha를 attabhāva로 세우지 않으십니다. ariya가 nibbāna의 고요를 통해 보는지, 고요를 얻는지, 바로 그 고요의 단계들, 그 세 단계가 그 attabhāva 안의 nibbāna 고요의 세 단계입니다. 그렇다면 ariya attabhāva란 그것입니다.
ehenam atta nāta æhuva nǣ kiyanna. ārya vinaya atta nāta næta venavada lōkaya anattayi. anāthayi
그렇다면 'atta는 nātha냐'고 물으면 아니라고 할 수 있겠습니까? ariya vinaya의 atta가 nātha가 아니게 됩니까? 세상은 anatta이고 anātha입니다.
itin anatta anātha nam atta nātana bohu kivvā
그러니 anatta가 anātha라면 atta는 nātha라고 내가 말했다고 해야 합니다.
kiyanna ōnē mēka kivvaṭa mōḍa tērenna tiyena mama kivvē næhæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
paṇḍitaeka væḍi hindā hitē darāgatta nivasarayak tiyenavā. eyā tīraṇaya tarka vāda karannakam ahanaka tarka vādakam payitiyaṭiyak næhæ gælavaṭennē næhæ. kanna ehāṭa puḷuvan
학식이 많다 보니 마음에 붙들고 있는 고집이 있습니다. 그가 따지고 논쟁하는 동안에는 따짐과 논쟁에 끝이 없어 벗어나지 못합니다.
kivvāya mama obalaṭa ē praśna ṭika praśnayak nam ōgolalā ahanna mama obalaṭa uttara de. ē
그래서 나는 여러분에게, 질문이 있으면 물으십시오, 답해 드리겠다고 말합니다.
pudgayāṭa maṭa uttara denna bæhæ. gælapenna ē nisā mama eyāṭa uttara dannē ma dannē nætuva nemeyi. tērum karalā denna dannē nætuvat nemeyi. tērum væḍak næti kiyalā mama kivvē. itin menna mē vagē avasthāvakama
그 사람에게는 내가 답할 수가 없습니다. 맞지 않으니까요. 그래서 내가 그에게 답하지 않은 것은 몰라서도 아니고, 설명할 줄 몰라서도 아닙니다. 설명해도 소용없다고 말한 것입니다.
kivvē. itin menna mē vagē avasthāvakama dænaganna ōnē mē āryamē atta ekak lōkaya atta kiyalā balanavanna tava ekak. ārya vinayē anatta ekak lōkaya anatta kiyalā panavanna tava ekak. lōkayā panavana attayi anattayi ēka antaya
그러니 이런 경우에 꼭 알아야 합니다. ariya의 atta가 하나이고, 세상이 atta라고 보는 것은 또 다른 것입니다. ariya vinaya의 anatta가 하나이고, 세상이 anatta라고 세우는 것은 또 다른 것입니다.
ekak. lōkayā panavana attayi anattayi ēka antaya śāstra vardhaya upatēta vaḍaya āryayan panavana attā anatta dekama nivana mul karaginna.
세상 사람이 세우는 atta와 anatta는 극단, 곧 sassatavāda와 ucchedavāda입니다. ariya가 세우는 atta와 anatta는 둘 다 nibbāna를 바탕으로 합니다.
nivana mul karagattā nivanaṭa viruddha vannā vū lōbha dvēśa mōha dharmaya yantāramak ædda ēvā anātta dahama anātha dahama lōbha akṣayaṭa dvēśakyada mōhakyaṭa māgiyak ætda ē mādhiya tuḷin vaḍana phalayak ætda ēvā nāta dahama
nibbāna를 바탕으로 하면, nibbāna에 어긋나는 lobha, dosa, moha의 dharma가 있다면 그것은 anatta의 dharma, anātha의 dharma입니다. lobha의 다함, dosa의 다함, moha의 다함으로 가는 길이 있다면, 그 길로 닦아 얻는 결과가 있다면 그것은 nātha의 dharma,
atta dahama mē ārya vinaya atthāna anatta tōrāganna nætuva kavadāvat nivan dakinna bæ. gæm̆bura tōrāganna ōnē gæm̆bi tērum ganna ōna. tērum aragena api rūpaṁ anattā kiyalā mona arthayenda gatta kiyalā api dakinna ōnē. en artha mokakda nivana arthayi.
atta의 dharma입니다. 이 ariya vinaya의 atta와 anatta를 가려내지 않고는 결코 nibbāna를 볼 수 없습니다. 깊이 가려내야 하고 깊이 이해해야 합니다. 이해한 뒤에 우리가 'rūpaṃ anattā'를 어떤 뜻으로 받아들였는지 보아야 합니다. 그 뜻은 무엇입니까? nibbāna의 뜻입니다.
lōkema rūpa, vēdanā, saṁgnā, saṁkhāra, viññāṇa okkoma anattayi. æyi anattayi kiyannē? ēvā mahā bhayānaka dahama paṁcaskandhaya mahā bhayānakayi ætula kiruvot duka misā kavadāva sænasaka vet nǣ. bayak tiyena dukkhā.
세상의 rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa는 모두 anatta입니다. 왜 anatta라고 합니까? 그것들은 매우 위험한 dharma이기 때문입니다. pañcakkhandha는 매우 위험합니다. 가까이하면 dukkha뿐 결코 편안함이 없습니다. 두려움이 있으니 dukkha입니다.
ehenam bhayārthaya tamayi kiyalā dukayi tiyennē. æturu mahā bhayānavā. baya viya yutu dēval. æyi baya vennē? ē ætulin rāgaya gini, dvēśa gini, mōha gini haṭagannavā nam jāti gini, jarāgini, vyāja gini, varṇa gini sōka paridēva dukdamanak pahasa gini haṭagannavā ekoḷos pīkin davanavā. bhayānakayi hētu ætuvē bhāyanayi tiye.
그렇다면 두려움의 뜻이 곧 dukkha입니다. 가까이하는 것이 매우 위험하고 두려워해야 할 것들입니다. 왜 두려워합니까? 그것을 가까이하면 rāga의 불, dosa의 불, moha의 불이 생기고, 태어남의 불, 늙음의 불, 병의 불, 죽음의 불, soka, parideva, dukkha, domanassa, upāyāsa의 불이 생겨 열한 가지 불로 태웁니다. 위험합니다. 까닭이 있어 위험한 것입니다.
ēvā ēdaham monavada paṁcaskandhaya æturu karanna giya canda rāgayak ætda? mēka mahā bhayānna kṣē bhāvayaṭa pat karanavā. pahat bavaṭa pat karanavā. nivanin ǣt karanavā. kṣē bavaṭa dalā
그 dharma는 무엇입니까? pañcakkhandha를 가까이하려는 chandarāga가 있다면, 이것이 매우 위험하게 망가진 상태로 만들고, 낮은 상태로 만들고, nibbāna에서 멀어지게 합니다.
karanavā. nivanin ǣt karanavā. kṣē bavaṭa dalā adhuragulavala bavaṭa pat karanavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
onna oya arthayen dænagattaṭa passē koccara sundara vastuvak tibuṇāda priyabhāvaya madhurabhāvaya koccarakit. æsuru karanna giyot maṭa siddha vennē pahat bavaṭa pat vennasenna. mahā bhayānakatvayaṭa goduru vennē.
그 뜻으로 알고 난 뒤에는, 아무리 아름다운 대상이 있더라도, 아무리 사랑스럽고 달콤하더라도, 가까이하려 하면 내가 겪는 것은 낮은 상태로 떨어지는 것, 큰 위험의 먹이가 되는 것뿐입니다.
ehemanam mama koccara piyavuṇat manāpa pēnnē oya passē yannē. priyamanāpaya deveni velā yanavā. ādīnava dækalā hiṭan ādīnaven satyaya karā ævidilā saṁsidī suvaraya paḷaveni.
그렇다면 아무리 사랑스럽고 마음에 들어 보여도 그것을 뒤쫓겠습니까? 사랑스러움은 뒤로 밀려납니다. ādīnava를 보고, ādīnava를 보아 진리로 다가가 가라앉은 편안함이 앞서게 됩니다.
menna mē kramayaṭa kāraṇaya tērum ganna ōnē nivan avabōdha karaganna tilakya tērum ganna. itin oya ṭiken uttara denakoṭa mē praśna samūlayaka uttara læbuṇam mēka praśnayak tuḷin.
이런 방식으로 이치를 이해해야 합니다. nibbāna를 깨닫기 위해 tilakkhaṇa를 이해해야 합니다. 그러니 이것으로 답을 하면, 이 질문 묶음의 답이 이 하나의 질문을 통해 얻어집니다.
itin mārgayen væḍiya yutu digā pahadalā denna. itin pahada nam api manāsīen balanna ōna satipaṭṭhānayen balanna ōnē.
(질문) magga로 닦아야 할 것을 설명해 주십시오. 그러려면 우리는 sati로 잘 보아야, satipaṭṭhāna로 보아야 합니다.
mama perena kiyana hitana dēval yam taramak æṭanam. karana dēval valin magē kaya kriyātmakalā karana yamak æ mē okkoma kāyānupassanā saṁkhiṇḍanaya nisā ayiti.
내가 걷고 말하고 생각하는 것들이 얼마나 있든, 하는 일들로 내 몸이 작동하여 하는 무엇이 있다면, 이 모든 것은 kāyānupassanā에 속합니다.
cadanā vaśayen, duk vēdanā vaśayen, upēkṣā vēdanāya dæn vēdanā koṭasak læbenavā. anna ē tuḷin rāga sahagata, dvēśa sahagata, mōha sahagata bavaṭa patvennāvū yam vēdanāva porasak ætnam. menna mēka manā tīruvanē in̆dalā. maṭa æti vuṇā vū dænīma mē æti vuṇā vū vēdanāva mona jātiya ekakda rāga vēdanāvada dvēśa vēdanāvada mōha vēdanāvada
sukha vedanā로, dukkha vedanā로, upekkhā vedanā로 이제 vedanā의 부분을 얻습니다. 그것을 통해 rāga와 함께, dosa와 함께, moha와 함께하게 되는 vedanā 무더기가 있다면, 이것을 sati로 잘 지켜보면서 '내게 일어난 이 앎, 이 vedanā는 어떤 종류인가? rāga의 vedanā인가, dosa의 vedanā인가, moha의 vedanā인가?' 하고 봅니다.
ehemanam vahā vistara manasa miyen in̆dalā anna bhāvanāvak vēdanānupassanā bhāvanāva rāgakṣayaṭa dvēśakyaṭa mōhakyaṭa hētu ven va jāti vīta rāgī vīta dōṣī vīta mōhī ekakda yāpu vēdanāva ē pættē ekak ehemanam æsuru karanna ōna ēka maṭa bāga dē yahapata hētu vena vēdanāva
그렇게 곧바로 마음을 지켜보는 것, 그것이 vedanānupassanā bhāvanā입니다. rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함에 원인이 되는, vītarāga, vītadosa, vītamoha 쪽의 vedanā라면 그것은 가까이해야 합니다. 내게 좋은 것의 원인이 되는 vedanā입니다.
ēka æsuru kaḷa yutuyi. æsuru kaḷa yutu vēdanāvak, pahā kaḷa yutu vēdanāvak tērum aragena ē ē aramuṇa enakoṭa ē aramuṇen nægi vēdanāva vinicaya karagena pahaka hitanna nam pahakaṭa danavā. æsuru karat nam æsuru karagena kaṭayutu karanakoṭa vēdanānupassanā satipaṭṭhānaya væḍenavā.
그것은 가까이해야 합니다. 가까이할 vedanā와 버릴 vedanā를 이해하고, 대상이 올 때마다 그 대상에서 일어난 vedanā를 판별하여, 버려야 하면 버리고 가까이해야 하면 가까이하며 행할 때 vedanānupassanā satipaṭṭhāna가 닦입니다.
ætivena ætivena hitak ætnam rāga hitakda dvēśa hitakda mōha hitakda kiyalā dænagannā. rāga dvēśa mōha sahaganna hitnam pahaḷa vunē. mahā bhayānakayi kiyā dækalā vænasīmaṭa hētu venavā kiyalā dækalā asāratvaya vitayi kiyalā tērum aragena vahama pahaṭaganna sihi buddhiya kaṭayutu karanna ōna taman dækā karanna ōna
마음이 일어날 때마다 그것이 rāga의 마음인지, dosa의 마음인지, moha의 마음인지 압니다. rāga, dosa, moha가 섞인 마음이 일어났다면, 매우 위험하다고 보고, 파멸의 원인이 된다고 보고, 알맹이 없다고 이해하여 곧바로 버리도록 sati와 지혜로 행해야 합니다. 스스로 보고 해야 합니다.
rāgakṣayaṭada dvēśakyaṭa mōhasayaṭa hētu vennā vū hitakda pahaḷa vuṇē vīta rāgī hitak nam vīta dōṣī hitak nam vīta mōhaya hitak nam samāhita hitak nam æsuru kaḷa yutu manā īyen galā hita gæna dækalā in̆dalā onna oya pahali hit vala svabhāvaya dækalā pahakaṭa hi dæka dækalā hihāma yathātyakā pahā karagena æsuru kaḷa vigda kaḷā. nivanaṭa hētukāra gæna āniśāsaka æsuru karagena mehema kaṭayutu karanavā cittānupassanā satipaṭṭhāna
rāga의 다함, dosa의 다함, moha의 다함에 원인이 되는 마음이 일어났다면, vītarāga의 마음, vītadosa의 마음, vītamoha의 마음, samāhita 마음이라면 가까이해야 합니다. sati로 마음을 잘 지켜보며 일어난 마음들의 성품을 보고, 버릴 것은 보고 버리고, 가까이할 것은 가려내어, nibbāna의 원인이 되는 이로움을 보고 가까이하며 이렇게 행하는 것이 cittānupassanā satipaṭṭhāna입니다.
vividhākāra dharma tiyenavā lōkē. nīvaraṇa dharma tiyenavā. klēsa dharma tiyenavā. etakoṭa lōkayē anicca dharma anicca vaśayen, dukkha dharma dukkha vaśayen, anatta dharma vaśayen lōkaya gæna balana menna mēvā piḷiban̆dava yamkisik æsuru kaḷot. arakin aniccayaṭa dukkha bhāvayaṭa anatta tattvayaṭa patvelā anātha venna siddha venavada eban̆du dharma æsuru karannē næ.
세상에는 갖가지 dharma가 있습니다. nīvaraṇa dharma가 있고 kilesa dharma가 있습니다. 그리고 세상을 볼 때 anicca dharma는 anicca로, dukkha dharma는 dukkha로, anatta dharma는 anatta로 봅니다. 이것들 가운데 무엇을 가까이했을 때 그로 인해 anicca, dukkha, anatta의 상태가 되어 anātha가 되어야 한다면, 그런 dharma는 가까이하지 않습니다.
eban̆du dharmayan mahā bhayānaka bava dænagena asāra bava dænagena ēvā athærīmaṭa novælmaṭīmaṭa kaṭayutu karana. yam dharmayak ætuḷuru karana rāga akṣaya karanna, dvēśa akṣaya karanna, mōhakṣaya karanna hētu vena dharmayak bava pēnavā nam ēka nicca bavaṭa, sukha bavaṭa, ātma bavaṭa hētu vena bava dænagenē. ārya dharmaya ēka æn̆duru karanavā. menna mēka dhammānupassanāva væḍevā.
그런 dharma가 매우 위험함을 알고 알맹이 없음을 알아, 그것을 버리고 붙잡지 않도록 행합니다. 어떤 dharma를 가까이하면 rāga를 다하게, dosa를 다하게, moha를 다하게 하는 원인이 되는 dharma임이 보인다면, 그것이 nicca, sukha, atta의 원인이 됨을 알고 그 ariya dharma를 가까이합니다. 이렇게 dhammānupassanā가 닦입니다.
onna oya satara satipaṭṭhānaya vana tērum gannā vanna kenāṭa balāsitiyēdī rāgakṣaya venavā, dvēśakya venavā, mōhak venavā. nivan samataya læbenavā. [ugura kǣrīma] menna mēkayi prati. satara satipaṭṭhānaya kiyannē ōka vigraha kara taman vigraha karaganna ōnē
이렇게 satipaṭṭhāna 넷을 이해하며 닦는 사람에게는 rāga가 다하고, dosa가 다하고, moha가 다합니다. nibbāna의 고요를 얻습니다. [헛기침] 이것이 답입니다. satipaṭṭhāna 넷이란 이것입니다. 그것을 스스로 풀이해서 알아야 합니다.
hiten oya ṭika okkoma næ
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dæn mē tava paṁca nīvaraṇa han̆dunvā denna ē yaṭapat karana ākāraya dæn ōṭa vin̆dilā. mē praśnaya dæn āvanē okkoma paṁca nīvantāva yaṭapat karanita āāva haṭaganna hæṭi āva matuvena hæṭi āvā okkomat anityaya upānāsaya balana hæṭi okkoma mē praśna sampūrṇa uttarak hambunā ekaṭa uttara.
이제 다섯 nīvaraṇa를 소개하고 그것을 누르는 방법, 이것도 이미 다루었습니다. 이 질문이 나왔지요. 다섯 nīvaraṇa를 누르는 것, āsava가 생기는 방식, 드러나는 방식, anicca를 보는 방식까지, 이 질문들 모두에 대한 완전한 답이 하나로 나왔습니다.
satara satipaṭṭhānaya pahadā denna ēkaṭat uttaraya āvā. śaraddhānusārī dhammānusārī yana dē gæna vistara karanna tiyenavā. dæn metanadi
satipaṭṭhāna 넷을 설명해 달라는 질문에도 답이 나왔습니다. saddhānusārī와 dhammānusārī에 대해 설명할 것이 있습니다.
vistara karanna tiyenavā. dæn metanadi śraddhānusārī kiyannē menna mē anicca dē, dukkha dē, anatta dē labāganna diva sak ōnē næha. diva kanāva parasit dækīmak ōnē nǣ. amutu viśēṣa abhimānasika gnānayak ōnē nǣ. mē tiyennē mē nuvaṇa hon̆daṭama æti. itin a mē
여기서 saddhānusārī란, 이 anicca, dukkha, anatta를 얻는 데 dibbacakkhu가 필요 없는 이입니다. dibbasota도, 남의 마음을 아는 것도 필요 없습니다. 특별한 abhiññā의 지혜도 필요 없습니다. 지금 있는 이 지혜로 충분합니다.
tiyennē mē nuvaṇa hon̆daṭama æti. itin a mē ṭika kiyanakoṭa mēka viśvāsa ætuvama tēruṇāda mēka nivan maga mēkayi, nivan magaṭa bādhaka maga mēkayi anicca kiyannē, dukkha kiyannē, anatta kiyannē mēkayi kiyalā tērum gattā. ohu nivana tēru aran ivarayi. nivan maga tērum aran ivarayi. lōkayat duk magak tērum aran ivarayi menna caturā satta tērum aran ivarayi. menna mē ṭika mē bāhira
그래서 이것을 말할 때 믿음을 가지고 이해하여, 이것이 nibbāna의 길이고 이것이 nibbāna의 길을 막는 것이며, anicca, dukkha, anatta란 이것이라고 이해했습니다. 그는 nibbāna를 다 이해했습니다. nibbāna의 길을 다 이해했습니다. 세상과 dukkha의 길을 다 이해했습니다. cattāri ariyasacca를 다 이해했습니다.
tērum aran ivarayi. menna mē ṭika mē bāhira peravisu kan̆da pirivada karannē næhæ. cuṭōdha gnānaya pahaḷa vena ekak næhæ. āśarakṣā karanna ehema ādhāra karagatta vennē næhæ. namut mē ṭika æti. satyaya metanin pihillā mē apiṭa mē pēna atdækīm tuilīma mē ṭika dækalā metana pihiṭalā lōkē asāratvaya dækalā keḷavara karagannā.
이 사람은 pubbenivāsa를 기억하지 못합니다. cutūpapāta ñāṇa가 일어나지도 않습니다. āsava를 다하게 하는 데 그런 것들을 도움으로 삼지도 않습니다. 하지만 이것으로 충분합니다. 진리에 여기서 서서, 우리가 보는 경험 안에서 이것을 보고, 여기 서서 세상의 알맹이 없음을 보고 끝을 냅니다.
menna mē māgadhayen bæhæpu kenāṭa kiyanavā śraddhānusārī pudgalayā. viśvāsayē rahavul vena viśvāsaya vihiṭalā ē anuva særisaramin nivan dakina pudgalanna. eyāṭa kiyana śraddhānusāraya.
이 길로 들어선 사람을 saddhānusārī puggala라고 합니다. 믿음에 의지하고 믿음에 서서 그에 따라 걸으며 nibbāna를 보는 사람입니다. 그를 saddhānusārī라고 합니다.
dæn mē mārgaya anugamanaya karagena yanakoṭa ēka dhyāna labanavā. hētu vāsanā tiyenavā oba dhyāna læbenavā. anna ē dhyāna sampat sahitava mē kaṭayutu karagena yanakoṭa læbenavā dhammānupaya oya dennam oya depollaṭa yannē ehemayi.
이 길을 따라가다 보면 jhāna를 얻기도 합니다. 원인과 vāsanā가 있으면 jhāna를 얻습니다. 그 jhāna를 갖추고 이 일을 해 나가면 dhammānusārī가 됩니다. 두 사람이 두 갈래로 가는 것이 이렇습니다.
ē dhammānusārīva yana kenāṭa ē mātgilā trividyāva pūrvaya nivāsānusa gnā ci upāta gnā ādī labalā nivan avabōdha karanat pudunā. śddhānusāraya kiyanna dēduvā ekakvat næhæ. devala satdivā kanā kaættet næhæ. lōkaya asārayi vana asāra lōkē monavā pallaganna kiya atna vidi nivan dakinna puḷuvan. e śraddhānusārī saha dhammānusārī denāgē venasa
dhammānusārī로 가는 사람은 그 길에서 tevijjā, 곧 pubbenivāsānussati ñāṇa, cutūpapāta ñāṇa 등을 얻고 nibbāna를 깨달을 수 있습니다. saddhānusārī에게는 그중 하나도 없습니다. dibbacakkhu도 dibbasota도 없습니다. '세상은 알맹이 없다, 알맹이 없는 세상에서 무엇을 붙잡겠는가' 하고 놓아 버리는 방식으로 nibbāna를 볼 수 있습니다. 이것이 saddhānusārī와 dhammānusārī 두 사람의 차이입니다.
ē praśnē pituru tiyarakama uttaranā.
그 질문에 대한 답도 바로 그것입니다.
āraya vū prathama dhyānayē læbū atdækīm æti ayakuṭa ema prathama dhyānayē kænin samavædīmaṭa tumak kaḷa yutu. mē āryaṣṭhāṁgika mādhya satara satipaṭṭhānaya vaḍāgena yana pudgalayā. ē hētuvama nægennā vū praguṇāva væḍi venna væḍi venna kṣaṇayadī saṁvædīmē hækiyāvan æti. mē dhyāna samvadinna aniva kiyana deyak ē ayaṭa nǣha. āryaṣṭhāṁgika māgatta vædenavā satara satipaṭṭhānaya væḍenakoṭa āryaṣṭhāṁgika māgattiya vaḍanakoṭa āsēvita bhāvitīta ætuḷu karanavā bhāvitā karanavā bohōkoṭa æsuru karanavā. mehema karagena yana kenā mē hæma læbenavā.
(질문) ariya의 첫 jhāna를 경험한 사람이 그 첫 jhāna에 곧바로 들어가려면 무엇을 해야 합니까? 이 ariya aṭṭhaṅgika magga, satipaṭṭhāna 넷을 닦아 가는 사람은 그로 인해 일어나는 숙련이 늘수록 찰나에 들어가는 능력을 갖게 됩니다. 그들에게는 jhāna에 들기 위해 따로 해야 할 것이 없습니다. ariya aṭṭhaṅgika magga를 닦고 satipaṭṭhāna가 닦일 때, āsevita, bhāvita, 곧 가까이하고 닦고 많이 행하면, 이렇게 해 가는 사람은 이 모든 것을 얻습니다.
mama prathama dhyānayaṭa mama vadimī kiyalā balāporottuvakut næhæ. ē væḍi væḍi ut ēkaṭa utsāhayak annut nǣ. upadinna saminna puḷuvan. mama metek ekka samavædilā hiṭimī kiyana eka utsāhayak pēriyā danna dēkut nirāśayama puḷuvan. hæma tænakin prathamadhyānaya ivat vemayi kiyalā gattā ivat vennat puḷuvan.
'내가 첫 jhāna에 들어가리라' 하는 바람도 없습니다. 그것을 키우려는 애씀도 없습니다. 그러면서도 들어갈 수 있습니다. '이만큼 들어가 머물리라' 하는 것도 애쓰지 않고 이룰 수 있습니다. '언제 첫 jhāna에서 나오리라' 하면 나올 수도 있습니다.
mē kāraṇā tunēma hækiyāva læbennē ārya aṣṭhāṁgika māgadhaya progama karapu maṭṭama. māgaya vaḍanakoṭa meyā nidāsayen læbenavā. moladī ehema moladi mē kerenna yanakoṭa pǣ gānak yanakoṭa tamayi mē satvayaṭa pat velā vidayek gevilalā yana.
이 세 가지 능력을 얻는 것은 ariya aṭṭhaṅgika magga를 익힌 수준에 따릅니다. magga를 닦을 때 저절로 얻게 됩니다. 처음에는 이렇게 하려 하면 몇 시간이 걸려서야 이 상태에 이르고 하루가 지나가기도 합니다.
pahugaṭa ē kālē ikman venavā. pæya bhāgayak vannakoṭa dhyāna samanavā tamanṭa dænenavā. śarīraya pahasu velā, pæhælā priyamanāpī hita pīlā citta prasādaya nægilā bohōma śāntayaṭa pat velā navatinavā. kaya tiyenavā kiyalā dænet næhæ. kaya vehesakut næha. mehema śānta bhāgayaṭa pat velā ṭikak pǣ kālayak bhāgayak tiyalā venat 10yak paṭak tiyenalā iradiyak.
나중에는 그 시간이 빨라집니다. 반 시간쯤 되면 jhāna에 드는 것이 스스로 느껴집니다. 몸이 가벼워지고, 기쁨이 일고, 사랑스러운 마음이 일고, 마음의 맑음이 일어나 아주 고요해져 머뭅니다. 몸이 있다는 것도 느끼지 못합니다. 몸의 피로도 없습니다. 이렇게 고요한 상태에 이르러 한동안 머물렀다가 나옵니다.
āya ikman āya samavadi tara innē ætuva yanavā. hæbæyi hāsavaraya paṭan ganna āyet tiyenavā. dæn īga paṭan valā īṭa vaḍā hadanna nægi aya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mē vināḍi pahak paṭavaṭa enna paṭan gānavā. ov ohoma kramakramen kramakrama kālaya væḍi venavā. ikmani samavadinna puḷuvan venavā. ikmanin ivat venna puḷuvan vena mē prabhaṇatāvaya udāharaya læbenavā. mēka aluten śramaṇatāvaka deyak næhæ.
5분이면 들기 시작합니다. 이렇게 차츰차츰 시간이 늘어나고, 빨리 들어갈 수 있게 되고, 빨리 나올 수 있게 되는 이 숙련을 얻습니다. 이것은 새로 애써 만드는 것이 아닙니다.
svabhāvayen horā innaṭa dænaga
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
samahara kenekuṭa ārambha karanakoṭa dhyānayaṭa patvena pudgalayā innavā pahuvelā dhyānaya læbenavā. hon̆gak velā kiyalayi dhyānaya ennē.
어떤 사람은 시작할 때, jhāna에 드는 사람이긴 하지만 늦게 jhāna를 얻습니다. 한참 걸려서야 jhāna가 옵니다.
ikmanaṭa dhyānaya midilā yanavā. midenna amāruvak næha.
그런데 jhāna에서 빨리 벗어납니다. 벗어나기 어렵지 않습니다.
samahara kiyanavā ikmanaṭa dhyānaya tiyenavā. midenna apahasu
어떤 사람은 빨리 jhāna에 드는데, 벗어나기 어렵습니다.
ara ninden bāra hadiiya æha dūpan dūpan kivvot ehema væṭagena væṭenavā. duvanna bærida nidaha nida æt ṭikak velā yanavā. menna mē vagē dhyānayaṭa samaya tiyena samahara pudgalayek innavā. ekapāraṭa ahalot ehema katā karalā nægidda ehema ekapāraṭa nitya nætuivāgayanavā.
잠에서 덜 깬 사람에게 '달려라, 달려라' 하면 비틀거리다 넘어지지요. 달리지 못하고 잠이 덜 깬 채 한동안 있다가 갑니다. 이처럼 jhāna에 들어 있는 어떤 사람은 갑자기 불러 깨워도 곧바로 깨어나지 못합니다.
bāhira lōkaya kiyana bāhiru tatvena ilak velā yayi.
바깥 세상, 바깥 상태에서 멀어져 버립니다.
mē tāhugusak ehæ.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ṭikak velā gahāma tamayi dhyānayen aṭavilā bāhira bhautika lōkayen svabhāvikatvaya tuḷa kriyātmakan karā.
한동안 지나서야 jhāna에서 벗어나 바깥 물질 세계의 자연스러운 상태로 돌아와 움직입니다.
taporasaka innavā. parak velāma indriya samavadinavā. parak velāvama nægidenavā. pramā tava kenek kiyana kṣaṇayakin samavadinat kṣaṇayakin ivat venna puḷuvan. men hataraveniyaṭa pennapu kṣaṇayakin samavadinna kṣaṇayakin ivat venna puḷuvan aya dhyānulābhīn atara kusalatāvaya balavat.
또 다른 무리도 있습니다. 늦게 들어가고 늦게 나옵니다. 또 어떤 사람은 찰나에 들어가고 찰나에 나올 수 있습니다. 네 번째로 보인, 찰나에 들어가고 찰나에 나올 수 있는 이들이 jhāna를 얻은 이들 가운데 숙련이 가장 강합니다.
anit ayalatāvaya kramakramaya vaḍalā valā boruva karaganna ōnē. sahaja kusalatāvayaka væḍīmen labannā vū samatāya pahuvelā labāganna ekak. mē sahaja kusalatāvaya kiyana eka samaranna bæhæ. pragaṇa karagatta purudu karagatta satya ēka sasarat karalā tiyena ekak. itin kṣaṇayakin samvadinna kṣaṇayakin ivat venna puḷuvan nam ēka hari balavat.
나머지 이들은 숙련을 차츰차츰 닦아 키워야 합니다. 타고난 숙련이 자라서 얻는 능력과 나중에 얻는 것이 있습니다. 이 타고난 숙련은 견줄 수 없습니다. 익히고 버릇 들인 것, saṃsāra에서 해 온 것입니다. 그러니 찰나에 들어가고 찰나에 나올 수 있다면 그것은 아주 강한 것입니다.
api ēka katāvak tiyenavā nāga lōkayē kiyapu ektarā ōpapātika nāgarādhiya nai ævidilā hitā bhikṣūn vahansē na upasthānakan hædilā hiṭiyā.
이에 관한 이야기가 하나 있습니다. nāga 세계의 어떤 opapātika nāga 왕이 와서 bhikkhu 한 분의 시중드는 이가 되어 있었습니다.
eyāgē karma vipāka idiya nisā miniś dharma sakma vāgē upasthāna karanna puḷuvan.
그는 kamma vipāka에서 온 iddhi 덕분에 사람 모습으로 시중들 수 있었습니다.
ē navēśayen inna velāvaṭa ektarā mē gurulek dæn maṭa hari api gæṭājāla væṭakīma. nama dāvatin guṇa vecca kiyalā. ēka vēgayen āvā mēka dæhægena yanavā.
그렇게 모습을 바꾸고 있을 때 어떤 garuḷa가 빠르게 와서 그를 물고 갑니다.
dæn vena karanna deyak nam isvan vahansēṭa vaṭē inna mē ara yanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē æpasthāna bhikṣūn vahansē kṣaṇayakin samādhiyaṭa samædilā mahā galak pavalā galalā ætulaṭa giyā oraṭa nāyakāla. ara gulla ædilā kalē hæpilā yanna giyā ṇayāgena yanna bæruva kiyalā.
시중받던 그 bhikkhu께서 찰나에 samādhi에 들어 큰 바위를 만들어 그 안으로 nāga 왕을 들여보냈습니다. 그 garuḷa는 끌고 가다가 바위에 부딪혀 데려가지 못하고 가 버렸습니다.
anē bhikṣan vahansēlā æturu kṣaṇayakin saminna pudā oba vahansē nohiṭinna api okaṭama apavādayak labanna siddha venavā. meccara pratisa apiṭa digē karapu væḍak kiyā apavāda labanna siddha venavā.
'스님, 찰나에 samādhi에 드실 수 있는 스님이 아니었다면 저희 모두 비난을 받았을 것입니다. 이렇게 시중들어 드렸는데 무슨 소용이냐고 비난을 받았을 것입니다.
namut ē nisā api apavāda pēnavā oba vahansēgē kṣaṇika samādhiya hætiāva nisā. kṣaṇika samādhana hætiya. anna ē vagē siyalla samahiyen āpu guṇa tiyena ayaṭa kṣaṇayen samavadenna puḷuvan, kṣaṇen abhignāvaṭa patvenna puḷuvan.
그러나 스님의 찰나 samādhi 능력 덕분에 저희는 비난을 면했습니다.' 이처럼 saṃsāra에서부터 덕을 지니고 온 이들은 찰나에 들어가고, 찰나에 abhiññā에 이를 수 있으며,
kṣaṇayen ivat venna puḷuvan mē hækiyāvak tiyenavā. anik anik aya tamangē maṭṭamē hætiya labalā hæki taram praguṇa karaganna ōnē. tamanna bæhæ.
찰나에 나올 수 있는 능력이 있습니다. 다른 이들은 자기 수준의 능력을 얻어 할 수 있는 만큼 익혀야 합니다. 그렇지 않으면 할 수 없습니다.
mē satvayāgē pævætmayēdī amutanu sambandhatāvaya ætivannē kohomada kiyalā mona vidarśamatāvayak maga mē sasara gamanēdī api puruddak tiyenavā anyavanē sahayōgitāva sambandhatāvaya
(질문) satta의 존재에서 서로 간의 관계는 어떻게 생기는가 하는 것입니다. saṃsāra를 떠도는 동안 우리에게는 서로 돕고 관계를 맺는 버릇이 있습니다.
issellāma mē sambandhatāvaya æti vennē kāmayan mul karagena ambuvek karaganna daruvek karaganna mē mūlika avasthāva kāmayan mul karennē viruddha bhākṣayakingē ekatu
맨 처음 이 관계가 생기는 것은 kāma를 바탕으로 해서입니다. 아내를 얻고 자식을 얻는, 이것이 기본 상황입니다. kāma를 바탕으로 서로 다른 성끼리 모이는 것입니다.
mē ekatu vena mūlika vena samāna gati lassana. ekina eka tamangē gati caryāvan anuva mehema særisagena enakoṭa vividha pudgalayangē gatin ekē samāna aya innavā. āsanna aya innavā. ē gati valin āsanna samānatvaya tiyena kramakramī sitavat venavā.
이렇게 모이는 바탕은 비슷한 성향입니다. 저마다 자기 성향과 행실에 따라 떠돌아 오다 보면, 여러 사람의 성향 가운데 비슷한 이들이 있고 가까운 이들이 있습니다. 성향이 가깝고 비슷한 이들이 차츰 친해집니다.
magē adahas valaṭa mohugiya adahat samānayi kiyana mehema svabhāvayak tava kiyana eka dækkahama ēken ṭika ohu tarā æn̆denavā. hitavat venna bæn̆denna hitenavā.
'내 생각과 이 사람 생각이 같다' 하는 성품이 보이면 그것 때문에 그에게 조금 끌립니다. 친해지고 묶이고 싶어집니다.
ēban tava aya innavā ēgollō ekatu satvaya menna mē vidihaṭa satvayā gatiya anu gati samānatvaya nisā ekvīmak venavā. menna mē ekvīmēdī suvaya kramīma haṭagannavā.
그런 이들이 또 있어 그들이 모입니다. 이렇게 satta는 성향과 비슷한 성향 때문에 하나로 모입니다. 이렇게 모일 때 편안함이 차츰 생깁니다.
dæn istrīn istrī gati tiyenavā etana vividhākāra puruṣayen piyana gati tiyenavā. siyalu puruṣayen piyannē. kæṭa lakṣaṇa passayakut nemeyi tiyenna. samaharalā vividhākāra carita lakṣaṇa. ē caita lakṣaṇa anuva istrīm purusaya priya karanavā. purusayō isrīn priya karanavā.
여자에게는 여자의 성향이 있고, 남자에게는 여러 가지 남자의 성향이 있습니다. 모든 남자가 같은 것은 아닙니다. 같은 특징만 있는 것이 아니라 여러 가지 성격 특징이 있습니다. 그 성격 특징에 따라 여자는 남자를 좋아하고 남자는 여자를 좋아합니다.
menna mē gati lakṣaṇayaṭa samān samāna pudgalayō dakinakoṭa æsuru karanakoṭa ḷan̆ga æsuru karanna tiyenavā. menna mehema sambandhatāvaya tamayi abhamayan vaśayen ipenna sambandhatāvaya degulangē kæmætten æti vennē. mē mūlika vaśayen ætiveena menna mē siddhiya tamayi metana ārambhayaṭa paṭan gannē.
이 성향에 맞는 비슷한 사람을 보고 어울리다 보면 가까이 어울리게 됩니다. 이런 관계, 곧 부부로 맺어지는 관계가 두 사람의 뜻으로 생깁니다. 처음에 이렇게 생기는 이 일이 여기서 시작이 됩니다.
dæn mehema sambandha vunāṭa passē mokada vennē? ara æti vuṇagattukama bæn̆dīma ekina ekā kirin æti karagattā vū samāna bæn̆dīm sabhāvan ovunṭa huruma gatinassanna bavaṭa pat venavā.
이렇게 맺어진 뒤에는 무엇이 일어납니까? 그렇게 생긴 친밀함과 묶임, 서로 만든 비슷한 묶임의 성품이 그들에게 익숙한 성향이 됩니다.
vāsanā purudu vaśayen mēka nægilā inna sasara gaman karanakoṭat mē gati lakṣaṇa samānatvaya tibicca nisā gatiyaṭa gati samānatvaya bohōka ekaṭa samā sāmūrikavayi upadinnē. ḷan̆ga ḷan̆ga pradēśavala muṇa gæhenna hētu vāsanā æti vidihaṭa enva parisara goḍanagāgena upadinna. mē
vāsanā와 버릇으로 이것이 자리 잡아, saṃsāra를 떠돌 때에도 이 성향의 비슷함이 있기 때문에 성향이 비슷한 이들은 대개 함께 무리 지어 태어납니다. 가까운 곳에서 만나도록 원인과 vāsanā가 있는 방식으로 환경을 이루어 태어납니다.
vidihaṭa enva parisara goḍanagāgena upadinna. mē vairaya ahamben haṭagannavā nemeyi. acinta vū atiśōkṣama karma viṣayak tiyenavā. dharma viṣayak tiyenavā. īṭa anukūlava tamayi kriyādāmayak haṭagannē. ē kavuruvat hitalā karana ekak hiten karana ekak nēda.
이것은 우연히 생기는 것이 아닙니다. 생각할 수 없는 아주 미세한 kamma의 영역이 있고 dharma의 영역이 있습니다. 그에 따라 과정이 생깁니다. 누가 생각해서 하는 것, 마음으로 하는 것이 아니지요.
dæn vahina velāvaka gaṁgāvaka vællak goḍanægena væḍi karak hæṭenavā. ē væḍi kana dækka ahanna væhalā pǣvvaṭa passē gihillā bæluvovot vatura aḍunāṭa passē væli kana giha bæluva. kaḷu vælla kaḷuvæliva hīṁ vælla hīṁ vælla boruvælla boraḍu vælla gal kækīma eyā gal kæta sama mehema pihiṭakin hāvak venavā.
비가 오는 때 강에 모래가 쌓여 모래톱이 생깁니다. 비가 그친 뒤 물이 줄었을 때 그 모래톱에 가서 보면, 검은 모래는 검은 모래끼리, 고운 모래는 고운 모래끼리, 굵은 모래는 굵은 모래끼리, 자갈은 자갈끼리 이렇게 자리 잡아 층을 이룹니다.
vatura galāgena kavuruvat mēka atara maga hæḍennē næ. kaḷu ææli venaruvaṭa dæmmet næhæ. sīha valā īḷan̆ga tiruvaṭa dæmmet næhæ. ēvara hitak tibuṇet næ. namut mē dharmatāvaya kriyātmaka vennē samānatvaya anukūla dēval samānatvaya pihiṭīmē dharmatāvayak.
물이 흐르는 동안 누가 이것을 가려 놓은 것이 아닙니다. 검은 모래를 한 줄에 넣은 것도, 고운 모래를 다음 줄에 넣은 것도 아닙니다. 그런 마음도 없었습니다. 하지만 여기서 작동하는 것은 비슷한 것끼리 비슷하게 자리 잡는 dharmatā입니다.
ē dharmatāvaya nisā balapanāma ē kiyannē anukūlava menna mē vagē mē ē pudgalayō gati lakṣaya næti pudgalayō mē lōkaya pihiṭenavā væliva kanden kanda pætten pætta hiṭiyā manussayō inna pættaṭa manussayō mē viśvaya tuḷa sakvala tuḷa pæṭi hædenavā.
그 dharmatā 때문에, 보면 그에 따라 이처럼 그런 성향을 지닌 사람들이 모래처럼 세상에 자리 잡습니다. 산은 산대로, 쪽은 쪽대로. 사람이 있는 쪽에는 사람들이. 이 우주, cakkavāḷa 안에서 층이 생깁니다.
ē ē gatinakṣana anuva ē pætikalaval pahaḷa venavā. ē anugati lakṣana anuva anugatilaval pahaḷa venavā. væṭahenna api tiya
각각의 성향에 따라 그 층들이 나타납니다. 그 성향에 맞는 층들이 나타납니다.
mē lōkē pæṭilavalā hædi viśvaya sakna ekaṭa kalavalā hædicca ekak neme gati rakṣaṇa anuva ē satvayanṭa anukūla vidihaṭa pahaḷa velā ēṭa anukūla gati lakṣaṇaya ættō ē pætta næm̆buru velā haṭagænīma nisā apāya kiyana pætta apāyat ē pættē gati lassana ættō ē pættaṭa tirisaṁ kiyana eka tirisan pættenat īṭa anukūla gati lassana ættō ē pættaṭa parisarayak tirisam anukūla gati lassanayak ættō ē pætta
이 세상의 층, 우주, cakkavāḷa는 한꺼번에 만들어진 것이 아니라 성향에 따라 그 satta들에게 맞게 나타난 것이고, 그에 맞는 성향을 지닌 이들이 그쪽으로 기울어 생겨나기 때문에, apāya라는 쪽에는 그쪽 성향을 지닌 이들이 그쪽으로, tiracchāna라는 쪽에는 그에 맞는 성향을 지닌 이들이 그쪽 환경으로 갑니다.
ēka eka vidihaṭa pahenavā. manussa gatikṣaya nættāṭa manussa lōkaya manussa svabhāvayaṭa parisarayak ēka puda vannā vū manussa pirisat ē rōgaya haṭaganna.
그렇게 나뉩니다. 사람의 성향을 지닌 이에게는 사람 세상, 사람의 성품에 맞는 환경이 있고, 그에 맞는 사람 무리가 생겨납니다.
cāta mahārājita kiyana dēvadāsaya īṭa parisarayaka viśvaya īṭa anu parisaraya ē parisaraya tuḷa ē gati lakṣaya nætuva etana pahaḷa venavā.
Cātumahārājika라는 deva 세계에는 그에 맞는 환경, 그에 맞는 우주가 있어, 그 환경 안에 그 성향을 지닌 이들이 나타납니다.
tāvēsaken devlovaṭa gælapena hari arisaraya etana haṭagena. ē akula gati lakṣa nætuva etana pahaḷa venavā. mēka mē tamā mukkulama hædilā tiyennē.
Tāvatiṃsa deva 세계에 맞는 환경이 거기 생겨, 그에 맞는 성향을 지닌 이들이 거기 나타납니다. 세상은 이렇게 만들어져 있습니다.
itin mēket gati lakṣaṇa nætuva anugati lassana tiyenavā.
그런데 여기에도 성향 가운데 비슷한 성향들이 있습니다.
dæn minissun natara tiyennē minis gati lakṣana tuḷa anugati lassana nisā taman sæṭa parasa minissu inna pættaṭa sæṭa parasa parisara.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē balapōma gati lakṣana æti manussayō ē pættē. ipadīma sambandhī vaśayen ati yedenavā.
그런 성향을 지닌 사람들이 그쪽에 태어나 관계를 맺습니다.
śānta gati lakṣaṇaya nættō śānta pirisak hæṭiya ipatta. īṭa gælapena gælapena parisarayak śānta hædilā. ē pættē ēgē vāsa bhūmiya velā. ī passē parisarēdī ēka nisā hæbelā
고요한 성향을 지닌 이들은 고요한 무리로 태어납니다. 그에 맞는 고요한 환경이 만들어져 그쪽이 그들이 사는 곳이 됩니다.
velā. ī passē parisarēdī ēka nisā hæbelā yanavā. menna mē pasu gatira kramāin ekin ekaṭa suvakṣa velā pudgalayek at venna kan venavā.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ēvā kavudet āvāka patvaṭanakan venavā. menna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
mēvāgē enna maṭṭamēdī anukūla pudgalayā anukūla atara ævidin ævilin laṁvīma nisā. apē karma balavē kiyannē kriyātmaka karma vipāka vidīmaṭa hētukāra vannāvū paricara katāvak hædilā. ē anukala puddayan venavā.
이런 수준에서는 맞는 사람이 맞는 이들 사이로 다니며 가까워지기 때문입니다. 우리의 kamma 힘이란, 작동하는 kamma의 vipāka를 겪게 하는 원인이 되는 환경이 만들어지는 것입니다. 그에 맞는 사람들이 되는 것입니다.
gatilanaya laṁ venavā kiyana ekaṭa mēkē dænaganna ōnē. krama dekak tiyenavā. tarahakāraya tuḷan venavā yāduvan venavā. gati lassana dekak hædena kramayak tiyenavā. næ tarahakāraya laṁ venna kramayak tiyenavā. koccara epana laṁ velā upadinna hētuk velā hitunat danvenna kramayak tiyenavā.
성향이 가까워진다는 것에 대해 이것을 알아야 합니다. 두 가지 방식이 있습니다. 원수로 가까워지기도 하고 친구로 가까워지기도 합니다. 두 성향이 생기는 방식이 있지요. 원수가 가까워지는 방식이 있습니다. 아무리 싫어도 가까이 태어날 원인이 되어 가까워지는 방식이 있습니다.
ēka nemeyi ītanam sulan velalā padinavā gætila samāna maṭa araki æhæṭa pennanna bæ. arakamaṭa æhæṭama pennanna bæ. mama navā oba inna tænaka pæra balāpa yanna kæmatinavā.
그게 아니어도 여기서도 원수가 되어 성향이 비슷하게 태어납니다. '나는 저것을 눈 뜨고 볼 수가 없어. 저것도 나를 눈 뜨고 못 봐.' '네가 있는 곳은 쳐다보지도 않고 지나가고 싶어.'
ehemanē kiyiya balanakoṭa mokakda sadda næhæ. kosa gihillā yanavā hoyek gilā balanna dæn ēpanayaṭa paсяsē balāda ginnanē ada kohē hari gihillā ena velāva balanna . avadhānaya mokenavā.
그렇게 말하면서도 보면 어떻습니까? 소리가 안 나면 어디 갔나 하고 찾아가서 봅니다. 오늘 어디 갔다가 언제 돌아오는지 지켜봅니다. 주의가 쏠립니다.
mokaṭada sarahaṭa baliganna anakāyaṭa anupada kiyanna pāṭatl karanna kǣli hoyanna ōkaṭa mē avadhānaya yomu karagena tiyennē. dæn avadhānaya yomu karana hētuvak tibuṇā dæn eyā venakoṭat upadinna puḷuvanda?
왜 그럴까요? 원수를 잡으려고, 남에게 일러바치려고, 흉잡을 거리를 찾으려고 거기에 주의를 기울이는 것입니다. 주의를 기울이는 원인이 있었으니 그가 다른 곳에 태어날 수 있겠습니까?
tarahakārayakā tarahakāraya passē yanavā. yannet hētuvak æti. tarahakārayalā epā ninnana. tarahakārayen paḷigalavana nisā alaṁkā. mēkat laṁ vena vidinna balāporottu.
원수는 원수를 뒤쫓아 갑니다. 가는 데는 까닭이 있습니다. 원수가 싫다고 하면서도 원수에게 앙갚음하려고 가까이 갑니다. 이것도 바라는 것이 있어 가까워지는 방식입니다.
ādeni priyamanāpayen inapu ē mul karenavā. hitavatu laṁ vena hitu vakkenavā hæbæyi laṁvena ayatē hitavatun ahitavadu dekama hædenavā ē hon̆da karanavā eka paḷigannavā. ḷan̆gin inna
처음에 사랑스러움으로 맺어진 것이 바탕이 됩니다. 친한 이도 가까워지는데, 가까워지는 이들 가운데 친구와 원수가 둘 다 생깁니다. 하나는 잘해 주고 하나는 앙갚음합니다.
ē hon̆da karanavā eka paḷigannavā. ḷan̆gin inna vatarin hāmudura. anna æti vena
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē parākāraya lan̆ga vennē palitanna hētu. guṇa dukkhaya karanna viṣaṇaya karanna parīṣaṇayakara laṁ venavā.
원수가 가까이 오는 것은 앙갚음하기 위해서입니다. 잘못을 찾으려고, 살피려고, 캐내려고 가까이 옵니다.
ælum karana kenā laṁ vennē āśvāda balāporottu vena hihakāriyē
좋아하는 이가 가까이 오는 것은 즐거움을 바라서입니다.
ælankāraya dennavā upudi oya gati lakṣana
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin mokada laṁ dekē tiyennē ēka sudallā harenavā ēkat anikāgē hoyanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
dennaṭa dennam dennagē ēka hoyā gattahama mē gætigatta samānayi. dæn dennama eka upadinna eikat itu venavā.
두 사람이 서로를 찾다 보면 성향이 같아집니다. 그래서 둘이 함께 태어나게 됩니다.
ekkenekgē gati lakṣana asamāna ekkenek passenma pættak anikaṭu karanna bæri tana gihin upadinavā. etakoṭa midenavā. midena pamat ēkayi.
한 사람의 성향이 다르면, 한 사람이 뒤쫓아도 다른 쪽이 닿을 수 없는 곳에 가서 태어납니다. 그때 벗어납니다. 벗어나는 방법이 그것입니다.
haturagen midenna ōna haturagē æn̆giṭi gaha nætuva inna ōnē. maṭa eyāgē hon̆da ōnet næhæ, naraka ōnet næhæ.
원수에게서 벗어나려면 원수에게 참견하지 않고 있어야 합니다. '나는 그의 좋은 것도 원하지 않고 나쁜 것도 원하지 않는다.'
haturak næturat ekkalā mama sambandha velā avadhānaya yomu karanna giyot. mama koccara ahak venna hædut ahak venna bæ kǣllak tiyenavā laṁ venna. onna oya laṁvena kǣlla
원수든 원수가 아니든 그와 엮여 주의를 기울이려 한다면, 내가 아무리 비켜나려 해도 비켜날 수 없는, 가까워지는 조각이 있습니다.
tiyenavā laṁ venna. onna oya laṁvena kǣlla manāsiyē tēru ara. haturāgē vatisavat mama balā
그 가까워지는 조각을 sati로 잘 알아차리십시오.
manāsiyē tēru ara. haturāgē vatisavat mama balā næhæ æbuluvē hon̆dat nǣha maṭa haṭaka pōle ṭa onna mæna ma mama gæhasa hoyanna. hæbæyi ogē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
onna mæna ma mama gæhasa hoyanna. hæbæyi ogē magē satura kamak ætte. ēkat ekaṭa maliganna balāporottuva bulana balāporottuvak ættē.
하지만 그와 나 사이에 원수 관계가 있다면, 그것은 함께 앙갚음하려는 바람이 있는 것입니다.
ohuṭa hon̆da kara karā passē yanna balāporottuvakut magē balāporottuva yamtā karanna pattē yanna ētā dāga passē eyāva navat hon̆din hari narakin yanavā. ē nisā sama kavuruvak passē yannē næha ma dharmaya passē yannē. dharmaya piṇisak tamayi maṭa dharmaya magē guruvarayā. dharmaya magē piyā. dharmaya magē mav dharmaya pasla magē pidisaraṇa vena kenek nætnam dharmaya kiyana pudgalayek nē. ē
그에게 잘해 주며 뒤따르려는 바람도 있습니다. 나의 바람이 그쪽으로 가는 것이라면, 그 뒤를 따라 좋게든 나쁘게든 가게 됩니다. 그러므로 나는 누구도 뒤따르지 않고 dharma를 따라갑니다. dharma를 위해서입니다. dharma가 나의 스승입니다. dharma가 나의 아버지, dharma가 나의 어머니입니다. dharma 말고는 나의 의지처가 되는 이가 없습니다. dharma는 사람이 아니지요.
nætnam dharmaya kiyana pudgalayek nē. ē dharmaya vimukti dharmaya nam ohu midīma karāgena yanavā kahagenavat sambandha næhæ.
그 dharma가 vimutti의 dharma라면 그는 벗어남으로 나아가고, 누구와도 엮이지 않습니다.
okkoma indæti tænarayi.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
na kavadāvat ara kiri sataṭa sambandha vennē næha. metaninma lā kiḷavara karanna bærinam suddhāvāsayaṭa gihin dānama asuddhāvāsa satu pættaka innavā rāga dvēśa mōha saṁva ē æn̆gē okkoma mēka suddhāvāsaya kisi pada ehenam āyacarayā āpahu vævænduva keḷavara karanna ē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pudgala anuga æn̆gil gahana tāsakāla koccara sudahanna hæduva hariyannē næha maṭa suddhāva hamba vennē næ. aduddāsaya parīkṣaṇa karana
다른 사람에게 참견하는 동안에는 아무리 깨끗해지려 해도 되지 않습니다. 나는 suddhāvāsa를 얻지 못합니다.
hamba vennē næ. aduddāsaya parīkṣaṇa karana ekaṭa mana suddhāvasa anik hiṁ karannē anikgē aḍupāḍu kara parīkṣaṇa karana manussayāṭa ē mānasikatvaya ærilā nætnam eyā kohoma suddha passēṭa yannē.
남을 캐는 마음으로는 suddhāvāsa에 이르지 못합니다. 남의 결점을 캐는 사람이 그 마음가짐을 버리지 않는다면 어떻게 깨끗한 쪽으로 가겠습니까?
buddha satvaya kiyannē kohomada mama bav karet nǣhæ mæḍi kar okkoma karannē næhæ. hæbæyi maṭa karana eka nam ma nikan in næ mama pirisi karā balāpa innē. ē ṭika ætinama asuddhāvasaṭa yanna. ov hataraṭa yanavā.
깨끗한 존재란 어떤 것입니까? '나는 누구에게도 해를 끼치지 않고 아무것도 하지 않는다. 하지만 나에게 하는 것은 그냥 두지 않는다, 나는 살피고 있다.' 그런 마음이 있으면 깨끗하지 않은 곳으로 가게 됩니다. 그렇게 갑니다.
itin ē nisā api dænaganna ōnē anungē æn̆gili gahanna gihillama satvayō vināśa venavā. taman dharmayat ekka ekatu velā hitannam lōkaya dænagennē. karanna puḷuvan ǣt velā puḷuvan udavva karannē. laṁ balāporottu nætuva taman væḍē haraganna.
그러므로 남에게 참견하다가 satta들이 망가진다는 것을 알아야 합니다. 스스로 dharma와 함께하며 생각해야 세상을 압니다. 할 수 있는 만큼 떨어져서 도울 수 있으면 돕고, 가까워지기를 바라지 말고 자기 일을 해 나가십시오.
mehema karagatta kenāṭa sasaren midīmak hamba venavā.
이렇게 하는 사람은 saṃsāra에서 벗어남을 얻습니다.
mē laṁ velā in̆dalā ekekuṭa eka mokada karaganna ekin arakam vuṇā. ṇaya venavā. īṭa passē mokada vennē? gevan nætuva maga an̆ginna.
가까이 지내다가 한 사람이 다른 사람에게서 무엇을 가져가 빚을 집니다. 그 뒤 어떻게 됩니까? 갚지 않고 피해 다닙니다.
hæbæyi dharmatāvaya daruvek velā upadda dæn dænna ōka gevalin eba edā gevanna æcca ekat dæn gevanē.
하지만 dharmatā에 따라 자식으로 태어나서, 그때 갚지 못한 것을 이제 갚습니다.
allot minihehā iḍava allagena balāhakkārayen horapu liyalā allagena innavā. allagena iveram vena karanna mokakda denna epā kiyalā paramparāvaṭa kiyanavā.
남의 땅을 붙잡고, 힘으로 몰래 문서를 꾸며 차지하고 있습니다. 차지하고서는 '절대 내주지 마라' 하고 대대로 일러 둡니다.
ēka mokada karannē magē ekkenekuma araganna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
kavadahama ara geval ohoma kara innakoṭa ara parapurēk ṭika baḍē ævillā vanā ara vihana aya dæn mokada kiyannē anna ē magē nattalā putē um̆ba nætuva vena kāra ne
그 땅을 그렇게 차지하고 있는 사이에, 빼앗긴 그 집안 사람이 배 속에 들어와 태어납니다. 그러면 무엇이라 합니까? '내 손자야, 아들아, 너 말고 누구에게 주겠느냐.'
arakaṭa pætta palā pasvāganna dæn kīṭpu eka dæn kiyanavā magē rattan patā na vena kāṭa svāma hadanna
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
puḷuvan vunā dharmayan bē palā venē dārya mahattaya mokuṭa pera eyāgena hada hadālā oya mokada karā? ūvāgē saliganna manasak aragena innavā. deena deyek aragena bat gahanak poḍa lovuven gahana. monavada magē putā māṭa hari dēvālakin kiyilā ka putā hadāganna putā pannalāga monavā karannat monavā karanna i deka pē hatarak tiyena eka gæna tiyenavā. mokakda
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
pē hatarak tiyena eka gæna tiyenavā. mokakda vennē ennē? issellā abadyāvē aragena ivelā nam dennē næhæ kiyalā mēka tannē dennē.
어떻게 됩니까? 처음에 억지로 차지하고 내주지 않겠다던 것을 이렇게 내주게 됩니다.
itin daruvō venamak tiyenavā. depættaṭama innavā. hon̆da karannat enavā narakaṭat tiyenavā. gannat enavā dennat
그러니 자식에도 두 갈래가 있습니다. 양쪽 다 있습니다. 잘해 주러 오기도 하고 해치러 오기도 합니다. 받으러도 오고 주러도 옵니다.
oya kramataka ekkenek gihi maran kakā karalā anittā moka ē manussayā vara nam mēka lagi upadēvā kotana
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
īṭa passē mokada karannē daha duk vidilā hari hamba karannē edā arakē naraya gevana āvāpa gevanna venavā.
그 뒤 어떻게 됩니까? 갖은 고생을 해서라도 벌어서 그때 진 빚을 갚아야 합니다.
dharmatāvayak hædilā tiyenavā api okkoma savarśa velā. ēka tamayi daru penehasa, devāv pin sēhasa ādī vaśayen hædilā tiyennē. ōka tamayi nayaka hædilā tiyena bæn̆di.
우리 모두가 얽혀 dharmatā가 만들어져 있습니다. 그것이 자식 사랑, 부모 사랑 같은 것으로 생겨 있습니다. 그것이 빚으로 생긴 묶임입니다.
ṇaya velā bayinnat bæ. nobe ayinnat bæha. asādhārakā karalā bērenna tænaku. ohoma bæmmak tiyenavā lōkē etā samapattayā araṭa ṇaya gevanna bæn̆dena bæmmak. onna ē bæmmanaṭa hon̆du velā ē naya gevanna venavā. edāṭa nogevanna.
빚이 있으면 피할 수 없습니다. 갚지 않고 빠질 수도 없습니다. 부당하게 해서 빠져나갈 곳이 없습니다. 세상에는 그런 묶임, 이 사람이 저 사람에게 빚을 갚도록 묶이는 묶임이 있습니다. 그 묶임에 걸려 그 빚을 갚아야 합니다. 그때 갚지 않았으니까요.
ōkayi
그것입니다.
itin am̆bu daruvan vaśayen innē oya depætta mallagē
그러니 아내와 자식으로 있는 이들은 그 두 쪽입니다.
ēka gevanna inna ambuvā āpu minik gæruvā marala hadanavā monavā kiyalā udahāvada karalā hari taman nokā hari hamba karalā okkoma kardā velāvaṭa tiyenavā kaniya æhu pas okkoma karana monavāda monavā kiyalā maṭa kanna poḍk denna ehena ē adahari tava kiyana koccara dunā mokada karannē bæluvaṭa hadāganna okkoma kara svāmīkā anna tunāt paridiyē.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
ē paḷigænīmaṭada ēka prē. gænīma saha dīma tamayi ganudirama tamayi mē lōkē anusayan vaśayen, dūputun vaśayen gnāta hitayi vaśayen mēka velā. hon̆daṭa arakaṭa dekaṭama yana kramayak tiyenavā. ektarā dharmatāvayak tiyenavā. kisima nītiyak rītiyak nætuva ektarā bæn̆dīmak tiyenavā bæn̆dīm kramayak. ēkat mē lōkē ṇaya gevanna ṇaya denna hædilā tiyena kramayak. ēka tamayi kenehi hatakī. dæn mē
그것이 앙갚음인지 사랑인지. 받는 것과 주는 것, 주고받음이 이 세상에서 부부로, 자식으로, 친척으로 이렇게 되어 있습니다. 좋게든 나쁘게든 두 쪽으로 가는 방식이 있습니다. 어떤 dharmatā가 있습니다. 아무런 법이나 규칙 없이 어떤 묶임, 묶임의 방식이 있습니다. 그것도 이 세상에서 빚을 갚고 빚을 주도록 만들어진 방식입니다.
kramayak. ēka tamayi kenehi hatakī. dæn mē paṁca nīvaraṇa prahāṇaya pirisa kaḷa yuttē kumakda? dæn mēkaṭat praśnaya anna api ahapu satara satipaṭṭhānaya anuva manāsē in̆dīmayi dharmānuka dækīmayi dīyi paṁca nīvara duru karana kramaya
이제 다섯 nīvaraṇa를 버리기 위해 해야 할 것은 무엇입니까? 이 질문에도, 앞서 말한 satipaṭṭhāna 넷에 따라 sati로 잘 머무는 것과 dharma에 따라 보는 것 등이 다섯 nīvaraṇa를 없애는 방법입니다.
saddharma puṇḍīlaka sūtrayē mē sūtra piṭakaya mē tripiṭakayē tripiṭakayaṭa āyatakanayak nemeyi tēravādī tripiṭakayaṭa mē saddharma puṇḍīka sūtraya eka ayiti næha. mēka mahāyāna darśanayē tibennāvū ektarā kotama sūtrayak.
Saddharma Puṇḍarīka sutta는 이 sutta piṭaka, 이 tipiṭaka에 속하는 것이 아닙니다. theravāda의 tipiṭaka에 이 Saddharma Puṇḍarīka sutta는 속하지 않습니다. 이것은 mahāyāna 사상에 있는 어떤 이름난 sutta입니다.
mahayānisīn visin otama sūtrayak tiyena itin mēka mē ēgollōlā ivalā hitaṭa ganna hari vanā karalā mēka hari vaṭināyak pennalā minissunṭa ē tuḷin viśāla yahapatak venavā
mahāyāna 사람들은 그것을 아주 높은 sutta로 여깁니다. 그들은 사람들이 이것을 마음에 담도록, 이것이 매우 값진 것이라고 보여 주며, 그로써 사람들에게 큰 이익이 생긴다고 합니다.
kiyalā mē vidihaṭa pelā in ēkaṭa avasa karagattā. itin avasa karagattaṭa passē mēkē novēkarama tiyenavā. mēkē pattiruvak hari ēka gāthāvak kiyalā giyot ē api apōṭipatiyek venavā. saṁsārē gaman karana kan hin̆da vennē næhæ. mē jaya katāva ǣn̆da væṭiya.
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
itin kohomahari sasara gamana kǣdarakama tiyena ekak horen hari kaman mē rikola eka liya valam kohari tiyenavā. velē mokakda sūtraya digaṭa
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
venavā. nokæḍī enna vidiha hadāgatta krama mēka muḷu sūtrayema satgāyanā kiyalā evā nam ehema ū hambate tattāya rāja sampattiyayi okkoma gæna kiyalā varṇanā karalā tiyenavā.
끊기지 않고 이어지도록 만든 방식입니다. 이 sutta 전체를 saṅgāyana하면 cakkavatti 왕의 영화를 비롯한 모든 것을 얻는다고 칭송해 놓았습니다.
itin satvicci saharaṇa lōbha vecca ekakda karannē bohoma maṇḍapayak ahalā tiyenavā mē sūtraya satgāyanā karanavā īṭa avaśya kæṭa karana. dæn mē jātiya ē sihi kirīmak bælīmak nǣhæ. mēka mokakda kivva eka passē yanavā mēkayi. ēka ættam nættam mokakda gælapīmak tiyenavada? ehema venna puḷuvanda? ehema hidillak bærilak næ.
그러니 탐욕에 빠진 이들은 무엇을 합니까? 아주 큰 maṇḍapa를 세우고 이 sutta를 saṅgāyana하며 그에 필요한 일들을 합니다. 이런 이들은 그것을 되새기거나 살펴보지 않습니다. 이것이 무엇을 말하는지만 뒤쫓아 갑니다. 그것이 참인지 아닌지, 무슨 맞음이 있는지, 그럴 수 있는지, 그런 생각이나 따짐이 없습니다.
n mē vagē dēval mē manussayō tamangē tiyena mulāva nisā kiyannam kiyannam kiyanna yanavā. ehema venna hētuvāk kiyalā balanna næ. ehema dakina nuvanakut næhæ. itin mē vagē avasthāvak tiyenavā. dæn ara tiyennē
사람들은 자기 착각 때문에 이런 것들을 말하고 또 말해 갑니다. 그렇게 되는 까닭이 무엇인지 보지 않습니다. 그렇게 볼 지혜도 없습니다. 이런 경우가 있습니다.
vagē avasthāvak tiyenavā. dæn ara tiyennē nayek āvā. nayek hædilā mehema kiyalā giyā menna mē koḷivot ehema ūna gahanavā. ē kiyana mēka koḷa 10k gihillā giyot ehema priyak hædenavā. mē ahaval ekāṭa mehema
뱀이 나타나 이렇게 말하고 갔다면서, 이 종이를 어떻게 하면 뱀이 문다, 이것을 10장 써서 돌리면 좋은 일이 생긴다고 합니다.
priyak hædenavā. mē ahaval ekāṭa mehema ædunā. um̆bāt ṭa palak gilā okara krama tiyenavā. mona monavā eka ekkenā krama ē kenekgē bātihādayak gæna mokak hari peralā sthānayak nivuṇu karaganna karana nam oya hitava tuḷaṭa poḍimat dānavā. poḷo ṭikak. ōkē
(이 대목은 원문을 알아듣지 못해 옮기지 못했습니다.)
tuḷaṭa poḍimat dānavā. poḷo ṭikak. ōkē liyak nam mēka iruvot ehema ṭa ena gahanna. mokada ækna ṭikak venavā. ahava ekak mehema ekak kiyalā. oba ehema yā ganna epā mē prasācāraya karā. poḷa kīyak halā harapa tamangē yāḷuva oya vidihaṭama æragayat ara vidiha karanavā.
이것을 찢으면 뱀이 와서 문다, 아무개에게 이런 일이 있었다, 그러니 그러지 말고 이것을 퍼뜨려라 하고 적혀 있습니다. 그러면 몇 장을 써서 자기 친구에게 그대로 돌립니다.
tavaṭa mokada vennē? ara buṭṭiya ahuva eyā ēkaṭa tiyena bayē mærayi kiyalā gahayayi kiyalā monavā hari veyi kiyana bayaṭa arakaṭa pracāraya kara kara. dæn mē agē tiyenavā oya eka vidihē dēval pracāraya vana krama. ēyāṭa mē ponduka
그러면 어떻게 됩니까? 그 쪽지를 받은 사람은 죽을까, 물릴까, 무슨 일이 생길까 하는 두려움에 그것을 퍼뜨리고 또 퍼뜨립니다. 이 나라에도 그런 식으로 퍼지는 것들이 있습니다.
pracāraya vana krama. ēyāṭa mē ponduka sūtraya pennanakoṭat mēkē kiyenam mēka gāthāvak liyalā nætnam mēkēma saṁpatta rōga rajīpatti rōga tænpat kaḷot ē vagēma gāthāvak prinda kaḷot ohuṭa cakravati rāja sampattiya hambavenavā menna mēgē sampat havenā mahā pinak æenenavā ohoma kiyalā i muḷu ōka sadgāyanā karot oya asīvita pinna ohoma itin liyā tiyenavā mē sūtraya
그 Puṇḍarīka sutta를 내보일 때도, 이것을 읊으면, 이 gāthā를 써서 모시면, 그리고 gāthā를 퍼뜨리면 cakkavatti 왕의 영화를 얻는다, 이런 영화를 얻는다, 큰 puñña가 생긴다고 하고, 전체를 saṅgāyana하면 끝없는 puñña가 있다고, 이렇게 이 sutta에 칭송을 적어 놓았습니다.
varṇāva itin ē nisā ē kālē innā ada vanin api mokada karannē dænin tæna nidaha karana ē vaṭa gannavā ti mē sūtraya kiyalā pot liyalā tiyenavā prasiddha karalā kiya eka kenā ēvā karanavā. itin ehema sūtrayak tamayi mē kiyannē.
그래서 그때 있던 이들도, 오늘날의 우리도 무엇을 합니까? 이 sutta라며 책을 써서 널리 알리고, 사람들이 그런 일을 합니다. 그런 sutta가 바로 이것입니다.
itin ē vagē budu guṇa varnā karana hæṭiyaṭa pennalā etakoṭa ē vagē dīlā prada ēken ēgollan æti vanā vū dr̥ṣṭiya ladi okkoma ē tuḷin budurajāṇan vahansē dēśanā kaḷā kiyalā minissuṭa pennanna hētu ganna hedapu adaha ēvat eka tamayi mē sūtra.
그렇게 부처님의 덕을 칭송하는 것처럼 보여 주고, 그것으로 자기들에게 생긴 견해와 믿음을 모두 부처님께서 설하셨다고 사람들에게 보이려는 뜻으로 만든 것, 그것이 바로 이 sutta입니다.
ē hētuma vigraha karalā balalānē tātya dænaganna
그 까닭을 풀어서 보아야 실상을 알 수 있습니다.